Αρχείο κατηγορίας Θέα στο δημόσιο χώρο

Χαιρετίσματα στην Αριστεία

Χαιρετίσματα στην Αριστεία

Του Γιάννη Σπυράλατου*

»Εις οιωνός άριστος αμύνεσθαι περί πάρτης», έλεγε ένα παλιό σύνθημα γραμμένο στους τοίχους της Αθήνας τη δεκαετία του 1980. Ευφυολόγημα ή αναγραμματισμός, σε κάθε περίπτωση, ψυχαναλυτικά, γλώσσα λανθάνουσα λέγει την αλήθεια. Και είναι αλήθεια, αφού η πατρίς μας άφησε χρόνους και την θέση της πήρε η πάρτηΑπό την εποχή του Εμείς βρεθήκαμε στην αποθέωση του Εγώ… Με τη διάψευση των ουτοπιών και των μεγάλων αφηγήσεων στη μεταμοντέρνα εποχή, το φάντασμα όχι του κομμουνισμού αλλά της αριστοκρατίας ξαναεμφανίζεται στην Ευρώπη και την Ελλάδα. Σε μια κοινωνία οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, με εξουθενωμένη τη μικρομεσαία τάξη, οι ιδέες και τα faux bijoux της ‘’εκπαιδευτικής αριστείας’’ και της ‘’σχολικής αυτονομίας’’ έγιναν της μόδας.

Το δέσιμο των κρίκων της ‘’χρυσής’’ αλυσίδας είχε ήδη αρχίσει από τη δεκαετία του εκσυγχρονισμού (1990) και ολοκληρώθηκε μέσα στην κρίση του 2010. Οι επιχρυσωμένοι και γυαλιστεροί κρίκοι της αυτονομίας, της καινοτομίας, της αξιολόγησης και της αριστείας σφυρηλατήθηκαν επιμελώς σε βάθος χρόνου για να φορεθούν όταν έρθει η ώρα. Τελευταία, η αστραφτερή αριστεία τυφλώνει τους ‘’ανοιχτομάτηδες’’ που αναζητούν μια θέση στον ήλιο των Προτύπων.

Αν και περίοδος καλοκαιρινή, το Υπουργείο Παιδείας που είναι και Θρησκευμάτων θυμήθηκε τη σαρακοστή και βάφτισε το κρέας (Πειραματικά) ψάρι (Πρότυπα) για τον χορτασμό γονέων και μαθητών που λιγουρεύονται την αριστεία. Ως εκ θαύματος με το νόμο 4692(ΦΕΚ, τ. Α. 111/12-6-2020) εμφανίστηκαν δεκάδες Πρότυπα σχολεία έτοιμα ν` ανοίξουν τις πύλες τους για του άριστους του μέλλοντος.

Δευτέρα, 29 Ιουνίου 2020, ανήμερα Πέτρου και Παύλου (Π. Π.), δωδεκαετείς μαθητές που δεν πρόλαβαν καλά καλά να σηκωθούν από την εκπαιδευτική τηλεόραση σύρονται για εξετάσεις στα (Π)ρώην (Π)ειραματικά και νυν Πρότυπα. Μήπως είναι η μέρα του Π για την ‘’εκπαιδευτική αριστεία’’; Μια σχολική χρονιά που όλοι προάγονται, πανδημίας ένεκεν, φαίνεται ότι οι μόνοι που εξετάζονται είναι οι δωδεκαετείς υποψήφιοι άριστοι. Μήπως γιατί η κουλτούρα αριστείας αρχίζει πάση θυσία από τα δώδεκα;

Ως θεολόγος, δεν θα αντισταθώ στον πειρασμό να υποθέσω ότι το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων προβάλλει το πρότυπο της σοφίας του δωδεκαετούς Ιησού, που άφησε άναυδους Γραμματείς και Φαρισαίους στο Ναό, για να δώσει την ευκαιρία στα σημερινά παιδιά να αποδείξουν ποιος είναι ο πραγματικός πατέρας τους. Οι επιτυχόντες άριστοι θα είναι Υιοί Θεού ενώ οι αποτυχόντες παιδιά ενός κατώτερου Θεού.

Βεβαίως, το πρότυπο της αριστείας τελικά είναι για λίγους και εκλεκτούς, ενώ η απάντηση για το τι σημαίνει αριστεία στην κοινωνία παραμένει σχετική ανάλογα με την τάξη του καθενός. Στη συγκεκριμένη περίπτωση για το Υπουργείο Παιδείας φαίνεται ότι το brand name των Προτύπων κάνει τη διαφορά και η ονομασία προέλευσης κατοχυρώνει την αξία. Με την αριστοκρατία(αριστεία) έρχεται από κοντά και η αξιοκρατία(αξιολόγηση) που κρατά φύλλο και φτερό. Η εξέλιξη της τραγωδίας είναι γνωστή, εκ των προτέρων, αφού το έργο όπου παίχτηκε στα αγγλικά ή τα αμερικάνικα, όλα τα σχολεία έγιναν φύλλο και φτερό στον άνεμο, χωρίς να επέλθει στο τέλος η κάθαρση των παθημάτων της εκπαίδευσης. Η αριστεία και η αξιολόγηση μαθητών και δασκάλων δεν αναβαθμίζει την παιδεία και τη δημοκρατία, όπως υποκριτικά υποστηρίζουν μερικοί καλοπληρωμένοι καλοθελητές. Η έννοια του ‘’άριστου’’ και του ‘’αξιολογημένου’’ μαθητή και δασκάλου αντιθέτως οξύνει την ανισότητα και τις ταξικές αντιθέσεις(σχολικές και κοινωνικές).

Στη συγκυρία και τη σύγχυση ακούστηκε κι αυτό: Ο φιλελευθερισμός είναι αντίθετος με την εξίσωση προς τα κάτω (υπονοώντας την ‘’ισοπέδωση’’ του πάλαι ποτέ κομμουνισμού) ίσως γι’ αυτό το λόγο γέμισε η χώρα Πρότυπα για την εξίσωση προς τα πάνω. Δυστυχώς όμως τα ρετιρέ είναι ολίγα και μετρημένα, ενώ τα ασανσέρ χαλασμένα και η κινητικότητα προς τα πάνω περιορισμένη. Η δεκαετία του ‘60, όταν η εκπαίδευση ήταν μοχλός ανάπτυξης και ανόδου (ατομικής και κοινωνικής) έχει παρέλθει οριστικά και αμετάκλητα. Stultum est sperare…, για τους λάτρεις των Λατινικών που επέστρεψαν.

Ωστόσο, πολλοί γονείς από ένστικτο ή παράδοση θέλοντας να σώσουν τα παιδιά τους διερωτώνται: Γιατί οι δάσκαλοι είναι εναντίον της αριστείας και της αξιολόγησης; Μήπως ο Πορτοσάλτε έχει δίκιο; Γιατί να μη γίνουμε μια κοινωνία αρίστων και όχι τεμπέληδων; Τα Πρότυπα σχολεία ίσως είναι χρυσή ευκαιρία να σωθούν τα παιδιά μας. Είναι ένα λαχείο. Κι αν του κάτσει; Προβληματίζεται ο μικροαστός. Μέσα στις επερχόμενες εξετάσεις, τον πανικό και την απελπισία γονείς και εκπαιδευτικοί συμπαρασύρονται σε μία σχέση ιδιαίτερη. Γιατί η αριστεία είναι ιδιαίτερη και τα ιδιαίτερα κοστίζουν. Από το τυράκι των εξετάσεων ίσως τρώνε πολλοί κι` όταν τρως δεν πρέπει να μιλάς, όπως σοφά λέει ο Λαός. Οι ιδιαίτερες σχέσεις ενδέχεται να δημιουργήσουν εξαρτήσεις και όταν έρθει η ώρα για το μεγάλο όχι, η παγίδα της αριστείας και η ψευδαίσθηση της κοινωνικής ανέλιξης θα έχει πιάσει γονείς και δασκάλους.

Εξ άλλου οι αξίες της αριστοκρατίας και της ανταγωνιστικότητας τηλε-διαμορφώνονται από την αόρατη Παγκόσμια Αγορά και αποτιμώνται καθημερινά στα Χρηματιστήρια Αξιών Ανατολής και Δύσης. Αυτές τις αξίες του επιχειρείν (κέρδους), της καινοτομίας και της αριστείας επιχειρούν να επιβάλουν ως πρότυπο παιδείας οι γνωστοί άγνωστοι της αγοράς. Θα τα καταφέρουν; Θα τους αφήσουμε; Οι Ομοσπονδίες Γονέων και Εκπαιδευτικών θα πάρουν θέση μάχης για το ζήτημα ή θα μείνουν μόνο στα λόγια και τις διακηρύξεις; Γονείς, κηδεμόνες και εκπαιδευτικοί, ήρθε ο καιρός να μην υπολογίζουν μόνο την πάρτη τους αλλά με συνέπεια και χωρίς ψευδαισθήσεις να αποδείξουν στην πράξη το όραμα που έχει ο καθένας για το πρότυπο της κοινωνίας του μέλλοντος.

29 Ιουνίου, μαθητές, γονείς και δάσκαλοι αντιστέκονται και αγωνίζονται ενάντια στις δεξιότητες και αδεξιότητες του εκπαιδευτικού συστήματος που δομείται πάνω στα ερείπια αυτής της ‘’παιδείας’’.

Με ψυχή βαθιά, παλεύουν για ενιαία μόρφωση χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς, λαϊκή και δημοκρατική παιδεία, με τη βεβαιότητα ότι ‘’οι έσχατοι έσονται πρώτοι’’.

ΠΗΓΗ: 26.06.2020, https://www.alfavita.gr/ekpaideysi/326045_hairetismata-stin-aristeia

* Ο Γιάννης Σπυράλατος είναι εκπαιδευτικός, θεολόγος.

Καμεραμέως!

Καμεραμέως!

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Καλημέρα! Η τάξη υποδέχεται

το δάσκαλο στη μικρή είσοδο.

Μαθητές ακόμα συζητούν

νεανικά ζητήματα

στα θρανία: μεστά, ανυπόμονα κι ανήσυχα…

Αναμνήσεις από τις μακρινές ημέρες του Πάσχα στην Κέρτεζη

Αναμνήσεις από τις μακρινές ημέρες του Πάσχα στην Κέρτεζη

Σχόλια για την φωτογραφία του Παναγιώτη Σπανού στο τέλος

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Οι μέρες του Πάσχα στην Κέρτεζη είχαν έναν εορταστικό ανάμικτο τρόπο ανάδειξης, λαμβάνοντας υπόψιν τόσο τις εργασίες των κατοίκων (κυρίως μικροαγροτών και τσοπάνηδων), όσο και επιρροές του μοναστηριακού τυπικού! Φυσικά και συμμετείχαν και πολλά γνωστά λαογραφικά στοιχεία, όπως τα λεγόμενα κάλαντα. Το εκκλησιαστικό και λαογραφικό τυπικό με αργίες ημερών και ωρών ξεκινούσε από το Σάββατο του Λαζάρου και τελείωνε την Κυριακή του Θωμά! Πολλά στοιχεία απ’ αυτά διατηρούνται ακόμα.

Το πρωινό του Λαζάρου στον μεν ναό γιορταζόταν η προσδοκία της «κοινής Ανάστασης», ενώ στα σπίτια τα παιδιά έψαλλαν: «Ήλθε ο Λάζαρος, ήλθαν τα βάγια,/ ήλθε κι ο Υιός της Παναγίας./ Κάπου λάλησε πουλί κι αηδόνι/ κι απλοήθηκε το χελιδόνι./ Έβγα Λάζαρε δος μου λεμόνι,/ να το φύτευα στο περιβόλι…». Από την προηγούμενη τα παιδιά είχαν στολίσει με άγρια πορτοκαλί άνθη τα καλαθάκια και πρωί-πρωί περνούσαμε από τα σπίτια. Στο ψάλσιμο οι κυράδες μας φίλευαν κυρίως φρέσκα αυγά και σπάνια κουλούρια. Τα λαμπροκούλουρα φτιαχνόντουσαν την ίδια μέρα, αλλά μετά το σχόλασμα της εκκλησίας. Ήταν δύο ειδών: Τα αρτύσιμα με αυγά και γάλα και τα λαδερά με προζύμι.

Η επόμενη ημέρα, Κυριακή των βαΐων, ήταν εορταστική με τα βάγια ως ευλογία και το μεσημεριανό με μπακαλιάρο τηγανιτό και σκορδαλιά από πουρέ πατάτας.

Από το βράδυ της Κυριακής των Βαΐων ξεκινούσε με το σκοτάδι (η ώρα ήταν η κανονική) ο ερχομός του Νυμφίου Χριστού. Οι όρθροι αυτοί, που έφταναν μέχρι και την Μ. Πέμπτη, ονομάζονταν «ολονυκτίες». Συνήθως κρατούσαν 1,5 μέχρι 2 ώρες, πλην της Μ. Πέμπτης που κρατούσε μια ώρα ακόμα. Την Μ. Πέμπτη στα καφενεία «κρεμιόταν ο βαλές», δηλαδή σταματούσε η απλή χαρτοπαιξία (δηλωτή και ξερή) και φυσικά το τάβλι μέχρι την Δευτέρα του Πάσχα!

Στην Κέρτεζη το Ευχέλαιο της Μ. Τετάρτης και το «μύρωμα» με το λάδι γινόταν το πρωί, αφού μέχρι και την ημέρα αυτή οι εργασίες γίνονταν κανονικά. Την Μ. Πέμπτη η Θεία Λειτουργία του Μυστικού Δείπνου με τον εσπερινό της Μ. Παρασκευής γινόταν στις 14.00 το μεσημέρι, ώστε να προλάβουν και οι τσοπάνηδες να έλθουν. Στο τραπέζι υπήρχε λαδερό φαγητό και κρασί. Με την ακολουθία αυτή σταματούσαν οι μη αναγκαίες εργασίες μέχρι και την Λαμπροτρίτη.

Οι ακολουθίες των Μεγάλων Ωρών της Μεγάλης Παρασκευής ξεκινούσαν πάλι στις 14.00 και ο εσπερινός του Μ. Σαββάτου με την Αποκαθήλωση τελείωνε στις 17.00, (μοναστηριακό τυπικό που ταυτόχρονα ευνοούσε και τους τσοπάνηδες). Το πρωί της Μ. Παρασκευής τραγουδιόντουσαν τα «κάλαντα» στα σπίτια.  Από το απόγευμα της Μεγάλης Πέμπτης τα νεαρά αγόρια (συνήθως) ξαμολιόμαστε στα γύρω βουνά να μαζέψουμε τα ακάνθινα κλαδιά από το φυτό «Αλπομηλιά» (ένας όμορφος ακανθώδης θάμνος με κόκκινους καρπούς) και άγριες ανθισμένες βιολέτες (χρώματος μώβ). Τα κλαδιά της Αλπομηλιάς τα πλέκαμε στο καλαμένιο καλαθάκι μας. Τα άνθη της Αγριοβιολέτας τα βάζαμε ανάμεσά τους και στη βάση του καλαθιού (για να μη σπάνε τα αυγά, που μας δώριζαν οι κυράδες του χωριού): «Σήμερα μαύρος ουρανός, /σήμερα μαύρη μέρα. /Σήμερα όλοι θλίβονται /και τα βουνά λυπούνται… …Όποιος το ακούει σώζεται, / κι όποιος το λέει αγιάζει, / και όποιος το καλοφουγκραστεί /Παράδεισο θα λάβει. /Παράδεισο και λίβανο/από τον Άγιο Τάφο. /Και του χρόνου».

Βγαίναμε πρωί – πρωί ένας-ένας ή δύο-δύο με το πένθιμο κτύπημα της καμπάνας της κεντρικής εκκλησιάς. Το ξεκίνημα γινόταν από το Μαχαλά (γειτονιά) της κάθε παρέας και ακολουθούσε κάποια σχεδιασμένη διαδρομή. Λέγοντας σχεδόν οι περισσότεροι όλα τα κάλαντα (από 14 στροφές) φιλευόμασταν κυρίως αναστάσιμα κουλούρια ή αυγά φρέσκα (άβαφα).  Τα παλαιότερα χρόνια μερικοί τα πουλούσαν στα μπακάλικα…  Τα κουλούρια τα περνούσαμε με μία κλωστή, όπως οι χάντρες ενός κομπολογιού, τα κρεμάγαμε σε μια πρόκα στη «μισάντρα» και τα είχαμε για τις πασχαλιάτικες ημέρες για την παιδική «λιγούρα», πέραν αυτών που «δικαιούμασταν» από την οικογένεια….

Λίγο αργότερα, κατά τις 10.00 ξεκινούσε ο στολισμός του Επιταφίου από νέες και νέους του χωριού. Λίγο πριν τελειώσει, οι επίτροποι αγόραζαν ελιές από τα μπακάλικα και με πρόσφορα, που είχαν μείνει από την Μ. Πέμπτη, μας έδιναν κολατσιό «για να στανιάρουμε»! Όπως είπαμε, οι Μεγάλες Ώρες και ο Εσπερινός του Μεγάλου Σαββάτου ξεκινούσε στις 14.00, ενώ ο επιτάφιος με τα ήμερα και άγρια άνθη του χωριού ήταν ήδη έτοιμος!

Ο όρθρος του Μ. Σαββάτου μέχρι το 1967 ξεκινούσε στις 2.00 τα μεσάνυχτα (δυστυχώς η τότε χούντα κατάργησε αυτό το ωράριο και δεν ξαναεπανήλθε). Όλοι οι πιστοί και πιστές κρατούσαμε στα χέρια μας σε μορφή κλειστής χούφτας αναμμένα κεριά. Κάθε φορά που ένας μικρός άνεμος τα έσβηνε τα ξανανάβαμε από κάποιο διπλανό. Η περιφορά του Επιταφίου έφτανε μέχρι την παλιά κεντρική Εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου στο Κοιμητήριο,

έμπαινε από τη μεγάλη δυτική κεντρική πόρτα και γινόταν κυκλική αριστερόστροφη περιφορά γύρω από τον νεοβυζαντινό διατηρητέο ναό (σήμερα δεν γίνεται η περιστροφή) και ξαναέφτανε στην νέα κεντρική εκκλησία της Παντάνασσας, όπου κι εκεί γινόταν η ίδια περιστροφή.

Κάθε τόσο και γύρω από τους ναούς γινόντουσαν οι ειδικές δεήσεις. Δέηση γινόταν στο μέσο της διαδρομής, έξω από το ναό του Αγίου Δημητρίου. Οι ψάλτες έψαλλαν το ασματικό «Τον ήλιο κρύψαντα τας ιδίας ακτίνας…» αργόσυρτα, ενώ προηγούνταν δεκάδες φανοί και εξαπτέρυγα από τα πολλά παπαδάκια. Αυτά, μαζί με πολλά άλλα παιδιά, φώναζαν πολύ δυνατά συνεχώς και σε όλη τη διαδρομή το «Κύριε ελέησον, Κύριε ελέησον»! Ακολουθούσε ο επιτάφιος μέσα στο μεγάλο στολισμένο, αλλά και βαρύ, ξύλινο κουβούκλιο, που μετέφεραν εναλλάξ πολλά παλληκάρια! Με την επιστροφή γινόταν η απόλυση. Όσοι και όσες άντεχαν έμεναν στο Ναό, γιατί ακολουθούσε κατά τις 5.00π.μ η 1η ανάσταση με τον εσπερινό της Κυριακής του Πάσχα (σήμερα γίνεται κατά τις 8.00π.μ.).

Να σημειώσουμε ότι, ως προς την περιφορά του Επιτάφιου, η μικρή ενορία των παλαιοημερολογητών («Γ.Ο.Χ.») ξεκίναγε από το ναό τους (Παναγία η Ευαγγελίστρια) που βρίσκεται στα βορειοανατολικά του χωριού, ακριβώς πάνω από την Αγία Βαρβάρα. Κατέβαινε το δρόμο της Ευαγγελίστριας μέχρι τον Άγιο Δημήτριο, έστριβε ανατολικά προς το Κοιμητήριο, έκανε την περιστροφή, και επέστρεφε κυκλικά από το δρόμου δίπλα στου Σαρδούνη το λαγκάδι. Περνούσε από τα «Σακαρακέϊκα» και έφτανε πάλι στο Ναό.

Την ημέρα του Μ. Σαββάτου γίνονταν όλες οι προετοιμασίες για το λαμπριάτικο τραπέζι. Πολλοί έσφαζαν αρνάκια που μεγάλωναν για το Πάσχα, ενώ άλλοι αγόραζαν από τα κρεοπωλεία του χωριού. Τα τομάρια μαζευόντουσαν από τους επιτρόπους ως προσφορά και πουλιόντουσαν για οικονομική βοήθεια του ναού.  Ανάμεσα στα φαγητά διακρίνουμε την μαγειρίτσα με αντεράκια και εντόσθια με πολύ μάραθο, φρέσκο κρεμμύδι και μαρούλια, που τρώγονταν αυγοκομμένη κατά τις 2.00πμ μετά την Θεία Λειτουργία. Οι βιαστικοί έφευγαν νωρίτερα… Το φαγητό της επόμενης μέρας είχε ψητό στο φούρνο ή σούβλα, με συνοδεία φρέσκου ψωμιού, αυγών, τυριού και κάποιας σαλάτας.

Το απόγευμα του Πάσχα κατά τις 18.00 γινόταν πολύ εορταστικά, κατανυκτικά και λαμπρά ο Εσπερινός της Αγάπης στην Κοίμηση της Θεοτόκου (Κοιμητήριο). Τα απόστιχα «Η ανάστασίς σου, Χριστέ σωτήρ, άπασαν εφώτισεν την οικουμένην…» κλπ ψάλλονταν έξω από τον Πρόναο και άντρες, γυναίκες και παιδιά σε μία τεράστια σειρά ασπάζονταν κάθε ένας όλους και όλες. Έτσι αγαπημένοι και μη φιλιώνονταν εξ αρχής. Σπάνιο ήταν το φαινόμενο κάποιος να «κρατά κακία».

Οι επόμενες ημέρες της εβδομάδας της Διακαινησίμου, που ως γνωστόν εκκλησιαστικά αποτελούν μία ημέρα, ήταν όλες εορταστικές. Γι αυτό εξάλλου οι Αναστάσιοι, Αναστασίες, Λάμπροι και Λαμπρινές εόρταζαν την Δευτέρα του Πάσχα, ώστε η Κυριακή να ανήκει στις γενικότερες εορταστικές εκδηλώσεις και στον Εσπερινό της Αγάπης! Αν μέχρι την Κυριακή του Πάσχα είχαμε φτάσει ή περάσει τις 23 Απρίλη, η Δευτέρα του Πάσχα εορταζόταν στ’ αμπέλια, στον Αη Γιώργη, διπλά. Ταυτόχρονα υπήρχε προσφορά πολυστολισμένης λαμπροκουλούρας για την οποία έτρεχαν περί το 1 χλμ (από το εικονοστάσι του Αη Γιώργη συνήθως) οι νέοι.

Ξεκινούσαν στις 11.00 πμ με το συνθηματικό κτύπημα της κεντρικής καμπάνας.

Μεταξύ 10.00πμ και 11.00πμ ο λειτουργημένος λαός περπατώντας έφτανε συνοδεία ταβουλιών και πίπιζας μέχρι την κεντρική πλατεία (κεντρική εκκλησία). Εκεί αναμένονταν οι νικητές, που θα ξεκίναγαν τον χορό της λαμπροκουλούρας γύρω από τον κεντρικό πλάτανο, ενώ θα μοιράζονταν κατόπιν σε όλες και όλους τους παρευρισκόμενους αντίδωρο απ’ αυτήν. Εάν η 23 Απρίλη δεν είχε έλθει ακόμη, όπως φέτος που πέφτει την Πέμπτη του Πάσχα, η εορτή αυτή γινόταν στις 23, ενώ η Θεία Λειτουργία της Δευτέρας του Πάσχα γινόταν πανηγυρικά στην κεντρική Εκκλησία της Γέννησης της Θεοτόκου (Παντάνασσας).

Όμως και όλες οι επόμενες ημέρες της Διακαινησίμου ήταν εορταστικές με Θείες Λειτουργίες σε όλες τις άλλες μικρές εκκλησιές του χωριού κατά σειρά αρχαιότητας. Μετά από την απόλυση μπορούσαν να ξεκινήσουν και οι μη αναγκαστικές εργασίες (π.χ. αγροτικές, οικοδομικές, κλπ). Η Τρίτη του Πάσχα ήταν και είναι αφιερωμένη στο Γενέθλιο του Αη Γιάννη (Μαλλιαρέϊκα, Κεφαλόβρυσο, νοτιοδυτικά του χωριού),

η Τετάρτη του Πάσχα στην Αγία Βαρβάρα (Μπουρδαλέϊκα),

η Πέμπτη του Πάσχα στον Αη Δημήτρη (Τριπολιτσοτέϊκα, ανατολικά και κεντρικά).

Για πολύ λίγα χρόνια (1η φορά το 1967) την Παρασκευή του Πάσχα και εορτή της Ζωοδόχου Πηγής εορταζόταν το ξωκκλήσι πάνω στο βράχο της Παναγιάς, αλλά λόγω δυσκολιών εγκαταλείφθηκε.

Πλέον στα χρόνια μας εορτάζει στα εννιάμερα της Παναγίας (23 Αυγούστου). Έτσι ξεκίνησε ο εορτασμός στο παρεκκλήσιο του Κοιμητηρίου (Άγιος Χαράλαμπος), οπότε και διαβάζεται τρισάγιο για όλους τους κεκοιμημένους!

Για το Σάββατο του Πάσχα δεν ενθυμούμαι Θεία Λειτουργία. Έτσι ο κύκλος των οκτώ ημέρων κλείνει πάλι στην νέα κεντρική Εκκλησία της Γέννησης της Θεοτόκου στο κέντρο του χωριού με την Θεία Λειτουργία του Αντίπασχα (Κυριακή του Θωμά).

Στη σημερινή εποχή έχει διατηρηθεί μεγάλο μέρος των εορτασμών. Μοναδική εξαίρεση, που μπορεί όμως να καλυφθεί, είναι η Πέμπτη του Πάσχα στον Αη Δημήτρη, εκτός και αν πέφτει του Αη Γιώργη! Και αυτό βεβαίως πιστώνεται, εκτός των ιερέων, ψαλτών και επιτρόπων και στους χριστιανούς του χωριού που συμμετέχουν αρκετά ενεργά, κυρίως ανά μαχαλά! Το πλούσιο αυτό ρεπερτόριο συχνά πλούτιζε και με τις αναγκαίες (ε)ξελάσεις για δωρεάν εργασίες σε ανήμπορους ή ευρισκόμενους σε ξαφνικές δυσκολίες κατοίκους.

Σημείωση από τΜτΒ: Η φωτογραφία του επιτάφιου αλιεύτηκε στα kalavrytanews.gr. Στάλθηκε από τον κερτεζίτη Παναγιώτη Σπανό. Αφορά το 1968, που έγινε βράδυ. Πρέπει να αφορά την επιστροφή από το Κοιμητήριο και μόλις έχουμε προσπεράσει τον Αη Δημήτρη. Διακρίνεται ο παπα Ανδρέας Νικολάου, δίπλα του ο θείος του Μήτσος Παπαδόπουλος, οι ψάλτες Μίμης Νικολάου και Δημήτριος Νικολακόπουλος, ο μετέπειτα πρόεδρος Αναστάσιος Τζένος, ο χωροφύλακας Σπύρος, ο νεαρός Άγγελος Νικολάου, κλπ. Προσθέστε κι άλλους.

Πάτρα, 21.04.2020

* Ο Παναγιώτης Α. Μπούρδαλας γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Κέρτεζη (Καλαβρύτων). Διδάσκει ως φυσικός σε σχολεία της Αχαΐας. Είναι πτ. θεολογίας, συνδικαλιστής και συγγραφέας.

Συμπλήρωση φωτογραφιών: Παρασκευή του Πάσχα, της Ζωοδόχου Πηγής, 24.04.2020.

Ερωτηματικά και σχόλια στην 3η απόφαση της ΔΙΣ της Εκκλησίας της Ελλάδας

Ερωτηματικά και σχόλια στην 3η απόφαση της ΔΙΣ της Εκκλησίας της Ελλάδας

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Με πολλή περίσκεψη, χαρά, αγωνία, αλλά και γενικότερο φόβο, διάβασα τα 9 σημεία της 3ης απόφασης της Δ.Ι.Σ. της Εκκλησίας της Ελλάδας (01.04.2020 [3]). Σας καταθέτω σχολιασμούς, παρατηρήσεις και ερωτήματα. «Ήρεμα ρωτώ»…

Ένα γενικό ερώτημα: Τελικά λειτουργικά και ευχαριστιακά έχει κάποιο θεολογικό νόημα να τελείται η Θεία Λειτουργία «κεκλεισμένων των θυρών» χωρίς να διακονούνται ευχαριστιακά οι πιστοί στα εγκλωβισμένα σπίτια τους; Αποτελεί απάντηση η τηλεοπτική ή διαδικτυακή ανα-μετάδοση;

Α). Στα σημεία 1), 2), 3) και 4) ευθυγραμμίζεται σχεδόν πλήρως με τις αποφάσεις της κυβέρνησης (Κυριάκου Μητσοτάκη), αλλά διαφοροποιείται από τις δύο προηγούμενες αποφάσεις της (09.03.2020 [1] και 16.03.2020 [2]). Να σημειώσουμε ότι η σύνθεση είναι η ίδια και έγινε με τηλεδιάσκεψη των μελών. Αυτό από μόνο του ούτε μεμπτό είναι, ούτε επαινετό, αφού το πολιτικό πλαίσιο έχει αλλάξει, όπως και το «άδειασμα» του Πρωθυπουργού αμέσως μετά την 2η, σαφώς σοφότερη κατά την ταπεινή μου γνώμη, ανακοίνωσή της. Δεν προτρέπει όμως την κυβέρνηση να διαθέσει όσα αναγκαία ποσά χρειάζονται και ζητούν θεσμικά οι γιατροί. Αν το έκανε, θα ήταν βεβαίως μια υπέρβαση, αλλά λυτρωτική στον τρόπο σχέση της με την Πολιτεία. Δεν τόλμησε ή δεν γνώριζε.

Πώς ο Καποδίστριας έκλεισε τις εκκλησίες και νίκησε την επιδημία το 1828

Πώς ο Καποδίστριας έκλεισε τις εκκλησίες και νίκησε την επιδημία

Του Αριστείδη Χατζή*

Απέναντι σε μια επιδημία πανώλης, στην αρχή μάλιστα της διακυβέρνησής του, ο Κυβερνήτης θεωρούσε ότι τα πρώτα δύο μέτρα που έπρεπε να λάβει αμέσως, είναι ο υποχρεωτικός εγκλεισμός στις οικίες όλων των κατοίκων και το κλείσιμο των εκκλησιών. Ιδού πώς το επέβαλε.

Είναι γνωστό ότι ο Ιωάννης Καποδίστριας ήταν πολύ πιστός Χριστιανός. Ορισμένοι τον χαρακτηρίζουν ακόμα και θρησκόληπτο. Πολλές από τις πράξεις του μπορούν να εξηγηθούν μόνο μέσα από αυτό το πρίσμα. Θεωρούσε τον εαυτό του υπερασπιστή της Ορθοδοξίας και ήρθε σε σύγκρουση με όποιον θεωρούσε ότι την απειλούσε. Ομως ο Καποδίστριας ήταν επίσης ένας υπεύθυνος ηγέτης που ήταν έτοιμος να λάβει δύσκολες αποφάσεις και μάλιστα από την πρώτη στιγμή που έφτασε στην Ελλάδα. Τους πρώτους μήνες της διακυβέρνησής του εμφανίστηκε επιδημία πανώλης στα νησιά του Αργοσαρωνικού, στην Υδρα πρώτα και μετά στις Σπέτσες. Μια από τις πρώτες αποφάσεις που έλαβε ήταν να κλείσει τον Απρίλιο του 1828 τις εκκλησίες στις περιοχές που είχαν εμφανιστεί κρούσματα ή ήταν πιθανόν να εμφανιστούν (π.χ. στην Αίγινα όπου είχε και ο ίδιος εγκατασταθεί). Οι εκκλησίες έκλεισαν για αόριστο χρονικό διάστημα και οι αντιδράσεις ήταν ελάχιστες. Οι Ελληνες τον σέβονταν, τον θαύμαζαν και κυρίως τον εμπιστεύονταν. Διότι ο Καποδίστριας ήταν επίσης και ένας πολύ καλός γιατρός και μάλιστα με αξιόλογη πρακτική πείρα που απέκτησε πολύ πριν ασχοληθεί πλήρως με την πολιτική. Ηξερε, λοιπόν, πολύ καλά τι έκανε – δεν ήταν μια βεβιασμένη απόφαση της στιγμής. Το αντίθετο μάλιστα.

Η γιορτή των Τριών Ιεραρχών και η αργία των τεμπέληδων

Η γιορτή των Τριών Ιεραρχών και η αργία των τεμπέληδων

Του Χριστόφορου Γ. Παπασωτηρόπουλου*

Για πρώτη φορά με εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων,2 καταργείται η αργία των Τριών Ιεραρχών και μετατρέπεται σε «ημέρα εορτασμού», ούτε καν σε σχολική εορτή. Παρουσιάζεται μια ειδοποιός διαφορά στη νομοθεσία που καθορίζει τις σχολικές αργίες και εορτές σε σχέση με όλες τις προηγούμενες, εδώ και δεκαετίες, εγκυκλίους. Οι εκπαιδευτικοί υποχρεώνονται ρητώς να τηρήσουν το Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων της ημέρας. Το νέο στοιχείο είναι ότι εντάσσει τη συγκεκριμένη εορτή, ως παρένθεση στη λειτουργία του Ωρολογίου Προγράμματος. Τι σημαίνει αυτό; 

Προσβάλλει, ταπεινώνει και εκδικείται συνολικά τους εκπαιδευτικούς, καθώς δεν τους αναγνωρίζει τη δυνατότητα να τιμήσουν ή να αξιοποιήσουν το δικαίωμα στην αργία όπως οι ίδιοι επιθυμούν, βασιζόμενοι στην προσωπική και επομένως και τη θρησκευτική τους ελευθερία. Αντίθετα τους υποχρεώνει ακόμη και στην αργία τους να εργαστούν. Η αργία είναι κατάκτηση αιματηρών αγώνων και όχι μπαξίσι για τον κόπο μας. 

Αντιμετωπίζει τους εκπαιδευτικούς σαν παραγωγούς δραστηριοτήτων δια κάθε νόσον (αθλητικές δραστηριότητες, για την αναπηρία, για τη διατροφή, κ. α) και τους καλεί να διεκπεραιώσουν κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους ουκ ολίγες δραστηριότητες. Πέρα από το αν και κατά πόσο υπηρετούν το σχεδιασμό και τη φιλοσοφία οι δραστηριότητες αυτές με τον τρόπο που εντάσσονται στο σχολικό προγραμματισμό αναρωτιέται κανείς: Υπάρχει πάτος σε αυτό άραγε; 

Για τον ύστερο βυζαντινό Ι. Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου Κέρτεζης ως διατηρητέου μνημείου

Για τον ύστερο βυζαντινό Ι. Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου Κέρτεζης ως διατηρητέου μνημείου

Προλογικό και επιμέλεια Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Ι. Προλογικό

Ως γνωστόν, από τον προηγούμενο Αύγουστο συστήθηκε επιτροπή πρωτοβουλίας για την σωτηρία από την φθορά και εν τέλει την κατάρρευση του λατρευτού μας αυτού Ι. Ναού. [Περισσότερα εδώ]. Μ’ αυτόν ακόμα μας συνδέουν όχι μόνο συναισθήματα, αλλά και αναμνήσεις λατρευτικών συνάξεων βαθιάς κατάνυξης, όπως και λαμπρότητας.

Συλλέχθηκαν άνω των 210 υπογραφών, ενημερώθηκε το εκκλησιαστικό συμβούλιο, αλλά και το κοινοτικό συμβούλιο. Συλλέχθηκαν κάμποσα ιστορικά στοιχεία ως βοηθητικά. Η τετραμελής επιτροπή με προσοχή και σχέδιο κινείται από τότε. Μέχρι σήμερα έδρασε γρήγορα και ορθά το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο. Απέστειλε έγγραφο πρόσκλησης της αρχαιολογικής υπηρεσίας του Νομού για να πραγματοποιήσει έκθεση και κατόπιν να πάρει σχετική απόφαση.

Να ευχαριστήσουμε δημόσια τους ανθρώπους της αρχαιολογικής υπηρεσίας που έβαλαν σύντομα στο σχεδιασμό τους το ενδιαφέρον τους. Αρχαιολόγος και μηχανικός της υπηρεσίας επισκέφτηκαν αρχές Νοέμβρη το Ναό παρουσία του Ιερέα και του προέδρου. Όλοι τους σε αγαστή συνεργασία με μέλη της επιτροπής πρωτοβουλίας.

Ανιχνεύοντας τον συλλογικό άνθρωπο στο Βουλευτικό του Ναυπλίου

Ανιχνεύοντας τον συλλογικό άνθρωπο στο Βουλευτικό του Ναυπλίου (7 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019)

Νικ. Μπουμπάρης, Παναγ. Α. Μπούρδαλας, Γεωργία Τζαβάρα, Λάμπρος Ψωμάς

Του  Νικολάου Μπουμπάρη*

Χωρίς αμφιβολία είναι μεγάλη τιμή και ταυτόχρονα χαρά που βρίσκομαι απόψε εδώ. Θερμές ευχαριστίες απευθύνω προς τον πάντοτε δραστήριο και δημιουργικό «Προοδευτικό Σύλλογο Ναυπλίου Ο ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ» για την πρόσκληση να μιλήσω για ένα βιβλίο που συγκεντρώνει σε ενιαίο πλέγμα πολλές επιμέρους διαχρονικές και πολυθεματικές προσπάθειες του Παναγιώτη Μπούρδαλα, ενός δραστήριου και συνάμα ταπεινού ανθρώπου. Το να βρίσκομαι στο ίδιο πάνελ με καταξιωμένους ανθρώπους επιδαψιλεύει μια επιπλέον τιμή. Αξίζουν, επίσης, πολλά «μπράβο» στις Εκδόσεις Αρμός για την υψηλής αισθητικής έκδοση.

Επιπλέον, θέλω να ευχαριστήσω και όλους εσάς που μας συνοδεύετε στο ταξίδι αυτό «στα ίχνη του συλλογικού ανθρώπου». Γιατί, απόψε εδώ δεν μετέχουμε επί της ουσίας σε μια παρουσίαση βιβλίου αλλά σε μια κατάθεση ψυχής. 

Χωροθέτηση ΑΠΕ στην ήδη τροποποιημένη γη: η μόνη οικολογική λύση

Χωροθέτηση ΑΠΕ στην ήδη τροποποιημένη γη: η μόνη οικολογική λύση

Του Κώστα Παπακωνσταντίνου*

«Γιατί οι επενδύσεις ΑΠΕ, όπως σχεδιάζονται και χωροθετούνται, είναι τόσο καταστροφικές για την άγρια φύση; Και γιατί δεν πρέπει να χωροθετούνται σε φυσικές περιοχές: Μετά τα τόσα ερωτήματα κατά τις εκδηλώσεις για το κλίμα κάθισα για 2 εβδομάδες προκειμένου να εξηγήσω την στάση αμιγώς από πλευράς βιοποικιλότητας.

Στο τέλος δυο κουβέντες για τους λόγους για τους οποίους δεν ισχύουν κάποια επιχειρήματα ιδίως το «η μεγαλύτερη απειλή για την βιοποικιλότητα είναι η κλιματική αλλαγή».

Επίσης ένα γλωσσάρι για το ποιοι είναι οι «αιολικάδες», ποιοι οι ΝΙΜΒΥ και ποιοι οι ΙΜΒΥ».

Η συλλογή υπογραφών συνεχίζεται για την σωτηρία του ναού της Κοίμησης στην Κέρτεζη

Η συλλογή υπογραφών συνεχίζεται για την σωτηρία του ναού της Κοίμησης στην Κέρτεζη

Από την επιτροπή Πρωτοβουλίας

Η συλλογή υπογραφών συνεχίζεται για την σωτηρία της Κοίμησης της Θεοτόκου σο χώρο του Κοιμητηρίου στην Κέρτεζη συνεχίζεται με σταθερούς ρυθμούς. Ξεκίνησε το βράδυ στις 21 Αυγούστου και πήρε μεγαλύτερη έκταση σήμερα αφού διαβάστηκε το σχετικό δαβιβαστικό μετά το τέλος της σημερινής Θείας Λειτουγίας στη Παντάνασσα της Κέρτεζης.

Συνέχεια