Οι Ανθρωποφύλακες

 

Του Γιάννη Ποταμιάνου

 

 

Παραμονεύουν στις σκιές

Είναι παντού

Ελλοχεύουν στα στενά

και στους παράδρομους

των λεωφόρων

Αρματωμένοι την απάθεια

Με σιδερένια πρόσωπα

Και άδειο βλέμμα

Ενδύονται την ανωνυμία τους

φορώντας την ομοιότητα

Κράνη ασπίδες και περικνημίδες

Σκαπάνη η δύναμή τους

 

Ανασύρει το απωθημένο ζώο

Αφηνιασμένοι ταύροι

Ρουθουνίζουν φωτιές

Καλπάζουν μέσ' τα σύννεφα

δύσοσμης  σκόνης

Ξεκοιλιάζουν τη μάνα τους

Τσακίζουν τ' αδέλφια τους

ανενδοίαστα

Και σαν συντρίψουν τα όνειρα

Αλλάζουν το φιδίσιο δέρμα τους

 

Για να χωθούν αγνώριστοι

Βαθιά στις κρύπτες

της συνείδησής μας

Οι αγαθοί φρουροί της τάξης

Τείνουν υποκριτικά, χείρα βοηθείας

Στους αδύναμους που συνέτριψαν

την προηγούμενη ημέρα

 

                                         23 Φεβρουαρίου 2010, Γιάννης Ποταμιάνος

Εκπαίδευση και ετερότητα: Αθ. Ε. Γκότοβου

 

Μια αντι-συστημική ματιά στην εκπαίδευση μειονοτήτων/μεταναστών

 

Του Παναγιώτη Καρακολίδη*

 

 

Στη δίνη της οικονομικής κρίσης η ελληνική κοινωνία σε ένα μεγάλο μέρος της εισέρχεται παραζαλισμένη από την αυτιστική της ιδιωτεία, τη μακρόχρονη υπερκατανάλωση και την υπερέκθεση σε μεγάλες δόσεις τηλεοπτικής βλακείας. Η έμμεση και άμεση λεηλασία των μισθών είναι γνωστή και ήδη αισθητή, ταυτόχρονα όμως και με τη μέθοδο του αντιπερισπασμού η κυβέρνηση εισάγει με κάθε προχειρότητα ζητήματα αυτοδιοικητικής αναδιάρθρωσης (Καλλικράτης), μεταναστευτικής πολιτικής και εκπαίδευσης, ενώ η υπουργός (μόνο) Παιδείας καμαρώνει για την πιλοτική εφαρμογή της διδασκαλίας της μητρικής γλώσσας των μεταναστόπουλων.

Καθώς, λοιπόν, στο μυαλό μας στροβιλίζουν όλες αυτές οι έννοιες του παιδαγωγικού συρμού, η «ανοχή προς τον Άλλον», «πολυπολιτισμική εκπαίδευση», «διαπολιτισμικότητα», «σεβασμός του πολιτισμικά διαφορετικού», αναζητήσαμε στο βιβλίο του καθηγητή Παιδαγωγικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΓΚΟΤΟΒΟΥ, με τίτλο «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ. Ζητήματα Διαπολιτισμικής Παιδαγωγικής», εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα, 2003, ένα χρήσιμο εργαλείο, για να ξεδιαλύνουμε τα πράγματα. Μπορεί οι «πολιτικά ορθές» απόψεις στην επιστήμη της Αγωγής με κύριους φορείς το δίδυμο Φραγκουδάκη- Δραγώνα να μην είναι απλώς ακαδημαϊκή μόδα, αλλά να έχουν περιβληθεί και με τη δύναμη της εξουσίας και οι «άδειες» κορώνες του ΛΑ.Ο.Σ να τις νομιμοποιούν στη συνείδηση της κοινής γνώμης, ωστόσο το βιβλίο του καθηγητή Γκότοβου προσφέρει έναν νηφάλιο επιστημονικό αντίλογο σ' αυτές, αναδεικνύοντας θέματα εκπαιδευτικής πολιτικής που φωτίζουν τόσο την εκπαίδευση των μεταναστών όσο και τη μειονοτική εκπαίδευση στη Θράκη.

Ανακαλύπτουμε στις σελίδες του βιβλίου ότι υπάρχει και άλλη σχολή σκέψης στο ελληνικό και ακαδημαϊκό περιβάλλον της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, κατά την οποία το σχολείο μετέρχεται ενιαίες διαδικασίες και μεταδίδει ενιαίες αξίες σε όλους τους μαθητές (διαφορετικούς ή όχι, γλωσσικά, θρησκευτικά, πολιτισμικά, εθνοτικά), προετοιμάζοντάς τους για μια κοινωνία «με ενιαία λογική» και ανάμειξη στο κοινωνικο-οικονομικό πεδίο και όχι για παράλληλες κοινωνίες. Τώρα βέβαια, γιατί η πολυπολιτισμική σχολή σκέψης αποτελεί σήμερα ιδεολογικό μονοπώλιο, είναι ένα ερώτημα που πρέπει να μας προβληματίσει για τον ρόλο της επιστήμης, των διανοουμένων και των ΜΜΕ σήμερα.

Στη συνέχεια ο συγγραφέας θέτει κάτω από τη βάσανο της λογικής και της επιστημονικής έρευνας τα κυρίαρχα αξιώματα των παιδαγωγών της πολυπολιτισμικής πλευράς. Αμφισβητεί το δόγμα περί ισοτιμίας των πολιτισμών  που παραπέμπει στη θεωρία της πολιτισμικής σχετικότητας και που απαγορεύει κάθε αξιολογική ιεράρχηση των πολιτισμών. Παραβλέπει, βέβαια, η άποψη αυτή ότι και η κατάταξη των πολιτισμών σε ισότιμες θέσεις είναι μια μορφή αξιολόγησης και ότι για την περίπτωση των μεταναστών «η απόφασή τους να εγκαταλείψουν προσωρινά ή μόνιμα την αρχική τους κοιτίδα, η οποία αδυνατεί να αντιμετωπίσει κεφαλαιώδους σημασίας ανάγκες τους, αποτελεί έμπρακτη κριτική στη θέση περί ισοτιμίας των πολιτισμών». Κατά το ίδιο τρόπο πιστεύει πως στο σχολείο δεν είναι δυνατόν να συμβιώνουν όλοι οι αξιακοί κώδικες, ειδικά οι αντιφατικοί και ασύμβατοι με τις δοκιμασμένες παραδοσιακές εθνικές αξίες (π.χ ποια θέση μπορούν να έχουν στο δημοκρατικό ευρωπαϊκό σχολείο αξίες του οποιουδήποτε θρησκευτικού φονταμενταλισμού;). Κριτική ασκεί και στη θέση της Φραγκουδάκη/Δραγώνα περί εθνοκεντρισμού του ελληνικού σχολείου, τονίζοντας ότι απλώς το ελληνικό σχολείο δίνει (κακώς) υπερβολικά μεγάλη έμφαση στο αρχαίο παρελθόν, ενώ τα άλλα σύγχρονα κράτη χρησιμοποιούν μια έμμεση και εξυπνότερη εκδοχή του εθνοκεντρισμού, υποβαθμίζοντας την αξία άλλων κρατών . Άλλωστε ο εθνοκεντρισμός είναι ως ένα βαθμό θεμιτός, αφού τα εθνικά κράτη είναι (ακόμη) κυρίαρχα και γνωρίζουμε (ακόμη) τον κόσμο ξεκινώντας από την πόλη, την περιοχή μας, το κράτος μας κ.τ.λ., ενώ η ρομαντική προσφυγή σε μια διεθνιστική οπτική θα σημαίνει στην ουσία ανάδειξη των κυρίαρχων (οικονομικά και στρατιωτικά) εθνικών κρατών (Η.Π.Α., Γερμανία, Αγγλία κ.τ.λ.) που δεσπόζουν στη διεθνή σκηνή.

Ο συγγραφέας, επίσης, ελέγχει και την προσπάθεια των ιστορικών, οι οποίοι στα πλαίσια της διαπολιτισμικής αγωγής γράφουν μια «ισορροπημένη» σχολική ιστορία απαλείφοντας κάθε αγκάθι του παρελθόντος, που μπορεί να δηλητηριάσει τις σχέσεις σύνοικων κοινοτήτων ή γειτονικών εθνών. Θεωρεί κάθε τέτοιο εγχείρημα, όπως ήταν και το αλήστου μνήμης Ρεπούσειο «πόνημα», δημοσιοσχετίστικη και επιφανειακή ιστοριογραφία, η οποία δεν οξύνει το ιστορικό κριτήριο των μαθητών, αντίθετα τους καθιστά ευάλωτους σε κάθε φιλοπόλεμη και γενικά υποβολιμαία μελλοντική προπαγάνδα.

Από το στόχαστρο του συγγραφέα δεν ξεφεύγει και η σημερινή νευρωτική υπερευαισθησία και η εμμονή των Μ.Κ.Ο και όλων των υπερασπιστών των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων «στην καταδίκη της αφομοίωσης του διαφορετικού». Έτσι, όμως, δαιμονοποιείται η μικρή ή μεγάλη προσαρμογή του μετανάστη στο επίπεδο της δημόσιας οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής σφαίρας και ενισχύεται η περιθωριοποίηση κοινοτήτων και μειονοτήτων, ακόμα και οι αποσχιστικές τους τάσεις, με το παράδοξο αποτέλεσμα οι «προοδευτικές» θεωρίες περί πολυπολιτισμικότητας να συμπίπτουν με τη συντηρητική περιχαράκωση στα μουσουλμανικά γκέτο της Ευρώπης. Χάρη στην ενδυνάμωση όλων αυτών των διαχωριστικών γραμμών κάνει πολιτική καριέρα ένας εσμός από νομικούς υπερασπιστές των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Μ.Κ.Ο., προστατών μειονοτικών δικαιωμάτων, αλλά και ακροδεξιών θιασωτών του εθνοφυλετικού ρατσισμού και «της καθαρότητας της φυλής».

Προς το τέλος του βιβλίου ο συγγραφέας πραγματεύεται ζητήματα περισσότερο …Θρακικά. Έχοντας καταγεγραμμένη την εμπειρία των εκπαιδευτικών συστημάτων των Η.Π.Α, Καναδά, Αυστραλίας και χωρών της Ευρώπης και αναλύοντας τα εμπειρικά δεδομένα των ερευνών σ' αυτές τις χώρες, θεωρεί πως τα δίγλωσσα προγράμματα στο σχολείο οδηγούν σε υψηλά ποσοστά σχολικής αποτυχίας και πως η μητρική γλώσσα πρέπει επικουρικά να λειτουργήσει, για να στηρίξει την κατάκτηση του ενιαίου γλωσσικού οργάνου. Αν στοχεύουμε, λοιπόν, σε μια συνεκτική, ειρηνική κοινωνία χωρίς συγκρουσιακές και φυγόκεντρες τάσεις, οφείλουμε να σχεδιάσουμε από την αρχή τη μειονοτική και διαπολιτισμική εκπαίδευση, χωρίς ξεχωριστά σχολεία και το εκπαιδευτικό απαρντχάιντ του σημερινού μειονοτικού δημοτικού σχολείου στη Θράκη μας, το οποίο σχεδιάζεται να επεκταθεί και στα νηπιαγωγεία.

Το άλλο θρακικό ζήτημα που θίγεται είναι τα μέτρα θετικής διάκρισης. Ο συγγραφέας αποδεικνύει ξεκάθαρα ότι τα μέτρα αυτά, όπως είναι η ποσόστωση στην κάλυψη θέσεων στις πανεπιστημιακές σχολές από μουσουλμάνους υποψήφιους φοιτητές, είναι προβληματικά, γιατί παρά «το βραχυπρόθεσμο όφελος των αδικημένων» επιβεβαιώνουν τις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα των ομάδων, επικυρώνουν τις υφιστάμενες διαχωριστικές γραμμές, διαιωνίζουν τα λάθη του παρελθόντος, αφού δημιουργούν ενοχές στους μαθητές της πλειονότητας απέναντι στους μειονοτικούς για ενέργειες προηγουμένων γενεών, αναζωπυρώνουν τον ρατσισμό ένθεν κακείθεν και τελικά καταστρατηγούν τη βασική δημοκρατική αρχή της αξιοκρατίας για χάρη της κοινωνικής ισορροπίας, την οποία όμως τελικά δεν επιτυγχάνουν.

Η τελική πρόταση διαπολιτισμικής αγωγής του συγγραφέα συνοψίζεται στην ανάγκη να διευρυνθεί η έννοια της ελληνικότητας ως συλλογικής ταυτότητας, χωρίς να αυτοκαταργηθεί, και να «αγκαλιάσει» τις «μερικές» ταυτότητες των μεταναστών και μειονοτήτων, οι οποίες φυσικά δεν θα υπονομεύουν ούτε θα είναι ανταγωνιστικές στην κύρια συλλογική ταυτότητα. Η δια-πολιτισμική εκπαίδευση (όπου η πρόθεση διά- δείχνει την κινητικότητα μεταξύ των διαφορετικών κοινοτήτων και την οικοδόμηση ενιαίας ταυτότητας) μπορεί να βασιστεί στις έννοιες της συμμετοχής στο κοινωνικό γίγνεσθαι και στο παραγόμενο προϊόν της εθνικής κοινότητας, της ισότητας εκπαιδευτικών (και μετέπειτα εργασιακών) ευκαιριών και της ευθύνης που απορρέει από το «ανήκειν» σε μια συλλογικότητα.

Επομένως, από την αντιπαράθεση των δύο σχολών σκέψης στη διαπολιτισμική εκπαίδευση, της πολυπολιτισμικής και εθνοαποδομητικής από τη μία και της εκσυγχρονισμένης εθνικής από την άλλη, μπορούμε να πούμε ότι η σύγκρουση ανάγεται σε ένα γενικότερο επίπεδο αφορά στη σύγκρουση του μοντέλου του εθνικού κράτους με αυτό της πολυεθνικής αυτοκρατορίας και διαπερνά τις περισσότερες ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες. Βλέποντας όμως τα σημερινά εθνικά κράτη να είναι ακμαία, παρότι έχουν εκχωρήσει ορισμένες εξουσίες τους εισερχόμενα σε συνασπισμούς κρατών, δεν είναι παραλογισμός να σχεδιάζουμε μια εκπαίδευση που να αποδομεί την ενιαία εθνική και συλλογική ταυτότητα, όταν οι μαθητές πρόκειται να εισέλθουν σε ένα τέτοιο ενιαίο, εθνικό πρώτα και μετά διεθνές, περιβάλλον;

Πρόκειται για πολύ επίκαιρα και προκλητικά θεωρητικά αλλά και άμεσα πρακτικά ζητήματα κοινωνικής και πολιτικής αντίληψης του κόσμου, τα οποία θα φροντίσουμε να τα συζητήσουμε και σε ζωντανές εκδηλώσεις – συζητήσεις στο εγγύς μέλλον, αν αυτό είναι εφικτό.

 

* Ο Παναγιώτης Καρακολίδης είναι φιλόλογος στη Ροδόπη.

 

Μάρτιος 2010

Οι σύνδικοι του διαβόλου 

 

Του  Βασίλη Βιλάρδου*

 

 

Το κυριαρχικό δόγμα του αμερικανικού μονοπωλιακού καπιταλισμού, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ΔΝΤ, οι κρυφές «παγίδες» του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου και οι κίνδυνοι για την Ελλάδα.

Το Μάρτιο του 2006, σε ανάλυση μας με τον τίτλο «Οι μικρές Οικονομίες υπό απειλή εξαφάνισης» (δημοσιεύθηκε τότε σε ένα «εξειδικευμένο» περιοδικό), υποστηρίζαμε τα εξής:

"Η απειλή εξαφάνισης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (κατά το «πρότυπο» του διαρκούς περιορισμού της μεσαίας τάξης στις καπιταλιστικές κοινωνίες), είναι μία ιδιαίτερα επικίνδυνη προοπτική για τα μικρά κράτη – αφού αυτά δεν διαθέτουν ισχυρές πολυεθνικές εταιρείες. Οι όποιες ελάχιστες μεγάλες, συνεχίζαμε, δεν μπορεί παρά να εξαγορασθούν κάποια στιγμή, με αποτέλεσμα να μείνουν χωρίς κανένα όπλο στο διεθνή συσχετισμό δυνάμεων και στις πολεμικές συρράξεις οικονομικής φύσεως που, χωρίς καμία αμφιβολία, τον διακρίνουν (και μάλλον θα ενταθούν).

Η ένταξη στα διεθνή, τύπου Ε.Ε., συστήματα φαίνεται εν πρώτοις να θεωρείται η λύση του προβλήματος για τις περισσότερες από τις μικρές Οικονομίες – η οποία όμως ουσιαστικά τις τοποθετεί στη θέση του «δορυφόρου» των ανεπτυγμένων. Κατά την άποψή μας, όλες αυτές οι «συναινετικές κινήσεις» καταδεικνύουν μία νέα μορφή επέκτασης των ανεπτυγμένων χωρών, αντίστοιχη της αποικιοκρατικής των περασμένων αιώνων –  με μοναδική διαφορά το «ευγενικότερο» πρόσωπο και τις εκλεπτυσμένες (νεοφιλελεύθερες) μεθόδους.

Η ενίσχυση των «αδύναμων» χωρών από τα κοινά «Ταμεία Συνοχής» είναι μάλλον ένας  άμεσος βραχυπρόθεσμος δανεισμός («τύπου» Δ.Ν.Τ./Μπρέτον-Γουντς προς τις αναπτυσσόμενες-υπερχρεωμένες χώρες, όπου στην αρχή απαιτούσε εκροές χρημάτων προς τις φτωχές χώρες με αντίτιμο την υποχρέωση εξυγίανσης/ιδιωτικοποίησης των κρατικών εταιρειών τους, ενώ στη συνέχεια, παρά τις θυσίες αυτών των χωρών, εξελίχθηκε σε εισροές προς τις ανεπτυγμένες – βλ. Έκθεση Ο.Η.Ε. από το 1992, η οποία αποκάλυψε ότι από το 1983 έως το 1990 η καθαρή εκροή Κεφαλαίων από τον Τρίτο Κόσμο, με προορισμό τις πλούσιες χώρες, έφτασε τα 150,5 δις $), ο οποίος θα επιστραφεί με πολλούς και διάφορους τρόπους – έμμεσα στην αρχή και άμεσα στη συνέχεια.

Για παράδειγμα (έμμεση επιστροφή), τα έργα υποδομής που δημιουργούνται βοηθούν στην επιτυχημένη τοποθέτηση των ευρωπαϊκών αλυσίδων οι οποίες, παίρνοντας μερίδια αγοράς από τις τοπικές με τα δικής τους παραγωγής προϊόντα, «εισάγουν πλούτο» στις χώρες προέλευσης τους. Στη συνέχεια, αφού ενισχυθούν-εδραιωθούν, εξαγοράζουν τους ανταγωνιστές τους και διευρύνουν «μονοπωλιακά» την κερδοφορία τους, επανεξάγοντας την (συνεχής μείωση της «φορολογικής βάσης» των μικρών κρατών).  

Επί πλέον, η υποχρέωση για μείωση του δημόσιου χρέους και του ελλείμματος (ο βασικός όρος της ένταξης), θα έχει σαν αποτέλεσμα, για τις μικρές Οικονομίες και το Δημόσιο τομέα τους. την πώληση των υγιών (κοινωφελών ως επί το πλείστον) επιχειρήσεων, μέσω των διαφόρων ιδιωτικοποιήσεων (εισαγωγή τους στο Χρηματιστήριο, περαιτέρω δημόσιες εγγραφές των ήδη εισηγμένων κ.α.), στις οποίες κατά κύριο λόγο θα συμμετέχουν ξένοι επενδυτές. 

Εκτός αυτού, θα επιφέρει την αναστολή λειτουργίας των μη υγιών δημόσιων επιχειρήσεων, για τις οποίες δεν υφίσταται η δυνατότητα ιδιωτικοποίησης, με αποτέλεσμα να «συμπληρωθεί» ο ελεύθερος χώρος που θα δημιουργηθεί από τις μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες – αυξάνοντας ακόμη περισσότερο το μέγεθος τους, αλλά και την επιρροή τους στα εσωτερικά των μικρότερων χωρών.

Υποθέτουμε (προβλέπουμε) δυστυχώς ότι, όταν όλα αυτά θα έχουν συντελεσθεί και οι διεθνείς εταιρείες θα έχουν κυριαρχήσει, τότε θα μειωθούν και οι φορολογικοί συντελεστές προς όφελός τους. Αυτό τουλάχιστον φαίνεται από τις εκάστοτε κυβερνητικές εξαγγελίες για μείωση της φορολογίας στο απώτερο μέλλον.

Ενισχυτικό των παραπάνω και σύμφωνα με τον Ελβετό J. Ziegler, είναι η «συμφωνία κυρίων» (gentlemen agreement) με τους μελλοντικούς «κυρίαρχους όλων των αγορών», η «αμερικανική συναίνεση» (μονοπωλιακό δόγμα) κατά άλλους, η οποία βασίζεται στις ακόλουθες αρχές:

 

ΟΙ ΔΕΚΑ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

 

(1) Σε κάθε «χρεωστικό» (λαμβάνων πιστώσεις ή επιχορηγήσεις) κράτος, είναι απαραίτητη μία αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος, κάτω από δύο βασικές συνιστώσες:

α.  Μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης των ανώτατων εισοδημάτων (έτσι ώστε να υποκινηθούν οι πλουσιότεροι στη διενέργεια παραγωγικών επενδύσεων) και

β.  επέκταση της φορολογικής βάσης, με την έννοια της κατάργησης των φορολογικών ελαφρύνσεων (απαλλαγών) των χαμηλών εισοδημάτων, με στόχο την μέσω αυτών αύξηση των φόρων που εισπράττουν οι μικρές (χρεωστικές) Οικονομίες.  

(2)  Γρήγορη και ολοκληρωμένη απελευθέρωση των χρηματοπιστωτικών αγορών.

(3)  Εξασφαλισμένη ίση μεταχείριση των εσωτερικών με τις εξωτερικές (ξένες) επενδύσεις, με σκοπό την ασφάλεια των τελευταίων και επομένως την αύξηση τους.    

(4)  Όσο το δυνατόν «βαθύτερη» διάσπαση (κατάτμηση, διαίρεση) του Δημοσίου τομέα, με την ιδιωτικοποίηση όλων των επιχειρήσεων που βρίσκονται άμεσα ή έμμεσα στην ιδιοκτησία του κράτους.

(5) Ευρύτερη αναδιάρθρωση των μικρομεσαίων Οικονομιών, με στόχο την εξασφάλιση του ελεύθερου ανταγωνισμού μεταξύ των διαφόρων επιχειρηματικών δυνάμεων που δραστηριοποιούνται σε αυτές.

(6)  Ενδυνάμωση των μεθόδων προστασίας της ιδιωτικής περιουσίας (των ξένων). 

(7) Προώθηση της απελευθέρωσης των εμπορικών συναλλαγών με τον υψηλότερο δυνατόν ρυθμό, με ελάχιστο στόχο την ετήσια μείωση κατά 10% των μέσων τελωνειακών επιβαρύνσεων.

(8) Προτεραιότητα των επενδύσεων και των «επιδοτήσεων» στις εξαγωγικές επιχειρήσεις, επειδή το ελεύθερο εμπόριο «προωθείται» κυρίως μέσω των εξαγωγών. Όσον αφορά τις κρατικές δαπάνες, οφείλουν να προτιμηθούν εν πρώτοις τα έργα υποδομής (αυτές δηλαδή που έχουν σχέση με την γρήγορη και ασφαλή διακίνηση των προϊόντων των ξένων «κατακτητών» – δρόμοι, αεροδρόμια, λιμάνια κ.α.).  

(9) Μείωση ή σταθεροποίηση των κρατικών ελλειμμάτων των μικρομεσαίων Οικονομιών.

(10) Επίτευξη διαφάνειας στην αγορά:  Οι κρατικές επιχορηγήσεις των ιδιωτικών και λοιπών επιχειρήσεων δεν επιτρέπονται, ενώ τα κράτη του «τρίτου κόσμου», τα οποία επιδοτούν τα καθημερινά είδη πρώτης ανάγκης, έτσι ώστε να διατηρήσουν χαμηλές τις τιμές τους για τους πολίτες τους, υποχρεώνονται να σταματήσουν την εφαρμογή της συγκεκριμένης πολιτικής."

Σήμερα, σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά από τότε και ενώ η χρηματοπιστωτική κρίση εξελίσσεται «απειλητικά» σε δημοσιονομική, με αφετηρία την Ελλάδα (άρθρο μας: Η ΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ: Η αναμενόμενη δημοσιονομική κρίση πλήττει πρώτα τη χώρα μας, καθιστώντας την ανυπεράσπιστο στόχο των κερδοσκόπων και ωρολογιακή βόμβα μεγάλης ισχύος στα θεμέλια της Ευρωζώνης.  12/12/2009), οι «μηχανισμοί» του «αδρανούς» διεθνούς κεφαλαίου φαίνεται να «εποφθαλμιούν» τις ανεπτυγμένες πλέον δυτικές χώρες, ξεκινώντας προφανώς από τις μικρότερες.

Ο συχνά άκρατος δανεισμός των κρατών, ο οποίος συνδέθηκε εσφαλμένα με την κατανάλωση στη θέση των παραγωγικών επενδύσεων, η δεδομένη «αναλγησία» κάποιων κυβερνήσεων, οι οποίες σπαταλούσαν αφειδώς δημόσιους πόρους (αντί να διαχειρίζονται ισοσκελισμένα τα υφιστάμενα έσοδα), η ανάληψη πιστώσεων εκ μέρους των κρατών από τους κερδοσκόπους, «εν απουσία» διακρατικών «ταμείων συνοχής» και τόσα άλλα «λάθη» δημιούργησαν, κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, έναν εξαιρετικά επικίνδυνο, απρόσωπο εχθρό – το διεθνές κεφάλαιο, το οποίο απειλεί να τις καταστρέψει ολοσχερώς. Θεωρώντας ότι ο βασικότερος αμυντικός «μηχανισμός» αυτού του Κεφαλαίου είναι το ΔΝΤ, θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε, όσο καλύτερα μπορούμε, κάποιες «ιδιαιτερότητες» του.        

 

ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

 

Το IMF (International Monetary Fund) είναι ένας «εξειδικευμένος» μηχανισμός των Ηνωμένων Εθνών, συγγενής με τη Διεθνή Τράπεζα, με έδρα την Ουάσινγκτον. Ιδρύθηκε τον Ιούλιο του 1944, ενώ ουσιαστικά ξεκίνησε τη λειτουργία του το Μάρτιο του 1947, σαν αποτέλεσμα των αποφάσεων της διάσκεψης του Bretton Woods, οι οποίες αφορούσαν την «ανοικοδόμηση» του παγκόσμιου οικονομικού «συστήματος».

Στις υπευθυνότητες του συγκαταλέγονται η προώθηση της διεθνούς συνεργασίας στη νομισματική πολιτική, η επέκταση του παγκόσμιου εμπορίου, η σταθεροποίηση των συναλλαγματικών ισοτιμιών, η παροχή πιστώσεων, η επιτήρηση της πολιτικής του χρήματος και η προσφορά «τεχνικής» βοήθειας. Το ΔΝΤ έχει σήμερα 186 μέλη-χώρες, το δικαίωμα ψήφου των οποίων καθορίζεται από το μερίδιο τους στα κεφάλαια του «οργανισμού». Οι αποφάσεις του ΔΝΤ οφείλουν να λαμβάνονται με πλειοψηφία 85%, ενώ τα μέλη με τα μεγαλύτερα «μερίδια ψήφου» είναι τα εξής:

 

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Μερίδια ψήφου στο ΔΝΤ (2007)

 

Χώρες-μέλη	Μερίδια Ψήφου
Η.Π.Α.	16,77%
Ιαπωνία	6,02%
Γερμανία	5,88%
Γαλλία	4,86%
Μ. Βρετανία	4,86%
Κίνα	3,66%

Πηγή: IMF, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος     

 

Το ΔΝΤ απασχολεί 2.700 άτομα υπό την ηγεσία ενός διευθύνοντος συμβούλου (σήμερα του Γάλλου, πρώην υπουργού οικονομικών, κ. D. Strauss–Kahn) ο οποίος, με βάση μία άτυπη συμφωνία μεταξύ των Η.Π.Α. και μερικών ευρωπαϊκών χωρών, οφείλει να είναι πάντοτε Ευρωπαίος. Ο πρώτος «αντικαταστάτης» του αντίθετα (First Deputy Managing Director) είναι πάντοτε αμερικανός – σήμερα ο κ. John Lipsky.

(α)  Αντικείμενο και Στόχοι:  Όταν ένα μέλος του ΔΝΤ αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες, έχει τη δυνατότητα να ζητήσει τη βοήθεια του «ταμείου». Το ΔΝΤ τότε παρέχει πιστώσεις περιορισμένης διάρκειας στις χώρες που αιτούνται τη συνδρομή του, οι οποίες όμως είναι συνδεδεμένες με συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Για παράδειγμα, απαιτείται η άμεση μείωση των δημοσίων δαπανών, ο χαμηλός πληθωρισμός, η αύξηση των εξαγωγών, καθώς επίσης η απελευθέρωση του χρηματοπιστωτικού κλάδου. Επί πλέον απαιτούνται «διαρθρωτικές αλλαγές», όπως η ιδιωτικοποίηση των «κοινωφελών» δημοσίων επιχειρήσεων (κυρίως των τραπεζών, της ύδρευσης, του ηλεκτρισμού και της επικοινωνίας – προφανώς λοιπόν των εξαιρετικά κερδοφόρων μονοπωλιακών), καθώς επίσης η απόλυση ορισμένων «ομάδων» εργαζομένων.

Η βοήθεια εκ μέρους του ΔΝΤ συνδέεται πολύ συχνά με προϋποθέσεις «Χρηστής  Διακυβέρνησης» (Good Governance), όπως για παράδειγμα η καταπολέμηση της διαφθοράς, ο περιορισμός της διαπλοκής κλπ. Οι στόχοι του είναι, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, η προώθηση της διεθνούς συνεργασίας στη νομισματική πολιτική,  η σταδιακή επέκταση του παγκοσμίου εμπορίου, η σταθεροποίηση των διεθνών χρηματοπιστωτικών αγορών, η παροχή βραχυπρόθεσμων πιστώσεων για την εξισορρόπηση των ελλειμμάτων, η επιτήρηση της πολιτικής χρήματος, η απελευθέρωση των υφισταμένων διεθνών συναλλαγών από τους κρατικούς περιορισμούς και η παροχή τεχνικής βοήθειας.   

(β) Τρόποι επίτευξης των στόχων:  Κάθε χώρα-μέλος λαμβάνει μία επονομαζόμενη «στάθμιση», σύμφωνα με την οποία καθορίζονται οι υποχρεώσεις χρηματικής συμμετοχής της στο ταμείο του ΔΝΤ (σε χρυσό, συνάλλαγμα και τοπικό νόμισμα), τα δικαιώματα της σε παροχή πιστώσεων, η βαρύτητα της ψήφου, καθώς επίσης το ύψος των πιστώσεων που μπορεί να απαιτήσει.

Περαιτέρω, όταν ένα κράτος-μέλος βρεθεί σε οικονομική δυσκολία, έχει κατ' αρχήν τη δυνατότητα να «αιτηθεί» την παροχή πίστωσης εκ μέρους του ΔΝΤ. Η πίστωση αυτή είναι συνδεδεμένη με τις προϋποθέσεις που αναφέραμε προηγουμένως (μείωση των δημοσίων δαπανών κλπ), τις οποίες είναι υποχρεωμένο να τηρήσει.

Από το 1969 και μετά ισχύουν τα ονομαζόμενα «Ειδικά Δικαιώματα Λήψης» («ΕΔΛ» – δικός μας όρος για συντόμευση). Σύμφωνα με αυτά, ένα κράτος-μέλος έχει το δικαίωμα να αγοράσει συνάλλαγμα, με τη μεσολάβηση του ΔΝΤ. Για το συνάλλαγμα αυτό, το κράτος-μέλος πληρώνει με «ΕΔΛ». Το «ΕΔΛ» είναι λοιπόν ένα είδος «παγκοσμίου χρήματος», το οποίο αφορά τη διακίνηση των συναλλαγών των κεντρικών τραπεζών και καθορίζεται ως εξής:

– Τα «ΕΔΛ» προσφέρονται σε συγκεκριμένο ύψος   

– Για τα «ΕΔΛ» πρέπει να πληρώνονται τόκοι

– Μέσω των «ΕΔΛ» αυξάνεται σημαντικά η διεθνής ρευστότητα (πιστωτική επέκταση)

– Σε κάθε αύξηση των «ΕΔΛ», ελέγχεται εάν υπάρχει παγκοσμίως ανάγκη εξουδετέρωσης ενδεχόμενων πληθωριστικών τάσεων

Για παράδειγμα, όταν η Τουρκία (αναπτυσσόμενη χώρα) απευθύνεται στο ΔΝΤ, επειδή χρειάζεται συνάλλαγμα για την πληρωμή των υποχρεώσεων της, τότε το ΔΝΤ ορίζει μία χώρα – για παράδειγμα τις Η.Π.Α.- με υψηλά συναλλαγματικά αποθέματα. Η χώρα αυτή τότε (οι Η.Π.Α.) πουλάει στην Τουρκία συνάλλαγμα, λαμβάνοντας έναντι αυτού «ΕΔΛ».  

(γ)  «Εξάρτηση»: Αρχικά το ΔΝΤ ήταν «προγραμματισμένο» έτσι ώστε, όταν μία χώρα-μέλος αντιμετώπιζε οικονομικά προβλήματα, να έχει αυτόματα το δικαίωμα να λάβει ΔΝΤ-πιστώσεις. Ουσιαστικά λοιπόν ήταν ένα πραγματικό ταμείο συνοχής, το οποίο εξασφάλιζε πιστώσεις στα κράτη που τις είχαν ανάγκη – χωρίς να απαιτείται η  ανάληψη δανείων εκ μέρους τους από τους διεθνείς κερδοσκόπους, με τοκογλυφικά επιτόκια.

Μετά τον πόλεμο της Κορέας όμως, η μεγάλη αύξηση των ενεργειακών τιμών δημιούργησε κρίσεις στα ισοζύγια πληρωμών πολλών χωρών. Τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο «εισήχθη» η «εξάρτηση» – δηλαδή, τα κράτη δεν είχαν πλέον το δικαίωμα να ζητήσουν ΔΝΤ-πιστώσεις, εάν δεν τις συνέδεαν με την ανάληψη συγκεκριμένων δεσμεύσεων, όπως για παράδειγμα τότε την «απελευθέρωση» των συναλλαγματικών ελέγχων και την εξουδετέρωση των εμπορικών περιορισμών.

Επίσης έπαψαν να χορηγούνται «εφ άπαξ» πιστώσεις (αρχικά με το ΔΝΤ-δάνειο στη Χιλή το 1956 και στην Ταϊτή το 1958), με την έννοια ότι η συνολική χρηματοδότηση παρεχόταν «με δόσεις» – οι οποίες εξαρτιόταν πλέον τόσο από τη λήψη των μέτρων, όσο και από τα αποτελέσματα τους στην οικονομία της εκάστοτε χώρας.

Η «εξάρτηση» ήταν μία πρωτοβουλία των Η.Π.Α., η οποία στην αρχή δεν έγινε αποδεκτή από άλλα κράτη-μέλη, τα οποία είχαν την άποψη ότι οι ΔΝΤ-πιστώσεις ήταν δικαίωμα των μελών, σύμφωνα με την ιδρυτική συμφωνία του ΔΝΤ (Articles of Agreement). Εν τούτοις, ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος του ΔΝΤ

(Η.Π.Α.) έθετε πάντοτε «βέτο», όταν οι αιτήσεις των κρατών-μελών για πίστωση δεν «συνέπλεαν» με την ιδέα της «εξάρτησης». Το γεγονός αυτό οδήγησε τα μέλη του ΔΝΤ να απευθύνονται κατ' αρχήν στις Η.Π.Α. και όχι στο ΔΝΤ, όταν ήθελαν να ζητήσουν πιστώσεις. Έτσι, η αρχή της «εξάρτησης» ίσχυσε πρακτικά, παρά τις αντιρρήσεις πολλών κρατών-μελών του ΔΝΤ.

(δ)  Πιστωτές:  Μέχρι το 1977, πιστωτές του ΔΝΤ ήταν τόσο οι αναπτυσσόμενες χώρες, όσο και οι βιομηχανικές – για παράδειγμα, η Μ. Βρετανία ήταν ανέκαθεν ένας από τους μεγαλύτερους. Έως τότε η «εξάρτηση» δεν χρησιμοποιούταν, όσον αφορά τη Μ. Βρετανία, η οποία ήταν ένα από τα ιδρυτικά μέλη του ΔΝΤ. Το γεγονός όμως αυτό άλλαξε μετά την πολλαπλή υποτίμηση της Στερλίνας, όπου για πρώτη φορά το ΔΝΤ συνέδεσε την παροχή δανείου (stand-by-credit που ζητήθηκε από τη Μ. Βρετανία το 1977), με την ανάληψη σημαντικών δεσμεύσεων εκ μέρους της – όπως για παράδειγμα τον περιορισμό των κοινωνικών δαπανών και την κατάργηση των ελέγχων στις εισαγωγές.           

Από τη στιγμή εκείνη και μετά το ΔΝΤ θεωρήθηκε σαν η τελευταία λύση για την αναζήτηση πιστώσεων, επειδή σήμαινε αυτόματα την ανάμιξη μίας χώρας (κυρίως των Η.Π.Α.) στα εσωτερικά ζητήματα κάποια άλλης (απώλεια της Εθνικής κυριαρχίας). Έκτοτε έπαψαν να αιτούνται τη βοήθεια του οι βιομηχανικές χώρες, οι οποίες δεν ήθελαν προφανώς την ανάμιξη των Η.Π.Α. στα εσωτερικά τους θέματα.

Ουσιαστικά λοιπόν, το ΔΝΤ μετατράπηκε σε ένα «μηχανισμό ελέγχου», στην υπηρεσία των ανεπτυγμένων χωρών – του «πρώτου κόσμου», εις βάρος του «τρίτου». Σύμφωνα δε με το μεγαλύτερο επικριτή του ΔΝΤ, τον κ. J. Stiglitz,  ο οργανισμός αυτός είναι ο κατ' εξοχήν μηχανισμός επιβολής της «Αμερικανικής συναίνεσης», των δέκα εντολών δηλαδή που αναφέραμε στην αρχή του κειμένου – προφανώς όργανο επιβολής της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.  

(ε) Απόψεις και παραδείγματα: Ουσιαστικά θεωρείται πως το ΔΝΤ, όταν αποφασίζει να «βοηθήσει» κάποια χώρα που «αιτείται» τη συνδρομή του, έχει σαν κύριο στόχο την εξασφάλιση των πιστωτών της – ιδιαίτερα των τραπεζών και δη των αμερικανικών. Πρόκειται λοιπόν για ένα «σύνδικο πτώχευσης», ο οποίος δεν ασχολείται καθόλου με την δημιουργία προϋποθέσεων παραγωγής πλούτου, στη χώρα που αναμιγνύεται (άρθρο μας: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΛΟΥΤΟΥ: Οι κίνδυνοι της βιαστικής υιοθέτησης ενός λανθασμένου «αναδιανεμητικού» τρόπου κοινωνικής οργάνωσης, σε περίοδο ύφεσης L, σε μη ανταγωνιστικές, σε υπερχρεωμένες, σε «διαρθρωτικά» βαριά ασθενείς και σε μη εκπαιδευμένες «κεφαλαιοκρατικά» Οικονομίες  15/11/2009 ). Το γεγονός αυτό αποδεικνύεται από την «ποιότητα» των μέτρων που προτείνει, πόσο μάλλον από το ότι δεν «υπεισέρχεται» καν στη διαδικασία να προσαρμόσει τα μέτρα στις ιδιαιτερότητες της εκάστοτε χώρας – ακολουθώντας σταθερά την ίδια πολιτική για όλες ανεξαιρέτως.

Η πλέον αντιπροσωπευτική καταστροφή που προκάλεσαν οι συνεργάτες του ΔΝΤ σε μία χώρα είναι αυτή της Αργεντινής, στην οποία επέβαλλαν μία οικονομική και χρηματοπιστωτική πολιτική που εξυπηρετούσε αποκλειστικά τα συμφέροντα των ξένων τραπεζών (των αμερικανικών εν προκειμένω). Το ΔΝΤ εξανάγκασε την κυβέρνηση της χώρας να μειώσει μαζικά τις δαπάνες στην Παιδεία, στην Υγεία και στην κοινωνική περίθαλψη (συντάξεις κλπ), να απελευθερώσει τις εισαγωγές, να ιδιωτικοποιήσει όλες τις δημόσιες επιχειρήσεις, να μειώσει κάθε είδους παροχές και τόσα πολλά άλλα, που είναι αμφίβολο εάν ποτέ μπορέσει η Αργεντινή να επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα (άρθρο μας: Η ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΤΗΣ ΑΡΓΕΝΤΙΝΗΣ: Ιστορικά στοιχεία, παραλληλισμοί, οι αιτίες της κρίσης, η μεγάλη ύφεση, η υπερχρέωση, η στάση πληρωμών, τα καταναγκαστικά μέτρα της κυβέρνησης και τα αποτελέσματα τους  3/1/2010 ).  

Όπως συζητείται ευρύτερα, κάθε φορά που ένας υπουργός κάποιας χώρας πηγαίνει στην Ουάσινγκτον, για να ζητήσει «γονυπετής» την καθυστέρηση της πληρωμής κάποιας δόσης δανείου, οι «γύπες» του ΔΝΤ αποσπούν ακόμη ένα κομμάτι από τις σάρκες της χώρας του – κάποια βιομηχανία δηλαδή από τον ιδιωτικό ή από το δημόσιο τομέα της. Η μέθοδος είναι πάντοτε η ίδια: Το ΔΝΤ απαιτεί (και επιβάλλει) την πώληση μίας εταιρείας ενός κερδοφόρου τομέα της χώρας, σε μία πολυεθνική επιχείρηση (κατά προτίμηση αμερικανική) – αφήνοντας τελικά στο κράτος όλες τις ζημιογόνες, γεγονός που φυσικά το οδηγεί στην υποδούλωση και εξαθλίωση των Πολιτών του.

Ένα δεύτερο αντιπροσωπευτικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσφατη ασιατική κρίση, όπου μέσα σε λίγες μόνο εβδομάδες έμειναν εκατοντάδες χιλιάδες άνεργοι – από τη Νότια Κορέα μέχρι την Ινδονησία. Το ΔΝΤ, όταν ζητήθηκε η βοήθεια του για να ξεπεραστεί η οικονομική κρίση (η οποία διογκώθηκε μετά την γνωστή ανάμιξη των διεθνών κερδοσκόπων, όπως του G.Soros), επέβαλλε σε όλες τις χώρες αυστηρή δημοσιονομική/συναλλαγματική «πειθαρχία», δραστική μείωση των κοινωνικών δαπανών και περιορισμό των επιχειρηματικών πιστώσεων.

Φυσικά ή ύφεση ήταν «εκρηκτική», η ανεργία εκτινάχθηκε στα ύψη, τα φάρμακα στα νοσοκομεία εξέλειψαν εντελώς, χιλιάδες άνθρωποι έμειναν στο δρόμο, ενώ η πείνα και ο υποσιτισμός κατέστρεψαν εντελώς μεγάλες κοινωνικές ομάδες. Ένας ολόκληρος τομέας της μεσαίας εισοδηματικής τάξης, η οποία είχε αναπτυχθεί κατά τη δεκαετία του 1980, σχεδόν εξαφανίσθηκε. Ως συνήθως, οι τάξεις που υπέφεραν περισσότερο ήταν οι χαμηλότερες εισοδηματικές, οι οποίες στην κυριολεξία έμειναν χωρίς καμία κρατική μέριμνα – πάντοτε με εντολές του ΔΝΤ.       

 

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

 

Όπως έχει γίνει μάλλον κατανοητό από το προηγούμενο κείμενο μας, το ΔΝΤ είναι ουσιαστικά ένας «σύνδικος πτώχευσης», ο οποίος αναλαμβάνει αφενός μεν την «ομαλή» (οργανωμένη, μεθοδική) χρεοκοπία της χώρας που καταλήγει στα δίχτυα του, αφετέρου δε την εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους, προς τους διεθνείς πιστωτές της. Έτσι, η «τεχνητή» μείωση των χρεών της είναι στην πραγματικότητα «ουτοπική», αφού οι οφειλές επιστρέφονται «ποικιλοτρόπως»,

(α) μέσω των αυξημένων τόκων για τα εναπομένοντα χρέη (για παράδειγμα, ορίζεται να πληρώσει η χώρα το 60% των χρεών της, αποσβένοντας το υπόλοιπο 40% – αλλά με επιτόκια που τελικά, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες υποχρεώσεις που αναλαμβάνει, υπερβαίνουν κατά πολύ το 40% που δήθεν της χαρίσθηκε).    

(β)  δια της μεθόδου της «λεηλασίας» του παραγωγικού πλούτου της (πώληση των κερδοφόρων επιχειρήσεων, σε εξευτελιστικές τιμές κλπ), καθώς επίσης

(γ)  με την επιβολή υψηλών φόρων, οι οποίοι στη συνέχεια κατευθύνονται «όπου δει» – αφού οι διαχειριστές των ταμείων της πληττόμενης χώρας δεν είναι πλέον οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι της. 

Στα πλαίσια αυτά και με αφορμή τη χώρα μας, η οποία κινδυνεύει λόγω έλλειψης ρευστότητας και όχι λόγω απουσίας «εμπράγματων εγγυήσεων», κυρίως επειδή η ΕΚΤ επιμένει στην καταστροφική πολιτική της (άρθρο μας: Ο ΑΔΥΝΑΜΟΣ ΚΡΙΚΟΣ: Η «εγκληματική εμμονή» της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας στη διατήρηση της υψηλής τιμής του Ευρώ, απέναντι στα υπόλοιπα «ανταγωνιστικά» νομίσματα του πλανήτη, είναι πολύ πιθανόν να σημάνει την αρχή του τέλους της Ενωμένης Ευρώπης  19/12/2009), ενώ η «πρωσική» Γερμανία λειτούργησε αποσταθεροποιητικά για όλο το χώρο της Ευρωζώνης (άρθρο μας: ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ: Η Γερμανία είναι μέρος του προβλήματος της Ελλάδας, ενώ θα είναι η κύρια υπεύθυνη στην περίπτωση που τυχόν καταρρεύσει, κάτω από την πίεση της κρίσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το κοινό νόμισμα  16/1/2010), έχουν αρχίσει οι συζητήσεις για τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου (ΕΝΤ).

Ειδικότερα, επειδή οι ηγέτιδες δυνάμεις της Ευρωζώνης δεν επιθυμούν την ανάμιξη των Η.Π.Α., μέσω του ΔΝΤ, στα εσωτερικά της ΕΕ., θεωρούν ότι θα πρέπει να εξευρεθεί ένας τρόπος ο οποίος, αφενός μεν να εξασφαλίζει τους πιστωτές όποιας ευρωπαϊκής χώρας κινδυνεύει να χρεοκοπήσει, αφετέρου δεν να μην απαιτεί απαραίτητα την ανάμιξη της Κομισιόν στα εσωτερικά της.

Στα πλαίσια αυτά, η Ευρωζώνη «συζητάει» την ίδρυση ενός «Ευρωπαϊκού ΝΤ», το οποίο να εξασφαλίζει τη ρευστότητα σε χώρες-μέλη που (ατυχώς) την έχουν ανάγκη, κάτω από συγκεκριμένες όμως προϋποθέσεις – όχι απαραίτητα τις ίδιες που απαιτεί το ΔΝΤ. Ο πίνακας που ακολουθεί, αναφέρεται στο δανεισμό που απαιτείται το 2010, μέσω της έκδοσης-πώλησης ομολόγων του δημοσίου, από διάφορες χώρες της ΕΕ:

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Απαιτούμενος δανεισμός 2010 – Ελλείμματα 2010 (υπόθεση) 

 

Χώρες	Έλλειμμα	Δανεισμός	Πρώτο πεντάμηνο
ΙΤΑΛΙΑ*	5,30	250 δις €	70,0 δις €
ΓΕΡΜΑΝΙΑ	5,50	222 δις €	./.
ΓΑΛΛΙΑ	8,50	198 δις €	./.
ΙΣΠΑΝΙΑ*	10,10	117 δις €	32,5 δις €
ΕΛΛΑΔΑ*	12,20	53 δις €	20,5 δις €
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ*	8,00	./.	12,8 δις €
ΙΡΛΑΝΔΙΑ*	14,70	./.	7,2 δις €

Πηγή: Spiegel, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

* Συνολικά και οι πέντε χώρες χρειάζονται 404,6 δις € εντός του 2010  

Μία λύση που φαίνεται να συμβαδίζει κατ' αρχήν με τις απαιτήσεις της Ευρωζώνης, θεωρείται αυτή που ακολούθησε το ΔΝΤ, κατά την κρίση του Μεξικού (1994/95) – μία χώρας «υποτελούς» βασικά των Η.Π.Α. Το ΔΝΤ τότε, από κοινού με τη Διεθνή Τράπεζα και τις Η.Π.Α., προσέφερε βραχυπρόθεσμες πιστώσεις στο Μεξικό, ύψους 50 δις $. Έναντι αυτών οι Η.Π.Α. απαίτησαν την παροχή εγγυήσεων, σύμφωνα με τις οποίες το Μεξικό δεσμεύθηκε, για την περίπτωση που δεν θα μπορούσε να επιστρέψει το δάνειο, να «απέχει» από τα έσοδα των πετρελαϊκών εξαγωγών του προς τις Η.Π.Α.

Με αυτόν τον τρόπο, η τότε κυβέρνηση του B.Clinton απέφυγε την ανάμιξη της στα εσωτερικά της γειτονικής χώρας, επιδεικνύοντας ταυτόχρονα «αλληλεγγύη» μέσα στις συνθήκες πανικού που είχαν επικρατήσει στο Μεξικό – χωρίς όμως να διακινδυνεύει η ίδια τα χρήματα της.

Στην περίπτωση τώρα της Ελλάδας, αναζητείται «πειραματικά» μία παρόμοια λύση. Πόσο μάλλον, αφού η ενδεχόμενη βοήθεια από το ΔΝΤ δεν μπορεί να υπερβεί τα 10 δις € για το 2010 (πηγή: Zeit) – ποσόν που είναι αρκετά χαμηλό, για την περίπτωση που η κατάσταση της χώρας επιδεινωθεί (μέχρι το Μάιο φαίνεται να απαιτούνται περί τα 20,50 δις €). Η επόμενη βέβαια ερώτηση αφορά τοείδος των εγγυήσεων, τις οποίες οφείλει να παρέχει η Ελλάδα, έτσι ώστε να «βοηθηθεί» από κάποιες χώρες της Ευρωζώνης που διαθέτουν την απαιτουμένη ρευστότητα.

Μετά λοιπόν από κάποιες έρευνες της Κομισιόν (πιθανότατα από τους ελεγκτές που επισκέφθηκαν πρόσφατα τη χώρα μας – άρθρο μας: ΕΥΡΩΣΔΟΕ: Η Κομισιόν ελέγχει το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης – το κλιμάκιο της Ε.Ε. και της ΕΚΤ που βρίσκεται στη χώρα μας, θα «επισκεφθεί» σήμερα αρκετά υπουργεία, προκειμένου να διασταυρώσει τα μεγέθη του προϋπολογισμού  8/1/2010), φαίνεται ότι διαπιστώθηκε η ύπαρξη «εμπράγματων» εγγυήσεων εκ μέρους μας – υπό τη μορφή ξενοδοχείων, λιμανιών, αεροδρομίων, τραπεζών, ασφαλειών, κοινωφελών επιχειρήσεων κλπ. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι, το ελληνικό δημόσιο κατέχει μεγάλη ακίνητη περιουσία η οποία, σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα «Die Zeit», είναι του ύψους των 300 δις € (το ΔΝΤ αξιολόγησε το 2007 το ύψος του μετοχικού χαρτοφυλακίου του ελληνικού δημοσίου στα 42 δις €).

Ο «σχεδιασμός» όμως αυτός της Κομισιόν έχει ορισμένες δυσκολίες – ειδικότερα τον τρόπο που θα πουλιόντουσαν οι κατασχεθείσες εγγυήσεις, στην περίπτωση που η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να επιστρέψει το δάνειο που θα λάβαινε. Έτσι φαίνεται να επιλέχθηκε η λύση της σύστασης ενός «Ιδρύματος» (Holding), το οποίο θα συμπεριελάμβανε όλες τις «εγγυήσεις» του δημοσίου (ακίνητη περιουσία 300 δις €, μετοχές 42 δις € κλπ), έτσι ώστε να απευθύνονταν σε αυτό οι ευρωπαίοι πιστωτές, στην περίπτωση που θα έπρεπε να εξασκήσουν τα δικαιώματα τους: να κατασχέσουν δηλαδή και να πουλήσουν τα περιουσιακά στοιχεία του ελληνικού δημοσίου.

Η Ελλάδα βέβαια τότε, θα μετατρεπόταν επίσημα σε ένα προτεκτοράτο της Ευρωζώνης, με τους Πολίτες της να έχουν απολέσει ουσιαστικά όλα τους τα δικαιώματα – γεγονός που θα καθιστούσε τους υπεύθυνους, τους «εν ενεργεία» δηλαδή πολιτικούς της, στην κυριολεξία εγκληματίες και υπόλογους των Ελλήνων Ελευθέρων Πολιτών της.

Βέβαια, η εναλλακτική λύση υπάρχει και είναι μάλλον αυτονόητη: Τέλος στο δημόσιο δανεισμό και στη συνεχή χρέωση του κράτους – τέλος στα πολιτικά λάθη, τέλος στις δικαιολογίες και στις «παραλείψεις». Η Ελλάδα μπορεί να πάρει μόνη της τα «μέτρα εξυγίανσης» που θα της επέβαλλε είτε το ΔΝΤ, είτε το ΕΝΤ, χωρίς να καταφύγει σε νέο δανεισμό. Κατά την άποψη μας, δεν πρέπει να αναλάβει καμία καινούργια υποχρέωση, όσο και αν της κοστίσει κάτι τέτοιο. Αν μη τι άλλο, οφείλουν όλοι οι Έλληνες να «πολεμήσουν» μαζί, με στόχο να παραμείνουν ελεύθεροι Πολίτες – κυρίαρχοι του κράτους τους, μη υποτελείς σε κανέναν.        

 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ             

 

Η χώρα μας ευρίσκεται «πολλαπλά» στο επίκεντρο των εξελίξεων (άρθρο μας: ΣΤΟ ΜΑΤΙ ΤΟΥ ΚΥΚΛΩΝΑ: Η Ελλάδα στο επίκεντρο της αμερικανό-ευρωπαϊκής διαμάχης, τα σφάλματα μας, οι «αλλότριες» ευθύνες και ο υπερπληθωρισμός ομολόγων, ο οποίος φαίνεται να εξελίσσεται σε μία καταστροφική πανδημία  23/1/2010), λειτουργώντας επί πλέον σαν «πειραματόζωο» της Ευρωζώνης, ενώ απειλείται τα μέγιστα η εθνική της κυριαρχία – παρά τα όσα «καθησυχαστικά» μας «μεταφέρονται» καθημερινά. Από την άλλη πλευρά, η Ευρώπη δεν μπορεί να αντέξει ένα πείραμα χρεοκοπίας «εντός των συνόρων της» – αλλά ούτε να επιτρέψει την ανάμιξη του ΔΝΤ στα εσωτερικά της.

Οφείλουν λοιπόν να ευρεθούν άμεσα, με ελληνική πρωτοβουλία, βιώσιμες λύσεις (όπως ο εσωτερικός δανεισμός, η πώληση δημοσίων ομολόγων σε άλλες χώρες, οι νέες συμμαχίες, η παράταση πληρωμής χρεών που δεν μπορούν να εξοφληθούν εμπρόθεσμα – το Dubai χρησιμοποίησε πρόσφατα αυτήν την πρακτική), ενώ όλοι οι Έλληνες πρέπει πια να «αγρυπνούν» καθημερινά, έτσι ώστε να εμποδίσουν την εφαρμογή καταστροφικών «λύσεων» («τύπου» ΔΝΤ, ΕΝΤ κλπ). 

Επίσης, θα πρέπει να ενημερώνονται πλέον σωστά και ολοκληρωμένα, έτσι ώστε να συνειδητοποιούν τη σοβαρότητα των εκάστοτε καταστάσεων, σταματώντας να αντιδρούν «παραδοσιακά» με απεργίες (για παράδειγμα, η συλλογή υπογραφών για δημοψηφίσματα θα ήταν μία νέα μέθοδος) και δημιουργώντας όλες εκείνες τις προϋποθέσεις που θα εξυγιάνουν επιτέλους την Ελληνική Οικονομία (άρθρο μας: Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΔΡΟΜΟΣ: Η ανάγκη περιστολής των κρατικών δαπανών, η «συγκράτηση» των αμοιβών, η εξισορρόπηση του εμπορικού ισοζυγίου, η κερδοφορία των εθνικών επιχειρήσεων, ο περιορισμός των δημοσίων επενδύσεων και οι απαιτήσεις μας από την ΕΕ  30/1/2010).

Ασφαλώς, πριν από όλα είναι απαραίτητη η παραδειγματική τιμωρία όλων αυτών που οδήγησαν την Ελλάδα σε αυτήν την κατάσταση επειδή, εάν δεν αποκατασταθεί η Δικαιοσύνη στην κοινωνική ζωή, είναι αδύνατον να εξασφαλισθεί η συμμετοχή όλων των Πολιτών στις μεγάλες προσπάθειες και θυσίες που απαιτούνται, για να ξεφύγει η χώρα «άπαξ και δια παντός» από το τέλμα, μετατρέποντας τον κίνδυνο σε ευκαιρία (άρθρο μας: ΠΟΛΙΤΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ: Οι καινούργιοι εχθροί των κρατών, οι αντιδραστικές κοινωνίες που αναπτύσσονται ραγδαία, καθώς επίσης οι πολιτικές ηγεσίες, πιθανόν «παραγνωρίζουν» τη σημασία των συνεχώς υψηλότερων χρεών, τα οποία απειλούν «ευθέως ανάλογα» την εμπιστοσύνη των πολιτών στις χώρες τους  6/1/2010).

Τελειώνοντας, όπως έχουμε ήδη γράψει, η Δημοκρατία (η οποία απαιτεί συνειδητή και ολοκληρωμένη ενημέρωση), μέσα από την οποία και μόνο μπορεί να αναπτυχθεί η Ελλάδα, είναι αναμφίβολα ένα πάρα πολύ δύσκολο πολιτικό σύστημα – αφού στηρίζεται στην ελεύθερη βούληση και όχι στον καταναγκασμό. Είναι όμως το μοναδικό πολιτικό σύστημα που προάγει τον άνθρωπο, ενώ έχει την ιδιαιτερότητα, τη μοναδικότητα καλύτερα να απελευθερώνει όλα τα αποθέματα ενέργειας ενός λαού, έχοντας σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία μίας χώρας με πρωτοφανείς δυνατότητες – κάτι που η Ελλάδα χρειάζεται σήμερα, όσο ίσως ποτέ άλλοτε στην Ιστορία της. 

 

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 14. Μαρτίου 2010, viliardos@kbanalysis.com   

 

* Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου (χρηματοοικονομικά, στρατηγικός σχεδιασμός). 

ΠΗΓΗ: Αθήνα, 14. Μαρτίου 2010, http://www.x-hellenica.gr/PressCenter/Articles/1703.aspx

Σπατάλη: Από το 1821 στο 2010

 

Του Απόστολου Παπαδημητρίου

 

 

Οι επαναστάτες πρόγονοί μας είχαν υποθηκεύσει το υπό σχηματισμό νεοελληνικό κράτος πριν από την αναγνώρισή του με την προσφυγή σε εξωτερικό δανεισμό!

 Στις 12 Απριλίου 1823 η έκθεση της επιτροπής, που είχε ορίσει η Β' Εθνοσυνέλευση για να συντάξει έναν πρόχειρο προϋπολογισμό του επαναστατημένου έθνους, δεν άφηνε κανένα περιθώριο για την κρισιμότητα της κατάστασης: Τα έξοδα του πρώτου εξαμήνου του 1823 θα ανέρχονταν σε 38 εκατομμύρια γρόσια και τα έσοδα σε μόλις 12 εκατομμύρια γρόσια. Η έκθεση της επιτροπής κατέληγε με την προτροπή να γίνεται καλύτερη διαχείριση του δημόσιου χρήματος από τους τοπικούς άρχοντες και την ανάγκη να αναζητηθούν νέοι πόροι.

Στην εξουσία επικεφαλής ήταν ο Λάζαρος Κουντουριώτης και ισχυροί άνδρες οι Κωλέτης (γαλλόφιλος), Μαυροκορδάτος (αγγλόφιλος) και Μεταξάς (ρωσόφιλος). Τό πόσο είχαν συνειδητοποιήσει οι αξιωματούχοι των επαναστατών, πολιτικοί και στρατιωτικοί, την κρισιμότητα των περιστάσεων μας παρουσιάζει κατά τρόπο ξεκάθαρο ο Μακρυγιάννης στα απομνημονεύματά του. Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος είχε αναλάβει (άνοιξη του 1822) την οργάνωση της άμυνας των επαναστατών στην Ανατολική Στερεά προς παρεμπόδιση της καθόδου των τουρκικών στρατευμάτων νοτιότερα. Είχε ζητήσει από την κυβέρνηση, η οποία διέκειτο εχθρικά απέναντί του, τον εφοδιασμό του στρατού του με τροφές και πολεμοφόδια. Αλλά, κατά τον Μακρυγιάννη "αυτείνοι οι αφεντάδες κάθονταν εις τα καράβια κ' έτρωγαν κ' έπιναν, κ' εκείνους οπού κιντύνευαν δια την πατρίδα τους προμήθευαν διχόνοιαν και διαίρεσιν αναμεταξύ τους". Και όταν λίγο αργότερα απελευθερώθηκε η Ακρόπολη της Αθήνας έδειξαν και οι καπετάνιοι ότι δεν υστερούσαν σε απληστία ως προς τους πολιτικούς. Πάλι ο Μακρυγιάννης γράφει ότι αφού άρπαξαν την περιουσία πολλών Αθηναίων άρχισαν να εξαπατούν και την κυβέρνηση (αντεκδίκηση): "Κι' όποιος είχε δέκα (σ.σ. άνδρες), τους έκανε εκατό ΄σ τον λογαριασμόν, και πάλε εκείνοι οι δέκα απλέρωτοι. Κι' αν θα τους πλήρωναν, κάλπικα εικοσάρια. Ηύραν μαστόρους καλπουζάνους και τους βάλαν εις το κάστρο και κόβαν μοννέδα κάλπικη".

Στις 2 Ιουνίου 1823 το εκτελεστικό (κυβέρνηση) εξουσιοδότησε τους Ιωάννη Ορλάνδο, Ανδρέα Ζαΐμη και Ανδρέα Λουριώτη να μεταβούν στο Λονδίνο και να συνάψουν δάνειο. Η επιτροπή καθυστέρησε να αναχωρήσει λόγω έλλειψης χρημάτων για τα έξοδα του ταξιδιού, τα οποία κάλυψε με δάνειο ο Λόρδος Βύρων. Στις 26 Ιανουαρίου 1824, ο Ιωάννης Ορλάνδος και ο Ανδρέας Λουριώτης έφθασαν στην αγγλική πρωτεύουσα και ύστερα από έντονες διαπραγματεύσεις συνομολόγησαν ένα δάνειο 800.000 λιρών με τον οίκο Λόφναν (9 Φεβρουαρίου 1824). Το δάνειο είχε τόκο 5%, προμήθεια 3%, ασφάλιστρα 1,5% και περίοδο αποπληρωμής 36 χρόνια. Ως εγγύηση για την αποπληρωμή του δανείου τέθηκαν από ελληνικής πλευράς τα δημόσια κτήματα και όλα τα δημόσια έσοδα. Όμως το ποσό που έφθασε στην επαναστατική διοίκηση ήταν μόλις 298.000 λίρες, αφού το παραχωρούμενο δάνειο είχε οριστεί στο 59% του ονομαστικού (472.000 λίρες) και από αυτό παρακρατήθηκαν 80.000 ως προκαταβολή τόκων δύο ετών, 16.000 για χρεολύσια, 2.000 ως προμήθεια και άλλες δαπάνες. Μεγάλη ευθύνη για τους δυσμενείς όρους σύναψης του δανείου είχαν και οι δύο διαπραγματευτές, οι οποίοι σπατάλησαν μεγάλα ποσά στο Λονδίνο, ζώντας πολυτελώς, σε αντίθεση με τους αγωνιστές, που πολεμούσαν με μεγάλες στερήσεις. Παρότι "ληστρικό", το δάνειο χαιρετίστηκε στην Ελλάδα ως πολιτική επιτυχία της Επανάστασης και ως έμμεση αναγνώριση του ελληνικού κράτους. Πάντως, οι ελπίδες που στηρίχτηκαν πάνω του διαψεύστηκαν οικτρά, καθώς κατασπαταλήθηκε για να κερδίσει η κυβέρνηση (Κουντουριώτης και λοιποί) την εμφύλια διαμάχη που είχε φουντώσει στην Πελοπόννησο. Την κατάσταση διεκτραγωγεί ο Μακρυγιάννης στα απομνημονεύματά του, από τα οποία παραθέτουμε τα ακόλουθα αποσπάσματα: "Ο στραβοραγιάς ας δουλεύη δια ΄μας. Εκείνος τρώγει λάχανα ανάλατα, εμείς τηγανίτες κι' αρνάκια"(από συζήτηση με τον Γενναίο Κολοκοτρώνη).

Στις 31 Ιουλίου 1824, το βουλευτικό αποφάσισε τη σύναψη και νέου δανείου, λίγες εβδομάδες μετά την καταστροφή της Κάσου και των Ψαρών. Η κυβέρνηση είχε ανάγκη να προσελκύσει με το μέρος της επαναστάτες. Αν και κυβερνητικός, ως ευπειθής στην εξουσία ο Μακρυγιάννης, απέφευγε την εμπλοκή σε εμφύλιες συρράξεις στην Πελοπόννησο. Και τότε συνέβη το ακόλουθο (Νοέμβριος 1824): "Με περικάλεσε πολύ η Κυβέρνηση-ήξερε ότι είμαι φιλιωμένος με τους Καρατασσαίους- (σ.σ. το σώμα των Μακεδόνων) και μόδωσε χρήματα να μ' ελκύση. Τους είπα. «Θα πάγω, αλλά θέλω να σας αποδείξω ότι εγώ δεν είμαι πραματευτής να κάνω πραμάτεια την πατρίδα μου δια χρήματα. Δεν έχω κρέας για μακελλειόν. Δια την στερέωση της πατρίδος μου και νόμους, δια ΄κείνο πεθαίνω, όχι διά άλλο. Και οι Γύφτοι νάχουν την Κυβέρνησιν, εγώ υποτάζομαι. Χρήματα μάτα μου στείλατε κι' όταν ήμουν με τον Κολοκοτρώνη, δεν τα δέχτηκα. Όμως παραπονιώμαι ότι εγώ δουλεύω ΄λικρινώς κι' άλλοι μ' επιβουλεύονται»". Βεβαίως πολλοί άλλοι πήραν χρήματα για να παραμείνουν ή να μεταπηδήσουν στο κυβερνητικό στρατόπεδο.

Το δεύτερο δάνειο ανέλαβε ο τραπεζιτικός οίκος των αδελφών Ρικάρδο με ονομαστικό κεφάλαιο 2.000.000 λιρών (26 Ιανουαρίου 1825). Τη διαπραγματευτική ομάδα αποτελούσαν και πάλι οι Λουριώτης και Ορλάνδος. Όπως και στο πρώτο δάνειο, το καθαρό ποσό περιορίστηκε στις 816.000 λίρες, αφού το παραχωρούμενο δάνειο είχε οριστεί στο 55% του ονομαστικού (1.100.000) και από αυτό παρακρατήθηκαν 284.000 λίρες για προκαταβολή τόκων δύο ετών, χρεολύσια, προμήθεια και άλλες δαπάνες. Ενώ όμως το ποσό του πρώτου δανείου το διαχειρίστηκε η ελληνική κυβέρνηση, έστω και με σκανδαλώδη τρόπο, τη διαχείριση του δεύτερου δανείου ανέλαβαν οι Άγγλοι τραπεζίτες και τα μέλη του Φιλελληνικού Κομιτάτου, παραγκωνίζοντας τους έλληνες εκπροσώπους. Από το δάνειο διατέθηκαν: 212.000 λίρες για την αναχρηματοδότηση του πρώτου δανείου, 77.000 για την αγορά όπλων και πυροβόλων, από τα οποία λίγα έφθασαν στην Ελλάδα, 160.000 για την παραγγελία έξι ατμοκίνητων πλοίων, από τα οποία μόνο τρία έφθασαν στην Ελλάδα ("Καρτερία", "Επιχείρηση", "Ερμής") και 155.000 για τη ναυπήγηση δύο φρεγατών σε ναυπηγεία της Νέας Υόρκης, από τις οποίες μόνο η μία ("Ελλάς") ήλθε στην Ελλάδα (και την έκαψε ο Μιαούλης, για να εκδικηθεί τον Καποδίστρια), ενώ η δεύτερη πουλήθηκε για να χρηματοδοτηθεί η πρώτη. Τελικά, στην Ελλάδα έφθασε μόνο το ποσό των 232.558 στερλινών, δηλαδή λιγότερο από εκείνο που είχε ληφθεί κατά το πρώτο δάνειο, αν και το δεύτερο είχε συναφθεί σε υπερδιπλάσιο ύψος. Και τα δύο δάνεια προβλεπόταν ότι θα ενίσχυαν τον Αγώνα, τον οποίον όχι μόνο δεν ωφέλησαν, αλλά υπήρξαν αφετηρία εξάρτησης της χώρας από την Αγγλία.

Οι κυβερνητικές δυνάμεις βγήκαν νικήτριες από τον εμφύλιο πόλεμο που ρήμαξε τον Πελοπόννησο. Ο Κολοκοτρώνης και άλλοι οπλαρχηγοί φυλακίστηκαν. Έμενε όμως ο ανυπότακτος Οδυσσέας Ανδρούτσος στη Στερεά Ελλάδα. Και τότε, κατά τον Μακρυγιάννη "γιόμωσε τον Γκούρα ο Κωλέτης λίρες. Του γιόμωσε το δισάκι του από αυτές κι' από τα λάφυρα του Νοταρά και Σισίνη κι' αλλουνών. Το ίδιον και τον Κατζικοστάθη. Αφού τους έκανε αυτείνη την καλωσύνη ο Κωλέτης, τον πουλημένον άνθρωπον κι' άρπαγον τον έκαμε αρχηγόν να πάγη αναντίον του Δυσσέως..". Πήγε ο Γκούρας, ο έμπιστος του προγραμμένου καπετάνιου τον συνέλαβε και τον εκτέλεσε στην Ακρόπολη. Τότε όμως φάνηκε η σοβαρή απειλή των Κιουταχή και Ιμπραήμ.

Μόλις το 1825 η κυβέρνηση κήρυξε την πρώτη πτώχευση. Πώς να φροντίσει για τους "ελεύθερους πολιορκημένους" του Μεσολογγίου που έτρωγαν αρμυρόχορτα; Τον Απρίλιο του 1826, αναλαμβάνοντας η κυβέρνηση Α. Ζαΐμη, στο ταμείο υπήρχαν μόνο 16 γρόσια, ούτε μία λίρα! Έτσι, η πρώτη πτώχευση ήλθε ενωρίτερα και από τη δημιουργία του ελληνικού κράτους, το οποίο είχε πλέον πολλούς λόγους η Αγγλία να αναγνωρίσει. Και καθώς ο πρώτος κυβερνήτης, ο λαμπρός Ιωάννης Καποδίστριας, ο οποίος αποποιήθηκε τον μισθό του χάρη της πατρίδας, δεν ήταν αρεστός στους "προστάτες" μας, αυτοί εφήρμοσαν τη δοκιμασμένη μέθοδο της διχόνοιας και επέτυχαν τη δολοφονία του. Και γράφει ο Μακρυγιάννης: "Και οι προκομμένες οι Βουλές και άλλοι τοιούτοι, οπού δεν άφησαν λεπτόν εις το ταμείο και όλο το κράτος τόφεραν σε μίαν μεγάλη δυστυχία και ανωμαλία. Και ένας μεγάλος στόλος των σκύλων μας έχουν μπλόκον (σ.σ. αποκλεισμός από αγγλικές δυνάμεις υπό τον Πάρκερ 1850), οπούναι περίτου (=πάνω από) τρεις μήνες και μας πήραν όλα τα καράβια και μας κατακερμάτισαν όλο το εμπόριον και τζαλαπάτησαν την σημαίαν μας και πεθαίνουν της πείνας οι ανθιρώποι των νησιών και εκείνοι οπούχουν τα καράβια τους γκιζερούν εις τους δρόμους και κλαίνε με μαύρα δάκρυα". (Καθεστώς από τότε "Αγγλικού νομισματικού ταμείου". Σήμερα έχουμε το ΔΝΤ).

Αργότερα οι Άγγλοι επέτυχαν και την ανατροπή του Όθωνα, ώστε υπό την δυναστεία των Γλύξμπουργκ να μετατρέψουν την Ελλάδα σε προτεκτοράτο.

Ο ελληνικός λαός, τον οποίο εκθειάζει σε πλείστα όσα σημεία του έργου του ο Μακρυγιάννης (δεν είναι του παρόντος να αναφερθούμε σ' αυτό το θέμα), δεν χάρηκε την ελευθερία του! Η ξενοκρατεία τον οδηγεί σήμερα για μία ακόμη φορά στα χέρια των απλήστων του μεγάλου κεφαλαίου. Αυτά του είχαν τάξει οι ταγοί του, όταν με καμάρι προέβαλλαν ως επιτυχία της χώρας μας την ένταξη της στην χορεία των ισχυρών της γης;     

 

«Μακρυγιάννης», 22-03-2010

 

Υγεία και Πολιτισμός

 

Του Γρηγόρη Σολωμού* 

 

Από τη σημερινή ειδησεογραφία του τοπικού Τύπου ξεχωρίζω, από πλευράς σημασίας και σοβαρότητας, μόνο δύο. Το πρόβλημα του Πανεπιστημιακού μας Νοσοκομείου και το δημιουργούμενο και συντηρούμενο, από μία μερίδα καθ' όλα αξιόλογων συμπολιτών μας, θέμα του καταυλισμού των διερχόμενων από την πόλη μας μεταναστών.

Θα καταθέσω κάποιες σύντομες απόψεις μου για συζήτηση πριν γιγαντώσουν τα προαναφερόμενα προβλήματα και απειλήσουν την τοπική κοινωνία μας.

1. Π.Π.Ν. Ρίου: Ούτε «το ΕΣΥ έχει γεράσει», κ. Διοικητά του μόλις εικοσάχρονου Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου μας, όπως διατείνεσθε μαζί με τον καθ' όλα Σεβαστό επί της Υγείας Υπουργό μας ούτε «το Νοσοκομείο μας ξεπέρασε τα όριά του». Και δεν γέρασε το ΕΣΥ γιατί δεν αναπτύχθηκε και δεν ολοκληρώθηκε ποτέ έτσι όπως σχεδιάσθηκε, ψηφίστηκε και ξεκίνησε με χίλιες κόντρες και δυσκολίες -όλοι τις θυμόμαστε- πριν από 25 χρόνια.

Συγκεκριμένα, ποτέ δεν προγραμματίστηκαν και δεν λειτούργησαν τα αστικά κέντρα Υγείας και ποτέ δεν αναπτύχθηκε ένα ολοκληρωμένο σύστημα πρωτοβάθμιας φροντίδας στον τόπο μας, ποτέ δεν λειτούργησε ο θεσμός του Γιατρού της πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης και παντελώς ξεχάσαμε τη βασική και θεμελιακή αρχή του ΕΣΥ για μια δωρεάν υγεία του λαού.
Μόνο η ανάπτυξη δικτύου πρωτοβάθμιας φροντίδας σ' όλα τα αστικά κέντρα θα αναχαιτίσει την πίεση που ασκείται στα Κρατικά μας Νοσοκομεία.

Στο ΙΚΑ, που συντηρεί και διατηρεί ένα δίκτυο πρωτοβάθμιας φροντίδας, μ' όλα τα μειονεκτήματά του και τις ελλείψεις του, έχουμε τους καλύτερους συντελεστές αξιολόγησης απ' όλα τα υπόλοιπα ταμεία. Ποσοστό προσφευγόντων στη δευτεροβάθμια περίθαλψη (Νοσοκομεία) 11,8% των δικαιούχων περίθαλψης όταν τα άλλα ταμεία έχουν 18-22% και αναλογία ημερών Νοσηλείας μικρότερη της μονάδας 0,95 ανά δικαιούχο, όταν ο ίδιος δείκτης στα υπόλοιπα ταμεία ξεπερνά το 1,20.

Σύντομα, λοιπόν, αστικά κέντρα Υγείας για όλα τα ασφαλιστικά ταμεία, κ. Αβραμόπουλε, αν θέλετε να ανασάνουν και να λειτουργήσουν ομαλά και αποτελεσματικά τα Νοσοκομεία μας.

Για την καθυστέρηση της ανάπτυξης του συστήματος πρωτοβάθμιας φροντίδας έχουν ευθύνες και τα δύο μεγάλα κόμματα και συνεχίζουν να ευθύνονται, όσο αφήνουν την Υγεία στη διαχείριση επτά Υπουργείων και δεν σκέφτηκαν ποτέ σοβαρά τη δημιουργία του ενιαίου φορέα Υγείας και φυσικά υπό την εποπτεία του Υπ. Υγείας.

Βέβαια, ευθύνες υπάρχουν και στους Διοικούντες το Π.Π.Ν. Ρίου, που άφησαν το κόστος νοσηλείας του να ξεπεράσει τα 800 ευρώ την ημέρα για κάθε άρρωστο.

Και θα πρέπει να καθίσουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι στο τραπέζι και να αφήσουν τον αποκλεισμό των διοδίων, για να δώσουν απάντηση, γιατί το κόστος νοσηλείας έφθασε σ' αυτά τα αστρονομικά ύψη, πέρα από κάθε υπολογισμό, που απειλεί την Εθνική μας οικονομία. Πού θέλετε επιτέλους, Κύριοι, να φθάσετε τις δαπάνες; Στα χίλια ευρώ την ημέρα για κάθε άρρωστο;

Αν στα ποσά αυτά προσθέσουμε και την κατά 45% συμμετοχή του ασθενούς στις δαπάνες νοσηλείας του, πολύ φοβάμαι μήπως, σε μια τέτοια περίπτωση αμφισβητηθεί, η χρησιμότητα και η αποτελεσματικότητα του κοινωνικού χαρακτήρα της περίθαλψης. Επομένως, ο Αννίβας, φίλοι μου, δεν βρίσκεται ante portas, αλλά in portas.

Για την ιστορία καταθέτω ότι κανένα ιδιωτικό Νοσηλευτήριο δεν έχει αυτή τη δαπάνη. Και μην επιχειρήσει κανείς να δικαιολογήσει την ξέφρενη αυτή σπατάλη με τον Πανεπιστημιακό χαρακτήρα του Νοσοκομείου του Ρίου, γιατί ο «Αγ. Ανδρέας» έχει μεγαλύτερο κόστος. Και

2. Επειδή βλέπω ότι συνεχίζεται αμείωτη η πίεση για τη δημιουργία οργανωμένων καταυλισμών προς κάθε τοπική αρχή (Δήμο, Νομαρχία) και εξουσία (Κυβέρνηση) και επειδή συζητείται πολύ τις τελευταίες ημέρες και ο θεσμός του δημοψηφίσματος, που οπωσδήποτε εκφράζει την άμεση δημοκρατία, θα συνιστούσα, μ' όλο το Σεβασμό μου προς τους Δημάρχους και Νομάρχη, να οργανώσουν στην Πάτρα και την ευρύτερη περιοχή δημοψήφισμα με το ερώτημα αν και ο λαός, που θα υποστεί τις συνέπειες – οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές – της ανάπτυξης του καταυλισμού στην πόλη μας, συμφωνεί με την πρόταση, που και χθες ακόμη κατατέθηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο. Και τότε θα ιδούμε ποιος θα «βγάλει τον σκασμό».

 

ΠΗΓΗ: Ημ/νία έκδοσης: 29 Μαρτίου 2008,  http://www.imeranews.gr/detail.php?id=44788

 

* Ο Γρηγόρης Σολωμός είναι γιατρός στην Πάτρα, πρ. Υφυπουργός Υγείας

Η εξουσία της ύβρης

 

Του παπα Ηλία Υφαντή

 

 

Ο Χριστός μιλούσε, (είπε ο παπάς, την πέμπτη Κυριακή των Νηστειών), στους μαθητές του, για τη σταύρωση. Κι εκείνοι ονειρεύονταν εξουσίες και μεγαλεία.
Μάλιστα τα δυο του ανίψια, τα παιδιά της αδελφής του Σαλώμης (της θυγατέρας, δηλαδή, του Ιωσήφ) του ζήτησαν και ιδιαίτερα προνόμια. Να γίνουν πάρεδροί του. Να καθίσουν ο ένας στα δεξιά του και ο άλλος στ' αριστερά του. Κι έβαλαν μάλιστα και τη μάννα τους να μεσολαβήσει.

Ο Χριστός τους κοίταξε με συγκατάβαση, για τη μωροφιλοδοξία τους, και τους είπε:
-Δεν ξέρετε τι ζητάτε! Μπορείτε να πιείτε το ποτήρι (εννοούσε του σταυρικού θανάτου), που εγώ θα πιω και να πάρετε το βάπτισμα (το λουτρό αίματος), που εγώ θα πάρω;

-Και βέβαια μπορούμε! Αποκρίθηκαν εκείνοι, που ασφαλώς δεν είχαν καταλάβει τι εννοούσε.

-Ε, λοιπόν, τους είπε, αυτή η χάρη μπορεί και να σας γίνει. Αλλά το προνόμιο να γίνετε πάρεδροί μου πρόλαβαν και το πήραν κάποιοι άλλοι. Και που, βέβαια, τα γεγονότα απόδειξαν, πως αυτοί οι άλλοι θα ήταν οι ληστές, που θα σταυρώνονταν μαζί του.

Αλλά εκείνοι και πάλι δεν κατάλαβαν τι εννοούσε. Και ασφαλώς θα δυσαρεστήθηκαν, που κάποιοι άλλοι πρόλαβαν να τους πάρουν τις πρωτοκαθεδρίες…

Και το χειρότερο ήταν πως, ενώ δεν κατάφεραν τίποτε, προκάλεσαν και την αγανάκτηση των υπολοίπων μαθητών. Που ασφαλώς κι εκείνοι είχαν ανάλογες μωροφιλοδοξίες, που πληγώθηκαν, όταν κατάλαβαν το πονηρό παιχνίδι των γιων του Ζεβεδαίου. Γι' αυτό και ο Χριστός τους κάλεσε όλους μαζί και τους είπε: Οι κοσμικοί άρχοντες παίρνουν και διατηρούν, συχνά, την εξουσία με δολοφονίες και εγκλήματα. Και γίνονται τύραννοι. Και, ενώ καταδυναστεύουν και καταληστεύουν τους λαούς, δεν ντρέπονται να παρουσιάζονται και σαν ευεργέτες τους και απελευθερωτές τους.

Ε, λοιπόν, η δική σας η κοινωνία, η πολιτεία του Θεού, σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να είναι ίδια με την κοινωνία των τυράννων, που αυτοτιτλοφορούνται ελευθερωτές και των ληστάρχων, που αυτοπροσδιορίζονται ως ευεργέτες. Και που αντιπροσωπεύουν την εξουσία της ύβρης σε βάρος των λαών και των ανθρώπων…

Η εξουσία της ύβρης θέλει τους άρχοντες στην κορυφή της πυραμίδας. Έτσι ώστε, όσο ψηλότερα βρίσκονται τόσο και χειρότεροι υβριστές να γίνονται. Και εξάλλου θέλει τους λαούς στη βάση. Σε τρόπο, που, όσο πιο κάτω βρίσκονται, τόσο λιγότερη, έως και ανύπαρκτη να είναι η ελευθερία τους και τόσο αθλιότερη η ζωή τους.
Ε, λοιπόν, εσείς θα κάμετε το τελείως αντίθετο! Θα αναλάβετε το δύσκολο και βαρύ έργο να αναποδογυρίσετε την πυραμίδα της ύβρης. Έτσι ώστε η βάση (δηλαδή οι λαοί) να βρίσκονται πάνω και η κορυφή (οι άρχοντες του, δηλαδή) κάτω.
Όσοι από σας θα θελήσουν να γίνουν πρώτοι, θα πρέπει να αντιτάξουν στην ύβρη την ταπείνωση και στην αρπαγή και εκμετάλλευση την προσφορά και την υπηρεσία προς τους συνανθρώπους τους.

Και βέβαια το κατεστημένο της ύβρης, οικονομικό, πολιτικό, θρησκευτικό, κλπ, δεν θα σας υποδεχθεί μετά βαΐων και κλάδων. Και δεν θα σας ράνει με ροδοπέταλα. Αλλά αντίθετα θα σας επιφυλάξει διωγμούς και βασανιστήρια και μαρτυρικούς θανάτους.

Αλλά αυτό δεν θα ισχύσει μόνο για σας και για τους μελλοντικούς εργάτες της πολιτείας του Θεού, αλλά και για μένα τον ίδιο. Που δεν ήρθα στον κόσμο, όπως εσείς νομίζετε, για ν' απολαύσω μάταιες κοσμικές δόξες και ανόητα μεγαλεία. Ούτε να εκμεταλλευτώ και να καταπιέσω τους λαούς. Αλλά να τους υπηρετήσω. Και να προσφέρω τον εαυτό μου θυσία για τη σωτηρία τους και την προκοπή τους…

Έγινε, είπε ο παπάς, μήπως η χριστιανική κοινωνία, όπως τη θέλησε ο Χριστός; Δυστυχώς όχι! Γιατί, αντί να αναποδογυρίσουν την πυραμίδα της ύβρης, βρήκαν συμφεροντικότερο να αναποδογυρίσουν το Ευαγγέλιο…

Κι όχι μόνο η χριστιανική κοινωνία δεν έγινε, όπως την ήθελε ο Χριστός, αλλά ούτε καν η Εκκλησία. Της οποίας οι άρχοντες αρέσκονται να προσφωνούνται δεσποτάδες, που σημαίνει τύραννοι. Κάτι, που και στην πραγματικότητα είναι και με βάση το πνεύμα του Ευαγγελίου, η χειρότερη ύβρη. Και σε βάρος του Θεού και σε βάρος των συνανθρώπων τους.

Γιατί, ενώ παρουσιάζονται ως αντιπρόσωποι του Χριστού του ενσαρκωτή της ύψιστης αυταπάρνησης είναι ακριβώς αυτοί, που περισσότερο από κάθε άλλον ενσαρκώνουν το νιτσεϊκό ιδανικό. Αφού θέλουν να είναι νομοθέτες του εαυτού τους και εκτελεστές του νόμου τους. Και να βρίσκονται έτσι σε άκρα αντίθεση με το όραμα, που ο Χριστός θέλησε να εμπνεύσει στους μαθητές τους… Βέβαια, όταν κάποιος λέει τέτοια πράγματα, μπορεί να χαρακτηριστεί αναρχικός. Όμως…

Αναρχικότερη, με αστρονομική διαφορά έναντι των οποιωνδήποτε αναρχικών είναι η άρχουσα αναρχία, η κοσμική και η θρησκευτική. Δεδομένου ότι μπορεί να καπηλεύονται κάποιες αρχές, αλλά αρχές ούτε έχουν ούτε σέβονται. Και πριν και πάνω απ' όλες δεν σέβονται τις αρχές της ελευθερίας και της δικαιοσύνης, που είναι οι συνιστώσες της οποιασδήποτε ευνομούμενης κοινωνίας.

Και, για να 'ρθουμε στο εδώ και στο τώρα, είναι ολοφάνερο πως η άρχουσα αναρχία, όχι μόνο μια και δυο και τρεις και πέντε φορές , αλλά τριανταπέντε τώρα χρόνια, πολιτεύεται με τον πιο άθλιο τρόπο. Αφού κλέβουν με μυριάδες χέρια. Για να περάσουν, τώρα τελευταία, απ' τις συγκεκαλυμμένες κλοπές στις προκάλυπτες, έστω και νομιμοφανείς ληστείες.

Και μην ενυπωσιάζεστε με τα οποιαδήποτε τρεχαλητά τους και τις οποιεσδήποτε φλυαρίες, που αναμασούν εδώ και χρόνια. Ο δρόμος της σωτηρίας είναι ένας και μοναδικός. Ο δρόμος της δικαιοσύνης. Που, παρόλα τα σούρτα φέρτα τους, δεν φαίνονται να τη θέλουν. Παρόλα τα όσα περί δικαιοσύνης, υποκριτικά, φλυαρούν. Αφού εξακολουθούν να επιμένουν στην αδικία τους. Όμως…

Το ότι αυτοί επιμένουν στην αδικία δεν είναι καθόλου παράδοξο. Αφού ο προσανατολισμός τους αυτός εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους. Το παράδοξο και το εξωφρενικό είναι ότι την αδικία και την απανθρωπιά τους, σε βάρος μας, τη στηρίζουμε εμείς οι ίδιοι.

Και γι' αυτό φτάσαμε εδώ, που φτάσαμε σήμερα. Και δεν θα βρούμε άκρη και τέρμα στον κατήφορο, εφόσον επιμένουμε να κατρακυλούμε μαζί τους, στου κακού τη σκάλα, ανόητα και αμετανόητα.

Εφόσον επιμένουμε να υποκλινόμαστε μπροστά στην εξουσία της ύβρης.

 

Παπα-Ηλίας, 20-03-2010

 

http://papailiasyfantis.blogspot.com

http://papailiasyfantis.wordpress.com

E-mail: papailiasyfantis@gmail.com

Κατοχικό Δάνειο: Μια Άγνωστη Αλήθεια*

 

Του Τάσου Μηνά Ηλιαδάκη**

 

Α. ΤΟ ΔΑΝΕΙΟ

 

Το Βερολίνο προκειμένου να αντιμετωπίσει τους στρατιωτικούς και στρατηγικούς του στόχους στην ευρύτερη ελληνική περιοχή, Λιβύη-Μ. Ανατολή-Βαλκάνια, είχε υποχρεώσει την Ελλάδα να κεφαλαιοδοτεί και να συντηρεί τα στρατεύματα που στάθμευαν σ'αυτήν και είχαν πεδίο δράσης την ευρύτερη περιοχή της. Αυτά ήταν υπερπολλαπλάσια από εκείνα των στρατευμάτων κατοχής. Επιπλέον η Ελλάδα ανεφοδίαζε με τρόφιμα το μέτωπο της Λιβύης.

Στόχος των στρατευμάτων αυτών ήταν τα πετρέλαια της Λιβύης-Μ. Ανατολής και η ενίσχυση της άμυνας των Βαλκανίων. Από τα τελευταία εξασφάλιζε στην πολεμική του βιομηχανία το 20% του αντιμονίου, το 50% των ορυκτελαίων, το 60% του βωξίτη και το 100% του νικελίου. Την ίδια στιγμή για τους συμμάχους η μοναδική πύλη των Βαλκανίων ήταν και παρέμενε η Ελλάδα.

Λόγω αυτών, η γερμανική απαίτηση για υψηλή κεφαλαιοδότηση από την Ελλάδα ήταν ανελαστική και είχε προκαλέσει τις έντονες αντιδράσεις ακόμα και της κατοχικής κυβέρνησης Τσολάκογλου που απειλούσε με παραίτηση. Παράλληλα ο Μουσολίνι όπως και ο Γερμανός πληρεξούσιος για την Ελλάδα, Γκύντερ Αλτενμπουργκ πίεζαν το Βερολίνο να μειώσει τα έξοδα κατοχής για την Ελλάδα.

Το πρόβλημα των μοναδικά υπέρογκων δαπανών κατοχής συνόδευε η "παντός αγαθού" λεηλασία του τόπου, φυσικό επακόλουθο της οποίας ήταν ο λιμός. Ο Αλτενμπουργκ από τις πρώτες ημέρες προειδοποιούσε το Βερολίνο για τον επερχόμενο υποσιτισμό. Παράλληλα ο εκπρόσωπος του Βατικανού, νούτσιος Α. Ρονκάλι, ο μετέπειτα πάπας Ιωάνης ΚΓ', μετά από έρευνες του, διαπίστωνε τριπλασιασμό των θανάτων σε Αθήνα-Πειραιά λόγω λιμού τον χειμώνα 1941-426 και ο Γκαίμπελς σημείωνε στο ημερολόγιό του, "…. η πείνα (στην Ελλάδα) έχει καταστεί ενδημική νόσος. Στους δρόμους της Αθήνας οι άνθρωποι πεθαίνουν κατά χιλιάδες από εξάντληση" . Το πρόβλημα του λιμού καθιστούσε οξύτερο το Λονδίνο που είχε κηρύξει την Ελλάδα σε επισιτιστική καραντίνα για να εξωθήσει τον ελληνικό πληθυσμό προς την αντίσταση.

Η πείνα, η ανομία και τα φιλοαγγλικά αισθήματα γίνονταν τόσο απειλητικά που οι Γερμανοί δεν μπορούσαν να τα αγνοήσουν. Ο υποσιτισμός τους απασχολούσε γιατί υποκινούσε λαϊκές αντιδράσεις και την αντίσταση.

Έτσι οι Δυνάμεις Κατοχής οδηγήθηκαν σε μια αδήριτη πραγματικότητα δύο ανελαστικών και αντικρουομένων απαιτήσεων. Από τη μια η κεφαλαιοδότηση από την  Ελλάδα τον στρατιωτικών επιχειρήσεων του άξονα στην ευρύτερη περιοχή της και από την άλλη η πείνα που οδηγούσε στην εξέγερση και στην αντίσταση. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος οι Δυνάμεις Κατοχής, τον Οκτώβριο του 1941, θα στείλουν στην Ελλάδα οικονομικούς τεχνοκράτες, δίχως όμως κάποιο αποτέλεσμα. Στη συνέχεια το πρόβλημα θα απασχολήσει και θα λάβει οξύτατη μορφή στην ιταλογερμανική Δημοσιονομική Συνδιάσκεψη εμπειρογνωμόνων, από Ιανουάριο μέχρι Μάρτιο του 1942 στη Ρώμη. Η γερμανική επιμονή για υψηλή κεφαλαιοδότηση από την Ελλάδα οδηγούσε σε αδιέξοδο τη Διάσκεψη.

Τότε ο Ιταλός τραπεζίτης και οικονομικός πληρεξούσιος της Ιταλίας στην Ελλάδα, Ντ'Αγκοστίνι, θα προτείνει τη λύση του δανείου. Δηλαδή οι πέρα από τις δαπάνες κατοχής αναλήψεις να χρεώνονται από την Ελλάδα ως δάνειο προς την Γερμανία και την Ιταλία.

 

Η σχετική δανειακή συμφωνία θα υπογραφεί στις 14.3.1942 από τους πληρεξούσιους της Γερμανίας και της Ιταλίας στην Ελλάδα, αντίστοιχα Άλτενμπουργκ και Γκίτζι. Η Ελλάδα δεν είχε προσκληθεί και δεν ήταν παρούσα. Στην Ελλάδα την ανακοίνωσε μετά από εννιά μέρες ο Άλτενμπουργκ με την ρηματική διακοίνωση 160/23.3.1942 και ο Γκίτζι με το σημείωμά του Νο4/6406/461/23. 3.1942.

Σύμφωνα μ' αυτήν:

– Η ελληνική κυβέρνηση υποχρεούται κατά μήνα να καταβάλλει έξοδα κατοχής 1,5 δισ. δρχ. (άρθρο 2).

– Οι αναλήψεις από την Τράπεζα της Ελλάδος (στο εξής ΤΕ), άνω του ποσού αυτού θα χρεώνονται στις κυβερνήσεις της Γερμανίας και της Ιταλίας ως άτοκο, σε δραχμές δάνειο της Ελλάδας προς αυτές (άρθρο 3).

– Η επιστροφή του δανείου θα γινόταν αργότερα (αρθ. 4).

– Η συμφωνία είχε αναδρομική ισχύ από 1.1.1942 (άρθρ. 5).

Η δανειακή σύμβαση αποτελούσε μια συμφωνία μεταξύ Γερμανίας και Ιταλίας που επιβαλλόταν στην Ελλάδα υποχρεωτικά εκτελεστή (αναγκαστική). Οι δανειακές αναλήψεις θα είχαν την μορφή μηνιαίων προκαταβολών, το ύψος και η διάρκεια των οποίων δεν προσδιοριζόταν. Επίσης δεν προσδιοριζόταν πότε θα άρχιζε η εξόφληση του, ενώ προσδιοριζόταν ότι ήταν άτοκο και σε δραχμές.

Με το εμπιστευτικό έγγραφο 409/2.4.1942 ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών έδινε εντολή στην ΤΕ να συμμορφωθεί με τη ρηματική διακοίνωση του Αλτενμπουργκ και να αρχίσει να καταβάλει τις δανειακές προκαταβολές.

Την αρχική αυτή αναγκαστική σύμβαση ακολούθησαν τρεις τροποποιήσεις με κοινή βούληση των συμβαλλομένων. Αυτές μετατρέπουν την αρχική αναγκαστική σύμβαση σε συμβατική. Δηλαδή το δάνειο παύει να είναι αναγκαστικό και μεταπίπτει σε κοινό συμβατικό δάνειο.

Με την πρώτη τροποποίηση (2.12.1942) ορίζεται ότι τα δανειακά ποσά είναι αναπροσαρμοζόμενα και θα αρχίσουν να επιστρέφονται από τον Απρίλιο του 1943 (άρθρο β, παράγραφοι 2 και 3).

Μάλιστα κατέβαλαν και δύο εξοφλητικές δόσεις του δανείου και στη συνέχεια σταμάτησαν την επιστροφή του, οπότε μεταπίπτει σε έντοκο λόγω υπερημερίας. Δηλαδή το δάνειο είχε μετατραπεί σε σταθερού νομίσματος και έντοκο.

Το ύψος του δανείου κατά την ΤΕ ανέρχεται (δίχως τους τόκους) σε 227.940.201 εκ. δολ. το 1944 και κατά τον Αλτενμπουργκ 400 εκ. μετακατοχικά μάρκα. Με τις αναπροσαρμογές και τους τόκους ανέρχεται σε κάποιες δεκάδες δισ. ευρώ.

Επομένως το κατοχικό δάνειο είναι συμβατικό και όχι αναγκαστικό, σταθερού νομίσματος και από τον Απρίλιο του 1943 έντοκο. Αποτελεί συμβατική υποχρέωση της Γερμανίας έναντι της Ελλάδας και όχι επανορθωτική. Ως τέτοια δεν εντάσσεται στη συμφωνία του Λονδίνου 1953 που αναστέλει την καταβολή των επανορθώσεων και αποζημιώσεων.

 

Η Ελλάδα στη διάσκεψη των επανορθώσεων του 1945, στη διάσκεψη των Παρισίων το 1946 και στη διάσκεψη των ΥΠΕΞ των τεσσάρων Μ.Δ. το Νοέμβριο του 1947, διαχώρισε το κατοχικό δάνειο από τις επανορθώσεις και ζητούσε την επιστροφή του.

Η Ελλάδα ουδέποτε έπαψε να διεκδικεί το κατοχικό δάνειο.

– Το 1964 με τον Αγγελόπουλο, ως εκπρόσωπο της ελληνικής κυβέρνησης.

– Το 1965 με τον Α. Παπανδρέου.

– Στις ελληνογερμανικές συνομιλίες στην Αθήνα το 1966.

Τότε η Γερμανία πρόβαλε τον ισχυρισμό ότι του δανείου είχε
παραιτηθεί εγγράφως ο Κ. Καραμανλής. Στη συνέχεια το μετέτρεψε σε προφορική παραίτηση Καραμανλή, πράγμα που διέψευσε ο Κ. Καραμανλής. Τέλος με τη ρηματική της διακοίνωση στις 31.3.1967, η Γερμανία δεχόταν ότι δεν υπήρξε παραίτηση Καραμανλή.

– Το 1974 το ανακίνησε ο Ζολώτας.

– Στις 18.4.1991 το έθεσε ανεπίσημα και προφορικά ο τότε ΥΠΕΞ Α. Σαμαράς στο Γερμανό ομόλογό του.

– Στις 14.11.1995 το έθεσε η Ελλάδα με ρηματική διακοίνωση. Η Γερμανία σταθερά το απορρίπτει, με τα επιχειρήματα:

– Το δάνειο εντάσσεται στη συμφωνία του Λονδίνου.

– Από το δάνειο παραιτήθηκε ο Κ. Καραμανλής. Το επανέλαβε και μετά το 1990 παρά τη ρηματική διακοίνωση του Μαρτίου 1967.

– Ύστερα από 50 χρόνια δεν μπορεί να εγείρονται τέτοιες απαιτήσεις. (Η Ελλάδα το διεκδικεί από το 1945).

Το μόνο που δηλώνουν αυτά τα επιχειρήματα είναι έλλειψη επιχειρημάτων. Μετά την ενοποίηση της Γερμανίας το 1990 έχει εκλείψει και το τυπικό επιχείρημα που θα μπορούσε να προβληθεί, εκείνο του χωρισμού της Γερμανίας. Επομένως είναι άμεσα διεκδικήσιμο και πολιτικά και συμβατικά (νομικά). Μπορεί να το διεκδικήσει η ελληνική κυβέρνηση, η Τράπεζα της Ελλάδος ή οποιοσδήποτε μέτοχος της (πάνω ενός ορίου μετοχών), όπως και ο ελληνικός λαός μέσω των συντεταγμένων πολιτειακών θεσμών του. Τέλος την ελληνική διεκδίκηση ενισχύει το προηγούμενο της Γιουγκοσλαβίας και της Πολωνίας στις οποίες η ναζιστική Γερμανία είχε επιβάλλει παρόμοια κατοχικά δάνεια και τα οποία μετακατοχικά η τότε Δ. Γερμανία επέστρεψε (αντίστοιχα το 1956 και 1971).

Η σημερινή Γερμανία δεν πρέπει να ξεχνά ότι δανείσθηκε από το ελληνικό κράτος κατά παράβαση του άρθρου 49 της σύμβασης της Χάγης του 1909 και το οποίο ισχύει και σήμερα. Δανείσθηκε από ένα κράτος που η ίδια η ναζιστική Γερμανία είχε χαρακτηρίσει ακατάλυτο και ότι οι ναζί όχι μόνο δεν αμφισβήτησαν ουδέποτε το δάνειο αλλά και άρχισαν την αποπληρωμή του, ενώ και ο καγκελάριος Ερχαρντ, το 1964, είχε δεσμευθεί για την επιστροφή του μετά την επανένωση της Γερμανίας.

Η Γερμανία δεν πρέπει να ξεχνά ότι η γερμανική κατοχή είναι υπόλογος για το οικονομικό ελληνικό ολοκαύτωμα της περιόδου 1940-44. Ενδεικτικά και μόνο είναι υπόλογος για το ότι στην Ελλάδα ο πληθωρισμός αυξήθηκε 15,3 εκατομμύρια φορές και ότι μόνο την Ελλάδα υποχρέωσε η τότε Γερμανία να της καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις. Αυτό το ολοκαύτωμα το αναγνώρισαν οι Ιταλοί: "Η Ελλάδα είναι στημένη σαν λεμόνι", έλεγε ο Γκίτζι. Αποκορύφωμα ο Μουσολίνι, που έλεγε ότι "… οι Γερμανοί άρπαξαν από τους Έλληνες ακόμα και τα κορδόνια των παπουτσιών τους…". Αλλά και ο Γερμανός Υπ. Οικονομίας, Φουνκ, τον Ιούνιο του 1943 έγραφε σε άρθρο του ότι, "η Ελλάς δοκίμασε τα δεινά του πολέμου, όπως ίσως καμία άλλη χώρα της Ευρώπης".

Για την επανόρθωση η Ελλάδα θα χρειαζόταν 33 φορές το εθνικό εισόδημα του 1946. Αυτό μετακατοχικά η Ελλάδα θα το αναζητούσε στον εξωτερικό δανεισμό. Από την άλλη πλευρά αυτή που αμφισβητεί και αρνείται την επιστροφή του κατοχικού δανείου είναι η μετά το 1990 ενωμένη και δημοκρατική Γερμανία. Αυτή όμως η συμπεριφορά, εκτός των άλλων, πλήττει βάναυσα τα μετακατοχικά φιλογερμανικά αισθήματα, όπως τα χαρακτήρισε ο καγκελάριος Κολ, του ελληνικού λαού και γι' αυτό ακέραια την ευθύνη φέρει η γερμανική κυβέρνηση.

 

Πηγές:

1. National Archires, Waschington, DC: Τ. 120/2481/Ε259713-715, "Promemoria", 23.9.1942 και Τ-120/166/81370- 5,Altenburg-Berlin, 4.9.42).

2. Σωτ. Γκοτζαμάνης, κατοχικό δάνειο και δαπάναι κατοχής, Θεσ/κη 1954, σ. 5 Γ. Τσολάκογλου, Απομνημονεύματα, Αθήνα 1950, σ. 210, 212, 215, 218, 219, 234.
Κ. Λογοθετόπουλος, Ιδού η αλήθεια, Αθήνα 1948, σ. 49.

3. National Archives, ο.π.

4. Τ. Ηλιαδάκης, Οι επανορθώσεις και το γερματικό κατοχικό δάνειο, εκδ. Δετοράκη, Αθήνα 1997, σ. 83-101.

5. Ηλιαδάκης, σ. 111 Heinz Richter, Δύο επαναστάσεις και αντεπαναστάσεις στην Ελλάδα, Εξάντας Αθήνα, 1975 σ. 155, 157.

6. Ηλιαδάκης ο.π.

7. Χ. Φλάισερ, Στέμμα και Σβάστικα, Παπαζήσης, Αθήνα (χ.χ.), Τ1, σ. 194.

8. W. Medlicott, The economic Blockade, Λονδίνο, 1959, Τ2, σ. 254.Η. Βενέζης, Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός, Εστία, Αθήνα, 1981, σ. 113.

9. Richter, Τ. σ. 155 σημείωση, 255, 257.

10. Γκοτζαμάνης, σ. 2 Τσολάκογλου, σ. 208-210.

11. Αρχεία ΥΠΕΞ, έκθεση Λαμπρούκου, σ. 9-11. Λογοθετόπουλος, σ. 48, Τσολάκογλου, σ. 211, Γκοτζαμάνης, σ. 3, 23, 24, 31. Α. Αγγελόπουλος, Οικονομικά Τ.Α., Παπαζήσης, Αθήνα 1974, σ. 142, 167, 179, 190, 191.

12. Τη δανειακή σύμβαση βλέπε Ηλιαδάκης, σ. 297.

13. Αρχεία ΤΕ, φάκελος κατοχικού δανείου, σημείωμα Ι. Πασσιά και το έγγραφο

409/2.4.1942.
14. Αρχεία ΤΕ, φάκελος κατοχικού δανείου, σημείωμα Ι. Πασσιά, σ. 4.

15. Β. Μαθιόπουλος, "400 εκ. μάρκα μας χρωστά η Βόνη", Βήμα, 2.6.1991.

16. Ηλιαδάκης, σ. 158, 164, 171.

17. Ηλιαδάκης, σ. 200, 202, 203-205, Αγγελόπουλος, Οικονομικά, Τ. σ. 201-205, 209. Βήμα 18.10.1966, σ. 7 έκθεση Α. Παπανδρέου και επιστολή Κάιζερ, σ.9, Πρακτικά Βουλής 28.5.1991 αγόρευση Α. Παπανδρέου.

18. Ηλιαδάκης, σ. 212-213.

19. Mark Mazower, Στην Ελλάδα του Χίτλερ, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 1994, σ. 93.

20. G. Ciano, tagebucher 1939-1943 Βern 1946, σ. 353.

21. Γερμανοελληνικά Οικονομικά Νέα, Ιούνιος 1943, σ. 2.

* Το άρθρο δημοσιεύτηκε στις 25/1/2010 στην καθημερινή πρωινή
εφημερίδα της Κρήτης Η ΠΑΤΡΙΣ.

** Ο Τάσος Μ. Ηλιαδάκης είναι Μαθηματικός, Πολιτειολόγος, Δρ. Κοινωνιολογίας, καθηγητής Σχολής Εθνικής Ασφάλειας. Μέλος της Ελληνικής Επιτροπής στη διεθνή Συνδιάσκεψη για το χρυσό των Ναζί στο Λονδίνο το 1997, εισηγητής στην ελληνογερμανική διάσκεψη Δελφών το 1996 και στην Πανελλήνια Συνδιάσκεψη Αλεξανδρούπολης το 2005 για το Δημόσιο Χρέος.

ΗΛ. ΠΗΓΗ: http://infognomonpolitics.blogspot.com/2010/03/blog-post_8130.html#ixzz0idvDKPQ0

Ο ποιητής

 

Του Γιάννη Ποταμιάνου

 

 

Ολόκληρος είναι ένα ταξίδι

Τα μάτια του

φουρτουνιασμένες θάλασσες

Αέρινος

Συντροφεύει τα πουλιά

Με όνειρα και χαρταετούς

Ξεχορταριάζει τα μονοπάτια

της γλώσσας

Τρέχει καβάλα σε δύο άλογα

Ισορροπώντας στις χαράδρες

της αμφισημίας

Με τις στερήσεις του, βάζει φωτιές

στους πόθους, τους αλλότριους

Διώχνει τα σκοτάδια

λάμποντας           

Σκορπίζει φωτιά και στάχτη

Στο δισάκι του κουβαλάει πουλιά

Και τριαντάφυλλα

Άλικα λουλούδια

Ροδοπέταλα του ανέμου

Ανοίγει τα ρόδια της ροδιάς

Οργώνει και σπέρνει δόντια

Για να φυτρώσουν οι δράκοι

Που θα λογχίζουν οι καβαλάρηδες

στα εικονοστάσια

 

Αφρίζει το κύμα στα βράχια

Χτυπιέται η ψυχή του

στο αμόνι της αδικίας

Και το σώμα του παρακολουθεί

ανήμπορο

Οι στερήσεις του έγιναν

φωτοστέφανο

Και οι πόθοι του κεραυνοί

Κοιμάται για να ζήσει

Ξυπνάει για να ονειρευτεί

Αφήστε τον να τραγουδήσει

την μοναξιά του

Στην ψυχή του φωλιάζει

Ο θάνατος

Είναι ποιητής, πονάει

Δοξάστε τον

Πιάστε του το χέρι

Λυτρώστε τον

                                      

 27 Οκτωβρίου 2009, Γιάννης Ποταμιάνος

Ο αδύναμος  κρίκος

 

Του  Βασίλη Βιλάρδου

 

Η «εγκληματική εμμονή» της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας στη διατήρηση της υψηλής τιμής του Ευρώ, απέναντι στα υπόλοιπα «ανταγωνιστικά» νομίσματα του πλανήτη, είναι πολύ πιθανόν να σημάνει την αρχή του τέλους της Ενωμένης Ευρώπης.

Συνήθως ξεκινάμε τις αναλύσεις μας (η συγκεκριμένη ίσως κουράσει περισσότερο, δυστυχώς όμως, δεν καταφέραμε να την περιορίσουμε), από την περιγραφή μίας κατάστασης, ενώ στο τέλος προτείνουμε κάποιες «υποκειμενικές» λύσεις – σαν τέτοιες, ενέχουν φυσικά σφάλματα, ενδεχομένως και λογικές υπερβάσεις.

Σήμερα όμως θα αντιστρέψουμε τη «φορά», επειδή πιστεύουμε ότι οι «επιλογές» μας φαίνονται πια «δια γυμνού οφθαλμού», ενώ δεν υπάρχει χρόνος για να μπορέσει η χώρα μας να λειτουργήσει προγραμματισμένα, μεθοδικά και ορθολογικά (άμεση καταπολέμηση της διαπλοκής και των «παραγώγων» της στο δημόσιο, δραστική μείωση των περιττών δαπανών, με «ήπια» αύξηση των εσόδων – για να μην προκληθούν «συνθήκες ΔΝΤ» στην Οικονομία μας, εν μέσω ύφεσης – λοιπά διαρθρωτικά μέτρα, αύξηση του ΑΕΠ). Οι «επιλογές» μας λοιπόν (παρεμπιπτόντως, σε άλλες χώρες η διαφθορά δεν είναι μικρότερη – για παράδειγμα, πρόσφατα αποκαλύφθηκε στη Γερμανία ότι, έξι μέτοχοι της ιδιωτικής τράπεζας Sal. Oppenheim είχαν 600 εκ. € χρέη απέναντι της, για ποσά που «δανείσθηκαν» με μόλις 1,5% επιτόκιο, χωρίς καμία εγγύηση!), είναι οι εξής:

(α)  Να πτωχεύσουμε – εάν απλά το αναφέραμε στην Ε.Ε. σαν ένα ενδεχόμενο που το εξετάζουμε σοβαρά, οι αντιδράσεις που θα ακολουθούσαν θα ήταν μάλλον προς όφελος μας (μεταξύ άλλων, από τον κίνδυνο να χάσουν άλλα κράτη-μέλη, μέχρι και το 75% των απαιτήσεων τους). Η προοπτική τότε μίας επίθεσης των κερδοσκόπων στα ομόλογα δημοσίου των υπολοίπων ελλειμματικών ευρωπαϊκών χωρών, με απώτερο στόχο το Ευρώ, θα ανάγκαζε την Κομισιόν, τη Γερμανία δηλαδή, να αλλάξει εντελώς συμπεριφορά απέναντι μας. Οφείλουμε βέβαια να είμαστε προετοιμασμένοι για το αντίθετο, για την πτώχευση δηλαδή – αν και έχει περιορισμένες πιθανότητες να συμβεί. Εν τούτοις, δεν πρέπει να υποτιμήσουμε την ακραία αυτή περίπτωση, η οποία όμως δεν θα ήταν τόσο καταστροφική, όσο ίσως νομίζουμε – εάν φυσικά λειτουργούσαμε ήρεμα, προγραμματισμένα, γρήγορα, μεθοδικά και χωρίς κανέναν απολύτως ενδοιασμό.

Όσο και αν μία τέτοια «αντιμετώπιση» εκ μέρους μας φαίνεται «αντισυμβατική», είμαστε υποχρεωμένοι να δράσουμε επιθετικά, κυρίως επειδή η ΕΚΤ «εγκληματεί» απέναντι στην Ελλάδα, επιτρέποντας στους κερδοσκόπους μία άνευ προηγουμένου επίθεση εναντίον της – μέσω των εταιρειών αξιολόγησης της πιστοληπτικής της ικανότητας. Η «απειλή» της ΕΚΤ να μην δέχεται σαν εγγύηση στο μέλλον τα Ελληνικά ομόλογα δημοσίου, εάν κάποια Moody's «μειώσει» ακόμη μία φορά την αξιολόγηση της, είναι μία εντελώς απαράδεκτη τοποθέτηση ενός «μηχανισμού», ο οποίος οφείλει να προστατεύει τις χώρες της Ευρωζώνης, ακόμη και όταν έχουν υποπέσει σε σφάλματα – να μην τις αφήνει δηλαδή «έρμαιο» στα χέρια τρίτων. Η ΕΚΤ οφείλει να είναι ο «θεσμός» που διασφαλίζει τις χώρες της Ευρωζώνης, ο «κρίκος» που τις συνδέει καλύτερα μεταξύ τους και όχι το «εργαλείο» κάποιων ισχυρών κρατών ή πολυεθνικών «ομίλων» της – όχι ο αδύναμος κρίκος της.

Ενδεχομένως, η «θυματοποίηση» αρκετών Πολιτών της χώρας μας (όρος που αναφέρεται στα εκάστοτε θύματα, τα οποία επιστρέφουν μετά από χρόνια στο βασανιστή τους, για να του ζητήσουν συγνώμη για όλα όσα «τον ανάγκασαν» να τους κάνει) που, για κάποιον ανεξήγητο λόγο, επιμένουν να κατακρίνουν την Ελλάδα σε σταθερή βάση, να λειτουργήσει αρνητικά στις τοποθετήσεις μας. Χωρίς να ισχυριζόμαστε ότι δεν έχουν γίνει πολλά λάθη στο παρελθόν, θεωρούμε ότι οι βασικές αιτίες που οδήγησαν την Οικονομία μας στη σημερινή, πολύ δύσκολη θέση, δεν είναι ο «φθοροποιός, φορολογικά ασυνείδητος, αντιπαραγωγικός και ανάλγητος» χαρακτήρας των Ελλήνων Πολιτών – όπως δυστυχώς διατυπώνεται δημόσια από πολλούς. Οι βασικές αιτίες είναι τόσο η «άμετρη» παγκοσμιοποίηση, όσο και οι «δυτικές» πολιτικές υπερχρέωσης που μάλλον επιβλήθηκαν, οι οποίες κατέστρεψαν τελικά τον παραγωγικό μας «ιστό» (όχι μόνο τον δικό μας, αλλά και αυτόν των Η.Π.Α., της Μ. Βρετανίας, της Ιταλίας, της Ιρλανδίας, της Ισπανίας, σε κάποιο βαθμό της Γαλλίας κλπ).

Ουσιαστικά μόνο η Γερμανία (προς τιμήν της φυσικά – είμαστε ανέκαθεν θαυμαστές της αυτοπειθαρχίας, της μεθοδικότητας, του προγραμματισμού, της παραγωγικότητας και της εκπληκτικής αποτελεσματικότητας της χώρας) κατάφερε να διατηρήσει τον παραγωγικό της μηχανισμό σχεδόν ανέπαφο (αν και σε πολύ μικρότερο βαθμό το δημόσιο χρέος της – ήδη έχει υπερβεί το 80% του ΑΕΠ της), μάλλον επειδή η «εργασία» στη χώρα αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα του λαού της – δεν θεωρείται απλά σαν «βιοποριστική υποχρέωση», σαν αναγκαιότητα δηλαδή για να εξασφαλίζονται τα «προς το ζην», αλλά, αφενός μεν σαν «ψυχολογική» ανάγκη, αφετέρου δε σαν «ηθικό χρέος» απέναντι σε μία «θεϊκή» δύναμη: στο Κράτος.

(β)  Να χάσουμε την αυτονομία μας – την ελευθερία μας δηλαδή και την εθνική κυριαρχία μας. Ο περιορισμός της εθνικής κυριαρχίας μας θα «αποτυπωνόταν» ουσιαστικά στην πράξη, μέσω της τοποθέτησης ενός κοινοτικού επιτρόπου στη χώρα μας – για τον έλεγχο των δημοσιονομικών μέτρων και των «χειρισμών» μας. Επειδή όμως, στη σημερινή εποχή, το εκάστοτε Υπουργείο Οικονομικών είναι η αναμφισβήτητη «καρδιά» του συστήματος, το όργανο δηλαδή που ρυθμίζει όλη τη λειτουργία του κυκλοφοριακού μηχανισμού του, η ενέργεια αυτή δεν θα διέφερε καθόλου από την τοποθέτηση ενός «ανθύπατου κυβερνήτη», κατά το πρότυπο της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Προφανώς λοιπόν, δεν αποτελεί επιλογή καμίας κυβέρνησης (πόσο μάλλον καταναγκαστικό μέτρο, «ποινή» δηλαδή εκ μέρους της Κομισιόν), αλλά δημοκρατική απόφαση των ελεύθερων Πολιτών της χώρας, οι οποίοι οφείλουν να ενημερωθούν έγκαιρα για ένα τέτοιο ενδεχόμενο και να «αποφανθούν» μόνοι τους (δημοψήφισμα) για το μέλλον τους.

(γ)  Να υποχρεωθούμε σε επώδυνα δημοσιονομικά μέτρα (αυξημένη φορολογία, απότομη και μεγάλη μείωση των μισθών, αιματηρές οικονομίες), σε συνδυασμό με την «εκποίηση» των κοινωφελών δημοσίων επιχειρήσεων μας – προφανώς των κερδοφόρων, καθώς επίσης των «ζωτικών» για τους Πολίτες της χώρας (των απολύτως απαραίτητων και μονοπωλιακών δηλαδή, όπως η ΔΕΗ, η ΕΥΔΑΠ κλπ). Η πρόσφατη «απειλή» υποτίμησης της πιστοληπτικής ικανότητας της ΔΕΗ, από την S&P, είναι πιθανότατα  μία ενέργεια προς αυτήν την κατεύθυνση. Όσον αφορά ειδικά την «εκποίηση» των επιχειρήσεων μας, θεωρούμε απαράδεκτες τυχόν «υποσχέσεις» εκ μέρους των κυβερνώντων – πόσο μάλλον τη δρομολόγηση τους. Οι επιχειρήσεις αυτές ανήκουν στη χώρα μας, σε όλους εμάς και στα παιδιά μας, οπότε δεν επιτρέπεται σε κανέναν να τις «επιβουλεύεται».  

Θα το παραλληλίζαμε με την τοποθέτηση ενός «manager» σε μία ιδιωτική εταιρία ο οποίος, αντί να επικεντρωθεί στον εξορθολογισμό της λειτουργίας και στην κερδοφόρα ανάπτυξη της, πουλάει τα περιουσιακά της στοιχεία, για να καλύψει τα σημερινά έξοδα της, χωρίς να ενδιαφέρεται καθόλου για το μέλλον της. Σε κάθε περίπτωση λοιπόν, ο «manager» πρέπει να κάνει σωστά τη δουλειά, την οποία του εμπιστεύθηκαν οι Πολίτες – ζητώντας τη νόμιμη έγκριση τους (δημοψήφισμα), για οποιαδήποτε παρέκκλιση από αυτήν. Ενδεχόμενη «ανεπάρκεια» του δε (κρίνεται από το αποτέλεσμα και όχι από τυχόν δικαιολογίες), θα πρέπει να συνοδεύεται από την άμεση παραίτηση του.

Η ανεύθυνη εκποίηση του (κερδοφόρου) δημοσίου πλούτου (αποκρατικοποίηση «κατ' ευφημισμό»), δεν έλυσε ποτέ τα δημοσιονομικά προβλήματα στις χώρες που εφαρμόστηκε (Βρετανία, Η.Π.Α. κα), από τις εκάστοτε «νεοφιλελεύθερες» ηγεσίες τους. Απλά καθυστέρησε για ένα μικρό χρονικό διάστημα την υπερχρέωση τους, αυξάνοντας όμως ανάλογα τα δυσμενή της επακόλουθα. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο πως ορισμένα κράτη, όπως η Γερμανία, η Ιαπωνία, η Γαλλία κ.α., διατηρούν σχεδόν ανέπαφη την ιδιοκτησία τους, ενώ, όταν τη «μεταβιβάζουν» στον ιδιωτικό τομέα, τότε κυρίως σε δικούς τους επιχειρηματίες και όχι σε ξένους.

Κλείνοντας, τα 2,5 δις € που «εξαγγέλλονται» επίσημα σαν έσοδα μελλοντικών αποκρατικοποιήσεων, δεν αντιστοιχούν ούτε καν στο 10% των ελλειμμάτων (των ζημιών μας δηλαδή) του 2009, ενώ είναι κάτω από το 3% των ετησίων δαπανών μας – κυριολεκτικά «σταγόνα στον ωκεανό», όταν μόνο οι τόκοι του δημοσίου χρέους θα υπερβούν σύντομα τα 15 δις € (ποσόν το οποίο θα εισπράτταμε, εάν «εκποιούσαμε» πέντε περίπου επιχειρήσεις του μεγέθους της ΔΕΗ – 24.000 εργαζόμενοι, σημερινή κεφαλαιοποίηση 3,2 δις €). Πόσο μάλλον όταν τέτοιου είδους έσοδα ποτέ δεν χρησιμοποιήθηκαν σωστά από τις όποιες κυβερνήσεις μας – δυστυχώς «εξανεμίσθηκαν», μαζί με τις εταιρείες μας (ΟΤΕ κλπ).                       

(δ)  Να «πείσουμε» την ευρωπαϊκή κοινότητα των 27 χωρών, για τη λήψη μέτρων από κοινού. Μερικά από αυτά έχουμε ήδη προτείνει στο άρθρο μας «Η κρίση των κρίσεων» (Ευρωπαϊκό νομισματικό ταμείο, Ευρωομόλογο, Ευρωπαϊκές εταιρείες αξιολόγησης – όπως και αύξηση της ποσότητας του προσφερομένου χρήματος από την ΕΚΤ, για να μειωθεί η ισοτιμία του € κλπ). Βέβαια, θα πρέπει ταυτόχρονα να αναζητηθούν εφαρμόσιμες, «πρακτικές» λύσεις για τα προβλήματα της οικονομίας μας, έτσι ώστε να μην θεωρηθεί ότι επιζητούμε τη «δωρεάν» προστασία των άλλων, χωρίς να κάνουμε τίποτα οι ίδιοι.

Παράλληλα λοιπόν με τη δημοσιονομική μας «εξυγίανση», θα πρέπει να βρεθούν τρόποι «ορθολογικής» χρηματοδότησης των αναγκών μας, μέχρι να αποδώσουν οι προσπάθειες που θα γίνουν και τα έκτακτα μέτρα που θα ληφθούν. Τέτοιοι τρόποι είναι η έκδοση Εθνικών Ομολόγων, ενδεχομένως με κύριο αποδέκτη τις επιχειρήσεις μας (τα περίπου 60 δις € που χρειαζόμαστε για το 2010, μπορούν ασφαλώς να εξασφαλισθούν), καθώς επίσης η πώληση ομολόγων μας σε άλλες χώρες, οι οποίες δεν απαιτούν την υποταγή μας ή την εκποίηση των επιχειρήσεων μας (Αραβία, Κίνα, Ιαπωνία κ.α.). Αρκεί φυσικά να εμπιστευθούν τόσο οι Έλληνες Πολίτες, όσο και όλοι οι υπόλοιποι, την εντιμότητα, τη γνώση, τη σοβαρότητα, το ήθος και την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης μας.

Το σημαντικότερο των «από κοινού» ευρωπαϊκών μέτρων, για τα οποία οφείλουμε να πείσουμε τους «εταίρους» μας (οι κίνδυνοι δεν επικεντρώνονται μόνο στη χώρα μας, αλλά αφορούν την πλειοψηφία της Ευρώπης των 27), είναι χωρίς καμία αμφιβολία η «χαλάρωση» της αποπληθωριστικής πολιτικής της ΕΚΤ (τουλάχιστον για όσο διάστημα ενεργεί αντίστοιχα η Fed), αφού ο πληθωρισμός είναι ο μοναδικός τρόπος: (1) για να μειωθούν τα δυσβάστακτα χρέη των χωρών της Ε.Ε., καθώς επίσης (2) για να αναδιαρθρωθούν σωστά οι Οικονομίες τους, με στόχο τη δημιουργία και την ανάπτυξη ενός ανταγωνιστικού παραγωγικού «ιστού». Στο συγκεκριμένο σημείο όμως θα βρούμε αντίπαλο τη Γερμανία, η οποία είμαστε σχεδόν βέβαιοι ότι θα αντιδράσει με όλα τα μέσα και με όλες τις δυνάμεις της. Για να τεκμηριώσουμε τις θέσεις μας, τα παρακάτω:

Φυσικά και δεν είμαστε η μοναδική χώρα, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα με αφορμή την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση (η βασική αιτία είναι η πολιτική υπερχρέωσης, η οποία ακολουθήθηκε εσφαλμένα τα τελευταία 30 χρόνια, καθώς επίσης η σταδιακή «αποψίλωση» του παραγωγικού μηχανισμού, η οποία είχε σαν αποτέλεσμα την εξαγωγή θέσεων εργασίας προς τις νεοεισερχόμενες χώρες στον καπιταλισμό – ειδικά προς την Κίνα). Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τις πλέον «επισφαλείς» ευρωπαϊκές χώρες – αν και όχι τις μοναδικές:    

 

ΚΡΑΤΗ	ΑΕΠ 2007	Έλλειμμα 2010/ %	Έλλειμμα 2010	ΔΧ/ΑΕΠ- %
			σε δις $
Ιρλανδία	219,70	-14,70	-32,30	21,10
Βρετανία*	2.472,00	-12,80	-316,42	43,30
Ελλάδα	237,90	-12,30	-29,26	81,70
Ισπανία	1.153,00	-10,10	-116,45	35,70
Ιταλία	1.862,00	-10,00	-186,20	105,60
Πορτογαλία	184,20	-8,00	-14,74	65,80

Σημείωση: ΑΕΠ σε δις $ f.o.b.  –  Πηγή: iq   Έλλειμμα 2010, προβλεπόμενο  (ΒΒ)

Έλλειμμα 2010 % = προϋπολογιζόμενο, ποσοστιαία στο ΑΕΠ, Πηγή: Spiegel

ΔΥ/ΑΕΠ: Δημόσιο χρέος 2007, ποσοστιαία σε σχέση με το ΑΕΠ, το 2007 

* Η Βρετανία έχει εξωτερικό χρέος που υπερβαίνει το 400% του ΑΕΠ της

 

Εκτός από τις παραπάνω χώρες, η Αυστρία πρόσφατα κρατικοποίησε μία μεγάλη τράπεζα της, κατά το παράδειγμα της Ισλανδίας (για να μη χρεοκοπήσει δηλαδή), ενώ οι τράπεζες της έχουν δανείσει στην Ανατολική Ευρώπη «επισφαλώς» το 100% περίπου του ΑΕΠ της χώρας. Περαιτέρω, οι Σκανδιναβικές χώρες, με εξαίρεση τη Νορβηγία, δύσκολα θα διατηρήσουν το κοινωνικό κράτος τους, το Βέλγιο έχει μεγάλα προβλήματα με κάποιες «συστημικές» τράπεζες του, η Ελβετία επίσης («διακινούν» το οχταπλάσιο του ΑΕΠ της), η Ανατολική Ευρώπη βρίσκεται γενικά σε απελπιστική θέση κοκ.  

Είναι πλέον εμφανές ότι ο γερμανικός Τύπος, σχεδόν στο σύνολο του, μας έχει τοποθετήσει στο «στόχαστρο» του. Για να τεκμηριώσουμε το συμπέρασμα μας, θα αναφέρουμε αποσπάσματα από διάφορα άρθρα, τα οποία εμφανίζονται με μεγάλη συχνότητα στα σημαντικότερα ηλεκτρονικά και έντυπα μέσα της χώρας. Επίσης, την πρόσφατη συνέντευξη του Υπουργού Οικονομικών μας στο Spiegel, όπως και τις «διαπιστώσεις» του περιοδικού:

«Ο Έλληνας με το αδύνατο πορτοφόλι» (τίτλος του άρθρου, με τη φωτογραφία του πρωθυπουργού μας)… «Η Ελληνική τραγωδία» (επίσης τίτλος, με φόντο την Ακρόπολη)..….. «Η Ελλάδα σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης» (άλλος τίτλος).

«Είναι εμφανές (κείμενο) ότι η Ελλάδα εξαπάτησε – όσον αφορά το πραγματικό ύψος των χρεών της – με τη βοήθεια της δημιουργικής λογιστικής, τόσο τις χρηματαγορές, όσο και την Ε.Ε., καθώς επίσης όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης…. Μία κρατική χρεοκοπία, η οποία μέχρι σήμερα ήταν αδιανόητη στην Ευρώπη, πλησιάζει ξαφνικά τα όρια του πιθανού. Η Ελλάδα, μη έχοντας κάποιον ισχυρό γείτονα να την βοηθήσει, όπως το Dubai, είναι πιθανόν να χρεοκοπήσει ή να δοκιμάσει, σαν τελευταία δυνατότητα αποφυγής της πτώχευσης, την έξοδο της από την Ευρωζώνη…..κερδισμένες από την πτώση των ελληνικών ομολόγων θα είναι οι υπόλοιπες χώρες του Ευρώ, για τις οποίες θα αυξηθεί η ζήτηση των ομολόγων τους, κατά το αντίστοιχο ποσόν που θα μειωθεί για τα ελληνικά»!!!   

 

«Δεν θα ήταν σαφώς καλύτερα για την Ελλάδα, το να εγκαταλείψει το κλαμπ της Ευρωζώνης;», ρώτησε το γερμανικό Spiegel τον Υπουργό Οικονομικών μας, στην πρόσφατη συνέντευξη του, γνωρίζοντας φυσικά ότι κανένας δεν μπορεί να μας διώξει από τη ζώνη του Ευρώ («ή μη μόνο» να μας αναγκάσει να παραιτηθούμε με τη θέληση μας – άρθρο μας «Έξοδος από την Ευρωζώνη»). 

 

«Το Ευρώ δημιούργησε στη χώρα μας πληθωριστικές πιέσεις – σε γενικές γραμμές όμως ήταν ένα μεγάλο πλεονέκτημα για εμάς», απάντησε πολύ σωστά ο Υπουργός μας, αντιμετωπίζοντας ψύχραιμα την επίθεση.

«Πολλοί στην Ευρώπη θα ήταν, αντίθετα, ευτυχείς, εάν δεν ήσασταν μέλος της Ε.Ε. – ή όχι στο μέλλον», συνέχισε με επιμονή, με θράσος καλύτερα, ο γερμανός δημοσιογράφος.

«Ακούω και εγώ αυτές τις φωνές – καθρεφτίζουν μία γενικότερη ανασφάλεια, η οποία οφείλεται στη δύσκολη οικονομική κατάσταση που βρίσκεται η Ευρώπη. Το Ευρώ είναι ένα πολύ μεγάλο πείραμα – πρέπει δε να δοκιμασθεί και σε κρίσιμες συνθήκες, διαφορετικά θα έχει αποτύχει το πείραμα», υπερασπίστηκε επιτυχημένα τη χώρα μας ο Υπουργός, μοναδικό λάθος του οποίου ήταν, κατά την υποκειμενική μας άποψη, η απάντηση του σε σχέση με τα χρέη κάποιων δημόσιων επιχειρήσεων μας στο εξωτερικό.

«Για τις περισσότερες από αυτές τις απαιτήσεις έχουμε δημιουργήσει ήδη προβλέψεις», ήταν η θέση του Υπουργού Οικονομικών – ατυχής κατ' εμάς, αφού προβλέψεις δημιουργείς για μελλοντικούς κινδύνους και όχι για υφιστάμενες οφειλές, για τις οποίες προφανώς δεν συγκεντρώνεις τα χρήματα σε έναν «λογαριασμό προβλέψεων», αλλά πληρώνεις τους δανειστές σου.  

Κατά το γερμανικό περιοδικό τώρα, οι οφειλές του κράτους μας (εάν τυχόν μας δάνειζε η Γερμανία, τότε μόνο για να εξοφλήσουμε τα χρέη μας απέναντι στις εταιρείες της – ανέκαθεν ότι προσφέρει, επιστρέφεται πολλαπλά στα ταμεία της) είναι, μεταξύ άλλων, οι εξής:

 

HDW (Thyssen-Krupp)*	550.000.000 € – Γερμανία
Krauss-Maffei Wegmann**	300.000.000 € – Γερμανία
Eurocopter (EADS)	20 NH90 ελικόπτερα – Γαλλία
Hercules	Αεροπλάνα – Η.Π.Α.
Apache	Ελικόπτερα – Η.Π.Α.
Ευρωπαϊκές φαρμακευτικές εταιρείες	2.700.000.000 €
Ευρωπαϊκές εταιρείες ιατρικών συσκευών	5.200.000.000 €

* Υποβρύχιο Παπανικολής                                                                       

** 170 Leopard – υπόλοιπο λογαριασμού (ΒΒ)

***Μέσος χρόνος πληρωμής προμηθευτών εξωτερικού: 165 ημέρες

 

Συνεχίζοντας, η Γερμανία, μέσω των εντύπων της, δεν περιορίζεται μόνο σε αυτές τις τοποθετήσεις και στις έντονα επικριτικές «διαπιστώσεις» εναντίον της χώρας μας. Όπως φαίνεται, ανακαλύπτει ξαφνικά ότι, οι «αρχιτέκτονες της Ευρωπαϊκής Ένωσης» δεν είχαν διαβάσει το νομπελίστα R.Mundell και τις βασικές αρχές της θεωρίας του περί ενός «Άριστου νομισματικού χώρου» – εάν το είχαν κάνει, «αποφαίνονται», θα είχε αποφευχθεί η Ευρωπαϊκή κρίση!     

Αν και έχουμε αναφερθεί στο «ελάττωμα» αυτό της Ευρώπης επανειλημμένα, σε προηγούμενες αναλύσεις μας, είναι ίσως σκόπιμο να επαναλάβουμε ότι κατά τη θεωρία, όταν κάποιες χώρες αποφασίζουν τη νομισματική τους ένωση, θα πρέπει να διαθέτουν μία σειρά από κοινά χαρακτηριστικά:

(α) Το κεφάλαιο και το εργατικό τους δυναμικό. θα πρέπει να διακινούνται ελεύθερα μεταξύ όλων των κρατών, ενώ

(β)  Τόσο η νομισματική, όσο και η δημοσιονομική πολιτική, θα πρέπει να είναι κοινές σε όλες τις χώρες.

Προφανώς, εντός της Ευρωζώνης, μόνο η νομισματική πολιτική είναι κοινή για όλους – δυστυχώς ούτε καν η δημοσιονομική, ενώ μόνο ο συνδυασμός αυτών των δύο «αλληλένδετων πολιτικών» μπορεί να εξασφαλίσει σε όλες τις συμμετέχουσες χώρες μία σωστή αναπτυξιακή πολιτική. Παρέμεινε όμως από λάθος της η Ε.Ε. σε αυτήν την «οικονομική αταξία», ή μήπως υπήρξαν κάποιες κρυφές σκοπιμότητες, διαφορετικές για το εκάστοτε συμμετέχων κράτος, οι οποίες την οδήγησαν στα σημερινά, απόλυτα προβλεπόμενα, μεγάλα αδιέξοδα;  

Ολοκληρώνοντας, υποθέτουμε ότι η Γερμανία μας συμπεριφέρεται με αυτόν τον έντονα προσβλητικό και υποτιμητικό τρόπο, επειδή επιθυμεί να χρησιμοποιήσει την Ελλάδα σαν «παράδειγμα προς αποφυγή», με στόχο να διατηρήσει τη πειθαρχία των υπολοίπων, «αστυνομεύοντας» τες «κατά το δοκούν» στο μέλλον (άρθρο μας: «Η ιδανική υποψήφια χώρα για τον παραδειγματισμό των υπολοίπων εταίρων της Ευρωζώνης»).

Η Γερμανία χρειάζεται, έχει την απόλυτη ανάγκη καλύτερα ενός ισχυρού Ευρώ, για τους εξής λόγους:

(α)  για να «χρηματοδοτεί» το πανάκριβο εργατικό δυναμικό της (μηχανικοί και «τεχνίτες» στην πλειοψηφία), καθώς επίσης για να διατηρεί τις θέσεις εργασίας εντός των συνόρων της. Στην περίπτωση που το Ευρώ δεν «πληρούσε» αυτήν την προϋπόθεση, εάν δηλαδή ήταν αντίστοιχα υποτιμημένο με το δολάριο και τα άλλα νομίσματα, τότε θα ήταν αναγκασμένη να μειώσει τις απολαβές των εργαζομένων της, ενώ οι επιχειρήσεις της θα «μετανάστευαν» σε χώρες με φθηνότερο κόστος παραγωγής (εργατικό κυρίως). Ας μην ξεχνάμε πως, παρά το ότι οι αμερικανοί είναι ηγέτες στην έρευνα και στην τεχνολογία σε πολλούς τομείς (για παράδειγμα, στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας), τα αντίστοιχα «μηχανήματα», η εφαρμογή δηλαδή της έρευνας και της τεχνολογίας στην πράξη, κατασκευάζονται κυρίως στη Γερμανία, ενώ από εκεί εξάγονται σε όλο τον υπόλοιπο πλανήτη. 

(β)  για να «αποτρέπει» την ανάπτυξη των υπολοίπων Ευρωπαϊκών χωρών, αμβλύνοντας τις αντιστάσεις τους απέναντι στις έμφυτες «κυριαρχικές» της φιλοδοξίες – μειώνοντας ταυτόχρονα τις πιθανότητες τους να την ανταγωνιστούν,

(γ)  για να διευκολύνει τις εισαγωγές της, σε καταναλωτικά κυρίως προϊόντα, από τις χώρες φθηνού εργατικού δυναμικού (Κίνα κλπ) ή «ασθενών νομισματικών ζωνών» (Η.Π.Α. κ.α.). Στο συγκεκριμένο σημείο, έχοντας μεγάλη ρευστότητα (σήμερα πλεόνασμα περί τα 190 δις), υψηλούς όγκους αγορών (τα καταστήματα λιανικής της, διεσπαρμένα σε όλη την Ευρώπη, έχουν τεράστιες αγοραστικές δυνατότητες), καθώς επίσης ισχυρό ανταλλακτικό νόμισμα, μπορεί να εισάγει διάφορα εμπορεύματα σε τιμές τόσο φθηνές, όσο καμία άλλη χώρα στην Ευρώπη. Έτσι, (1) αφενός μεν διατηρεί χαμηλό τον πληθωρισμό της (χρεοκόπησε δύο φορές λόγω υπερπληθωρισμού), με αποτέλεσμα να αυξάνεται η αγοραστική δυνατότητα των Πολιτών της, (2) αφετέρου δε «αναπτύσσει» ακόμη περισσότερο τις εξαγωγές της, «επανεξάγοντας» πολλά από τα εισαγόμενα προϊόντα στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες δεν μπορούν να τα εξασφαλίσουν σε αυτές τις τιμές αγοράς.

Για παράδειγμα, η Γερμανία εισάγει τοματοπολτό από την Τουρκία σε μεγάλες ποσότητες, φυσικά με χαμηλές τιμές και τον πουλάει μέσω της Lidl (Makro, Metro, Aldi κλπ), σε πάνω από 20 ευρωπαϊκές χώρες – σε τιμές που είναι αδύνατον να ανταγωνιστούν οι τοπικοί παραγωγοί ή οι άλλοι εισαγωγείς. Κατ' αυτόν τον τρόπο, αυξάνει τις εξαγωγές της, την κερδοφορία και προφανώς τη «φορολογική» της βάση, αφού το συντριπτικό μέρος των κερδών των αλυσίδων της, παραμένει εντός Γερμανίας. Ένα λοιπόν από τα «μυστικά» των μεγάλων εξαγωγικών επιδόσεων της Γερμανίας είναι η «επανεξαγωγή», τόσο καταναλωτικών, όσο και βιομηχανικών προϊόντων (χημικών κλπ) – το διεθνές εμπόριο δηλαδή, στο οποίο δυστυχώς οι δικές μας επιδόσεις, παρά την «εφοπλιστική» μας υπεροχή, είναι απογοητευτικές. Είναι λοιπόν ένας τομέας, τον οποίο πρέπει να λάβουμε πολύ σοβαρά υπ' όψιν, εάν θέλουμε να εκμεταλλευθούμε σωστά την παγκοσμιοποίηση, αυξάνοντας εύκολα και γρήγορα το ΑΕΠ μας μέσω «επανεξαγωγών» («ανασυσκευασίας» κλπ).       

(δ)  για να δημιουργήσει τις κατάλληλες προϋποθέσεις, έτσι ώστε να καταστεί το Ευρώ παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα στη θέση του δολαρίου – υπό τη δική της «αιγίδα» και για δικό της αποκλειστικά όφελος. Ταυτόχρονα, οι ενεργειακές της ανάγκες «διευκολύνονται» (επίσης όλων των υπολοίπων μελών της Ευρωζώνης – το μοναδικό ίσως «κοινό» πλεονέκτημα), αφού οι τιμές των «καυσίμων» σε € δεν επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό.

 

Ακολουθεί εν πρώτοις ένας βοηθητικός πίνακας (κατάταξη με κριτήριο τις εξαγωγές), ο οποίος είναι αρκετά αποκαλυπτικός:

 

Χώρες	Εξαγωγές *	ΑΕΠ*	Εργαζόμενοι	Εξαγ/Εργαζ.
Γερμανία	1,361 τρις	3,024 τρις	43,63 εκ.	31,19 εκ.
Κίνα	1,221 τρις	2,879 τρις	803,30 εκ.	1,52 εκ.
Η.Π.Α.	1,140 τρις	13,750 τρις	153,10 εκ.	7,45 εκ.
Ιαπωνία	0,665 τρις	5,103 τρις	66,07 εκ.	10,06 εκ.
Γαλλία	0,559 τρις	2,244 τρις	27,76 εκ.	20,14 εκ.
Μ. Βρετανία	0,415 τρις	2,472 τρις	30,71 εκ.	13,51 εκ.
Ρωσία	0,365 τρις	1,251 τρις	75,10 εκ.	4,86 εκ.

  * 2007 σε $ , f.o.b.      Πληροφορίες: ip     Πίνακας δικός μας (ΒΒ)                    

 

Σύμφωνα με τα παραπάνω στοιχεία, η Γερμανία έχει τον τρίτο μικρότερο αριθμό εργαζομένων (μόλις 43,63 εκ. άτομα) μετά τις Μεγάλη Βρετανία και Γαλλία, κατέχοντας όμως την πρώτη θέση παγκοσμίως από πλευράς εξαγωγών. Όσον αφορά δε το ΑΕΠ, το οποίο υπολογίζεται εδώ σύμφωνα με τις επίσημες συναλλαγματικές ισοτιμίες και όχι με την εκάστοτε αγοραστική δύναμη, είναι στην τρίτη θέση.

Περαιτέρω διαπιστώνουμε ότι, χάρη ακριβώς στον κοινό ευρωπαϊκό νομισματικό χώρο (Ευρωζώνη) και στην Ε.Ε., σε συνδυασμό με τις ενέργειες εξασφάλισης της απέναντι σε διεθνείς νομισματικές διακυμάνσεις (hedging), οι γερμανικές εξαγωγικές εταιρείες είναι ελάχιστα εκτεθειμένες σε συναλλαγματικές αναταραχές.

Το 80% των γερμανικών εξαγωγών «τιμολογούνται» σε Ευρώ, ενώ μόλις το 13% σε δολάρια. Επί πλέον, όπως φαίνεται από τον πίνακα που ακολουθεί, πάνω από το 50% των γερμανικών εξαγωγών πραγματοποιούνται σε 10 χώρες της Ε.Ε. (το 65% εντός της Ευρώπης – άρα το ισχυρό Ευρώ ελάχιστα τις επηρεάζει), ενώ μόλις το 7,58% στις Η.Π.Α. (σχεδόν παντού οι εξαγωγές της υπερβαίνουν τις εισαγωγές, με συνολικό πλεόνασμα 196,5 δις €):

 

ΓΕΡΜΑΝΙΑ	ΕΞΑΓΩΓΕΣ	ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ	ΙΣΟΖΥΓΙΟ**
Σύνολα παγκοσμίως	969,00	772,00	196,50
Γαλλία	93,90	64,90	29,00
Βρετανία	71,00	43,40	27,60
Ιταλία	65,10	44,30	20,80
Ολλανδία	62,40	64,30	-1,90
Αυστρία	52,80	32,80	20,00
Βέλγιο	51,40	38,80	12,60
Ισπανία	48,20	21,10	27,10
Πολωνία	36,10	24,10	12,00
Τσεχία***	26,00	26,20	-0,20
Ουγγαρία***	17,30	18,10	-0,80
Σύνολο	524,20	378,00	146,20
Η.Π.Α.	73,40	45,60	27,80
Ελβετία	36,40	29,80	6,60
Κίνα	29,90	54,60	-24,70
Ρωσία***	28,20	28,80	-0,60
Σύνολο	167,90	158,80	9,10

*       2007 σε δις €                                                                                   

**     Διαφορά εξαγωγών μείον τις εισαγωγές – πλεόνασμα ή έλλειμμα (ΒΒ)

***  Ουσιαστικά εισαγωγές από δικές της μονάδες – Έλλειμμα με Ρωσία λόγω πετρελαίου   

Πηγή: Γερμανική Στατιστική Υπηρεσία

Για σύγκριση: Ελληνικές εξαγωγές 2007 = 17,2 δις (56 φορές χαμηλότερες)

Ελληνικές εισαγωγές 2007 = 53,4 δις (μόλις 14,5 φορές χαμηλότερες)

Οι Η.Π.Α. «χρειάζονται», σε πλήρη αντίθεση με τη Γερμανία, ένα αδύναμο δολάριο, για να μπορέσουν να μειώσουν τεχνητά τα υπέρογκα χρέη τους («πληθωριστικά»), για να αποφύγουν την ολοκληρωτική εξάρτηση τους από τον κινεζικό δανεισμό, για να περιορίσουν τα κέρδη των ενεργειακών χωρών (Ρωσία, Αραβία, Ν. Αμερική), για να καλύψουν «οικονομικά» τις ανάγκες τους σε πρώτες ύλες (πετρέλαιο, μέταλλα κ.α. – απλά τυπώνουν αφειδώς χρήματα, ουσιαστικά με το κόστος του χαρτιού), καθώς επίσης για να αυξήσουν τις εξαγωγές τους, ενδυναμώνοντας ταυτόχρονα τον παραγωγικό τους ιστό.

 

Έτσι, προτιμούν να υπομένουν τις πιέσεις που δέχονται στην εσωτερική αγορά τους, όπως και τον κίνδυνο της «καθαίρεσης» του δολαρίου σαν παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος, προκειμένου να προωθήσουν τα υπόλοιπα «ζωτικά» συμφέροντα τους. Διαθέτουν φυσικά, στον οικονομικό πόλεμο που διεξάγεται, μία σειρά ισχυρότατων «αεροπλανοφόρων» (Wall Street, «προκατασκευασμένους» διάσημους επενδυτές και οικονομολόγους, αμυντική βιομηχανία, βιομηχανία θεάματος, διεθνείς ελεγκτικές εταιρείες, μονοπωλιακούς οίκους αξιολόγησης, ειδησεογραφικά πρακτορεία, φαρμακοβιομηχανίες, βιοτεχνολογία, software houses, Hollywood, δικηγορικές εταιρείες κλπ), οπότε είναι πολύ δύσκολο να «ανακηρυχτούν» ηττημένοι.

 

Εκτός αυτού, κατόρθωσαν να «εξασφαλίσουν» πολλά χρήματα από την Ευρώπη, (κυρίως από τη Γερμανία, η οποία δεν διακρίνεται σε «δημιουργικούς» χώρους, όπως στο χρηματοπιστωτικό, στην έρευνα, στην τεχνολογία των Η/Υ, στην τηλεφωνία κλπ), μέσω της μεγαλύτερης και μάλιστα νόμιμης «ληστείας» όλων των εποχών (Lehman, subprimes), με αποτέλεσμα να έχουν πολύ λιγότερα προβλήματα να επιλύσουν, από όσο νομίζουμε (ενδεχομένως προς όφελος μας, αφού ανέκαθεν βοηθούσαν την Ευρώπη, στις πολεμικές και λοιπές της «περιπέτειες»).    

Η Κίνα, διατηρώντας συνδεδεμένο το «γουάν» με το δολάριο (άρα σκόπιμα υποτιμημένο), υπομένει το «ροκάνισμα» των δανειακών κεφαλαίων της από τις Η.Π.Α., θεωρώντας πιο απαραίτητη την εξασφάλιση απασχόλησης στα εκατομμύρια των εργαζομένων της (τάξη και ασφάλεια), από την προστασία των κεφαλαιακών αποθεμάτων και την καθαρή της κερδοφορία.

 Τα κυριότερα όπλα, τα οποία της εξασφαλίζουν τη μακροπρόθεσμη «αναρρίχηση» της σε παγκόσμια δύναμη, είναι τα ταμειακά αποθέματα της (2 τρις $ – η Γερμανία διαθέτει μόλις 190 δις $), η υψηλή αποταμίευση του λαού της (40% – οι Αμερικανοί μόλις 4%), ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας της (περί το 8%, όταν ο αντίστοιχος ρυθμός στη Γερμανία είναι αρνητικός, στο -4%), ο παραγωγικός μηχανισμός της, η ανταγωνιστικότητα της (χαμηλό εργατικό κόστος), η ευρύτερη περιοχή της (σχεδόν το 50% του ανθρωπίνου πληθυσμού) και η τεράστια εσωτερική αγορά της (περί το 1,32 δις πληθυσμός).     

 Επομένως, τουλάχιστον για τα επόμενα χρόνια, δεν μπορεί και δεν θέλει να απειλήσει το Ευρώ, «επιτρέποντας» στη Γερμανία ελευθερία κινήσεων. Βέβαια, δεν θα αποφύγει τα λάθη (φούσκα ακινήτων, καπιταλισμός-καζίνο στα χρηματιστήρια της κλπ), όπως δεν τα απέφυγαν πολλές άλλες χώρες, στα πρώτα «καπιταλιστικά» βήματα τους.          

Η Ρωσία, μία πανίσχυρη ενεργειακή και στρατιωτική δύναμη, παρακολουθεί ψύχραιμα τα γεγονότα – εξωτερικά αποστασιοποιημένη αλλά, κατά την άποψη μας, σε πλήρη εγρήγορση, σε «σιωπηλή ετοιμότητα» καλύτερα, για να παρέμβει αποφασιστικά, όταν διακρίνει που ακριβώς τείνει να γύρει η «γεωπολιτική» ζυγαριά. Ανέκαθεν πάντως οι Η.Π.Α. «φοβόντουσαν» μία ενδεχόμενη «σύμπραξη» της Ρωσίας με τη Γερμανία – αντίθετα, η Γερμανία «φοβάται» μία πιθανή ενεργή συμμετοχή της Ρωσίας στο ευρωπαϊκό «γίγνεσθαι», γεγονός που θα είχε αρνητικά επακόλουθα στις ηγεμονικές της βλέψεις.      

 Οι υπόλοιπες χώρες προφανώς υποφέρουν, κάτω από τον «ισχύ» των πιέσεων όλων αυτών των γεγονότων. Ειδικά οι Ευρωπαϊκές χώρες, πολύ περισσότερο η Ελλάδα, ασφυκτιούν κάτω από την πίεση του ισχυρού Ευρώ, ενώ βλέπουν με αγωνία τις Οικονομίες τους, ιδιαίτερα τις εξαγωγές τους, να συρρικνώνονται μέρα με την ημέρα – ακόμη και όταν το € «εγγυάται» χαμηλά επιτόκια, η ωφέλεια «εκμηδενίζεται» από τους υψηλούς τόκους (σε απόλυτο μέγεθος) των δημοσίων χρεών που, λόγω κυρίως του ακριβού €, αυξάνονται συνεχώς. Χωρίς να μπορούν να αντιδράσουν, «δέσμιες» ενός απαρέγκλιτου, ανελέητου καλύτερα Συμφώνου Σταθερότητας και μίας «τευτοκρατούμενης», αυστηρής και ανελαστικής ΕΚΤ (ουσιαστικά της Bundesbank, με αυξημένες «αρμοδιότητες»), προσπαθούν να προβλέψουν το μέλλον τους, ανησυχώντας «τα μέγιστα» για το παρόν τους.    

 

Εγκλωβισμένες σε έναν απίστευτο Ευρω-μονόδρομο (εισαγωγές κυρίως από τη Γερμανία, εξαγωγές κυρίως προς τη Γερμανία κλπ), συνεχίζουν να παραμένουν θεατές, στο «δράμα» της κατάλυσης του Δημοκρατικού καπιταλισμού, από ένα σύστημα κεντρο-γερμανικό, τις λεπτές «παραμέτρους» του οποίου δύσκολα μπορούν σήμερα να διακρίνουν. Απλά διαπιστώνουν με σχετική ασφάλεια ότι, ο αδύναμος κρίκος του ευρωπαϊκού Δημοκρατικού καπιταλισμού δεν είναι άλλος, από την ίδια τη Γερμανία, η οποία φαίνεται να έχει «αποβάλλει» το φόβο του «ναζιστικού υφάλου», παρά το ότι έκανε κάποτε τους ίδιους τους Πολίτες της να υποφέρουν, όσο ίσως κανένας άλλος λαός στο πλανήτη (με εξαίρεση τους Εβραίους, οι οποίοι έχουν υποφέρει ακόμη περισσότερο).   

Ολοκληρώνοντας, η ενδεχόμενη και εξαιρετικά πιθανολογούμενη «εγκατάλειψη» της χώρας μας στα χέρια του διεθνούς κεφαλαίου, αυτού δηλαδή που ναι μεν κατοικεί στις Η.Π.Α. αλλά χρηματοδοτείται, «αιμοδοτείται» καλύτερα από τις οικονομίες όλων εμάς (Πολιτών, Κρατών και Επιχειρήσεων), «μηδενός εξαιρουμένου», (μέχρι το σημείο φυσικά που θα εμφανισθεί, ως δια μαγείας, ο «λευκός ιππότης» και θα μας σώσει – αφού τα συμφέροντα της Γερμανίας από το ισχυρό Ευρώ είναι πολύ μεγαλύτερα, σε σχέση με αυτά που θα προέκυπταν από μία χρεοκοπημένη χώρα της Ευρωζώνης), θα αναγγείλει την έναρξη των επόμενων «επεισοδίων» του δράματος, με αποτελέσματα που δύσκολα μπορούμε να φαντασθούμε.  

 

Εάν δεν αντιδράσει η χώρα μας, εάν δεν βοηθηθεί αποφασιστικά από τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης (οφείλουν να αντισταθούν στην αυτοκαταστροφική προσπάθεια της Γερμανίας να «καταλύσει» την Ένωση, «αυτοκαταλυόμενη» ουσιαστικά) και εάν δεν «οχυρωθεί» ολόκληρη η Ευρώπη απέναντι στους πραγματικούς εχθρούς της (το μονοπωλιακό και τον απολυταρχικό καπιταλισμό), διατηρώντας τη συνοχή της, με τη Γερμανία ισότιμο μέλος της, η Ευρώπη θα είναι αναμφίβολα η μεγάλη νικημένη του πρώτου παγκόσμιου οικονομικού πολέμου .  

 Προφανώς λοιπόν, η Ελλάδα θα πρέπει να αντισταθεί στις «έξωθεν» πιέσεις («παραίτηση» από την Ευρωζώνη, απειλές για υποτίμηση της πιστοληπτικής της ικανότητας), να δείξει μεγάλη υπομονή, να αποφύγει τις βεβιασμένες ενέργειες, να μην πουλήσει καμία απολύτως επιχείρηση της, να μην υποκύψει σε κανέναν «εκβιασμό» και να παραμείνει ήρεμα στο «παιχνίδι», περιμένοντας ψύχραιμα να γύρει η ζυγαριά προς το μέρος της. Σε κάθε περίπτωση, τα συμφέροντα της Ευρώπης δεν είναι «επ' ουδενί» σε «πορεία μετωπικής σύγκρουσης» με τα δικά της, οπότε δεν έχει κανένα λόγο να βιαστεί – διακινδυνεύοντας, χωρίς λόγο, να υποπέσει σε «στημένες» παγίδες και σε ανεπανόρθωτα λάθη.   

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

 

Μερικές από τις «ιδιαιτερότητες» της Γερμανίας και του Κεφαλαίου, όπως καταγράφονται από κάποιους γνωστούς συγγραφείς:

(α)  Ο Keynes αναφέρει, σε ένα από τα βιβλία του, το πολιτικό σχέδιο της Γερμανίας, το οποίο απέβλεπε στη δημιουργία μία ευρωπαϊκής οικονομικής ζώνης, κυρίως στην Κεντρική Ευρώπη, η οποία θα υπάγονταν στη σφαίρα της οικονομικής επιρροής της. Το σχέδιο αυτό διατυπώθηκε δημόσια ήδη το 1915, με την έκδοση του έργου του «κοινωνικού μεταρρυθμιστή» F.Naumann, στο Βερολίνο. Σημειώνουμε εδώ μία ιδιαίτερα χαρακτηριστική φράση του: «Τα γεγονότα του επερχομένου έτους θα διαμορφωθούν από τις προμελετημένες πράξεις των πολιτικών ανδρών, αλλά και από τα κρυμμένα ρεύματα, που ρέουν αδιάκοπα κάτω από την επιφάνεια της πολιτικής ιστορίας, την έκβαση των οποίων δεν μπορεί να προβλέψει κανένας».

 (β)  Ο L. Dumont, στις μελέτες του για το σύγχρονο γερμανικό πολιτισμό γράφει ότι, αυτό που ενθουσιάζει τους Γερμανούς πολίτες δεν είναι το να αναγνωρίσουν στο κράτος τους το έργο και την εγγύηση των ελευθεριών τους (όπως για παράδειγμα συμβαίνει ανέκαθεν με τους Έλληνες), αλλά το να ξαναβρούν εκεί το παλιό Ράιχ, το οποίο είχε υποσχεθεί την επικυριαρχία σε ολόκληρο τον κόσμο. «Η ενοποιημένη με την Πρωσία Γερμανία ήταν ένας Ιανός: στο διεθνές πεδίο, ένα εθνικό ή εδαφικό κράτος ανάμεσα σε άλλα –  στο πεδίο της εσωτερικής εικόνας, μία επανεμφάνιση της παγκόσμιας κυριαρχίας», σημειώνει χαρακτηριστικά.

 (γ)  Ο F.Nietzsche, στη «μεγάλη πολιτική», θέλει να προσφέρει μία νέα συνταγή για τις σχέσεις που θα εδραιωθούν ανάμεσα στο υλικό μεγαλείο (κράτος) και στο πνευματικό μεγαλείο (πολιτισμός) του Γερμανικού λαού. Στη «διαμόρφωση» που αναζητούσε, οι Γερμανοί τότε μόνο θα αποφύγουν το σκόπελο του εθνικισμού, όταν υποταχθούν σε ένα ευρωπαϊκό σύνολο. «Το να είσαι καλός Γερμανός», γράφει χαρακτηριστικά, «σημαίνει να απογερμανοποιείσαι …..ο Ευρωπαϊκός λαός έχει μία αποστολή: να είναι το όργανο, με το οποίο η ανθρωπότητα παίρνει η ίδια τα πράγματα στα χέρια της, για πρώτη φορά και αποφασίζει για εκείνο που θέλει να είναι».       

 (δ)  Ο K.Marx, στο κλασσικό του βιβλίο (Κεφάλαιο) γράφει ότι, «Το κεφάλαιο τρομάζει όταν έλθει αντιμέτωπο με την ανυπαρξία κερδών, όπως ακριβώς τρομάζει η Φύση μπροστά στο κενό. Με την προοπτική κάποιων κερδών ξυπνάει από το λήθαργό του, με κέρδος 20% ζωντανεύει, με 50% ρισκάρει, με 100% λειώνει κάτω από το πόδι του όλους τους ανθρώπινους νόμους και με 300% δεν υπάρχει καμία εγκληματική ενέργεια που να μην ρισκάρει – ακόμη και με τον κίνδυνο να οδηγηθεί στην γκιλοτίνα».

 Αντίστοιχο «χαρακτήρα», θα συμπληρώναμε εμείς, έχει η «ορμή», η «αίσθηση», η «τάση» καλύτερα για δύναμη – πόσο μάλλον για κυριαρχία επάνω στους άλλους και για απόλυτη «εξουσία» (όπως αυτή που βλέπουμε να επιδιώκει, πιθανότατα μη συνειδητά, η Γερμανία).           

 (ε)  Ξανά στον Keynes, ο οποίος περιέγραψε τόσο καλά, όσο κανένας άλλος, την εποχή πριν από τον 1^ο παγκόσμιο πόλεμο, ενώ αργότερα ήταν ο βασικός υπερασπιστής της Γερμανίας (κανένας στη θέση του δεν θα υπερασπιζόταν ποτέ μία ηττημένη χώρα, πόσο μάλλον εάν δεν είχε κανένα οικονομικό όφελος):

 «Γύρω από τη Γερμανία, σαν κεντρικό υποστύλωμα, συναθροίστηκε το υπόλοιπο του ευρωπαϊκού οικονομικού συστήματος – από την ευημερία και την επιχειρηματικότητα της Γερμανίας, εξαρτιόταν κυρίως η ευημερία των υπολοίπων κρατών της ηπείρου. Ο αυξανόμενος βηματισμός της Γερμανίας έδωσε στους γείτονες της μία διέξοδο για τα προϊόντα τους (εξαγωγές προς τη Γερμανία), σε αντάλλαγμα για την οποία η επιχειρηματικότητα του γερμανού εμπόρου τους εφοδίαζε για τις βασικές ανάγκες τους σε χαμηλή τιμή (εισαγωγές από τη Γερμανία)….Και μέσω του συστήματος της "ειρηνικής διείσδυσης" έδινε στις ευρωπαϊκές χώρες όχι μόνο κεφάλαια (δάνεια κλπ), αλλά και οργάνωση».      

 

Αθήνα, 19. Δεκεμβρίου 2009, Βασίλης Βιλιάρδος, viliardos@kbanalysis.com 

 

* Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου

 

ΠΗΓΗ: Αθήνα, 19. Δεκεμβρίου 2009, http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/1640.aspx