Αρχείο κατηγορίας Νερό και ύδατα

Ποικίλες κλειστές διαδρομές στην Κέρτεζη των νερών και του πράσινου – Ι. Η μικρή οικιστική διαδρομή

Ποικίλες κλειστές διαδρομές στην Κέρτεζη των νερών και του πράσινου – Ι. Η μικρή οικιστική διαδρομή

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Α. Εισαγωγικά

Πριν ενάμισυ χρόνο πάρθηκε η αρχική απόφαση από το Περιβαλλοντικό Κέντρο Κλειτορίας-Ακράτας για ένταξη και της Κέρτεζης στα βιωματικά εκπαιδευτικά και εν γένει περιβαλλοντικά μαθήματα. Πρόσφατα (9 Ιούνη 2020) είχαμε και την επίσκεψη και των τεσσάρων στελεχών του κέντρου στην Κέρτεζη, όπου και τους ξεναγήσαμε σε τρεις διαδρομές γύρω από τις απαρχές του κερτεζίτικου Βουραϊκού περνώντας και από πολλά φυσικά και τεχνικά μνημεία.

Παράλληλα ο Σύλλογος Κερτεζιτών Αθήνας με έχει παρακαλέσει να σχεδιάσω μερικές διαδρομές. Έτσι αποφάσισα να τις σχεδιάσω, εμπλουτίσω με φωτογραφικό οδοιπορικό και φυσικά συγκεκριμένα σχόλια. Σε κάποια σημεία θα κάνω ειδικές παρατηρήσεις για διευκόλυνση των περιπατητών και οδοιπόρων. Όλες οι διαδρομές θα έχουν αφετηρία και τέρμα την κεντρική μας πλατεία, όπου ο Πλάτανος και η πέτρινη εκκλησία της Παντάνασσας (Γέννηση της Θεοτόκου).

Θα ξεκινήσουμε με την πιο μικρή διαδρομή που μπορούν να κάνουν και μικρά παιδιά του νηπιαγωγείου ή των πρώτων τάξεων του δημοτικού, είτε με τους γονείς τους, είτε μέσω του περιβαλλοντικού Κέντρου και των νηπιαγωγών ή δασκάλων τους. Θα την ονομάσω «η μικρή οικιστική διαδρομή» για χάρη της συνεννόησης. Όλες οι νότιες διαδρομές θα περνούν από τον Πύργο του Φραντζή/«Λιάρου», θα εφάπτονται του πεσμένου νερόμυλου και νεροτριβής Λαφογιάννη/«Λιάρου», το Κεφαλόβρυσο, τον Αη Γιάννη, τις τρεις πέτρινες γέφυρες και τις παρυφές του καστανόδασους.

Για καλύτερη εικόνα θα υπάρχουν δύο σχέδια των διαδρομών. Ένα πάνω σε κοντινή φωτογραφία και ένα σε απόσπασμα του παγκόσμιου χάρτη (google map). Θα συμπληρώνονται με πλήθος φωτογραφιών κατά τη διαδρομή, νοητές στάσεις και σχόλια. Κάποια σχόλια θα αναρτηθούν σε δεύτερη φάση. Πατώντας δεξί κλικ σε κάθε φωτογραφία βγαίνει πολύ μεγαλύτερη και φυσικά καθαρή «σε νέα καρτέλα».

Β. Η μικρή οικιστική διαδρομή

Ξεκινάμε από τη θέση 1 (κεντρικός πλάτανος και Παντάνασσα με το πέτρινο επιβλητικό καμπαναριό), περνάμε στη θέση 2 ( στην προέκταση του μεγάλου αλλά σκεπασμένου πέτρινου γεφυριού στο παραπόταμο Λίθο που έρχεται από τα έλατα. Κατόπιν θα πάρουμε ένα μέρος ενός παλιού στενού δρόμου του οικισμού με στάση στη θέση 3, όπου και το πέτρινο ορατό γεφύρι του «Γιαγουδή»/»Πλιάκα» πάνω από την κοίτη του ποταμίσκου των κεντρικών νερών από το Κεφαλόβρυσο.

Και πλάι απ’ το νερό που στάζει συλλαβίζοντας … το μέλλον μας έχει πολλή ξηρασία

Και πλάι απ’ το νερό που στάζει συλλαβίζοντας … το μέλλον μας έχει πολλή ξηρασία

Του Παναγιώτη Σωτηρόπουλου*

Επιτρέψτε μου, ποιητική αδεία, την αυθαίρετη σύνθεση των στίχων του τίτλου. Μπορεί ο λόγος τους να φαντάζει αδύναμος ως ανάχωμα στην επέλαση που μεθοδικά προετοιμάζουν οι οιηματίες της εξουσίας, αλλά διατηρεί την εσωτερική δύναμη που επίμονα χαράζει το βράχο κι ανοίγει μυστικές διαδρομές. Μοιάζει με την Ομηρική μισγάγκεια, το αντάμωμα από ρυάκια που σμίγουν για να γίνουν ορμητικός ποταμός. Κρύβει το θαύμα της ζωής που δυναμικά ανανεώνεται ως ευλογία εξ ουρανού με τις πρώτες σταγόνες της βροχής. Την άφατη στιγμή που ο διψασμένος νομάδας φέρνει με την παλάμη του νερό στα χείλη για να νοτισθούν. Όταν νιώθει τη λυτρωτική επίδραση μέσα του πως μαζί με τη δίψα φεύγουν κι όσα ανομήματα κουβαλούσε: ΝΙΨΟΝ ΑΝΟΜΗΜΑΤΑ ΜΗ ΜΟΝΑΝ ΟΨΙΝ. Αμφίδρομη στην ανάγνωση της η καρκινική γραφή, δίσημη κι η ερμηνεία της, ένα παράδοξο: «Του σκοτωμένου το παγούρι έχει νερὸ και φως ακόμα». Τα ορμητικά νερά του Αχέροντα έπρεπε να διασχίσει ο ψυχοπομπός Ερμής, για να παραδώσει τις ψυχές στον Άδη. Πόσοι νοιάζονται άραγε σήμερα για τη την παράλειψη που συνοψίζει τα ουσιώδη του ανθρωπισμού; ‘’εδίψησα, και ουκ εποτίσατέ με’’.

Φυσική …παρουσίαση για «Τα νερά των βουνών και η Κέρτεζη» στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Αιγίου

Φυσική …παρουσίαση για «Τα νερά των βουνών και η Κέρτεζη» στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Αιγίου (15.04.2019)

Του Γιώργου Ζησιμόπουλου*

Κυρίες και Κύριοι,

Αγαπητέ φίλε Τάκη,

συμφοιτητή και συνοδοιπόρε στην εκπαίδευση

στην πρώτη παρουσίαση του βιβλίου σου στα παράλια της Αχαΐας: «Τα νερά των βουνών και η Κέρτεζη» που έγινε στην Πάτρα, με συγκίνησε το έκδηλο πάθος, ο σεβασμός και ο γνήσιος-πηγαίος λόγος σου, με τον οποίο περιέγραψες τον τόπο σου.

Ήταν διάχυτη η συγκίνηση του Ανθρώπου που τρέφει σεβασμό στην ιδιαίτερη πατρίδα του, στον τόπο που γεννήθηκε και έμαθε τα πρώτα γράμματα. Στον τόπο που μόχθησε βοηθώντας τους γονείς του στις σκληρές αγροτικές εργασίες, όπως εξάλλου συνέβη με όλα τα παιδιά της δεκαετίας του 60 που είχαν γονείς αγρότες μικρού κλήρου.

Φεύγοντας πήρα το βιβλίο σου με την σχετική αφιέρωση και αφού το διάβασα, ενθουσιάστηκα κάνοντάς σου την πρόταση να μας ξεναγήσεις βήμα-βήμα στην Κέρτεζη, σύμφωνα με τις αναφορές του βιβλίου. Ήταν ένα πρώτο είδος εφαρμογής μιας εκ των προτάσεων του Παναγιώτη σχετικής με περιβαλλοντική εκπαίδευση.

Κυρίες και Κύριοι

Συνέχεια

Στο Αίγιο η 5η παρουσίαση του βιβλίου «Τα νερά των βουνών και η Κέρτεζη»

 Οι εκδόσεις «ΑΡΜΟΣ» και ο «Σύλλογος των εν Αθήναις κερτεζιτών» έχουν την τιμή και τη χαρά να σας παρουσιάσουν το πρώτο βιβλίο του εκπαιδευτικού Παναγιώτη Μπούρδαλα, με τίτλο:

«Τα νερά των βουνών και η Κέρτεζη»

Περιβαλλοντική και λαογραφική μελέτη για το Μεγαλοχώρι των Καλαβρύτων, Α΄ τόμος, εκδόσεις ΑΡΜΟΣ 2018.

Αίγιο-5η παρουσίαση: Δευτέρα 15 Απρίλη 2019 και ώρα 7.30 μ.μ. και στην αίθουσα της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Αιγίου «Γεώργιος Παναγόπουλος», Β. Κωνσταντίνου 76.

Συνέχεια

Παρουσίαση στην Κέρτεζη του βιβλίου «Τα νερά των βουνών και η Κέρτεζη», 1η

Παρουσίαση στην Κέρτεζη του βιβλίου «Τα νερά των βουνών και η Κέρτεζη», 1η

Του Αντώνη Γ. Μάλλιαρη*

Φίλες και φίλοι,

Με ιδιαίτερη χαρά καλωσορίζω τον ερχομό του πρώτου βιβλίου του αγαπητού φίλου και πατριώτη Παναγιώτη Μπούρδαλα, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Αρμός». Τίτλος του βιβλίου, «Τα νερά των βουνών και η Κέρτεζη».

Κυρίαρχο στοιχείο, λοιπόν, το νερό, πηγή και σύμβολο ζωής, πηγή δύναμης και δημιουργίας. Είναι το ζων ύδωρ ή το αθάνατο νερό της παγκόσμιας κοσμολογίας. Η συγγραφή του βιβλίου αυτού, δεν αποτελεί μια απλή λαογραφική προσπάθεια, όπως ο ίδιος ο συγγραφέας μας ενημερώνει, αλλά μια προσπάθεια να αναδείξει ένα υπόδειγμα ζωής σε μια ορεινή επαρχία, που μοχλός ανάπτυξης είναι το νερό. Ο λευκός χρυσός, όπως χαρακτηριστικά το αποκαλεί. Αυτό είναι που κάνει το βιβλίο ενδιαφέρον και στους αναγνώστες αυτούς που δεν έχουν κανένα δεσμό με τον τόπο.

Συνέχεια

Φιλολογική και όχι μόνο παρουσίαση του βιβλίου «Τα νερά των βουνών και η Κέρτεζη»

Φιλολογική και όχι μόνο παρουσίαση του βιβλίου «Τα νερά των βουνών και η Κέρτεζη» 

Του Ηλία Παπαχατζή*

Ο Ηλίας Παπαχατζής δεξιά και αριστερά του ο Χρήστος Κόντης (Πρόεδρος των «Εν Αθήναις κερτεζιτών»)

Παρακολουθώντας εδώ και αρκετό καιρό την ενασχόληση του φίλου Παναγιώτη Μπούρδαλα με τη φύση και τις επενέργειές της στη ζωή της ιδιαίτερης πατρίδας του μέσω του διαδικτύου, όπου δημοσίευε φωτογραφίες και σχόλια, είχα εντυπωσιαστεί.

Με ιδιαίτερη χαρά έμαθα ότι σκεπτόταν να εκδώσει κάποιες απ’ τις μελέτες του και με ακόμη μεγαλύτερη δέχτηκα την πρότασή του να παρουσιάσω το πρώτο του βιβλίο!

Συνέχεια

Οι νεροκολοκύθες του Παναγιώτη Χαλούλου

Οι νεροκολοκύθες του Παναγιώτη Χαλούλου

Της Παναγιώτας Π. Λάμπρη*

Ως παιδί θυμάμαι κρεβατίνες, όπου έθαλλαν κληματαριές, αλλά και δέντρα σε αυλές σπιτιών, να κοσμούνται με νεροκολοκύθες διαφόρων μεγεθών, αφού άλλοτε στρουμπουλές, με ίσιο ή περίτεχνα στρεβλό λαιμό, κι άλλοτε κυλινδρικές και μακριές σαν παχουλά φίδια έδιναν τον τόνο της αισθητικής των ενοίκων. Κάποιες εξ αυτών έμεναν στη θέση τους μέχρι που έπεφταν τα φύλλα των κληματαριών και των δέντρων, αλλάζοντας χρώμα και γενόμενες χαριτωμένα αθύρματα των ανέμων, ενώ άλλες συλλέγονταν και μεταβάλλονταν σε χρηστικά αντικείμενα, όπως φλασκιά για τη μεταφορά νερού, ποικίλα σκεύη φαγητού, ανθοδοχεία, …

Συνέχεια

Τα νερά των βουνών και η Κέρτεζη: το φωτογραφικό υλικό του βιβλίου έγχρωμο

 Παναγιώτης Α. Μπούρδαλας

Τα νερά των βουνών και η Κέρτεζη: το φωτογραφικό υλικό του βιβλίου έγχρωμο

Εκδόσεις ΑΡΜΟΣ: Τα νερά των βουνών και η Κέρτεζη

Συνοπτικά τα περιεχόμενα:

Συνέχεια

Η «Μορφή του Νερού»: Το σινεμά ως εργοστάσιο (υπέροχων) παραμυθιών

Η «Μορφή του Νερού»: Το σινεμά ως εργοστάσιο (υπέροχων) παραμυθιών

Επιστροφή στην παιδικότητα

Του Παναγιώτη Τσερόλα*

Ένα κινηματογραφικό παραμύθι για έναν αλλόκοτο και παράξενο έρωτα και ταυτόχρονα μια όμορφη πλην σκοτεινή εξερεύνηση για την επιθυμία και την ετερότητα. Ότι όμως και αν είναι η «Μορφή του Νερού», προσφέρει απλόχερα αγάπη για το σινεμά και την φαντασία.

Επιστροφή στην παιδικότητα

Συνέχεια

O «λευκός χρυσός» των βουνών της Κέρτεζης

O «λευκός χρυσός» των βουνών της Κέρτεζης

(Προδημοσιευμένο απόσπασμα από το υπό έκδοση σχετικό βιβλίο)

Ο νοτιοανατολικός οικισμός της Κέρτεζης, όπως φαίνεται από τη νότια πλαγιά στο «Κοκκινάδι». Φωτογραφία του Τάκη Δ. Τζένου, μέσα Σεπτέμβρη του 2017.

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Α΄Το νερό και οι πολιτισμοί

Σίγουρα το νερό αποτελούσε και αποτελεί τον «λευκό χρυσό». Μάλιστα θεωρείται από πολλούς ειδικούς ότι στην επόμενη ιστορική περίοδο –και μετά τον «μαύρο χρυσό»- θα είναι η αιτία μεγάλων γεωπολιτικών ανακατάξεων.

Σύμφωνα με την προχριστιανική θεωρεία των τεσσάρων στοιχείων όλες οι ουσίες στη γη συντάσσονται από βασικά στοιχεία, τα εξής τέσσερα: τη φωτιά, το νερό, τον αέρα και τη γη. Ανεξάρτητα όμως από την απλοποιημένη και παλαιά αυτή θεωρία, είναι αλήθεια πως η βιολογική ζωή συντίθεται με την αλληλογονιμοποίηση αυτών των τεσσάρων υλικών ουσιών. Σε κάθε μάλιστα ζωϊκό ή φυτικό σώμα το νερό περιέχεται σε μεγάλο ποσοστό.

Συνέχεια