Δημόσια παιδεία και δημόσιοι λειτουργοί μετά τα μνημόνια

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα

Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

   Γνωρίζουμε οι ευρύτερα Καλαβρυτινές μάνες και γιαγιάδες, αλλά και οι Καλαβρυτινοί πατεράδες και παππούδες, με πόσους κόπους σπούδασαν στα Πανεπιστήμια από την περιοχή εκατοντάδες παιδιά (ειδικά μετά τη δεκαετία του 1950), χθεσινοί και σημερινοί επιστήμονες.

   Τα Πανεπιστήμια δεν είχαν δίδακτρα, τα βιβλία ήταν δωρεάν, υπήρχαν κουπόνια σίτισης σε σχετικά άπορους και δεν υπήρχε η σπάθη της διαγραφής των εργαζόμενων φοιτητών (πλην της απόπειρας του 1978 με το Ν. 815, που βρέθηκε για δεκαετίες στα σκουπίδια της ιστορίας)… Ανάμεσα σ’ αυτούς και ο γράφων, που προέρχεται από μια φτωχή αγροτική οικογένεια της Κέρτεζης, αλλά και πολλοί από σας….

  Πέρασαν κάποιες δεκαετίες με ιδιοτελείς και μονομερείς πολιτικές αρκετές φορές. Όμως, με το μηχανισμό των μνημονίων και της στενής επιτήρησης για δέκα ολόκληρα χρόνια (2010-2019) από τους «ετέρους» οδήγησαν το λαό στην απέλπιδα προσπάθεια ν’ αλλάξει καμιά δεκαριά κυβερνήσεις. Όμως οι 1000 περίπου νόμοι των μνημονίων έμειναν αλώβητοι. Κοντά σ’ αυτούς και μια βαθιά απογοήτευση που έστειλε πολλούς στην αποχή από τις εκλογικές διαδικασίες, έτσι που το 40% να είναι ένα μόνο 20%, και ν’ αντιστοιχεί στη μερίδα όσων περνούν ακόμα μια χαρά…

   Τώρα μετά τα βαθιά σκάνδαλα και την μονομερή διακυβέρνηση ήλθε η ώρα, από εκεί ψηλά, να πάει το μαχαίρι ακόμα πιο βαθιά στα δημόσια αγαθά. Δεν είναι μόνο οι συγκοινωνίες κι ο οδοντωτός (που μπήκε απότομο κυβερνητικό φρένο), ούτε τα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από τους λιγνίτες (που κάποια ανατινάζονται για να μη μπορούν να ξαναλειτουργήσουν).

   Είναι και η δημόσια υγεία που θέλει επί πλέον χρήματα από την οικογενειακή τσέπη (αν έχει μείνει λίπος…), αλλά κι η παιδεία. Λόγω της διαχρονικής ιδιότητάς μου ως λειτουργού της παιδείας, αλλά και την συνεχή ενασχόλησή μου, θα μου επιτρέψετε αυτή τη φορά να σημειώσω γι’ αυτήν και μη αρεστά πράγματα σε κάποιους… Η αφορμή δόθηκε από κάποιες πρόσφατες διεργασίες μέσα στις οποίες βρέθηκα και ο ίδιος.

ΙΙ. ΤΟ ΣΚΗΝΙΚΟ ΕΝ ΣΥΝΟΨΕΙ

   Βρισκόμαστε σε μια παρατεταμένη διακυβέρνηση από τη ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη, με δύο θητείες (2019-2026). Ας κάνουμε μια μικρή επισκόπηση στην ευρύτερη εκπαιδευτική του πολιτική:

   α) Διατηρεί σχεδόν άθικτο όλο το νομοθετικό εκπαιδευτικό πλαίσιο που άφησε ο ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ του Αλέξη Τσίπρα. Άλλαξε λίγο το μέθοδο μετατροπής των Λυκείων σε προθάλαμο των ΑΕΙ. Εισήγαγε επί πλέον την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής στα τμήματα των ΑΕΙ, ενώ αξιοποίησε την Τράπεζα θεμάτων σε όλες τις τάξεις των Λυκείων. 20.000 υποψήφιοι κάθε χρόνο μένουν απέξω από τμήματα των ΑΕΙ, ενώ ταυτόχρονα όσοι διαθέτουν κομπόδεμα κατευθύνονται στα μειωμένης αξίας κολέγια.

   β) Νομιμοποίησε κάποια ιδιωτικά κολέγια αμφιβόλου επιστημονικής αξίας, παρακάμπτοντας το άρθρο 16 του Συντάγματος με το «έτσι θέλω» («Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης» (ΝΠΠΕ) που νομοθέτησε το 2024). Έτσι αυτά απέκτησαν σημαντική πελατεία… Τώρα επιθυμεί να αρθούν πλήρως όλα τα συνταγματικά εμπόδια για την ιδιωτικοποίηση της Ανώτατης Εκπαίδευσης, δηλαδή και της δημόσιας! 

   γ) Εισήγαγε την πιο ακραία μορφή τιμωρητικής αξιολόγησης που ισχύει στον Δυτικό κόσμο, ενώ ταυτόχρονα με δικαστικού και πειθαρχικού τύπους παρεμβάσεις αποδομεί το δικαίωμα της απεργίας. Σε χιλιάδες ανέρχονται οι διώξεις εκπαιδευτικών που απεργούν, ενώ πολλές απ’ αυτές καταρρίπτονται στα δικαστήρια. Κάποιες άλλες χρονίζουν ως φόβητρο. Την ίδια στιγμή η τιμωρητική αξιολόγηση έχει πέσει στα μάτια και όσων νόμιζαν ότι είναι θετικό να μπει στα σχολεία.

   δ) Διατηρεί σχεδόν αλώβητο το νόμο Κατρούγκαλου (5^ος 2016) της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ για την καθήλωση των συντάξεων στα τάρταρα (πλην ελάχιστων που διαθέτουν 40 συντάξιμα χρόνια εργασίας!), την αύξηση του ορίου ηλικίας στα 67 (η Ελλάδα βρίσκεται μέσα στις 10 χώρες του κόσμου μ’ αυτό το όριο ηλικίας) και των διαχωρισμό παλιών και νέων συνταξιούχων με διαφορετικές συντάξεις, παρότι έχουν τις ίδιες προϋποθέσεις! Κι ακόμα συνεχίζουν…

   ε) Διατηρεί το μισθολόγιο του ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ (12^ος 2015) με το οποίο δεν ζουν αξιοπρεπώς οι εκπαιδευτικοί, ακόμη κι αν εργάζονται στον τόπο κατοικίας τους. Εκπαιδευτικοί μακριά απ’ αυτήν πληρώνουν από την τσέπη τους μόνο για να πάρουν μόρια προϋπηρεσίας. Να σημειώσουμε ότι το «καλάθι μορίων» διατηρείται από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ ανέπαφο. Οι αναπληρωτές (του εαυτού τους) ανέρχονται τα τελευταία χρόνια εκεί στις 40.000!, ενώ φέτος δεν έκαναν δηλώσεις για την επόμενη σχολική χρονιά 20.000 υποψήφιοι εκπαιδευτικοί!

   στ) Την ώρα που η ακρίβεια (ειδικά στα σούπερ μάρκετ και την ενέργεια) έχει φτάσει σε δυσθεώρητα ύψη για το μέσο και χαμηλότερο οικογενειακό βαλάντιο, η κυβέρνηση συμμετέχει σε όλους τους περιφερειακούς πολέμους με τον τρόπο της, βουίζει ο τόπος και η δικαιοσύνη με τα οργανωμένου τύπου σκάνδαλα (Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ, παρακολουθήσεις, κλπ), ταυτόχρονα ετοιμάζει (με ποιούς συμμάχους άραγε;) αλλαγή του συντάγματος με κατάργηση του άρθρου 16, την μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, του άρθρου 29 για τον ελέγχο των πολιτικών κομμάτων, κλπ.

   Να σημειώσουμε ότι ήδη το άρθρο 16 έχει πλαγιοκοπηθεί με την ισοτίμηση με τα δημόσια ΑΕΙ των κολεγίων, ενώ το πειθαρχικό δίκαιο των υπαλλήλων μπορεί να συγκριθεί με την προ μεταπολίτευσης εποχή…

ΙΙΙ. Η ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ…

   Η αντιπολίτευση είναι πολυτεμαχισμένη, από τα αριστερά έως τα δεξιά του παραδοσιακού πολιτικού φάσματος. Μοιάζει σαν να ψάχνεται να βρει τον βηματισμό της. Από τα κοινοβουλευτικά κόμματα τυπικά λειτουργούν με παραδοσιακού τύπου δημοκρατικές δομές μόνο τα τρία παλαιά κόμματα: ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΚΚΕ. Όλα τα υπόλοιπα είναι αρχηγικά. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί τεράστια προβλήματα και στην κοινοβουλευτική αντιπολίτευση για όλα τα ζητήματα. Εν προκειμένω και για τα ζητήματα της ακρίβειας, της υγείας, της παιδείας, της σύνταξης και ασφάλισης, αλλά και των δημοκρατικών δομών.

   Το φαινόμενο αυτό εκδηλώνεται πλέον εμφανώς τόσο στα συνδικάτα, όσο και στο όποιο κίνημα νεολαίας. Βεβαίως υπάρχουν ρεύματα, οάσεις και φιλότιμες προσπάθειες που είναι αξιόλογες, ακόμη και ελπιδοφόρες ως κοινωνική αντιπολίτευση και στο χώρο της παιδείας. Μερικές τέτοιες εκφάνσεις θα δείξουμε σήμερα. Μία εκφράστηκε στο πρόσφατο συνέδριο της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας (ΔΟΕ – 95^ο Συνέδριο). Η 2^η σε μια σημαντική πρωτοβουλία στην Πάτρα, στην οποία ήμουν καλεσμένος ως συνταξιούχος εκπαιδευτικός.

   Είχαμε όμως και μια περίεργη έως επικίνδυνη «προφητεία» του γνωστού διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας, αλλά και πολιτικού των μνημονίων, Γιάννη Στουρνάρα. Ευτυχώς καταγγέλθηκε από μια οργανωμένη μερίδα συνταξιούχων!

   Ας τις ψηλαφίσουμε και τις τρεις.

ΙV. Η ΟΜΟΦΩΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ 96^ΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΗΣ ΔΟΕ

   «Σημαντική η ομόφωνη απόφαση της 95ης ΓΣ της ΔΟΕ. Η εισήγηση για το νέο πειθαρχικό «δίκαιο» συμπεριλαμβάνει τα παρακάτω σημεία…

   1. Κατάργηση του πειθαρχικού δικαίου Ν. 5225/25

   2. Ο αγώνας του κλάδου ενάντια στην αντιεκπαιδευτική -αντιεπιστημονική αξιολόγηση του ν.46/92 και 4824/21 δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ιδιώνυμο αδίκημα.

   3. Άμεση Παύση των διώξεων /πειθαρχικών όλων των συναδέλφων που αγωνίζονται με βάση τις αποφάσεις της ΔΟΕ.

   4. Είμαστε αντίθετοι με την συνταγματική αναθεώρηση, που καταργεί τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, καταργεί το άρθρο 16 και 79 που θέτει δημοσιονομικό κόφτη στις κοινωνικές δαπάνες και τους μισθούς.

   5. Ζητήματα που άπτονται του πειθαρχικού δικαίου ( όχι του ποινικού) των εκπαιδευτικών καθώς και της παιδαγωγικής διάστασης της λειτουργίας των σχολείων δεν μπορεί να αποτελούν και αφορμή παρέμβασης των αστυνομικών αρχών.

   Επίσης, ομόφωνη απόφαση και για το πρόγραμμα δράσης: …».[1]

V. ΠΑΤΡΑ 26.06.2026: ΕΚΔΗΛΩΣΗ – ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΑΙΔΕΙΑ

    «Με επιτυχία έγινε πραγματοποιήθηκε το Σάββατο το βράδυ το Φεστιβάλ Νεολαίας από τα έντυπα περιοδικά της Μαθητικής Αντιπληροφόρησης και του Dazibao, με την ευθύνη του φοιτητικού Αριστερού Δικτύου Νεολαίας στην Πάτρα, με θέμα ‘’Από το Εθνικό Απολυτήριο μέχρι την αναθεώρηση του άρθρου 16: Για ένα μέτωπο υπεράσπισης της δημόσιας παιδείας’’ και ομιλητές τους: 

   Γιώργο Ντάφλο, εκπαιδευτικό, γραμματέα της ΕΛΜΕ Αχαΐας, Δημήτρη Νομικό, φοιτητή του Μαθηματικού και μέλος του Αριστερού Δικτύου Νεολαίας, Αναστάση Νεδελάκο, μαθητή του 13ου ΓΕΛ, και Παναγιώτη Μπούρδαλα, συνταξιούχο εκπαιδευτικό, επικεφαλής του Παραρτήματος Αχαΐας της Πανελλήνιας Ένωσης Συνταξιούχων Εκπαιδευτικών (ΠΕΣΕΚ). 

   Το πρώτο μέρος είχε θέμα το ζήτημα της παιδείας, από το σχολείο έως και τα μεταπτυχιακά. Ο Αναστάσης Νεδελάκος, μαθητής του 13ου ΓΕΛ, έδωσε φέτος πανελλαδικές κι έβγαλε δέκα μέρες μετά, πρόσφατη εμπειρία, συναισθήματα, αλλά και βαθύτερες σκέψεις. Ο Γιώργος Ντάφλος, εκπαιδευτικός, μίλησε ως Γραμματέας της Α’ ΕΛΜΕ Αχαΐας κι έθεσε τις αλλαγές στην εκπαίδευση με κριτικό πνεύμα. Ο Γιώργος Ψαρράς, ως ενεργός συνδικαλιστής στο Πανεπιστήμιο Πατρών, έθεσε με ωραίο λόγο την πλαγιοκόπηση του Πανεπιστημίου από τον νεοφιλελευθερισμό και τη μετατροπή του σε χώρο διδάκτρων. Εξού και η συνεχής προσπάθεια κατάργησης του άρθρου 16, που συμβολίζει συνταγματικά το κοινωνικό κράτος στην εκπαίδευση.

   Ο Παναγιώτης Μπούρδαλας, όπως σημειώνει ο ίδιος στο φ/β, … ‘’έδωσα ιστορική διάσταση στις αλλαγές στο δυτικό κόσμο και τα κινήματα άλλης λογικής. Παράλληλα έδωσα δύο παραδείγματα σύνδεσης των συνταξιοδοτικών ζητημάτων με το εργασιακό μέλλον της νεολαίας. Τέλος, έκλεισα με τον προωθούμενο ατομικό ανθρωπότυπο στον δυτικό κόσμο σε συνδυασμό με την ταξική διάσταση των νεοφιλελεύθερων αλλαγών. Έδειξα ότι η απάντηση γίνεται μέσω του συλλογικού ανθρώπου’’.

   Την εκδήλωση έκλεισε ο Δημήτρης Νομικός, φοιτητής του Μαθηματικού και μέλος του Αριστερού Δικτύου Νεολαίας. Έγιναν και δύο ενδιαφέρουσες τοποθετήσεις και η εκδήλωση συνεχίστηκε με live μουσική από νεανικά συγκροτήματα της Πάτρας».[2]

VI. Η ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΣΕΚ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ

   «…Η Πανελλήνια Ένωση Συνταξιούχων Εκπαιδευτικών (ΠΕΣΕΚ) δεν εκπλήσσεται από τις νέες δηλώσεις του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα. Για ακόμη μια φορά, από το βήμα ενός συνεδρίου που χρηματοδοτείται και οργανώνεται από τα μεγάλα ιδιωτικά επενδυτικά συμφέροντα, ο εκλεκτός του εγχώριου και ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου ανέλαβε το ρόλο του προφήτη της καταστροφής για τη δημόσια ασφάλιση.

   Η κυνική ομολογία του ότι οι δημόσιες συντάξεις ‘’δύσκολα θα μπορούν στο μέλλον να εξασφαλίσουν επαρκή ποσοστά αναπλήρωσης’’ δεν αποτελεί μια αντικειμενική οικονομική διαπίστωση, αλλά μια ευθεία πολιτική ομολογία και το προαναγγελθέν έγκλημα μιας διαρκούς, προσχεδιασμένης επίθεσης ενάντια στα ασφαλιστικά δικαιώματα της εργατικής τάξης.

   Αν σήμερα οι συντάξεις δεν επαρκούν, αυτό δεν οφείλεται σε κάποια φυσική νομοτέλεια. Είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών: της χρόνιας υφαρπαγής των αποθεματικών των Ταμείων, των περικοπών που επιβλήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια, της διαρκούς μείωσης της κρατικής χρηματοδότησης, της ελαστικής εργασίας, της ανεργίας και της συστηματικής υπονόμευσης του δημόσιου χαρακτήρα της κοινωνικής ασφάλισης.

Πίσω από τις εύηχες τεχνοκρατικές εκφράσεις, επί της ουσίας… λογιστικές αλχημείες, περί «ευρωπαϊκής στρατηγικής», «μακροπρόθεσμης αποταμίευσης» και «συμπληρωματικών σχημάτων», κρύβεται η πλήρης ιδιωτικοποίηση της κοινωνικής ασφάλισης και η μετατροπή της σε τζόγο.

   Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ντόπιοι υποστηρικτές της επιχειρούν να απαλλάξουν το κράτος και την εργοδοσία από την υποχρέωση να εγγυώνται αξιοπρεπή γηρατειά για όλους όσοι μόχθησαν μια ζωή στις σχολικές αίθουσες και στα εργοστάσια. Θέλουν να μετατρέψουν τη σύνταξη, από θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα και κατάκτηση αιματηρών ταξικών αγώνων, σε ατομικό ρίσκο και εμπόρευμα.

   Μας καλούν, ουσιαστικά, να τζογάρουμε τους κόπους μας στα «επαγγελματικά ταμεία» και στα χρηματιστήρια, την ίδια ώρα που οι συντάξεις μας, οι μισθοί των εκπαιδευτικών και των εργαζομένων παραμένουν καθηλωμένοι σε επίπεδα πείνας και η ακρίβεια λεηλατεί το λαϊκό εισόδημα.

   Με τι λεφτά θα αποταμιεύσει μακροπρόθεσμα ο εργαζόμενος, όταν δεν του φτάνει ο μισθός ούτε για το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα; Η απάντησή τους είναι ξεκάθαρη: όποιος έχει να πληρώσει στην ιδιωτική αγορά, θα έχει μια υποτυπώδη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και σύνταξη, ενώ οι υπόλοιποι θα καταδικαστούν στα ψίχουλα των συντάξεων της φτώχειας.

   Ως ΠΕΣΕΚ ξεκαθαρίζουμε προς την κυβέρνηση, την Τράπεζα της Ελλάδος και τους ευρωπαίους καθοδηγητές τους ότι αυτό το μέλλον δεν το αποδεχόμαστε. Οι συντάξεις μας δεν είναι «κόστος» ούτε «επενδυτικό κεφάλαιο» για τις πολυεθνικές των ασφαλειών. Είναι δεδουλευμένα, είναι η ίδια μας η ζωή.

   Αντί για νέα προνόμια στις ασφαλιστικές εταιρείες και στα επαγγελματικά ταμεία, απαιτείται αποκατάσταση των απωλειών των συνταξιούχων, ουσιαστικές αυξήσεις στις συντάξεις και πολιτικές που θα υπηρετούν τις κοινωνικές ανάγκες και όχι τα κέρδη των αγορών…

   Απαντάμε με ταξική αλληλεγγύη και οργανωμένο αγώνα. Δεν επαιτούμε. Απαιτούμε:

   Άμεση επαναφορά της 13ης–14ης σύνταξης/μισθού. Δεν είναι ‘’δώρο’’. Είναι δεδουλευμένα. Γενναίες αυξήσεις στους μισθούς και στις συντάξεις. Άμεση καταβολή των αναδρομικών του 11μήνου σε όλους. Χωρίς όρους, χωρίς αποκλεισμούς, χωρίς κοροϊδίες. Καμία περικοπή και καμία επιστροφή χρημάτων στις συντάξεις χηρείας. Κατάργηση όλων των αντιασφαλιστικών και αντισυνταξιουχικών νόμων Κουτρουμάνη – Λοβέρδου, Κατρούγκαλου, Βρούτση και όλων όσοι μετέτρεψαν τις συντάξεις μας σε φιλοδωρήματα και έδωσαν βορά την ασφάλιση στους ιδιώτες. Επίσης, Κατάργηση του ΦΠΑ στα είδη πλατειάς λαϊκής κατανάλωσης και του ειδικού φόρου κατανάλωσης στην ενέργεια. Υποστήριξη με πόρους και μόνιμο προσωπικό της Δημόσιας Υγείας, της Παιδείας, της Πρόνοιας, της Κοινωνικής Ασφάλισης και όλων των Κοινωνικών Αγαθών.

   Αθήνα, 19-06-26…».[3]

VII. ΔΕΝ ΜΕΝΟΥΝ ΟΜΩΣ ΜΟΝΟ Σ’ ΑΥΤΑ…

   Επιθυμούν ακόμα:

   1) Την αναθεώρηση του άρθρου 29 του Συντάγματος που αφορά στο πλαίσιο λειτουργίας, ίδρυσης και χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων. «Η κυβερνητική πρόθεση είναι να αλλάξει το πλαίσιο νομιμότητας των κομμάτων και να ελέγξει το σύστημα εκλογών και ανάδειξης κυβέρνησης. Προβλέπει έλεγχο των προϋποθέσεων συμμετοχής των πολιτικών κομμάτων στις εκλογές και εξάρτηση της ίδρυσης και λειτουργίας των κομμάτων από ειδικό νόμο (που προφανώς θα καθορίζει η κυβερνητική πλειοψηφία)…».

   2) Την άρνηση κατάργησης του άρθρου 86 (περί ευθύνης υπουργών) το οποίο ορίζει πως «μόνο η Βουλή έχει το δικαίωμα να ασκεί ποινική δίωξη εναντίον εν ενεργεία ή πρώην υπουργών και υφυπουργών». «Γεγονός που έχει οδηγήσει ώστε σε όλα τα σκάνδαλα υπουργοί και υφυπουργοί να μην διώκονται, καθώς η κυβερνητική πλειοψηφία ελέγχει τη Βουλή. Η αναθεώρηση που προτείνει, λόγω και της μεγάλης πίεσης που έχει δεχθεί από τα σκάνδαλα, είναι μια ανώδυνη τροποποίηση του σχετικού άρθρου…».  

   3) Τη θέσπιση συνταγματικών διατάξεων που, με περίβλημα την «αποκάθαρση και τον εξορθολογισμό του Τύπου» και την αντιμετώπιση της «πρόκλησης της τεχνητής νοημοσύνης», των ψεύτικων πληροφοριών και κατασκευασμένων ειδήσεων (fake news), θα επιτρέψουν μεγαλύτερη λογοκρισία, παρακολούθηση, περιορισμό, αποκλεισμό «μη αρεστών» φωνών.

   Ας είμαστε σε εγρήγορση και σώφρονες….

Σημείωση από το ΜτΒ: Το άρθρο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στην ΩΡΑ ΤΩΝ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2026, φ. 102, σελ. 28-29.

Παραπομπές

[1] ΠΗΓΗ: Η πατρινή συνδικαλιστική κίνηση (φ/β, 26.06.2026): ΠΡέ²σα (Πρωτοβουλία Εκπαιδευτικών: Ενεργοποίηση – Συλλογικότητα – Αλληλεγγύη).

[2] ΠΗΓΗ: 21.06.2026, https://syntaxekpedeftikoi.blogspot.com/2026/06/16.html.

[3] ΠΗΓΗ: 19.06.2026, https://syntaxekpedeftikoi.blogspot.com/2026/06/blog-post_19.html.

Δυό βιβλία που δένουν μια ριζοσπαστική Θεολογία με μια ριζοσπαστική κοινωνικοπολιτική κριτική ως δώρο

Του Νίκου Α. Κουραμπή*

   Παναγιώτης Α. Μπούρδαλας, Στα ίχνη του συλλογικού ανθρώπου – 55 σημαδούρες κοινωνικής και υπαρκτικής θε-ανθρωπολογίας, Αθήνα, Αρμός, 2019, σ. 382 [Α]

   Παναγιώτης Α. Μπούρδαλας, Από την αχαϊκή γη έως του κόσμου τα πέρατα – για μια απελευθερωτική θε-ανθρωπολογία: υποδείγματα, θραύσματα, Μεγάλη Σύνοδος 2016, «3^η Ρώμη», πρόλογος Θανάσης Ν. Παπαθανασίου, Αθήνα, Αρμός, 2022, σ. 565 [Β]

   Τα δύο αυτά βιβλία [Α και Β] ανήκουν στο ρεύμα της ελληνικής-δημοκρατικής λαϊκής Ορθοδοξίας που αγαπά τον πολιτισμό, την τέχνη και τις επιστήμες του ανθρώπου και αγωνίζεται για κοινωνική δικαιοσύνη ενώ δεν φοβάται την χριστιανική αυτοκριτική.

   Ο Παναγιώτης Μπούρδαλας είναι Θεολόγος και επιστήμονας (φυσικός) και τιμά τη σχέση επιστήμης – θρησκείας, πίστης – γνώσης μακριά από τα συνήθη ιδεολογήματα, κάτι που εύκολα και ουσιαστικά αποδεικνύεται από τα βιβλία του – γι’ αυτό βάζει και ποιήματά του ανάμεσα στα κείμενά του, ώστε να συνδέονται όλοι οι κόσμοι. Τα βιβλία του τολμούν να είναι μια αυτοαποκάλυψη, νους και αισθήματα ταυτόχρονα μακράν συναισθηματισμών, η δουλειά του Παναγιώτη «θα μείνει» γιατί είναι μια προσωπική αλλά έντιμη καταγραφή των τελευταίων 50 χρόνων, μια πνευματική περιουσία που αποκτήθηκε με στοχασμό και ακτιβισμό. Τα λόγια του ρέουν σαν τα νερά της Κέρτεζης Καλαβρύτων, της πατρίδας του, και η θε-ανθρωπολογία του ιλαρού κόπου του ως αγίασμα – γήϊνο και θεϊκό συμπλέουν, χώμα και ουρανός. Ο όρος του «θε-ανθρωπολογία» εκφράζει συνοπτικά τη περίφημη -αλλά αγνοημένη- συνεργασία Θεού και Ανθρώπου, που στέκει δυναμικά και αποφασιστικά απέναντι σε κάθε Απόλυτο Θεό και τον ολοκληρωτισμό που εκπροσωπεί με τους αδιάφανους εκπροσώπους του επί γης.

   Αγαπάει ελεύθερα τους ανθρώπους του και τους παρουσιάζει χωρίς να τους ειδωλοποιεί «αγιογραφώντας» τους, έτσι απλά, είναι οι άνθρωποί του και ο τόπος του που υποστασιάζουν το σύμπαν, και είναι ευγνώμων με μη ψυχολογικά αλλά και πηγαία αισθήματα. Πρόσκληση στον αναγνώστη να κάνει το ίδιο αποφασιστικό βήμα και να μη βαριέται ως δήθεν συνηθισμένους και βαρετούς τους ανθρώπους του και τον τόπο του, να περπατήσει την δικιά του περπατησιά όπως ο Παναγιώτης που συγκινεί χωρίς να επιβάλλεται. Ο έρωτας του συγκεκριμένου είναι έρωτας του οικουμενικού. Πατριωτισμός και κοινωνισμός και θρησκευτικές ενοράσεις ταυτόχρονα και αλληλοϋποστηριζόμενα.

   Τα δυό βιβλία δένουν μια ριζοσπαστική Θεολογία με μια ριζοσπαστική κοινωνικοπολιτική κριτική ως δώρο για τον καθημερινό αλλά σκεπτόμενο άνθρωπο και πολίτη που δεν είναι απαραίτητα «θρησκευόμενος». Και τα δύο βιβλία ανακεφαλαιώνονται στο ότι η αγάπη είναι και πολιτική πράξη. Ο αστείρευτος πλούτος των χρήσιμων πληροφοριών ανταμοίβει εκείνον που θα θελήσει να αναμετρηθεί με την οργανωμένη και βιωμένη και χωνεμένη γνώση που παρέχεται ως μπούσουλας για τις δικές του αναζητήσεις. Με τα δικά του λόγια «ο τριαδικά συλλογικός άνθρωπος, ο θε-ανθρωπολογικά ευχαριστιακός – αλληλέγγυος – υπαρκτικός/νηπτικός τρόπος αντίληψης, πίστης και πρακτικής αποτελεί έναν αντίποδα, τόσο στην ισοπεδωτική αμφισβήτηση, όσο και στ’ ανταγωνιστικά άτομα ή στις «συντεχνίες» τους. Ταυτόχρονα αυτός ο τρόπος ύπαρξης μπορεί να γονιμοποιήσει τα «ουτοπικά» κινήματα, ξεπερνώντας την αντίληψη του ανθρώπου ως «συμπαγών μαζών», εισάγοντας μια αντανάκλαση της αγιοτριαδολογικής θε-ανθρωπολογίας στο χώρο της εκκλησιολογίας και άρα της κοινωνίας» [Α 14].

   Ας επιλέξουμε μερικά διαμαντάκια στο σημείο αυτό: «αυτού του νεκρού ιδεολογήματος του «ελληνοχριστιανισμού», του νόθου κράματος «πίστης και εξουσίας»» [Α 146] / «…το αδιέξοδο κάθε αποτυχημένου δοσίματος στον άλλο (πορνεία)…» [Α121] / «το Πνεύμα το Άγιο αγνοείται στην «κατοικία» Του, μέσα ή δίπλα στις καρδιές που πάλλονται. Ο Θεάνθρωπος Χριστός ή γίνεται πολιτικός επαναστάτης ή φιλόσοφος της σχολής των Εσσαίων ή ηθικός δάσκαλος ή περίεργος εξωγήϊνος … Οι άνθρωποι αποφασίζουμε να παραμένουμε ζώα-κτήνη. Αρκεί να χωρισθούμε σε συνομοταξίες, ανάλογα με το τι κατασπαράσσουμε κάθε φορά…» [Α163] / «(για τον Μέγα Βασίλειο) ο Μωυσής πρώτα πήρε την κοσμική σοφία στην Αίγυπτο και κατόπιν μπήκε «στα θεολογικά».» [Β129] / «ο λεγόμενος «ορθόδοξος φονταμενταλισμός», που ως καρκίνωμα σιγοτρώει το κορμί της Ορθόδοξης Εκκλησίας, στο τέλος θα νικηθεί και θα ‘ξωπεταχτεί, όπως και τόσα άλλα καρκινώματα στην εκκλησιαστική ιστορία. Είναι συνδεδεμένος ιδεολογικά με τον αμερικάνικο «προτεσταντικό φονταμενταλισμό» και τα «νεοφασιστικά ακροδεξιά μορφώματα», κυρίως του δυτικού κόσμου» [Β 142]

   Η ομίχλη των παραεκκλησιαστικών οργανώσεων-σεκτών διαλύεται [Β 446-452], απλοί παπάδες του λαού μας [Β 46-123] είναι φωτεινά πρότυπα προς μίμησιν και όχι οι αυταρχικές σκιές του γεροντισμού. Ο συγγραφέας μας δεν φείδεται θάρρους γιατί δεν υστερεί σε γνώση και αισθήματα για να εξηγήσει ακανθώδη ζητήματα που αναφέρονται στα περιεχόμενα των βιβλίων.

   Εύχομαι σε μελλοντική του δουλειά ο συγγραφέας της θε-ανθρωπολογίας, αλλά και εκκλησιοκεντρικότητας (π.χ. Α 23-146 όπου πραγματώνεται ο διάλογος της εορτολογικής Ορθοδοξίας με το σύγχρονο κόσμο), να αναμετρηθεί με την πρόσκληση για έναν πνευματολογικό χριστιανισμό απελευθερωμένο από τη θρησκευτικότητα όπως θυμάμαι να τον προτείνει ο μοναχός Μιχαήλ (Χατζηαντωνίου): «Ο Θεός τις έσχατες μέρες θ’ απλώσει το πνεύμα Του κι εκτός της επίσημης εκκλησιαστικής δομής. Απλοί άνθρωποι θα μπορούν να λένε ουράνια πράγματα κλπ». Ή, μήπως, καλό θα ήταν να διάγουμε το βίο μας με ευφρόσυνη ταπεινότητα μεταξύ των δύο διαλεκτικά; Αλλά σίγουρα να σταματήσει η άζωη ρηχότητα που διατείνεται ότι «άλλο άγιος» και «άλλο καλός» άνθρωπος η οποία μόνο συγχυσμένες φρένες και δόλιες συμπεριφορές και ανέραστους ανθρώπους κατασκευάζει, με τελική και ουσιαστική λύση τον χριστιανικό ανθρωπισμό που αναδεικνύει ποικιλοτρόπως ο συγγραφέας μας.

   Τα βιβλία αυτά είναι μοιραίο να μην διαβαστούν «από τους πολλούς» γιατί η ανθρώπινη μάζα αρέσκεται σε φανταχτερές ψευδαισθήσεις και φοβάται να ζήσει απλά ενώ δεν συμφέρει κανέναν σήμερα η ισορροπία τους που απλόχερα προσφέρουν, οι φαντασιώσεις κερδίζουν φαινομενικά το παιχνίδι έναντι της πραγματικότητας με τις πραγματικές της ανάγκες, εν τέλει, επιλέγουμε συνειδητά τα κραυγαλέα ονόματα και τις φευγαλέες εντυπώσεις. Διαβάζοντάς τα είσαι σε μια ανοδική πορεία και περπατάς σταθερά με το δικό σου βηματισμό κι ας είναι η ζωή του συγγραφέα ο δρόμος. Υπάρχουν πολλοί που ξέρουν τους νόμους της ζωής – αλλά για να επαίρονται και να κομπάζουν, όχι για να τη ζουν. Ο συγγραφέας μας απλά αλλά και αδρά μας λέει «εγώ έζησα τη ζωή μου και συνεχίζω να ζω τη ζωή μου».

   Αν αντέξει ο αναγνώστης αυτήν την γλυκιά υποσυνείδητη πρόσκληση να ζήσει και εκείνος τη δική του ζωή το παιχνίδι κερδήθηκε και η ευγνωμοσύνη λάμπει. Εγώ έγραψα γι’ αυτά τα βιβλία από διάθεση να τα γνωστοποιήσω σε δυό-τρεις. Δεν έμεινα ευχαριστημένος με τη βιβλιοπαρουσίαση αυτή, εγώ όμως κέρδισα σε σκέψη και αισθήματα αφουγκραζόμενος τον Παναγιώτη Μπούρδαλα. Ευχαριστώ και καλοτάξιδα!

   * Ο Νίκος Α. Κουραμπής είναι Θεολόγος Εκπαιδευτικός, Διδάκτωρ Κοινωνιολογίας Παντείου Πανεπιστημίου

   Σημείωση: Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΣΥΝΑΞΗ 177 (2026), σελ. 98-100 [Ιανουάριος-Μάρτιος 2026 / ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Παγκόσμιος Νότος].

Ο ΜΠΗΝΤΕΡΜΑΝ ΚΑΙ ΟΙ ΕΜΠΡΗΣΤΕΣ…

ΜΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ Α΄ ΕΛΜΕ ΑΧΑΙΑΣ…

Της Μαρίας Φούκα*

ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ …

   Άλλη μια φορά  η θεατρική ομάδα Από Κοινού της Α΄ ΕΛΜΕ ΑΧΑΙΑΣ, με μαέστρο τον ακούραστο Φώτη Λάζαρη, μας ταξίδεψε δίνοντας ψυχή και κόπο… αγάπη και πάθος… Πυρκαγιές, εμπρηστές  και ο κ Μπήντερμαν… Όλα δοσμένα με ένα σκοπό… Να αισθανθούμε, να σκεφτούμε, να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι …ενεργοί πολίτες… Γιατί  κανένα θεατρικό έργο δεν γράφεται, χωρίς ένα στόχο… Μπορεί και περισσότερους… Αλλιώς θα έμενε ερμητικά κλεισμένο στο συρτάρι του δημιουργού του..

   Ο Μαξ Φρις λοιπόν, ορμώμενος από τη χώρα των τραπεζών, των ακριβών  ρολογιών, της σοκολάτας και της  ουδετερότητας και στους δυο Παγκόσμιους πολέμους, παραδόξως, μας έδωσε ένα έργο άκρως επίκαιρο όσο και σπουδαίο… Παραδόξως, γιατί ήμουν σχεδόν σίγουρη ότι η  σοβαρή και βαθιά  Τέχνη για να γεννηθεί χρειάζεται περιβάλλοντα που έχουν χτυπηθεί από την όποια Μοίρα πολύ περισσότερο από την Ζυρίχη της Ελβετίας, γενέτειρα του θεατρικού συγγραφέα. Όμως ο Μαξ Φρις σε πείσμα των δικών μου ιδεοληψιών έγραψε ένα θεατρικό έργο  που θέτει εκ νέου και με πολύ εύστοχο τρόπο  το σοβαρό ζήτημα της ατομικής και κοινωνικής ευθύνης του πολίτη( του καλού νοικοκύρη) να μην επαναπαύεται στη ζωούλα του όταν «το Κακό γυρεύει να μας κάνει στάχτη και η πόλη καίγεται».

   Η θεατρική ομάδα Από Κοινού της Α΄ ΕΛΜΕ ΑΧΑΙΑΣ αντιμετώπισε το θεατρικό έργο με μεγάλο σεβασμό και προσήλωση στην βασική του αρχή. Να αναδειχθεί ο κίνδυνος που παραμονεύει τους πολίτες, αν περιμένουν να αντιδράσουν μονάχα όταν η φωτιά φτάσει στην λατρευτή τους οικία… Αυτούς που  δεν ενδιαφέρονται για τον διπλανό τους παρά μόνο ως εν δυνάμει φορέα  και μεταφορέα της οικείας συμφοράς ή  δυστυχίας τους. Τους μέχρι  τότε ζώντας στο απυρόβλητο  και στο γυάλινό τους κόσμο, πριν αυτός  μετατραπεί βεβαίως σε ένα βουνό από συντρίμμια. Μια και η καταστροφή συμβαίνει και στις καλύτερες οικογένειες  που όμως αρνούνται να πιστέψουν πως η καλύτερη μέθοδος εξαπάτησης των ανθρώπων είναι να τους λες την καθαρή αλήθεια… 

   Κι αν οι εμπρηστές είναι πολλοί  σε κάθε εποχή, δυστυχώς (ή ευτυχώς), ανάλογα με το τί θέλουν να κάψουν, πολλοί περισσότεροι είναι οι κ Μπήντερμαν, βέβαιοι για την καλή τους Μοίρα, πριν αυτή αποδειχθεί πιο φαύλη και πιο αχάριστη και  από την ίδια την ομώνυμη του λαϊκού άσματος… Συνήθως δεν είναι καθόλου αθώοι. Αντιθέτως ευθύνονται για πολλά μικρά και μεγάλα εγκλήματα σε βάρος συνανθρώπων τους με την αδιαφορία, την σιωπή, και την  βολεμένη  απληστία τους..

   Η κοινωνική συνείδηση πάλι είναι αυτή που θέτει τα όρια και επιβάλλει τις τιμωρίες σε κάθε κ Μπίντερμαν… Μπήντερμαν… Συνείδηση που σπανίως εισακούεται… και παραμένει σιωπηλή… Όμως, όπως λέει και ο ποιητής, αν μιλούσε η Σιωπή, αν φυσούσε, αν ξέσπαγε, θα ξερίζωνε όλα τα δέντρα του κόσμου..

   Ο καταπληκτικός χορός των γυναικών  που νομίζω ότι την εκπροσωπεί, κραυγάζοντας εκκωφαντικά ό,τι έχει ξεχαστεί από τον πρωταγωνιστή του έργου, ηχεί ακόμα στα αυτιά μου… Συντονισμένος απόλυτα με τις ανάγκες των καιρών που διαχρονικές ταξιδεύουν στους αιώνες, αδικαίωτες και μόνες… Χορός γυναικών, σαν τις γυναίκες τις Μεσολογγίτισσες που κατέφυγαν στη Ζάκυνθο σε μια ύστατη πράξη αντίστασης και ζωής, ενώ το Μεσολόγγι πολιορκείται, και υβρίζονται από τη γυναίκα της Ζάκυνθος του Σολωμού, που δεν θέλει να βγει από τη βόλεψή της και να βοηθήσει…. Χορός  γυναικών  σαν τις Ερινύες που ακολουθούν τους ενόχους, τους δειλούς και τους βολεμένους, για να τους θυμίζουν ότι δεν υπάρχουν προσωπικοί παράδεισοι  και τόπος να ξεφύγουν από τη φωτιά σε μια πόλη που καίγεται, παρά μόνο αν αποφασίσουν να την σταματήσουν. Χορός γυναικών που τις κακοποιούν, τις σκοτώνουν με πρόσχημα ότι τις αγαπούν… Φωνές γυναικών… μάτια, χέρια, πόδια, μαλλιά, ένα στόμα… Η Δέσποινα, η Ελένη, η Μαρίνα, η Μαρία, η Νόρα… Πού πας πολίτη; Σου λέω ξύπνα… Η πόλη καίγεται… (πριν την υπόκλιση έβαλαν την τελεία στην παράσταση, όπως όφειλαν…)

   Στην Ελλάδα των Τεμπών και των ένθεν κακείθεν σφαγών και πολέμων, όπου καραδοκεί η επανάπαυση και η εκ του καναπέως και δια των πλήκτρων μονάχα αγωνιστική δράση, ο πραγματικά  ενεργός πολίτης αναζητείται… Σαν την ελπίδα στο ομώνυμο διήγημα του αιώνιου έφηβου, Αντώνη Σαμαράκη. Αναζητείται εναγωνίως από ποιητές σαν την Κατερίνα Γώγου, που φωνάζει  ότι στο μυαλό είναι ο στόχος, όσων θέλουν να τον εξαφανίσουν ή να τον αλλοτριώσουν… Τον ενεργό πολίτη, τον υποψιασμένο, τον κόντρα ρόλο του κυρίου με το δύσκολο όνομα… Μπίντερμαν ή Μπήντερμαν ή κάτι τέτοιο… Τον ενεργό πολίτη που βάζει φωτιά σε ό,τι πρέπει να καεί, που καίγεται μαζί του, που σβήνει πάλι ό,τι αξίζει να χαθεί και να σβήσει… Τον «ενεργώ» πολίτη που ξέρει ότι το αίμα που χύνεται στον κόσμο δεν έχει χρώμα παρά μόνο βαθύ κόκκινο… Αναζητείται…

   Τον ψάχνουμε εκεί που μπορεί να βρεθεί… Στην Αλληλεγγύη και στην χώρα όπου η Σιωπή θεωρείται Συνενοχή… Όπου βασιλεύει η Συνύπαρξη και η Συνεννόηση… Όπου το -κοιτάζω  τη δουλειά μου  ας καίγεται ο κόσμος-  δεν είναι απλώς μια ατάκα αλλά Ντροπή και Αίσχος… Τέλος αναζητείται στην Τέχνη… σαν φιγούρα θεατρική… αντιηρωική και ηρωική μαζί, μελαγχολική και ελπιδοφόρα συνάμα, σύγχρονη και διαχρονική οπωσδήποτε…

   Ευχαριστούμε πολύ συνάδελφοι για τον απίστευτο κόπο σας (Άγγελε όπως πάντα καταπληκτικός, Στέφανε στην καλύτερή σου στιγμή, Μαρία, Όλγα υπέροχα εκτεθειμένες, Νίκο, στρατιώτης σε ό,τι αναλαμβάνεις, Δέσποινα, Ελένη, Μαρίνα, Μαρία, Νόρα άκρως συγκινητικές και ελπιδοφόρες)… Σπουδαίο τα εύρημα των εκκωφαντικών ήχων που έδιναν την απαραίτητη ένταση σε  ανάλογες στιγμές. Το τρομαχτικό τέλος και η αρχή… Κραυγές και κρότοι που  μας στερούν το άλλοθι να πούμε ότι δεν ακούσαμε…   

   Καλοτάξιδοι, ο  Μπήντερμαν και οι εμπρηστές σου Φώτη Λάζαρη…

   Συγχαρητήρια για την επιλογή του έργου, το στήσιμο, το παίξιμο, την ψυχή που καταθέτεις…  Καιρός του σπείρειν… καιρός του θερίζειν …..

   ΠΗΓΗ: Δευτέρα 17 Μαρτίου 2025, ΜΑΡΙΑ ΦΥΓΑΜΕ ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ, https://mafyx.blogspot.com/2025/03/blog-post_17.html?m=1&fbclid=IwY2xjawJEyEZleHRuA2FlbQIxMQABHQ0oNhM4iUmxD5wzj-2o3Q23RRfKES6hNOlC0gttnjCk5Qdl7pVB3JJsaQ_aem_c3jzQPXpF4zs9XpqeI8MGw.

   * Η Μαρία Φούκα είναι φιλόλογος εκπαιδευτικός, μέλος της Α΄ ΕΛΜΕ Αχαΐας.

O «γυναίκας… εις τάξιν λειτουργών προσδεξάμενος»

Του Δημητρίου Μόσχου

   Η χειροτονία μιας γυναίκας-στελεχους τοπικής Εκκλησίας σε διακόνισσα στη Ζιμπάμπουε (ΦΩΤΟ), έστω και με κάποια τελετουργικά παράδοξα, έγινε αφορμή, ένα ζήτημα σχετικά «ανώδυνο» και λυμένο πριν δεκαετίες να επανέλθει μέσα από γραφίδες της εκκλησιαστικής δημοσιογραφίας που βρήκαν την ευκαιρία να καταγγείλουν την επέλαση του φεμινισμού, την «προοδευτική θεολογία», τον κίνδυνο του «Αγγλικανισμού» κλπ.

   Εμφανίσθηκε μια ήκιστα φιλάδελφη αναλγησία απέναντι στις ανάγκες μιας τοπικής Εκκλησίας, καθώς ακόμα και επίσκοποι αποφάνθηκαν με σιγουριά για επισκοπές στην άλλη μεριά του πλανήτη ότι δεν υπάρχει ανάγκη διακονισσών αφού υπάρχει ο νηπιοβαπτισμός.

Από την κοιλάδα του Βουραϊκού στο Πανεπιστήμιο;

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

   Έχει ανοίξει πάλι η συζήτηση (σε κυβέρνηση Ν.Δ.), για τα λεγόμενα μη κρατικά πανεπιστήμια, αν και δεν υπάρχουν κρατικά και μη κρατικά, αλλά δημόσια και ιδιωτικά. Αυτή τη φορά δεν οδηγείται σε προσπάθεια αναθεώρησης του συντάγματος και του άρθρου 16 (και άλλων), αλλά για παράκαμψη του άρθρου 16! Θεωρεί ότι μπορεί να πάει με το άρθρο 28. Αυτό «αναφέρει ότι οι διακρατικές συμφωνίες υπερισχύουν του κοινού νόμου αλλά δεν υπερισχύουν του Συντάγματος (βλ. άποψη Ακρίτα Καϊδατζή, αναπληρωτή καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου του ΑΠΘ[1]).

   Ίσως αυτός να είναι και ο λόγος που το τελευταίο διάστημα γινόμαστε μάρτυρες μιας νέας προσέγγισης από την πλευρά της κυβέρνησης, με αναφορά στην «ανάγνωση» του Άρθρου 16. Είναι πράγματι απορίας άξιο πώς μπορεί να «αναγνωστεί» το Άρθρο 16, ειδικά οι παράγραφοι 5 και 6 που αναφέρουν: «…5. H ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση…

6. Οι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων είναι δημόσιοι λειτουργοί. Το υπόλοιπο διδακτικό προσωπικό τους επιτελεί επίσης δημόσιο λειτούργημα, με τις προϋποθέσεις που νόμος ορίζει…».[2]

ΙΙ. ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΕ;

Να παραιτηθεί ο Χρήστος Πατούχας!

Ανακοίνωση 50 μελών Ανυπότακτης Πολιτείας

Εμείς οι υποψήφιοι και μέλη της Ανυπότακτης Πολιτείας θέλουμε με αυτή τη δημόσια ανακοίνωσή μας να διαχωρίσουμε τη στάση μας από τις επιλογές και τη στάση του επικεφαλής και εκπροσώπου της Ανυπότακτης Πολιτείας στο Δημοτικό Συμβούλιο, συντρόφου Χρήστου Πατούχα. Ο σ. Χρήστος Πατούχας έκανε την επιλογή να συμπορευτεί με το ΚΚΕ στις βουλευτικές εκλογές, θέτοντας υποψηφιότητα μαζί του.

Μεγάλο μέρος, πιθανά πλειοψηφικό, των υποψηφίων και μελών της Ανυπότακτης Πολιτείας, με την ανακοίνωση της υποψηφιότητας του σ. Χρήστου Πατούχα, ζήτησε στις συλλογικές διαδικασίες την παραίτησή του από επικεφαλής και από το δημοτικό συμβούλιο. Θεωρεί δε ότι αυτές οι ενέργειες έπρεπε να γίνουν πριν από την κατάθεση υποψηφιότητας. Έστω όμως και κατόπιν της κατάθεσης υποψηφιότητας, η παραίτηση ήταν και παραμένει επιβεβλημένη. Και αυτό γιατί θεωρεί:

Ανεπίδοτη επιστολή …στην επιστολή της Νίκης Κεραμέως στους συνταξιούχους εκπαιδευτικούς!

Του Χρήστου Κάτσικα*

Είναι η δεύτερη χρονιά που η Νίκη Κεραμέως στέλνει Επιστολή στους εκπαιδευτικούς που συνταξιοδιοτήθηκαν με την οποία εκφράζει τη «βαθιά ευγνωμοσύνη» της ιδίας και του υπουργείου για την προσφορά τους.

Η υπουργός Παιδείας ευχαριστεί τους εκπαιδευτικούς για την ενεργό συμμετοχή τους στην εκπαιδευτική διαδικασία αλλά και για τη συμβολή τους στην υλοποίηση «σημαντικών αλλαγών», ενώ εύχεται στους βετεράνους εκπαιδευτικούς «το καλύτερο στον νέο κύκλο της ζωής τους».

Για το Δημόσιο σχολείο των αναγκών του 21^ου αιώνα

Δημόσια Εκπαίδευση και covid – 19

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Ι. Το δημόσιο σχολείο προ πανδημίας

Η διαχείριση της Πανδημίας κτύπησε ισχυρά τους δύο μεγάλους πυλώνες της δημόσιας ζωής: την υγεία και την εκπαίδευση. Τα δύο αυτά δημόσια αγαθά βρέθηκαν λοιπόν ανάμεσα στη Σκύλα της ιδιόμορφης πανδημίας και τη Χάρυβδη της νεοφιλελεύθερης αντίληψης περί συρρίκνωσης των δημόσιων αγαθών. Η ευκαιρία λοιπόν για μια τέτοια πολιτική ήταν η πιο κατάλληλη. Η μεγάλη επίθεση στη δημόσια περίθαλψη αναβλήθηκε, ενώ η δημόσια εκπαίδευση ήταν ιδανική γι’ αυτό. Το τοπίο κατάλληλο για μια εφ’ όλης της ύλης επίθεση, ώστε βγαίνοντας από την πανδημία το τοπίο από τα νηπιαγωγεία έως το Πανεπιστήμιο να είναι βομβαρδισμένο.

Στο πρώτο μέρος των σκέψεών μου δεν θα ασχοληθώ με τη σειρά των νόμων που πέρασαν από τον περσινό Απρίλη μέχρι σήμερα ή αυτών που ετοιμάζονται για τους μήνες της Άνοιξης του 2021. Αυτό θα γίνει σε επόμενα άρθρα. Στο πρώτο μέρος θα δείξω ότι η εγκατάλειψη της ζωντανής εκπαίδευσης με κάποια διαλλείματα εκτόνωσης δεν έχει να κάνει με τον κορωνοϊό, αλλά με την προγραμματισμένη νεοφιλελεύθερη πολιτική.

ΜΗΔΕΝΙΣΤΙΚΟΣ ΑΤΟΜΙΚΙΣΜΟΣ

Του Χάρη Ναξάκη*

Οι αρχαιοελληνικοί μύθοι, όπως και οι μύθοι κάθε πολιτισμού, αποτυπώνουν κοινωνικές σημασίες, αρχές και υλικά μέσα με τα οποία ένας πολιτισμός επιδιώκει να νοηματοδοτήσει την ύπαρξή του και να την αποτυπώσει σε θεσμούς, να δώσει απάντηση στο ερώτημα με τί εργαλεία θα χτίσουμε μια ενάρετη ζωή. Γι’ αυτό οι μύθοι είναι πραγματικοί, διότι εκφράζουν μια ορισμένη νοηματοδότηση του κόσμου από τον άνθρωπο. Ο όχι και τόσο προβεβλημένος μύθος για το τέλος του αποτρόπαιου Καιάδα ήταν αποτέλεσμα ενός ηθικού διλήμματος. Ο γιος μεταφέρει τυλιγμένο σε μια κουβέρτα τον ηλικιωμένο και βαριά άρρωστο πατέρα του για να τον πετάξει στον τρομακτικό Καιάδα. Πριν συμβεί το ανήθικο, ο πατέρας επιθυμεί να δώσει στον γιο του μια τελευταία συμβουλή: Γιε μου, φύλαξε την κουβέρτα γιατί θα σου χρειαστεί στο μέλλον. Ο γιος μετανιωμένος πήρε τον πατέρα του για να πεθάνει στον οίκο του και ο Καιάδας έκτοτε καταργήθηκε.