Αρχείο κατηγορίας Φιλοσοφία και Πολιτική

Ο Ησίοδος και το Πολυτεχνείο

Ο Ησίοδος και το Πολυτεχνείο

Του Παντελή Μπουκάλα*

Σχεδόν πάντα, η ανάγνωση της ιστορίας είναι ησιόδεια, τουλάχιστον από όσους δεν την προσεγγίζουν με επαγγελματική αυστηρότητα, αλλά επιτρέπουν στο συναίσθημα να τρυπώνει ανάμεσα στα εργαλεία τους. Το βλέπουμε αυτό σε κάθε επέτειο, ελληνική ή διεθνή· την επέτειο της Επανάστασης του 1821, λ.χ., ή κάποιας από τις επαναστάσεις της παραγωγικής Γαλλίας, 1789, 1848, 1968: Στις αναπαραστάσεις μας, όλα τα φωτεινά χρώματα αφορούν το παρελθόν (κι όσο πιο πίσω τόσο φωτεινότερο), όλα τα γκρίζα το παρόν, κι όλα τα σκοτεινά το μέλλον.

ΕΘΝΟΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ – ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΕΘΝΩΝ

ΕΘΝΟΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ – ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΕΘΝΩΝ

Του Χάρη Ναξάκη*

Οι Γ. Κολέμπας και Γ. Μπίλλας, πρώην εκπαιδευτικοί και νυν βιοκαλλιεργητές, σ’ αυτό το βιβλίο τους για την Κοινότητα των Κοινοτήτων, που είναι η φυσική συνέχεια του προηγούμενου (Ο ανθρωπολογικός τύπος της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, Εκδόσεις των Συναδέλφων), επιχειρούν να ανιχνεύσουν τις προϋποθέσεις μετάβασης σε μια Κοινότητα των Κοινοτήτων, που αποτελεί μια εκδοχή ενός τρίτου δρόμου, ούτε Μαρξιστικού ούτε Φιλελεύθερου, σύμφωνα με τον Κρίστοφερ Λας. Όπως το διατυπώνουν οι ίδιοι οι συγγραφείς στον πρόλογο και το τεκμηριώνουν με παραδείγματα στη συνέχεια, η πρότασή τους για μια Κοινότητα των Κοινοτήτων αναδύεται από την ιστορική διαδρομή των κινημάτων αυτοθέσμισης, κυρίως αυτών που περιείχαν τα χειραφετικά προτάγματα της αυτονομίας- αποπανάπτυξης-κοινοτισμού και άμεσης δημοκρατίας.

Χαίρε, ω χαίρε, Μεσσιανισμέ!

Χαίρε, ω χαίρε, Μεσσιανισμέ!

Του Θανάση Ν. Παπαθανασίου*

Για τις δημοτικές και ευρωβουλευτικές εκλογές της 26/5 και 2/6, είχα αναρτήσει δυο σημειώματα: «Ψευδαισθήσεις δημοκρατίας» αφενός, «Το μείγμα ψεύδους και ψευδαίσθησης, ως πολυπόθητη πρέζα» αφετέρου [1]. Αμφότερα τα νιώθω να ισχύουν και για τις βουλευτικές εκλογές της 7/6. Και το λέω δύσθυμα, εννοώντας ότι γερές παθογένειες κρατούν γερά! Δυο λόγια εδώ, λοιπόν, για ένα από τα εκδηλώματά τους στο εκλογικό σώμα:

Τι εστί Μεσσιανισμός; Μεσσιανισμός εστί φάμπρικα με γοητευτικό φαμπρικάρχη. Του αναθέτεις τις πρώτες ύλες της ύπαρξής σου (τα νοήματά σου, τις προσδοκίες σου, τα διλήμματά σου), κι εκείνος με αυτές θα φτιάξει… καταπληκτικά μαντήλια για να κλαις τις διαψεύσεις σου μεθαύριο. Αλλά όχι με εκείνο το σωτήριο κλάμα, που καθαρίζει τα μάτια. Με το κλάμα, αντιθέτως, που θολώνει το βλέμμα, και δεν σε αφήνει να δεις τι προβληματάρα είναι η φάμπρικα και η ανάθεση.

Συνέχεια

Η απομυθοποίηση του Φουκώ

Η απομυθοποίηση του Φουκώ

Του Χάρη Ναξάκη*

Ο Ζαν-Μαρκ Μαντοζιό, στο βιβλίο του «Μισέλ Φουκώ η μακροημέρευση μιας απάτης», εκδ. Μάγμα, συνεχίζει την αποδόμηση των υπερτιμημένων Γάλλων φιλοσόφων, που ξεκίνησε ο Μ. Ονφρέ με το δοκίμιο του για τον Ντε Σάντ. Στο δοκίμιο αυτό μέσω μιας καταιγιστικής κριτικής αποδεικνύεται  ότι ο Ντε Σαντ όχι μόνο δεν είναι ένας εκφραστής της αυθεντικής σεξουαλικής απελευθέρωσης, αλλά είναι ένας εκφραστής της θανατηφόρας ατομικιστικής ιδεολογίας, διότι η απελευθέρωση από την ενοχοποίηση του σώματος και της σεξουαλικότητας από την ιουδαιοχριστιανική παράδοση δεν νομιμοποιεί μια σεξουαλικότητα χωρίς ηθική, μια μηδενιστική χρήση της σάρκας, που οδηγεί στην απόλαυση του κακού, φτάνοντας μέχρι στο να εξυμνεί την παιδοφιλία.

Συνέχεια

Ρωσική Επανάσταση – Θεωρητικές προσεγγίσεις και ανοιχτά ερωτήματα

Ρωσική Επανάσταση – Θεωρητικές προσεγγίσεις και ανοιχτά ερωτήματα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ | 12-14 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2019 | ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ

Russian Revolution: Theoretical Approaches and Open Questions

RUSSIAN REVOLUTION CONGRESS| – Athens, Greece, 12-14 April 2019 | LAW SCHOOL OF ATHENS

Πρόγραμμα συνεδρίου

Posted by admin | Feb 20, 2019  Παρασκευή 12 Απριλίου

Συνέχεια

Γνώση: ύβρις ή αρετή;

Γνώση: ύβρις ή αρετή;

Του Χάρη Ναξάκη*

«Ζω ολοένα και περισσότερο με τη συνειδητοποίηση και την αίσθηση της παρουσίας του άγνωστου μέσα στο γνωστό, του αινίγματος μέσα στο τετριμμένο, του μυστηρίου σε κάθε πράγμα και κυρίως των προόδων  μιας νέας άγνοιας σε κάθε πρόοδο της γνώσης». Εντγκάρ Μορέν.

 Γνώση, άγνοια, μυστήριο, στο βιβλίο με αυτόν τον τίτλο, εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, ο Εντγκάρ Μορέν μας εισάγει σε μια συζήτηση που σχεδόν έκλεισε πριν καν ξεκινήσει ο Γκέντελ. Την ισχυρότερη διάψευση της γνωσιακής παντοδυναμίας έδωσε μια κατεξοχήν ορθολογική επιστήμη, τα μαθηματικά. Ο Γκέντελ με το θεώρημα της μη-πληρότητας απέδειξε ότι «δεν υπάρχει τέλεια και οριστική εξήγηση».

Συνέχεια

Καβάφης

Καβάφης

Του Στάθη Σταυρόπουλου*

Δεν στενοχωρήθηκε ο Φίλιππος ο Ε΄ για την ήττα, τη βαρειά ήττα των Σελευκιδών απ’ τους Ρωμαίους στη Μαγνησία της Μικράς Ασίας. Νυχτώνοντας είχαν φθάσει τα μαύρα μαντάτα, στο παλάτι του βασιλιά Φίλιππου και εκείνος διέταξε, ως συνήθως να σερβιρισθεί το δείπνο, να μη χαμηλώσουν τα φώτα, κανένα ίχνος πένθους στην Αυλή. Δεν στενοχωρήθηκε ο Φίλιππος ή έκανε πως δεν στενοχωρήθηκε, αλλά πικρός με μια εξ ίσου πικρή χαιρεκακία σκεφτόταν κι έλεγε πως ούτε η φάρα των Σελευκιδών έδειξε να στενοχωριέται “σαν έγινε συντρίμμι η μάνα των Μακεδονία”…

Συνέχεια

Ο θάνατος της πόλης και η ανυπαρξία της πολιτικής

Ο θάνατος της πόλης και η ανυπαρξία της πολιτικής

Του Γιάννη Χελιδώνη*

Ἂν ὁ ἄνθρωπος κατόρθωσε νὰ ἐπιβιώσει μέσα σὲ συνθῆκες κατ’ ἐξοχὴν ἀντιανθρώπινες [πρωτόγονες], νὰ ἀνέλθει μὲ γοργὸ ρυθμὸ τὶς βαθμίδες τῆς ἐξελικτικῆς κλίμακας, θραύοντας τὸ κέλυφος τῆς βαρβαρότητας καὶ προσδίδοντας στὴ ζωὴ του ἕνα ἀνώτερο περιεχόμενο, τοῦτο ὀφείλεται ἀναμφισβήτητα στὴν ἔλλογη δυνατότητά του. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι ζῶο λογικό. Χάρις στὴ θεϊκὴ σπίθα τοῦ λόγου ποὺ ἔλαμψε μέσα του πραγματοποίησε τὸ κατόρθωμα τῆς κοινωνίας. Φανερώνοντας τὶς κοινωνικές του δυνατότητες δημιούργησε πόλη-πολιτισμό: γλῶσσα, τέχνη, θρησκεία κ.ἄ. Γεγονὸς ποὺ διαφοροποιεῖ τὴν ἀνθρώπινη συμβίωση ἀπὸ τὴν ἀγελαία συνύπαρξη τῶν ζώων.

Συνέχεια

Μία βράβευση, μία «Εθνική Μέρα Δράσης» και μία επέτειος

Μία βράβευση, μία «Εθνική Μέρα Δράσης» και μία επέτειος

Της Αιμιλίας Τσαγκαράτου*

Ήταν πράγματι μια συγκινητική τελετή. Όλοι μαζί, χέρι-χέρι, ξεπερνώντας τους «λαϊκισμούς» και τις «ιδεολογικές αγκυλώσεις» – που θα έλεγε και ο πρόεδρος τη ΓΣΕΕ Παναγόπουλος: η Διαμαντοπούλου του κλεισίματος και των συγχωνεύσεων εκατοντάδων δημόσιων σχολείων, γνωστοί επιχειρηματίες που πασχίζουν για την «υγιή ανάπτυξη» της «μεταμνημονιακής» εποχής, σχολεία, φροντιστήρια και ΜΚΟ έδωσαν ένα πραγματικό μάθημα «κοινωνικής συμμαχίας» – για να χρησιμοποιήσουμε  έναν όρο της μόδας.

Στις 18 Μάη, στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής βραβεύθηκαν «οι καλύτερες πρακτικές στην εκπαίδευση» στα πλαίσια της διοργάνωσης Education Leaders Awards 2018.  Με την ευγενική χορηγία της RDC Informatics, εταιρείας που δραστηριοποιείται στο χώρο της ψηφιακής τεχνολογίας, σε μεγάλο βαθμό μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Γιατί η εκπαίδευση προσφέρει εκτός των άλλων και πελατεία: μια ψηφιακή πλατφόρμα είναι πάντα χρήσιμη, από τις εγγραφές στα σχολεία μέχρι τη δια βίου μάθηση.

Συνέχεια

Τραγωδία καί Δημοκρατία

Τραγωδία καί Δημοκρατία

Του Φώτη Σχοινά*

«Θά πρεπε νά εχαριστήσουμε τήν λλάδα. Εναι Δύση πού χρωστάει στήν λλάδα. φιλοσοφία, δημοκρατία, τραγωδία… Πάντα ξεχνμε τή σχέση νάμεσα  στήν τραγωδία καί τή δημοκρατία. Χωρίς Σοφοκλ δέν θά πρχε Περικλς. Χωρίς τόν Περικλ δέν θά πρχε Σοφοκλς».

(Ζάν Λύκ Γκοντάρ)

1. Εσαγωγή

       Ἡ τραγωδία εἶναι ἀποκλειστικό προϊόν τοῦ ἑλληνικοῦ πνεύματος, ὅπως καί ἡ δημοκρατία. Θέατρο ἔχουμε καί σέ ἄλλους Ἀνατολικούς λαούς, τραγωδία ὅμως ὄχι. Μάλιστα οἱ τῦχες τῆς τραγωδίας καί τῆς δημοκρατίας βαίνουν παραλλήλως. Ἡ τραγωδία γεννιέται ὅταν γεννιέται ἡ δημοκρατία καί στερεύει ὅταν ἡ δημοκρατία παρακμάζει ὁριστικά. Οὐσιαστικά ἡ τραγωδία ζεῖ τόν 5ο αἰώνα, ὅσο καί ἡ ἀκμή τῆς δημοκρατίας. Τόν 4ο αἰώνα δέν ἔχουμε πιά μεγάλους τραγικούς ποιητές. Βέβαια ἡ δημοκρατία διατηρεῖται ἐν ζωῇ, ἀλλά σέ παρακμή, γιά ἕνα ἀκόμα αἰώνα περίπου ὡς τό 322 π.Χ, ὁπότε πεθαίνει ὁριστικά.

Εἶναι ἑπομένως λογικό καί ἀκόμη ἐντελῶς βάσιμο νά ὑποθέσουμε ὅτι ὑπάρχει ἕνας ὀργανικός, ἐσωτερικός καί αἰτιώδης δεσμός ἀνάμεσα στήν τραγωδία καί τή δημοκρατία. Ἡ κοινή τους μοῖρα δέν εἶναι μόνο ψιλή χρονική σύμπτωση. δημοκρατία συνδέεται ατιωδς μέ τήν τραγωδία, σέ βαθμό πού ἡ τελευταία δέν μπορεῖ νά ὑπάρξει χωρίς τήν πρώτη. Ἡ δημοκρατία εἶναι ἡ μήτρα πού κυοφόρησε καί ἔκανε νά ἀνθίσει καί νά καρπίσει ἡ τραγωδία.

Συνέχεια