Corpus Christi: πώς πολιτεύεται ο Χριστός;

Του Νίκου Ράπτη*

Αν είσαι χριστιανός, ένα ερώτημα σε απασχολεί – αλλά διαρκώς! «Τι θα έκανε στη θέση μου ο Κύριος;». Από την άποψη αυτή θα ανησυχούσα ιδιαίτερα αν βρισκόμουν ανάμεσα στους διαδηλωτές έξω από το «χυτήριο». Ο Κύριος διαχειριζόταν τις προσβολές, τις απορρίψεις και τις επιθέσεις με ανεκτικότητα, συμπάθεια και χιούμορ. Ποτέ δεν «βγήκε από τα ρούχα Toυ» με κανέναν άλλον παρά με τους αυτάρεσκους θρησκόληπτους – ακριβώς δηλαδή το είδος των ανθρώπων που θα στριγγλίζαμε μαζί σε καταληπτική κατάσταση.

Θα ανησυχούσα εξίσου αν ήμουν με το μέρος των «φωταδιστών» υποστηρικτών του έργου: ΟΚ, ο Κύριος προκάλεσε ουκ ολίγα σκάνδαλα – για την ακρίβεια ήταν «σημεῖον ἀντιλεγόμενον» και σκάνδαλο και μωρία από την αρχή ως το τέλος Tου (και πέραν αυτού φυσικά). Ποτέ όμως δεν πρόσβαλε τις θρησκευτικές δοξασίες κανενός, ούτε τις παραποιούσε για να τις γελοιοποιήσει, επιδιώκοντας επιπλέον να προσποριστεί δόξα ή δημοσιότητα ή αυτοϊκανοποίηση ή και χρήματα! Αντιθέτως μάλιστα, φρόντιζε να τις μεθερμηνεύει με εμβρίθεια, ώστε να τις φωτίζει με έναν «καινό» τρόπο.

Ούτε συζήτηση βέβαια για το πόσο θα ανησυχούσα αν ήμουν βουλευτής της «χρυσής αυγής» ή ΜΑΤ. Ωραία, ο Κύριος είπε «τὰ Καίσαρος Καίσαρι», αλλά δεν κάλεσε τους μαθητές Tου να γίνουν ούτε συγκλητικοί (ή μάλλον μονομάχοι-συγκλητικοί), ούτε πραιτοριανοί!

Πού βρισκόταν λοιπόν το corpus Christi έξω από το «χυτήριο»; Και γενικότερα, σε ποιου είδους πολιτική δράση βρίσκεται ο Χριστός; 

– Αν έχω καταλάβει κάτι από τον Κύριο, είναι πως μας θέλει μετέωρους όσον αφορά τις σχέσεις μας με τον κόσμο. Εκκρεμείς, μεταξύ Ουρανού και Γης. Όχι αδιάφορους μεν, αλλά σε καμία περίπτωση φανατισμένους με τα του κόσμου. Όπως είπε ο Ελβετός θεολόγος Καρλ Μπαρτ (Karl Barth) «να κρατάμε την Βίβλο στο ένα χέρι, την εφημερίδα στο άλλο». Τα ανθρώπινα προβλήματα θα είναι πάντοτε εδώ, μάς λέει ο Κύριος. Αυτό δεν οδηγεί στην αδιαφορία, αλλά αντιθέτως στον διαρκή αγώνα για να τα ανακουφίζουμε: οι πεινασμένοι πρέπει να φάνε οι προσκαλεσμένοι να γιορτάσουν οι περιφρονημένοι να νιώσουν αναγνώριση οι συντριμμένοι από τον πόνο να αναθαρρήσουν οι ασθενείς να γιάνουν κ.ο.κ.

Αλλά όσοι χριστιανοί ανακατευόμαστε με τα πολιτικά, οφείλουμε θαρρώ να έχουμε στο νου μας ορισμένα πράγματα:

1. Δεν πάμε στην πολιτική για να βρούμε θρησκεία. Εξάλλου αν «έχουμε Χριστό», το τελευταίο που χρειαζόμαστε είναι θρησκεία. Όπως ποτέ δεν θα έλεγε ο Γκράμσι (Gramsci), κάνουμε πολιτική «με την αισιοδοξία της πίστης και την απαισιοδοξία της βούλησης». Η πίστη μάς βεβαιώνει πως τελικά όλα θα πάνε καλύτερα: δεν μιλάμε τυχαία για «ευαγγέλιο»! Αλλά η βούλησή μας γνωρίζει επίσης πως στον «πεπτωκότα» κόσμο, ό,τι και να κάνουμε, εντός της τεχνικής σφαίρας της πολιτικής, της εξουσίας, της εμπειρογνωμοσύνης, της ιδεολογίας, κ.λπ, λίγα (τι λίγα, «οὐδέν») μπορούμε να καταφέρουμε. Μακριά από την οδό, την αλήθεια, την ζωή, ακόμα και οι καλύτερες προθέσεις οδηγούν στην κόλαση: η ελευθερία μετατρέπεται σε συλλογική παράκρουση φιλαυτίας, η ισότητα σε προκρούστεια ισοπέδωση, η αδερφοσύνη σε συλλογική πειθάρχηση και οργανωτικό ζουρλομανδύα η γνώση σε επιστημονική ανθρωποκτονίακ.ο.κ.

Βασικά ελπίζουμε πως στην καλύτερη περίπτωση ο κόπος μας, η διάθεσή μας για πολιτική παρέμβαση, η εμπειρογνωμοσύνη, η πειθώς, ο ακτιβισμός μας δηλαδή και η πολιτική μας πορεία είναι έργο αγάπης, είναι δηλαδή παρουσία Χριστού.

2. Δεν αγωνιζόμαστε για ατομικά «μας» συμφέροντα. Αν η χριστιανική πολιτική δεν μπορεί παρά να είναι πράξη αγάπης, οφείλει να είναι εξωστρεφής, όχι αυτοαναφορική. Ο Νικολάι Μπερντιάεφ (Никола́й Бердя́ев) είχε διαπιστώσει πως «η έγνοια για το ψωμί μου είναι υλιστική. Η έγνοια όμως για το ψωμί του πλησίον μου, είναι πνευματική». Εμάς τους χριστιανούς μας καταβαραθρώνει να ασχολούμαστε με την πατρίδα «μας», τον μισθό «μας», την επιχείρησή «μας», κ.ο.κ. Αν είμαστε πατριώτες, είμαστε για τους συμπατριώτες μας που τους πονάει η τύχη αυτής της χώρας. αν κάνουμε απεργία με μισθολογικά αιτήματα, το κάνουμε για τους εργαζόμενους, που τα βγάζουν δύσκολα πέρα. κι αν διοικούμε μια επιχείρηση, το κάνουμε για ό,τι αυτή παράγει, τους πελάτες και τους απασχολούμενους σε αυτήν. Τραβώντας τα πράγματα στα άκρα, θα έλεγα πως το κατ' εξοχήν χριστιανικό είναι να μάχεσαι για το «ψωμί» εκείνου που τίποτα, ούτε η ιδεολογία, ούτε η καταγωγή, ούτε η μόρφωση, ούτε η ανθρώπινη συμπάθεια, δεν σε προδιαθέτει κανονικά να το κάνεις! Η αυθεντικότερη εκδοχή χριστιανικής πολιτικής που διαπίστωσα τον τελευταίο καιρό είναι η κίνηση ορισμένων χριστιανών στις ΗΠΑ να ανοίξουν τις θύρες των ναών τους για να μπορούν οι μουσουλμάνοι μετανάστες των περιοχών τους να τελούν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα.

Κάποτε ρώτησαν τον Μπιλ Κλίντον (Bill Clinton) γιατί συνήψε σεξουαλική σχέση με την Μόνικα Λιουίνσκι (Monica Lewinski). «Για τον χειρότερο δυνατό λόγο γιατί το μπορούσα», απάντησε ο πρόεδρος. Το ζήτημα είναι να υπερβαίνουμε τους δεδομένους μας ρόλους, τις κοινωνικές μας δεσμεύσεις, ό,τι περιμένουν οι άλλοι «φυσιολογικά» από εμάς. Το ζήτημα είναι να απελευθερωνόμαστε από τη δουλεία της εντελώς επιφανειακής, επίπλαστης και παραπλανητικής κοινωνικής μας θέσης. Αν δεν το κάνουμε γινόμαστε ο ρόλος μας: η ανθρωπιά μας συρρικνώνεται σε αυτόν γινόμαστε ό,τι ο Σαρτρ (Sartre) αποκαλούσε «κάθαρμα» (salaud).

Η αγάπη εξ ορισμού αντιβαίνει τους κοινωνικούς, ταξικούς, οικογενειακούς, ιδεολογικούς κ.λπ ρόλους και τις συνάφειες… Υπερβαίνει τις «κλίκες» ανοίγεται στην ανθρωπότητα.

Αν αυτό γίνεται αντιληπτό από την κοινωνία ως παλαβομάρα, ή εκκεντρικότητα, τόσο το καλύτερο! Αν ο κόσμος δεν απορεί με όσα λέμε ή κάνουμε, κάτι κάνουμε λάθος!

3. Δεν ξέρουμε αν ο Θεός είναι μαζί μας. Στο «ο ορθόδοξος δρόμος» ο Κάλλιστος Γουέαρ (Kallistos Ware) ανέλυσε ήδη την διαφορά μεταξύ πίστης και γνώσης. Λέμε «πιστεύω στον Κύριο», αλλά λέμε «ξέρω πως 2+2=4». Η γνώση μοιάζει ισχυρότερη στο ορθολογικό πλαίσιο, αλλά φυσικά η εμπιστοσύνη (η πίστη) κάνει πολύ περισσότερα: όταν είμαι ερωτευμένος, ο δεσμός μου με τον άλλον άνθρωπο είναι πολύ ισχυρότερος από το αν απλά «ξέρω» πως αυτός είναι ένας άνθρωπος καλός, αξιόπιστος, ικανός, γοητευτικός κ.λπ. Τούτου λεχθέντος, «η πράξη της πίστης είναι ένα ασταμάτητος διάλογος με την αμφιβολία». Αν δεν είναι αυτό, γίνεται κάτι πολύ επικίνδυνο, διότι τότε η σχέση εκπίπτει σε ιδεολογία. Η εκκλησία το ξέρει αυτό και πάντοτε θέτει δίπλα στην ευλάβεια, την ευσέβεια και την αγωνιστικότητα την ανάγκη για επιφυλακτικότητα: «μετὰ πίστεως, εὐλαβείας καὶ φόβου» «στῶμεν καλῶς· στῶμεν μετὰ φόβου», «ἐν πάσῃ εὐσεβείᾳ καὶ σεμνότητι» κ.ο.κ. «Πιστεύω, Κύριε· βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ».

Υπάρχει μια ωραία σχετική ιστορία, που δεν κρατιέμαι, θα την πω, αν κι έχω συνείδηση πως το παρακάνω με τους Αμερικανούς προέδρους: στον αμερικανικό εμφύλιο πόλεμο, ενόψει μιας κρίσιμης μάχης κατά των δυνάμεων της «Συνομοσπονδίας», ένας εκ των επιτελών του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Αβραάμ Λίνκολν (Abraham Lincoln) τον διαβεβαιώνει: «θα νικήσουμε, κύριε! Ο Θεός είναι μαζί μας!». Ο πρόεδρος απαντά, γεμάτος περίσκεψη: «για να πω την αλήθεια, κύριε, προτιμώ να είμαστε εμείς με το μέρος του Θεού!».

Πράγματι, η αχαλίνωτη ευσέβεια μπορεί να μας κάνει να πιστέψουμε πως έχουμε την δύναμη να «επιστρατεύουμε βιαίως» τον Θεό για να τον εντάξουμε σε κάποιον ουλαμό της στρατιάς μας, στην κεντρική επιτροπή του κόμματός μας, στο διοικητικό συμβούλιο της επιχείρησής μας κ.ο.κ. Ε, λοιπόν, δεν το μπορούμε! Κι όχι μόνο δεν το μπορούμε, αλλά αν πιστέψουμε πως το καταφέραμε έχουν ανοίξει για μάς πλατιές οι πύλες της ψυχασθένειας, για να μην πω της κόλασης, που αρμόζει εδώ μια χαρά. Πολύ εύστοχη είναι η σχετική τοποθέτηση του μητροπολίτη Λεμεσού Αθανασίου (ο Κύριος δεν είπε ποτέ τίποτα διαφορετικό): «Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ ξέρετε… οἱ θρῆσκοι ἄνθρωποι εἶναι τὸ πιὸ ἐπικίνδυνο εἶδος μέσα στὴν ἐκκλησία… Ὁ Θεὸς νὰ μᾶς φυλάει ἀπ'αὐτούς. Ἔλεγε ἕνας ἁγιορείτης ὅταν ἔκαμνα μία φορὰ λειτουργία καὶ λέγαμε "Κύριε σῶσον τοὺς εὐσεβεῖς" ἀστειευόμενος: "Κύριε σωσον ἠμᾶς ἀπὸ τοὺς εὐσεβεῖς"… Δὲν εἶδα χειρότερους ἐχθρούς της ἐκκλησίας ἀπὸ τοὺς θρήσκους ἀνθρώπους».

Συμπερασματικά, θαρρώ πως η χριστιανική πολιτική:

– Διατηρεί σαφή τα όρια μεταξύ του «ἐν τῷ κόσμῳ» και του «ἐκ τοῦ κόσμου», την «σχετική αυτονομία» από το ίδιο το αντικείμενό της. Δεν μπορεί να γίνει ειδωλολατρία, υπόσχεση παντοδυναμίας – όσον αφορά την επίλυση των  προβλημάτων του κόσμου ή την εξουσία όσων την ασκούν.

– Ασχολείται κατ' εξοχήν με ζητήματα που δεν άπτονται στα άμεσα αξιακά ή βιοποριστικά ενδιαφέροντα εκείνου που την ασκεί. Η πολιτική είναι πράξη αγάπης, και άρα στρέφεται στον πλησίον είναι επιζήμια αν απλά φουσκώνει τον εγωισμό μας ή επιβεβαιώνει τα στερεότυπά μας.

– Αμφιβάλλει για το αν ό,τι κάνει είναι σύμφωνο με το θέλημα του Κυρίου. Ελπίζει έτσι να συμβαίνει, αλλά έχει βαθιά επίγνωση πως ο Θεός δεν χωράει στο «τσεπάκι» μας…

Με άλλα λόγια, η χριστιανική ιδιότητα όσων συμμετέχουμε στα κοινά δεν μπορεί να μοιάζει με ρόπαλο, που το κραδαίνουμε καθώς εφορμούμε στον «εχθρό»… Η χριστιανική πολιτική μοιάζει με εύθραυστη προσφορά προς τον πλησίον, με πορσελάνινο λουλούδι που η μεταφορά του απαιτεί επιφυλακτικότητα, τακτ, ευαισθησία και φόβο Κυρίου.

Σημείωση: Βάλτε κι ένα ερωτηματικό στο τέλος έτσι; Εξυπακούεται…

* Ο Νίκος Ράπτης είναι εκπαιδευτικός. Δες την καρτέλα του Νίκου Ράπτη.

ΠΗΓΗ: Οκτώβριος 21 2012, http://www.ppol.gr/cm/index.php?Datain=8086&LID=1

Η Αξιολόγηση στα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία (ΠΠΣ), Στρατόπεδα εργασίας, Ιδεολογικός καταναγκασμός και μίσθια δουλειά

Ανοιχτή επιστολή στην εκπαιδευτική κοινότητα*

Η επιστολή αυτή σκοπό έχει να ευαισθητοποιήσει όσους τη διαβάσουν για όσα πρόκειται να συμβούν σε  λίγο καιρό στην πολύπαθη ελληνική εκπαίδευση. Πιστεύω ότι εκφράζω περισσότερους  του ενός, γι' αυτό και δεν αναφέρω το όνομά μου.

 Στο ζοφερό  περιβάλλον που ζούμε τείνουν να γίνουν παγιωμένη πραγματικότητα οι επαχθείς εργασιακές ανατροπές που επιβάλλουν η Τρόικα και οι πολιτικοί εντολοδόχοι της.  Το νέο σχολείο της αγοράς, της ευέλικτης και υπερεντατικής εργασίας είναι το νέο ΠΠΣ.

Εκεί δοκιμάζεται το νέο απάνθρωπο εργασιακό  καθεστώς, προτού επεκταθεί αργά αλλά σταθερά  σε όλους  τους εκπαιδευτικούς. Μετά τα αλλεπάλληλα ηλεκτροσόκ που δεχτήκαμε ως δημόσιοι λειτουργοί και αφορούσαν στο μισθό και τις υπηρεσίες μας στο σχολείο και κυρίως την ουσιαστική υποβάθμιση της Γενικής Παιδείας στη χώρα μας έρχεται άλλη μια εξέλιξη να πείσει και τον πιο αισιόδοξο  ότι η αξιολόγηση που ευαγγελίζεται το υπουργείο παιδείας  δεν είναι τίποτε άλλο παρά το σύνθημα τα σχολεία να μετατραπούν σε πυρήνες όχι αριστείας αλλά ανταγωνισμού, υποταγής στο σύστημα και αλληλοεξόντωσης.  

Όπως είχαμε πει πολλοί από εμάς και σε παλαιότερα άρθρα, τα ΠΠΣ δεν αναβαθμίζονται αλλά γίνονται κέντρα της πιο στυγνής εκμετάλλευσης του εκπαιδευτικού. Κατάργηση ωραρίου, εργασία με χρονικό ορίζοντα την πενταετία ή δεκαετία,  εξάρτηση από επιτροπές και υποεπιτροπές, άμεση συμμόρφωση με τις επίσημες διδακτικές οδηγίες όποιες και αν είναι αυτές. Αν για παράδειγμα είχαμε αποδεχτεί κατ' εντολή του Συμβούλου την περσινή οδηγία να μην εξετάζεται η μετάφραση στα Αρχαία Ελληνικά στην Α΄ Λυκείου, γιατί θα πρέπει να αποδεχτούμε το αντίθετο φέτος; Σε ποια επιστημονική άποψη στηριζόταν η περσινή οδηγία; Ποτέ δεν μάθαμε και καλώς οι περισσότεροι την απορρίψαμε στην πράξη. Τι σημαίνει ακριβώς ΅διαθεματικότητα΅, ποτέ δεν κατανοήσαμε ούτε ποια είναι η σκοπιμότητά της. Το ΅μεγάλο επίτευγμα΅ των τελευταίων ετών, το μάθημα των Project υποβαθμίζεται συνεχώς σκοντάφτοντας στις υλικοτεχνικές και θεσμικές ιδιομορφίες  της ελληνικής εκπαίδευσης. Πρέπει λοιπόν η αναιτιολόγητη αυτή επιβολή από τα πάνω να έχει και καταναγκαστικό χαρακτήρα; 

Κάτι τέτοιο σκέφτηκαν οι γραφειοκράτες του υπουργείου και αποφάσισαν να θεσμοθετήσουν τη δια μαστιγίου αξιολόγηση στα ΠΠΣ. Η διαδικασία αυτή ξεκινά με την παράδοση ατομικού φακέλου στην επιστημονική επιτροπή των σχολείων στην οποία συμμετέχουν και δύο εκπρόσωποι των εκπαιδευτικών. Να λοιπόν που το αλισβερίσι αυτό φέρνει εκπαιδευτικούς να αξιολογήσουν άλλους εκπαιδευτικούς και μάλιστα του ίδιου συλλόγου.  Με ποιο δικαίωμα και ποια νομιμοποίηση; Ούτε εκλεγμένοι είναι ούτε ο σύλλογος τους ανέθεσε τέτοια καθήκοντα. Ούτε βέβαια αξιολογούνται στην παρούσα φάση. Η αξιολόγηση αυτή επομένως διαμορφώνει ομάδες υπαλλήλων μέσα στο σχολείο, γιατί τον τίτλο του εκπαιδευτικού ηθικά  δεν τον έχουν. Ο ένας θα αξιολογεί, ο άλλος θα υποτάσσεται στα κριτήρια της συνεργατικότητας και της συνέπειας στο σχολείο, ο άλλος θα απεργεί ή θα τσακώνεται, ο άλλος θα αρνηθεί την αξιολόγηση και θα φύγει από το σχολείο, ο άλλος που θα περισσέψει θα πάρει μέρος σε νέα αξιολόγηση για να διεκδικήσει θέση σε άλλο ΠΠΣ, και τέλος αυτός που δεν θα πιάσει τη βάση της βαθμολογίας θα τοποθετηθεί σε άλλο σχολείο κατά προτεραιότητα.  Ανθρωποφαγία, εκδούλευση και υποταγή , αυτή είναι η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών στα ΠΠΣ.

Φάκελοι, παραφάκελοι, συνεντεύξεις, όλα στην υπηρεσία του ιδεολογικού καταναγκασμού των εκπαιδευτικών.  Μάθαμε εσχάτως ότι η διδασκαλία μετριέται και με το μέτρο, από 5 έως 12 μόρια. Η εμπλοκή των μαθητών, που δεν σημαίνει βέβαια  ενδιαφέρον μετριέται και αυτή, το μόνο που απομένει να μετρήσουμε και την ελευθερία μας στην τάξη που όλο βέβαια και μειώνεται. Η χρήση των καινοτόμων δράσεων, συνθετικών εργασιών, διαθεματικότητας αποτελούν και αυτά μετρήσιμα στοιχεία στην ίδια κλίμακα. Αυτά τα τραγελαφικά θα καταμετρήσει  ο σύμβουλος, ο οποίος και θα μας συμβουλέψει. Τι ακριβώς; Πώς το 8 να το κάνουμε 12 φυσικά. Και σίγουρα προκαλούν το μειδίαμα όλα αυτά αλλά δυστυχώς συνδέονται και   με την επαγγελματική μας πορεία. Αφού ξεμπέρδεψαν γρήγορα  με την οργανική μας θέση, παγίωσαν ένα καθεστώς ομηρίας για τον καθένα μας και τώρα είναι έτοιμοι να επιδείξουν απειλητικά την πιθανότητα να περισσεύουμε στο αρμόδιο ΠΥΣΔΕ ώστε να μας μετακινήσουν σε άλλη περιφέρεια.  

Υπάρχει και η συνέντευξη ενώπιον επιτροπής που θα μας καλέσει να αυτοπαρουσιαστούμε. Ναι, όλοι εμείς που έχουμε διδακτορικό τίτλο, μεταπτυχιακά, επιστημονικό έργο θα πρέπει να υποβάλουμε τα σέβη μας ή απλά αν αποδείξουμε ότι μετά από 12 ή και περισσότερα χρόνια στα Πειραματικά Σχολεία αξίζουμε να διδάσκουμε σε σχολεία που κατά τα άλλα δεν έχουν τίποτε να περηφανευτούν σε σχέση με πολλά τυπικά σχολεία  ακόμη και επαρχιακών πόλεων. 

Με μαθηματική συνέπεια τα ΠΠΣ θα διαλυθούν και θα αυτοϋποβαθμιστούν. Κανένα ερευνητικό έργο δεν μπορεί να δοκιμαστεί σε μαθητές εξαιρετικών δυνατοτήτων, όπως  αναζητεί το σκεπτικό του νόμου. Κανείς σώφρων επιστήμονας δεν θα δεχτεί  να καταμετρηθεί το μεράκι και η προσφορά του στους μαθητές με τη μεζούρα. Κανείς εκπαιδευτικός  δεν θα αποδεχτεί με ελαφρά την καρδία τον χαφιεδισμό που καλλιεργεί το νέο θεσμικό πλαίσιο των ΠΠΣ. Ήδη από το νέο έτος τα σχολεία αυτά  θα στερηθούν κατά πως φαίνεται τις υπηρεσίες πολλών έμπειρων και άξιων εκπαιδευτικών. Η συρρίκνωση της ποιότητας του διδακτικού έργου στα ΠΠΣ  θα επέλθει ως  αποτέλεσμα της λειτουργικής δυσκαμψίας, του φόρτου εργασίας, της καταρράκωσης του εκπαιδευτικού που θα βολοδέρνει ανάμεσα στη διδασκαλία, σε αξιολογήσεις, δειγματικές διδασκαλίες, ομίλους, μέντορες, απογευματινή εργασία.

* Ένας εκπαιδευτικός που υπηρετεί σε Πρότυπο Πειραματικό Λύκειο και θα αρνηθεί να αξιολογηθεί.

Πέρα απ' τα φαντάσματα της Βαϊμάρης: Πολιτικός αγώνας με αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες τώρα!

Των Αλέξανδρου Σταθακιού και Νίκου Λαΐου *

Τις προηγούμενες μέρες και με αφορμή την παράσταση Corpus Christi πήραμε μια γεύση – λίγοι από κοντά, οι περισσότεροι από τα ΜΜΕ – εκδήλωσης των πολλών επιμέρους τριγμών, στους οποίους αναλύεται ο κλυδωνιζόμενος κοινωνικός βίος.

Η ανακοίνωση της Ιεράς Συνόδου, που ιεραρχικά καλούσε «τον Λαό» της να αποδοκιμάσει το θεατρικό έργο, δεν βρήκε σε ετοιμότητα μόνο «ζηλωτές» πιστούς, αλλά και όσους με κοινοβουλευτική κάλυψη έχουν εργολαβικά αναλάβει την υπεράσπιση «ιερών και οσίων» του έθνους – μάλιστα, επί της ουσίας, με τις ευλογίες ενός τμήματος της Αριστεράς, που επιμένει σε ουσιοκρατικές «αναγνώσεις» συλλογικοτήτων όπως η εκκλησία, η θρησκεία, το έθνος, αλλά και η ίδια η Αριστερά.

Ώστε, τελικά τα δυο κομμάτια (που δεν πρέπει να ταυτίζονται, ακόμη κι αν συγκοινωνούν σημεία τους) βρέθηκαν μαζί έξω από ένα θέατρο, επιχειρώντας να διακόψουν μια παράσταση. Με πολιτικό εκφραστή, βέβαια, και οργανωτή των σχετικών εκδηλώσεων το κοινοβουλευτικό κόμμα της Χρυσής Αυγής, ο λόγος και οι πρακτικές του οποίου βρίσκονται θεμελιακά στον αντίποδα των οικουμενικών αξιών του Χριστιανισμού, με προεξέχουσα την οντολογική θέση του τελευταίου για εξ' αρχής ισότητα και αδελφοσύνη όλων των ανθρώπων.

Δεν θα καταπιαστούμε με άλλες όψεις του συγκεκριμένου περιστατικού, αλλά με σχόλια αναφορικά με την διαδρομή μιας συλλογικότητας, από την εγγραφή της – σε ντοκουμέντα και συνειδήσεις – ως ναζιστική μέχρι την ανάδειξή της όχι τόσο σε «ασφάλεια καταστήματος» του συστήματος, αλλά σε υποστηρικτή και πρότυπο μελών της κοινωνίας – που είναι το πραγματικό ζητούμενο.

Μιλώντας σήμερα για κοινωνία, εννοούμε διαδικασίες, σχέσεις, στάσεις και συμπεριφορές οριστικά εκτός της μέχρι πριν λίγο καιρό θεωρούμενης «κανονικότητας». Μιλώντας για μέλη της κοινωνίας, εννοούμε υποκείμενα της κρίσης – είτε πρόκειται για «άτομα» είτε για ομάδες – που συμπιέζονται με ανεπανάληπτη ορμή ως προς τους υλικούς και ψυχικούς όρους ύπαρξης. Κατά συνέπεια, τα «κοινωνικά συμβόλαια» («μεταπολιτευτικά» ή και «μεταπολεμικά» όπως ακούσαμε πιο πρόσφατα) δεν διαλύονται ως βιωμένες πραγματικότητες, αφού ποτέ δεν υπήρξαν ως τέτοιες. Αντίθετα, υπό το βάρος της όξυνσης των αντιθέσεων, σε επίπεδο διαταξικό και ενδοταξικό, όπως γλαφυρά αποτυπώνονται λ.χ. στην εισοδηματική αφαίμαξη των εργαζόμενων τάξεων και στην «λίστα Λαγκάρντ», αντίστοιχα, υπό το βάρος και της συνακόλουθης ρευστότητας σε επίπεδο αναπαραστάσεων του «συλλογικού», τα «συμβόλαια» αυτά συντρίβονται στις συνειδήσεις πάρα πολλών ανθρώπων ως αυτά που πραγματικά είναι, δηλαδή ως κυρίαρχα ιδεολογήματα. Και ακριβώς επειδή το κοινωνικό περιεχόμενο απουσιάζει ως διαδικασία και βίωμα, οι άνθρωποι που απεγκλωβίζονται απ' τις δαγκάνες των κυρίαρχων ιδεολογημάτων, βρίσκονται ξεκρέμαστοι, χωρίς κοινωνική ταυτότητα εν μέσω μιας γενικής και μαζικής κατάρρευσης.

Πρόκειται για μια Αποκάλυψη, με την πλήρη σημασία της έννοιας. Σήμερα δεν ξεγυμνώνεται μόνο «το σύστημα» αλλά και ο άνθρωπος μπρος στον εαυτό του και τους άλλους. Αυτό, μάλιστα, στον ένα ή τον άλλο βαθμό ισχύει για όλους όσοι είμαστε υποκείμενα της κρίσης. Δυστυχώς, ένα μεγάλο τμήμα της Αριστεράς, θεσμικό και μη, δεν αντιλαμβάνεται καν την κομβική αυτή διάσταση της Αποκάλυψης, που δεν είναι μεταφυσική, αλλά υπαρξιακή/υποστασιακή όψη του περάσματος σε νέους ποιοτικούς όρους. Πολύ φυσικά, λοιπόν, δεν την υποδέχεται σε ένα νέο Παράδειγμα καθημερινού λόγου και πρακτικών με επίκεντρο τους υπαρκτούς ανθρώπους και όχι τον άνθρωπο-ιδέα. Κατά την άποψή μας αυτή είναι μια σοβαρή αιτία (κι όχι απλά ένδειξη) για την οποία λόγοι και πράξεις της Αριστεράς δεν συγκλίνουν αποτελεσματικά σε έναν κεντρικό πολιτικό αγώνα, παρά μένουν αποσπασματικές ως προς τις καθημερινές κοινωνικές εξελίξεις, κινδυνεύουν δε να γίνουν και περιφερειακές ως προς αυτές.

Ξαναγυρίζοντας στον άνθρωπο και την κοινωνία: Κάθε φορά που μιλάμε για ανθρώπους σήμερα, απευθυνόμαστε σε αυτούς. Κι αν όχι σε όλους, πάντως στους περισσότερους, μάλιστα ως μέλη του κοινωνικού συνόλου και όχι επαγγελματικών συντεχνιών, ιδεολογικών τάσεων, «δικών μας» κοκ.. Αυτό, δυστυχώς, δεν είναι αυτονόητο. Η κοινωνία, σήμερα, βρίσκεται σε κίνηση, η οποία χαρακτηρίζεται από μια αναζήτηση προτάσεων για να δοθούν λύσεις σε προβλήματα, που βιώνονται ως κοινά. Υπάρχει, πλέον, συλλογικό αίτημα υπό διαμόρφωση στους χώρους εργασίας, στα καφενεία, στα οικογενειακά τραπέζια, στους φτηνούς παραθεριστικούς προορισμούς της κρίσης. Οι άνθρωποι, γυμνοί μπρος σε γυμνούς, χτυπημένοι μπρος σε χτυπημένους, αναζητούν, επιτέλους, συλλογικές απαντήσεις στα ερωτήματα που αφορούν το πώς φτάσαμε εδώ, πού πηγαίνουμε και πού θέλουμε να πάμε. Αυτό δεν επιθυμεί, υποτίθεται, η Αριστερά;

Όμως, το αίτημα για συλλογική δράση δεν διαμορφώνεται σε συνθήκες ιδανικές (ό,τι κι αν υποτίθεται πως σημαίνει αυτό) αλλά σε συνθήκες κατάρρευσης. Η κοινωνική πλειοψηφία στην Ελλάδα του 2012 δεν αναζητούμε λύσεις από την θέση του κοινωνικά χειραφετημένου, αλλά από την θέση του ταξικά υποτελούς, που ξαφνικά, με την σμίκρυνση της προς κατανομή πίττας, νιώθει την ανάγκη να τοποθετηθεί απέναντι σε μια ομοσπονδία άπληστων ελίτ, με πρώτες και καλύτερες τις εγχώριες. Η οξυμένη κρατική βία και οι κατά καιρούς «διαρροές» των διαδρομών της διαπλοκής δείχνουν σε ολοένα περισσότερους ότι η αποσπασματικότητα στην δράση – ατομικισμός, συντεχνιασμός – δεν μπορεί να έχει αποτέλεσμα. Δεν έχουν άδικο οι συνάδελφοι, φίλοι, συγγενείς μας που διαμαρτύρονται ότι «με μια απεργία δεν βγαίνει τίποτα»: δεν μιλούν, πια, αναφερόμενοι στα εργασιακά τους, μιλούν για τις ζωές μας και εντοπίζουν την έλλειψη συλλογικής πρότασης διεξόδου. Σιγά-σιγά ολοένα περισσότεροι συμπολίτες μας συγκλίνουν στο ότι απαραίτητος όρος διεξαγωγής ενός αγώνα επιβίωσης είναι η συλλογικότητα – μια ζητούμενη συλλογικότητα, που θα δημιουργήσει τομή στα ως σήμερα σχήματα, τα οποία πλέον δεν εκλαμβάνουν ως δεδομένα. Δεν το φανταζόμαστε αυτό: βουίζει ο τόπος. Για ολοένα περισσότερους ανθρώπους, για τα πιο δυναμικά τμήματα της κοινωνίας, που αποδεσμεύονται απ' τις δαγκάνες του σάπιου καθεστώτος, η συλλογικότητα, που αναζητείται, θέλουν να 'ναι τέτοια, που θα εκφράζει την ενόχληση, την οργή, την απόγνωση, την πληγωμένη αίσθηση δικαίου και την αποφασιστική απαίτηση για τιμωρία των υπαιτίων. Θέλουν να 'ναι τέτοια που δεν θα σπρώχνει αυτά τα βαθειά ανθρώπινα αισθήματα κάτω απ' το χαλί κάποιας πολιτικής ορθότητας, κάποιας αόριστης και βολικής «τήρησης νομιμότητας», αλλά που θα τα αγκαλιάζει και θα τα νοηματοδοτεί για το κοινό συμφέρον, για το οποίο πολλοί δηλώνουν έτοιμοι να θυσιάσουν εναπομείναντα «ατομικά» προνόμια.

Αν η Αριστερά δεν μπορεί να συνδιαμορφώσει τέτοιες συλλογικότητες, η Χρυσή Αυγή μπορεί. Πολλά μπορούν να καταλογιστούν σε αυτό το κόμμα-κίνημα, πολλά περισσότερα, όμως, οι πρακτικές του μας καλούν να αναλογιστούμε σε επίπεδο πρωτογενές. Για παράδειγμα: Μπορεί να επιδιωχθεί πολιτική ενότητα με όρους μη κατανοητούς από τα υποκείμενά της; Είναι δευτερεύουσας σημασίας το γεγονός ότι για πολλούς ανθρώπους – και μάλιστα αγαπημένους μας – τα πράγματα πρέπει να είναι απλά, οι εχθροί προφανείς και οι κινήσεις ξεκάθαρες; Γιατί είναι σήμερα ελκυστική, αλλά και εφικτή, η συνάρθρωση ανθρώπινων δυνάμεων σε έναν δεσμό πολιτικής πάλης με χαρακτήρα κοινωνικών παρεμβάσεων; Ο ριζοσπαστισμός είναι τσιφλίκι της Αριστεράς ή της Χρυσής Αυγής; Ή μήπως είναι κοινωνικός; Και ο κοινωνικός ριζοσπαστισμός «κεφαλαιοποιείται» ή κερδίζεται καθημερινά; Ακόμη, τα εθνικά ζητήματα άπτονται της τάξης της φαντασιακής κοινότητας (μόνο), άρα συνιστούν αφηρημένο «αντικείμενο αποδόμησης» (μόνο), ή υπάρχουν πραγματικά στην Ελλάδα των μνημονίων (λ.χ. η προωθούμενη πώληση των λιμανιών της χώρας σε ιδιώτες), άρα συνιστούν συστατικό του ζητούμενου πολιτικού αγώνα για διέξοδο της κοινωνίας από την κρίση;

Ενώ, λοιπόν, η Αριστερά… τοποθετείται πέριξ μαξιμαλισμών και «νομιμότητας», εντείνονται οι προσπάθειες του επιχειρηματικού κατεστημένου, του πολιτικού συστήματος και των κυρίαρχων ΜΜΕ, να παρουσιάσουν την κρίση σαν «πληγή του Φαραώ» που τάχα έπεσε πάνω μας για κάθε πιθανό κι απίθανο λόγο – με εξαίρεση, βέβαια, την διαπλεκόμενη απληστία τους. Στο κολοσσιαίο αυτό εγχείρημα λαϊκής εξαπάτησης η Χρυσή Αυγή τούς έρχεται «κουτί», ειδικά στον βαθμό που κρύβουν το γεγονός της τετράγωνης λογικής της – συστημικής, εκ των άνω επιτεινόμενης – οικονομικής ύφεσης: «Το κράτος, όχι μόνο δεν την καταπολεμά [την ύφεση], αλλά και όλα τα μέτρα που επιβάλλει την επιδεινώνουν, οδηγούν σε ακόμη μεγαλύτερη ύφεση και σε ακόμη πιο βαθύ αδιέξοδο, τόσο για την οικονομία και τους εργαζόμενους, όσο και για το ίδιο το κράτος» (Κ. Βεργόπουλος, «Μεταξύ απάτης και τραγωδίας»). Μπρος στην κοινή αλλά «παράλογη» απειλή, που δεν επιτρέπεται να συνιστά αντικείμενο λογικών επεξεργασιών προς εξεύρεση συλλογικών μέσων προστασίας, είναι αναμενόμενο το συλλογικό να εκτρέπεται στο συγχωνευτικό, στο αγελαίο. Αυτό σε συνδυασμό με την έλλειψη αποφασιστικής και κατανοητής πρότασης προχωρήματος με προοδευτικό πρόσημο, κάνει ανθρώπους να αναζητούν με πρωτόγονη αγωνία το «λίγο καλύτερα» του χθες και, μέσα από καθημερινές ματαιώσεις, να το εξιδανικεύουν τόσο, ώστε να αποθεώνεται τελικά το «χθες» εν γένει, ως αναπόσπαστο του «καλύτερα». Κι έτσι κάπως, αφού βρεθεί ο κατάλληλος κοινωνικοπολιτικός καταλύτης (βλέπε Χρυσή Αυγή), ολόκληρες κοινωνικές ομάδες προσεγγίζουν την μετάβαση στο επόμενο στάδιο: αυτό της μαζικής εφόδου στα απώτερα, μαγικά βάθη του σπηλαίου του παρελθόντος – αρχαιοελληνικού ή ελληνορθόδοξου, δεν έχει και πολλή σημασία, απ' την στιγμή που συνιστά προνομιακό χώρο της πολιτικής αντίδρασης (με την μαρξιστική έννοια), χάρη και στον ελιτισμό τμημάτων της Αριστεράς της μεταπολεμικής ήττας και της μεταμοντέρνας αυτιστικής κριτικής.

Όποιος βλέπει την παραπάνω κίνηση σαν προχώρημα προβάτων από το ένα μαντρί στο άλλο, υποτιμά το κοινωνικό και το πολιτικό από θέση ιδεολογική. Βολική θέση; Όχι μόνο αυτό, αλλά θέση απολογητική εντός του συστημικού αδιεξόδου. Μιλώντας για το τελευταίο αυτό, πρέπει να αναγνωρίζουμε όχι ως «φάρσα» ούτε ως «τρόμο» την κοινωνικά γειωμένη δυναμική του εν Ελλάδι ακροδεξιού/νεοναζιστικού κινήματος, αλλά ως κομμάτι του συστημικού αδιεξόδου και ως μέρος μιας ευρύτερης κίνησης αυταρχικοποίησης με ή χωρίς την Χρυσή Αυγή. Μιας κίνησης που υπερβαίνει τα σύνορα της χώρας μας και έχει ως στόχο την πλήρη υποταγή των λαών στο παγκόσμιας κλίμακας, νεοφιλελεύθερο επαναμοίρασμα της πίττας (βλέπε, λ.χ., την δραστηριοποίηση της FRONTEX υπό τα κελεύσματα της Ε.Ε. ή τον νόμο της Πολιτείας της Αριζόνα, στις ΗΠΑ, για αστυνομικό έλεγχο των πολιτών βάσει του χρώματος του δέρματός τους). Ένα μεγάλο μέρος κοινωνικών στρωμάτων, που επί μακρόν είχαν συνηθίσει να ζουν με σχετική άνεση και μέσα σε τρία χρόνια έχουν γνωρίσει τον ζόφο της οικονομικής και κοινωνικής περιθωριοποίησης, αναζητούν συσχετισμούς σύγκρουσης με τα νέα δεδομένα. Από την στιγμή που η Αριστερά αμφιταλαντεύεται, οι άνθρωποι αυτοί έλκονται από τον ακροδεξιό λόγο, που τούς είναι κατανοητός, και τις επιλεκτικές αλλά στοχευμένες πρακτικές του, που έχουν – εφήμερο έστω – ορατό αποτέλεσμα. Συμπολίτες μας έχουν πέσει σε απόγνωση και θέλουν γρήγορες λύσεις, που αν δεν τους κινούν προς τα εμπρός, θα τους επαναφέρουν στο παλιό τους βιοτικό επίπεδο. Βέβαια, η κρίση είναι τέτοιου βάθους και έκτασης, που νέο σημείο ισορροπίας θα επέλθει μεν αργά ή γρήγορα, ωστόσο ούτε κατά διάνοια πλησίον του «καλύτερου (βολικότερου) χθες», αλλά με βαθιές αλλαγές και όχι μόνο οικονομικές, αλλά και κοινωνικές και πολιτισμικές.

Τους πόνους της γέννας αυτών των αλλαγών ζούμε ήδη και με την άνοδο της επιρροής της Χρυσής Αυγής, όχι τόσο στο πλαίσιο μιας αναβίωσης του ναζιστικού κινήματος του μεσοπολέμου (αν και από αυτό εμπνέεται), όσο στο πλαίσιο μιας «δημοσιονομικής ενοποίησης» της Ε.Ε. με όρους κατατεμαχισμού των εθνών-κρατών σε επιμέρους «ελεύθερες οικονομικές ζώνες» (αν προχωρήσει ο σχεδιασμός αυτός, να μην εκπλαγούμε αν δούμε τέτοιες ζώνες να περικλείουν περιοχές εκατέρωθεν εθνικών συνόρων, σε μια νεοφιλελεύθερη υπέρβασή τους, που διαχωρίζει τους ανθρώπους με αποικιοκρατικά, οικονομίστικα κριτήρια). Το έδαφος δεν προλειαίνει μονάχα ο Φούχτελ, που έχει πάρει σβάρνα την επικράτεια και «κάνει διάλογο» με τους Περιφερειάρχες. Το έδαφος προλειαίνει και η απόσυρση του κράτους από τις προνοιακές του αρμοδιότητες, η κάλυψη του σχετικού κενού από ακτιβιστικές δράσεις της Χρυσής Αυγής και ο έλεγχος του δημόσιου χώρου απ' αυτήν. Μην περιμένετε, λοιπόν, να δείτε χρυσαυγίτες στα Βόρεια Προάστια – το επίσημο κράτος θα φροντίζει περισσότερο απ' όσο πριν για τις περιοχές αυτές. Τι θα γίνει, όμως, με τις περιοχές που υποβαθμίζονται και στις οποίες οι περισσότεροι ζούμε; Το παιχνίδι παίζεται ήδη εκεί, δηλαδή στο «εδώ» καθενός μας, και άρα κάθε άρθρωση αφηρημένου φόβου για ολοκληρωμένο ναζιστικό καθεστώς στην χώρα δεν είναι παρά εκδήλωση παθητικότητας, ελιτισμού, μετάθεσης της ευθύνης στον χώρο και τον χρόνο. Και απογοήτευσης, ελλείψει αποφασιστικής συλλογικότητας με προοδευτικό πρόσημο και καθημερινή δράση.

Το ευχάριστο και ευοίωνο έγκειται στο ότι, ακριβώς επειδή η αστική δημοκρατία καταβαραθρώθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα – εφ' όσον τέτοια δημοκρατία σε ολοκληρωμένη μορφή η Ελλάδα γνωρίζει μετά το 1974 – μπορούμε να περιμένουμε μια βαθύτερη κατανόηση της έννοιας της δημοκρατίας σε κάθε επίπεδο. Τόσο από την πλευρά της συμμετοχής των ανθρώπων στην πολιτική, όσο και στην σχέση που υπάρχει ανάμεσα στους τρόπους διοίκησης και στους τρόπους παραγωγής, αλλά ακόμα ανάμεσα σε αυτούς τους δυο και στους τρόπους επικοινωνίας. Αυτή η αυθόρμητη κίνηση πολιτών προς επανορισμούς της έννοιας και της άσκησης της δημοκρατίας – την ζήσαμε στις πλατείες το 2011, συνεχίζεται στις λαϊκές συνελεύσεις γειτονιών, στα τοπικά κινήματα ενάντια στην περιβαλλοντική υποβάθμιση και σε άλλα αμεσοδημοκρατικά εγχειρήματα – μπορεί να καρποφορήσει νέους θεσμούς, ανοίγοντας ελπιδοφόρους δρόμους στο λαϊκό και το εργατικό στοιχείο. Το ζήτημα είναι πόσο γρήγορα θα γίνουν αυτές οι αλλαγές, καθώς ο χρόνος τελειώνει για την χώρα. Το καθήκον μιας Αριστεράς, που θέλει να είναι πράγματι Ριζοσπαστική, είναι να συμβάλει στον μετασχηματισμό της Ανάγκης σε Λόγο, έναν Λόγο όχι απλά θεωρητικό – ένα κενό αίτημα – αλλά έναν Λόγο-Πράξη και να τον περιβάλλει με μια νέα Αισθητική ζωτικά συνδεδεμένη με τον λαό.

Η Αριστερά σύντομα πρέπει να θέσει ως πρώτο καθήκον της την ενεργό συμμετοχή στην αυτο-οργάνωση της κοινωνίας. Ειδάλλως, η κοινωνία για να επιβιώσει, θα βρει μεν τον δρόμο, αλλά προχωρώντας σε μονοπάτια άλλα, επικίνδυνα, κανιβαλικά. Την στιγμή αυτή, που γράφουμε, πιστεύουμε ότι απαιτείται η με κάθε μέσο στήριξη και επέκταση των δομών κινηματικής, αντιστασιακής αλληλεγγύης με αμεσοδημοκρατικές μορφές ελέγχου σε κάθε στάδιο, έτσι ώστε να φαίνεται στην πράξη ότι είναι πιο πλούσιος, πιο δυνατός, πιο μακρόχρονος τρόπος η πλατιά δημοκρατική συλλογικότητα, στον αντίποδα του στενόμυαλου, αυταρχικού και συγχωνευτικού τρόπου του ολοκληρωτισμού. Χρειαζόμαστε δομές με αμεσοδημοκρατικό πνεύμα ως υγιή βάση συσπείρωσης των ανθρώπων. Πρέπει να γίνουμε μπροστάρηδες για να γεμίσει η κοινωνία με κοινωνικά ιατρεία, δίκτυα ανταλλαγής, λαϊκά πολιτιστικά κέντρα, συλλογικές κουζίνες, πρωτοποριακούς καλλιεργητικούς συνεταιρισμούς βάσης, εργοστάσια κατειλημμένα από εργάτες όταν η εργοδοσία φτάνει σε σημείο να διαλύσει την παραγωγή – και με όλα αυτά κι όσα ακόμη ανθίσουν επί της κοινής δράσης, να αναφέρονται και να συνενώνονται σε λαϊκές συνελεύσεις υπό το πρόταγμα μιας παραγωγικής και πολιτιστικής ανασυγκρότησης της χώρας. Αλλά και τα πολιτικά μορφώματα της Αριστεράς θα πρέπει ως τέτοια να προχωρήσουν σε ριζική εσωτερική αναδιάταξη, να απλωθούν, να ξεφύγουν απ' την αποστείρωση των κομματικών μηχανισμών, του παραγοντισμού, της πεφωτισμένης πρωτοπορίας που δρέπει χωρίς να περιχωρεί, που δίνει χωρίς να προσφέρεται.

Σε καμιά περίπτωση δεν υπονοούμε ότι οι κινήσεις αυτές θα μας σώσουν από την κρίση και την διεθνή νεοφιλελεύθερη λαίλαπα, πιστεύουμε, όμως, μαζί με άλλους πολλούς, ότι μπορούν να προχωρήσουν, από απαραίτητες νησίδες άμεσης ανακούφισης σε μια απτή βάση συσπείρωσης του κόσμου για τον μεγάλο αγώνα, ο οποίος θα γίνει βεβαίως στο επίπεδο της διεκδίκησης της πολιτικής εξουσίας. Στην πραγματικότητα, ο αγώνας διεξάγεται ήδη εκεί και η Χρυσή Αυγή το έχει συνειδητοποιήσει πολύ περισσότερο από κάποιους της Αριστεράς, που αντί να ρίχνουν εκεί τις δυνάμεις τους, προτάσσουν ως κυρίαρχο ζήτημα την «σταθεροποίηση της οικονομίας», τεχνοκρατικά, χυδαία οικονομίστικα και φαταλιστικά («πέσε μήλο, να σε φάω...»).

Ένα είναι σίγουρο: αυτήν την φορά η εξουσία δεν θα «έρθει» και μάλιστα τόσο απλά, από μια καλή επικοινωνιακή διαχείριση των τηλεοπτικών «πάνελ», με τα πετυχημένα συνθήματα ή μόνο με τα πειστικά προγράμματα. Ευτυχώς! Η πρόσβαση στην πολιτική εξουσία περνά πλέον μέσα από την ζώσα κοινωνία, στην καθημερινότητά της, τόσο αναπόσπαστα ώστε να μην μπορεί η εξουσία να ασκηθεί χωρίς την συμμετοχή του λαού, δηλαδή την δική μας συμμετοχή.

Δεν θέλουμε να μειώσουμε την σημασία των κοινοβουλευτικών διαδικασιών και θεσμών. Αυτές όμως είναι ανάγκη να τις δούμε υπό νέο πρίσμα και ως τμήμα ενός σύνθετου, πολυδιάστατου σχήματος, στο πλαίσιο του οποίου ή θα επανασυνδεθούν δια της Ριζοσπαστικής Αριστεράς με την Κοινωνία που πονά, ή θα παραδοθούν αμαχητί σε φασιστικά κινήματα και γενικότερα αυταρχικά καθεστώτα σε συνθήκες κοινωνικού κατακερματισμού – για να μην κολλάει το μυαλό μας στην υψηλής αριστερής αναγνωσιμότητας «Δημοκρατία της Βαϊμάρης», αλλά να βλέπουμε και τις εντελώς σύγχρονες περιπτώσεις του Πούτιν στην Ρωσία και των εκτεταμένων δικτύων κοινωνικής στήριξης, που δημιουργούν τα λαθρεμπορικά καρτέλ στην Λατινική Αμερική, στην Υποσαχάρια Αφρική και στην Νοτιοανατολική Ασία.

* Ο Αλέξανδρος Σταθακιός και ο Νίκος Λάιος είναι Θεολόγος-Κοινωνιολόγος και Κοινωνικός Ανθρωπολόγος, αντίστοιχα, εργαζόμενοι σε Κέντρα Πρόληψης των Εξαρτήσεων, Μέλη του Δ.Σ. του Σωματείου Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης

ΠΗΓΗ: http://www.iskra.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=9849%3Astathakios-laios-amesodhmokratia&catid=71%3Adr-kinitopoiisis&Itemid=278

Διπλή γιορτή, πολλαπλή ντροπή!…

Του παπα Ηλία Υφαντή

Διπλή είναι η σημερινή μας γιορτή: Πρώτα πρώτα η, από αιώνων καθιερωμένη γιορτή, του αγίου Δημητρίου: Ο οποίος ήταν στρατηγός των ρωμαϊκών στρατευμάτων της Θεσσαλίας και ανθύπατος της επαρχίας της Ελλάδας.

Κι ωστόσο δεν ήταν θιασώτης της ρωμαϊκής βαρβαρότητας. Και προπάντων των φοβερών διωγμών, που ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός και ο προϊστάμενός του Γαλέριος είχαν κηρύξει εναντίον των χριστιανών.

Αντίθετα μάλιστα η επαρχία του ήταν μια όαση και νησίδα ανεξιθρησκίας, αλλά και ελεύθερης διακίνησης των ιδεών.

Γεγονός, που προκαλούσε τη δυσαρέσκεια, όχι μόνο του ιερατείου, αλλά και όλων των, σχετικά, με τη θρησκεία εμπορευομένων (αγαλματοποιών, κλπ).

Αλλά και όλων εκείνων, που κατατρύχονταν από προλήψεις και δεισιδαιμονίες. Οι οποίοι απέδιδαν τις οποιεσδήποτε δυσμενείς συγκυρίες (λιμούς, λοιμούς, σεισμούς, ανομβρίες, κλπ) στην οργή των θεών. Εξαιτίας της ανοχής τους προς τους «άθεους» χριστιανούς….

Όταν, λοιπόν, ο Γαλέριος θέλησε να γιορτάσει στη Θεσσαλονίκη τη νίκη του εναντίον των Σκυθών (306 μ.Χ), έσπευσαν οι δυσαρεστημένοι να καταδώσουν το Δημήτριο για την αντικαθεστωτική δράση του. Και, δεδομένου ότι η αξιοπρέπεια και η λεβεντιά του δεν του επέτρεπαν αρνηθεί τη δράση του, προτίμησε, αντί για τα αξιώματα, τις δόξες και τις τιμές, να πεθάνει, για τις ιδέες του.

Ύστερα, μάλιστα από το θάνατο του πρωτοπαλίκαρου του Γαλέριου, του Λυαίου απ' τον καταφανέστατα κατώτερό του Νέστορα. Ο οποίος Νέστορας ανταμείφθηκε και αυτός για τη νίκη του με τον άμεσο αποκεφαλισμό του.

Η άλλη γιορτή είναι για τα εκατόχρονα της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης απ' τον τουρκικό ζυγό. Η οποία συνέβη στα 1912, κατά την ημέρα του εορτασμού της μνήμης του πολιούχου της αγίου Δημητρίου. Δεδομένου ότι και στο παρελθόν είχε σώσει αλλεπάλληλες φορές την πόλη του από αλλεπάλληλες πολιορκίες. Για να την εγκαταλείψει για μακραίωνο χρονικό διάστημα, όταν οι κάτοικοί της είχαν εγκαταλείψει το δρόμο της αλήθειας και της δικαιοσύνης.

Πραγματικότητα, που παραπέμπει στις τωρινές δυσμενείς συνθήκες. Οπότε ο διπλός εορτασμός, αντί για χαρά και περηφάνια, μόνο λύπη και οδύνη και ντροπή μπορεί να μας προκαλέσει. Γιατί οι άγιοι και οι ήρωες διάλεξαν το δρόμο του καθήκοντος και της θυσίας. Ενώ εμείς επιλέξαμε το δρόμο της εθελοδουλείας και της προδοσίας.

Κάποια «ευσεβέστατη» κυρία παραπονιόταν για την πολύμορφη κρίση, που διέρχεται ο τόπος μας και ο λαός μας… Και κάποιος άλλος της είπε:

-Εσείς φταίτε, που ψηφίζετε τους απατεώνες και τους προδότες!

-Μα μήπως υπάρχουν και κάποιοι άλλοι καλύτεροι; Είπε εκείνη, με τη συνηθισμένη ανευθυνότητα και επιπολαιότητα και τόσων άλλων…

-Το ερώτημα, είπε ο συνομιλητής της, δεν είναι, αν υπάρχουν καλύτεροι, είναι αν μπορεί να υπάρξουν χειρότεροι απ' αυτούς. Τους μεγαλύτερους από καταβολής του ελληνισμού προδότες.

Δεδομένου ότι η απάτη και η προδοσία τους είναι μυριαπόδεικτη. Ενώ τους άλλους, αν μη τι άλλο, τουλάχιστο δεν τους γνωρίσαμε… Τόσα χρόνια οι εκλεκτοί σας απατεώνες μας εξαπατούσαν και μας κατάκλεβαν. Και σεις τους ψηφίζατε και τους ξαναψηφίζατε. Και συνεχίζετε να τους στηρίζετε ακόμη και τώρα, που μας καταληστεύουν και μας καταπροδίδουν.

Και τους εμπνέετε το θράσος να εγκαλούν για ασυνειδησία και όσους δεν συμμερίζονται το όργιο της προδοσίας τους. Και να «το παίζουν» οι εθελόδουλοι αυτοί προδότες σωτήρες, χριστιανοί και πατριώτες….

Αυτοί, που για τη διπλή σημερινή γιορτή μας, μας προκαλούν διπλή και πολλαπλή ντροπή!

παπα-Ηλίας, 26-10-2012, http://papailiawyfantis.wordpress.com

Οι απόστολοι της εμπνευσμένης ζωής

Του Λευτέρη Κουσούλη

Υπάρχουν δίπλα μας.

Ζουν ανάμεσά μας.

Ανώνυμοι.

Εργάζονται αθόρυβα και μυστικά.

Μυστηριακά και μυσταγωγικά.

Με υπομονή και αυταπάρνηση.

Εργάτες της προσφοράς και της σχέσης.

Η προσφορά είναι το σταθερό και αμετάτρεπτο σύνορό τους.

Η αλληλεγγύη τους είναι έμπρακτη αναγνώριση και σεβασμός του άλλου.

Είναι η βιωμένη σχέση τους με τους άλλους.

Είναι το άλας της γης.

Ανάμεσά τους δάσκαλοι, καθηγητές, νοσοκόμες, γιατροί, κοινωνικοί λειτουργοί, οδοκαθαριστές, εθελοντές κοινωνικής δράσης, ιερείς σε καθημαγμένες ενορίες.

Είναι οι απόστολοι της εμπνευσμένης ζωής.

Οι απόστολοι της εμπνευσμένης ζωής «μαθητεύουν στη σιωπή. Θλίψη και μοναξιά δεν γνωρίζουν. Έχουν συντρόφους την ελπίδα και τα όνειρα».

Οι απόστολοι της εμπνευσμένης ζωής δεν περιμένουν αγάλματα «στην πλατεία της Λήθης».

26-10-2012

Η απεργία των εκπαιδευτικών στο Σικάγο

ΜΗΝΥΜΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ  ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Του Γιώργου Κ. Καββαδία*

Η απεργία των εννιά ημερών που ξεκίνησε στις 10 Σεπτέμβρη από τους εκπαιδευτικούς των δημόσιων σχολείων του Σικάγο, τρίτης μεγαλύτερης εκπαιδευτικής περιφέρειας των ΗΠΑ στέλνει σε κάθε γωνιά της γης ένα μήνυμα υπεράσπισης της δημόσιας εκπαίδευσης και αντίστασης στην πολιτική της ιδιωτικοποίησης και υποταγής της εκπαίδευσης στους νόμους της αγοράς. Οι 26.000 δάσκαλοι της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (μέλη του Συνδικάτου Δασκάλων του Σικάγου – CTU) μαζί με το βοηθητικό προσωπικό απήργησαν για πρώτη φορά μετά από 25 χρόνια!

Η απεργία οργανώθηκε ενάντια στην «εκπαιδευτική μεταρρύθμιση», που περιλαμβάνει ένα σύστημα αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, ανάλογα με τις επιδόσεις και τις «επιτυχίες» των μαθητών τους σε κάποια τεστ. Δηλαδή, ο μισθός, αλλά και η εργασιακή ασφάλεια των δασκάλων θα εξαρτώνται από αποτελέσματα των μαθητών στις εξετάσεις. Επίσης προβλέπεται το κλείσιμο ή η συγχώνευση σχολείων στις γειτονιές με αρνητικά αποτελέσματα, δηλαδή τις φτωχογειτονιές, ενώ ανοίγει ο δρόμος για την ίδρυση  ιδιωτικών σχολείων. Παράλληλα οι εκπαιδευτικοί ζητούσαν αυξήσεις στους μισθούς τους, μετά την απόφαση του δημάρχου να παρατείνει κατά 10 μέρες τη σχολική χρονιά στο Ιλινόις.

Η πρόεδρος του συνδικάτου των εκπαιδευτικών του Σικάγου (CTU), Κάρεν Λούις, δήλωσε στο ξεκίνημα των κινητοποιήσεων:  «Υπάρχουν πάρα πολλοί εξωσχολικοί παράγοντες που δεν μπορούμε να ελέγξουμε που επηρεάζουν στο πώς οι μαθητές μας θα ανταποκριθούν σε αυτά τα τεστ… Η φτώχεια -για την οποία κανείς δεν θέλει να μιλήσει- η έκθεση στη βία, η έλλειψη στέγης (άστεγοι), η πείνα και άλλοι κοινωνικοί παράγοντες στους οποίους εμείς δεν μπορούμε να παρέμβουμε». Πρόσθεσε επίσης ότι η αξιολόγηση μπορεί να στοιχίσει τη δουλειά σε 6.000 δασκάλους στην επόμενη διετία.

ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

Από τη δεκαετία του 1990 η κυρίαρχη πολιτική στην εκπαίδευση επιδιώκει την ευθυγράμμισή της στα νέα δεδομένα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στόχος η διαμόρφωση του ευέλικτου, «αποκεντρωμένου» σχολείου της αγοράς, που οικοδομείται πάνω στα ερείπια του σημερινού δημόσιου σχολείου.

Βασικά κλειδιά του αποκεντρωμένου εκπαιδευτικού μοντέλου, όπου αυτό έχει εφαρμοστεί, είναι:

α) η επιλογή σχολείου από τους γονείς,

β) ο ανταγωνισμός ανάμεσα στα σχολεία για να εξασφαλίσουν μαθητές και χρηματοδότηση (αποκέντρωση),

γ) το άνοιγμα του σχολείου στις πολυεθνικές επιχειρήσεις και την αγορά εργασίας, ώστε τόσο τα αναλυτικά προγράμματα όσο και η εργασία των εκπαιδευτικών να μην έχουν ως σκοπό να καλλιεργήσουν οι μαθητές κριτική σκέψη αλλά να εκγυμνάζονται σε ληξιπρόθεσμες δεξιότητες άμεσα χρηστικές στην αγορά εργασίας, δηλαδή στις επιχειρήσεις,

δ) αξιολόγηση των σχολείων με βάση την επίδοση των μαθητών σε εθνικές (ή περιφερειακές) εξετάσεις (ποσοτικά, κυρίως, κριτήρια και όχι ποιοτικά), γεγονός με άμεση επίπτωση στις κρατικές και ιδιωτικές επιχορηγήσεις και με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εσωτερική ζωή των σχολείων.

Ο προσδιορισμός των «δεικτών ποιότητας» για την ποιότητα της σχολικής εκπαίδευσης» είναι προϊόν μιας τεχνοκρατικής και ακραίας οικονομίστικης αντίληψης για την εκπαίδευση. Η λογική αυτή οδηγεί στην εφαρμογή μοντέλων αξιολόγησης και ελέγχου με «πιστοποιητικά ποιότητας» σύμφωνα με τα πρότυπα της βιομηχανίας και του εμπορίου.

Επιδιώκει να επικυρωθούν ως αντικειμενικά μετρήσιμα στοιχεία της προσωπικότητας και νοητικές λειτουργίες των υποκειμένων της εκπαιδευτικής διαδικασίας, όπως η διδακτική ή μαθησιακή ικανότητα, η πνευματική και επιστημονική συγκρότηση, η ικανότητα επικοινωνίας και ο τρόπος συμπεριφοράς, οι ιδέες, η φαντασία, η πρωτοβουλία κ.ά. Όμως αυτή η μέτρηση των ανθρώπινων διανοητικών λειτουργιών γίνεται με βάση τις αρχές και τους στόχους του σχολείου της αγοράς. Με άλλα λόγια, η αγορά διεισδύει παντού: «γνώση που δεν πουλάει δεν είναι γνώση», «ικανότητες που δεν εμπορευματοποιούνται δεν είναι ικανότητες», κι αφού το σχολείο «παράγει» ικανότητες, μπορεί κι αυτό να αλωθεί από τους νόμους της αγοράς .

Στο νέο πλαίσιο, οι εκπαιδευτικοί «χρεώνονται» την επιτυχία ή αποτυχία των μαθητών τους σε προτυποποιημένα τεστ και η διοίκηση του σχολείου «χρεώνεται» με τη σειρά της την επιτυχία και την αποτυχία όλων. Δεν είναι, βέβαια, τυχαίο ότι από την επίσημη αξιολόγηση ουσιαστικά «αγνοούνται» ή καταγράφονται τυπικά οι αμέτρητοι κοινωνικοί και εκπαιδευτικοί παράγοντες που επηρεάζουν και συνδιαμορφώνουν την εκπαιδευτική διαδικασία και το εκπαιδευτικό έργο. Κοινωνική προέλευση, οικογενειακή κατάσταση, συνθήκες διαβίωσης και κατοικίας, υλικοτεχνική υποδομή σχολείου, αναλυτικά προγράμματα, τύπος εξετάσεων, σχολικά βιβλία, εκπαιδευτικό κλίμα, παιδαγωγικές μέθοδοι, τα πάντα γίνονται καπνός. «Αγνοούνται» οι κοινωνικές και γεωγραφικές ανισότητες που διαμορφώνουν αντίξοες συνθήκες για την εκπαίδευση των μαθητών από τα ασθενέστερα οικονομικά και κοινωνικά στρώματα. Παραλείπονται όλοι εκείνοι οι παράγοντες που οδηγούν στον Καιάδα της εγκατάλειψης του σχολείου και του αναλφαβητισμού.

«Το να κατηγορούμε τους καθηγητές για τα άσχημα αποτελέσματα στα τεστ, σε αστικά σχολεία με υψηλά ποσοστά φτωχών και σαφώς μη προνομιούχων μαθητών, καταγόμενων από κακόφημες περιοχές και προερχόμενων από διαλυμένες οικογένειες, είναι σα να κατηγορούμε έναν αγρότη, επειδή είχε κακή συγκομιδή μετά από περίοδο ξηρασίας. Είναι σα να κατηγορούμε έναν οδηγό λεωφορείου επειδή δεν τήρησε τα δρομολόγια, ενώ μεγάλο μέρος της διαδρομής που έπρεπε να διανύσει ήταν πλημμυρισμένη». (Paul Street, Χτυπώντας το Νεοφιλελευθερισμό στο Σικάγο).

Μετά από 9 μέρες απεργίας, οι εκπαιδευτικοί αποφάσισαν να επιστρέψουν στις τάξεις τους, κατακτώντας σημαντικές παραχωρήσεις. Αν και η απεργία δεν κατέκτησε όλα τα αιτήματα, απέκρουσε μια επίθεση (ιδιαίτερα την μισθοδοσία βάσει αξιολόγησης) στην οποία μέχρι σήμερα όλα τα συνδικάτα στις ΗΠΑ είχαν υποταχθεί, και έστειλε ένα μήνυμα υπεράσπισης του δημόσιου σχολείου αντίστασης στην πολιτική που θυσιάζει τα κοινωνικά αγαθά και δικαιώματα στο βωμό της αγοράς και του κέρδους.

* Ο Γιώργος Κ. Καββαδίας είναι φιλόλογος, μέλος της Σ.Ε. του περιοδικού «Αντιτετράδια της εκπαίδευσης» και του Δ.Σ. του ΚΕ.ΜΕ.ΤΕ./ΟΛΜΕ.

ΠΗΓΗ: http://www.alfavita.gr/apopsi/….BF

Ο Fuchtel, τα Καλάβρυτα και η Ελληνογερμανική Συνέλευση (DGV III)

Του Νίκου Π. Κυριαζή*

"..Για άλλη μια φορά τα Καλάβρυτα γίνονται έρμαια εντολών και διπλωματικών υπαναχωρήσεων στα πλαίσια της "ειρήνης" και της "φιλίας". Είμαστε έτοιμοι να δεχθούμε εντολές και σαν καλά παιδιά να υπακούσουμε για το .. .καλό της ανάπτυξης…"

Στις 15 και 16 Νοεμβρίου στη Θεσσαλονίκη θα πραγματοποιηθεί η 3η Ελληνογερμανική Συνέλευση (DGV III), μια διοργάνωση που έχει ως αντικείμενο τη συνεργασία μεταξύ ελληνικών και γερμανικών περιφερειών και δήμων, αλλά και τη συνεργασία εμπειρογνωμόνων, επιχειρηματιών και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών.

Σύμφωνα με τους διοργανωτές, "στόχος της διοργάνωσης είναι η ανταλλαγή εμπειριών σε πολλούς τομείς της πολιτικής σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς και η προώθηση της ανάπτυξης ελληνικών επιχειρήσεων μέσω της συνεργασίας με Γερμανούς εταίρους"

Τη διοργάνωση με την υψηλή επιστασία του κ. Φούχτελ έχει η Ελληνογερμανική Επιτροπή Δημάρχων, ιδρυτικά μέλη της οποίας είναι:

– ο κ Benedikt Bisping, Δήμαρχος της πόλης Lauf

– ο κ Helmut Riegger, Περιφερειάρχης της Περιφέρειας Calw

– ο κ Herbert Krüger, Δήμαρχος του Neckartenzlingen

– ο κ Rainer Heller, Δήμαρχος της πόλης Detmold

– ο κ Γιάννης Μπουτάρης, Δήμαρχος Θεσσαλονίκης

– ο κ Απόστολος Τζιτζικώστας, Αντιπεριφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας και αρμόδιος για την Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης

– ο κ Λάζαρος Μαλούτας, Δήμαρχος Κοζάνης, και

– ο κ Νικόλαος Βαφειάδης, Πρόεδρος της Ε.Ε.Τ.Α.Α A.E. (Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης) και Δημοτικός Σύμβουλος του Δήμου Αθηναίωνn .

Από την προηγούμενη συνέλευση που έγινε πέρσι (4 και 5 Νοεμβρίου 2011) πάλι στη Θεσσαλονίκη και με προσωπική εντολή της καγκελαρίου της Γερμανίας κ. Μέρκελ, εντεταλμένος εκπρόσωπος Γερμανίας είναι για την Ελληνογερμανική Συνέλευση, Κοινοβουλευτικός Υφυπουργός κύριος Hans-Joachim Fuchtel ο οποίος καλείτε να υλοποίηση τη συμφωνία, που είχε υπογραφεί στις 5 Μαρτίου 2010 μεταξύ της Ομοσπονδιακής Καγκελαρίου και του τότε Έλληνα πρωθυπουργού, κ. Γιώργου Παπανδρέου. Οι δύο αρχηγοί  είχαν συμφωνήσει στα…. "πλαίσια της μακροχρόνιας καλής φιλίας μεταξύ των δύο χωρών να εντατικοποιηθεί η συνεργασία σε όλους τους τομείς.και να ενισχύσουν τη συνεργασία σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης. Ειδικά η ενεργοποίηση του θεσμού των αδελφοποιημένων πόλεων με σκοπό να… προσφέρει τη δυνατότητα για απευθείας ανταλλαγή τεχνογνωσίας και ενίσχυση του υπάρχοντος δικτύου επαφών των δήμων."

Πραγματικά μια τέτοια κίνηση δεν έχει κατ' αρχάς τίποτα το µεµπτό το αντίθετο μάλιστα, θα έπρεπε να είναι καλοδεχούµενη και οι ελληνικοί δήµοι και ο ελληνικός τουρισµός θα µπορούσαν να κερδίσουν πολλά από την αξιοποίηση της γερµανικής εµπειρίας και τεχνολογίας.

Σήµερα όµως μόνο συνειρμούς δημιουργεί. Από τότε που ξέσπασε η κρίση χρέους η χώρα δίνει την εικόνα προτεκτοράτου – όχι φυσικά µε τους όρους του διεθνούς δικαίου αλλά ντε φάκτο. Με πάτρωνα την τρόικα και σε έναν βαθµό άλλα όργανα που υποκαθιστούν τα ελληνικά υπουργεία στην Ευρώπη, όπως η Task Force της ΕΕ υπό τον Χορστ Ράιχενµπαχ και με συνδυασμό τις εργασιακές ανατροπές μόνο πονηρά μπορούμε να σκεφτούμε. 

Αλήθεια τόσο πολύ μας πονάνε οι "φίλοι" μας Γερμανοί; 

Αλήθεια όταν οι γερμανικές επιχειρήσεις με τις ευλογίες της καγκελαρίας όργωναν την ελληνική επικράτεια σκορπώντας μίζες στους ημετέρους ήθελαν το καλό μας;

Αλήθεια περιμένουμε από τον κ. Φούχτελ να μας κάνει "σεμινάρια" ανάπτυξης; Είναι τόσο δύσκολα να βρούμε τρόπους και δρόμους από τα δικά μας δημιουργικά πνεύματα;   

Ο κ. Φούχτελ με εντολή της καγκελαρίας έχει οργώσει την Ελλάδα και μέσω των Ελληνογερμανικών συνελεύσεων…. στο όνομα της… βοήθειας και της…. ανάπτυξης προωθεί τις αδελφοποιήσεις Ελληνικών και Γερμανικών Δήμων και Περιφερειών και ήδη στο πρόγραμμα έχουν ενταχθεί 36 δήμοι της χώρας. Οι αδελφοποιήσεις αποτελούν σχεδόν προϋπόθεση για να ενταχθούν οι ενδιαφερόμενοι Δήμοι στα προγράμματα.

Ποιος είναι ο στόχος; Απλός πολύ απλός, η εκμετάλλευση τουριστικών εγκαταστάσεων, ιαματικών πηγών, ενέργειας και ότι μπορεί να προσφέρει κάθε περιφέρεια, από τους ίδιους τους Γερμανούς με πολύ φτηνά εργατικά χέρια…….

Ο ίδιος ο Φούχτελ σε συνέντευξή του (TO BHMA – 11/12/2011) δηλώνει:

«Κινούµαι στο πλαίσιο της συµφωνίας που συνήψαν στις 5 Μαρτίου 2010 η καγκελάριος µε τον τότε πρωθυπουργό Γ. Παπανδρέου περί "εντατικοποίησης των φιλικών σχέσεων µεταξύ των δύο χωρών". Ένα µέρος της συµφωνίας αφορά την κοινωνία των πολιτών και ιδιαίτερα την ενεργοποίηση της αδελφοποίησης των γερµανικών πόλεων µε τις ελληνικές, καθώς και την εντατικοποίηση των επαφών µε στόχο την ανταλλαγή εµπειριών και τεχνογνωσίας»…

«Μιλάµε, για παράδειγµα, για νέες µορφές τουρισµού, όπως τον λεγόµενο "τουρισµό χωρίς εµπόδια" ή "τουρισµό για όλους" που αφορά ιδιαίτερα άτοµα µε αναπηρικά προβλήµατα, τα οποία πρέπει να βρουν κατάλληλες υποδοµές στα τουριστικά θέρετρα. Υπάρχουν δήµαρχοι στην Ελλάδα οι οποίοι ενδιαφέρονται διακαώς γι' αυτό, επειδή έτσι θα µπορούσαν να διευρύνουν την παλέτα των προσφορών τους. Βρήκαµε έναν ειδικό πρώτης τάξεως στο κρατίδιο Μεκλεµβούργο-∆υτική Ποµερανία, ο οποίος άρχισε ήδη να παρουσιάζει στην Ελλάδα την τεχνογνωσία της περιοχής του»…

«Σε µια διάσκεψη για τα ιαµατικά λουτρά, στην οποία συµµετείχαν 35 έλληνες δήµαρχοι, παραβρέθηκαν και ειδικοί από τη Γερµανία. Στο επίκεντρο ήταν η ποιότητα του νερού, καθώς και ο τεχνικός εξοπλισµός των λουτρών που ανταποκρίνεται στις τρέχουσες απαιτήσεις των τουριστών»….

«Οι Γερμανοί έχουν υψηλού κύρους επαγγελματικές σχολές που έχουν πολλές κενές θέσεις μαθητών και στην περιφέρεια κινδυνεύουν να κλείσουν. Εκπαιδεύοντας τους νέους από την Ελλάδα, επιβιώνουν οι σχολές μας, μαθαίνουν τα Ελληνόπουλα και επιστρέφουν καταρτισμένα στη χώρα σας. Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται μια υπεραξία εργασίας που την καρπώνεται η Ελλάδα.»

Αν αυτό δεν είναι προτεκτοράτο τότε τι είναι; Και μην αρχίσουν τώρα οι τιμητές της ανάπτυξης στο όνομα της υποτέλειας, τα περί λαϊκισμού.

…και ερχόμαστε στο Δήμο Καλαβρύτων……  

Στις 2 Οκτωβρίου του 2012 με αριθμ. πρωτ. 57  έφτασε στα Καλάβρυτα επιστολή του υπουργού Εσωτερικών κ. Ευριπίδη Στυλιανίδη προς τον Δήμαρχο Καλαβρύτων κ. Λαζουρά, καλώντας τον Δήμο Καλαβρύτων να δηλώσει συμμετοχή στην Ελληνογερμανική Συνέλευση της Θεσσαλονίκης τον προσεχή Νοέμβριο. Στα πλαίσια της … καλής φιλίας του Δήμου Καλαβρύτων (εδώ και πολλααα χρόνια)  με τους Γερμανούς η συμμετοχή του Δήμου είναι δεδομένη περνώντας από …  τυπική έγκριση από το αυριανό (22/10) δημοτικό συμβούλιο.

Για άλλη μια φορά τα Καλάβρυτα γίνονται έρμαια εντολών και διπλωματικών υπαναχωρήσεων στα πλαίσια της "ειρήνης" και της "φιλίας". Είμαστε έτοιμοι να δεχθούμε εντολές και σαν καλά παιδιά να υπακούσουμε για το … καλό της ανάπτυξης. Ναι θα πετύχουμε πολλά, θα υπάρχει ανάπτυξη στο τόπο μας, θα γίνουμε πιστοί εργάτες, υποστηρικτές, θα έχουμε όλοι δουλειά και ας είναι βρε αδερφέ για ένα κομμάτι ψωμί δεν πειράζει φτάνει που ο τόπος μας θα γεμίσει κόσμο…….

Υ.Γ.1 μια πρόταση για αδελφοποίηση θα ήταν τα Καλάβρυτα με το Άουσβιτς η το Νταχάου…. και τα δύο μυρίζουν αίμα…..

Υ.Γ.2 έτσι από περιέργεια….  εκεί στο δημοτικό συμβούλιο των Καλαβρύτων θα σπάσει το σερί των ομόφωνων αποφάσεων η θα πάμε για παγκόσμιο ρεκόρ όπου σε ένα συμβούλιο δεν υπάρχει αντίλογος…….. 

* για το ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ-NEWS  Νίκος Π. Κυριαζής 

ΠΗΓΗ: 21 Οκτωβρίου 2012, http://www.kalavrytanews.com/2012/10/fuchtel-dgv-iii.html#.UImS32fnZuR

Πως στρώθηκε ο δρόμος για τον φασισμό

Από τον Pitsirikos

Αν μου ζητούσαν να επιλέξω μια φράση-κλειδί που ακουγόταν πολύ στην Ελλάδα τις προηγούμενες δυο δεκαετίες, δεν θα είχα κανένα ενδοιασμό: «Δεν με ενδιαφέρει η πολιτική». Ακούστηκε πολλές φορές από χιλιάδες χείλη απλών πολιτών. Μπορεί να την είπες κι εσύ. «Δεν με ενδιαφέρει η πολιτική». Ακούστηκε, ως απάντηση, από εκατοντάδες «καλλιτέχνες» και ηθοποιούς, όταν ερωτήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια για τα όσα συνέβαιναν στη χώρα μας. Το πίστευαν; Το έλεγαν γιατί ήθελαν να τα έχουν καλά με όλους και να μη χάσουν «πελάτες»; Πάντως, το έλεγαν.

Τις προηγούμενες δεκαετίες, η πολιτική στην Ελλάδα δεν ήταν τόσο δημοφιλής όσο είναι σήμερα. Αν ξεκινούσες πολιτική συζήτηση, οι άνθρωποι δυσανασχετούσαν. Ήταν «βαρετό».

Κάτι ακόμα που δεν ήταν διόλου δημοφιλές στην Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες ήταν η γνώση και η πνευματικότητα. Ο χαρακτηρισμός «κουλτουριάρης» σου ερχόταν αμέσως σαν ταμπέλα όχι αν προσπαθούσες να πεις κάτι πολύ βαρύ και ασήκωτο αλλά αν έκανες το λάθος να ξεφύγεις λίγο από το Κλικ, το Nitro, το ποδόσφαιρο και τα τηλεοπτικά κλισέ.

Αν δεν άκουγες Βίσση, Ρέμο, Σφακιανάκη, Ρουβά και Χατζηγιάννη, ήσουν κουλτουριάρης. Κι έτσι φτάσαμε κάποια στιγμή να θεωρούνται κουλτουριάρικα τα λαϊκά τραγούδια του Τσιτσάνη και του Χατζιδάκι.

Μιλώντας με νέους ανθρώπους, συνειδητοποιείς πως δεν έχουν διαβάσει σχεδόν τίποτα. Εντάξει, δεν ήμασταν ποτέ ένας λαός βιβλιολάγνων που δεν άφηναν το βιβλίο από το χέρι αλλά οι παλαιότερες γενιές όλο και κάτι είχαν διαβάσει. Έστω, τους κλασικούς συγγραφείς. Σε κάθε περίπτωση πάντως, δεν κορόιδευαν αυτούς που αγαπούσαν το διάβασμα.

Δεν είναι τυχαία η επιτυχία του «Αλχημιστή» του Πάολο Κοέλιο στη χώρα μας. Αφενός το βιβλίο ήταν μικρό και αφετέρου περιείχε μια φράση που οι Έλληνες αποστήθισαν μαζικά: «Όταν επιθυμείς κάτι, ολόκληρο το σύμπαν συνωμοτεί για να το αποκτήσεις». Πώς; Μόνο με την επιθυμία; Χωρίς κόπο; Χωρίς πόνο; Χωρίς διάβασμα; Χωρίς γνώση; Ό,τι κι αν εννοούσε ο Κοέλιο, οι παθητικοί -και λόγω Ορθοδοξίας- Έλληνες καθησυχάστηκαν, αφέθηκαν στο σύμπαν και το περίμεναν να συνωμοτήσει υπέρ τους. Το σύμπαν δεν συνωμότησε.

Η αδιαφορία για την πολιτική και η απόλυτη αντιπνευματικότητα οδήγησαν στην χρεοκοπία. Πρώτα στην κοινωνική, ηθική και πολιτιστική χρεοκοπία και μετά στην οικονομική.

Ακόμα κι αν διαφωνεί κάποιος πως η αδιαφορία της πλειοψηφίας των πολιτών για την πολιτική και η αποστροφή τους για την γνώση οδήγησαν στην οικονομική χρεοκοπία, δεν θα διαφωνήσει στο ότι οι πολίτες καλούνται σήμερα να αντιμετωπίσουν την χρεοκοπία με τα πνευματικά εφόδια που απέκτησαν όλα αυτά τα χρόνια. Δηλαδή, με τον Σφακιανάκη, τη Μενεγάκη, τα ζώδια, τους μάγειρες, τις συνταγές και ό,τι άλλο πρόβαλε η ιδιωτική τηλεόραση.

Κοίταξε τα cd που αγόρασες όλα αυτά τα χρόνια, τα βιβλία που διάβασες (αν διάβασες), θυμήσου τις ταινίες, τις θεατρικές παραστάσεις και τις συναυλίες που παρακολούθησες (αν παρακολούθησες), γιατί είναι αυτά τα όπλα με τα οποία θα αντιμετωπίσεις την χρεοκοπία. Αυτός είσαι.

Βέβαια, ένα μεγάλος αριθμός Ελλήνων αντιμετωπίζει την χρεοκοπία με μόνο εφόδιο την αποβλάκωση που του πρόσφερε η ελληνική τηλεόραση. Και συνεχίζει να αποβλακώνεται.

Χρειάζονται εφόδια για να σκεφτείς. Και αυτά τα εφόδια δεν θα τα βρεις στην τηλεόραση.

Η τηλεόραση δεν έχει καμία σχέση με την παιδεία, την γνώση και το πνεύμα. Είναι ένα μέσο που μπορεί κάποιες φορές – και υπό προϋποθέσεις – να είναι ενδιαφέρον και ψυχαγωγικό αλλά στην Ελλάδα δεν συνέβη ούτε αυτό. Η ελληνική τηλεόραση απευθύνεται στα χαμηλά ένστικτα και – με ελάχιστες εξαιρέσεις – είναι ένας σκουπιδοτενεκές, με ξεπουλημένα λαμόγια, χαζογκόμενες, βιζιτούδες και διάφορους άλλους φελλούς.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο το ότι οι Έλληνες που σέβονται τον εαυτό τους δεν εμφανίζονται στην τηλεόραση. Ίσως, να δέχτηκαν να εμφανιστούν σε κάποια αξιοπρεπή εκπομπή της κρατικής τηλεόρασης αλλά μέχρι εκεί.

Το να μην εμφανίζεσαι στην τηλεόραση σημαίνει -μεταξύ άλλων- πως δεν πιστεύεις πως πάνω απ' όλα είναι το κέρδος. Γιατί η τηλεόραση έχει να κάνει με πολλά χρήματα.

Όλα αυτά τα χρόνια, τα πρόσωπα της ελληνικής τηλεόρασης δεν ενδιαφέρονταν, βέβαια, για την πολιτική. Ήταν εθνικοί σταρ, οπότε ανήκαν σε όλους τους Έλληνες και δεν έπαιρναν ποτέ θέση για τίποτα. Επίσης, τα πρόσωπα της τηλεόρασης -τουλάχιστον αυτά που κυριάρχησαν- είναι βαριά αμόρφωτα.

Σε μια χώρα που μεγάλο μέρος των πολιτών δεν ενδιαφέρονταν για την πολιτική και την γνώση -και η «εκπαίδευσή» τους ήταν τηλεοπτική-, δεν θα πρέπει να κάνει σε κανέναν εντύπωση το γεγονός ότι η Χρυσή Αυγή εκφράζει σήμερα εκατοντάδες χιλιάδες συμπατριώτες μας.

Αν δεν σε ενδιέφερε ποτέ η πολιτική και, παράλληλα, έχεις την εντύπωση πως ο Καζαντζάκης είναι ποδοσφαιριστής, είναι απόλυτα λογικό -όταν χρειαστεί- να εκφραστείς πολιτικά με το απόλυτο σκοτάδι, τον φασισμό, τους ψευτοτσαμπουκάδες, τις μαγκιές, τις κλωτσιές, τα ουρλιαχτά και όλη αυτήν την κτηνωδία που εκπροσωπεί η Χρυσή Αυγή. Το κτήνος το εκφράζουν τα κτήνη.

Φυσικά, δεν είναι καθόλου τυχαία η συμπάθεια των τηλεοπτικών προσώπων για τους βουλευτές της Χρυσής Αυγής. Μαζί τους αισθάνονται πολύ άνετα, αφού πνευματικά βρίσκονται στην ίδια κατάσταση: σε αυτή του χιμπαντζή.

Η Χρυσή Αυγή δεν ήρθε τώρα. Ο νεοναζισμός δεν ήρθε τώρα. Ο φασισμός δεν ήρθε τώρα. Θα έπρεπε να τον είχες διακρίνει στον ναρκισσισμό της Ελένης, στην εγωπάθεια του Σάκη, στη ρηχότητα της Ρούλας και του Γρηγόρη, στον αδίστακτο κυνισμό του Θέμου και στην κτηνώδη βλακεία που κουβαλάνε όλα αυτά τα εγωκεντρικά ανθρωποειδή που θεοποίησαν το εύκολο κέρδος, προώθησαν την ιδιωτεία και πούλησαν τη ψυχή τους στον διάολο.

Κι αν αυτοί έβγαλαν πολλά χρήματα, αυτοί που τους παρακολουθούσαν μαγεμένοι – και τους παρακολουθούν ακόμα αφού είναι πια ανάπηροι πνευματικά – παίρνουν για τρόπαιο τη Χρυσή Αυγή.

Οι πολίτες έχουν χρέος να ασχολούνται με τα κοινά και να ενδιαφέρονται για την πολιτική.

Οι πολίτες έχουν χρέος να φροντίζουν την ψυχή τους και το μυαλό τους, να επιζητούν την γνώση και να αποφεύγουν τα σκουπίδια.

«Μας πρόδωσαν οι πολιτικοί» λένε οι πολίτες. Ναι, αλλά πολύ πριν, οι πολίτες είχαν προδώσει τους εαυτούς τους. Το πρώτο δεν θα είχε συμβεί, αν δεν είχε συμβεί το δεύτερο.

Ο φασισμός είναι εδώ. Μέσα μας.

(Στη φωτογραφία – με ελληνική φορεσιά – είναι ο Όσκαρ Ουάιλντ. Αν και τα βιβλία του Όσκαρ Ουάιλντ υπάρχουν πια παντού – και στο διαδίκτυο -, εκατομμύρια Έλληνες στη διάρκεια της ζωής τους δεν θα διαβάσουν ούτε μια φράση του επειδή το σύμπαν δεν θα συνωμοτήσει.)

ΠΗΓΗ: 24 Οκτ, '12, http://pitsirikos.net/2012/10/…-23611

Ογδόντα τρία χρόνια από το κραχ του 1929

Από τη «Σοφοκλέους 10»

Σε μία εβδομάδα (29 Οκτωβρίου) θα συμπληρωθούν 83 χρόνια από το μεγάλο κραχ του 1929, μία από τις χειρότερες χρηματιστηριακές κρίσεις της αμερικανικής ιστορίας. Το συγκεκριμένο timing διάλεξε το Βloomberg για να αναρτήσει ένα κείμενο στο οποίο αναφέρεται πως Ελλάδα υφίσταται μια οικονομική συρρίκνωση του μεγέθους που υπέστησαν οι ΗΠΑ και η Γερμανία κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης.

Η ελληνική οικονομία συρρικνώθηκε κατά 18,4% τα τελευταία 4 χρόνια, αναφέρει το δημοσίευμα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) προβλέπει ότι θα συρρικνωθεί επιπλέον 4% το 2013, καθώς χώρα πασχίζει να μειώσει το χρέος της στο πλαίσιο των προγραμμάτων διάσωσης. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη σωρευτική απώλεια εθνικού προϊόντος σε μία αναπτυγμένη οικονομία για τουλάχιστον τρεις δεκαετίες, συνεχίζει το πρακτορείο, με μικρή διαφορά από την πτώση κατά 27% του ΑΕΠ της αμερικανικής οικονομίας μεταξύ του 1929 και του 1933, όπως αναφέρει το Γραφείο Οικονομικής Ανάλυσης στην Ουάσιγκτον.

Οι τριγμοί και οι εντάσεις που έχουν προκληθεί στον κοινωνικό ιστό της χώρας, λόγω των μειώσεων σε μισθούς και συντάξεις, της βαριάς φορολόγησης και των άλλων αντιλαϊκών μέτρων, διαμορφώνουν μία πολύ εύθραυστη όσο και συγκρουσιακή πολιτική κατάσταση η οποία, σύμφωνα με το δημοσίευμα, θυμίζει έντονα το πολιτικό τοπίο της Γερμανίας του '30 με τους εθνικοσοσιαλιστές από τη μία και τους αριστερο-μαρξιστές από την άλλη.

«Η εμπειρία από την κοινωνικο-οικονομική κρίση της δεκαετίας του 1930 δείχνει πώς πρέπει πρωτίστως να τονωθεί η οικονομία», λέει ο Βασίλης Μοναστηριώτης, λέκτορας πολιτικής οικονομίας στο London School of Economics. Και προσθέτει: «Η άνοδος της ακροδεξιάς στην Ελλάδα δεν είναι κάτι εφήμερο που θα περάσει με το πέρας της κρίσης. Η κατάσταση, μάλιστα, καθίσταται ακόμη πιο επικίνδυνη, εάν η άνοδος αυτή της ακροδεξιάς επιφέρει κάποιου είδους επιδείνωση στις σχέσεις της Ελλάδας με τους γείτονές της: την Τουρκία και τη FYROM». Σύμφωνα με στατιστικά δεδομένα από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Στατιστικής στο Βίσμπαντεν, τα χρόνια που ακολούθησαν μετά το 1929, η οικονομία της Γερμανίας συρρικνώθηκε κατά 34%, οδηγώντας στην κατάληψη της Καγκελαρίας από τον Χίτλερ το 1933, αναφέρει το δημοσίευμα κάνοντας άμεση αναφορά στη σχέση παραλληλίας μεταξύ των δύο χωρών τότε και τώρα.

Η «Μαύρη Τρίτη»

«Ο σοφέρ του πλούσιου βιομηχάνου τέντωνε το αυτί του να ακούσει τις ειδήσεις για τυχόν κινήσεις στη μετοχή της Bethlehem Steel. Ο υαλοκαθαριστής στο χρηματιστηριακό γραφείο έκανε διάλειμμα να μάθει πώς πήγαινε η αγορά και η πρώην ηθοποιός μετέτρεπε το διαμέρισμά της σε γραφείο πηγμένο από γραφήματα, οικονομικές αναφορές, διαγράμματα». Καθημερινές σκηνές στα μέσα του 1929, όπως τις περιέγραφε ο αρχισυντάκτης του περιοδικού «Harper's» Frederick Lewis Allen λίγο καιρό πριν το μεγάλο κραχ χτυπήσει την πόρτα του αμερικανικού χρηματιστηρίου, προκαλώντας κύματα πανικού στους ανυποψίαστους επενδυτές .

Όλα ξεκίνησαν τη Μαύρη Πέμπτη 24 Οκτωβρίου 1929, ημέρα που έδωσε μια γεύση αυτού που θα ακολουθούσε τη Μαύρη Τρίτη 29 Οκτωβρίου, μιας κατάρρευσης που έχει σημαδέψει τη σύγχρονη χρηματιστηριακή ιστορία. Εκείνη η χρηματιστηριακή κρίση σηματοδότησε την έναρξη μιας περιόδου ευρύτατων και μακροχρόνιων συνεπειών για τις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και συνολικά για την παγκόσμια οικονομία. Ο κίνδυνος χρεοκοπίας μεγάλων αμερικανικών τραπεζών ήταν ορατός, με αποτέλεσμα η Fed και άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες να ρίξουν δραστικά τα επιτόκια. Παρότι το κραχ είχε μικρή διάρκεια, η κρίση εκείνη απέδειξε ότι οι παγκόσμιες αγορές αποτελούν συγκοινωνούντα δοχεία και ότι οι αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών έχουν επιπτώσεις για τις οικονομίες όλων των χωρών.

Ενδεικτικό των διαστάσεων του κραχ ήταν πως, ενώ μετά τη μεγάλη κατάρρευση του Οκτωβρίου του 1987, τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση στην ιστορία της Wall Street, η αγορά χρειάστηκε λιγότερο από δύο χρόνια, για να ανακτήσει το χαμένο έδαφος, μετά το 1929 ο Dow Jones δεν ξαναβρήκε το χαμένο μεγαλείο του παρά μόνο έπειτα από 25 χρόνια. Όποιος αγόρασε μετοχές στα μέσα του 1929 και τις κράτησε είδε το μεγαλύτερο σχεδόν μέρος της ενήλικής του ζωής να περνά προτού ρεφάρει.

Χιλιάδες είχαν κερδοσκοπήσει και κερδίσει χρήματα την περίοδο της χρηματιστηριακής άνθησης, χωρίς να έχουν την παραμικρή γνώση για τη φύση της εταιρείας όπου τοποθετούσαν τις περιουσίες τους. Μέχρι το 1920 οι αγορές ήταν ένα παιχνίδι για επαγγελματίες. Με το μπουμ του χρηματιστηρίου η βάση των ιδιοκτητών μετοχών διευρύνθηκε δραματικά. Έως το καλοκαίρι του 1929 περισσότεροι από 1.000.000 Αμερικανοί είχαν δανεισθεί για να αγοράσουν μετοχές.

Η ακμή και η παρακμή

Το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1920 ήταν μια περίοδος εντυπωσιακής οικονομικής προόδου, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να δρέπουν τους καρπούς της μεταπολεμικής ανάκαμψης και της τεχνολογικής ανάπτυξης. Μεταξύ 1919 και 1929 ο αριθμός των αυτοκινήτων στους αμερικανικούς δρόμους υπερτριπλασιάστηκε, οι πωλήσεις των ραδιοφώνων αυξήθηκαν από 60.000.000 δολ. και το 1922 σε 843.000.000 δολ. επτά χρόνια αργότερα. Η ανάπτυξη φαινόταν να μη σχετίζεται με τη δημιουργία κάποιας φούσκας.

Αντίθετα, μερίδα ιστορικών υποστήριζε πως οι βιομηχανίες βοηθούσαν η μία την άλλη να δημιουργήσουν αυθεντική οικονομική ανάπτυξη: οι πωλήσεις αυτοκινήτων ενίσχυαν τους παραγωγούς ελαστικών, τους κατασκευαστές οδών και τους εργαζόμενους στη μεταλλουργία. Όλα ήταν μια δημιουργική αλυσίδα. Την περίοδο του κραχ η Νέα Υόρκη είχε αναδειχθεί σε σημαντική χρηματοοικονομική μητρόπολη. Το χρηματιστήριό της ήταν το μεγαλύτερο του κόσμου. Η δεκαετία του '20 βρήκε την πόλη να ευημερεί και να διαθέτει ρευστό. Ο κόσμος είχε πειστεί πως η ανοδική πορεία της αγοράς θα διατηρούνταν. Από το 1921 έως το 1929 ο Dow Jones εκτινάχθηκε από τις 60 μονάδες στις 400. Από τη μια στιγμή στην άλλη δημιουργήθηκαν νέοι εκατομμυριούχοι. Η επένδυση στο χρηματιστήριο έγινε σύντομα το αγαπημένο χόμπι των Αμερικανών. Οι επενδυτές έβαζαν υποθήκη τα σπίτια τους ή επένδυαν τις αποταμιεύσεις μιας ζωής σε «καυτές» μετοχές. Για τον μέσο επενδυτή οι μετοχές ήταν σίγουρο χαρτί. Ελάχιστοι ήταν εκείνοι που μελετούσαν τα θεμελιώδη μεγέθη των εταιρειών όπου επένδυαν και ακόμη λιγότεροι εκείνοι που περίμεναν ένα κραχ.

Μετά από μια ξέφρενη πενταετία που ο Dow Jones πενταπλασίασε την αξία του, ο δείκτης έφτασε στις 381,17 μονάδες στις 3 Σεπτεμβρίου 1929. Μετά από αυτό και για ένα μήνα η αγορά άρχισε να πέφτει, χάνοντας περίπου το 17% της αξίας της. Στη συνέχεια οι τιμές κάλυψαν περισσότερο από το ήμισυ του χαμένου εδάφους, για να συνεχίσουν την καθοδική πορεία τους αμέσως μετά. Η πτώση επιταχύνθηκε φτάνοντας στη Μαύρη Πέμπτη 24 Οκτωβρίου. Ο αριθμός ρεκόρ των 12.900.000 μετοχών άλλαξε χέρια εκείνη την ημέρα. Η ευφορία και τα κέρδη της bull market κατέρρευσαν στις 24 Οκτωβρίου 1929, όταν οι τιμές των μετοχών στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης άρχισαν να πέφτουν με άνευ προηγουμένου ρυθμό και συνέχισαν για έναν ολόκληρο μήνα. Τις ημέρες που οδήγησαν στην Μαύρη Πέμπτη η αγορά ήταν ασταθής. Περίοδοι πωλήσεων πανικού και υψηλών συναλλαγών διαδέχονταν σύντομες περιόδους υψηλότερων τιμών και ανάκαμψης. Την Παρασκευή 25 Οκτωβρίου τραπεζίτες της Wall Street συναντήθηκαν να βρουν μια λύση για να αντιμετωπισθεί ο πανικός και το χάος που είχε δημιουργηθεί. Στη συνάντηση συμμετείχαν ο Thomas W. Lamont, επικεφαλής της Morgan Bank, ο Albert Wiggin, επικεφαλής της Chase National Bank, και ο Charles E. Mitchell, πρόεδρος της National City Bank. Επέλεξαν τον Richard Whitney, αντιπρόεδρο του χρηματιστηρίου, για να τους εκπροσωπήσει. Έχοντας τη στήριξη των οικονομικών παραγόντων ο Whitney έδωσε εντολή για την αγορά ενός μεγάλου πακέτου μετοχών στην US Steel σε τιμή πολύ πάνω από την τρέχουσα. Μπροστά στους έκπληκτους χρηματιστές ο Whitney έδωσε παρόμοιες εντολές και για άλλες blue chip μετοχές. Η τακτική ήταν παρόμοια με εκείνη που είχε δώσει τέλος στον πανικό του 1907. Το 1929 όμως το κόλπο έπιασε μόνο προσωρινά. Το Σαββατοκύριακο τα γεγονότα δραματοποιήθηκαν ιδιαίτερα από τις εφημερίδες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τη Δευτέρα 28 Οκτωβρίου ακόμη περισσότεροι επενδυτές αποφάσισαν να βγουν από την αγορά και ο πανικός συνεχίστηκε με πτώση 13% του Dow Jones εκείνη την ημέρα. Την επόμενη ημέρα, τη Μαύρη Τρίτη 29 Οκτωβρίου, 16.400.000 μετοχές άλλαξαν χέρια, αριθμός που έσπασε το ρεκόρ που είχε σημειωθεί πριν από πέντε ημέρες και καταρρίφθηκε μόλις το 1969.

Μέλη της οικογένειας Ρόκφελερ και άλλοι οικονομικοί παράγοντες άρχισαν να αγοράζουν μεγάλα πακέτα μετοχών, για να δείξουν στο επενδυτικό κοινό ότι είχαν πίστη στην αγορά, όμως οι προσπάθειές τους δεν κατάφεραν να αποτρέψουν την πτώση. Ο Dow Jones έχασε 12% εκείνη την ημέρα και η αγορά 14 δισ. δολ. από την αξία της, φέρνοντας τις απώλειες της εβδομάδας σε 30 δισ. δολ., δέκα φορές τον ετήσιο προϋπολογισμό της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και πολλές φορές περισσότερα από όσα είχαν ξοδέψει οι ΗΠΑ στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Εκτός από τους μικροεπενδυτές και οι τράπεζες είχαν εκτεθεί σημαντικά στο χρηματιστήριο. Όταν οι μετοχές ήταν άχρηστα χαρτιά, τα χρήματα των καταθετών τους είχαν γίνει καπνός. Μαζικές αναλήψεις καταθέσεων έφεραν πανικό, τράπεζες κατέρρευσαν, χρηματιστηριακοί οίκοι πτώχευσαν, άνθρωποι άρχισαν να πέφτουν από τα κτίρια. Εκτιμάται ότι περίπου 140 δισ. δολ. καταθέσεων εξατμίστηκαν και 10.000 τράπεζες έβαλαν λουκέτο.

Πάντως όσοι εμφανίστηκαν προνοητικοί κατάφεραν να κερδίσουν. Μία από τις ιστορίες αυτού του τύπου ήταν εκείνη του πατέρα του John F. Kennedy, Joseph Kennedy, ο οποίος πούλησε πριν από το κραχ και έβγαλε εκατομμύρια, καθώς άκουσε τυχαία νεαρούς λούστρους στο δρόμο να σχεδιάζουν πώς θα κερδοσκοπήσουν στην αγορά, εικόνα ενδεικτική της ελαφρότητας που περικύκλωνε το χρηματιστήριο. Μετά το κραχ ο Dow Jones ανέκαμψε για λίγο στις αρχές του 1930, ξανακυλώντας στη συνέχεια στα χαμηλά του 1932. Η αγορά δεν επέστρεψε στα προ του 1929 επίπεδα πριν από τα τέλη του 1954 και στις 8 Ιουλίου 1932 βρισκόταν σε χαμηλότερο επίπεδο από το 1800.