Αρχείο κατηγορίας Οδεύουμε ποικιλοτρόπως

Αποσχηματισμοί – σχολιασμός του ποιήματος

Αποσχηματισμοί – σχολιασμός του ποιήματος

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Ι. Το ποίημα

Αποσχηματισμοί, [2020]

Ο Παράδεισος ελευθερίας χώρος

και δοκιμής απύθμενης

αναδείχτηκε στους πρώτους ανθρώπους,

τους μύστες του μεγάλου δρόμου

και των απρόσμενων εμποδίων.

*****

Η ιστορία ανταγωνισμών πόνος,

και ποταμών των ιδρώτων,

μ’ αίμα το κατακόκκινο γράφτηκε,

εθνών, φυλών και των ηγετών,

που ‘κράζαν σε νερά και λαγκαδιές.

*****

Ο Ιησούς, με μαχαίρια τα δίστομα,

έσπασε χώρο και χρόνο,

κι ανήσυχους  γύρω του συνέλεξε,

για θυσία και προδοσία,

ενθουσιώδεις και πανέτοιμους.

*****

Στο δρόμο του ανοικτού πλοίου μπλέχτηκαν

οι μούτσοι κι οι καπετάνιοι,

γιατροί και ασθενείς, εραστές τυφλοί,

ωραίου, ψευδούς, φανταχτερού.

Ξάφνου, νάτοι σ’ αχαρτογράφητα….

ΙΙ. Μικρός σχολιασμός του συγγραφέα

1. Το ιστορικό του ποιήματος

Το παραπάτω ποίημα είναι ένα από τα πιο θεολογικά στην 1η ποιητική συλλογή μου (3η συγγραφή) «Αποστάξεις σε καιρούς δυστοπίας»– «77 νύξεις άλλης βιωτής και πολιτείας», εκδόσεις Αρμός 2020.

Το ποίημα αυτό είναι ένα από τα 4-5 τελευταία, πριν κλείσει η συλλογή και πάει προς το «Τυπωθείτω». Γράφτηκε στην Κέρτεζη (έμεινα εκεί αρκετούς μήνες το περσινό Καλοκαίρι) στις 04.09.2020.

Ήδη κάποιοι γνωστοί μου άνθρωποι (κληρικοί ή μοναχοί) είχαν από μόνοι τους «αποσχηματιστεί». Ένα θέμα που με λύπησε, με έβαλε σε αναστοχασμό και με έκανε να μεταφέρω την τελική μου «κρίση» στον έναν και μοναδικό Κριτή. Προς τα τέλη του περσινού Αυγούστου μία φίρμα του διαδικτύου, με χιλιάδες ακόλουθους νεοέλληνες, αγόρια και κορίτσια μικρότερης και μεγαλύτερης ηλικίας, με διαδικτυακό τρόπο ανακοίνωσε λιτά ότι «βγάζει τα ράσα». Και το έκανε χωρίς βαθύτερες αναλύσεις. Πολλές σκέψεις πέρασαν από το μυαλό μου, αλλά δεν έγραψα τίποτα δημόσια. Μια μέρα όμως, όπως και στα υπόλοιπα ποιήματα, είχα την διάθεση και την έμπνευση για το ποίημα αυτό.

Το ποίημα είναι πολύ διακριτικό και δεν φωτογραφίζει τις διαφορετικές περιπτώσεις. Βεβαίως όμως το έτος (2020) περιλαμβάνεται στην ποιητική συλλογή. Τόσο στον πρόλογο, όσο και στην τηλεπαρουσίαση, με 1800 ζωντανές συμμετοχές ή μαγνητοσκοπημένες προβολές μέχρι σήμερα, το ποίημα αυτό δεν τόλμησε κανένας από τους «πέντε» παρουσιαστές να το ακουμπήσει. Ούτε στα περί τα εκατό σχόλια που έλαβα μετά την δημοσίευση… Μάλλον πρόκειται για δύσκολο ζήτημα…, παρότι το ποίημα είναι σαφώς θε-ανθρωπολογικό.

Ας δούμε στροφή τη στροφή μερικές νύξεις συνοπτικά, ως βάση για μια συζήτηση. Τα ερωτήματα που βάζω ας συζητηθούν.

2. Στροφή 1η

Αναφέρεται στον (χριστιανικό) «Παράδεισο» ως χώρο «Ελευθερίας». Τι μπορεί όμως να σημαίνει Ελευθερία στον Παράδεισο; Ποιος είναι ο Παράδεισος; Θέτει το ζήτημα της «Δοκιμής», δηλαδή Δοκιμασίας, Πειράματος. Τι είναι αυτή; Πως συνδυάζεται Ελευθερία και Δοκιμασία;

Οι «πρώτοι άνθρωποι», οι οποίοι συνειδητά δεν αναφέρονται, ονομάζονται «μύστες». Σε τι είναι οι μυημένοι όμως; Τίθεται επίσης η έννοια του «μεγάλου δρόμου». Ποιος όμως είναι αυτός; Τίθενται παράλληλα τα «μεγάλα εμπόδιά του». Ποια είναι αυτά και τι σχέση έχουν όλα τα ζητήματα της 1ης στροφής μεταξύ τους;

2. Στροφή 2η

Αφήνουμε απότομα τον «Παράδεισο» και βρισκόμαστε στην ιστορία. Δεν τίθεται το γιατί, αλλά αφήνεται στον αναγνώστη. Για μένα υπάρχει λόγος (αρχικό ερώτημα). Στην ιστορία θέτω τα μεγάλα ζητήματα των «ανταγωνισμών», τον «πόνο», τους «ιδρώτες» των ανθρώπων, τα ποτάμια «αίματος» που χύθηκαν με πολλούς τρόπους στα διάφορα μέρη της φύσης. Οφείλω να σημειώσω ότι με τα «αίματα» ξεκινά και το 1ο ποίημα της συλλογής («Αίματα και ρεύματα», που χωρίς να αναφέρεται ρητά, ο συγγραφέας γνωρίζει ότι είχε αφορμή το αίμα του Παύλου Φύσσα, Πάτρα, 04.11.2013). Για την στροφή αυτή θέτω και ένα δεύτερο ερώτημα – ζήτημα: Γιατί χύνεται το αίμα των ανθρώπων; Ποια σχέση έχουν και με το Τίμιο Αίμα στο Σταυρό του Θε-ανθρώπου;

3. Στροφή 3η

Στη στροφή αυτή παίρνουν σειρά οι «δίστομες μάχαιρες» του Ιησού Χριστού, αφορμή παίρνοντας από διάφορα σημεία της Καινής Διαθήκης, κυρίως όμως από τους «Υιούς Ζεβεδαίου» οι οποίοι Του έδειξαν: «Ιδού μάχαιραι δύο». Τόσο αυτοί, όσο και ο Ιστορικός Γιάννης Κορδάτος δεν κατενόησαν πλήρως ποιες είναι αυτές οι μάχαιρες, ενώ συχνά πολλοί ασκητές έδωσαν μόνο νηπτική διάσταση σ’ αυτές. Ο συγγραφέας τολμά να δώσει και μια χωροχρονικού επιπέδου νοηματοδότηση, ίσως επειδή έχει σπουδάσει και τη φυσική, την οποία εργάστηκε επί 50 έτη ποικιλότροπα…

Παράλληλα και με αφορμή το γεγονός των δύο μαχαιρών, αλλά  και άλλα γεγονότα (ο εθνικισμός των μαθητών στα μέρη της Τύρου και Σιδώνας και η απάντηση του Ιησού, η υπνηλία στο όρος των Ελαιών, τα ψέματα του Πέτρου κατά την Σύλληψη, ο φόβος των δέκα μαθητών πλην του Ιωάννη κατά την Σταύρωση, αλλά και μετά την Ανάσταση) και φυσικά πάνω απ’ όλα η προδοσία του Ιούδα Ισκαριώτη. Η Τύρος και η Σιδώνα αναφέρονται και στο ποίημα «Παλαιστίνη», 74ο , γραμμένο στις 02.09.2021, κι αυτό στην Κέρτεζη. Γιατί όμως ονομάζω τους μαθητές «ενθουσιώδεις και πανέτοιμους» και για ποιο ζήτημα;

 4. Στροφή 4η και τελευταία

Φεύγω από την εποχή του Θε-ανθρώπου και πηγαίνω στην 7η ημέρα της Εκκλησίας, στην ονομαζόμενη χριστιανική εποχή της ιστορίας. Η εκκλησία ταξιδεύει στο πέλαγος της ανθρωπότητας, των ιστορικών, επιστημονικών, τεχνολογικών, εκπαιδευτικών, θρησκευτικών, κοινωνικών, πολιτικών και πολιτισμικών  καταστάσεων και εκρήξεων.

Ταυτόχρονα σημειώνω ότι εντός της ιστορικής Εκκλησίας συμμετέχουν «οι μούτσοι κι οι καπετάνιοι». Νομίζω ότι αυτό σηκώνει μεγάλη συζήτηση… Χρησιμοποιώ όμως το ρήμα «μπλέχτηκαν» κι αυτό όχι τυχαία. Όχι μόνο γιατί η εικόνα που είχα ήταν από τα δίχτυα των ψαράδων μαθητών και την εξήγηση του Ιησού στο κάλεσμά Του, αλλά γιατί με πολλούς τρόπους «μπλεκόμαστε» στα δίχτυα της Εκκλησίας. Ποιοι μπορεί να είναι αυτοί; Έρχεται αυτό σε αντίθεση με την Ελευθερία, που βάλαμε στην πρώτη στροφή;

Οι αντιθέσεις μέσα στα «δίχτυα» σχετίζονται και με το «γιατροί και ασθενείς». Μπορεί και σε αυτό να γίνει μια συζήτηση, αν και πολλές φορές έχει συζητηθεί. Αυτό που αποφεύγεται συχνά και θέτει πολλά ερωτήματα και απαντήσεις είναι το «εραστές τυφλοί, ωραίου, ψευδούς, φανταχτερού». Τι σημαίνει «τυφλοί εραστές» στην ιστορική εκκλησία; Ποιο είναι το ωραίο; Ποιο το ψευδές και ποιο το φανταχτερό;

Η στροφή κλείνει με μεγάλη διακριτικότητα με αυτό που υπονοεί ο τίτλος, δηλαδή με τους «αποσχηματιστισμούς», αλλά δεν το λέει για δεύτερη φορά ευθέως. Το αφήνει στον αναγνώστη. Το μεγάλο ερώτημα είναι ποιά είναι τα «αχαρτογράφητα νερά»;

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το ποίημα και ο σχολιασμός θα αποτελέσουν σήμερα Δευτέρα 08.03.2021 εισήγηση σε μια διαδικτυακή εκκλησιαστική παρέα.

Παναγιώτης Α. Μπούρδαλας, Πάτρα, 26.02.2021/08.03.2021

Οκτώ αστερίσκοι για την πανδημία στην Ελλάδα

Οκτώ αστερίσκοι για την πανδημία στην Ελλάδα

23 ιατροί και καθηγητές ιατρικής

Οι υπογράφοντες το παρακάτω κείμενο ιατροί και καθηγητές ιατρικής με αίσθημα ευθύνης απέναντι στην κοινωνία θα θέλαμε να επισημάνουμε τα ακόλουθα:

1. Η πανδημία είναι σε εξέλιξη και δεν θα εξαφανιστεί άμεσα. Eφόσον δεν αλλάξει ριζικά ο τρόπος παραγωγής του αγροτοδιατροφικού συμπλέγματος αναμένονται με σχετική βεβαιότητα νέες επιδημίες και πανδημίες ακόμη και στο κοντινό μέλλον.

2. Η πανδημία δεν είναι απλώς μια έκτακτη κατάσταση που μπορεί να αντιμετωπισθεί με έκτακτα μόνον μέτρα. Με σκοπό την προστασία της υγείας του πληθυσμού, ώστε να μην επαναληφθούν οι ακραίες καταστάσεις που ζούμε σήμερα, είναι απαραίτητο να σχεδιαστεί η αντιμετώπιση της πανδημίας με μακρόχρονη προσέγγιση και αντίστοιχο σχεδιασμό των εμπλεκόμενων υπηρεσιών.

Το χρέος μιας ζωής που μας ανήκει

Το χρέος μιας ζωής που μας ανήκει

Στην Australia… ΠΗΓΗ: iefimerida

Tου Παναγιώτη Σωτηρόπουλου*

Ό,τι ζήσαμε πια είναι σχήμα κλειστό

Ό,τι χτίζουμε σκορπάει στον άνεμο

Μα άσε ένα φως ανοιχτό

η ευτυχία είναι αυτό που περιμένουμε να ‘ρθει”

«Η ευτυχία είναι αυτό…» στίχοι Μανώλη Φάμελου

Φροντίζουν για το καλό μας, νιάζονται για τη ζωή μας, για την ευτυχία μας. Σε έναν κόσμο που βρίσκεται σε συνεχή περιδίνηση η αβεβαιότητα που καλλιεργείται μας καθιστά ευάλωτους σε χειρισμούς, ευεπίφορους σε εξαρτήσεις. Έχουμε εθιστεί στην επιβολή μιας αντίληψης πως η επιβίωσή μας είναι ένα χρέος που αποσβένεται μερικώς όταν εκχωρούμε δικαιώματα που θεωρούσαμε αυτονόητα. Σ αυτή τη σχέση υποταγής ακόμη κι εμπράγματα ενέχυρα και υποθήκες εκχωρούνται σε διαχειριστές που αποδεδειγμένα εργάζονται με κυνισμό για να επιτύχουν την κερδοφορία του κεφαλαίου τους, εικονικού ή με αντίκρισμα πραγματικό λίγη σημασία έχει. Στην προσδοκία μιας μελλοντικής επίτευξης στόχων επιβάλλεται ένας τρόπος ζωής που θα διασφαλίζει πάνω από όλα τη δική τους εφήμερη ευημερία. Για την αρραγή λειτουργία του σχεδίου τους συστήνεται ένα δίκτυο που διασφαλίζει τη συνοχή, ισχυροποιεί την επίβλεψη, διαιωνίζει την αίσθηση του χρέους στο πλειοψηφικό ρεύμα των υποτακτικών που καταβάλλουν τον κεφαλικό φόρο, συμβολικά και πραγματικά.

Η ευχαριστιακή θεολογία μετά την πανδημία του κορωνοϊού

Η ευχαριστιακή θεολογία μετά την πανδημία του κορωνοϊού

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Του Θεόφιλου Αμπατζίδη*

Η πρόσφατη, όντως καταστροφική πανδημία του κοροναϊού, προβληματίζει έντονα για την επόμενη μέρα σε πολλά επίπεδα.

Μακριά από κάθε είδους κινδυνολογία, οι τεράστιες επιπτώσεις, κυρίως στην οικονομία αλλά και σε επίπεδο επανατοποθέτησης πολλών θεσμών, ελευθεριών και δικαιωμάτων, ορίζουν νέες, πρωτόγνωρες παραμέτρους στην κοινωνικοπολιτική ζωή.

Από την έκπληξη αυτού του παγκόσμιου «εξαίφνης» δεν ξέφυγε ούτε η ορθόδοξη θεολογία, εφόσον σχεδόν ταυτόχρονα με τις απαρχές της εξάπλωσης της νόσου στο ευρωπαϊκό έδαφος και ιδίως στον τόπο μας, αναζωπυρώθηκε η συζήτηση για τη δυνατότητα εξάπλωσης της νόσου και από τα ευχαριστιακά είδη.

Ποικίλες κλειστές διαδρομές στην Κέρτεζη των νερών και του πράσινου – Ι. Η μικρή οικιστική διαδρομή

Ποικίλες κλειστές διαδρομές στην Κέρτεζη των νερών και του πράσινου – Ι. Η μικρή οικιστική διαδρομή

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Α. Εισαγωγικά

Πριν ενάμισυ χρόνο πάρθηκε η αρχική απόφαση από το Περιβαλλοντικό Κέντρο Κλειτορίας-Ακράτας για ένταξη και της Κέρτεζης στα βιωματικά εκπαιδευτικά και εν γένει περιβαλλοντικά μαθήματα. Πρόσφατα (9 Ιούνη 2020) είχαμε και την επίσκεψη και των τεσσάρων στελεχών του κέντρου στην Κέρτεζη, όπου και τους ξεναγήσαμε σε τρεις διαδρομές γύρω από τις απαρχές του κερτεζίτικου Βουραϊκού περνώντας και από πολλά φυσικά και τεχνικά μνημεία.

Παράλληλα ο Σύλλογος Κερτεζιτών Αθήνας με έχει παρακαλέσει να σχεδιάσω μερικές διαδρομές. Έτσι αποφάσισα να τις σχεδιάσω, εμπλουτίσω με φωτογραφικό οδοιπορικό και φυσικά συγκεκριμένα σχόλια. Σε κάποια σημεία θα κάνω ειδικές παρατηρήσεις για διευκόλυνση των περιπατητών και οδοιπόρων. Όλες οι διαδρομές θα έχουν αφετηρία και τέρμα την κεντρική μας πλατεία, όπου ο Πλάτανος και η πέτρινη εκκλησία της Παντάνασσας (Γέννηση της Θεοτόκου).

Θα ξεκινήσουμε με την πιο μικρή διαδρομή που μπορούν να κάνουν και μικρά παιδιά του νηπιαγωγείου ή των πρώτων τάξεων του δημοτικού, είτε με τους γονείς τους, είτε μέσω του περιβαλλοντικού Κέντρου και των νηπιαγωγών ή δασκάλων τους. Θα την ονομάσω «η μικρή οικιστική διαδρομή» για χάρη της συνεννόησης. Όλες οι νότιες διαδρομές θα περνούν από τον Πύργο του Φραντζή/«Λιάρου», θα εφάπτονται του πεσμένου νερόμυλου και νεροτριβής Λαφογιάννη/«Λιάρου», το Κεφαλόβρυσο, τον Αη Γιάννη, τις τρεις πέτρινες γέφυρες και τις παρυφές του καστανόδασους.

Για καλύτερη εικόνα θα υπάρχουν δύο σχέδια των διαδρομών. Ένα πάνω σε κοντινή φωτογραφία και ένα σε απόσπασμα του παγκόσμιου χάρτη (google map). Θα συμπληρώνονται με πλήθος φωτογραφιών κατά τη διαδρομή, νοητές στάσεις και σχόλια. Κάποια σχόλια θα αναρτηθούν σε δεύτερη φάση. Πατώντας δεξί κλικ σε κάθε φωτογραφία βγαίνει πολύ μεγαλύτερη και φυσικά καθαρή «σε νέα καρτέλα».

Β. Η μικρή οικιστική διαδρομή

Ξεκινάμε από τη θέση 1 (κεντρικός πλάτανος και Παντάνασσα με το πέτρινο επιβλητικό καμπαναριό), περνάμε στη θέση 2 ( στην προέκταση του μεγάλου αλλά σκεπασμένου πέτρινου γεφυριού στο παραπόταμο Λίθο που έρχεται από τα έλατα. Κατόπιν θα πάρουμε ένα μέρος ενός παλιού στενού δρόμου του οικισμού με στάση στη θέση 3, όπου και το πέτρινο ορατό γεφύρι του «Γιαγουδή»/»Πλιάκα» πάνω από την κοίτη του ποταμίσκου των κεντρικών νερών από το Κεφαλόβρυσο.

Θεολογία και Παράδοση: το Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας

Θεολογία και Παράδοση: το Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας

Του Αρχιμ. π. Θεοδόσιου Μαρτζούχου*

“Ιδέες επαναλαμβανόμενες, ή Ζωή παλλόμενη;

Θεία Ευχαριστία

Μικρόβια

Και Ναοί… αντιμικροβιακά καταφύγια

____________________________

Γι’ αυτό σου λέω

Μην κοιμάσαι είναι επικίνδυνο.

Μην ξυπνάς, θα μετανοιώσεις.”

Τ. Λειβαδίτης

Κάθε Κυριακή οι χριστιανοί μαζεύονται εδώ και δυο χιλιάδες χρόνια και επιτελούν ανάμνηση του θανάτου και της Αναστάσεως του Χριστού με τρόπο που τους έδειξε και τους είπε Εκείνος.

Πήρε το βράδυ του Μυστικού (όχι με την έννοια του κρυφού, αλλά του ασύλληπτου στο νου του ανθρώπου) Δείπνου στα χέρια Του ψωμί και κρασί (συστατικές τροφές της ανθρώπινης ζωής) τα «ανέφερε» στο Θεό και Πατέρα Του τα ευλόγησε και μας είπε ότι αυτά είναι το Σώμα Του και το Αίμα Του. Οι χριστιανοί επειδή Τον αγαπούν και Τον εμπιστεύονται αποδέχονται την διαβεβαίωση Του γι’ αυτό. Ότι δηλαδή είναι Σώμα και Αίμα Του, παρά τα φαινόμενα! Για τα μάτια του σώματος συνεχίζουν να είναι ψωμί και κρασί, στα μάτια όμως της πίστεως είναι Σώμα και Αίμα Του. Άλλωστε και όταν Εκείνος ήταν στη γη ανάμεσά μας, δεν ήταν αντιληπτή στα μάτια μας η θεότητα. Διαρκώς την ανθρώπινη υπόσταση βλέπαμε. Ακόμα περισσότερο όπως λέει και η μεσαιωνική προσευχή «Adoro te devote Latens Deitas…»: «Πάνω στο Σταυρό ήταν κρυμμένη μόνο η θεότητα, εδώ είναι κρυμμένη και η ανθρώπινη ιδιότητα.

Και στις δύο ωστόσο, πιστεύοντας και ομολογούντας τες, ζητώ εκείνο που ζήτησε ο μετανοημένος ληστής: Χωρίς πληγές σαν το Θωμά, να εξετάζω· «Ο Θεός μου» και εγώ να σε ομολογώ. Σ΄ εσένα να έχω την ελπίδα μου· Εσένα ν’ αγαπώ».

ΟΙ 4 ΜΑΣΚΕΣ

ΟΙ 4 ΜΑΣΚΕΣ

Του Χάρη Ναξάκη*

(μια άλλη κριτική ανάγνωση, στην εποχή του κορονοϊού, του βιβλίου του R. TriversΗ μωρία των ανοήτων”, Εκδόσεις Κάτοπτρο)

     Στις 16 Ιουλίου του 1918, ρακένδυτος και με μόνη συντροφιά μια ταμπακιέρα με καπνό, ο παππούς μου ο Αντωνάκης, μικροκαμωμένος, εξ ου και το υποκοριστικό, αλλά γενναίος, επιστρέφει με μια ολιγοήμερη άδεια στο Κολυμπάρι Χανίων. Η ισπανική γρίπη είχε ήδη γίνει πανδημική. Ήταν έξι χρόνια φαντάρος, Πρώτος και Δεύτερος Βαλκανικός πόλεμος, Πρώτος Παγκόσμιος, σίγουρα όχι από επιλογή. Από “συνήθεια” συνέχισε να είναι φαντάρος μέχρι την Μικρασιατική καταστροφή του 1922. Ο θάνατος όμως τον καλωσόρισε στην πόρτα του σπιτιού του. Η 19χρονη γυναίκα του, όμορφη σαν τα κρύα τα νερά, είχε μόλις βάλει το κλειδί στην πόρτα του σπιτιού τους, δεν πρόλαβε να ανοίξει, σωριάστηκε στην είσοδο, πέθανε από την ισπανική γρίπη. Ο παππούς ξαναπαντρεύτηκε, ο όλεθρος του ιού, ο θάνατος της πρώτης γυναίκας του, γέννησε τη ζωή, τον πατέρα μου, τον αδερφό μου κι εμένα.

Αναμπουμπούλα

Αναμπουμπούλα

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Ο δρόμος για το μετάξι έκλεισε,

κι οι άμαξες οσφρίστηκαν μηχανοστάσιο.

Με γάντια οι γιατροί και κιάλια είδαν

νέους συναδέλφους, ορεξάτους.

Κι οι νοσοκόμες ομοίως, κορίτσια φρέσκα,

λίγα δέχτηκαν, με κέφι λαμπερό.

 

Ασφάλεια και τάξη έξω από τις πόρτες,

τα μάτια όμως καρφώνονται με τρόμο

στις κόρες διπλανών συνοδοιπόρων.

Ελευθερίες κρυμμένες σε έρμα κινητά,

η Άνοιξη να τρέχει μυρωδάτη,

ψυχές παγωμένες, με φόβο λαξευτό.

 

Οι κορώνες ταξιδεύουν σε δύση κι ανατολή,

σε κίτρινους, άσπρους, μαύρους

κι ερυθρόδερμες γυναίκες.

Υγεία νά‘χουμε, ως τυφλοπόντικες, ακούω,

κι ο εγκλεισμός μας λένε τώρα οι ταγοί

συνάντηση ας γίνει ηλεκτρομαγνητική.

 

Πνεύματος τώρα πείνα με δίψα μόνιμη να γίνει,

κι οι συνευρέσεις των ανθρώπων

αμάρτημα, κι ενοχή και τρόμος.

Μεσ’ την αναμπουμπούλα οι λύκοι

βρήκαν χαρτιά γεμάτες τις κοκκινοσκουφίτσες,

μα η αλληλεγγύη ακόμα να μένει ορφανή.

Πάτρα, 23.03.2020

Για μια Θεολογία της Παρακλήσεως

Για μια Θεολογία της Παρακλήσεως

Του Χριστόφορου Αρβανίτη*

Εισαγωγή στη θεολογία των Κατανυκτικών Εσπερινών

Για την Ορθόδοξη Εκκλησία η ζωή του ανθρώπου είναι μια συνεχής πορεία που έχει ως σκοπό και στόχο το πέρασμα από την κατ΄εικόνα της εικόνας του Θεού δημιουργία στην καθομοιωτική κατά χάριν θέωσή του. Αυτή την πορεία του ανθρώπου προς την κατά χάριν θέωση, η Εκκλησία την χαρακτηρίζει ως πνευματική και την τοποθετεί στο πλαίσιο του κινητού και εορταστικού της κύκλου, καλώντας τους πιστούς σε συμπόρευση με τα ιστορικά της πρόσωπα, την Ιστορία της, η οποία δεν είναι άλλη από τη ζωή των Αγίων της. Ιδιαιτέρως, όμως, υπερτονίζει την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και του Τριωδίου ως το «στάδιο των αρετών», όπου ο πιστός καλείται να προγυμνασθεί σωματικά και πνευματικά με σκοπό να υποδεχθεί τον αναστάντα εκ νεκρών Κύριο, μέσα από ασκήσεις πνευματικές και σωματικές. Αν εντάξουμε αυτή την πορεία στη ροή του ιστορικού χρόνου θα δούμε ότι υπάρχει το στάδιο της προετοιμασίας που ξεκινά από την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου, ακολουθεί με την Κυριακή του Ασώτου και καταλήγει με τη λεγόμενη Κυριακή της Αποκρέω. Και οι τρεις αυτές εβδομάδες, καλούνται, κατά την εκκλησιαστική γλώσσα «προφωνήσιμες», καθώς προγυμνάζουν τους πιστούς, (κατά τον τρόπο της προετοιμασίας που κάνουν οι αθλητές, το λεγόμενο «ζέσταμα» πριν να μπουν στο στάδιο διεξαγωγής του αγώνα), για να εισέλθουν στο Κατανυκτικό περιβάλλον της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

Επιχειρώντας να κωδικοποιήσουμε τα βασικά σημεία αυτού του Κατανυκτικού περιβάλλοντος, ώστε να βοηθηθούμε στην κατάδειξη του επιδιωκόμενου στόχου, δίνουμε τέσσερις λέξεις, τις οποίες είναι εύκολα να συγκρατήσουμε στη μνήμη μας: νηστεία, εγκράτεια, αλληλεγγύη και μετάνοια. Πρόκειται για ένα τετραδιάστατο αρχιτεκτονικό πνευματικό σχέδιο με διάφορα επίπεδα, στα οποία ο πιστός καλείται να μεταβεί διαδοχικά, αντιμετωπίζοντας τις δυσκολίες που εμφανίζονται μπροστά του, υπερβαίνοντάς τες και αξιοποιώντας τις ασκήσεις που του προσφέρονται από την Εκκλησία. Σε αυτό το πλαίσιο των προσφερόμενων πνευματικών γυμνασμάτων  εντάσσονται και οι Κατανυκτικοί Εσπερινοί των πέντε Κυριακών της Μ. Τεσσαρακοστής. Με μια προσεκτική ανάλυση των τροπαρίων που συνθέτουν τις εσπερινές αυτές ακολουθίες καταλήγουμε όσον αφορά στο περιεχόμενο και τη στοχοθέτησή τους επιγραμματικά στα εξής χαρακτηριστικά:

1ον Αναμνηστικό

2ον Σωτηριολογικό-Απελευθερωτικό

3ον Παρακλητικό

Ανοικτή επιστολή στο Νίκο Τεμπονέρα 2020

Ανοικτή επιστολή στο Νίκο Τεμπονέρα 2020

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Συνάδελφε Νίκο Τεμπονέρα, αγαπητέ μας Νίκο

Νάμαστε πάλι απόψε εδώ στο χώρο που σημάδεψες πριν τρεις περίπου δεκαετίες, στις 9 Γενάρη 1991, ενώνοντας σχολείο και εκπαιδευτικό κίνημα, καθηγητές και μαθητές σε άλλου είδους μάθημα: Αυτό της κοινωνικής γνώσης στο πεδίο των συλλογικών αγώνων. Δεν ήθελες να γίνεις «λαϊκός ήρωας», αλλά να συνεχίσεις να είσαι εκπαιδευτικός μαζί με το σωματείο σου, την Α΄ ΕΛΜΕ Αχαΐας, κι ας μην ήσουν εκλεγμένος στο ΔΣ της. Έτρεξες μαζί με τα περισσότερα μέλη του κι έφτασες άοπλος από το Παράρτημα, την τότε έδρα του σωματείου, μέχρις εδώ να στηρίξεις τους αγωνιζόμενους μαθητές απέναντι σε οργανωμένους τραμπούκους που επιτίθονταν με λοστάρια και όχι μόνο.

Έπεσες νεκρός κτυπημένος με λοστό στο κεφάλι από το στέλεχος της τότε ΟΝΝΕΔ Γ. Καλαμπόκα, μετά από εισβολή ομάδας ροπαλοφόρων τραμπούκων μέσα σ’ αυτό το σχολικό συγκρότημα -τότε 3ου & 7ου Γυμνασίου και Λυκείου Πάτρας-, που τελούσε υπό μαθητική κατάληψη, όπως εκατοντάδες σχολεία στην επικράτεια. Ναι καταλήψεις πολύ μεγάλης κλίμακας και χρόνου, κι όχι «δυσλειτουργίες» όπως προσπαθούν να τις ονομάσουν οι εκσυγχρονιστές των τελευταίων ετών με τις αλλαγές όρων. 

Το όνομά σου Νίκο μας έγινε σύμβολο του λαϊκού κινήματος και ιδιαίτερα των καθηγητών, των μαθητών, των φοιτητών, της σπουδάζουσας νεολαίας. Γιατί εσύ, όχι μόνο στάθηκες στη πρώτη γραμμή του αγώνα συνεπής με τη πολιτική-συνδικαλιστική σου αντίληψη, σταθερός στο συλλογικό σου αξιακό σύστημα, αλλά και άοπλος αιματοβαμμένος μάρτυρας της παιδείας και του ευρύτερου εκπαιδευτικού κινήματος.

Νίκο μας,

Ο 21ος αι., όπως και τα τελευταία χρόνια του 20ου, διαπνέεται από μία παγκόσμια προσπάθεια να καθιερωθεί ένας «νέος τύπος ανθρώπου». Για όσους βλέπουν χωρίς μυωπικά γιαλιά, ο «νέος τύπος ανθρώπου» που προβάλλεται από της δυνάμεις της αγοράς, τους «δυνατούς» της εποχής μας, είναι ο «εξατομικευμένος άνθρωπος».