Αρχείο κατηγορίας Καλαβρυτινά και Κερτεζίτικα

Τα νερά των βουνών και η Κέρτεζη: το φωτογραφικό υλικό του βιβλίου έγχρωμο

 Παναγιώτης Α. Μπούρδαλας

Τα νερά των βουνών και η Κέρτεζη: το φωτογραφικό υλικό του βιβλίου έγχρωμο

Εκδόσεις ΑΡΜΟΣ: Τα νερά των βουνών και η Κέρτεζη

Συνοπτικά τα περιεχόμενα:

ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι πηγές της ζωής και η Κέρτεζη, σελ. 9
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ Οι πηγές, οι βρύσες και οι γεωτρήσεις ύδρευσης της Κέρτεζης, σελ. 15
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄ Οι απαρχές του Βουραϊκού, σελ. 71
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄ Τα γεφύρια στον κερτεζίτικο Βουραϊκό, σελ. 81
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄ Νερόμυλοι, Νεροτριβές και Νεροξυλουργείο, σελ. 117
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄ Παραδοσιακή άρδευση: Δικαιώματα, χρόνος και περιοχές, σελ. 131
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στ΄ Τεχνικές της παραδοσιακής άρδευσης, σελ. 151
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄ Όταν τα νεραύλακα υπερβαίνουν εμπόδια, σελ. 191
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄ Παρεμβολές και θεσμοί της παραδοσιακής άρδευσης, σελ. 213
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ΄ Σκέψεις για την εποχή του νερού και προτάσεις, σελ. 231
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ, σελ. 245
ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ, σελ. 260
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ, σελ. 261

******

ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Οι πηγές της ζωής και η Κέρτεζη

Συνέχεια

Για το λάβαρο της Eπαναστάσεως στην Αγία Λαύρα

Για το λάβαρο της Eπαναστάσεως στην Αγία Λαύρα

Συρραφή άρθρων του Χρήστου Αθ. Μούλια*

Ι) Είναι έκδηλη τα τελευταία χρόνια, μία τάση αποδόμησης της νεοελληνικής Ιστορίας, υπό το πρόσχημα να παρουσιαστεί η αλήθεια. Η αποδομητική αυτή διαδικασία οδηγεί στην επιβολή ιστορικών ετυμηγοριών, που αποσυναρμόζουν την εθνική ταυτότητα και αποσυνθέτουν τις εθνικές αφηγήσεις. Μετά το Κρυφό Σχολειό, το οποίο για κάποιους δεν είναι ούτε θρύλος με ιστορικό πυρήνα, σειρά έχει το Λάβαρο που υψώθηκε στην Αγία Λαύρα.

Στο αρχείο του Μητροπολίτη Αθηνών Θεόφιλου Βλαχοπαπαδόπουλου (1790-1873), που βρίσκεται στο Μουσείο της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας Πελοποννήσου, στην Πάτρα, σώζεται, μεταξύ άλλων, και το χειρόγραφο της προσφώνησής του, κατά την τελετή της ανακομιδής των λειψάνων του Γρηγορίου Ε΄ (1871), από την Οδησσό στην Αθήνα, για να εναποτεθούν στον Μητροπολιτικό Ναό, όπου υπάρχουν μέχρι σήμερα. Μεταξύ άλλων, είπε επί λέξει,

Συνέχεια

Λίγα σχόλια για την «Κυριακή στο χωριό – Κέρτεζη Καλαβρύτων: ΕΡΤ3 28 Ιαν. 2018»

Λίγα σχόλια για την «Κυριακή στο χωριό – Κέρτεζη Καλαβρύτων: ΕΡΤ3 28 Ιαν. 2018»

 

Η εξαίρετη παρουσιάστρια  Θάλεια Καμπουροπούλου εισάγει στην εκπομπή από τους νοτιοανατολικούς πρόποδες στο Κοκκινάδι. Μπροστά μας το μεγαλύτερο μέρος της Κέρτεζης.

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα

ΙΙ. Εισαγωγικά

Είδα χθες την εκπομπή σε δημόσιο χώρο στην τοπική μου πατρίδα, την Κέρτεζη. Η αλήθεια είναι ότι είχα μια κάποια αγωνία για το τι θα δείξει μιάμιση ώρα εκπομπή, τι όχι και τι θα μοντάρει-κοπεί. Η τηλεόραση είναι δίκοπο μαχαίρι. Μπορεί «να πας για μαλλί και να βγεις κουρεμένος».

Μετά από λίγες κουβέντες με κοντινούς μου ανθρώπους, που γνωρίζουν την Κέρτεζη ή ζουν μόνιμα εκεί, δεν μπόρεσα να βγάλω άκρη. Προκαταβολικά θα πω ότι, κατά τη γνώμη μου, δεν ήταν αρνητική, αλλά είχε σημαντικές ελλείψεις. Σήμερα θα κάνω λίγα σχόλια συνοπτικά και θα αναρτήσω και όλη την εκπομπή για όσες ή όσους δεν τα κατάφεραν να την δούν ή θέλουν να την δούν κι άλλη φορά από ενδιαφέρον.

ΙΙ. Ποικιλία – θετικά

Συνέχεια

O «λευκός χρυσός» των βουνών της Κέρτεζης

O «λευκός χρυσός» των βουνών της Κέρτεζης

(Προδημοσιευμένο απόσπασμα από το υπό έκδοση σχετικό βιβλίο)

Ο νοτιοανατολικός οικισμός της Κέρτεζης, όπως φαίνεται από τη νότια πλαγιά στο «Κοκκινάδι». Φωτογραφία του Τάκη Δ. Τζένου, μέσα Σεπτέμβρη του 2017.

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Α΄Το νερό και οι πολιτισμοί

Σίγουρα το νερό αποτελούσε και αποτελεί τον «λευκό χρυσό». Μάλιστα θεωρείται από πολλούς ειδικούς ότι στην επόμενη ιστορική περίοδο –και μετά τον «μαύρο χρυσό»- θα είναι η αιτία μεγάλων γεωπολιτικών ανακατάξεων.

Σύμφωνα με την προχριστιανική θεωρεία των τεσσάρων στοιχείων όλες οι ουσίες στη γη συντάσσονται από βασικά στοιχεία, τα εξής τέσσερα: τη φωτιά, το νερό, τον αέρα και τη γη. Ανεξάρτητα όμως από την απλοποιημένη και παλαιά αυτή θεωρία, είναι αλήθεια πως η βιολογική ζωή συντίθεται με την αλληλογονιμοποίηση αυτών των τεσσάρων υλικών ουσιών. Σε κάθε μάλιστα ζωϊκό ή φυτικό σώμα το νερό περιέχεται σε μεγάλο ποσοστό.

Συνέχεια

Δροσερή Σαλάτα με φασόλια από την όμορφη Κέρτεζη Καλαβρύτων!

Δροσερή Σαλάτα με φασόλια από την όμορφη Κέρτεζη Καλαβρύτων!

Της Μαρίας Παπάζογλου*

Από το πρόσφατο ταξίδι μου στα αγαπημένα Καλάβρυτα, επέστρεψα έχοντας μαζί μου πολλούς γαστρονομικούς θησαυρούς.

Πρώτες ύλες απλές, φυσικές, ότι πρέπει για γεύματα υγιεινά που μας γεμίζουν δύναμη και ευχαριστούν τον ουρανίσκο μας! Τελευταία, η τάση δείχνει την απλότητα, την επιστροφή στις ρίζες και την αναζήτηση καθαρών και όχι μπερδεμένων γεύσεων. Να ένα παράδειγμα:

Δροσερή Σαλάτα με φασόλια από την όμορφη Κέρτεζη Καλαβρύτων!

Υλικά:

Συνέχεια

Ποικίλες παρεμβολές και θεσμοί της παραδοσιακής άρδευσης στην Κέρτεζη – Ενότητα 3η

Τα νερά της Κέρτεζης – Μέρος ΙΙΙ: Τα συστήματα άρδευσης

Ποικίλες παρεμβολές και θεσμοί της παραδοσιακής άρδευσης στην Κέρτεζη – Ενότητα 3η

Ο μεσαίος και ανοικτός ανατολικός κάμπος της Κέρτεζης όπως φαίνεται από το ξωκκλήσι της Πάνω Παναγιάς. Παρατηρούμε καθαρά τα όρια του ενδιάμεσου και  αυτά του ανατολικού μεγάλου ανοικτού κάμπου, ανάμεσα σε Κέρτεζη, Καλλιφώνιο, Λαγοβούνι, Κραστικούς και περίπου Σκεπαστό.  Έχουμε σημειώσει τα γύρω βουνά, τον ξηρό ενδιάμεσο ξηρο Βουραϊκό, όπως και τον Χελμό στο ανατολικό βάθος. Σημειώσαμε επίσης τις θέσεις πέντε πηγών, των δίδυμων γεωτρήσεων, την περιοχή του ΒΑ αναδασμού. Βλέπουμε ανατολικά στις 22-08-2010! [Για να δείτε καθαρά κάντε δεξί κλικ να μεγαλώσει η εικόνα].

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Συνέχεια από το: Τεχνικές της παραδοσιακής άρδευσης στην Κέρτεζη– Ενότητα 2η

Ι) Εισαγωγικά

 Αν το βασικό κλασσικό σύστημα άρδευσης κήπων και χωραφιών στην Κέρτεζη ήταν από αρχαιοτάτων χρόνων με βάση το δύκτιο των νεραυλάκων, αυτό δεν σημαίνει ούτε ότι δεν υπήρχαν σε μικρότερη κλίμακα εναλλακτικές μορφές άρδευσης, ούτε ότι δεν υπήρξε κάποιος εκσυχρονισμός (φυσιολογικός ή άναρχος). Οι εναλλακτικές μορφές άρδευσης ήταν τα πηγάδια και οι στέρνες, αλλά σε επιλεγμένα μέρη. Μια παρεμβολή στο κλασσικό σύστημα άρδευσης αποτελούσε η θέση των μύλων και μυλαυλάκων που είχαν ενταχθεί με τέχνη και κανόνες.

Αργότερα προστέθηκαν οι δίδυμες γεωτρήσεις του Τ.Ο.Ε.Β. (Τοπικός Οργανισμός Εγγύων Βελτιώσεων) της Κέρτεζης. Άναρχα ή μη άνοιξαν και ιδιωτικές γεωτρήσεις, όπου κάποιες απ’ αυτές έχουν νομιμοποιηθεί και κάποιες έχουν κλείσει. Στο τέλος της περιόδου αυτής σταμάτησε σταδιακά και ο θεσμός των «νεροπούλων»/υδρονομέων, οι οποίοι παραδοσιακά ανήκαν στην Κοινότητα και αργότερα στον Τ.Ο.Ε.Β..

Η μεγάλη τομή έγινε προς το τέλος της δεκαετίας του 1980 όπου η κυριαρχία της (Ε.Ο.Κ./Ε.Ε.), η εσωτερική μετανάστευση και ο μερικός αναδασμός με το ολοκληρωμένο σύστημα άρδευσης.  Σ’ αυτό εισήχθη το σύστημα του υπόγειου σωληνωτού δικτύου άρδευσης που έχει καταλήξει στις τεχνητές βροχές και τα σταγονίδια. Στοιχεία αυτού του είδους ποτίσματος, αλλά όχι οργανωμένου, παρατηρούνται σε χωράφια και κήπους.

ΙΙ) Και πηγάδια στο σύστημα

Συνέχεια

Τεχνικές της παραδοσιακής άρδευσης στην Κέρτεζη– Ενότητα 2η

 Τα νερά της Κέρτεζης – Μέρος ΙΙΙ: Τα συστήματα άρδευσης

Τεχνικές της παραδοσιακής άρδευσης στην Κέρτεζη– Ενότητα 2η

Η κωμόπολη της Κέρτεζης στην οποία διακρίνονται: Ο οικισμός της,  ο στενός ανατολικός κάμπος της, ο ανατολικός Απανόκαμπος, τα γύρω νεροφόρα βουνά της και ο δυτικός κερτεζίτικος Βουραϊκός, που αποτελεί τεχνικά και τον κεντρικό δρόμο πορείας των νερών άρδευσης μέχρι τ’ Αλώνια. Βλέπουμε νοτιοδυτικά από τα δυτικά του Οροπέδιου του «Χριστού» το Φθινόπωρο του 2016. Η φωτογραφία ανήκει σε νεαρό βοσκό του χωριού.

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Συνέχεια από το:  Δικαιώματα, χρόνος και περιοχές της παραδοσιακής άρδευσης στην Κέρτεζη – Ενότητα 1η

Ι) Εισαγωγικά

Η άρδευση με νεραύλακα έχει αποκτήσει μια τεχνική, η οποία στην Κέρτεζη εξελίχτηκε στην πορεία του ιστορικού και τεχνολογικού χρόνου.  Η εξέλιξη αυτή φυσικά γονιμοποιήθηκε λόγω τόσο των πολλών πηγών άρδευσης, όσο και των πολλών αναγκών αυλάκων άρδευσης.

Βασικά στοιχεία της τεχνικής αποτελούν οι τρόποι υδρομάστευσης / «αρμέγματος» των νερών των πηγών, οι «δέσεις» στον κερτεζίτικο Βουραϊκό και σε κάποιους παραπόταμους, η τεχνική των αρχικών χωμάτινων νεραύλακων, οι παλαιές και σύγχρονες διακλαδώσεις τους, οι παλιές και σύγχρονες «κόφτρες»,  οι κατοπινές υπογειοποιήσεις μερικών νεραύλακων, οι σύγχρονες σωληνώσεις, οι παλιές ξύλινες και οι σύγρονες «κορύτες», τα «κεφαλάρια», οι γλάστρες και φυσικά οι αυλακιές στα χωράφια.

Συνέχεια