Αρχείο κατηγορίας Παγκοσμιότητα και τοπικότητα

Fuck Europe: Τo σαμποτάζ των δύο αγωγών Nord Stream

Fuck Europe: Τo σαμποτάζ των δύο αγωγών Nord Stream

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου*

«Ευχαριστούμε ΗΠΑ» γράφει στο Twitter ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας, νυν ευρωβουλευτής και μέλος της Διοικούσας Επιτροπής (Steering Committee) της Λέσχης Bilderberg, Ρομάν Σικόρσκι, αναφερόμενος στο σαμποτάζ, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, κατά των δύο υποθαλάσσιων αγωγών Nord Stream που μεταφέρουν φυσικό αέριο από τη Ρωσία στη Γερμανία. Ο Σικόρσκι επιχαίρει γιατί η Ρωσία πληρώνει το τίμημα της ουκρανικής κρίσης, βλέποντας τον αγωγό που κόστισε είκοσι δισεκατομμύρια να κείται άχρηστος στα βάθη της Βαλτικής.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαψεύδουν ότι έχουν οποιαδήποτε σχέση με το σαμποτάζ των αγωγών. Τον περασμένο Ιανουάριο πάντως, ο πρόεδρος Μπάιντεν είχε τον εξής διάλογο με τους δημοσιογράφους:

– Αν η Ρωσία εισβάλλει (στην Ουκρανία)… δεν θα υπάρχει πλέον Nord Stream

 2. Θα τον τερματίσουμε.

– Μα πώς θα το κάνετε; Ο αγωγός είναι υπό γερμανικό έλεγχο.

– Σας υπόσχομαι ότι θα μπορέσουμε να το κάνουμε.

Την ίδια «πρόβλεψη» έκανε και η υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Βικτόρια Νούλαντ, πρωτεργάτης του πραξικοπήματος στο Κίεβο το 2014 (και «εφευρέτης» της πενταμερούς για την Κύπρο): «Αν η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, ο Nord Stream 2 δεν θα προχωρήσει» (η υπογράμμιση δική μας).

Τη Ρωσία έσπευσε στο μεταξύ να κατηγορήσει για το σαμποτάζ (σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις) κατά των δύο υποθαλάσσιων αγωγών που μεταφέρουν ρωσικό αέριο στη Γερμανία ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντιμίρ Ζελένσκι.

Η άποψή του βέβαια έχει την ίδια σοβαρότητα με τον άλλο ισχυρισμό του ότι οι Ρώσοι βομβαρδίζουν οι ίδιοι τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια που κατέχουν. (Ή και τον άλλο, ότι πράκτορες του Πούτιν ανατινάζουν στη Μόσχα τα αυτοκίνητα Ρώσων δημοσιογράφων που υποστηρίζουν την επέμβαση στην Ουκρανία).

Αν και γελοίοι, αυτοί οι ισχυρισμοί είναι χρήσιμοι στις εξτρεμιστικές δυνάμεις και τις υπηρεσίες που ελέγχουν τον Ζελένσκι και τον χρησιμοποιούν ως διεθνή προβοκάτορα, να λέει δηλαδή αυτά που δεν μπορούν να πουν άλλοι, ακόμα και να επεμβαίνει στην εσωτερική ζωή της Γερμανίας για λογαριασμό του διεθνούς «κόμματος του πολέμου».

Σε ένα δημόσιο περιβάλλον στη Δύση που κυριαρχείται από αντιρωσική υστερία, είναι απλώς σχεδόν αδύνατο να βρεθούν μέσα μαζικής ενημέρωσης που να εκθέσουν τη γελοιότητα των ισχυρισμών αυτών, αν μη τι άλλο για να μην εμφανιστούν φιλορωσικά.

Τιθέμενοι προ του διλήμματος να πιστέψουν τα μέσα που εμπιστεύονται ή το μυαλό τους εναντίον τους, οι πολίτες περιπίπτουν σε γενικευμένη σύγχυση. Αυτή είναι και η λογική του Γκέμπελς: πες, πες, κάτι θα μείνει.

Με τους δύο αγωγούς σε καλή κατάσταση η Ρωσία κρατάει στο χέρι της σε μεγάλο βαθμό τον ενεργειακό εφοδιασμό της Γερμανίας. Μπορεί, αν θέλει, να παράσχει αέριο και αν δεν θέλει, να το σταματήσει. Για να είναι όπλο στα χέρια της οι αγωγοί, όπως υποστηρίζει το Bloomberg, χρειάζεται οι αγωγοί να υπάρχουν και να μπορούν να λειτουργήσουν.

Αλλά και η Γερμανία μπορεί, αν αποφασίσει να μεταβάλλει την πολιτική της, πιεζόμενη και από την έλλειψη ενέργειας, να αποκαταστήσει άμεσα την πλήρη ροή του ρωσικού φυσικού αερίου προς την ίδια.

Αντίθετα, με τους δύο αγωγούς εκτός λειτουργίας, το Βερολίνο εξαρτάται απελπιστικά από τις ΗΠΑ για τον εφοδιασμό του σε ενέργεια, άρα θα του είναι πολύ δυσκολότερο να αλλάξει πολιτική στο Ουκρανικό.

Αυτό που κάνουν δηλαδή τα σαμποτάζ των δύο αγωγών είναι ότι αφενός στερούν τη Ρωσία από το «όπλο» της, αφετέρου δένουν περαιτέρω την Γερμανία, δηλαδή την Ευρώπη, σε έναν πόλεμο που ναι μεν έχει εξαπολυθεί κατά της Ρωσίας, στην πραγματικότητα όμως, εμμέσως πλην σαφώς, στοχεύει την ίδια την Ευρώπη.

Η Ευρώπη πληρώνει το κόστος των κυρώσεων, τα κράτη, οι ένοπλες δυνάμεις και οι υπηρεσίες της, οι μηχανισμοί, τα μέσα της και η οικονομία της ελέγχονται όλο και περισσότερο από τις αμερικανικές υπηρεσίες. Χάνει τη δυνατότητα ισορροπημένων σχέσεων και με τις ΗΠΑ και με τη Ρωσία που είναι η βασική προϋπόθεση για την αυτονομία της.

Αυτή είναι και η επιδίωξη που ετέθη ήδη με την έκθεση Wolfowitz και με το Σχέδιο για έναν Nέο Αμερικανικό Αιώνα, από τη δεκαετία του 1990. Να αποτραπεί οποιαδήποτε συνεργασία δύο μεγάλων δυνάμεων (όπως π.χ. της Ευρώπης με τη Ρωσία ή της Ρωσίας με την Κίνα) που θα απειλήσει την αμερικανική παντοκρατορία.

Για αυτό και στη διάρκεια της κρίσης στην Ουκρανία το 2014, όταν οι τρεις υπουργοί Εξωτερικών της Ε.Ε. (Γάλλος, Γερμανός και Πολωνός) κατάφεραν να καταλήξουν με τον Γιανουκόβιτς σε συμφωνία για ειρηνική εκτόνωση της κρίσης, τα όπλα μίλησαν αμέσως μόλις απογειώθηκε από το Κίεβο το αεροπλάνο τους.

«Fuck the EU», όπως είπε στην ιστορική της φράση η Νούλαντ προς τον Τζέφρι Πάιατ, πρεσβευτή τότε των ΗΠΑ στο Κίεβο και μετέπειτα στην Αθήνα.

Δεν μπορούμε να κάνουμε εικασίες για το ποιος έκανε το σαμποτάζ. Ελάχιστες χώρες στον κόσμο έχουν την τεχνική δυνατότητα να κάνουν κάτι τέτοιο και θα ήταν λάθος να προεξοφλήσουμε ποια από αυτές είναι υπεύθυνη.

Αυτό που πρέπει να θεωρείται όμως πρακτικά βέβαιο, αντίθετα, είναι ότι το σαμποτάζ των αγωγών έχει να κάνει με κέντρα της «βαθιάς αυτοκρατορίας» και του «Κόμματος του Πολέμου», που ελέγχουν ακόμα και τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τη δράση τους διαπιστώσαμε επανειλημμένως όχι μόνο στο ουκρανικό μέτωπο, αλλά επίσης και σε αυτά της Μέσης Ανατολής και της Κίνας. Η κυρία Νούλαντ είναι ο «άνθρωπος-γέφυρα» που συνδέει τις δυνάμεις που ξεκίνησαν τους πολέμους στη Μέση Ανατολή με αυτούς που προκάλεσαν την κρίση στην Ουκρανία.

Όσο δεν αντιμετωπίζει καμιά σοβαρή αντίσταση ούτε από το δυτικό πολιτικό, οικονομικό και μιντιακό κατεστημένο, ούτε από μαζικά κινήματα και κόμματα στην Ευρώπη και την Αμερική, ούτε από τους «διανοούμενους», το «κόμμα του Πολέμου», γενικεύοντας χωρίς όρια και περιορισμούς τη σύγκρουση με τη Ρωσία, δεν θα «νικήσει» μεν τη Ρωσία, τείνει όμως να οδηγήσει τη «συλλογική Δύση» στον («νεοκλασικό» ή «μεταμοντέρνο») νέο-Φασισμό και στον ολοκληρωτικό Παγκόσμιο Πόλεμο.

* Ο Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος είναι δημοσιογράφος, διαχειριστής της σελίδας konstantakopoulos.gr και συνιδρυτής της Delphi Initiative.

Εργάσθηκε στο παρελθόν σε ερευνητικά ιδρύματα της Γαλλίας και της Ελλάδας ως φυσικός, στο πρωθυπουργικό γραφείο του Ανδρέα Παπανδρέου ως ειδικός συνεργάτης για θέματα ελέγχου των εξοπλισμών και στη Μόσχα ως διευθυντής του γραφείου του Αθηναϊκού Πρακτορείου επί δεκαετία και ως ανταποκριτής για πολλά μέσα. Συνεργάστηκε με τον Μιχάλη Ράπτη (Pablo) στην έκδοση της διεθνούς επιθεώρησης για την Αυτοδιαχείριση “Utopie Critique”.

Έχει γράψει τα βιβλία: “Η Κύπρος στο στόχαστρο – Γιατί θέλουν μια Κύπρο χωρίς Έλληνες” (Ινφογνώμων 2017), “Η Κύπρος σε Παγίδα” (Λιβάνης, 2008), “Η Αρπαγή της Κύπρου” (Λιβάνης, 2004) και “Φάκελος Ελλάς – Τα αρχεία των σοβιετικών μυστικών υπηρεσιών” (Λιβάνης, 1993).

ΠΗΓΗ: 28.09.2022, https://kosmodromio.gr/2022/09/28/fuck-the-eu-to-%CF%83%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%84%CE%AC%CE%B6-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B4%CF%8D%CE%BF-%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%B3%CF%8E%CE%BD-nord-stream/.

Ριζωμένος Οικουμενισμός

Ριζωμένος Οικουμενισμός

Του Χάρη Ναξάκη*

    Το ταξίδι της ανθρωπότητας από τους προϊστορικούς χρόνους δεν προκάλεσε γεvετικό σχίσμα, γι’ αυτό ανήκουμε στο ίδιο είδος και έχουμε τα ίδια χαρακτηριστικά. Ο ίδιος γενετικός κώδικας (έμφυτα) και ορισμένα επίκτητα (πολιτισμικά) χαρακτηριστικά είναι κοινά σε όλους τους ανθρώπους καθιστώντας τους απάτριδες, οικουμενικούς, αλλά και τέκνα του ίδιου γενέθλιου χώρου (μητέρα γη). Το ξερίζωμα του ανθρώπου άρχισε από τότε που ο πρώτος χόμο σάπιενς ξεκίνησε από τις ρίζες του, την Αφρική, για να κατακτήσει τον κόσμο και να ριζωθεί σε νέους τόπους. Η αποεδαφικοποίηση του ανθρώπου, η διασπορά του, τον οδήγησε να αποκτήσει μια καθολική ταυτότητα, την οποία δεν πρέπει να ξεχνάμε για να μην ρίχνουμε νερό στον μύλο των ρατσιστικών αντιλήψεων. Σε όλους τους ανθρώπους υπάρχουν ενιαία εγκεφαλικά, μορφολογικά και ανατομικά χαρακτηριστικά και σε όλες τις κοινωνίες υπάρχει αγάπη, φόβος, μίσος, γέλιο, τρέλα και ορθολογισμός, μαγεία και θρησκεία, θυμός, σεβασμός, μουσική και τραγούδι. Τα παραπάνω στοιχεία είναι κοινά σε όλους και δεν έχουν αλλοιωθεί από τις διαφορετικές ταυτότητες (πολιτισμικές, εθνικές) και συγκροτούν μια ενιαία ανθρώπινη ταυτότητα. Αυτό αποσιωπά ο εθνοφυλετισμός και ο αντιδραστικός ρομαντισμός.

    Αλλά το ταξίδι είχε και την Ιθάκη του, τους νέους τόπους, την επανεδαφικοποίηση των ανθρώπων. Η χωρική εδαφικοποίηση, ενός οικουμενικού είδους, είναι καθοριστικό στοιχείο της ανθρώπινης ταυτότητας είτε αυτή εκφράζεται από τον γενέθλιο τόπο, την φυλή, το έθνος, την θρησκεία, την παράδοση, τις πολιτισμικές αξίες. Τα οικουμενικά χαρακτηριστικά των ανθρώπων, για τα οποία προαναφερθήκαμε, με διαφορετικό τρόπο κατανοούνται και εκφράζονται από τις διαφορετικές ταυτότητες και κουλτούρες, που είναι εδαφοποιημένες σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη. Δεν κλαίνε, γελάνε, μισούν, ερωτεύονται, δουλεύουν, πιστεύουν, ξεκουράζονται, αντιμετωπίζουν τον θάνατο, όλοι οι άνθρωποι με τον ίδιο τρόπο. Στις προβιομηχανικές κοινωνίες η μάνα-φύση, η γεωγραφία, η χωρικά προσδιορισμένες ανθρώπινες δραστηριότητες, καθόριζαν το πολιτισμικό περιβάλλον. Οι τοπικές, εθνικές ή διαπεριφερειακές ταυτότητες εκφράζουν με διαφορετικό τρόπο την κοινή ανθρώπινη μοίρα. Δεν πρέπει βέβαια να ξεχνάμε ότι άλλο η αγάπη για την γενέθλια γη και άλλο ο εθνικισμός, η παροξυστική αφηρημένη αγάπη για ένα ιερό και άμεμπτο έθνος-κράτος.

    Οικουμενικότητα λοιπόν ή ταυτότητα, κοσμοπολιτισμός ή κοινοτισμός, ρίζωμα στον χώρο ή διεθνισμός, σύνδεση των πολλαπλών ταυτοτήτων σε μια ενιαία ταυτότητα ή ποικιλομορφία; Είμαστε όλοι γηγενείς απάτριδες. Οι άνθρωποι συμμετέχουν στην παγκόσμια ανθρώπινη κοινότητα και ταυτόχρονα ανήκουν σε ένα γενέθλιο τόπο, σε μια εδαφικοποιημένη συλλογική μνήμη. Την πολυπλοκότητα αυτή και κυρίως τον πόλο του ριζώματος ομογενοποιεί στις σημερινές δυτικές παγκοσμιοποιημένες κοινωνίες το κυρίαρχο ανθρωπολογικό πρότυπο. Αυτήν την πλευρά της αντίθεσης αποσιωπά ο φιλελεύθερος και ο αριστερός οικουμενισμός. Ο μεν πρώτος θεωρεί ότι το άτομο χωρίς ρίζες και ταυτότητα είναι η βασική μονάδα κοινωνικής οργάνωσης. Η ταυτότητα για τους ευαγγελιστές της αγοράς είναι αναχρονισμός, γιατί φυλακίζει το άτομο στην παράδοση και στην συλλογική μνήμη, στο εμείς της κοινότητας και δεν του επιτρέπει να εξατομικευτεί. Η μόνη ταυτότητα που οι φιλελεύθεροι αναγνωρίζουν στο άτομο είναι αυτή του ορθολογικού ατομιστή, που είναι μια μηχανή ανεξέλεγκτης δημιουργίας νέων αναγκών και ικανοποίησης τους μέσω της κατανάλωσης εμπορευμάτων. Ο ηδονιστικός καταναλωτικός ατομοκεντρισμός είναι ο οικουμενικός άνθρωπος του φιλελεύθερου υποδείγματος. Ο αποεδαφοποιημένος ατομισμός είναι ένας πολίτης του κόσμου χωρίς όρια, χωρίς υποχρεώσεις και δεσμεύσεις, η μόνη του δέσμευση είναι το κυνήγι της ατομικής απόλαυσης. Γιατί αφού η μοίρα μας είναι όλοι να πεθάνουμε να μην απολαμβάνουμε χωρίς όρια; Αυτό είναι το ευαγγέλιο κάθε κοσμοπολίτη πού κυνηγάει ανελέητα τον χρόνο και ρίχνει το ανάθεμα στο παρελθόν και το παρόν, τα οποία είναι πάντα ανεπαρκή, λίγα, φτωχά σε νόημα.

    Ο πλούτος δεν βρίσκεται μόνο στην ανθρώπινη ενότητα, στα καθολικά χαρακτηριστικά των ανθρώπων(αριστερός οικουμενισμός), αλλά και στην ποικιλομορφία, στις ταυτότητες. Οι άνθρωποι λοιπόν είναι όντα καθολικά με ταυτότητες και ευτυχώς, γιατί αν ήταν ομοιόμορφοι, αιώνια ξεριζωμένοι, θα είχαν πεθάνει από ανία. Η μαγεία της ζωής είναι η ποικιλομορφία. Αν ήμασταν μόνιμα ριζωμένοι σε έναν τόπο, χωρίς αλληλεπιδράσεις με άλλους τόπους, θα βασανιζόμασταν από την τυραννία της οικειότητας, ενώ αν ήμασταν μόνιμα κοσμοπολίτες θα ήμασταν άφιλοι. Πώς μπορείς να αγαπάς τον άλλον, μια ετερότητα, όταν αυτή δεν έχει δικό της πολιτισμό; Δεν χρειαζόμαστε μια ενιαία ευρωπαϊκή υπερταυτότητα, μια πολιτισμική ομοιομορφία, ούτε πρέπει να επιδιώκουμε μια ομογενοποιημένη Ευρώπη χωρίς ταυτότητες. Όποιοι μισούν τις ταυτότητες είναι γιατί θέλουν να επιβάλλουν την δική τους θέαση του κόσμου, την δική τους ταυτότητα. Η συνάντηση του γηγενή και του άπατρη, του εδώ και του άλλου, θα γίνει κουβαλώντας μέσα μας και το εγώ και τον άλλον, δηλαδή την εδαφικοποιημένη οικουμενική ταυτότητα μας. Αυτός είναι ένας οικουμενισμός της πολιτιστικής πολλαπλότητας.

* Ο Χάρης Ναξάκης είναι Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, charisnax@yahoo.gr.

ΟΥΤΕ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΥΤΙΝ ΟΥΤΕ ΜΕ ΤΗΝ ΔΥΣΗ

ΟΥΤΕ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΥΤΙΝ ΟΥΤΕ ΜΕ ΤΗΝ ΔΥΣΗ

Του Χάρη Ναξάκη*

      Στις διαπραγματεύσεις το 416 π. Χ. μεταξύ Αθηναίων και Μηλίων (Θουκυδίδης) οι Αθηναίοι διαπραγματευτές Κλεομήδης και Τεισίας διαμηνύουν: Δεν χρειάζεται να φτάσετε στα έσχατα… διότι δεν αγωνίζεστε περί αρετής εναντίον ίσων αντιπάλων, οπότε θα ήταν ντροπή να υποχωρήσετε, αλλά αγωνίζεστε για την σωτηρία σας. Επομένως δεν πρέπει να αντισταθείτε σε πολύ ανώτερους σας… Θέλουμε και χωρίς κόπο να σας εξουσιάζουμε και για το συμφέρον και των δύο να σωθείτε… έχετε την δυνατότητα να υποταχθείτε πριν πάθετε πιο μεγάλες συμφορές και εμείς επίσης αν δεν σας καταστρέψουμε θα έχουμε κέρδος… οι άνθρωποι πρέπει να υπακούουν στον νόμο της φύσης σύμφωνα με τον οποίο εξουσιάζει ο ισχυρότερος.

Το Δημόσιο σχολείο στη μέγγενη της σαπίλας και του Ο.Ο.ΣΑ.

Δημόσια Εκπαίδευση και covid – 19

Το Δημόσιο σχολείο στη μέγγενη της σαπίλας και του Ο.Ο.ΣΑ.

Γ΄ ΜΕΡΟΣ: Τα πρώτα αποτελέσματα της ψευδώνυμης «τηλε-εκπαίδευσης»

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Η εκπαίδευση είναι εκπαίδευση εφόσον και για όσο είναι κατά βάση διδασκαλία και με παιδαγωγικές σχέσεις. Πως όμως προοδεύει η διδασκαλία, ποιος είναι ο ρόλος της σχολικής τάξης (μικρότερης ή μεγαλύτερης σε μέγεθος), ποια η σχέση πρακτικών εφαρμογών (εργαστηριακές ασκήσεις), ποιος ο ρόλος της ομαδοκεντρικής συμμετοχής των μαθητών και μαθητριών, ποιος ο ρόλος των συναισθημάτων, ποιος ο ρόλος της σχολικής κοινότητας, της τοπικής κοινωνίας του σχολείου, ποιος ο ρόλος του όλου σχολικού εκπαιδευτικού συστήματος; Και στις μέρες μας, ποιος είναι ο ρόλος της τηλε-επιρροής (ραδιόφωνο, τηλε-όραση, διαδίκτυο, τηλε-κάμερες, τηλε-συζητήσεις);

Ο πρόσφατα υφυπουργός παιδείας κος Άγγ. Συρίγος στις 24.02.2021, δήλωσε: «Επειδή έκανα μαθήματα με τηλεκπαίδευση κατά το εαρινό εξάμηνο του 2020, πιστέψτε με, είναι εξαιρετικά δύσκολο να κάνεις. Είναι σαν να μιλάς σε έναν τοίχο, σε μια οθόνη. Δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτό το πράγμα. Το κάνουμε εξ ανάγκης. Ούτε οι καθηγητές το θέλουν. Χάνεις τη ζωντάνια του μαθήματος, χάνεις τα πάντα…».

Όμως η φετινή υποχρεωτικότητα της «τηλε-εκπαίδευσης» στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, δηλαδή προς ανηλίκους και μεγάλης οικονομικής και γνωστικής διαστρωμάτωσης, στην περίοδο μάλιστα της αποστασιοποίησης από το ζωντανό σχολείο, της «καραντίνας», οδήγησε την πλειοψηφία των εκπαιδευτικών σε μια τηλε-επικοινωνία, που κυρίως στις πόλεις οι εκπαιδευτικοί μπήκαν στα σπίτια των μαθητών.

Η «Συνδημία», ο παγκόσμιος καπιταλισμός και η ευκαιρία για κοινωνίες Αποανάπτυξης!

Η «Συνδημία», ο παγκόσμιος καπιταλισμός και η ευκαιρία για κοινωνίες Αποανάπτυξης!

Του Γιώργου Κολέμπα*

Συνδημία αντί Πανδημία

Μέχρι τώρα, οι επιστήμονες είχαν χρησιμοποιήσει τον όρο Παγκόσμια Συνδημία (Global Syndemic), για να χαρακτηρίσουν τη μεγαλύτερη απειλή που υπήρχε για την ανθρωπότητα και τον πλανήτη: τη παγκοσμιοποιημένη αλληλεπίδραση των τριών «επιδημιών», της παχυσαρκίας, του υποσιτισμού και της κλιματικής αλλαγής, που ο συνδυασμός τους έπληττε και πλήττει τους περισσότερους ανθρώπους σχεδόν παντού στη Γη1.

Από τις αρχές του 2020 έχουμε επιπλέον την επιδημία COVID-19, την οποία ο ΠΟΥ (Παγκόσμιος οργανισμός Υγείας) χαρακτήρισε ως πανδημία. Στο περιοδικό «The Lancet», η πανδημία αυτή παρουσιάζεται ως συνδημία2. Είναι συνδημική η φύση της απειλής που αντιμετωπίζουμε σήμερα, με την έννοια ότι απαιτείται μια πιο προσεκτική προσέγγιση εάν θέλουμε να προστατεύσουμε την υγεία των κοινοτήτων μας. Μια συνδημική προσέγγιση αποκαλύπτει βιολογικές και κοινωνικές αλληλεπιδράσεις που είναι σημαντικές για την πρόγνωση, τη θεραπεία και την πολιτική υγείας. Ο Corona είναι πιο επικίνδυνος, όχι μόνο όταν υπάρχει συν-νοσηρότητα, δηλαδή όταν συνοδεύεται και από άλλες υποκείμενες μη μεταδοτικές ασθένειες, αλλά γιατί υπάρχουν ταυτόχρονα βιολογικές και κοινωνικές αλληλεπιδράσεις συνθηκών και καταστάσεων-βλέπε κοινωνικοοικονομικές ανισότητες- που αυξάνουν την ευαισθησία ενός ατόμου. Στην περίπτωση του COVID-19, η αντιμετώπιση των μη μεταδοτικών ασθενειών (Noncommunicable Diseases -NCDs), θα είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή συγκράτηση του Κορονοϊού (COVID-19 is not a pandemic. It is a syndemic).

Η συστημική αντιμετώπιση της συνδημίας

ΟΟΣΑ, Ε.Ι. και το Ζωντανό σχολείο

ΟΟΣΑ, Ε.Ι. και το Ζωντανό σχολείο

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Ι. Εισαγωγικά

Πρόσφατα η Ε.Ι. (Παγκόσμια Ομοσπονδία Εκπαιδευτικών) καλεί τα συνδικάτα-μέλη τους να σχολιάσουν την έκθεση του ΟΟΣΑ σε σχέση με την «τηλε-εκπαίδευση», καθώς οι απόψεις τους πάνω σε τέτοιου είδους αναφορές είναι ζωτικής σημασίας στο να τροφοδοτούν την Ε.Ι. και τις γραμμές έρευνας που διεξάγει σε διεθνές επίπεδο. Ο David Edwards, Γενικός Γραμματέας της Ε.Ι., δήλωσε πρόσφατα γι’ αυτή την έκθεση του ΟΟΣΑ ότι: «Παρά τις αδυναμίες της, ο λόγος που η έκθεση αυτή είναι σημαντική είναι επειδή περιλαμβάνει μια από τις πιο ξεκάθαρες δηλώσεις που έχει κάνει ο ΟΟΣΑ μέχρι σήμερα αναφορικά με τη σπουδαιότητα των εκπαιδευτικών και των σχολείων για την κοινωνική, συναισθηματική και γνωστική μάθηση των μαθητών…»[1]

Η Ε.Ι. σημειώνει μια σειρά από νέα συμπεράσματα του ΟΟΣΑ: «…α) Κοινωνικά και οικονομικά μειονεκτήματα έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην επίδοση των μαθητών. β) Στη σχέση φύλου και μαθητικής επίδοσης, τα αγόρια φαίνεται να έχουν μεγαλύτερα προβλήματα πειθαρχίας στην τάξη και να επηρεάζονται περισσότερο από οργανωτικά θέματα του σχολείου απ’ ότι τα κορίτσια. γ) Τάξεις αποτελούμενες από μαθητές με διαφορετικό κοινωνικό υπόβαθρο και με διαφορετικές ικανότητες/επιδόσεις έχουν γενικότερα θετικό πρόσημο πάνω στην επίδοση του μαθητή. δ) Υπερβολικές διοικητικές ευθύνες για τους εκπαιδευτικούς υπονομεύουν τη μάθηση των μαθητών…».

Ας σχολιάσουμε τα τέσσερα αυτά σημεία για την υποχρεωτική και υπερβολική χρήση της ΕξΑΕ («τηλε-εκπαίδευσης») στην Ελλάδα.

ΙΙ. Μικρός σχολιασμός στο α)

Γράμμα ενός παιδιού από το Καρά Τεπέ

Γράμμα ενός παιδιού από το Καρά Τεπέ

Της Μάιρας Ζαρέντη*

Και θα με λέγαν Ιόλη και Γωγώ και Σταυρούλα.
Και θα πήγαινα σχολείο κανονικά χωρίς να παλεύω ανάμεσα σε Χ και ψ και ο και r και f και z.
Και θα είχα μαμά και θα είχα μπαμπά.
Και σε κάποιο σύμπαν παράλληλο θα με προστάτευαν οι ενήλικοι και δε θα χρειαζόταν να κάνω το σώμα μου ασπίδα.
Και δε θα χρειαζόταν να κάνω το σώμα μου δοχείο για άνδρες πολλαπλούς πάρα τη θέλησή μου.
Και δε θα μου έκοβαν με νυστέρι την ηδονή.
Μπορεί να μου άρεσε να πίνω γάλα και να μη γυρεύω χουρμάδες.
Κι’ έτσι δε θα χρειαζόταν να απολογούμαι για την προτίμησή μου στο πρωινό.
Μπορεί να μη φοβόμουν το θεό ούτε και το σκοτάδι.
Κι αντί για κραυγές πριν κοιμηθώ να άκουγα ένα νανούρισμα από εκείνα που δεν ξέρω καν πως πάνε.

Η Δύση απέτυχε στην πανδημία. Θα αποτύχει και στον εμβολιασμό;

Η Δύση απέτυχε στην πανδημία. Θα αποτύχει και στον εμβολιασμό;

Του antapoΚΡΙΤΗΣ*

Ο εντυπωσιακός συνωστισμός κατά τον εορτασμό της Πρωτοχρονιάς στην Γουχάν της Κίνας, με όλες τις εμφανείς σκοπιμότητές του, στέλνει σαφές μήνυμα στον πλανήτη: Κάποιοι τα κατάφεραν και κάποιοι απέτυχαν. Στους πρώτους, πέρα από την Κίνα, φαίνεται να συγκαταλέγεται σχεδόν όλη η Ασία. Δίπλα στο σκληρό -και κατά τη Δύση αντιδημοκρατικό- καθεστώς του Πεκίνου, φιγουράρει η ακραιφνώς καπιταλιστική Ιαπωνία της οποίας μάλιστα το Σύνταγμα απαγόρευε τις απαγορεύσεις που έγιναν συνήθεια στην κατά τα άλλα φιλελεύθερη Δύση. Παρόλα αυτά, η Ιαπωνία έρχεται μακράν τελευταία από τις χώρες του G8 στην αναλογία θανάτων από κορωνοϊό, παρά τον υπέργηρο πληθυσμό της. Στην ίδια κατάσταση βρίσκονται η Νότια Κορέα, η Ταϊβάν και άλλες χώρες, υπεράνω κάθε υποψίας για κομμουνιστική (ή έστω φιλο-Κινεζική) παρέκκλιση. Το να υπογραμμίζει δηλαδή κανείς ότι οι χώρες της Ανατολής πέτυχαν να περιορίσουν κρούσματα και θανάτους, ενώ οι χώρες της Δύσης απέτυχαν, δεν μπορεί πλέον να ερμηνεύεται ως πολιτική συμπάθεια προς το κινέζικο καθεστώς, παρά τις ακατάσχετες βλακείες που συνήθως ακούγονται.

Με αφορμή το 2ο κύμα της Πανδημίας: Εικόνες από ένα ζοφερό μέλλον

Με αφορμή το 2ο κύμα της Πανδημίας: Εικόνες από ένα ζοφερό μέλλον

Του Γιώργου Κολέμπα*

Μέχρι τώρα, η παγκοσμιοποίηση του καπιταλισμού, που προωθήθηκε τα τελευταία 30-40 χρόνια με την υπόσχεση της δημιουργίας «κοινωνιών αφθονίας και ευημερίας» παντού, συνοδεύτηκε παράλληλα και από «παράπλευρες απώλειες» με τη μορφή μεγάλων απειλών για την ανθρωπότητα. Η μεγαλύτερη από αυτές ήταν η αλληλεπίδραση τριών «επιδημιών», της παχυσαρκίας, του υποσιτισμού και της κλιματικής αλλαγής, που ο συνδυασμός τους έπληττε και πλήττει τους περισσότερους ανθρώπους σχεδόν παντού στη Γη.

Τώρα, έχουμε επιπλέον την πανδημία COVID-19, που προστιθέμενη στις προηγούμενες, μπορούμε να φαντασθούμε τι μέλλον μας προετοιμάζει η παγκοσμιοποίηση της ασθένειας. Δημιουργεί τις τέλειες συνθήκες ώστε η παγκόσμια ελίτ και οι κυβερνήσεις της να αρπάξουν την ευκαιρία να την εκμεταλλευτούν ως την «τέλεια καταιγίδα», για να εφαρμόσουν τέτοια μέτρα οικονομικής και πολιτικής ατζέντας, που σε κάθε άλλη περίπτωση θα προκαλούσαν μεγάλη αντίδραση από τους «από κάτω» υπηκόους τους.

Oxford Economics: Προς νέα αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους λόγω του σοκ της πανδημίας

Oxford Economics: Προς νέα αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους λόγω του σοκ της πανδημίας

Της Ελευθερίας Κούρταλη*

Ύφεση 6% προβλέπει η Oxford Economics για την Ελλάδα φέτος, ενώ σημειώνει πως μπορεί να είναι πολύ βαθύτερη εάν τα περιοριστικά μέτρα μειωθούν με πολύ αργούς ρυθμούς.

Παράλληλα εκτιμά πως η πιθανότητα για αναβάθμιση της Ελλάδας από τους οίκους φέτος έχει βγει εντελώς από το «τραπέζι», ενώ παρά τη στήριξη από το QE της ΕΚΤ, το ελληνικό χρέος θα παραμείνει επικίνδυνα υψηλό, κάτι που θα οδηγήσει σε αναγκαστική νέα αναδιάρθρωσή του.

Πιο αναλυτικά, όπως επισημαίνει σε νέα έκθεσή της, ο αντίκτυπος της πανδημίας στην ευάλωτη ελληνική οικονομία σημαίνει ότι κανένας από τους τέσσερις οίκους –οι οποίοι δίνουν πλέον σταθερές προοπτικές στην πιστοληπτική ικανότητά της– δεν θα προχωρήσει σε αναβάθμιση του rating της, βάζοντας «πάγο» στην ανoδική τάση που είχαν οι αξιολογήσεις στις αρχές του έτους.

Μόλις που είχε αρχίσει η Ελλάδα να ανακάμπτει από την τελευταία οικονομική κρίση, τα μέτρα για τον περιορισμό της πανδημίας θα κάνουν την οικονομία να βυθιστεί σε μία νέα ύφεση, επισημαίνει η Oxford Economics. Η νέα πρόβλεψή της τοποθετεί τη συρρίκνωση του ελληνικού ΑΕΠ στο 6% τουλάχιστον φέτος, ενώ θα είναι πολύ μεγαλύτερη εάν τα μέτρα περιορισμού συνεχιστούν ή μειωθούν πιο σταδιακά από ό,τι αναμένει. Ο αντίκτυπος στον τουρισμό, ο οποίος αποτελεί το «σωσίβιο» της ελληνικής οικονομίας, αποτελεί ιδιαίτερη ανησυχία, σημειώνει. Εάν οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί και το αναγκαστικό κλείσιμο των ξενοδοχείων συνεχιστούν και στο τρίτο τρίμηνο, που αποτελεί το αποκορύφωμα της τουριστικής περιόδου, οι απώλειες εσόδων θα είναι σημαντικές και θα έχουν εκτεταμένες συνέπειες.

Η τεράστια κλίμακα της επικείμενης συρρίκνωσης ανάγκασε την κυβέρνηση να προχωρήσει σε μια σειρά δημοσιονομικών μέτρων συνολικού ύψους 6,8 δισ. ευρώ (3,5% του ΑΕΠ). Η κρίση αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα φέτος (5,8% του ΑΕΠ), αντιστρέφοντας την πρόσφατη τάση των πλεονασμάτων.

Το χρέος και το «μαξιλάρι»

Ωστόσο, και πάλι, οι κίνδυνοι για ακόμη χειρότερες δημοσιονομικές επιδόσεις είναι σημαντικοί, καθώς πιθανώς θα απαιτηθούν πρόσθετα μέτρα τόνωσης. Η οικονομική ζημιά αναμένεται να στείλει τον δείκτη δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ από το 179% σε περίπου 186% το 2020.

Η κατάσταση θα ήταν πολύ χειρότερη αν δεν υπήρχε το σημαντικό «μαξιλάρι» ρευστότητας της κυβέρνησης, περίπου 20 δισ. ευρώ (με επιπλέον 15,7 δισ. ευρώ από τον ESM) και αν και μεγάλο μέρος αυτών των αποθεματικών μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καλυφθεί το δημοσιονομικό κενό φέτος και να περιοριστεί η αύξηση του δημόσιου χρέους, η κυβέρνηση θα προσέξει να μην εξαντλήσει πλήρως το «μαξιλάρι» καθώς, σύμφωνα με την Oxford Economics, κάτι τέτοιο μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τις αποδόσεις των ομολόγων και να τα κάνει ιδιαίτερα ευάλωτα στο μέλλον.

Μια σημαντική εξέλιξη είναι η ένταξη των ελληνικών ομολόγων στο νέο QE της ΕΚΤ, κάτι το οποίο θα συμβάλει στον περιορισμό του κόστους δανεισμού της χώρας και θα ανακουφίσει ορισμένα από τα πιθανά προβλήματα χρηματοδότησης, δεδομένων των εντάσεων που παρατηρήθηκαν πρόσφατα στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Η ΕΚΤ έχει επίσης αποδεχθεί τα ελληνικά ομόλογα ως collateral για χρηματοδότηση στις ελληνικές τράπεζες, στηρίζοντας έτσι τη ρευστότητα στην οικονομία και την ικανότητα των τραπεζών να χρηματοδοτούν δάνεια.

Δύσκολη χρονιά για τις τράπεζες

Ωστόσο, θα είναι μια δύσκολη χρονιά για τις ελληνικές τράπεζες όπως προειδοποιεί η Oxford Economics, καθώς η πανδημία έχει αποδυναμώσει τις προσπάθειές τους να μειώσουν δραστικά το χαρτοφυλάκιο των μη εξυπηρετούμενων δανείων.  Παρά τα μέτρα της κυβέρνησης, η απότομη ύφεση θα υπονομεύσει την ικανότητα των δανειοληπτών να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους, οδηγώντας ενδεχομένως σε ένα νέο κύμα τοξικών δανείων.

Νέα αναδιάρθρωση χρέους

Ακόμα και πριν από το ξέσπασμα του κορονοϊού, η Oxford Economics θεωρούσε πως η Ελλάδα θα πρέπει να λάβει μία νέα σημαντική αναδιάρθρωση του χρέους της για να αποφύγει την παγίδα υψηλού χρέους / χαμηλής ανάπτυξης που βρισκόταν. Αυτό το νέο εξωτερικό σοκ της πανδημίας, όπως τονίζει, έχει επιδεινώσει την ήδη αδύναμη οικονομική θέση της Ελλάδας, με το ΑΕΠ τώρα να προβλέπεται να επιστρέψει στα επίπεδα προ κρίσης, το 2040. Εάν οι πιστωτές απαιτήσουν δημοσιονομική σύσφιξη νωρίτερα από ό,τι δικαιολογείται από τις οικονομικές συνθήκες, αυτό θα βλάψει σοβαρά την ανάκαμψη της οικονομίας. Έτσι, όπως τονίζει, το ιστορικό σοκ θα αποδυναμώσει τη μακροπρόθεσμη οικονομική θέση της Ελλάδας, ενισχύοντας την άποψη της Oxford Economics ότι μια σημαντική αναδιάρθρωση χρέους θα είναι τελικά απαραίτητη για την επανεκκίνηση της οικονομίας.

ΠΗΓΗ: Τρίτη, 28-Απρ-2020, https://www.capital.gr/oikonomia/3449177/oxford-economics-pros-nea-anadiarthrosi-tou-ellinikou-xreous-logo-tou-sok-tis-pandimias.

* Η Ελευθερία Κούρταλη είναι δημοσιογράφος.