Αρχείο κατηγορίας Θεολογικές Μελέτες

Επίπονες δικυβεύσεις θνητών στα όρια ανθρωπίνου και Ακτίστου

ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΠΝΕΥΜΑ ως ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ και ΣΤΟΙΧΕΙΑ της ΠΑΡΑΔΟΞΗΣ ως ΧΡΙΣΤΟΜΟΝΙΣΜΟΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ προς μιά ΟΡΘΗ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ

ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΠΝΕΥΜΑ ΩΣ ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ

ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΞΗΣ ΩΣ ΧΡΙΣΤΟΜΟΝΙΣΜΟΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ.

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΟΡΘΗ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ

Εικόνα 1 Εμμανουήλ Πανσελήνου, Η Βάπτιση του Κυρίου, τοιχογραφία, Πρωτάτο Αγίου Όρους, ~1290 μ.Χ.

Του Κωνσταντίνου Κόττη*

1 ΠΡΟΛΟΓΟΣ

  • Εισαγωγή

Αναλογιζόμενοι την διάκριση αΐδιας και οικονομικής Τριάδος, φέρνουμε στον νου, το εκκλησιολογικό πλαίσιο της θείας οικονομίας. Οι ανατολικές  προσεγγίσεις αυτής, όπως π.χ. του Νικολάου Καβάσιλα[1], συνόψισαν μια αρχέγονη παράδοση ερμηνείας των θείων μέσα από την μυστηριακή οδό και όχι μόνο γνωστικά[2]. Στη Δύση, αντίθετα, η διαμάχη καθολικισμού και προτεσταντισμού, ιδίως κατά τον 17ο αιώνα, έφερε στο προσκήνιο διαφορετικές εκκλησιολογικές θεωρήσεις. Στη διαμάχη αυτή, παραμερίζονταν ο παράγων «Έσχατα», μετατοπίζοντας την πεμπτουσία της Ευχαριστίας στην σταυρική θυσία του Χριστού[3]. Αναδύθηκαν κατ΄ αυτόν τον τρόπο διάφοροι μονισμοί και θεολογικά κενά.  Η Ρωμαιοκαθολική ομολογία, τόνιζε την έννοια της Εκκλησίας ως παγκόσμιο ιερό καθίδρυμα υπό τον Πάπα. Οι Προτεστάντες αντίστοιχα, επικέντρωναν πνευματικά, στη χαρισματική κοινωνία[4]. Εξ αυτού προέκυψαν ορισμοί της Εκκλησίας στην μορφή ομολογιακών συμβόλων. Η πρακτική αυτή, δεν άργησε να επιδράσει και στην ορθόδοξη Ανατολή[5].

Συνέχεια

ΦΑΝΑΡΙ – ΑΘΗΝΑ – [ΜΟΣΧΑ]: Πέρα από τη σύγκρουση

ΦΑΝΑΡΙ – ΑΘΗΝΑ – [ΜΟΣΧΑ]: Πέρα από τη σύγκρουση

Μια ερμηνεία και μια πρόταση ενότητας,  συμβολή για το μέλλον της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Ελλάδα, στα Βαλκάνια, την Οικουμένη.

φ

[Με πόνο παρακολουθούμε τα γεγονότα αποχωρήσεων λίγο πριν την προγραμματισμένη Αγία και Μεγάλη (Πανορθόδοξο) Σύνοδο στο Κολυμπάρι των Χανίων της Κρήτης αρχομένης την Πεντηκοστή του 2016. Και με βάση την φανερή αφορμή τα ζητήματα δηλ. εκκλησιολογικών δικαιοδοσιών, από το πρεσβυγενές Πατριαρχείο Αντιοχείας (αραβικό) και το σχετικά νεοσύστατο Πατριαρχείο Μόσχας (ρωσικό), επαναφέρουμε την πρότασή μας με το σχετικά μικρότερο, αλλά παρόμοιο πρόβλημα που δημιουργήθηκε αρχές της δεκαετίας του 2000 μεταξύ του Οικουμενικού πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως – Φανάρι και της εν Ελλάδι τοπικής Εκκλησίας – Αθήνα, ως μια μικρή συμβολή σ’ αυτά που θα επακολουθήσουν…].

ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ

στους Σεβασμιώτατους Μητροπολίτες της Ορθόδοξης Εκκλησίας εντός του ελλαδικού χώρου και στην Ιερά Σύνοδο την περί τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη μας Βαρθολομαίο Α΄.

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Οβρυά Πατρών, 04-02-2004

Ι) Κατεβάστε όλη τη μελέτη σε μορφή WordFANARI-ATHENA-Pera-apo-ti-sygkroysi_PATRA_Pan.Ant.Mp._04-02-2004

ΙΙ) Δείτε την πρώτη δημοσίευση: http://users.otenet.gr/~gmcr/Fanari/  και http://users.otenet.gr/~gmcr/Fanari/Keimeno.htm

ΙΙΙ) Δείτε την τελική πρόταση:

ΠΡΟΤΑΣΗ

Η πρότασή συνοπτικά περιέχει τους εξής σπονδύλους:

Συνέχεια

Η Εικόνα της «Εις Άδου Καθόδου». Από την Αρπαγή της Περσεφόνης, στην απόκρυφη γραμματεία και την λειτουργική

Η Εικόνα της «Εις Άδου Καθόδου». Από την Αρπαγή της Περσεφόνης, στην απόκρυφη γραμματεία και την λειτουργική

Kurbinovo_eis-adou-kauodos1192mx

Εικόνα 1 Εις Άδου Κάθοδος, τοιχογραφία Αγ. Γεωργίου Kurbinovo F.y.r.o.m., 1192 μ.Χ.

Του Κωνσταντίνου Κόττη*

  1. Εισαγωγή

Αφορμή για να επιχειρήσω να προσεγγίσω την εικόνα της «Εις Άδου καθόδου», απετέλεσε ένα αρνητικό γεγονός: πολλές μελέτες επί του θέματος και η πλειοψηφία των σχετικών αρθογραφιών, έχουν σημαντικές βασικές ελλείψεις. Φαινόμενο το οποίο οφείλεται ενίοτε σε κενά επιστητών, είτε σε προβληματικές εξ αρχής μεθόδους και αντιμετωπίσεις των πηγών. Έτσι το αποτέλεσμα είναι, συχνά,  προδιαγεγραμμένο.

Στο πρώτο μέρος θα παραθέσουμε σχετικά ελληνικά νεκρικά έθιμα, τα οποία αφορούν το θέμα μας. Παράλληλα, θα αναφερθούμε συνοπτικά στον εικονογραφικό τύπο της αρπαγής της Περσεφόνης. Στην συνέχεια θα αναφερθούμε σε αντίστοιχα παλαιοχριστιανικά ταφικά έθιμα, καθώς και την απόκρυφη διήγηση της «Εις Άδου Καθόδου». Στο δεύτερο μέρος, θα ασχοληθούμε με τον ίδιο τον εικονογραφικό τύπο της «Εις Άδου Καθόδου», τονίζοντας καίρια σημεία, πηγές και επιρροές

2. Ερμηνευτικό υπόβαθρο του εικονογραφικού τύπου.

Συνέχεια

Αρχαιοελληνικό Περίδειπνον – παλαιοδιαθηκικό Πασχάλιον – Μυστικός Δείπνος

Αρχαιοελληνικό Περίδειπνον – παλαιοδιαθηκικό Πασχάλιον – Μυστικός Δείπνος

Το εσχατολογικό παράδειγμα των ερμηνευτικών  τραπεζών μνημοσύνης: Συμβολή στην Ερμηνευτική ως σύνδεση με την Ευχαριστία και Διαχρονικότητα.

skini-nekrodeipnou_anagl_Thessal-1

Εικόνα 1 Ανάγλυφη στήλη με σκηνή νεκροδείπνου. Θεσσαλονίκη, ανατολική νεκρόπολη, τέλη 4ου αιώνα π.Χ.

Του Κωνσταντίνου Κόττη*

1.1 Αντικείμενο και Μέθοδος

Το αντικείμενο, της εργασίας μας είναι ερμηνευτικό αλλά σαφέστατα και εκκλησιολογικό. Γνώμονας και μέτρο σε αυτήν την αναζήτηση θα αποτελέσει η διαχρονικότητα όπως βιώνεται, μέσα στον πυρήνα της Εκκλησίας, ο οποίος είναι η Ευχαριστία. Θα προβούμε σε σύνδεση της ερμηνευτικής διαδικασίας με το στοιχείο αυτό της διαχρονικότητας.

Στο πρώτο μέρος θα προβούμε σε σήμανση της ερμηνευτικής διαδικασίας και σύνδεση αυτής, με την Ευχαριστία και το στοιχείο της διαχρονικότητας. Στο δεύτερο μέρος θα μελετηθούν, συνοπτικά, ως παραδείγματα, 3 τελετουργικές τράπεζες δια των οποίων συνδέεται η διαχρονικότητα της Παράδοσης με το ιστορικό παρελθόν και το εσχατολογικό επέκεινα.: Το αρχαιοελληνικό «Περίδειπνον», το κατά την τάξη / σέντερ παλαιοδιαθηκικό «Πεσάχ / Πασχάλιο» και ο μυστικός Δείπνος, υπό το πρίσμα της  επανερμηνείας[1].

Συνέχεια

To Filioque και το «παπικό Πρωτείο» ως παράδοξη εκκλησιολογία…

To Filioque και το «παπικό Πρωτείο» ως παράδοξη εκκλησιολογία…

Του  Κωνσταντίνου Κόττη*

Η εκ του Πατρός εκπόρευση του Αγίου Πνεύματος, δογματίστηκε στην Β΄ εν Κωνσταντινουπόλει Οικουμενική Σύνοδο του 381, παράλληλα με τους όρους «Άγιον» (δηλ. Απλό θεολογικά και καθαγιάζον με την ύψιστη αρχαιοελληνική  έννοια του όρου), «Κύριο (όχι υποτελές, όχι απρόσωπη θεία δύναμη) και «ζωοποιόν». Εκεί για πρώτη φορά, καταγράφθηκε συνοδικά, η βιβλική μαρτυρία της υπό του Πατρός εκπόρευσης του Αγίου Πνεύματος (Κατά Ιωάννη 15:26).

Συνέχεια

Η επιστημονική αξία τής Αγίας Γραφής και της Ορθοδοξίας

Η επιστημονική αξία τής Αγίας Γραφής και της Ορθοδοξίας

Του Iωάννη Δ.Κεραμαρίδη*

Σήμερα ένας κλασικός νευροεπιστήμονας μπορεί να μάς πει με απόλυτη βεβαιότητα ότι το πνεύμα πηγάζει από την ύλη. Αυτό σημαίνει ότι η ύλη έχει νοημοσύνη. Και πραγματικά αυτό συμβαίνει. Πόσες ροδακινιές κρύβονται στο κουκούτσι ενός ροδάκινου?

Θυμάμαι την γιαγιά μου που πετούσε τα κουκούτσια από τα ροδάκινα που έτρωγε στον κήπο της, και μετά από ένα διάστημα φύτρωσαν ροδακινιές.
Το γενετικό υλικό ενός άνδρα και μιας γυναίκας δημιουργούν ένα βρέφος. Η ύλη έχει νοημοσύνη!

Όμως τί είναι αυτό που ονομάζουμε ύλη?

Συνέχεια

Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΙΑ

Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΙΑ

Του Πέτρου Βασιλειάδη*

Το μέλλον της παρουσίας της Εκκλησίας στη δημόσια σφαίρα κατά την νεωτερική και μετα-νεωτερική εποχή εξαρτάται εν πολλοίς από τον τρόπο με τον οποία αυτή καταθέτει την μαρτυρία της στο σύγχρονο κόσμο. Πριν από μερικές δεκαετίες σημαίνων κοινωνιολόγος της θρησκείας, ο Peter Berger, οριοθετώντας τη σχέση της Εκκλησίας με τη σύγχρονη νεωτερική πραγματικότητα, διέκρινε δύο κύριες συμπεριφορές της Εκκλησίας: εκείνη της προσαρμογής και εκείνη της α­ντίστασης. Στο βιβλίο μου Μετανεωτερικότητα και Εκκλησία. Η Πρόκληση της Ορθοδοξίας (εκδόσεις Ακρίτας, Αθήνα 2002), ανέλυσα διεξοδικά τους λόγους για τους οποίους η «προσαρμογή» είναι ασύμβατη με την φύση και την ταυτότητα της Εκκλησίας, τονίζοντας ότι η Εκκλησία οφείλει πάντοτε να αντιπαραθέτει το όραμα μιας άλλης οικουμένης, που θεμελιώνεται στο σύ­νολο των σχέσεων και όχι των δομών, το όραμα μιας οικουμένης που είναι έκφραση ζωντανής αλληλεπίδρασης, και όχι αυτονομίας των νόμων που οδηγούν στο θάνατο, το όρα­μα μιας οικουμένης, στην οποία όλοι οι άνθρωποι πάσης φυ­λής και γλώσσας, ο κόσμος των Ορθοδόξων και των ετεροδόξων, των χριστιανών και των πιστών των άλλων θρησκευμάτων, των πιστών και των απίστων, των δικαίων και των αμαρ­τωλών, είναι δημιουργήματα του ενός Θεού.

Συνέχεια