Αρχείο κατηγορίας Παιδεία και προπαίδεια

Παιδεία και προπαίδεια

Από την κοιλάδα του Βουραϊκού στο Πανεπιστήμιο;

Από την κοιλάδα του Βουραϊκού στο Πανεπιστήμιο;

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

   Έχει ανοίξει πάλι η συζήτηση (σε κυβέρνηση Ν.Δ.), για τα λεγόμενα μη κρατικά πανεπιστήμια, αν και δεν υπάρχουν κρατικά και μη κρατικά, αλλά δημόσια και ιδιωτικά. Αυτή τη φορά δεν οδηγείται σε προσπάθεια αναθεώρησης του συντάγματος και του άρθρου 16 (και άλλων), αλλά για παράκαμψη του άρθρου 16! Θεωρεί ότι μπορεί να πάει με το άρθρο 28. Αυτό «αναφέρει ότι οι διακρατικές συμφωνίες υπερισχύουν του κοινού νόμου αλλά δεν υπερισχύουν του Συντάγματος (βλ. άποψη Ακρίτα Καϊδατζή, αναπληρωτή καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου του ΑΠΘ[1]).

   Ίσως αυτός να είναι και ο λόγος που το τελευταίο διάστημα γινόμαστε μάρτυρες μιας νέας προσέγγισης από την πλευρά της κυβέρνησης, με αναφορά στην «ανάγνωση» του Άρθρου 16. Είναι πράγματι απορίας άξιο πώς μπορεί να «αναγνωστεί» το Άρθρο 16, ειδικά οι παράγραφοι 5 και 6 που αναφέρουν: «…5. H ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση…

6. Οι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων είναι δημόσιοι λειτουργοί. Το υπόλοιπο διδακτικό προσωπικό τους επιτελεί επίσης δημόσιο λειτούργημα, με τις προϋποθέσεις που νόμος ορίζει…».[2]

ΙΙ. ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΕ;

   Σε όλες σχεδόν τις χώρες στα δημόσια Πανεπιστήμια η φοίτηση είναι πάνω από το 83%, το οποίο αποτελεί και το μικρότερο όριο. «Στην Ελλάδα, το Λουξεμβούργο, τη Δανία, την Ιρλανδία και την Ολλανδία, το ποσοστό αυτό ανέρχεται ή αγγίζει το 100%. Επίσης, σε χώρες όπως η Μάλτα, η Βουλγαρία, η Εσθονία (την τελευταία 5ετία), η Γαλλία, η Κροατία, η Λιθουανία, η Ρουμανία, η Σλοβακία και η Σουηδία, τα ποσοστά κυμαίνονται μεταξύ 85- 93%. Στον αντίποδα βρίσκονται η Λετονία και το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το 100% φοιτούν, σύμφωνα με τη Eurostat, σε ιδιωτικά πανεπιστήμια.

   Πρέπει ωστόσο να τονιστεί πως τα πανεπιστήμια στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι κατά βάση δημόσια (μόλις 10 ή λιγότερα ιδιωτικά δίνουν πανεπιστημιακά πτυχία) αλλά είναι ανεξάρτητοι οργανισμοί και για το λόγο αυτό η Eurostat τα κατατάσσει στην κατηγορία των ιδιωτικών αλλά, με ελάχιστες εξαιρέσεις, χρηματοδοτούνται από δημόσιους πόρους μέσω της επιδότησης των διδάκτρων και όχι μόνο, όπως αναφέρεται παρακάτω. Το ίδιο ισχύει και για τη Λετονία, στην οποία λειτουργούν δημόσια και ιδιωτικά πανεπιστήμια. Επίσης, σε ιδιωτικά πανεπιστήμια φοιτούν περίπου το 60-65% των φοιτητών σε Βέλγιο, Κύπρο και Φινλανδία…».[3]

ΙΙΙ. Η ΣΥΓΚΛΗΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

   «Η Σύγκλητος του Πανεπιστημίου Κρήτης εν όψει της κατάθεσης για διαβούλευση του ν/σ για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια δημοσιοποιεί κάποια στοιχεία που αφορούν στο πανεπιστήμιο και καταδεικνύουν ανάγλυφα την κατάσταση που επικρατεί στο ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο.

   Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά η κρατική χρηματοδότηση για λειτουργικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς έχει περικοπεί κατά 58,62% σε σχέση με το 2009, τα μέλη ΔΕΠ έχουν μειωθεί κατά 8,76%, οι άλλες κατηγορίες προσωπικού (ΕΔΙΠ, ΕΤΕΠ, ΕΕΠ, διοικητικοί υπάλληλοι) κατά 22,71%, ενώ την ίδια περίοδο ο αριθμός των εγγεγραμμένων φοιτητών αυξήθηκε κατά 39,78%…». Δείτε αναλυτικά τον πίνακα…

   «… Το συμπέρασμα που προκύπτει αβίαστα από την παράθεση των παραπάνω στοιχείων, είναι ότι το Πανεπιστήμιο Κρήτης, και το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο γενικότερα, χρήζει άμεσης γενναίας ενίσχυσης από την ελληνική Πολιτεία τόσο όσον αφορά στον προϋπολογισμό του όσο και σε ανθρώπινο δυναμικό για να μπορέσει να συνεχίσει να επιτελεί απρόσκοπτα το έργο του, να στηρίζει την ελληνική κοινωνία και να τιμά τη χώρα μας διεθνώς. Η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, εκτός του ότι παρακάμπτει το άρθρο 16 του Συντάγματος, δεν αναμένεται να λύσει κανένα από τα παραπάνω προβλήματα.

   Πέραν τούτου, το δημόσιο πανεπιστήμιο διασφαλίζει την ποιότητα της έρευνας και της εκπαίδευσης, προασπίζει την ελευθερία της σκέψης και προσφέρει ίσες ευκαιρίες σε όλους τους Έλληνες πολίτες για πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση. Η ενίσχυσή του λοιπόν πρέπει να αποτελεί την απόλυτη προτεραιότητα της ελληνικής Πολιτείας».[4]

IV. ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ;

   Αυτή τη φορά η κυβέρνηση, όπως και στην προηγούμενη θητεία της, δεν θεσμοθέτησε απλά τη «βάση του 10», αλλά την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (Ε.Β.Ε.). Ως γνωστόν, τα θέματα (στατιστικά) που μπαίνουν στις εισαγωγικές εξετάσεις για τα δημόσια Πανεπιστήμια στην Ελλάδα, βρίσκονται πολύ πάνω από το επίπεδο των σχολικών βιβλίων και των ασκήσεων. Κάποιες φορές περνούν και το διπλάσιο του επιπέδου τους, ειδικά σε μαθήματα, όπως η Φυσική, τα Μαθηματικά κλπ. Συχνά συμβαίνει και στην Έκθεση και την Ιστορία με πολύ εξεζητημένα θέματα. Και το λέω αυτό όχι μόνο θεωρητικά, αλλά και εμπειρικά, αφού ήμουν περίπου 25 χρόνια βαθμολογητής στο μάθημα της φυσικής της Γ΄ Λυκείου. Φυσικά ο πρώτος σκοπός ήταν η αναγκαστική στήριξη των ιδιωτικών φροντιστηρίων.

   Έτσι πριν μια περίπου εικοσαετία θεσμοθετήθηκε η «βάση του 10». Το «10» όμως είναι πολύ σχετικό. Έχει να κάνει με το είδος κλιμάκωσης των θεμάτων, το βαθμό δυσκολίας, την ποσότητα των ερωτήσεων και απαντήσεων, την απόκλιση από το μέσο επίπεδο των μαθητών στα σχολεία της χώρας, που δεν είναι όλα σε περιοχές όπου οι οικογένειες κουβαλούν μεγάλο «μορφωτικό κεφάλαιο». Η βάση αυτή δεν άντεξε και καταργήθηκε.

   Τώρα επανήλθε μια άλλη βάση, η οποία συχνά ανεβαίνει πολύ πάνω από «δέκα» και ταυτόχρονα μειώνει τον όποιο αριθμό πρωτοετών φοιτητών έχει εξαγγείλει αρχικά το Υπ. Παιδείας. Αυτό γίνεται με ειδικούς συντελεστές που έχουν επιβληθεί στα κατά τόπους Πανεπιστήμια, με ό,τι σημαίνει αυτό τόσο για την ουσία τους, όσο και για την αυτονομία τους.

   Δεν φθάνει αυτό, αλλά η Ε.Β.Ε. πέρασε και στα ΕΠΑΛ (Επαγγελματικά Λύκεια), στα οποία λόγω των κακοδαιμονιών του ελληνικού συστήματος, φοιτούν μαθητές που σπάνια θα περνούσαν την «βάση του 10», πόσο μάλλον την Ε.Β.Ε.. Ταυτόχρονα έχουν εισαχθεί, μέσω της υποχρεωτικής «τράπεζας θεμάτων» ένα είδος πανελλαδικών από την Α΄ Λυκείου. Κατανοούμε λοιπόν ότι με τη μέθοδο αυτή θα περισσεύει τεράστιο ποσοστό υποψηφίων μετά την Γ΄ Λυκείου. Αυτούς τώρα τους αναμένουν τα ιδιωτικά κολέγια και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια…

V. ΤΑ ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ ΘΑ ΕΧΟΥΝ ΔΙΔΑΚΤΡΑ;

   Ήδη σε πάρα πολλά πανεπιστήμια, λόγω της τεράστιας υποχρηματοδότησης από το κράτος και την σχεδόν παντελή πρόσληψη καινούριων επιστημόνων, λόγω συνταξιοδοτήσεων και θανάτων, έχουν εισαχθεί δίδακτρα στα μεταπτυχιακά, όπως και στο «Ανοικτό Πανεπιστήμιο» της Πάτρας.

   Από την άλλη, η πλειοψηφία των διδακτορικών φοιτητών εγκλωβίζονται από τα πανεπιστήμια έμμεσα, ώστε να προσφέρουν εργασία με ελάχιστη αμοιβή, μέχρι επιτέλους να πάρουν το διδακτορικό τους. Επομένως και στα Πανεπιστήμια έχει αλωθεί μέρος της συλλογικής συνείδηση είτε «εξ ανάγκης» απ’ αυτά είτε και εκ «πλεονεξίας» από τα τμήματα…

   Με τα λεγόμενα «μνημόνια» στηρίζονται εκ του πλαγίου, η ιδιωτική παιδεία, η ιδιωτική υγεία και οι ιδιωτικές τράπεζες, ενώ το χρέος μετατρέπεται σε δημόσιο και το κουβαλά στις πλάτες του ο ελληνικός λαός. Στο πλαίσιο αυτό (νεοφιλελευθερισμός) ετοιμάζεται και η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, δηλαδή επιχειρηματικών. Εκεί θα σπουδάζουν όσοι διαθέτουν «τούβλα» ή όσοι θα χρεώνονται για να τους μοιάσουν, όπως λέγαμε στο τέλος της δεκαετίας του 1980!

   Επομένως έχουμε διπλό κτύπημα στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση… Το ένα, λοιπόν, είναι το σχέδιο δημιουργίας επιχειρηματικών πανεπιστημίων, με δίδακτρα φυσικά, σε σχολές χωρίς εργαστήρια και αμφιβόλου επιπέδου. Και λέω σε σχολές χωρίς εργαστήρια, αφού αυτές συμφέρουν στους επιχειρηματίες.

   Το άλλο είναι το πλαγιοκόπημα των δημοσίων πανεπιστημίων με αποστέρηση πόρων, προσωπικού και επομένως και αριθμού φοιτητών. Έτσι δημιουργείται αφενός περίσσευμα υποψηφίων και αφετέρου οι πλούσιοι αντί να πληρώνουν για φοίτηση των παιδιών τους στο εξωτερικό, να (θα) πληρώνουν κοντά στο σπίτι τους. Ποιοι χάνουν; Φυσικά τα λαϊκά στρώματα προδήλως. Υπάρχει όμως και κάτι ακόμα…

VIΙ. Η ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΡΥΣΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ

   «Αν διαχωριστεί η γνώση από την κριτική σκέψη τότε ο άνθρωπος κινδυνεύει να γίνει δούλος των τεχνικών δημιουργημάτων του» έλεγε η φιλόσοφος Χάνα Άρεντ. Η θέση αυτή είναι κρίσιμη την εποχή της Τεχνικής Νοημοσύνης. Και γι’ αυτό, η ολιστική μεταρρύθμιση της κυβέρνησης Μητσοτάκη στην  εκπαίδευση και η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων αποκτά τεράστια σημασία για την προοπτική της ελληνικής κοινωνίας.

   «Η όλη φιλοσοφία της κυβέρνησης είναι η σύνδεση εκπαίδευσης και αγοράς. Αλλά από τη στιγμή που το κριτήριο της γνώσης θα είναι συνδεδεμένο μόνο με την αγορά, τότε θα αποκτήσει χρησιμοθηρικό χαρακτήρα και θα απωλέσει το κριτικό της στοιχείο. Γιατί τα ιδιωτικά πανεπιστήμια δεν θα είναι «Μη Κερδοσκοπικά» όπως διατείνεται η κυβέρνηση. Οι επιχειρηματίες που θα εμπλακούν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση θα την αντιμετωπίσουν ως καπιταλιστικό εμπόρευμα με σκοπό την επίτευξη κέρδους.

   Οι επιπτώσεις της νέας κατάστασης (είναι) η κάθετη πτώση του επιπέδου σπουδών για δύο λόγους. Ο πρώτος λόγος είναι: ποιος ενδιαφέρεται σήμερα για την παιδεία και συγκεκριμένα για την ανώτατη παιδεία; Όσο αναφορά την τελευταία η άποψη που επικρατεί είναι «όσα ήταν να μάθουμε τα μάθαμε, τώρα το ζητούμενο είναι οι εφαρμογές των γνώσεων που έχουν ήδη αποκτηθεί». Και ο δεύτερος λόγος είναι: οι ιδιώτες δεν θα ιδρύσουν ιατρικές σχολές, ούτε πολυτεχνεία λόγω του μεγάλου κόστους που απαιτούν…».[5] Εμείς οι απλοί, αλλά σκεπτόμενοι, πολίτες απλά μπορούμε να προσεγγίσουμε νοερά πολλές συνέπειες…

VIΙΙ. ΤΕΛΙΚΑ ΘΑ ΣΠΟΥΔΑΖΟΥΜΕ ΟΙ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΙ;

   Μετά το 1950 και περίπου μέχρι τις ημέρες μας και παρά όλα τα προβλήματα που ακροθιγώς μόνο θίξαμε, πολλοί «από τα βουνά» καταφέραμε να εισαχθούμε στα δημόσια πανεπιστήμια της χώρας και να σπουδάσουμε. Στους/στις περισσότερους -και «μέχρι τα μνημόνια»- οι σπουδές μας έπιασαν τόπο και τις είχαμε όπλο στην επαγγελματική μας πορεία.

   Γνωρίζουμε επίσης ότι «μέσα στα μνημόνια» εκατοντάδες χιλιάδες από τα παιδιά μας και τους μαθητές μας, αφού σπούδασαν στα δημόσια πανεπιστήμια, εργάζονται στο εξωτερικό.   Η χώρα μας όντως είναι Κρόνος που «τρώει τα παιδιά» της. Παραμένουν όμως πολλοί περισσότεροι πτυχιούχοι, μεταπτυχιακοί και διδακτορικοί νέοι και νέες μας στη χώρα και παλεύουν εδώ σκληρά να επιβιώσουν, να στήσουν οικογένεια, να έχουν κάποιο μέλλον.

   Τι θα γίνει όμως αν στηθούν και τα επιχειρηματικά πανεπιστήμια; Τότε θ’ ανοίξει ακόμη περισσότερο η ψαλίδα. Τα παιδιά του 20% της χώρας (που διαθέτει «τούβλα») θα συνεχίζουν να σπουδάζουν πλέον στα επιχειρηματικά πανεπιστήμια στη χώρα μας, χωρίς να τα πιάνει η «βάση του δέκα», ούτε η Ε.Β.Ε. Μαζί τους και κάποιοι που θα «κάνουν το σκ….. τους παξιμάδι». Την ίδια ώρα οι ακριβές σχολές θα μείνουν στο δημόσιο με υποχρηματοδότηση και η πλειοψηφία των νέων παιδιών μας θα κάνει ότι οι γυναίκες πριν την δεκαετία του 1960. Απλά δεν θα σπουδάζουν και θα έχουν μικρό μορφωτικό κεφάλαιο, ακόμη κι αν εργάζονται στην κοιλάδα του Βουραϊκού ή σε οποιαδήποτε άλλη κοιλάδα, νησί ή πόλη, ώστε να έχουμε οι υπόλοιποι τροφή για να επιβιώνουμε και διακοπές για να ξεσπάμε.

   Θα τους αφήσουμε;

Ο Παναγιώτης Α. Μπούρδαλας γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Κέρτεζη. Είναι συντονιστής των συνταξιούχων εκπαιδευτικών Αχαΐας, φυσικός, πτ. θεολογίας, συγγραφέας και ειδικός ερευνητής της Κέρτεζης. 

Σημείωση: Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην ΩΡΑ των ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ, φ. 73, ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2024, στη στήλη ΒΟΥΡΑΪΚΕΣ ΝΥΞΕΙΣ, σελ. 28-29.

Παραπομπές

[1] Ζαφειρόπουλος, Κ. και Κωνσταντόπουλος, Μ.Α. (21/12/2023). Τα ιδιωτικά πανεπιστήμια προ των πυλών με παράκαμψη του Συντάγματος. ΕΦΣΥΝ. https://www.efsyn.gr/ellada/ekpaideysi/416112_ta-idiotika-panepistimia-pro-ton-pylon-me-parakampsi-toy-syntagmatos.

[2] Περί της ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα Δ. Δαμίγος, Καθηγητής ΕΜΠ / Κοσμήτορας Σχολής Μεταλλειολόγων-Μεταλλουργών Μηχανικών, 23.01.2024, ειδική μελέτη, που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο: peri_idrisis_idiwtikwn-aei_23-1-2024.pdf, σελ. 1.

[3] Δ. Δαμίγος, ό. π., σελ. 2-3.

[4] Θάνος Καμήλαλης, φ/β, 19.01.2024.

[5] Απόσπασμα: https://elocus.lib.uoc.gr//dlib/a/2/6/attached-metadata-dlib-1332141083-192842-30033/Elocus2013_20120209_Mpormpoudaki_Evaggelia_Mc.PDF.

Οι εκπαιδευτικοί αγώνες και οι ριψάσπιδες – Μια ιστορική αναδρομή στην 35ετία (1988-2023)

Οι εκπαιδευτικοί αγώνες και οι ριψάσπιδες – Μια ιστορική αναδρομή στην 35ετία (1988-2023)

Του Γιώργου Καββαδία*

Εδώ και τριάντα πέντε χρόνια οι κυβερνήσεις επιδιώκουν τις  αντιδραστικές αναδιαρθρώσεις – μεταρρυθμίσεις της εκπαίδευσης σύμφωνα με τις ΕΟΚικές –τότε- και σήμερα της ΕΕ ντιρεκτίβες. Αυτές συνδέονται στενά με τους εκπαιδευτικούς και κοινωνικούς αγώνες. Η μεγάλη απεργία του 1988 παίζει καταλυτικό ρόλο στη συγκρότηση σε πανελλαδικό επίπεδο των Αγωνιστικών Παρεμβάσεων-Συσπειρώσεων-Κινήσεων που αποτέλεσαν και αποτελούν τον ταξικό πόλο του εκπαιδευτικού κινήματος, αλλά και την ατμομηχανή της Εκπαιδευτικής Αριστεράς. Σε αυτό το πλαίσιο ο «Εκπαιδευτικός Όμιλος και το περιοδικό  «Αντιτετράδια» προσπάθησαν να αρθρώσουν ένα ριζοσπαστικό, ανατρεπτικό λόγο, όπως υποδηλώνει και ο τίτλος, «εφ’ όλης της ύλης”. Προσπάθησαν να ξεπεράσουν τη συνδικαλιστική επιφάνεια και να συνδέσουν τα εκπαιδευτικά με τα κοινωνικά προβλήματα και να φωτίσουν τις αιτίες τους, που είναι ριζωμένες στη δομή της σύγχρονης καπιταλιστικής κοινωνίας.

Η μεγάλη απεργία των 37 ημερών του 1988

Συνέχεια

Αναστοχαζόμενοι τους προβληματισμούς του Παναγιώτη Μπούρδαλα «ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΧΑΪΚΗ ΓΗ ΕΩΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΑ ΠΕΡΑΤΑ»

Αναστοχαζόμενοι τους προβληματισμούς του Παναγιώτη Μπούρδαλα

«ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΧΑΪΚΗ ΓΗ ΕΩΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΑ ΠΕΡΑΤΑ»

Της Γιούλας Κωνσταντοπούλου*

Με ιδιαίτερη χαρά έλαβα στα μέσα του περασμένου Αυγούστου το τελευταίο πόνημα του Παναγιώτη Μπούρδαλα: Από την Αχαϊκή Γη ως τα πέρατα του κόσμου. Για μια  απελευθερωτική θε-ανθρωπολογία: υποδείγματα, θραύσματα, Μεγάλη Σύνοδος 2016, «3η Ρώμη». Πρόκειται για το πέμπτο κατά σειρά βιβλίο του συγγραφέα που κυκλοφορήθηκε από τις εκδόσεις ΑΡΜΟΣ το καλοκαίρι του 2022, και αφιερώνεται στους «δυνάμει και ενεργεία χριστιανούς, που κατανοούν τον σύγχρονο κόσμο και παλεύουν θε-ανθρωπολογικά, σπάζοντας τα τεχνητά εμπόδια της ιστορίας».

Συνέχεια

Πώς ξεκίνησαν φέτος τα σχολεία; (Σεπτέμβρης 2023 – Συζήτηση μ’ έναν γονιό)

 Πώς ξεκίνησαν φέτος τα σχολεία; (Σεπτέμβρης 2023 – Συζήτηση μ’ έναν γονιό)

Του Ηλία Παπαχατζή*

-Καλημέρα, δάσκαλε
-Καλημέρα, Βασίλη. Τι κάνεις;
-Καλά είμαι. Καλή σχολική χρονιά να έχετε
-Ευχαριστούμε… Για να δούμε!
-Πάλι προβλήματα, δάσκαλε…
-Πολλά, Βασίλη… Καλή χρονιά και στα παιδιά σας
-Ευχαριστούμε…. εμένα κλαίει η ψυχή μου για τα παιδιά στη Θεσσαλία. Εκείνα τα παιδιά θα πάνε σχολείο;

Συνέχεια

Μια νέα θεατρική πρόταση της Καλαβρυτινής απελευθέρωσης από τη συγγραφέα Αναστασία Ευσταθίου

Μια νέα θεατρική πρόταση της Καλαβρυτινής απελευθέρωσης

από τη συγγραφέα Αναστασία Ευσταθίου[1]

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα[2]

Ι. Προλογικά

     Για την σύγχρονη ιστορία της Χώρας, όσον αφορά την εθνικοαπελευθερωτική επανάσταση του 1821, υπάρχουν τρεις τάσεις για την ανάγνωσή της. Μια κοσμοπολίτικη ανάγνωση, που προσπαθεί να την αναθεωρήσει για λόγους πολιτικού ρεαλισμού, στα πλαίσια της λεγόμενης ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και των σχέσεων με την Τουρκία. Μια συντηρητική, που στο όνομα της προηγούμενης, αντιστέκεται σε κάθε επιστημονική έρευνα που αλλάζει κάποια από τα δεδομένα και την ερμηνεία της. Και μια τρίτη, που στέκεται ανεξάρτητα από τις δύο προηγούμενες. Δεν επηρεάζεται από τον λεγόμενο πολιτικό ρεαλισμό, ούτε αποδέχεται ό,τι βρήκε άκριτα και αντιεπιστημονικά. Ανοίγεται σε μια πλήρη και ολιστική θεώρηση.

     Στα πλαίσια της τρίτης άποψης συμμετέχω σήμερα, παρότι δεν είμαι ιστορικός αλλά απλός ιστοριοδίφης και συγγραφικός ερευνητής του ευρύτερου γενέθλιου τόπου. Πρόκειται για την ευρύτερη κοιλάδα του Βουραϊκού και την πρώην έδρα του Καζά Καλαβρύτων, δηλαδή την Κέρτεζη. Βγάζω στην επιφάνεια κάποια παλιά, αλλά και νέα στοιχεία. Στη συνέχεια δίνω και τις δικές μου ερμηνείες σ’ αυτά. Κατ’ ακολουθία όλων των προηγούμενων, κάνω και κάποιες προτάσεις είτε σε στενό είτε σε ευρύτερο επίπεδο.

Συνέχεια

Σύγχρονοι «νονοί» της πιο διεστραμμένης διαστρέβλωσης της γλώσσας

Σύγχρονοι «νονοί» της πιο διεστραμμένης διαστρέβλωσης της γλώσσας

Του Χρήστου Κάτσικα*

Όποιος είχε στοιχειώδη εμπειρία από τους μάγιστρους της επικοινωνιακής πολιτικής,  των κυβερνήσεων, δεν είναι πια δύσκολο διακρίνει με γυμνό οφθαλμό τις αθέατες σκοπιμότητες.

Το βασικό εργαλείο για τη διαστρέβλωση της πραγματικότητας είναι η «μαϊμουδοποίηση» των λέξεων. Αν μπορείς να ελέγξεις την έννοια των λέξεων, μπορείς να ελέγξεις τους ανθρώπους που χρησιμοποιούν τις λέξεις.

Οι επικοινωνιολόγοι των μνημονιακών κυβερνήσεων έγιναν οι καλύτεροι νονοί της πιο διεστραμμένης διαστρέβλωσης των λέξεων, των εννοιών, της γλώσσας.

Κυρίαρχο παράδειγμα της προηγούμενης περιόδου, αλλά όχι μοναδικό, η «ιστορία» με τους δημόσιους υπαλλήλους.

Συνέχεια

Για το θεανθρωπολογικό δοκίμι του Παναγιώτη Μπούρδαλα

Για το θεανθρωπολογικό δοκίμι του Παναγιώτη Μπούρδαλα

Του Νεκτάριου Στελλάκη*

Διάβασα πρόσφατα: «Διαβάζοντας ένα βιβλίο δεν μπορείς να κλείσεις τα μάτια, ούτε να κρυφτείς.»

Νομίζω πως αυτό δεν ισχύει για όλα τα βιβλία. Ισχύει, ωστόσο, για το βιβλίο που μας «κερνά» ο αγαπητός Παναγιώτης και οι εκδόσεις ΑΡΜΟΣ.

Εξηγούμαι: Το βιβλίο αυτό δεν μας αφήνει να «κλείσουμε τα μάτια» και με τις δύο έννοιες της φράσης: μας κρατά αφενός «ξύπνιους», δηλαδή σε εγρήγορση, αλλά και μας αποκαλύπτει αλήθειες από τον εκκλησιαστικό χώρο που πολλές φορές δεν θέλουμε να δούμε ή κάποιες άλλες φορές αισθανόμαστε ότι δεν έχουμε λόγο να δούμε – κυρίως εμείς οι λαϊκοί -, κι αυτό μάλλον είναι το χειρότερο που μπορεί να συμβεί σε όσους από εμάς έχουμε αποδεχτεί την κλήση και θέλουμε να γίνουμε Σώμα Χριστού, δηλαδή Εκκλησία, αφού «διότι το όλο νόημα της Εκκλησίας είναι η κοινωνία των προσώπων μεταξύ τους» (π. Βασίλειος Θερμός).

Ο συγγραφέας χαρακτηρίζει το βιβλίο ως «θεανθρωπολογικό δοκίμιο».

Συνέχεια

Ο Παναγιώτης Μπούρδαλας ισορροπεί συνετά και αποφεύγει… στο νέο του θεανθρωπολογικό δοκίμιο

Ο Παναγιώτης Μπούρδαλας ισορροπεί συνετά και αποφεύγει… στο νέο του θεανθρωπολογικό δοκίμιο

Του Πέτρου Θωμαΐδη*

«Ο ΘΕΟΣ ΠΕΘΑΝΕ ΘΕΟΣ ΣΧΩΡΕΣΤΟΝ

Σύνθημα έξω από έναν Ιερό Ναό στην Πάτρα.

Ή η εξομολόγηση ενός άνδρα.

Κάθε φορά που το Θεό εξορίζουμε στους κοσμικούς ουρανούς,

η κίνηση από και προς τις καρδιές των ανθρώπων καταντά κίνηση προς τη μεταφυσική φιλοσοφία.

Ορμή και λατρεία της επιστήμης, της πολιτικής, του αθλητισμού, της λαγνείας.

Και όλο αυτό καταντά θρησκοληψία.

Ιδεαλιστές, υλιστές, ηθικιστές, ρομαντικοί ή πρακτικιστές, με αυτή τη θρησκοληψία επιβιώνουμε.

Και εγώ, μπλεγμένος μέσα στη θρησκεία της επιστήμης,

δεν μου μένει παρά να προσκυνήσω το είδωλο της φύσης».

Συνέχεια

Εφαρμοσμένη θεανθρωπολογία στην Αχαϊκή γη

Εφαρμοσμένη θεανθρωπολογία στην Αχαϊκή γη

Βιβλιοπαρουσίαση του Σπύρου Παΐζη στην Κόρινθο

    Ο τρόπος δουλειάς του Παναγιώτη: Μέσα από το πρωτογενές υλικό, τα βιώματά του, τους ανθρώπους πρότυπα, την αλληλεπίδραση αυτού του υλικού με τις θεωρητικές μελέτες του, αναδεικνύει υποθέσεις–προτάσεις ενός θεανθρωπολογικού μοντέλου, όπου το εφαρμόζει σε μεγάλα ζητήματα που προκύπτουν στο χώρο της υγείας, της παιδείας, της ορθόδοξης Εκκλησίας, αλλά και του πολέμου στο έδαφος της Ουκρανίας, που ξέσπασε λίγες μέρες πριν την έκδοση του βιβλίου. Ίσως, η πιο ολοκληρωμένη εφαρμογή του τρόπου δουλειάς του, φαίνεται στην ορθή στάση που κρατά στο μέγα θέμα της Πανδημίας, αποφεύγοντας τόσο την συστημική όσο και την συνωμοσιολογική τάση.

Συνέχεια

Τα «βαφτίσια» στην εκπαίδευση

Τα «βαφτίσια» στην εκπαίδευση

Του Γιώργου Ηλ. Τσιτσιμπή*

«Αξίζουν συγχαρητήρια στην εφευρετικότητα των «νονών». Με έξυπνο τρόπο προσθέτουν ονόματα χωρίς να προσθέτουν ουσία. Αναδιοργανώνουν αρμοδιότητες και ξεκινάμε από την αρχή»

Είναι ενδιαφέρον αυτό που συμβαίνει τα τελευταία χρόνια, κυρίως στον τομέα αρμοδιότητας του Υπουργείου Παιδείας. Η ονοματοδοσία θεσμών, υπηρεσιών, διαδικασιών, οργάνων, κλπ. , γίνεται με ρυθμό πολυβόλου. Δεν είναι ιδιαίτερο χάρισμα αυτής της κυβέρνησης, είναι διαχρονική τακτική του Υπουργείου. Το κυρίως απογοητευτικό είναι ότι η ουσία των πραγμάτων παραμένει μάλλον η ίδια, αν δεν επιδεινώνεται. Κι όμως ακάθεκτοι συνεχίζουν τα «βαφτίσια»!

Συνέχεια