Υποχώρηση κατά κράτος σε πολιτικές ύφεσης

 

 Συνέντευξη με τον καθηγητή Κώστα Βεργόπουλο

(Τη συνέντευξη πήρε ο Παύλος Κλαυδιανός)

 

*Το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο του ευρώ είναι η πηγή της αδυναμίας του. Τα μέτρα που πάρθηκαν την Τρίτη είναι τα τελευταία κατά τη γνώμη σου;

 -Όχι βέβαια. Φοβάμαι, ότι θα υπάρξουν κι άλλα, που θα συμπληρώνονται κατά μήνα, με βάση τη μηνιαία επιτήρηση από τις Βρυξέλλες. Θα επιβάλλονται πρόσθετες διορθωτικές κινήσεις. Αλλά και ως μέτρα είναι πολύ συγκεχυμένα: ούτε τα δημόσια ελλείμματα καλύπτουν, ούτε δίκαια είναι, αλλά ταξικά μονόπλευρα και πιέζουν την οικονομία προς μεγαλύτερη ύφεση.

Το κυριότερο είναι ότι απουσιάζει εντελώς οποιαδήποτε πρόβλεψη για διατήρηση του επιπέδου λειτουργίας της οικονομίας και της απασχόλησης, όπως και ότι, ακόμη περισσότερο, σημειώνεται πλήρης αδιαφορία για οποιαδήποτε αναπτυξιακή προοπτική. Το σοβαρό ζήτημα είναι ότι ενεργοποιείται, έτσι, κλιμάκωση προς τα κάτω των μισθών, της ζήτησης της ρευστότητος, της αγοράς και συνεπώς της παραγωγής και των επενδύσεων. Σύντομα θα έχουμε νέα περικοπή. Αυτή η πολιτική είναι αυτό-τροφοδοτούμενη και αυτό είναι πιο επικίνδυνο από ό,τι η σημερινή πρώτη δόση «ήπιας» λιτότητας. Επικρατεί στο σύνολο η υφεσιακή δυναμική. Οδηγεί προς τα κάτω την οικονομία αντί να την ενισχύει. Τα μέτρα συνιστούν, δηλαδή, συνταγή για σίγουρη αποτυχία, όπως εκτίμησε με ειλικρίνεια ο νομπελίστας Στίγκλιτς, φίλος, άλλωστε, του έλληνα πρωθυπουργού. Η κυβέρνηση υποχώρησε κατά κράτος, χωρίς την παραμικρή διαπραγμάτευση, για να γλυτώσει από τον εφιάλτη των πιέσεων.

 *Ποιος ήταν, λοιπόν, ο εφιάλτης;

-Ο εφιάλτης ήταν ότι μπορεί να μας αποβάλουν από το ευρώ και να βρεθούμε μέσα σ' αυτήν την κρίση μόνοι μας. Ο κόσμος τρόμαξε μπροστά σ' αυτό το ενδεχόμενο.

 * Ήταν πραγματικό;

-Δεν γνωρίζω, πάντως το ισχυρίζονταν και υπήρχαν πολλοί που το πίστευαν. Εννοώ όχι οι απλοί πολίτες, αλλά υπεύθυνοι παράγοντες, π.χ. στη Γερμανία. Δεν κατανοούσαν, όμως, ότι αυτό ήταν σε τελευταία ανάλυση σε βάρος τους. Σωστά σημείωναν οι «Financial Times» ότι είναι εξίσου ηλίθιο με το να πυροβολείς το πόδι σου.

 * Τι εννοούσαν μ' αυτήν την παρομοίωση οι «Financial Times»;

-Το θεωρούσαν ως ηλίθια ενέργεια της Γερμανίας, το να τιμωρήσει δηλαδή έτσι την Ελλάδα ή τις χώρες τις ομάδας PIΙGS (Portugal, Ireland, Italy, Greece, Spain). Αποτελούν τους αδύναμους κρίκους της αλυσίδας της ευρωζώνης. Όμως, αυτό μπορεί να στραφεί εναντίον της. Εφόσον είσαι μια νομισματική ένωση 16 χωρών, πρέπει να βρεις εσύ τη λύση. Μια ένωση πρέπει να έχει και να διασφαλίζει μόνη της, και να αποδεικνύει, τη σταθερότητά της και την αποτελεσματικότητά της.

 * Έχουμε, ωστόσο, ευρωζώνη γεμάτη αδύνατους κρίκους. Πώς παράγονται;

-Από το σύστημα του ευρώ, το οποίο πάσχει εκ γενετής! Από την πολιτική που ασκείται στο πλαίσιό του. Το έγραψε και στους «Financial Times» o Μάρτιν Γουλφ, που αποκαλύπτει τη συστημική ανεπάρκεια της ευρωζώνης. Φυσικά, υπήρχαν και τα ενδογενή προβλήματα κάθε χώρας, τα οποία επιδεινώνουν την κερδοσκοπική κρίση. Είναι, επίσης, και η άνοδος του ευρώ η οποία ζημιώνει ιδιαίτερα τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου. Αυτή είναι η συγκυρία που διαμορφώθηκε. Αλλά κι αυτό είναι μέσα στη λογική του συστήματος. Η Γερμανία, ωστόσο, είναι υπερήφανη που υπάρχει ακριβό ευρώ, έστω και αν αυτό παράγει ανεργία στους εταίρους της. Οι άλλες χώρες απλώς σύρονται.

 * Έχεις υποστηρίξει ότι η ευρωζώνη έχει και ένα χαρακτήρα αποικιακό στο εσωτερικό της. Τι εννοούσες;

-Τα δύο τρίτα των γερμανικών εμπορικών πλεονασμάτων προέρχονται από τις συναλλαγές της Γερμανίας με τις ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό υποκρύπτει εκμεταλλευτική σχέση και μεταφορά θέσεων εργασίας σε ενδοευρωπαϊκό επίπεδο. Σημαίνει παραγωγή ανεργίας στις ελλειμματικές χώρες. Άρα έχουμε αθέμιτη μεταφορά θέσεων εργασίας από τις χώρες που έχουν ελλείμματα προς όφελος όσων έχουν πλεονάσματα, όπως η Γερμανία.

* Υποστήριζες ότι το κόστος μη διάσωσης είναι μεγαλύτερο του κόστους διάσωσης.

-Η στάση πληρωμών, η χρεοκοπία μιας χώρας, έχει συγκλονιστικά αποτελέσματα, για τους εταίρους της, πολύ πιο δυσμενή από το αν παρείχαν βοήθεια. Η Ελλάδα χρειάζεται περίπου 50 δισ. ευρώ για εξυπηρέτηση των χρεών της. Ποσό, δηλαδή, μικρότερο από το 3% του συνολικού ευρωπαϊκού χρέους. Το χρέος του δημοσίου, εν τω μεταξύ, γενικώς όχι μόνο για την Ελλάδα, εξελίσσεται με διακυμάνσεις. Όταν η οικονομία πάει καλά, στις ανοδικές περιόδους, αναπτύσσεται ο ιδιωτικός δανεισμός. Αντιθέτως, όταν η οικονομία είναι σε κάθοδο, αναπτύσσεται, αντί του ιδιωτικού, ο δημόσιος δανεισμός. Δηλαδή, το δημόσιο χρέος είναι καθαρά βοήθεια του δημόσιου προς τον ιδιωτικό τομέα. Υπάρχουν μελέτες που συμπεραίνουν ότι το έλλειμμα του δημοσίου αυξάνει τα κέρδη του ιδιωτικού τομέα και κανονικά θα πρέπει, μακροοικονομικά, να συνυπολογίζεται στα κέρδη του κεφαλαίου. Ό,τι είναι έλλειμμα για το κράτος είναι πλεόνασμα για τον ιδιωτικό τομέα. Είναι τελείως κακόβουλο να θεωρείται αυτό σπατάλη. Είναι καθαρό κέρδος των ιδιωτικών επιχειρήσεων.

 * Τι προτείνουμε, λοιπόν, εμείς;

-Αύξηση των επενδύσεων. Όταν, όμως, δεν υπάρχει ζήτηση στην αγορά, οι ιδιώτες δεν επενδύουν. Η μόνη δυνατότητα, πλέον, είναι να επενδύσει το κράτος ή να κάνει επενδύσεις η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Όσοι δεν συμφωνούν, απαντούν με τον κίνδυνο του πληθωρισμού. Μα σήμερα ο ορατός και άμεσος κίνδυνος είναι η ύφεση όχι ο πληθωρισμός. Ο Κρούκμαν δεν είπε την περίφημη φράση ότι «ευτυχώς που υπήρξαν τα ελλείμματα και έτσι δεν μεταβλήθηκε η κάμψη σε άγρια ύφεση»; Την ανέφερε επίσης ο πιεζόμενος πορτογάλος πρωθυπουργός Σόκρατες, αν και δεξιός σοσιαλδημοκράτης.

 * Υποστηρίζουν, π.χ. ο Τρισέ, ότι είμαστε στην αρχή της αρχής της ανάκαμψης. Το πιστεύεις;

-Όχι, αντιθέτως. Μέσα στην τελευταία τριετία, στις είκοσι από τις είκοσι επτά χώρες της ΕΕ, το δημόσιο έλλειμμα τριπλασιάστηκε λόγω της δαπάνης που έγινε για να διασωθεί ο χρηματοπιστωτικός τομέας. Έτσι όμως στέρεψε η ρευστότητα της οικονομίας και αντί για καλό έκανε κακό.

 * Τι έγιναν τα χρήματα;

-Δεν δόθηκαν μέσω πιστώσεων σε επιχειρήσεις. Αντίθετα, μειώθηκαν από 10% στο 4%. Οι τράπεζες προτιμούν τη δική τους εξασφάλιση, βραχυχρόνια, δεν παίρνουν ρίσκο. Προστατεύουν τους μετόχους τους, και ας καταστρέφεται η οικονομία. Δεν ξεπεράστηκε η κρίση, λοιπόν, ούτε στις ΗΠΑ. Πήρε απλώς μια ανάπαυλα. Μεγαλύτερο κακό και από την κρίση, να ξέρετε, κάνει πάντα, και σήμερα επίσης, ο τρόπος που αντιμετωπίζεται. Το σημείωσε αυτό και ο Στίγκλιτς. Η πολιτική που υιοθετήθηκε βαθαίνει την κρίση, είναι επιλογή υφεσιακή.

 * Υποστηρίζεται και από την αριστερά ότι η κρίση παράγει συντηρητικά ρεφλέξ. Προχθές, μιλώντας στον ΣΥΡΙΖΑ Γαλατσίου, το αντέκρουσες. Γιατί; Ξεχνάς το μεσοπόλεμο;

-Και τότε και τώρα εφευρέθηκε η θεωρία, και απ' την αριστερά, ότι κατά την περίοδο της κρίσης οι άνθρωποι συντηρητικοποιούνται. Πρόκειται για έναν ισχυρισμό της αριστεράς για να δικαιολογήσει της δική της αδράνεια και αποτυχία να κινητοποιήσει τον κόσμο. Αντίθετα, οι άνθρωποι γίνονται πιο ριζοσπαστικοί διότι οι βεβαιότητες κλονίζονται και η απόγνωση εκτρέφει τον κίνδυνο παράτολμων πρωτοβουλιών, όχι συντηρητικών. Αλλά η αριστερά αδυνατεί να παρουσιάσει σαφείς θέσεις και στίγμα που να προσελκύει, και έτσι ο κόσμος απογοητευμένος στρέφεται προς άλλες κατευθύνσεις. Τότε η αριστερά υποστήριζε ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην καταπολέμηση του πληθωρισμού, διότι διαβρώνει το εργατικό εισόδημα. Άρα έδινε προτεραιότητα στο σταθερό νόμισμα και όχι στην επεκτατική πολιτική. Ένας ιδιότυπος μονεταρισμός από τα αριστερά. Όμως το σκληρό νόμισμα σημαίνει υψηλή ανεργία. Στους άνεργους αυτό φαινόταν ως υποστήριξη όσων διατηρούσαν εισόδημα σε βάρος αυτών που το έχαναν και έτσι απελπισμένοι γύριζαν την πλάτη, στράφηκαν σε άλλες λύσεις.

 * Σ' αυτήν την κρίση δεν ισχύει αυτό;

-Μήπως και τώρα μια σχολή της αμερικανικής αριστεράς δεν κάνει κριτική στον Ομπάμα απ΄ αυτήν την αφετηρία; Άλλοι, πάλι, όταν λες ότι το έλλειμμα δεν είναι πρόβλημα, αν πρόκειται να γλυτώσουμε την ανάκαμψη, να διασώσουμε την οικονομία, σου απαντούν: μα, να ξαναγυρίσουμε στο μοντέλο που έχει καταρρεύσει, του χρεοκοπημένου καπιταλισμού; Ή άλλοι λένε: εμείς θα δώσουμε λύσεις στα προβλήματα του καπιταλισμού; Ο Μαρξ, όμως, υποστήριζε στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο ότι η εργατική τάξη είναι η μόνη τάξη της κοινωνίας που έχει συνολική θεώρηση των πραγμάτων. Επειδή το προλεταριάτο δεν έχει περιουσία, το συμφέρον του ταυτίζεται με το συμφέρον της κοινωνίας στο σύνολό της. Το κεφάλαιο αντίθετα έχει ιδιοτελές συμφέρον. Άρα μπορούμε να λέμε ότι δεν ενδιαφερόμαστε για τα προβλήματα της οικονομίας;

 * Η επίσημη, θα λέγαμε, αριστερά δεν πάσχει σήμερα απ' αυτό. Απεναντίας αναζητά προτάσεις. Βρίσκεται, όμως, σε αδυναμία να τις συγκροτήσει.

-Σύμφωνοι. Αλλά αν πασχίζει να βρει προτάσεις βάζοντας περιορισμούς, ότι π.χ. δεν θέλει να εμφανισθεί σαν διαχειριστής του καπιταλισμού ή θεωρεί ότι δεν είναι της αρμοδιότητάς της, τελικά δεν προβάλλει πολιτικές θέσεις, παραμένει άφωνη. Έτσι ο κόσμος μπροστά στα διλήμματα, που υποτίθεται πως τίθενται, να βγούμε από το ευρώ ή να μείνουμε και να αποδεχθούμε τις θυσίες, απαντά υπέρ του δεύτερου. Διότι το άλλο είναι, θεωρούν, μια παρακινδυνευμένη περιπέτεια.

 * Έτσι, όμως, όπως είναι δομημένο -από θεσμούς και αγορές- το πλαίσιο για να ασκείται η πολιτική σε επίπεδο ΕΕ, υπάρχει η δυνατότητα εφαρμογής ενδιάμεσων πολιτικών; 

 

-Υποστηρίζω ριζοσπαστικές λύσεις, δεν σημαίνει ότι απορρίπτω τη διαχείριση. Από εκεί και πέρα έχουμε πει εκατό φορές ότι πρέπει να ενωθούμε με τις λαϊκές και προοδευτικές, τις ριζοσπαστικές δυνάμεις στις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης και μάλιστα με τους ομοιοπαθείς της κατηγορίας των ΡΙIGS, των «χοίρων», αλλά και άλλες, όπως η Γερμανία, Γαλλία κ.τ.λ. Για να επηρεάζουμε την πολιτική στην ευρωζώνη πρέπει να έχουμε συμμαχίες. Δεν υπάρχει καν πρόταση κατατεθειμένη απ' αυτές τις δυνάμεις για συντονισμό και συνεργασία.

 * Γιατί συμβαίνει αυτό κατά τη γνώμη σου;

-Γιατί η αριστερά δεν έχει ξεκαθαρίσει τι θέλει. Ταλαντεύεται ανάμεσα σε δύο εκδοχές. Φοβάται, αφενός, μην θεωρηθεί ότι είναι διαχειρίστρια του καπιταλισμού. Αλλά οικονομία δεν είναι μόνο το κεφάλαιο, είναι και η απασχόληση των ανθρώπων, η εργασία του, οι μισθοί του, οι εργαζόμενοι, η κοινωνία. Δεν είναι μόνο τα κέρδη. Αφετέρου, είναι η ιδέα να κάνουμε την επανάσταση, που όμως αυτήν τη στιγμή δεν βρίσκει άμεση απήχηση. Και εγώ είμαι με την επανάσταση, αλλά δεν σημαίνει ότι θα γίνει επειδή το λέμε. Πρόκειται για ρεύματα κοινωνικά που εκδηλώνονται. Χρειάζεται προεργασία, αφύπνιση της κοινωνίας και ασφαλώς να βοηθάμε κάθε κινητοποίηση και εξέγερση που σημειώνεται.

 * Τι προτάσεις μπορούσαμε να κάνουμε;

-Λόγου χάρη, εθνικοποίηση του χρηματοπιστωτικού τομέα. Να μην είναι κερδοφόρα η λειτουργία του, αλλά υπέρ του δημόσιου συμφέροντος. Ως και ο Σουμπέτερ το είχε υποστηρίξει αυτό προπολεμικά, για να αποφεύγονται οι κρίσεις. Η κρίση, επιπλέον, πρέπει να αντιμετωπισθεί κατά κύριο λόγο με αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος, διότι οφείλεται στο γεγονός ότι σήμερα έχει συρρικνωθεί το διαθέσιμο πραγματικό εισόδημα και, λόγω του κλίματος δυσπιστίας, οι άνθρωποι προτιμούν να αποταμιεύουν παρά να δαπανούν. Άρα έπρεπε να αυξηθεί η εθνική δαπάνη, ιδιωτική και δημόσια. Να αυξηθούν δηλαδή οι μισθοί και η δαπάνη του κράτους, ώστε να μην καταρρεύσει η αγορά. Αυτό, σήμερα, είναι η αιτία της κρίσης και σύρει το χορό της οικονομίας προς τα κάτω. Έτσι και πας τώρα να ενισχύσεις τις αγορές έχεις, αφενός, τους μονεταριστές, που σπεύδουν να πουν ότι θα αυξηθεί ο πληθωρισμός, αλλά και την αριστερά να μην παίρνει σαφή θέση στο θέμα. Εν τω μεταξύ, εάν υποστηρίξεις αυτό, οι πρώτοι που θα σε καταδικάσουν είναι οι Βρυξέλλες και η Φρανκφούρτη! Οπότε, ξυπνά ο φόβος της αποβολής από το ευρώ, με το ερώτημα τι κάνουμε μετά.

 * Δεν είναι αυτό πραγματικό πρόβλημα; Άρα, η αριστερά οφείλει να βγει με συνολική πρόταση: Ανατροπή του πλαισίου που υπάρχει σήμερα, που παράγει την κρίση και προκαθορίζει την υφεσιακή νεοφιλελεύθερη πολιτική, με μεταρρύθμιση των θεσμών της ΕΕ.

-Είναι πραγματικό πρόβλημα. Εφόσον η Ευρώπη συνιστά νομισματική περιοχή, τότε πράγματι πρέπει να έχει και ενιαίο τρόπο αντιμετώπισης των κρίσεων. Ούτε καν διεκδικούμε ένα διαφορετικό Σύμφωνο Σταθερότητας, όμως αυτό που υπάρχει μας έχει δέσει τα χέρια. Δεν ξεκινάμε, δηλαδή, από το μηδέν να διεκδικήσουμε, αλλά από το μείον!

 * Πέρα απ' αυτό, τι μπορούσε να κάνει ως αντιπερισπασμό μια κυβέρνηση όταν ανέβαιναν έτσι τα spreads; Πού να βρει χρήματα;

-Χρήματα μπορούσαν να βρεθούν από την Κίνα, την Ιαπωνία. Η ιαπωνική Νομούρα προσφέρει με πολύ θόρυβο. Αλλά είναι ζήτημα πολιτικής. Να πει, έστω στους ευρωπαίους, δεν θα πάρουμε απ΄ τους άλλους, αλλά δώστε μας εσείς με λογικούς όρους.

* Αυτό, βέβαια, θα σήμαινε σύγκρουση. Η Ελλάδα μαζί με δύο – τρεις άλλες χώρες δεν θα ήταν αποτελεσματικότερο;

-Αυτό θα ήταν καλύτερο, θα δημιουργούσε μεγαλύτερη πίεση στην Ευρώπη για αλλαγή γραμμής.

* Πώς σπάει αυτός ο κλοιός;

-Και να μην μπορούμε να τον σπάσουμε, πρέπει να το θέτουμε αυτό το πρόβλημα. Να το θέτουμε κι ας μην μπορούμε να το λύσουμε. Μετά, να συγκεντρώσουμε δυνάμεις προς την κατεύθυνση αυτή. Διότι παρόμοιο πρόβλημα έχουν η Γαλλία, η Ιταλία κι άλλοι.

* Επιχειρήθηκε να περάσει σαν αληθές ότι στην Ελλάδα συμβαίνουν αυτά λόγω ανικανότητας, σπατάλης, διαφθοράς, υπερβολικών εργατικών κατακτήσεων κ.τ.λ. Άρα, οφείλει η Ελλάδα μόνη της να λύσει το πρόβλημα, διότι επιπλέον βλάπτει και τους άλλους. Εν τούτοις το πρόβλημα είναι του συστήματος.

-Αποκαλύπτεται τώρα, ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο ελληνικό αλλά αφορά την ίδια τη ζώνη του ευρώ, στην καρδιά της, στο σκληρό της πυρήνα και διατρέχει ολόκληρη την Ένωση. Το θεσμικό πλαίσιο του ευρώ προκαλεί και την αδυναμία του. Εάν οι αγορές κερδοσκοπούν σε βάρος του ευρώ, είναι γιατί προβλέπουν ότι το ευρώ έχει αδυναμίες, οι οποίες τώρα αποκαλύπτονται, και ότι εξ αυτού θα καταρρεύσει. Του επιτίθενται, για να καταρρεύσει. Και τούτο, γιατί είναι το μόνο νόμισμα στον κόσμο που δεν προβλέπει μηχανισμό αυτο-διάσωσης.

 * Πέταξε, θα λέγαμε, το σωσίβιο στη θάλασσα.

-Ναι, ενώ το είχε! Το ecu, ο πρόγονος του ευρώ, είχε μηχανισμό αυτο-διάσωσης. Τον είχαν συμφωνήσει οι Ζισκάρ Ντ' Εστέν και Σμιτ. Το 1992, ο Κολ τον κατάργησε.

 * Το κίνητρο ποιο ήταν;

-Το υποτιθέμενο συμφέρον του γερμανού φορολογούμενου. Να μην διακινδυνεύει για άλλες χώρες. Εν τω μεταξύ, είναι τελείως ανόητο αυτό, διότι η σταθερότητα των ευρωπαϊκών συναλλαγών δεν θα ήταν για το συμφέρον των άλλων χωρών, αλλά της ίδιας της Γερμανίας. Επί ecu, έγινε επίθεση στο γαλλικό φράγκο και η Μπούντεσμπανκ δάνεισε τεράστια ποσά στην Τράπεζα της Γαλλίας για να διασωθεί το φράγκο. Φυσικά δάνειο ήταν, επιστράφηκε. Μετά βρέθηκαν σε κρίση η ιταλική λίρα και η λίρα Αγγλίας. Ο Κολ είπε δεν βοηθάω, παρά την υποχρέωσή του. Γι' αυτό και οι δύο βγήκαν εκτός συστήματος και υποτίμησαν τα νομίσματά τους. Η Ιταλία επανήλθε. Η Αγγλία, επί Μέιτζορ, πικαρισμένη δεν επανήλθε ποτέ.

 * Δεν είναι μόνο η απουσία αυτο-διάσωσης. Μπαίνουν και διάφορα άλλα εμπόδια, π.χ. να δανειστείς απ' αλλού.

-Θα μπορούσε και να μην επιτρέπει το δανεισμό, αν είχε θεσπίσει ευρωπαϊκές διαδικασίες σε αντικατάσταση των εθνικών που καταργήθηκαν. Έχει, όμως, το σύστημα δύο κακά: έχει μπλοκάρει αφενός τις εθνικές πολιτικές, χωρίς να έχει δημιουργήσει ευρωπαϊκές. Το νόμισμά έχει αφαιρεθεί -από κάθε χώρα- και έτσι δεν μπορούμε να πάρουμε νομισματικά μέτρα, π.χ. υποτίμηση, ενώ η δημοσιονομική πολιτική έχει τεθεί υπό έλεγχο, υπό επιτήρηση. Άρα, ούτε και εδώ μπορούμε να ασκήσουμε δημοσιονομική πολιτική. Κι αυτό χωρίς να υπάρχει ευρωπαϊκός προϋπολογισμός -είναι 1% του Κοινοτικού ΑΕΠ, ενώ έπρεπε 7% – 10%- χωρίς η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να μπορεί να μεταφέρει πόρους, ούτε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να μπορεί να δανείσει τις χώρες απευθείας. Αποτέλεσμα, το σύστημα του ευρώ να χωλαίνει και να προσφέρεται για κερδοσκοπία με συνέπεια να την πληρώνουν οι αδύνατες χώρες.

* Εν τω μεταξύ, η Ε.Ε. προχωρεί και επιβάλλει την πολιτική της: μετά την Ιρλανδία και την Ελλάδα έχουμε την Πορτογαλία, την Ισπανία, ίσως την Ιταλία, τη Γαλλία. Δεν πάει όμως έτσι σε αδιέξοδο;

 

-Το ευρώ περνάει κρίση η οποία πια φαίνεται. Η Ελλάδα ήταν η πρώτη που την υπέστη. Ακολουθούν οι άλλες. Το πρόβλημα όμως είναι ενιαίο.

 * Πώς θα λυθεί αυτό το πρόβλημα;

 -Πρέπει να αναθεωρηθεί το Σύμφωνο Σταθερότητας, να επιλεγούν άλλοι μηχανισμοί και να εξασφαλισθεί ρήτρα διάσωσης, αλλά και ανάπτυξης. Χρειάζεται αλληλεγγύη μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Για να γίνει πραγματική ζώνη και να μην είναι ευάλωτη, χρειάζεται αλληλεγγύη μεταξύ των χωρών. Αυτή μπορεί να υπάρξει ακόμη και με τη μη ομοσπονδιακή δομή της ΕΕ. Να αφήσουν τη δημοσιονομική πολιτική να εξελίσσεται ανάλογα με τις ανάγκες κάθε χώρας. Η ανεργία είναι απόρροια αυτού του περιορισμού. Η φιλοσοφία του Συμφώνου Σταθερότητας είναι μονεταριστική, συνεπώς υφεσιακή, γεννά την αύξουσα ανεργία.

 

«Να προσφύγουμε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο!»

 

* Στην Ελλάδα, τώρα, η φιλολογία περί χρεοκοπίας πόσο αληθεύει;

-Δεν είναι αλήθεια. Στο παρελθόν έχουμε βρεθεί σε πολύ πιο δύσκολη κατάσταση. Το 1995, για παράδειγμα, τα τοκοχρεολύσια απορροφούσαν περισσότερους πόρους, και οι τόκοι ήταν υψηλότεροι, και τα spreads ήταν μεγαλύτερα. Έχουμε περάσει στο πρόσφατο παρελθόν από στενωπούς πολύ πιο επικίνδυνους.

 * Πώς αντιμετωπίζεται το πρόβλημα, λοιπόν, από μια κυβέρνηση;

-Μα χρειάζεται τόλμη. Με δυναμισμό και αποφασιστικότητα. Η ελληνική κυβέρνηση δεν διαπραγματεύτηκε τίποτα. Εφάρμοσε τις οδηγίες που δίδονταν από τις Βρυξέλλες χωρίς καμιά διαπραγμάτευση. Μπορούσε όμως να πατήσει πόδι, να ζητήσει ανταλλάγματα. 

 * Και η γνώμη της Moody's, οι «αγορές»;

-Αφορά τις αγορές, δεν αφορά τη λειτουργία των θεσμών η γνώμη της Moody's. Θα πει ένα Εφετείο, π.χ., δεν δικάζω διότι η Moody's έχει κακή γνώμη για το πρωτοδικείο; Λοιπόν, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα οφείλει να προμηθεύει ρευστότητα. Αυτή είναι η αρμοδιότητα που της έχει ανατεθεί! Δεν μπορεί να το αρνείται γιατί μια ιδιωτική εταιρεία έχει ετούτη ή εκείνη την άποψη για την οικονομία μιας χώρας. Μπορούσαμε να πάμε ακόμη και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, στην περίπτωση που είχαμε μια αρνητική εκτίμηση για την Ελλάδα και η ΕΚΤ έλεγε ότι εξ αυτού δεν δέχεται τα ελληνικά ομόλογα ως εγγύηση. 

 *Δεν είναι κανόνας αυτό, γραμμένος.

-Πουθενά. Είναι ερμηνεία δική τους. Πουθενά δεν έχει γραφτεί αυτό.

 

ΠΗΓΗ: «Η Εποχή», Πέμπτη, 11 Φεβρουαρίου 2010

Ταξίδι στην ομίχλη

 

Του Γιάννη Ποταμιάνου

 

Θόλωσαν τον καθρέφτη

οι υδρατμοί

Οι γραμμές απροσδιόριστες

Τα αντικείμενα διαχέονται

στον χώρο

Θολά τα πρόσωπα

ομιχλώδη

Σαν επιβάτες που διαβαίνουν

την Αχερουσία λίμνη

Μ' αρέσει να κοιτάζω

το πρόσωπό μου

Στον θολό καθρέφτη,

Θολώνει κι αυτό

σαν τις αναμνήσεις μου

Μου αρέσει να ταξιδεύω

στην ομίχλη

Ξεχνώ τις χαρακιές

στα μάγουλα,

που όργωσαν τα χρόνια

Προσπερνώ τις χαράδρες,

που έσκαψαν τα ποτάμια

των δακρύων μου

 

Το θολό τώρα αναζητώ

Όπως το διαυγές αναζητούσα

κάποτε

Μου αρέσουν τα ομιχλώδη

όνειρα

Και οι στόχοι οι θολοί,

οι ασαφείς

Των καλουπιών δραπέτες

να κυνηγάνε το ανέφικτο.

 

Δεν μου αρέσει πια το εφικτό,

ασφυκτιώ στα όριά του.

Όμως έχω ανάγκη τα όρια

και τους κοντινούς ορίζοντες

Για να δραπετεύω

Έχω ανάγκη τις δραπετεύσεις

και τα ταξίδια στην ομίχλη

Για να μην φαίνονται τα τείχη

που έχτισε γύρω μου η ζωή

Για να απαλύνεται η μοναξιά,

από τις παρέες των φαντασμάτων

Και των  ψυχών

που ψάχνουν το δρόμο

Για τον Αχέροντα

 

Στις λαμπερές λέξεις βρίσκουν

στολίδια, οι ποιητές

Και στα νοήματα τα ομιχλώδη 

την ελευθερία

Με στίχους ελεύθερους, ασαφείς

αμφίσημους

Τη φαντασία αφήνουν να καλπάσει

αχαλίνωτη

Στα λιβάδια της ποίησης

Απολαμβάνοντας την ψευδαίσθηση,

της αθανασίας

 

Θολό και ομιχλώδες το όραμα

που σας δίνω,

Όμως εσείς φυλάξτε το

Ίσως κάποια μέρα να έχετε ανάγκη

τους θολούς ορίζοντές των ποιημάτων.

 

                                        14 Σεπτεμβρίου 2009, Γιάννης Ποταμιάνος

Έξοδος…

 

(Ανοιχτή επιστολή προς τους Έλληνες Βουλευτές)

 

Του παπα Ηλία Υφαντή

 

 

Κύριοι Βουλευτές

Οι Αιτωλοακαρνάνες, όπως και όλοι οι Έλληνες, είμαστε, όπως είναι ευνόητο, θύματα του αμοραλισμού των μεταπολιτευτικών κυβερνήσεων.

Πέραν όμως της κοινής αυτής μοίρας, έχουν οι αξιότιμοι πολιτικοί μας φροντίσει να φορτώσουν, πρόσθετα, εμάς τους Αιτωλοακαρνάνες, με δύο ιδιαίτερα οδυνηρούς σταυρούς:

Ο ένας τους είναι καταλήστευση των υδάτινων πόρων μας, που προωθείται με το κακούργημα της εκτροπής του Αχελώου. Στο όνομα της, πέρα από κάθε λογική και ηθική και νομική συνείδηση, εκτροπής της δικής τους περιβαλλοντικής πολιτικής.

Όταν το Συμβούλιο της Επικρατείας, με αλλεπάλληλες αποφάσεις του, ακυρώνει το έκνομο έργο τους. Όταν Ευρωπαϊκή Ένωση απορρίπτει το τερατούργημά τους και αρνείται να χρηματοδοτήσει την ολοκλήρωση του καταστροφικού τους εξαμβλώματος.

Όταν στην περιοχή της Μεσοχώρας, στην οποία συντελείται το ανοσιούργημα, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, προελαύνει η βαρβαρότητα σε βάρος της ελληνικής φύσης. Και το ηροστράτειο έργο τους καταδικάζεται σε πανευρωπαϊκή και παγκόσμια κλίμακα από καθένα με στοιχειώδη λογική και οικολογική συνείδηση άνθρωπο.

Όταν ο Αχελώος, για μας τους Αιτωλοακαρνάνες, είναι, όχι απλά πηγή ζωής, αλλά η ίδια μας η ζωή! Οι φλέβες μας, που θέλουν να τις κόψουν, για να μας αποτελειώσουν. Αφού το 40% του εδάφους της Αιτωλοακαρνανίας δεν ποτίζεται.

Κακούργημα, για το οποίο συνηγορεί η κομματική τετρακτύς των ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΚΚΕ και ΛΑΟΣ. Και ασφαλώς, όπως φαίνεται, στο όνομα της ωμής ψηφοθηρίας. Δεδομένου ότι οι Θεσσαλοί υπερτερούν πληθυσμιακά των Αιτωλοακαρνάνων.
Σάμπως δεν έφτανε η δολοφονία του Μαρίνου Αντύπα και των κολίγων στο Κιλελέρ! Ή η καταστροφή των υδροβιότοπων και υγρότοπων κάπου εφτά θεσσαλικών λιμνών (Κάρλας, κλπ)! Και είναι ανάγκη να θυσιαστούν και η Αιτωλοακαρνανία και οι Αιτωλοακαρνάνες και ο Αχελώος και η λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου,κλπ.

Πάντα στο βωμό της τσιφλικάδικης απληστίας και του πολιτικού αμοραλισμού!

Ο άλλος, εξίσου, επαχθής, για μας, σταυρός είναι η διοικητική συνύπαρξη με το δοβλέτι των Αχαιών.

Είναι πασίδηλο ότι ζούμε στον, πολύ επαχθέστερο του θρησκευτικού, καπιταλιστικό Μεσαίωνα. Κι όπως στα τότε απολυταρχικά και φεουδαρχικά καθεστώτα οι λαοί αντιμετωπίζονταν – πωλούνταν ή αγοράζονταν ή δίνονταν προίκα – ως κοπάδια αλόγων ζώων, παρόμοια αντιμετωπιζόμαστε κι εμείς σήμερα από τους τσιφλικάδες πολιτικούς, για χάρη του αχαϊκού δοβλετιού!…

Είναι τελείως ακατανόητη η όλως αταίριαστη και ασύμβατη με τους Πελοποννήσιους συζυγία μας. Αφού δεν μας χωρίζει απλά και μόνο η θάλασσα, αλλά και άβυσσος νοοτροπίας. Ακόμη και η διέλευσή της γέφυρας, που τεχνικά μας ενώνει, μας κοστίζει πολύ ακριβά. Όπως και κάθε άλλη ανάμεσά μας διοικητικής, δικαιικής ή οικονομικής φύσεως σχέση.

Και ποιοι και με ποια στρεβλή σκοπιμότητα δεν θέλησαν και δεν θέλουν να συνταιριαστούμε με τους συντοπίτες μας στερεοελλαδίτες (Ευρυτανία, Φωκίδα, Φθιώτιδα, τα πλησιόχωρα προς την Αιτωλοακαρνανία Ιόνια νησιά); Με τους οποίους μιλούμε την ίδια γλώσσα, της αλληλοκατανόησης, της αλληλοβοήθειας, της δικαιοσύνης και της ντομπροσύνης!…

Ασφαλώς αυτοί, που θέλουν «να μας έχουν του χεριού» τους. Κι, όχι μόνο να μην μας αφήνουν «να σηκώσουμε κεφάλι», αλλά και να μπορούν να μεθοδεύουν με όλους τους δυνατούς τρόπους την αποψίλωσή μας απ' τις αναπτυξιακές μας προϋποθέσεις και δυνατότητες. Όπως μέχρι τώρα παντοιοτρόπως έχει περίτρανα αποδειχτεί.

Αφου, ξεκινώντας απ' την παντελή – και άρα συναινετική για τα συμφέροντα των σφετεριστών των υδάτινων πόρων μας – αδιαφορία (περίπτωση εκτροπής Αχελώου), κινούνται, σε άλλες περιπτώσεις, συστηματικά μέσα σε πλαίσια μεθοδευμένης αντιπαλότητας και ωμού ανταγωνισμού. Για να φτάνουν μέχρι και την απροκάλυπτη ή συγκεκαλυμμένη «βίαιη και αυταρχική» αρπακτικότητα (περίπτωση τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αγρινίου, κλπ)…

Κατάσταση, που θα γίνεται ολοένα οδυνηρότερη και ζοφερότερη, τώρα, που οι περιφερειάρχες θα εκλέγονται. Οπότε η πελοποννησιακή πλειοψηφία θα συνθλίβει και θα καταδικάζει σε ολοένα και μεγαλύτερη υπανάπτυξη την μέχρι τώρα φυτοζωούσα Αιτ/νία.

Γι' αυτό ζητούμε εδώ και τώρα οριστικό διαζύγιο απ' την τόσο αταίριαστη και ζημιογόνα για την Αιτωλοακαρνανία ετεροβαρή αυτή συζυγία!

Επιτέλους βαρεθήκαμε την κατάσταση πολιορκίας απ' τους τσιφλικάδες της Θεσσαλίας και τους κοτζαμπάσηδες της Αχαΐας, όπως στο Μεσολόγγι απ' τον Κιουταχή και τον Ιμπραήμ.

Η έξοδός μας είναι απαραίτητος όρος για την περαιτέρω επιβίωσής μας.

Και αυτό εξαρτάται από σας, κύριοι Βουλευτές.

Απ' το κατά πόσο είστε διατεθειμένοι να εγκαινιάσετε το καθεστώς πολιτικής φιλοτιμίας (που υπαινίχθηκε ο Ομπάμα) και να τρματίσετε το καθεστώς της τουρκισίας (= αδικίας και αυθαιρεσίας, κατά τον Κοραή)!

Εξ αιτίας του οποίου, όπως θα έλεγε και ο Μακρυγιάννης, καταντήσαμε η παλιοψάθα του παγκόσμιου χλευασμού και σαρκασμού.

Διαφορετικά η περιβαλλοντική σας πολιτική (περίπτωση Αχελώου) θα είναι Πιτυοκάμπτης και ο Καλλικράτης σας (περίπτωση περιφερειών) θα είναι, για μας, απλά ληστοκράτης!

 

Με τιμή, Παπα-Ηλίας Υφαντής, 12-04-2010

 

http://papailiasyfantis.blogspot.com

http://papailiasyfantis.wordpress.com

e-mail: papailiasyfantis@gmail.com

Ερμηνεία των γεγονότων 

 

Του Απόστολου Παπαδημητρίου

 

 

Οι οικονομικές εξελίξεις είναι ραγδαίες και ο λαός μας μέσα στο αναστάσιμο κλίμα της χαράς και της ευφροσύνης, το οποίο δεν έγινε παρά ελάχιστα αντιληπτό, ζει την κοσμική αβεβαιότητα, καθώς οι βεβαιότητες του παρελθόντος έχουν καταρρεύσει με πάταγο και ουδείς πλέον υπόσχεται καλύτερες ημέρες.

Βέβαια έγινε κάποια απόπειρα να δαιμονοποιηθεί ένα πρόσωπο, η γερμανίδα καγκελάριος Μέρκελ, ως υπεύθυνη για το κλίμα που επικράτησε, οι εχέφρονες όμως καλό θα κάνουν να εμβαθύνουν στην κριτική ανάλυση των γεγονότων. Προς διευκόλυνση θα παραθέσω κάποια αποσπάσματα κειμένου, το οποίο αποτελεί, κατά τη γνώμη μου, καθρέπτη της σύγχρονης κοινωνίας.

"Η πολιτική είναι κάτι που δεν έχει καμμιά σχέση με την ηθική. Η Κυβέρνηση που κατευθύνεται από ηθικούς συναισθηματισμούς δεν είναι πολιτική και επομένως η εξουσία της είναι εύθραυστη. Αυτός που θέλει να επικρατήση στην πολιτική κονίστρα πρέπει να είναι πονηρός και υποκριτής. Τα μεγάλα λαϊκά προτερήματα -η ειλικρίνεια κι η τιμιότητα- είναι μεγάλα ελαττώματα στην πολιτική".

"Χωρίς το πολίτευμα της απολυταρχίας πολιτισμός δεν μπορεί να υπάρξη. Ο πολιτισμός δεν είναι έργο της μάζας, αλλά εκείνου που την οδηγεί, όποιος και αν είναι αυτός. Ο όχλος είναι βάρβαρος και τη βαρβαρότητά του τη δείχνει σε κάθε ευκαιρία. Μόλις ο όχλος πάρει στα χέρια του την ελευθερία, τη μετατρέπει αμέσως σε αναρχία, που είναι ο μεγαλύτερος βαθμός της βαρβαρότητας…Οι χριστιανικοί λαοί αποκτηνώθηκαν με τα ισχυρά ποτά, η νεολαία τους αποβλακώθηκε με τις κλασικές σπουδές και με την πρόωρη ακολασία, στην οποία την έχουν προωθήσει και την προωθούν οι πράκτορές μας".

"Το σύνθημά μας είναι: "Δύναμη και υποκρισία". …Το δόγμα της βίας μέσα σ' ένα καλά μελετημένο σχέδιο είναι τόσο αποτελεσματικό, αυτό το ίδιο, όσο και τα μέσα που η εφαρμογή του συνεπάγεται στην πράξη. Θα θριαμβεύσουμε και θα υποδουλώσουμε όλες τις κυβερνήσεις στην υπερκυβέρνησή μας, όχι μονάχα με τα μέσα της βίας, αλλά και μ' αυτό το ίδιο το δόγμα της αυστηρότητας. Είναι αρκετό να ξέρουν οι άνθρωποι, ότι είμαστε άκαμπτοι, για να σταματήση έτσι κάθε αντίδραση εκ μέρους τους".

"Είναι για μας απαραίτητο, οι πόλεμοι να μη δίνουν, όσο αυτό είναι δυνατό, εδαφικά πλεονεκτήματα. Η κύρια σημασία του πολέμου πρέπει να μεταφέρεται στο οικονομικό πεδίο. Έτσι τα έθνη θα δουν τη δύναμη και την υπεροχή μας – και τελικά και τα δύο εμπόλεμα μέρη θα πέσουν στα δίχτυα μας με τη δράση των διεθνών πρακτόρων μας, που έχουν ολάνοιχτα τα μάτια τους και κανένα σύνορο δεν τους εμποδίζει".

"Τα νέα κράτη έχουν στα χέρια τους μεγάλη δημιουργική δύναμη: τον τύπο. Ο προορισμός του τύπου είναι να υποδεικνύη στους αρμοδίους τις δήθεν απαραίτητες ενέργειες, να κάνη γνωστά τα λαϊκά αιτήματα, να δημιουργεί δυσαρεστημένους και να τους δίνη φωνή. Ο τύπος ενσαρκώνη την ελευθερία του λόγου. Όμως τα κράτη δεν μπόρεσαν να χρησιμοποιήσουν τη δύναμη αυτή κι' έτσι αυτή έπεσε στα χέρια μας. Με τη δύναμη αυτή πετυχαίνουμε πλήρη επιρροή και συνάμα μένουμε αφανείς…Η ακατάσχετη φλυαρία έχει μεταβάλει τις συνεδριάσεις των Κοινοβουλίων και τις διάφορες δημόσιες συγκεντρώσεις (όταν γράφηκε το κείμενο δεν είχε ανακαλυφθεί η τηλεόραση) σε ρητορικές παλαίστρες. Θρασείς δημοσιογράφοι χτυπούν κάθε μέρα το κυβερνητικό προσωπικό. Οι καταχρήσεις της εξουσίας θα καταλήξουν τελικά στην πτώση όλων των πολιτευμάτων και τα καθεστώτα θα ανατραπούν από το εξαγριωμένο πλήθος".

"Οι λαοί σήμερα είναι δεμένοι με τη σκληρή εργασία πιο πολύ παρά όσο ήταν δεμένοι με την αιχμαλωσία και τη σκλαβιά. Τον αιχμάλωτο και τον σκλάβο μπορούσε κανείς να τον ελευθερώση με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Με τον δυνάστη του μπορούσε κανείς νάρθη σε κάποια συμφωνία, αλλά με την κοινωνική δουλεία και αθλιότητα που τον περιζώνει δεν μπορεί. Τα δικαιώματα που έχομε περιλάβει στους σχετικούς νόμους είναι εικονικά για τις μάζες, δεν είναι πραγματικά. Όλα αυτά τα δήθεν δικαιώματα του λαού δεν υπάρχουν παρά στη φαντασία. Γράφονται στα χαρτιά, αλλά στην πράξη ποτέ δεν εφαρμόζονται".

"Με την καθοδήγησή μας ο λαός κατέστρεψε την αριστοκρατία…Τώρα που η αριστοκρατία αυτή καταστράφηκε, ο λαός πέρασε στον ζυγό των διαφόρων τυχάρπαστων και νεοπλούτων λωποδυτών που τον καταπιέζουν χωρίς έλεος…Όταν θα έρθη ο καιρός για τον κοσμοκράτορα ηγεμόνα μας να στεφθή, αυτά τα ίδια τα χέρια των υποχειρίων σε μας λαών θα σαρώσουν κάθε τι που θα μπορούσε να είναι εμπόδιο".

"…με τη σημερινή βάση της επιστήμης αυτής, όπως εμείς τη διαστρέψαμε, ο λαός, πιστεύοντας τυφλά στον τύπο και με τις άφθονες πλάνες που του σερβίρονται με αυτόν, τρέφει έχθρα προς όλες τις καταστάσεις που τις νομίζει ανώτερές του, γιατί δεν είναι σε θέση να καταλάβη τη σπουδαιότητα της καθεμιάς. Η έχθρα αυτή θα αυξηθή ακόμη περισσότερο με την οικονομική κρίση που σε λίγο θα ξεσπάση και θα σταματήση την κίνηση του χρηματιστηρίου και της βιομηχανίας".

"…πρέπει να καταστρέψουμε την πίστη, να ξερριζώσουμε από τον νου των χριστιανών την αρχή της θεότητας και του αγίου Πνεύματος και στη θέση της να βάλουμε τους υλικούς υπολογισμούς και τις υλικές ανάγκες".

"Οι χριστιανοί αριστοκράτες ασυνήθιστοι, από παράδοση, στην ολιγάρκεια και στη λιτότητα, γρήγορα με τη φορολογία θα χρεοκοπήσουν οικονομικά. Συνάμα εμείς θα προστατεύσουμε το εμπόριο, τη βιομηχανία, το χρηματιστήριο και τις τράπεζες που βρίσκονται στα χέρια μας. Η σημασία του χρηματιστικού κεφαλαίου, μέσω του οποίου γίνεται το παιχνίδι της κερδοσκοπίας, είναι τεράστια, γιατί χωρίς κερδοσκοπία η βιομηχανία θα πολλαπλασίαζε τα ιδιωτικά κεφάλαια και θα βελτίωνε την αγροτική ιδιοκτησία, ελευθερώνοντάς την από τα χρέη στις γεωργικές τράπεζες. Πρέπει η βιομηχανία να αφαιρή από τον αγρότη τον καρπό που του δίνει η γη, όπως αφαιρεί κι' αυτό το κεφάλαιο που επενδύεται σ' αυτήν (ως δάνειο), το κέρδος, δίνοντάς του ένα μικρό τόκο και, τελικά, μέσω της τραπεζικής και χρηματιστηριακής κερδοσκοπίας όλο το χρήμα του κόσμου θα πέφτη στα χέρια μας. Αφού μεταφέρουμε όλους τους χριστιανούς στην τάξη των απόρων, θα σκύβουν μπροστά μας σαν ζητιάνοι, για να μπορούν να υπάρχουν".

Το κείμενο, απ' όπου και τα παρατεθέντα αποσπάσματα, είδε το φως της δημοσιότητας στη Ρωσία το 1901 με την επιμέλεια του Σεργκέι Νίλους, καθηγητή των ανατολικών γλωσσών. Ο επιμελητής ισχυρίστηκε ότι πρόκειται για τα πρακτικά του πρώτου σιωνιστικού Συμβουλίου στη Βασιλεία της Ελβετίας (1897). Ευθύς εξ αρχής οι σιωνιστές κατήγγειλαν το κείμενο ως τη μεγαλύτερη πλαστογραφία στην ιστορία της ανθρωπότητας. Παράλληλα όμως φρόντισαν να προμηθευθούν πληθώρα αντιτύπων τόσο από την πρώτη, όσο και από μεταγενέστερες εκδόσεις.

Αφήνουμε στη διάκριση του αναγνώστη του άρθρου να καταλήξει σε κάποιο συμπέρασμα. Εμείς ως κατακλείδα παραπέμπουμε στο βιβλίο της Αποκαλύψεως και στην περί των εσχάτων της ιστορίας θεολογία της Εκκλησίας. Το οικονομικό "παιχνίδι" δεν έχει μόνο οικονομικές διαστάσεις.

 

                                                                        "ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ", 11-04-2010

Τι σημαίνει στάση πληρωμών και γιατί είναι αναγκαία

 

Του Δημήτρη Καζάκη*

 

 

Όσοι αδυνατούν να κατανοήσουν το μέγεθος και τον χαρακτήρα του προβλήματος και επομένως εύκολα εικάζουν ότι το όλο ζήτημα δεν είναι παρά μια μπλόφα, δεν αγνοούν απλώς – σκοπίμως ή μη, αδιάφορο – τα πραγματικά δεδομένα του δημόσιου χρέους. Αδυνατούν να αντιληφθούν ότι αυτό που εμφανίζεται ως δημοσιονομική χρεωκοπία, συνιστά την χρεωκοπία ολόκληρου του τρόπου εξαρτημένης καπιταλιστικής ανάπτυξης της χώρας.

Ολόκληρος ο ελληνικός καπιταλισμός συνθλίβεται κάτω από το βάρος των δικών του εσωτερικών αδιεξόδων, αλλά και των αντιθέσεων που έχει αναδείξει η κρίση του παγκόσμιου καπιταλισμού. Ο φόβος που εμπνέει σε ορισμένους η ιστορική καμπή στην οποία βρισκόμαστε και τα επιτακτικά καθήκοντα που αντικειμενικά απορρέουν απ' αυτήν, είναι αυτό που βρίσκεται πίσω από τις θεωρίες περί χρεωκοπίας-μπλόφα. Γι' αυτό και κάνει εντύπωση ότι δείχνουν περισσότερη εμπιστοσύνη στη δύναμη του συστήματος να αυτορρυθμίζεται και να ξεπερνά τις κρίσεις του, ακόμη κι από τους πιο επίσημους εκπροσώπους του. Αυτή η τυπική πολιτική ουράς και συνθηκολόγησης μπροστά στα δύσκολα, εμφανίζεται σήμερα από κάποιους ως ακραιφνώς «αριστερή» και μάλιστα «ταξική» πολιτική.

Οι εργαζόμενοι δεν έχουν απλά να αντιμετωπίσουν μια άγρια επίθεση εναντίον τους, αλλά την χρεοκοπία ενός ολόκληρου συστήματος που καταρρέει και απειλεί να συμπαρασύρει μαζί του τη χώρα και το λαό της. Η ντόπια ολιγαρχία έχει εναποθέσει την ανασυγκρότηση του χρεοκοπημένου συστήματος στους γνωστούς μηχανισμούς του διεθνούς χρηματιστικού κεφαλαίου. Αυτό το νόημα έχει η μετατροπή της χώρας σε πραγματική αποικία των διεθνών αγορών, τραπεζών και κερδοσκόπων υπό την εποπτεία της ΕΕ και του ΔΝΤ. Η διεθνής εμπειρία έχει αποδείξει ότι καμμιά χώρα δεν βγήκε από μια τέτοια ανασυγκρότηση αλώβητη ή ακέραια.

Αυτό σημαίνει ότι η μάχη που καλούνται να δώσουν οι εργαζόμενοι σήμερα συνδέεται στενότερα παρά ποτέ με την συνολική κατάσταση και τις προοπτικές της χώρας. Κι αυτό το καταλαβαίνουν πρώτοι απ' όλους οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, γι' αυτό και δεν είναι διατεθειμένοι να αναλωθούν σε μάχες οπισθοφυλακής εντοπισμένες μόνο στην απόκρουση των μέτρων της κυβέρνησης. Γνωρίζουν πολύ καλά ότι οι λογαριασμοί που ανοίγουν σήμερα δεν μπορούν να κλείσουν με διαμαρτυρίες ενάντια στην κυβερνητική πολιτική. Αναζητούν εναγωνίως την πολιτική ηγεσία που θα τους εμπνεύσει και θα θέσει ως άμεση προτεραιότητα τη διάσωση της χώρας από την ελεγχόμενη πτώχευση και την αποικιοκρατική ανασυγκρότηση υπό το ΔΝΤ και την ΕΕ. Μόνο έτσι μπορεί σήμερα να τεθεί στις πιο πλατιές μάζες η ανάγκη της πάλης για την ανατροπή του κυρίαρχου συστήματος εξουσίας.

Ενδιαφέρει την αριστερά και μάλιστα εκείνη που αυτοπροσδιορίζεται ως ταξική, η μετατροπή της χώρας σε αποικία του διεθνούς χρηματιστικού κεφαλαίου; Την ενδιαφέρει η επιβολή καθεστώτος δημοσιονομικής κατοχής από τους δανειστές της χώρας, την ΕΕ και το ΔΝΤ; Ή της αρκεί απλά να καταγγέλλει τον καπιταλισμό; Αν δεν της αρκεί, τότε θα πρέπει να απαντήσει συγκεκριμένα στο τι πρέπει να γίνει με το δημόσιο χρέος, το οποίο έχει αναδειχθεί σε βασικό μοχλό όχι μόνο της επιβολής των αντιλαϊκών και αντεργατικών μέτρων, αλλά και της συνολικής εκποίησης της χώρας στους διεθνείς κερδοσκόπους.    

Το βασικό πρόβλημα με το δημόσιο χρέος δεν είναι τα υψηλά επιτόκια δανεισμού, όπως ισχυρίζεται η επίσημη προπαγάνδα, αλλά η αδυναμία εξυπηρέτησής του. Για να πάρουμε μια ιδέα αρκεί να πούμε τούτο: ενώ το ελληνικό δημόσιο δαπάνησε για το 2009 συνολικά 59,1 δις ευρώ σε αποδοχές και συντάξεις δημοσίων υπαλλήλων, σε ασφάλιση, περίθαλψη, κοινωνική προστασία, λειτουργικές δαπάνες, κοκ, για εξυπηρέτηση του χρέους δαπάνησε συνολικά 41,4 σε τοκοχρεολύσια και 42,7 σε δαπάνες για βραχυπρόθεσμους τίτλους του δημοσίου, ειδικές εκδόσεις ομολόγων και βραχυπρόθεσμη ταμειακή διευκόλυνση. Σύνολο εξυπηρέτησης 84,1 δις ευρώ, δηλαδή 142% των πρωτογενών δαπανών του δημοσίου ή 35% του ΑΕΠ!

Για να καταλάβουμε τι σημαίνει αυτή η επιβάρυνση και πόσο ανατροφοδοτεί την έξαρση του δημόσιου χρέους, αρκεί να πούμε το εξής: Την τελευταία δεκαετία (2000-2009) το ελληνικό δημόσιο πλήρωσε στους δανειστές του περίπου 450 δις ευρώ. Παρ' όλα αυτά το δημόσιο χρέος της χώρας όχι μόνο δεν συγκρατήθηκε, αλλά αυξήθηκε την ίδια δεκαετία κατά 155 δις ευρώ! Και μιλάμε για μια περίοδο όπου το ύψος των επιτοκίων με το οποίο δανειζόταν το ελληνικό δημόσιο ήταν το ίδιο με αυτό της Γερμανίας. Επομένως το ζήτημα δεν είναι να βρεθούν με κάποιο τρόπο νέα χαμηλότοκα δάνεια. Κάθε νέο δάνειο που συνάπτει το ελληνικό δημόσιο αποτελεί ένα ακόμη καρφί στο φέρετρο της ελληνικής οικονομίας. Ακόμη κι αν κατορθώσει να αποσπάσει ξανά επιτόκιο του επιπέδου της Γερμανίας.

Αυτός είναι ο λόγος που δεν μπορεί να υπάρξει καμμιά άλλη πολιτική, αν δεν αντιμετωπιστεί πρώτα απ' όλα ο βρόγχος του δανεισμού και δεν ξεφύγει η χώρα από τη θανάσιμη λαβή που της έχουν εφαρμόσει οι δανειστές της με όπλο το ευρώ και την συνεπικουρία της ΕΕ. Όσο λοιπόν η αριστερά θεωρεί ότι το όλο ζήτημα της χρεωκοπίας είναι ένα παραμύθι που σκαρφίστηκαν ο δικομματισμός και οι αγορές για να επιβάλουν τις πολιτικές που θέλουν, τόσο περισσότερο θα αιχμαλωτίζεται από την κυρίαρχη πολιτική. Όσο κι αν στο ερώτημα των «άδειων ταμείων» που θέτει κάθε τόσο η κυβέρνηση, η αριστερά απαντά με το πάρτε τα από το μεγάλο κεφάλαιο. Με άλλα λόγια, ζητά να τα πάρουν από το ντόπιο μεγάλο κεφάλαιο και να τα δώσουν όχι στους εργαζόμενους, αλλά στο διεθνές χρηματιστικό κεφάλαιο που δανείζει το ελληνικό δημόσιο. Κι αυτό αποκαλείται από ορισμένους αντικαπιταλιστική πολιτική. Η μόνη αυθεντικά αριστερή και ταυτόχρονα ταξική απάντηση που μπορεί να δοθεί εδώ και τώρα είναι μία: Άμεση στάση πληρωμών ώστε να διασώσουμε τους πόρους που ιδιοποιούνται σήμερα οι διεθνείς τοκογλύφοι και κερδοσκόποι προκειμένου να δρομολογήσουμε μια άλλου τύπου ανάπτυξη της χώρας.

Όταν μιλάμε για άμεση μονομερή στάση ή παύση πληρωμών δεν εννοούμε μια μεθόδευση αναστολής της αποπληρωμής των δανείων, μέσα από αναδιαπραγμάτευση με τους δανειστές ή την αναδιάρθρωση του χρέους. Το λέμε αυτό γιατί όσο πιο πολύ πλησιάζει η στιγμή της εγκαθίδρυσης του καθεστώτος ελεγχόμενης πτώχευσης από την ΕΕ και το ΔΝΤ, τόσο περισσότερο θα ακούγονται απόψεις που θα συγχέουν την άμεση παύση πληρωμών με διάφορα σχήματα αναδιαπραγμάτευσης ή αναδιάρθωσης του χρέους εξασφαλίζοντας μια προσωρινή μερική ή ολική αναστολή των πληρωμών. Οι απόψεις αυτές συγχέουν την μονομερή παύση πληρωμών με την πτώχευση της χώρας, επιτρέποντας στο ΔΝΤ να εμφανιστεί ως αναγκαία και συμφέρουσα λύση από τη στιγμή που έρχεται να επιβάλλει μια αρχική αναστολή των πληρωμών με σκοπό την επαναδιαπραγμάτευση και αναδιάρθρωση του χρέους. Μια τέτοια αναστολή των πληρωμών όχι μόνο δεν συμφέρει το λαό και τον τόπο, αλλά θα οδηγήσει με μαθηματική βεβαιότητα σε μεγαλύτερη όξυνση το πρόβλημα της υπερχρέωσης, ενώ θα εκθέσει τη χώρα στους εκβιασμούς των πιο κερδοσκοπικών κεφαλαίων διεθνώς που ειδικεύονται στην εκμετάλλευση χρεοκοπημένων κρατών.

Δεν είναι λοιπόν μια οποιαδήποτε στάση ή αναστολή των πληρωμών που απαντά στο πρόβλημα του χρέους από τη σκοπιά και το συμφέρον των εργαζομένων, αλλά μόνο εκείνη η μονομερής παύση πληρωμών που αντιτίθεται σε κάθε προσπάθεια πτώχευσης της χώρας και επιβολής καθεστώτος κηδεμονίας από το ΔΝΤ και την ΕΕ. Ποια είναι η θεμελιώδης διαφορά ανάμεσα στη μονομερή παύση πληρωμών και στην αναστολή των πληρωμών μέσα από μια διαδικασία πτώχευσης; Το γεγονός ότι με την πρώτη αρνείται επίσημα η χώρα να αναγνωρίσει τις υποχρεώσεις της απέναντι στους δανειστές της, αρνείται να αναγνωρίσει κάθε δικαίωμα ή απαίτηση των δανειστών, ενώ με τη δεύτερη όχι μόνο δεν αρνείται τα δικαιώματα των δανειστών πάνω της, αλλά δηλώνει αδυναμία εξυπηρέτησης των υποχρεώσεών της και τίθεται στη διάθεση των δανειστών της.

Η πρώτη επιλογή συνδέεται με την πάλη του λαού για την πολιτική, οικονομική και κοινωνική αυτοδιάθεσή του, για τη διάσωση της χώρας του από τις άρπαγες του διεθνούς χρηματιστικού κεφαλαίου, ενώ η δεύτερη επιλογή αποτελεί τη βάση όλων των πολιτικών του ΔΝΤ. Αυτός είναι ο λόγος που η μονομερής παύση πληρωμών που αρνείται να αναγνωρίσει δικαιώματα στους δανειστές, που αρνείται να θέσει τη χώρα υπό καθεστώς πτώχευσης και κηδεμονίας, αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά αιτήματα όλων των λαϊκών επαναστατικών και απελευθερωτικών κινημάτων, από την εποχή που οι μπολσεβίκοι αρνήθηκαν μονομερώς να πληρώσουν τα τσαρικά χρέη και η διπλωματία τους πρωτοστάτησε να ενσωματωθεί στη διεθνή νομολογία η ρήτρα για το απεχθές χρέος (odious debt). Μια ρήτρα που προβλέπει ότι μια χώρα έχει κάθε δικαίωμα να αρνηθεί την αποπληρωμή των χρεών της όταν αυτά αποτελούν προϊόν διαφθοράς, ρεμούλας και κερδοσκοπίας.

Η μονομερής παύση πληρωμών θέτει σε πρώτη προτεραιότητα την ανάγκη να σταθεί η χώρα και ο λαός της στα πόδια τους, χωρίς τον φόρο αίματος στους δανειστές. Όμως για να γίνει αυτό δεν αρκεί η παύση πληρωμών. Αντίθετα, η παύση πληρωμών δεν έχει ουσιαστικά κανένα πρακτικό νόημα, αν δεν συνοδευτεί με ένα πακέτο άμεσων μέτρων θωράκισης της οικονομίας και της χώρας από τυχόν εκβιασμούς και πιέσεις. Δεν έχει κανένα νόημα αν δεν συνοδευτεί άμεσα με την επιβολή δραστικών ελέγχων στην κίνηση του κεφαλαίου, με την εθνικοποίηση των κύριων τραπεζών, με την έξοδο από το ευρώ και την ΟΝΕ και με μια γενναία αναδιανομή πλούτου προς όφελος των εργαζομένων όχι μόνο για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά ως βασική προϋπόθεση για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας σε νέα κοινωνική, ταξική και οικονομική βάση. Μόνο έτσι μπορεί να ορθοποδήσει η οικονομία και να οικοδομηθεί ένα ριζικά διαφορετικό κράτος από το σημερινό. Μόνο έτσι δεν θα χρειαστεί το δημόσιο να καταφύγει ξανά στη διεθνή κερδοσκοπία για δανεισμό.

 

* Ο Δημήτρης Καζάκης είναι οικονομολόγος – αναλυτής.

 

ΠΗΓΗ: ΠΡΙΝ 11-4-2010.

Ηλ. ΠΗΓΗ: Κυριακή, 11 Απριλίου 2010,   http://youpayyourcrisis.blogspot.com/2010/04/blog-post_11.html

Θα χρεοκοπήσουμε;

 

Του Γιώργου Δελαστίκ

 

 

Είναι μύθος ότι τα μέτρα λιτότητας, περικοπής αποδοχών των εργαζομένων, αύξησης της πάσης φύσεως φορολογίας κλπ. που παίρνει η κυβέρνηση θα έχουν κάποτε ως αποτέλεσμα να μειωθούν τα επιτόκια δανεισμού της χώρας. Άλλο τα αντεργατικά μέτρα, τα οποία απαιτεί η ΕΕ, και άλλο τα επιτόκια, τα οποία τα καθορίζουν οι τράπεζες με μοναδικό κριτήριο το κέρδος τους. Δεν ενδιαφέρονται καθόλου οι τραπεζίτες για το έλλειμμα ή το δημόσιο χρέος της Ελλάδας, όσο εκτιμούν ότι η Αθήνα μπορεί να πληρώνει τους τόκους.

Κυβερνήσεις – θύματα για να τις «γδάρουν» ψάχνουν οι κερδοσκόποι Ευρωπαίοι τραπεζίτες. Κυβερνήσεις που από τη μια έχουν ανάγκη να δανειστούν και από την άλλη κυβερνήσεις που δεν έχουν ισχυρές πολιτικές συμμαχίες, που δεν έχουν διαφοροποιημένες πηγές δανεισμού, που δεν έχουν το θάρρος ή τη δυνατότητα να καταφύγουν σε αξιοσημείωτο εσωτερικό δανεισμό, εκδίδοντας ομόλογα και έντοκα γραμμάτια για να τα διαθέσουν στους πολίτες τους. Δυστυχώς, μέχρι στιγμής, ο τρόπος που χειρίζεται το θέμα η κυβέρνηση Παπανδρέου, την κατατάσσει σε αυτήν την κατηγορία στα μάτια των κερδοσκόπων.

Η άνοδος των επιτοκίων των τελευταίων ημερών είναι απολύτως αναμενόμενη. Είναι αποτέλεσμα της απαράδεκτης από­φα­σης των ηγετών της Ευρωζώνης, οι οποίοι αρνήθηκαν να στηρίξουν πολιτι­κοοικο­νομικά την Ελλάδα πριν χρεοκο­πήσει. Είχαμε προειδοποιήσει ευθύς εξαρχής ότι η απόφαση εκείνη αποτελεί «πράσινο φως» προς τους κερδοσκόπους να «γδάρουν» τη χώρα μας. Αυτό ακριβώς γίνεται τώρα. Η Γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ διακηρύσσει με ειλικρίνεια ότι δεν θέλει σε καμία περίπτωση να μας βοηθήσει.

Να φτωχύνουν οι Έλληνες και οι υπόλοιποι λαοί της Νότιας Ευρώπης είναι ο στόχος των Γερμανών. Δεν το κρύβουν, το διακηρύσσουν σε χίλιους τόνους. Προωθούν μεθοδικά την επίτευξή του. Καταρχάς, σε πολιτικό επίπεδο, υποχρεώνουν τις κυβερνήσεις της Ελλάδας, της Πορτογαλίας, της Ισπανίας να επιφέρουν μείωση των αποδοχών των πολιτών τους μέσω άγριας λιτότητας και αύξησης της φορολογίας. Στη συνέχεια, όπως γίνεται αυτή τη στιγμή με τη χώρα μας, αρπάζουν αυτοί τα χρήματα που μαζεύουν οι κυβερνήσεις με αυτά τα μέτρα!

Στις τσέπες των τραπεζιτών της Ευρώπης καταλήγουν μέσω της αύξησης των επιτοκίων δανεισμού της Ελλάδας τα πρόσθετα δισεκατομμύρια ευρώ των υποχρεωτικά επιβαλλόμενων θυσιών του ελληνικού λαού. Η ΕΕ βάζει δηλαδή την κυβέρνηση να φτωχύνει τους Έλληνες στο όνομα δήθεν της σωτηρίας της ελληνικής οικονομίας και στη συνέχεια έρχονται οι κερδοσκόποι Ευρωπαίοι τραπεζίτες που αποσπούν από τα χέρια της κυβέρνησης τα χρήματα αυτά μέσω των υψηλότερων επιτοκίων, φτωχαίνοντας συνολικά την Ελλάδα! Δύο σκέλη ενός ενιαίου κόλπου!

Το κακό δεν σταματά στο σημείο αυτό. Καθώς τα χρήματα από τις θυσίες του ελληνικού λαού τα τρώνε οι Ευρωπαίοι τραπεζίτες, η κυβέρνηση Παπανδρέου μένει πάλι χωρίς λεφτά. Πώς θα μειώσει όμως το έλλειμμα χωρίς λεφτά; Θα έρθουν, λοιπόν, οι ξένοι δυνάστες της πατρίδας μας, οι ΕΕ και το ΔΝΤ, και θα επικρίνουν την κυβέρνηση γιατί δεν έπιασε τους στόχους που της έχουν βάλει. Έτσι, θα απαιτήσουν νέα μέτρα λιτότητας!

Το ίδιο παιχνίδι πάλι από την αρχή! Νέα μέτρα σημαίνουν ακόμη φτωχότεροι Έλληνες, χειρότερη η παιδεία μας, χειρότερη υγεία – και οι γέροι στον Καιάδα για να κάνουμε οικονομία! Φυσικά, τα επιτόκια δανεισμού της χώρας δεν θα μειωθούν, ώστε να πάρουν οι Ευρωπαίοι τραπεζίτες και αυτά τα χρήματα. Όσο σκύβουμε το κεφάλι, αυτοί θα συνεχίζουν το ίδιο παιχνίδι.

 

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ, 10/04/2010, http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11826

Ο πόλεμος του Διαδικτύου

 

Του Χρήστου Ζέρβα

 

Βρισκόμαστε στην κορύφωση ενός ψηφιακού «πολέμου», που μαίνεται στον κυβερνοχώρο. Από τη μια οι πνευματικοί δημιουργοί και η ανάγκη της θεμιτής προστασίας των πνευματικών τους δικαιωμάτων. Από την άλλη οι «πειρατές» του Διαδικτύου, αλλά και τα εκατοντάδες εκατομμύρια των χρηστών σε όλο τον κόσμο που, μέσω της τεχνολογίας, αποκτούν πλέον δωρεάν πρόσβαση σε όλα σχεδόν τα παραγόμενα έργα (ήχου και εικόνας), στερώντας από εταιρείες και παραγωγούς πολλά έσοδα.

Τα δύο στρατόπεδα έχουν σαφώς αντιτιθέμενα συμφέροντα και επιστρατεύουν στη μάχη όλα τα μέσα. Στην προσπάθειά τους να εντοπίσουν τους «πειρατές» και να περιστείλουν το φαινόμενο του παράνομου «downloading», οι εταιρείες και οι οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης πνευματικών δικαιωμάτων επιλέγουν, κυρίως, τη διαρκή παρακολούθηση των χρηστών του Ιντερνετ από ιδιωτικές εταιρείες και την πολιτική της καταστολής. Με διάφορες εκφάνσεις και εκδοχές (συλλήψεις, βαριές τιμωρίες, έρευνες σε πανεπιστήμια, κλείσιμο συνδέσεων).

Στο πλαίσιο αυτό θα μπορούσε να τοποθετηθεί γενικά και το ελληνικό πρόσφατο παράδειγμα καταστολής, η σύλληψη 6 ατόμων για την υπόθεση του «Gamato.info». Το site ήταν ευρέως γνωστό και χρησιμοποιούσε την υπηρεσία peer to peer, διευκολύνοντας την ανταλλαγή προϊόντων τέχνης μεταξύ των εκατομμυρίων χρηστών που το επισκέπτονταν καθημερινά.

Αλλά το θέμα είναι ευρύτερο. Στην Ελλάδα οι οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης πνευματικών δικαιωμάτων, που εκπροσωπούν το σύνολο των πνευματικών παραγωγών, έχουν μια διπλή προσέγγιση. Ζητούν από την κυβέρνηση να αλλάξει τον νόμο περί άρσης του απορρήτου της επικοινωνίας, ώστε να μην προστατεύονται από αυτό όσοι παραβιάζουν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Και όπως αποκαλύπτει η έκθεση της Διεθνούς Συμμαχίας για την Πνευματική Ιδιοκτησία, ο προηγούμενος υπουργός Δικαιοσύνης επί Ν.Δ. είχε υποσχεθεί ότι θα συμπεριλάβει την κακουργηματική παραβίαση της πνευματικής ιδιοκτησίας στα αδικήματα για τα οποία θα επιτρέπεται η άρση του απορρήτου και η αποκάλυψη των στοιχείων του χρήστη (με άδεια δικαστικού συμβουλίου).

Οι ίδιοι οργανισμοί προτείνουν όμως επίσης ως λύση να προκαταβάλλουν οι χρήστες, μέσω των συνδέσεών τους, ένα ποσό στις εταιρείες αυτές, ώστε να νομιμοποιούν τα όποια download πραγματοποιούν.

Δεν είναι τυχαίο, επίσης, ότι στην ίδια έκθεση η Διεθνής Συμμαχία, που απηχεί τις απόψεις των δημιουργών, εισηγούνταν να δοθεί στην αστυνομία η δυνατότητα ερευνών μέσα σε ελληνικά πανεπιστήμια, ενώ καλούσε εισαγγελείς και δικαστές να εφαρμόζουν το νόμο με αυστηρότητα, επιβάλλοντας βαριές, χωρίς αναστολή ποινές και υψηλά χρηματικά πρόστιμα.

Την ίδια στιγμή, κάτω από συνθήκες άκρας μυστικότητας, συνεχίζονται από το 2007 οι διαπραγματεύσεις για μια νέα παγκόσμια συμφωνία των κρατών κατά της πειρατείας στο Διαδίκτυο. Από διαρροές αποκαλύφθηκε, ανεπίσημα, ότι η συμφωνία έκλεινε το μάτι στο γαλλικό μοντέλο άγριας καταστολής, γνωστό και ως νόμο των τριών χτυπημάτων (three strikes law ή νομο Hadopi). Σύμφωνα με το γαλλικό πρότυπο, οι εταιρείες παρακολουθούν μέσω ιδιωτών τη συμπεριφορά των χρηστών στο Ιντερνετ και, εφόσον διαπιστώσουν παρανομία, ειδοποιούν τους παρόχους (ISP). Εκείνοι, έπειτα από 3 προειδοποιήσεις οφείλουν να διακόψουν την επίμαχη σύνδεση. Στην τελευταία τροποποίηση του νόμου τέθηκε ως προϋπόθεση του κλεισίματος η έκδοση δικαστικής απόφασης.

Την ίδια αρνητική στάση απέναντι στην επικείμενη συμφωνία τηρεί και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο αντιπρόεδρός του, ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Στ. Λαμπρινίδης, μιλά για «ξέπλυμα νόμων», που οδηγεί σε πλήρη παραβίαση της ιδιωτικότητας στο Διαδίκτυο.

Στον αντίποδα της σκληρής γραμμής κινούνται άλλες απόψεις, οι οποίες ανέχονται τη χρήση πνευματικών έργων που αναρτώνται στο Διαδίκτυο για εκπαιδευτικούς ή ερευνητικούς σκοπούς. Είναι οι ειδικές άδειες χρήσης γνωστές από το 2002 ως Creative Commons. Με την άδεια αυτή λειτουργεί άλλωστε και ο διαδικτυακός τόπος του πρωθυπουργού για τη δημόσια διαβούλευση, το γνωστό Opengov.gr.

Την ίδια στιγμή, ουδείς είναι σε θέση να αποτιμήσει επακριβώς τα διαφυγόντα κέρδη της βιομηχανίας του θεάματος. Κάποιες εκθέσεις εκτιμούν ότι η απώλεια εσόδων στην Ελλάδα είναι πάνω από 1 δισ. ευρώ τα τελευταία 7-10 χρόνια. Ωστόσο, πολλοί θεωρούν αυθαίρετο τον υπολογισμό ότι οι πειρατές θα αγόραζαν το ίδιο προϊόν αν δεν μπορούσαν να το κατεβάσουν.

 

Ηλεκτρονικό σαφάρι από ιδιώτες;

 

Οι οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης των πνευματικών δικαιωμάτων στην Ελλάδα δεν επιθυμούν να οδηγηθούμε σε αυστηρή νομοθεσία, γαλλικού τύπου, με κλείσιμο των συνδέσεων όσων χρηστών κατεβάζουν παράνομα υλικό από το Ιντερνετ.

Αντίθετα προκρίνουν ως αναγκαία λύση την αδειοδότηση της χρήσης των προϊόντων τους και την άρση του απορρήτου των επικοινωνιών στις υποθέσεις παραβίασης της πνευματικής ιδιοκτησίας, ώστε να αποκαλύπτεται και να τιμωρείται ο δράστης της πειρατείας.

Ο διευθυντής του Νομικού Τμήματος και Διεθνών Σχέσεων της ΑΕΠΙ, Πέτρος Ξανθόπουλος, λέει στην «Ε» ότι ύστερα από συζήτηση που είχαν μεταξύ τους, οι ομάδες συλλογικής διαχείρισης προέκριναν ως έσχατη λύση την άσκηση ποινικής δίωξης προσωπικά κατά του υπεύθυνου-χρήστη που παρανομεί. Για να συμβεί όμως αυτό, πρέπει αυτός να γίνει πρώτα γνωστός.

«Είναι τελικά θέμα άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών, που σήμερα, με βάση την ισχύουσα κατάσταση, δεν μπορούμε να πετύχουμε», λέει ο κ. Ξανθόπουλος. Οπως εξηγεί, αυτό που χρειάζεται είναι να αποκαλυφθούν τα στοιχεία όσων κατεβάζουν παράνομα υλικό από το Ιντερνετ, ώστε να μπορούμε στη συνέχεια να στραφούμε εναντίον τους δικαστικά. Ευθύνες ωστόσο πρέπει κατά τον κ. Ξανθόπουλο να έχουν και οι πάροχοι, εφόσον αρνούνται να αποκαλύψουν τα στοιχεία των παρανομούντων συνδρομητών τους.

Ολα αυτά βέβαια, προσθέτουμε εμείς, προϋποθέτουν αλλαγή του νόμου περί άρσης του απορρήτου ώστε να καταστεί δυνατή η πλήρης παρακολούθηση όλων των χρηστών και των συνηθειών τους στο Διαδίκτυο. Κάτι τέτοιο βεβαίως θα γίνεται από ιδιωτικές εταιρείες στις οποίες θα ανατεθεί το πρωτοφανές αυτό «ηλεκτρονικό σαφάρι».

«Πρώτιστο μέλημα της ΑΕΠΙ», υπογραμμίζει και ο νομικός σύμβουλός της, Θ. Ασπρογέρακας, «είναι να αδειοδοτηθούν όλες οι διαδικτυακές χρήσεις και το file sharing. Στην προκειμένη περίπωση το υπάρχον νομικό πλαίσιο καθιστά εξαιρετικά δυσχερή τη διακρίβωση αδικημάτων στο Διαδίκτυο και για τον λόγο απαιτείται προσαρμογή στις ιδιαίτερες αυτές συνθήκες».

Μέχρι τώρα δεν έχει βρεθεί ακόμη ο τρόπος της ειδικής αυτής αδειοδότησης των χρηστών. Ανάμεσα σε αυτά που μελετώνται είναι η καταβολή ενός συμφωνημένου ποσού κατά την πληρωμή των τελών σύνδεσης ενός χρήστη.

Οσον αφορά την τιμωρία όσων χρηστών αποκαλυφθεί ότι κατεβάζουν παράνομα υλικό, η άποψη που επικρατεί στους οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης στην Ελλάδα είναι υπέρ της μερικής και όχι της πλήρους απαγόρευσης. Δεν ζητούν δηλαδή να περισταλεί πλήρως η δυνατότητα πρόσβασης στο Διαδίκτυο, αλλά να δοθεί στις συνδέσεις αυτές η ευχέρεια να έχουν mail και να επικοινωνούν, όχι όμως να συνδέονται και να κάνουν downloading.

Οι οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης μάλιστα έχουν επισκεφθεί ήδη τα υπουργεία Πολιτισμού, Δικαιοσύνης και Προστασίας του Πολίτη καθώς και τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ι. Τέντε, προωθώντας τις θέσεις τους. Οπως λέει ο κ. Ξανθόπουλος, η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, με δύο εγκυκλίους της, του πρώην εισαγγελέα Γ. Σανιδά και του νυν, Ι. Τέντε, συμφωνεί επί της ουσίας με το αίτημά της για πλήρη άρση του απορρήτου όσων χρηστών παραβιάζουν την νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά δεδομένα, τα στοιχεία της ταυτότητας όσων χρησιμοποιούν το Ιντερνετ θεωρούνται ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα και στοιχεία του απορρήτου των τηλεπικοινωνιών, τα οποία προστατεύονται από το θεσμοθετημένο συνταγματικά απόρρητο της επικοινωνίας. Για να αρθεί το απόρρητο αυτό, απαιτείται με βάση τον ισχύοντα νόμο 2225/1994 διάπραξη συγκεκριμένων σοβαρών εγκλημάτων (η κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας δεν είναι ανάμεσά τους) και τήρηση αυστηρών δικονομικών όρων και προϋποθέσεων, όπως διάταξη εισαγγελέα Εφετών για εθνικά απόρρητα, δικαστικό βούλευμα για τα άλλα εγκλήματα.

Την άποψη αυτή υιοθετούν άλλωστε μέχρι τώρα και οι δύο αρμόδιες ανεξάρτητες αρχές, η Αρχή Προστασίας Προσωπικών δεδομένων και η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοικωνιών. Ομως η θέση της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου είναι διαφορετική. Θεωρεί ότι τα στοιχεία του χρήστη (και εκείνων που έχουν δικό τους blog) δεν ανήκουν στον πυρήνα του απορρήτου των επικοινωνιών και πρέπει να αποκαλύπτονται στις δικαστικές αρχές, χωρίς τήρηση των διαδικασιών περί άρσης του απορρήτου ακόμη και για απλά πλημμελήματα.

Η ΑΕΠΙ και οι άλλοι οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης θεωρούν ότι ενώ ο νόμος 2121/1993 καλύπτει τις περιπτώσεις υποκλοπής πνευματικών δικαιωμάτων, στην πράξη δεν εφαρμόζεται, γιατί με την ανάπτυξη του Διαδικτύου οι χρήστες κρύβονται πίσω από το απόρρητο. Ζητούν λοιπόν αναμόρφωση της νομοθεσίας περί απορρήτου και ήπια εφαρμογή του γαλλικού μοντέλου, με επιβολή ποινών μερικού κλεισίματος της σύνδεσης στο Ιντερνετ.

Οι ίδιοι φορείς αντιτίθενται και τη λογική των ειδικών αδειών περιορισμένης χρήσης των δικαιωμάτων, τα λεγόμενα Creative Commons, που προωθούνται από ορισμένους. «Είναι εκ του πονηρού αυτή η προσέγγιση και λανθασμένη. Στην ουσία γίνεται για να υποσκάψει μάλλον τα δικαιώματα, καθώς και με τις ισχύουσες διατάξεις μπορεί ένας δημιουργός να ορίσει σε ποια έκταση επιτρέπει τη χρήση του έργου του», υποστηρίζει ο κ. Ξανθόπουλος.

 

Το μυστικό σχέδιο ACTA

 

Εδώ και καιρό, οι ΗΠΑ, οι χώρες της Ε.Ε. και άλλα κράτη (Μεξικό, Ιαπωνία, Ελβετία, Σιγκαπούρη) συζητούν μυστικά ένα νέο σχέδιο συμφωνίας για την καταπολέμηση της πειρατείας στο Ιντερνετ, πιο γνωστό ως ACTA.

Ο αρχικός σκοπός ήταν να καταστούν οι εταιρείας παροχής υπηρεσιών Ιντερνετ (ISP) υπόλογες νομικά για το παράνομο περιεχόμενο που κατεβάζουν οι χρήστες τους.

Εμπλέκοντας ποινικά αλλά και με αστικές αξιώσεις τους παρόχους, οι χώρες πιστεύουν ότι θα καταστείλουν την πειρατεία. Για να αποφύγουν περαιτέρω εμπλοκή, οι πάροχοι αποφάσισαν να συνεργαστούν ώστε να μετακυλιστεί η ευθύνη στους χρήστες.

Από ανεπίσημες διαρροές, μια και οι διαπραγματεύσεις είναι μυστικές, έγινε γνωστό ότι το σχέδιο για μια διεθνή συμφωνία αντιγράφει το γαλλικό μοντέλο των «τριών χτυπημάτων». Ο γνωστός ως νόμος Hadopi, επιτρέπει στις εταιρείες πνευματικών δικαιωμάτων να παρακολουθούν τους χρήστες και εάν διαπιστώσουν πως κατεβάζουν παράνομο υλικό, ειδοποιούν τον πάροχο. Εκείνος πρέπει να ειδοποιήσει τον χρήστη και μετά από 3 προειδοποιήσεις κόβεται η σύνδεσή του στο Διαδίκτυο. Η τελευταία τροποποίηση επέβαλε το κόψιμο να γίνεται με δικαστική απόφαση.

Εκτός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το φημολογούμενο σχέδιο ACTA καταδίκασε και ο Ευρωπαίος επόπτης Προσωπικών Δεδομένων, Ρ. Hustinx. Στη γνωμοδότησή του καλεί την Κομισόν να καταστήσει διαφανείς τις διαπραγματεύσεις και να λάβει υπόψη της τα ιδιαίτερα σημαντικά θέματα της προστασίας της ιδιωτικής ζωής και των προσωπικών δεδομένων των πολιτών.

Η πνευματική ιδιοκτησία είναι σημαντική στην κοινωνία και πρέπει να προστατευθεί. Ομως δεν πρέπει να τεθεί υπεράνω των θεμελιωδών ατομικών διαιωμάτων της ιδιωτικότητας, του τεκμηρίου αθωότητας, της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας και της ελευθερίας της έκφρασης» τονίζει.

Ο επόπτης θεωρεί ότι η πολιτική της αποσύνδεσης μετά από 3 προειδοποιήσεις δεν είναι αναγκαία για να επιτευχθεί η επιβολή των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, ιδίως γιατί επιτρέπει την επεξεργασία δικαστικών και προσωπικών δεδομένων από ιδιωτικούς οργανισμούς.

 

Ζητούν έρευνες και σε ΑΕΙ!

 

Ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα για την Ελλάδα είναι η τελευταία (2009) ειδική έκθεση της Διεθνούς Συμμαχίας Πνευματικής Ιδιοκτησίας (ΙΙΡΑ).

Η έκθεση αποκαλύπτει ότι ο υπουργός Δικαιοσύνης των κυβερνήσεων της Ν.Δ. (εννοεί πιθανότατα τον Σ. Χατζηγάκη) είχε υποσχεθεί στους οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης πνευματικών δικαιωμάτων ότι θα αλλάξει τον νόμο 2225/1994 για την άρση του απορρήτου, ώστε να συμπεριληφθεί στα προβλεπόμενα αδικήματα και η κακουργηματική μορφή παραβίασης της πνευματικής ιδιοκτησίας.

Αυτό αποτελεί πάγιο αίτημα όλων των οργανισμών προστασίας πνευματικών δικαιωμάτων στην Ελλάδα προκειμένου να αποκαλύπτονται τα στοιχεία των χρηστών που κατεβάζουν κατ' επάγγελμα παράνομο υλικό από το Ιντερνετ. Ομως ένας ξαφνικός ανασχηματισμός, λέει η έκθεση, ματαίωσε την τροποποίηση του νόμου.

Η έκθεση προτείνει και μια σειρά από άλλα κατασταλτικά μέτρα, όπως να δοθεί στις αστυνομικές αρχές άδεια και δικαιοδοσία να διενεργούν έρευνες σε πανεπιστημιακούς χώρους, όπου ανθεί η πειρατεία!

Με την ίδια λογική, ζητείται να αναληφθεί δράση κατά των καταστημάτων που κάνουν παράνομα φωτοαντίγραφα βιβλίων γύρω από πανεπιστήμια, όπως το Οικονομικό Πανεπιστήμιο (πρώην ΑΣΟΕΕ), το Αριστοτέλειο της Θεσσαλονίκης, τα Πανεπιστήμια της Πάτρας και του Πειραιά, το Derree College.

Υπάρχουν όμως και άλλες σημαντικές οδηγίες που αφορούν τη συμπεριφορά των δικαστικών αρχών: ζητείται ευθέως από τους εισαγγελείς να φέρνουν ταχύτερα σε δίκη παρόμοιες υποθέσεις και από τα δικαστήρια να επιβάλλουν αποτρεπτικές ποινές, φυλάκισης και χρηματικών προστίμων και να μην αναστέλλουν την έκτισή τους.

Σε επίπεδο νομοθεσίας, εισηγούνται να επιτρέπεται στη Δημοτική Αστυνομία να συλλαμβάνει παράνομους μικροπωλητές και να έχουν οι κάτοχοι πνευματικών δικαιωμάτων τη δυνατότητα να ζητούν μονομερώς εντάλματα έρευνας, χωρίς να έχει κατηγορηθεί κάποιος για συγκεκριμένο αδίκημα!

Η πολιτική αυτή ακολουθεί τη σκληρή γραμμή της έντασης της καταστολής, που εκπορεύεται κυρίως από τις ΗΠΑ.

 

Ισορροπία με άδειες ανοιχτού περιεχομένου

 

Η ιστοσελίδα ανοικτού διαλόγου και διαβούλευσης του Ελληνα πρωθυπουργού, το γνωστό πλέον σε όλους opengov.gr, λειτουργεί με βάση μια ειδική διαδικασία αδειοδότησης των χρηστών, το λεγόμενο Creative Commons.

Την ίδια στιγμή, τα περισσότερα πανεπιστήμια της χώρας δεν έχουν βρει ακόμη τρόπο να λειτουργήσουν πλήρως τα ηλεκτρονικά αρχεία και τις βιβλιοθήκες τους, αφού ένα μεγάλο μέρος του περιεχομένου τους καλύπτεται από άκαμπτα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Το πλούσιο και σημαντικό ιστορικά ψηφιακό αρχείο της ΕΡΤ, είναι μεν στη διάθεση του κοινού μέσω του Διαδικτύου, αλλά χωρίς να διέπεται προς το παρόν από συγκεκριμένους κανόνες αδειοδότησης όσον αφορά τη χρήση του υλικού του.

Η αλλοπρόσαλλη κατάσταση που επικρατεί στην Ελλάδα όσον αφορά την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων, ιδίως στο Διαδίκτυο, που αναπτύσσεται δυναμικά τα τελευταία χρόνια, είναι ενδεικτική. Το θέμα του copyright στη διαδικτυακή εποχή έχει γίνει αντικείμενο πολλών συζητήσεων άλλωστε σε ολόκληρο τον κόσμο.

Απέναντι στη γραμμή της απόλυτης προστασίας αναπτύσσεται εδώ και καιρό μια πιο ήπια επιστημονική προσέγγιση, ιδίως όσον αφορά ζητήματα που άπτονται της εκπαιδευτικής λειτουργίας, γνωστής ως copyleft. Προμετωπίδα της γραμμής αυτής είναι η δυνατότητα ανοικτής πρόσβασης σε έργα με επιστημονική αξία και η υπό προϋποθέσεις χορήγηση ειδικών αδειών χρήσης του προϊόντος από τον δημιουργό του, που κατοχυρώθηκαν με το όνομα Creative Commons.

Η άποψη των οργανισμών συλλογικής διαχείρισης που εκπροσωπούν τους δημιουργούς, είναι εντελώς αρνητική με τις άδειες αυτές, καθώς θεωρούν ότι κάθε δημιουργός έχει το αυτονόητο δικαίωμα να διαθέτει όπως θέλει το έργο του.

Τι είναι όμως οι άδειες Creative Commons;

«Οι άδειες Creative Commons είναι το κύριο και πλέον εύχρηστο νομο-τεχνολογικό εργαλείο παγκοσμίως για την ανοικτότητα περιεχομένου στο Διαδίκτυο. Ως τέτοιο εργαλείο χρησιμοποιούνται ήδη από το Γραφείο του Πρωθυπουργού της Ελλάδας [βλ. www.opengov.gr], αλλά και πολλούς άλλους φορείς του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα ή/και ιδιώτες», επισημαίνει με άρθρο του στο Facebook, ο δικηγόρος Μαρίνος Παπαδόπουλος, ειδικός στα θέματα αυτά.

Θεωρεί όμως ότι οι αγκυλώσεις που δημιουργεί το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας είναι περισσότερες απ' ό,τι οι ρυθμίσεις του για την ανοικτότητα και την υπό όρους ή/και ελεύθερη πρόσβαση και διακίνηση έργων πνευματικής ιδιοκτησίας στο Διαδίκτυο.

Εκτεταμένη αναφορά στο ζήτημα της ανοικτής πρόσβασης, κυρίως για εκπαιδευτικούς λόγους, έκανε τον περασμένο Ιούνιο στην Κέρκυρα, στο 8ο διεθνές συνέδριο για τη δεοντολογία στους υπολογιστές, η καθηγήτρια του πανεπιστημίου της Αθήνας, Διονυσία Καλλινίκου.

«Η πρωτοβουλία βασίζεται στη λογική τού μη εμπορευματικού χαρακτήρα του Ιντερνετ και επιδιώκει να διαχωρίσει τα πνευματικά δικαιώματα (copyright) από παραδοσιακούς κανόνες. Ο ύψιστος στόχος είναι να μετατραπεί το Ιντερνετ σε εργαλείο για μια παγκόσμια βάση επιστημονικής γνώσης», αναφέρει χαρακτηριστικά.

«Η "ανοικτή πρόσβαση" αναπτύχθηκε σε πανεπιστήμια λόγω των αυξήσεων στην τιμή των επιστημονικών δημοσιεύσεων, του περιορισμού των κρατικών επιχορηγήσεων, της ανάπτυξης του Ιντερνετ. Ερευνητές και επιστήμονες ανταποκρίνονται θετικά στις πρωτοβουλίες αυτές γιατί κυρίως ενδιαφέρονται για τη διάδοση των εργασιών τους με αναφορά στο όνομά τους… Η ανοικτή πρόσβαση δεν είναι αντίθετη με το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, στην έκταση που οι συγγραφείς αποφασίζουν ελεύθερα να υιοθετήσουν αυτή την πολιτική. Οι ελεύθερα διαθέσιμες εργασίες έχουν επίσης πνευματικά δικαιώματα, καθώς όσοι τις χρησιμοποιούν οφείλουν να τηρούν τις προϋποθέσεις», πρόσθεσε.

«Για να υλοποιηθεί λοιπόν η παραπάνω πρωτοβουλία, χρησιμοποιούνται μια σειρά από άδειες χρήσης του περιεχομένου που εκδίδει ο δικαιούχος. Η πιο δημοφιλής και διαδεδομένη άδεια, είναι η Creative Commons, η οποία διατίθεται στο κοινό από το 2002. Αυτή τη στιγμή έχει επεκταθεί σε περίπου 50 χώρες και εκτιμάται ότι πάνω από 140 εκατομμύρια έργα έχουν τέτοιες άδειες», αναφέρει στην εισήγησή της η κ. Καλλινίκου. Οπως υποστηρίζει, ο σκοπός αυτών των αδειών δεν είναι να καταργήσει τα πνευματικά δικαιώματα αλλά κυρίως να επανακαθορίσει τους κανόνες και να πετύχει μια νέα ισορροπία στη βάση των αρχών του Διαδικτύου.

Οπως εξηγεί η κ. Καλλινίκου, επιστημονικές μελέτες μπορεί να είναι έτσι διαθέσιμες για ανοικτή πρόσβαση, ενώ οι δημιουργοί μουσικών, κινηματογραφικών έργων, φωτογραφιών, λογισμικού, multimedia, γραφικών τεχνών θα μπορούν να τα διαθέτουν στο κοινό για ιδιωτικούς, εκπαιδευτικούς ή ερευνητικούς λόγους. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και με τα προγράμματα και τις παραγωγές των ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών και των ΜΜΕ.

Η κ. Καλλινίκου ολοκληρώνει μάλιστα την εισήγησή της, λέγοντας ότι η τεχνολογία εξελίσσει την έννοια της εργασίας. Μέχρι σήμερα έχουμε δύο μεθόδους προστασίας πνευματικών δικαιωμάτων, την κλασική, μέσω συμβολαίων και αδειών εκμετάλλευσης, και τις άδειες ανοικτού περιεχομένου. Ομως η έννοια του συγγραφέα αλλάζει. Μια νέα κοινωνική ανάγκη οδηγεί την ανθρωπότητα σε άλλη μορφή διανόησης, πιο συλλογική. Σύμφωνα με την ίδια, η θεώρηση της ανοικτής πρόσβασης βασίζεται πλεόν στις αρχές του δημοσίου συμφέροντος, της συμμετοχής, της αλληλεγγύης, της συνοχής, του κοινωνικού κράτους, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της κοινωνικής δικαιοσύνης των νέων τεχνολογιών και της ελευθερίας. «Η ιδέα της ανοικτής και συνεργατικής δημιουργίας είναι μια ριζοσπαστική προσέγγιση που απευθύνεται σε ανθρώπους που χρειάζονται μια άλλη πολιτική, πιο σύγχρονη και πιο ισορροπημένη», καταλήγει η κ. Καλλινίκου.

 

Η καταστολή άλλαξε τον τρόπο κατεβάσματος

 

Εκπρόσωποι της βιομηχανίας του κινηματογράφου υποστηρίζουν ότι η πειρατεία on line και η διακίνηση πειρατικών ταινιών τούς στερούν κέρδη 20 δισ. δολαρίων τον χρόνο. Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται σε Κίνα, Ρωσία, Ινδία και Καναδά.

Στη Γαλλία το 2008 εκτιμούν ότι οι χρήστες του Ιντερνετ αντάλλαξαν παράνομα 13,7 εκατομμύρια ταινίες, ενώ το ίδιο διάστημα κόπηκαν 12,2 εκατομμύρια εισιτήρια στις κινηματογραφικές αίθουσες.

Ωστόσο, μετά τον Οκτώβριο του 2009, οπότε άρχισε να εφαρμόζεται ο νόμος των «τριών χτυπημάτων» (γνωστός ως νόμος Hadopi που κλείνει τις συνδέσεις ύστερα από 3 προειδοποιήσεις), τα δεδομένα είναι αντιφατικά. Πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου της Ρεν έδειξε ότι η πειρατεία στο Διαδίκτυο αυξήθηκε κατά 3% από την έναρξη εφαρμογής του νόμου.

Οι Γάλλοι προτιμούν να χρησιμοποιούν υπηρεσίες που δεν καλύπτονται από τον περίφημο νόμο Hadopi (π.χ. Rapidshare και Megaupload). Αντίθετα η χρήση υπηρεσιών peer to peer, όπως BitTorrent, μειώθηκε από 17,1% σε 14,6%, γεγονός που σημαίνει ότι ο νόμος άλλαξε απλώς τον τρόπο του παράνομου downloading. Ταυτόχρονα οι μισοί από εκείνους που κατεβάζουν παράνομα αρχεία είναι ταυτόχρονα και αγοραστές ψηφιακού υλικού από το Ιντερνετ.

Στη Νότια Κορέα, όπου εφαρμόζεται από τον Ιούλιο του 2009 η αυστηρή πολιτική του κλεισίματος της σύνδεσης σε περίπτωση πειρατείας από τον χρήστη, αναφέρεται ότι οι πωλήσεις ψηφιακής μουσικής αυξήθηκαν κατά 53% σε σχέση με το 2008.

Στη Σουηδία, όπου πέρσι τέθηκε σε ισχύ ο νέος νόμος κατά της πειρατείας, σύμφωνα με τον οποίο οι ISP (πάροχοι υπηρεσιών Ιντερνετ) υποχρεώνονται να αποκαλύψουν στους κατόχους πνευματικών δικαιωμάτων τα στοιχεία των χρηστών που κατεβάζουν παράνομα αρχεία, μειώθηκε κατά 33% η κίνηση στο Ιντερνετ.

Στη Βρετανία το 43% των ερωτηθέντων πολιτών παραδέχθηκε ότι έχει κατεβάσει παράνομα μουσικό περιεχόμενο από το Διαδίκτυο το 2008 έναντι 35% το 2007. Το παράνομο download στη Βρετανία υπολογίζεται ότι στοιχίζει στην οικονομία περί τα 12 δισ. λίρες, με την προϋπόθεση ότι σε κάθε κατέβασμα αντιστοιχεί μια χαμένη πώληση.

Στις ΗΠΑ, το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε από το 2005 πως τα δίκτυα ανταλλαγής αρχείων μπορούν πλέον να θεωρούνται υπεύθυνα για τις παρανομίες των χρηστών τους. Σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Φωνογραφικής Βιομηχανίας (IFPI), το 2008 διακινήθηκαν παράνομα 40 δισεκατομμύρια μουσικά αρχεία. Για κάθε τραγούδι που αγοράζεται στο Ιντερνετ, κατεβάζονται παράνομα άλλα 20, εκτιμά η IFPI. Οι πωλήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο μειώθηκαν κατά 30% από το 2004.

Ερευνα ωστόσο δύο καθηγητών σε φοιτητές του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια των ΗΠΑ κατέγραψε πως κάθε σπουδαστής ξόδευε 126 δολάρια για αγορά cd's χωρίς downloading και 101 δολάρια με downloading. Αν και το δείγμα δεν θεωρήθηκε αντιπροσωπευτικό, οι καθηγητές κατέληξαν στο συμπέρασμα πως σε κάθε 10 μουσικά downloads αντιστοιχούσαν 1-2 απώλειες πωλήσεων.

Την ίδια στιγμή η Ιντερπόλ έχει εντοπίσει 816.000 ιστοσελίδες με παράνομες πωλήσεις ψευδοφαρμάκων. Μόνο όμως 72 από αυτές εξιχνιάστηκαν.

Ανεκτίμητα θεωρούνται, τέλος, τα κέρδη από διαφημίσεις και άλλες καταχωρίσεις των ιστοσελίδων όπως το Pirate Bay, με 10 εκατομμύρια χρήστες σε 30 χώρες.

 

«Όχι στο νόμο τριών χτυπημάτων»

 

Στην πρωτοπορία της μάχης για να μην επιβληθεί, διά της πλαγίας οδού, σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη ο γαλλικός κατασταλτικός νόμος που ύστερα από τρεις προειδοποιήσεις («τρία χτυπήματα») κόβει τη διαδικτυακή σύνδεση σε όσους κατεβάζουν παράνομα υλικό από το Ιντερνετ, έχει τεθεί ο αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ελληνας ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Στ. Λαμπρινίδης.

Πριν από λίγες ημέρες το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταψήφισε τις μυστικές διαπραγματεύσεις που διεξάγονται για τη νέα παγκόσμια συμφωνία κατά της πειρατείας (γνωστή ως ACTA), καθώς ανεπίσημες διαρροές έκαναν λόγο για προώθηση του γαλλικού μοντέλου. Ο κ. Λαμπρινίδης θεωρεί ότι αυτή η αυστηρή προσέγγιση ανατρέπει την ισορροπία μεταξύ προστασίας πνευματικών δικαιωμάτων και πρόσβασης στην κοινωνία της πληροφορίας. Η επιλογή της καταστολής και του πλήρους αποκλεισμού από το Διαδίκτυο, ως τιμωρίας, παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών, η συμπεριφορά των οποίων στο Ιντερνετ τίθενται υπό παρακολούθηση από ιδιωτικές εταιρείες.

Η συνέντευξη του κ. Λαμπρινίδη έχει ως εξής:

Γιατί αντιτίθεστε στη μυστική ώς τώρα συμφωνία της ACTA;

«Το Ευρωκοινοβούλιο έχει λόγο στα θέματα αυτά. Τέτοιου είδους διεθνείς συμφωνίες που επηρεάζουν τα κράτη-μέλη πρέπει να εγκριθούν από την Ευρωβουλή. Μέχρι σήμερα έχουμε απορρίψει και άλλες 2-3 φορές παρόμοιες απόπειρες επιβολής του νόμου των τριών χτυπημάτων, μέσω ρυθμίσεων σε άλλα παρεμφερή θέματα. Εδώ έχουμε πάρει θέση και ορίζουμε πότε και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί η αστυνομία να παρακολουθεί τους χρήστες του Ιντερνετ. Δεν είναι δυνατόν να το επιτρέψουμε χωρίς περιορισμούς σε ιδιωτικές εταιρείες. Ιδίως από τη στιγμή που έχει αναγνωριστεί ότι η πρόσβαση στο Διαδίκτυο είναι θεμελιώδες δικαίωμα του πολίτη».

Ποιες ρυθμίσεις προωθούνται μέσω της ACTA;

«Πρόκειται για ένα "ξέπλυμα νόμων" που μόνο ο Σαρκοζί στη Γαλλία πέρασε και οι Αγγλοι το συζητούν. Τα περισσότερα κράτη δεν το περνούν στη νομοθεσία τους. Φαίνεται ότι προσπαθούν όμως να το κάνουν μέσω της ACTA. Η διεθνής διαπραγμάτευση γίνεται ωστόσο πίσω από κλειστές πόρτες. Σε κάθε περίπτωση το Ευρωκοινοβούλιο θα έχει τον τελικό λόγο. Οπως έκανε καταψηφίζοντας τη συμφωνία SWIFT, για την αποστολή των οικονομικών συναλλαγών των Ευρωπαίων πολιτών στις ΗΠΑ».

Τι ακριβώς συζητείται;

«Αυτό που μυστικά συζητείται, προκειμένου να αποτελέσει αντικείμενο της διεθνούς συμφωνίας, είναι να δοθεί σε όλες τις εταιρείες ISP (Internet Service Providers) που παρέχουν υπηρεσίες Ιντερνετ, ή σε άλλες ιδιωτικές εταιρείες, η άδεια να παρακολουθούν τους πάντες στο Ιντερνετ. Κάτι τέτοιο θα συνιστούσε πλήρη παραβίαση της ιδιωτικότητας στο Διαδίκτυο. Ομως εμείς έχουμε αρνηθεί να επιτρέψουμε στην αστυνομία τέτοια πλήρη πρόσβαση ακόμη και σε υποθέσεις τρομοκρατίας.

Από την άλλη, η ποινή που επιβάλλεται, ο αποκλεισμός της πρόσβασης σε όσους χρήστες κατεβάζουν παράνομα υλικό από το Ιντερνετ, είναι εξαιρετικά μη αναλογική. Διότι μέσω του Ιντερνετ εξασκούνται και μια σειρά από άλλα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως η εκπαίδευση, η επικοινωνία, η ελεύθερη έκφραση, η πολιτική δράση. Το κόψιμο της σύνδεσης για να προστατευθούν τα πνευματικά δικαιώματα των δημιουργών, τα οποία ούτως ή άλλως είναι θεμιτά, αποτελεί τεράστια ποινή, καθώς παραβιάζει άλλα θεμελιώδη δικαιώματα. Διότι δεν κλείνει απλώς ένα κομπιούτερ, αλλά τη σύνδεση ενός ολόκληρου σπιτιού ή μιας εταιρείας».

Τι προτείνετε;

«Το νομοθετικό πλαίσιο των τριών χτυπημάτων είναι απαράδεκτο. Προφανώς και πρέπει να ανοίξει μια ευρεία, σοβαρή και πλουραλιστική συζήτηση για το θέμα. Ενα ερώτημα είναι πόσα χρήματα πράγματι χάνουν η βιομηχανία και οι καλλιτέχνες από την παραβίαση των πνευματικών τους δικαιωμάτων. Μέχρι τώρα η συζήτηση γίνεται χωρίς στοιχεία. Διότι το Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ στη Γερμανία σε έρευνά του βρήκε πως όσοι πληρώνουν για να αγοράσουν κάτι από το Ιντερνετ, είναι και όσοι κατεβάζουν κάποια στιγμή δωρεάν κάποιο άλλο υλικό. Ετσι, δεν μπορούμε να πούμε ότι το υλικό που κατέβηκε παράνομα θα είχε αγοραστεί. Νομίζω ότι σήμερα στον 21ο αιώνα συζητάμε ακόμη με συνθήκες 19ου αιώνα. Είναι σίγουρο ότι πρέπει να βρούμε τρόπους αποζημίωσης των δημιουργών. Και προς αυτή την κατεύθυνση προτείνονται διάφορα μέτρα, όπως π.χ. μια εφάπαξ φορολόγηση στις συνδέσεις. Ηδη, όπως έγραψε ο Τύπος στη Γαλλία, η εφαρμογή του αυστηρού νόμου των τριών χτυπημάτων έχει αυξήσει, αντί να μειώσει, την πειρατεία».

 

11 εκατ. ευρώ τον χρόνο τα διαφυγόντα κέρδη στην Ελλάδα

 

Η αποτίμηση της ζημιάς που υφίστανται η βιομηχανία του ήχου και του θεάματος αλλά και οι δημιουργοί των έργων από την πειρατεία στο Ιντερνετ, δεν είναι εύκολη υπόθεση.

Τα αποτελέσματα πολλών ερευνών αμφισβητούνται, καθώς οι αριθμοί στηρίζονται σε εκτιμώμενες, υποθετικά, απώλειες. Το κρίσιμο, και για κάποιους αυθαίρετο, μέγεθος όπου προσμετράται είναι η πιθανότητα να αγόραζαν οι πειρατές το επίμαχο προϊόν, αν δεν μπορούσαν να το κατεβάσουν παράνομα από το Διαδίκτυο. Κάτι τέτοιο όμως είναι απλώς μια θεωρία, που δεν αποδεικνύεται, λένε πολλοί. Ωστόσο, ουδείς φαίνεται να αμφισβητεί ότι δημιουργοί, καλλιτέχνες και παραδοσιακές επιχειρήσεις ήχου και ταινιών πλήττονται οικονομικά από την εκτεταμένη πειρατεία μέσω του Διαδικτύου.

Τα διαφυγόντα κέρδη από τη διαδικτυακή πειρατεία για τα πνευματικά δικαιώματα των μουσικών δημιουργών, με δεδομένο ότι τα ελάχιστα δικαιώματα ανέρχονται σε 0,07 ευρώ ανά μουσικό έργο, κατά προσέγγιση εικάζεται ότι φτάνουν τα 11.000.000 ευρώ ανά έτος, εκτιμά η ΑΕΠΙ. Σε έρευνά της υπολόγισε πως σε κάθε νόμιμο κατέβασμα μουσικού έργου αντιστοιχούν 650 παράνομα (μέσω Ρ2Ρ, forum site κ.λπ.). Δεδομένου ότι το 2008 κατέβηκαν νόμιμα 240.000 μουσικά έργα, τα μουσικά έργα που διακινήθηκαν παράνομα ανέρχονται σε 155.000.000!

Σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ., μετά τη σύλληψη των 6 για την υπόθεση του «Gamato.info», οι απώλειες τα τελευταία 7 έτη πλησιάζουν το 1 δισ. ευρώ, το οποίο μεταφράζεται σε λιγότερες θέσεις εργασίας και μειωμένη ανταγωνιστικότητα για τον εγχώριο κλάδο της Πληροφορικής, μουσικής και θεαμάτων.

Είχε προηγηθεί έρευνα της Deloitte για την ελληνική μουσική αγορά, η οποία για τη δωδεκαετία 1996-2007 ανέβαζε τις συνολικές απώλειες (κρατικές, κοινωνικής ασφάλισης, δικαιωμάτων των κατόχων, της βιομηχανίας, των πωλητών κ.ά.) από τη φυσική πειρατεία των cds και όχι του Διαδικτύου σε 1,15 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα πάλι με πρόσφατη έρευνα της Διεθνούς Συμμαχίας Πνευματικής Ιδιοκτησίας (ΙΙΡΑ), η πειρατεία εγγραφών ήχου και μουσικής συνολικά για το 2008 ανέρχεται στο 60% του εγχώριου και του διεθνούς ρεπερτορίου. Η έρευνα αυτή διαπιστώνει επίσης ότι μέσα στο 2008 αυξήθηκε δραματικά η πειρατεία στο Ιντερνετ, ιδίως με χρήση υπηρεσιών peer to peer και cyber lockers, μέσω σχετικών links που προσφέρουν διάφορα forums αλλά και περιστασιακά μέσω παράνομων sites στη Ρωσία.

Την ίδια στιγμή εκτιμάται (ΙΙΡΑ) ότι η πειρατεία λογισμικού ηλεκτρονικών υπολογιστών στην Ελλάδα φτάνει στο 58% για το 2008, ελαφρά μειωμένο ποσοστό από το 61% του 2006 αλλά παραμένει από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη (μετά τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία). Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, οι οικονομικές απώλειες για την Ελλάδα ανέρχονται σε 198 εκατομμύρια δολάρια μόνο για το 2008.

Από την ανάλυση των στοιχείων που διαθέτει η ΑΕΠΙ προκύπτει επίσης ότι κάθε συνδρομητής Διαδικτύου κατεβάζει/ανταλλάσσει παράνομα κατά μέσο όρο 10 μουσικά έργα κάθε μήνα.

Σύμφωνα πάντα με την ΑΕΠΙ, σε μια συνήθη περίπτωση forum site, που επιβεβαιώνει την εκτεταμένη πειρατεία προστατευόμενων έργων στο Διαδίκτυο, διατίθενται δωρεάν στους επισκέπτες του τα εξής:

* 280.000 μουσικά έργα ( ελληνικά και ξένα)

* 5.000 κιν/κές ταινίες (ελληνικές και ξένες)

* 970 προγράμματα software

* 750 ηλεκτρονικά παιχνίδια

* 1.150 ηλεκτρονικά βιβλία ( e.books)

 

Όλο αυτό το περιεχόμενο διακινείται χωρίς την άδεια των αντίστοιχων δημιουργών – δικαιούχων και χωρίς την καταβολή οιουδήποτε οικονομικού ανταλλάγματος.

 

ΠΗΓΗ: Ελευθεροτυπία, Σάββατο 27 Μαρτίου 2010,  http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=145734

Προσπαθούν να σας υποδουλώσουν

 

ΜΑΞ ΚΑΙΖΕΡ: ΜΙΑ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΔΙΑΣΗΜΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΝΑΛΥΤΗ

ΣΤΗΝ «PRESS TIME»

 

Στον Γιώργο Καραγιάννη

 

«Έλληνες αρνηθείτε να πληρώσετε το χρέος σας»

Το ΔΝΤ είναι η Goldman Sachs, η Wall Street, η Διεθνής Τράπεζα. Είναι όλοι η ίδια κλίκα. Όλοι αυτοί είναι συνεργοί όπως αποδείχθηκε προ δύο ετών που ξέσπασε η κρίση.

«Η Γερμανία χρησιμοποιεί την Ελλάδα για να διασπάσει την Ευρωζώνη και να κυνηγήσει τους ιμπεριαλιστικούς της στόχους»

Ο Αμερικανός πρώην χρηματιστής της Wall Street, Μαξ Κάιζερ, είναι αν όχι ο διασημότερος, ένας από τους διασημότερους οικονομικούς αναλυτές του πλανήτη. Διατήρησε εκπομπή (φυσικά για την οικονομία) στο BBC επί σχεδόν μια δεκαετία και σήμερα είναι ο καλεσμένος των μεγαλύτερων τηλεοπτικών δικτύων του κόσμου στα θέματα που χρήζουν βαθιάς οικονομικής ανάλυσης. Και ήταν μια τέτοια ανάλυσή του στο Al Jazeera για την κρίση στην Ελλάδα, η οποία μαγνητοσκοπήθηκε, «ανέβηκε» στο Youtube και έγινε ανάρπαστη. Ήταν τέτοια η απήχηση των λεγομένων του, που στο Διαδίκτυο δημιουργήθηκε site το οποίο τον πρότεινε ως… Υπουργό Οικονομικών της χώρας.

Ίσως γι' αυτό, ίσως για το γεγονός ότι έχει βαθύτατη γνώση των οικονομικών θεμάτων, των «παιχνιδιών» της Wall Street, των αιτίων της κρίσης, ίσως επειδή δε μασάει τα λόγια του, επιλέξαμε να ζητήσουμε τις απόψεις του για όσα απασχολούν τους Έλληνες και… εσχάτως, τον υπόλοιπο πλανήτη. Ο Κάιζερ, μιλώντας στην Press Time, από το Παρίσι, όπου βρίσκεται, εξηγεί ότι πίσω από τις επιθέσεις στην Ελλάδα κρύβεται ένα ύπουλο σχέδιο κερδοσκόπων της Wall Street και της Γερμανίας, κατονομάζει τους υπεύθυνους της κρίσης, προτείνει στην Ελλάδα να μην υποδουλωθεί στο ΔΝΤ και να αρνηθεί να πληρώσει το χρέος της, δείχνει μια σειρά μέτρων και προειδοποιεί για «τραπεζικά κανόνια» που θα σκάσουν στην ελληνική αγορά σε δύο- τρεις μήνες…

Στην Ελλάδα μας έχει δημιουργηθεί η εντύπωση πως η μόνη λύση είναι να πιεστούμε όλοι ώστε να σωθεί η χώρα από τα χειρότερα. Είναι έτσι, κατά την άποψή σας;

Όχι! Αυτό δεν είναι αλήθεια. Επί της ουσίας ζητείται από το λαό να πληρώσει εκ μέρους των τραπεζών! Η κυβέρνηση βάζει το πιστόλι στον κρόταφο του Έλληνα και του λέει «πλήρωνε, αλλιώς…». Δηλαδή φορολογούνται οι Έλληνες, αλλά η Goldman Sachs που προκάλεσε το πρόβλημα, δεν πλήρωσε πέρυσι φόρο μεγαλύτερο του 1%. Αυτό είναι παράλογο! Είναι γελοίο! Εκτός και αν οι Έλληνες έχετε μετοχές της Goldman Sachs. Ή αν σας αρέσει αυτό που γίνεται. Δηλαδή είναι σαν να πάσχετε από το Σύνδρομο της Στοκχόλμης: Είστε όμηροι τραπεζιτών της Goldman Sachs και της Wall Street και κατηγορείτε τον εαυτό σας και αυτομαστιγώνεστε και κατηγορείτε εαυτούς για τη διαφθορά άλλων. Είναι γελοίο αυτό. Το ξέρουν όλοι ότι το ποσοστό του ΑΕΠ που ταλαιπωρεί την Ελλάδα είναι ίδιο με του 2000. Όπως και ότι υπήρξε συνέργεια της Goldman Sachs, τραπεζιτών της Wall Street και της ελληνικής κυβέρνησης για χάλκευση δεδομένων. Για απόκρυψη δισεκατομμυρίων χρέους.

Και τι θα έπρεπε να γίνει δηλαδή;

Να αρνηθείτε να πληρώσετε! Πείτε όχι! Κάντε ό,τι και η Ισλανδία. Δείτε από πού προήλθε αυτό το χρέος. Χρέος σας είναι να αποφύγετε να μετατραπείτε σε όργανο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Πρέπει να καταλάβετε ότι αν δεν το κάνετε αυτό, χάνετε την ανεξαρτησία σας.  Ότι γίνεστε θύματα μιας χρηματοπιστωτικής συμμορίας που διαπράττει απάτη – και αυτό φαίνεται απ' το 2007 .

Ωραία! Ποιος θα τα πληρώσει αυτά δηλαδή;

Πάντως όχι οι Έλληνες. Αυτό είναι θέμα δημοσίων αρχείων. Η κυβέρνηση οφείλει να δημοσιεύσει όλες τις δραστηριότητες που είχε με τη Wall Street τα έτη 2000, 2005 και 2009. Και αυτό, να το αναλάβει κάποιος που θα ερευνήσει την απάτη. Αυτό, λοιπόν, είναι διαφάνεια.

 

«Είναι ήδη εκεί»

 

Θα ήταν πολύ εύκολο να το πούμε και να το κάνουμε αυτό. Να πούμε, «δεν πληρώνω τίποτα». Όμως αυτό δεν θα μας απομόνωνε, έστω οικονομικά; Δεν θα μας οδηγούσε σε μεγαλύτερη φτώχεια;

Εδώ, δυστυχώς, οι Έλληνες θα πρέπει να αναρωτηθούν: Θέλουν πραγματικά να είναι ελεύθεροι; Γιατί αν το θέλουν, πρέπει να αρνηθούν να πληρώσουν τα χρέη. Θα πρέπει να ξέρουν ότι το αποτέλεσμα θα είναι όντως, φτώχεια. Αλλά θα έχουν την ελευθερία τους. Ειδάλλως, θα είναι αναγκασμένοι να πληρώνουν, να χάνουν τις δουλειές τους, να είναι υπόλογοι στο ΔΝΤ.

Εσείς δεν το προτείνετε, απ' ότι καταλαβαίνω, αλλά πιστεύετε ότι τελικά θα καταλήξουμε να προσφεύγουμε στο ΔΝΤ;

Μα δεν το έχετε καταλάβει! Το ΔΝΤ είναι ήδη εκεί! Αυτό σας επιβάλλει τη σκληρή φορολογία και τα υπόλοιπα σκληρά μέτρα. Σας έχουν εξαπατήσει. Αν η κυβέρνηση δεν σταματήσει το ΔΝΤ, θα έχει απαρνηθεί το ρόλο της ως δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση από το λαό. Θα έχει διαπράξει απάτη εις βάρος του.

Τόσο σατανικό είναι πια το ΔΝΤ;

Θα είναι σαν να βγαίνετε από το τηγάνι και να πηδάτε στη φωτιά. Το ΔΝΤ είναι η Goldman Sachs, η Wall Street, η Διεθνής Τράπεζα. Είναι όλοι η ίδια κλίκα. Όλοι αυτοί είναι συνεργοί όπως αποδείχθηκε προ δύο ετών που ξέσπασε η κρίση.

 

«Να διαλύσει το ευρώ»

 

Συμφωνούμε για το ΔΝΤ. Οπότε μας μένει ακόμα μια λύση. Αυτή της βοήθειας από την Ευρωζώνη. Αλλά εδώ, έχουμε το σκόπελο της Γερμανίας. Γιατί;

Όταν έγινε η συμφωνία για την επανένωση της Δυτικής και της Ανατολικής Γερμανίας, η χώρα υποχρεώθηκε να δεχθεί το ευρώ. Αυτό δεν έγινε τυχαία. Κάθε άλλο. Κανείς δεν ήθελε με την επανένωση η Γερμανία να γίνει ανταγωνιστική με την κακή έννοια. Έτσι, το ευρώ χρησιμοποιήθηκε για να εμποδίσει τις ιμπεριαλιστικές φιλοδοξίες της Γερμανίας.

Σήμερα, η Γερμανία χρησιμοποιεί την ελληνική κρίση για να κυνηγήσει τις ιστορικές ιμπεριαλιστικές της φιλοδοξίες.

Δηλαδή μου λέτε ότι αν πέσει το ευρώ, η Γερμανία δεν θα ζημιωθεί;

Όχι! Θα είναι ελεύθερη να κάνει ό,τι σας είπα νωρίτερα. Είναι ο τρίτος μεγαλύτερος εξαγωγέας του πλανήτη. Αν λοιπόν πέσει το ευρώ, η Γερμανία θα κηρύξει τον πόλεμο στην Κίνα, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βρετανία, οικονομικά.

Εντάξει, η ΕΕ δεν μπορεί να αντιδράσει;

Μα η ευρωζώνη ήδη καταρρέει. Της επιτίθεται το hedge fund της Wall Street. Αυτό επιτίθεται και στη χώρα σας και τη σκοτώνει. Το ίδιο κάνει και στην ευρωζώνη.

Έχουμε από την άλλη χώρες που αντιστέκονται. Όπως η Ιταλία, ή, ας πάρουμε για παράδειγμα την πολύ ισχυρότερη Γαλλία που αντιτίθεται στη Γερμανία. Αυτή δεν θα μπορούσε να διαδραματίσει ρόλο;

Για να το απαντήσουμε αυτό με βεβαιότητα θα πρέπει να ανακαλύψουμε τις σχέσεις της Γαλλίας με τη Γερμανία. Τις εμπορικές τους συναλλαγές, τις οικονομίες τους, όλα αυτά, ώστε να δούμε αν υπάρχει το ενδεχόμενο να πρόκειται για προσπάθεια να αποσπαστεί η προσοχή. Σε δεύτερη φάση, θα πρέπει να δούμε αν η Γαλλία έχει πραγματικά την οικονομική δύναμη να αντισταθεί στη Γερμανία.

Υπό αυτές τις συνθήκες λοιπόν, μετά από την Ελλάδα, θα ακολουθήσουν και άλλες χώρες, όπως ο αδύναμος οικονομικά νότος.

Ναι. Πιθανότατα θα ακολουθήσει η Ισπανία, στη συνέχεια η Ιταλία και άλλες χώρες που με την κρίση χρέους, δεν έχουν δυνατότητα δανεισμού.

Όμως με την παρέμβαση του ΔΝΤ σε όλες αυτές τις χώρες, η Γερμανία δεν χάνει το κύρος της; Θέλω να πω, δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ Γερμανίας και ΔΝΤ;

Η Γερμανία χρησιμοποιεί το ΔΝΤ για να διασπάσει το ευρώ. Βάζει το ΔΝΤ να κάνει τη βρώμικη δουλειά. Γινόμαστε μάρτυρες μιας μείζονος οικονομικής επίθεσης. Η Γερμανία επιτρέπει στο ΔΝΤ να γίνει ο «κακός». Αυτή, απλά δείχνει τους Έλληνες για παράδειγμα λέγοντας ότι «αυτοί έβλαψαν το ευρώ» και αφήνει το ΔΝΤ να κάνει τη βρωμοδουλειά.

Άρα, τη Γερμανία τη βολεύει να διασπασθεί η ευρωζώνη και επιτρέπει κερδοσκοπικά παιχνίδια.

Η Ελλάδα είναι το εξιλαστήριο θύμα και η Γερμανία οφελείται αφάνταστα. Οι κερδοσκόποι έβαλαν στόχο το ευρώ και αυτό το ξέρει. Τα αρνητικά στοιχήματα για το ευρώ, έφτασαν στο ιστορικό ζενίθ. Μιλάμε για πολλά δισεκατομμύρια που έχουν παιχτεί σε στοίχημα υπέρ της πτώσης του ευρώ. Και από αυτή την πτώση, κερδισμένη είναι η Γερμανία που χρησιμοποιεί την Ελλάδα. 

«Οι ελληνικές τράπεζες κρύβουν χρέη»

 

Ξέρετε, στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες χώρες, έχετε αποκτήσει ένα ρεύμα «οπαδών» που θα ήθελαν να σας δουν ακόμα και… Πρωθυπουργό. Αν υποθέταμε ότι ήσαστε πρωθυπουργός της χώρας, υπουργός Οικονομικών, ή έστω σύμβουλός τους, τι θα κάνατε; Τι θα συμβουλεύατε τον πρωθυπουργό μας;

Θα εθνικοποιούσα άμεσα όλες τις ελληνικές τράπεζες. Και θα διαπίστωνα ποιες από αυτές είχαν σχέσεις και τι είδους με τη Wall Street. Ποιες έπαιξαν παιχνίδι. Στη συνέχεια θα δημιουργούσα νέες τράπεζες. Ξέρετε, η ελληνική οικονομία μπορεί να γίνει άκρως ανταγωνιστική, ακόμα και απέναντι στη γερμανική. Αλλά για να γίνει αυτό, πρέπει πρώτα να ξεφορτωθείτε τους τραπεζίτες της Wall Street.

Το ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα πάντως, δεν φαίνεται να χωλαίνει…

Αυτό θα το δείτε σε δύο με τρεις μήνες. Είναι πολλά τα δισεκατομμύρια που κρύβουν οι τράπεζες στα βιβλία τους. Σε δυο- τρεις μήνες λοιπόν, θα σας κάνουν την έκπληξη οι τράπεζες, όταν θα μάθετε ότι σας έκρυβαν τεράστια χρέη. Θα σας πουν «ξέρετε, δεν σας το είχαμε πει, αλλά έχουμε κάποια θέματα δισεκατομμυρίων»…

Επιμένετε πάντως ότι η λύση είναι να ξεφορτωθούμε τη Wall Street.

Πρέπει να καταλάβετε ότι οι Έλληνες χάνουν τις δουλειές τους και υφίστανται μέτρα λιτότητας που δεν έχουν σχέση με τη ριζική μεταρρύθμιση της οικονομίας. Οι Έλληνες γίνατε λουκάνικο στο τραπεζικό εργοστάσιο της Wall Street. Απαγορεύστε στη Goldman Sachs να κάνει μπίζνες στην Ελλάδα. Διώξτε τώρα όλες τις εταιρίες της Wall Street από τη χώρα σας. Απαλλαγείτε από τους οικονομικούς τρομοκράτες, ειδάλλως θα συνεχίσετε να χάνετε τις δουλειές σας, θα βλέπετε την ανεργία να ανεβαίνει και το βιοτικό σας επίπεδο να πέφτει με τη σφραγίδα του ΔΝΤ. Αν δεν το καταλαβαίνετε, γίνεστε αιχμάλωτοι, υπόδουλοι του ΔΝΤ. Πρέπει πραγματικά να αναρωτηθείτε αν θέλετε να είστε ελεύθεροι, με κάθε κόστος. Και επειδή είμαι σίγουρος ότι το θέλετε, πείτε όχι στο ΔΝΤ, αρνηθείτε το χρέος σας…

Αν δε γίνουν όλα αυτά, τι θα καταλογίζατε στην ελληνική κυβέρνηση;

Πραγματικά, μετά από κάποιους μήνες, αν η κυβέρνηση επιλέξει να μην αντιδράσει στα παραπάνω, θα πρέπει να αναρωτηθείτε, αν πρόκειται για καθαρή βλακεία, ή για διαφθορά…

 

ΠΗΓΗ: 27-03-2010, http://www.press-time.com/index/maxkeiser-gr.html

Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΒΡΑΖΙΛΙΑΣ:

Οι αιτίες που οδήγησαν τη χώρα στην «παρακμή», η είσοδος του ΔΝΤ, η εφαρμογή του «διαρθρωτικού» προγράμματος του συνδίκου, τα αποτελέσματα του, καθώς επίσης τα διδάγματα για την Ευρώπη και την Ελλάδα.

 

Του Βασίλη Βιλάρδου*

 

"Όταν μία αντιπροσωπεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου «επισκέπτεται» μία χώρα, θέτοντας σαν προϋπόθεση για την εκχώρηση δανείων τον περιορισμό των κοινωνικών και λοιπών δαπανών, η διαφορά δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλη, σε σχέση με τη φυσική καταστροφή που θα προκαλούσε ένας βομβαρδισμός εκ μέρους του ΝΑΤΟ. Το ΔΝΤ απαιτεί το κλείσιμο νοσοκομείων, σχολείων και βιομηχανιών, με ένα πολύ χαμηλότερο κόστος «εισβολής» για τη Δύναμη που εκπροσωπεί, από αυτό που θα είχε ο ανελέητος βομβαρδισμός των νοσοκομείων, των σχολείων και των βιομηχανιών – όπως στο παράδειγμα της Γιουγκοσλαβίας. Το αποτέλεσμα όμως, για τη χώρα «υποδοχής» του, είναι σχετικά το ίδιο: Η απόλυτη καταστροφή της" (M. Chossudovsky).

Το σημαντικότερο όπλο που διαθέτει το ΔΝΤ είναι το ΜΑΙ (Multilateral agreement of investments). Η υπογραφή κάτω από το συγκεκριμένο «συμβόλαιο», έχει σαν αποτέλεσμα την οικονομική καταστροφή – την ολοκληρωτική «άλωση» καλύτερα της χώρας που το αποδέχεται. Το ΜΑΙ ήταν μία διεθνής συμφωνία, μεταξύ των πολυεθνικών ομίλων, των χωρών του ΟΟΣΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης η οποία, παρά το ότι δεν έγινε επίσημα αποδεκτή, μετά τη σθεναρή «αντίσταση» της Γαλλίας (1998), χρησιμοποιείται «εν μέρει» από τις μεγάλες οικονομικές δυνάμεις του πλανήτη.

Το ΜΑΙ, στη μορφή που συζητήθηκε, με τη συμμετοχή 450 εκπροσώπων πολυεθνικών επιχειρήσεων, θα είχε σαν αποτέλεσμα τον περιορισμό της εθνικής κυριαρχίας των κρατών που θα το αποδέχονταν. Μεταξύ άλλων, προέβλεπε τη μετατροπή των κρατικών μονοπωλιακών επιχειρήσεων, σε ιδιωτικές μονοπωλιακές των εκάστοτε ομίλων που θα τις εξαγόραζαν – χωρίς δημοκρατικούς ελέγχους και περιορισμούς.

 

Η «ΠΤΩΣΗ» ΤΗΣ ΒΡΑΖΙΛΙΑΣ

 

Ανεξάρτητα από την παραπάνω γενική «περιγραφή» του «συνδίκου του διαβόλου» από τον γνωστό Καναδό οικονομολόγο και σε σχέση με τη Βραζιλία, το σημαντικότερο πρόβλημα, το οποίο την οδήγησε στα «δίχτυα» του ΔΝΤ, ήταν το υψηλό έλλειμμα στο «ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών» – δηλαδή, το αρνητικό αποτέλεσμα των εμπορικών και οικονομικών συναλλαγών της χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο (το οποίο φυσικά εκμεταλλεύθηκαν δεόντως οι κερδοσκόποι).

Ειδικότερα, ενώ το 1997 οι εισαγωγές της Βραζιλίας ήταν αξίας 61,4 δις $, οι εξαγωγές της έφταναν μόλις στο ύψος των 53 δις $ (fob). Αυτό σημαίνει ότι, εξάγονταν εμπορεύματα κατά 8,4 δις $ λιγότερα από αυτά που εισάγονταν – στις υπηρεσίες, η διαφορά ήταν ακόμη μεγαλύτερη, πλησιάζοντας τα 27,3 δις $ (για σύγκριση με την Ευρώπη και την Ελλάδα, παραπέμπουμε στο άρθρο μας: ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ: Το ευρωπαϊκό όνειρο της αιώνιας ειρήνης, η αδυναμία επίτευξης μίας ομοσπονδιακής ένωσης, η ερμηνεία της γερμανικής οικονομικής υπεροχής, οι υποχρεώσεις του ενεργού πολίτη και οι άμεσες προτεραιότητες της Ελλάδας.  7/4/2010).

Περαιτέρω, η Βραζιλία δεν είχε ανέκαθεν πρόβλημα με το ισοζύγιο της, αφού είναι ένα από τα πλουσιότερα κράτη στον κόσμο – όσον αφορά τα ορυκτά, τα φυσικά και τα ενεργειακά αποθέματα της. Το «έλλειμμα» εμφανίσθηκε μετά την υιοθέτηση του προγράμματος σταθερότητας (Plano Real) από την κυβέρνηση της το 1994, το οποίο είχε κύριο στόχο την καταπολέμηση του υπερπληθωρισμού που «μάστιζε» για πολλά χρόνια την οικονομία της. Το πρόγραμμα σταθερότητας, βασισμένο στην εισαγωγή ενός νέου νομίσματος (Real) με ανώτατη ισοτιμία απέναντι στο δολάριο το 1Real=1$, σε συνδυασμό με τις εκτεταμένες ιδιωτικοποιήσεις των κρατικών επιχειρήσεων που αποφάσισε η νεοεκλεγείσα τότε, νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση της, συνετέλεσε στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των διεθνών επενδυτών – με αποτέλεσμα την εισροή ξένων κεφαλαίων στο εσωτερικό της.

Αναλυτικότερα, για να μπορέσει μία χώρα να εξισορροπήσει τα οικονομικά μεγέθη της, χωρίς να υποτιμήσει το νόμισμα της, θα πρέπει τουλάχιστον να εξασφαλίσει θετικό «Ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών» – δηλαδή, οφείλουν να «εισρέουν» περισσότερα κεφάλαια στη χώρα, από αυτά που την εγκαταλείπουν. Έτσι, παρά το ότι το έλλειμμα του ισοζυγίου της Βραζιλίας αυξανόταν συνεχώς (από -1,7 δις $ το, 1994 στα -33,4 δις $ το 1997), η είσοδος των νέων κεφαλαίων, το θετικό δηλαδή Ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών, εξισορροπούσε τη διαφορά. Το νόμισμα της όμως κυμαινόταν αρκετά έντονα, μετά την μία και μοναδική ανατίμηση του (λόγω της αθρόας αρχικά εισόδου νέων κεφαλαίων στη χώρα), όπως φαίνεται από τον Πίνακα Ι που ακολουθεί:

 

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Διακύμανση τιμών του νέου νομίσματος της Βραζιλίας

 

Ημερομηνία	Ισοτιμία	Αιτίες
Ιούλιος 1994	1 $ = 1 Real	Εισαγωγή του νέου νομίσματος
Σεπτέμβριος 1994	1 $ = 0,86 Real	Ανατίμηση 0,83-0,86 λόγω εισροής  κεφαλαίων
06.03.1995	1 $ = 0,90 Real	Υποτίμηση 0,86 – 0,90 λόγω Μεξικανικής κρίσης
10.03.1995	1 $ = 0,93 Real	Υποτίμηση 0,88 – 0,93 λόγω κερδοσκοπίας
30.01.1996	1 $ = 1,06 Real	Υποτίμηση 0,97 – 1,06 λόγω Ισοζυγίου
30.11.1998	1 $ = 1,22 Real	Υποτίμηση 1,12 – 1,22 λόγω Ασιατικής κρίσης

Πηγή: M.Heiden, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Μερικά χρόνια όμως αργότερα (1998), το διεθνές κεφάλαιο έχασε γενικά την εμπιστοσύνη του στις αναπτυσσόμενες αγορές (Emerging Markets) – αμέσως μετά την ασιατική κρίση των «τίγρεων», καθώς επίσης τη Ρωσική, η οποία την ακολούθησε. Οι επενδυτές, παραλληλίζοντας τα μακροοικονομικά μεγέθη της Βραζιλίας με αυτά των «Ασιατικών Τίγρεων», διαπίστωσαν ξαφνικά ότι υπήρχαν μεγάλες ομοιότητες μεταξύ τους.

Η εμπιστοσύνη χάθηκε εντελώς, όταν οι αμερικανικές εταιρείες αξιολόγησης «υποτίμησαν» τη Βραζιλία, κατά τη γνωστή «επιθετική τακτική» τους – η οποία συνήθως ακολουθεί την «επέλαση» των κερδοσκόπων συναλλάγματος (Hedge funds), τους οποίους αντικαθιστούν (και διασώζουν, όπως θα δούμε στη συνέχεια) οι μαύροι ιππότες του ΔΝΤ (άρθρο μας: ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ: Standard & Poor's, Moody's, Fitch Rating – ένα απίστευτα ισχυρό ολιγοπώλιο αξιολογεί αυθαίρετα, βαθμολογεί ανεξέλεγκτα και κυβερνάει απολυταρχικά, με έδρα την πρωτεύουσα του μονοπωλιακού καπιταλισμού, την παγκόσμια οικονομία  7/12/2009).  

Έτσι λοιπόν, στα πλαίσια της γενικότερης κρίσης, οι επενδυτές απέσυραν μαζικά τα χρήματα τους από τη χώρα – με αποτέλεσμα να μειωθούν τα συναλλαγματικά της αποθέματα, μέσα σε τρείς μόλις μήνες, κατά περίπου 27 δις $. Εάν συνεχιζόταν ο ρυθμός αυτός, η κυβέρνηση της χώρας δεν θα μπορούσε πια να διατηρήσει την υφιστάμενη συναλλαγματική ισοτιμία του νομίσματος της, απέναντι στο δολάριο. Πόσο μάλλον αφού η κεντρική τράπεζα της Βραζιλίας, παρά το ότι αύξησε τα επιτόκια στο 49,75% για να προσελκύσει ξένα κεφάλαια, δεν κατάφερε τελικά να εμποδίσει την εκροή του συναλλάγματος (μέχρι τον Ιανουάριο του 1999, σχεδόν μηδενίσθηκαν τα συναλλαγματικά αποθέματα της).

Η ριζική υποτίμηση του νομίσματος (Real) θεωρήθηκε ασύμφορη ενέργεια, όχι μόνο λόγω του κινδύνου της επανεμφάνισης του υπερπληθωρισμού, σε συνδυασμό με τη μεγάλη αύξηση του χρέους των επιχειρήσεων που είχαν οφειλές σε συνάλλαγμα, αλλά και επειδή θα μειωνόταν ακόμη περισσότερο η εμπιστοσύνη των διεθνών επενδυτών (εκτός του ότι ουσιαστικά «απαγορεύθηκε» από το ΔΝΤ για τους πρώτους μήνες).   

Φυσικά, αυτή η ενέργεια της κεντρικής τράπεζας ζημίωσε σε μεγάλο βαθμό την «πραγματική» οικονομία, αφού συνετέλεσε στο να «ακριβύνουν» τα επιτόκια σε ολόκληρη τη χρηματοπιστωτική αγορά της Βραζιλίας – με αποτέλεσμα να μειωθεί η ιδιωτική κατανάλωση, να γίνουν ασύμφορες οι επενδύσεις και να διογκωθεί το δημόσιο χρέος (λόγω των υψηλών τόκων, με τους οποίους επιβαρυνόταν το κράτος).        

 

Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΤΟΥ ΔΝΤ

 

Αναζητώντας λύση στα προβλήματα της η Βραζιλία, η 8^η μεγαλύτερη Οικονομία του πλανήτη, «αναγκάσθηκε» να αποδεχθεί τη «βοήθεια» του ΔΝΤ (δέκα σχεδόν μήνες μετά την κατάρρευση του χρηματιστηρίου του Sao Paulo, τον Ιανουάριο του 1998), το οποίο της εξασφάλισε χρηματοδότηση ύψους 42,6 δις $ – προερχόμενη από το ίδιο (ΔΝΤ), από τις βιομηχανικές χώρες (G7), από την Παγκόσμια Τράπεζα και από την αμερικανική IADB. Φυσικά, το ΔΝΤ ενέκρινε τη «βοήθεια» πολύ αργότερα από τη στιγμή που αναζητήθηκε, όταν πλέον η Βραζιλία δεν είχε καμία άλλη επιλογή, ευρισκόμενη αντιμέτωπη με τη χρεοκοπία (διαφορετικά δεν θα μπορούσε να επιβάλλει τους απίστευτους όρους του).  

Έναντι αυτής της βοήθειας, η κυβέρνηση της χώρας ανέλαβε την υποχρέωση να εφαρμόσει ένα αυστηρό πρόγραμμα εξοικονόμησης πόρων, περιορίζοντας το έλλειμμα του προϋπολογισμού της από το 8,1% του ΑΕΠ το 1998, στο 4,7% το 1999 – ήτοι κατά 3,4% μέσα σε ένα έτος. Για να μπορέσει δε να επιτύχει κάτι τέτοιο, ο υπουργός οικονομικών παρουσίασε ένα πρόγραμμα (ajuste fiscal), το οποίο προέβλεπε αυξήσεις φόρων, μειώσεις των δημοσίων δαπανών, καθώς επίσης την αναμόρφωση του κρατικού συστήματος συντάξεων. 

Η κυβέρνηση της Βραζιλίας, «μεταφέροντας» τη συμφωνία με το ΔΝΤ στους Πολίτες της χώρας, ισχυρίσθηκε, μεταξύ άλλων, ότι η οικονομική πολιτική των επομένων ετών θα ήταν κυρίως προς όφελος των ασθενέστερων εισοδηματικών τάξεων (πηγή: M.Heiden). Εν τούτοις, σύμφωνα με το οικονομικό πρόγραμμα που παρουσίασε, το 40,5% των συνολικών μειώσεων του προϋπολογισμού αφορούσε τον κοινωνικό τομέα – δηλαδή, οι δαπάνες για την Υγεία όφειλαν να περιορισθούν κατά -6,6% εντός ενός έτους, οι δαπάνες για την Παιδεία κατά -12,3% και τα έξοδα για την «αναμόρφωση» της γεωργίας κατά –47,1% – στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος, οι μειώσεις ήταν της τάξης του -47,4%. 

Ένας από τους βασικούς πυλώνες του περιορισμού των δαπανών στον κοινωνικό τομέα, ήταν το πρόγραμμα που εγγυόταν ένα ελάχιστο κρατικό εισόδημα, στις οικογένειες χωρίς καθόλου οικονομικούς πόρους. Ο αριθμός των οικογενειών, οι οποίες θα λάμβαναν την ελάχιστη οικονομική βοήθεια το 1999, έπρεπε να μειωθεί δραστικά – από τις 14,8 εκ. οικογένειες το 1998, στις 2,5 εκ. οικογένειες το 1999 (δηλαδή, από 12.300.000 οικογένειες αφαιρέθηκε εντελώς το κρατικό επίδομα, αναγκάζοντας τες να καταλήξουν στο δρόμο)  

Ένα δεύτερο σημαντικό «συστατικό» του προγράμματος της κυβέρνησης, ήταν η  αναμόρφωση του συστήματος των κρατικών συντάξεων, όπου τα 16,5 εκ. των συνταξιούχων του ιδιωτικού τομέα εισέπρατταν το 48% των συνολικών συντάξεων – ενώ τα 2,8 εκ. των συνταξιούχων του δημοσίου τομέα εισέπρατταν το 52% των συνολικών συντάξεων. Το ύψος των συντάξεων των δημοσίων υπαλλήλων δηλαδή, ήταν σχεδόν εξαπλάσιο, από το αντίστοιχο των ιδιωτικών υπαλλήλων – μία τεραστίου μεγέθους «στρέβλωση» του συνταξιοδοτικού συστήματος της χώρας, ως συνήθως προς όφελος του δημοσίου τομέα.  

Ένα τρίτο «μέτρο» ήταν οι αποδέσμευση των μισθών όλων των εργαζομένων από τον ετήσιο τιμάριθμο, με την αιτιολογία ότι «αναθέρμαιναν» τον πληθωρισμό, καθώς επίσης η μαζική απόλυση δημοσίων υπαλλήλων: «Ένα αναγκαίο κακό», σύμφωνα με την τότε κυβέρνηση, «με στόχο τη μείωση των δαπανών – πόσο μάλλον αφού η αυξημένη ανεργία, περιορίζει τις πληθωριστικές πιέσεις».      

Περαιτέρω, καμία «παράγραφος» του «ΔΝΤ-προγράμματος σταθερότητας» (Ajuste Fiscal) δεν προέβλεπε περιορισμό των επιδοτήσεων των επιχειρήσεων – αντίθετα, αυξήθηκαν στον ετήσιο προϋπολογισμό του 1999 κατά 15%. Επίσης, μέχρι το 1998 είχαν αυξηθεί οι φορολογικές ελαφρύνσεις των εταιρειών – από 7 δις R$ το 1995 στα 15,3 δις το 1997 (με κύριους αποδέκτες προφανώς τις θυγατρικές των ξένων πολυεθνικών). Αντί λοιπόν η κυβέρνηση να «διαγράψει» τις επιδοτήσεις και τις φορολογικές ελαφρύνσεις των επιχειρήσεων, αύξησε δυσανάλογα τους φόρους.

Σε γενικές γραμμές τώρα, η συμφωνία της Βραζιλίας με το ΔΝΤ (13.11.1998), η οποία προέβλεπε τη λήψη οικονομικής βοήθειας ύψους 42,6 δις $, είχε ως εξής (Πίνακας ΙΙ):

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Καταμερισμός δανείου στη Βραζιλία, μέσω του ΔΝΤ

 

Δανειστής	Ποσόν	Επιτόκιο
ΔΝΤ Stand-by-credit	5,5 δις $	4,25%
ΔΝΤ Supplement Reserve facilities	12,6 δις $	7,25%
Βιομηχανικές χώρες (G7)*	14,5 δις $	9,70%
Παγκόσμια Τράπεζα	5,5 δις $	Κυμαινόμενο
IADB	4,5 δις $	Κυμαινόμενο

Πηγή: M. Heiden, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

* Διεθνές Libor για εξάμηνες πιστώσεις (τότε 5,2%), συν 4,5 – 4,7% εκατοστιαίες μονάδες  

 

(α)  Χρόνος και σκοπός του δανείου: Από τα 18,1 δις $ που παρείχε συνολικά το ΔΝΤ, τα 15,9 δις $ όφειλαν να διατεθούν έως το τέλος του 1999 – τα υπόλοιπα 2,2 δις$ μετά την ολοκλήρωση της τριετούς συμφωνίας. Το μέρος της παγκόσμιας Τράπεζας (μέσω της θυγατρικής της, της Διεθνούς Τράπεζας δηλαδή για την ανοικοδόμηση και ανάπτυξη), καθώς επίσης της IADB, επίσης εντός των επομένων τριών ετών.

Το μέρος του δανείου που ανέλαβε η Παγκόσμια Τράπεζα (5,5 δις $), όφειλε να αποδοθεί για την κάλυψη των κοινωνικών αναγκών, για την καλυτέρευση της δημόσιας διοίκησης, καθώς επίσης για την αναμόρφωση του χρηματοπιστωτικού μηχανισμού της Βραζιλίας. Το μέρος του δανείου της IADB (4,5 δις $), όφειλε να καλύψει κοινωνικές ανάγκες, να ενισχύσει τις πιστώσεις στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς επίσης να συμβάλλει στην κατασκευή νέων έργων υποδομής.

(β)  Υποχρεώσεις από το δάνειο:  Για να λάβει αυτόν τον υψηλό δανεισμό η Βραζιλία (ουσιαστικά το ποσόν των 42,6 δις $ αντιπροσώπευε λιγότερο από το 8% του τότε ΑΕΠ της – το ποσόν που «εγκρίθηκε» στην Ελλάδα από την ΕΕ-ΔΝΤ είναι πάνω από το 12% του ΑΕΠ), συμφώνησε στη μείωση του ελλείμματος του προϋπολογισμού της – από το 8,1% το 1998, στο 4,7% το 2009.

 

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΔΝΤ

 

Με σκοπό την επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου, ο οποίος είχε τοποθετηθεί από το ΔΝΤ, καθώς επίσης τον περιορισμό των δαπανών του δημοσίου, η κυβέρνηση υποχρεώθηκε να αυξήσει το πρωτογενές πλεόνασμα του προϋπολογισμού (έσοδα, αφαιρουμένων των εξόδων, χωρίς τόκους), από το 0,5% του ΑΕΠ το 1998, στα 1,8% του ΑΕΠ το 1999. Περαιτέρω, ανέλαβε την ευθύνη για την επίτευξη μακροοικονομικής σταθερότητας, για αντιπληθωριστική νομισματική πολιτική, για ευρύτερο άνοιγμα των αγορών της στο εξωτερικό (στις αμερικανικές ή ευρωπαϊκές πολυεθνικές), καθώς επίσης για τη διατήρηση των υφισταμένων συναλλαγματικών ισοτιμιών της.    

Δηλαδή, η χώρα συμφώνησε να διατηρήσει σταθερή την ισοτιμία του νομίσματος της, σε σχέση με το δολάριο, για 60 ημέρες – από τις 13 Νοεμβρίου 1998, έως τις 13 Ιανουαρίου του 1999. Το γεγονός αυτό επέτρεψε στους ξένους κερδοσκόπους (μεταξύ των οποίων οι G.Soros, W.Rhodes της Citigroup, J.Corzine της Goldman Sachs και D.Komansky της M.Lynch, οι οποίοι συμμετείχαν σε συζήτηση με τον υπουργό οικονομικών της Βραζιλίας ένα έτος πριν, στη Νέα Υόρκη), να αποσύρουν βιαστικά περί τα 20 δις $ από τη Βραζιλία (πηγή: M. Chossudovsky). Ουσιαστικά λοιπόν, τα πρώτα χρήματα που απέδωσε στη Βραζιλία το ΔΝΤ (18,1 δις $), χρησίμευσαν στον απεγκλωβισμό των αμερικανών κερδοσκόπων – ένα «σχέδιο Μάρσαλ» δηλαδή για τους πιστωτές και το διεθνές κεφάλαιο (κάτι μάλλον φυσιολογικό, όταν ο οποιοσδήποτε ξένος οργανισμός αναλαμβάνει το λογιστήριο ενός κράτους).        

Φυσικά, η παγίδα ρευστότητας, στην οποία είχε οδηγηθεί ο ιδιωτικός τομέας της χώρας, δεν «επέτρεψε» τη μείωση των επιτοκίων των τραπεζών της (λόγω της αυξημένης ζήτησης κεφαλαίων, απέναντι σε μειωμένη προσφορά), τα οποία παρέμειναν σε επίπεδα πέριξ του 40% (η επίδραση στην οικοδομική δραστηριότητα είναι προφανής – πόσο μάλλον, αφού τα επιτόκια των καταναλωτικών δανείων κυμαίνονταν μεταξύ 150% και 250%). Βέβαια, κάτω από τέτοιες προϋποθέσεις, ήταν αδύνατον να ανταγωνισθούν οι βραζιλιάνικες επιχειρήσεις τις ξένες πολυεθνικές οι οποίες, δανειζόμενες με τα επιτόκια των χωρών προέλευσης τους, άλωσαν στην κυριολεξία όλους τους κερδοφόρους κλάδους της βραζιλιάνικης οικονομίας (οι «τοπικές» επιχειρήσεις χρεοκόπησαν η μία μετά την άλλη, υπό το βάρος των επιτοκίων).

Δυστυχώς, όπως πολλοί άλλοι υποστηρικτές του «νεοφιλελεύθερου δόγματος», έτσι και ο τότε υπουργός οικονομικών της Βραζιλίας (P. Malan), ήταν απολύτως πεπεισμένος σε σχέση με τις δυνατότητες μίας «αειφόρου» ανάπτυξης, η οποία θα ήταν το αποτέλεσμα της ολοκληρωτικής απελευθέρωσης των αγορών. Πίστευε δηλαδή ότι, εάν κατάφερνε να αντικαταστήσει πλήρως τη δημόσια, με την ιδιωτική πρωτοβουλία, επιτρέποντας στις αγορές να αναπτυχθούν αυτόνομα και ελεύθερα, η χώρα του θα μπορούσε να κατακτήσει υψηλά επίπεδα πλούτου – τα οποία, στη συνέχεια, θα αναδιανέμονταν αυτόματα (trickle down effect: "Όταν ο πλούτος φτάσει σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο «κορεσμού», υπέρ-ικανοποίησης δηλαδή των αναγκών των πλουσίων, τότε η αναδιανομή από τους πλούσιους στους φτωχούς ακολουθεί αυτόματα – ο πλούτος «μοιράζεται»").

Τέλος, τα αποτελέσματα της πιστής εφαρμογής του «δόγματος» των Adam Smith & David Ricardo για τη Βραζιλία, με τη «βοήθεια» του ΔΝΤ (άρθρο μας: ΟΙ ΣΥΝΔΙΚΟΙ ΤΟΥ ΔΙΑΒΟΛΟΥ: Το κυριαρχικό δόγμα του αμερικανικού μονοπωλιακού καπιταλισμού, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ΔΝΤ, οι κρυφές «παγίδες» του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου και οι κίνδυνοι για την Ελλάδα  14/3/2010 ), ήταν καταστροφικά – αν όχι απόλυτα τρομακτικά.      

 

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

 

Το 2001, λιγότερο από τρία χρόνια μετά την παροχή του δανείου εκ μέρους του ΔΝΤ, στις μεγαλουπόλεις της νοτιοανατολικής πλευράς και του κέντρου της Βραζιλίας, είχε ξεσπάσει ένας απίστευτος «ταξικός» πόλεμος, ένας εμφύλιος πόλεμος δηλαδή τεραστίων διαστάσεων – με 40.000 θύματα συμπλοκών και πολυάριθμους βίαιους θανάτους. Το 90% της βίας, η οποία είχε καταλάβει τη χώρα, ήταν το αποτέλεσμα της εξτρεμιστικής φτώχειας, στην οποία είχε «υποχρεωθεί» ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού – μόλις το 10% καταλογιζόταν στο οργανωμένο, διεθνές έγκλημα.

Στο Sao Paulo, οι πάμπλουτοι επιχειρηματίες μετακινιόντουσαν μόνο με ελικόπτερα, ενώ οι απλά ευκατάστατοι πολίτες, με αλεξίσφαιρες λιμουζίνες. Ιδιωτικοί αστυνομικοί, με στρατιωτική εκπαίδευση και οπλισμό, καθώς επίσης τείχη ύψους τουλάχιστον τεσσάρων μέτρων, προστάτευαν τις πολυτελείς κατοικίες, ενώ ακόμη και η πρόσκληση επίσκεψης ενός φίλου της ανώτερης εισοδηματικής τάξης της χώρας, ισοδυναμούσε με πολεμική εκστρατεία.

Για να φτάσει δηλαδή κανείς στο σπίτι κάποιου φίλου του, για να χρησιμοποιήσει τον ανελκυστήρα ή για να εισέλθει σε κάποιον όροφο, ήταν απαραίτητη η γνώση και η χρήση μίας σειράς μυστικών κωδικών, μέσω των οποίων προστατευόταν οι χώροι διαμονής των ευκατάστατων πολιτών. Όλες οι πόρτες των σπιτιών ήταν ειδικά ασφαλισμένες, καλυμμένες με ανθεκτικά μέταλλα και πολλαπλές κλειδαριές, ενώ ακόμη και η μεσαία εισοδηματική τάξη ζούσε σε διαμερίσματα που θύμιζαν χρηματοκιβώτια (πηγή: J. Ziegler).

Το 2002, έτος χρεοκοπίας της Αργεντινής (άρθρο μας: Η ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΤΗΣ ΑΡΓΕΝΤΙΝΗΣ: Ιστορικά στοιχεία, παραλληλισμοί, οι αιτίες της κρίσης, η μεγάλη ύφεση, η υπερχρέωση, η στάση πληρωμών, τα καταναγκαστικά μέτρα της κυβέρνησης και τα αποτελέσματα τους  3/1/2010), σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις της κυβέρνησης, από τα 173 εκ. των Βραζιλιάνων, τα 22 εκ. ζούσαν σε συνθήκες πλήρους εξαθλίωσης (με βάση την αντιπολίτευση 45 εκ., ενώ κατά την εκκλησία 55 εκ. πολίτες – πάνω από το 30% του πληθυσμού!). Εξαθλίωση σήμαινε χρόνιο, «βαρύ» υποσιτισμό, ο οποίος οδηγούσε στην ανικανότητα, στην πλήρη αναπηρία και στο θάνατο. Στη Βραζιλία ίσχυε τότε η παροιμία: «Η πείνα κυριαρχεί στα Βόρεια της χώρας – όχι στο Νότο, επειδή εκεί βρίσκονται τα σκουπίδια των πλουσίων».   

Στο κέντρο του Sao Paulo, στα σκαλοπάτια του καθεδρικού ναού, συναντούσε κανείς εκατοντάδες φτωχούς και πεινασμένους οι οποίοι, με το άδειο βλέμμα του χρόνια άνεργου, έψαχναν απεγνωσμένα στα σκουπίδια, βυθίζοντας το κεφάλι και τα χέρια τους στις βρώμικες πλαστικές σακούλες, για να βρουν ένα κομμάτι ξερό ψωμί, σαπισμένα λαχανικά, κόκαλα ή άλλα υπολείμματα τροφών. Η ανώτερη «τάξη» της μεγαλύτερης πόλης της Βραζιλίας έγινε ακόμη πιο πλούσια, με αποτέλεσμα οι τενεκέδες των σκουπιδιών της να είναι γεμάτοι – επιτρέποντας στην πληθώρα των φτωχών να αναζητούν εκεί έναν τρόπο παραμονής τους στη ζωή.

Εκείνη την εποχή, το έτος 2001, το εξωτερικό χρέος της χώρας αντιστοιχούσε στο 52% του ΑΕΠ (στην Ελλάδα σήμερα μάλλον ξεπερνάει το 150% του ΑΕΠ), ενώ οι ληξιπρόθεσμοι τόκοι ήταν της τάξης του 9,5% επί του ΑΕΠ. Τον Αύγουστο του 2001, η κυβέρνηση της Βραζιλίας παρακάλεσε γονατιστή ακόμη μία φορά το ΔΝΤ για τη χορήγηση ενός νέου δανείου. Το αίτημα της έγινε αποδεκτό από το «συνδικάτο του διαβόλου», το οποίο της χορήγησε, για δεύτερη φορά μετά το 1998, 15 δις $ με επιτόκιο 7,5%.

Στη συνέχεια, ο υπουργός οικονομικών της Βραζιλίας εμφανίσθηκε χαρούμενος σε όλα τα ΜΜΕ, ανακοινώνοντας την «επιτυχή» έκβαση των διαπραγματεύσεων με το ΔΝΤ και ζητώντας από τους πολίτες νέες θυσίες – απαραίτητες για να ξεφύγει η χώρα από τη χρεοκοπία. Το ΔΝΤ φυσικά, απαίτησε ακόμη μία φορά μεγάλες περικοπές στις δαπάνες του προϋπολογισμού, στους τομείς της Παιδείας, και της Υγείας – οι φορολογικές ελαφρύνσεις των υψηλών εισοδηματικών τάξεων παρέμειναν ως είχαν.

Στην περίπου οκταετή «θητεία» μίας κυβέρνησης (1994-2002), αποτελούμενης χωρίς καμία αμφιβολία από τα ικανότερα άτομα της προικισμένης με τεράστιο ορυκτό και λοιπό πλούτο χώρας, εκποιήθηκε σχεδόν το σύνολο των κερδοφόρων, δημοσίων επιχειρήσεων της. Μοναδική εξαίρεση η εθνική εταιρεία Petrobras, η οποία παρέμεινε στην ιδιοκτησία του κράτους, χάρη στις τεράστιες «αμυντικές» προσπάθειες των εργαζομένων της. Η πολιτική ηγεσία της χώρας, αιτιολόγησε ως εξής τις ιδιωτικοποιήσεις των δημοσίων επιχειρήσεων: «Οι κρατικές εταιρείες μας είναι υγιείς και εξαιρετικά κερδοφόρες. Θα χρησιμοποιήσουμε τα έσοδα από την πώληση τους, για να ελαφρύνουμε τα βάρη του λαού της Βραζιλίας, οδηγώντας τον στην ανάπτυξη».

Το αποτέλεσμα ήταν να πουληθούν πράγματι όλες οι δημόσιες επιχειρήσεις, σε σχετικά συμφέρουσες τιμές για το κράτος. Όμως, τα δισεκατομμύρια δολάρια που εισπράχθηκαν, χάθηκαν στην κυριολεξία στον αέρα. Όπως υποθέτουν οι ειδικοί, ένα μέρος από αυτά χρησιμοποιήθηκε πράγματι για να καλύψει τα «παραδοσιακά» ελλείμματα του προϋπολογισμού. Ένα άλλο μεγάλο μέρος όμως, κατευθύνθηκε στο εξωτερικό – στους ιδιωτικούς λογαριασμούς υπουργών, δικαστών, στρατιωτικών, υψηλόβαθμων δημοσίων λειτουργών και τραπεζιτών (άρθρο μας: ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑ Α.Ε. : Οι ιδιαιτερότητες της γερμανικής οργάνωσης «Διεθνής Διαφάνεια», η ιστορία της, η φιλοσοφία που την διέπει, η χρηματοδότηση, οι στόχοι, οι μέθοδοι λειτουργίας, τα συμπεράσματα και η απειλή μιας «τευτονικής ευρωένωσης»  7/4/2010)  

 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Νικητής των εκλογών του 2002 ανακηρύχτηκε το Εργατικό Κόμμα (Lula da Silva) – μία σημαντικότατη πολιτική αλλαγή για τη Βραζιλία. Ο πρώτος χρόνος της νέας κυβέρνησης, η οποία είχε αποδεχθεί αναγκαστικά, πριν από τις εκλογές, τη συμφωνία με το ΔΝΤ (ενώ ζήτησε νέα βοήθεια από το συνδικάτο, ύψους περί τα 30 δις $), ήταν θετικός – γεγονός που οφείλεται αφενός μεν στην τεράστια υποτίμηση του νομίσματος (σήμερα 1$ = 1,75 Real), η οποία λειτούργησε θετικά στις εξαγωγές της, αφετέρου (κυρίως) στην άνοδο των ενεργειακών τιμών (η Βραζιλία παράγει 1,5 εκ. βαρέλια πετρέλαιο ημερησίως), καθώς επίσης των μετάλλων (μόνο τα αποθέματα σιδήρου που διαθέτει, αρκούν για να καλύψουν τις παγκόσμιες ανάγκες των επομένων 500 ετών).

Σήμερα, η «προικισμένη» με τεράστιο φυσικό, ενεργειακό και ορυκτό πλούτο Βραζιλία, φαίνεται να έχει ξεφύγει από τα προβλήματα του παρελθόντος – αν και συνεχίζει να ανήκει στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, «εξασφαλίζοντας» υψηλότερα επιτόκια στους δανειστές της. Αυτό τουλάχιστον φαίνεται εξωτερικά, εάν επικεντρωθεί κανείς στην «αθρόα» προτίμηση του διεθνούς επενδυτικού κεφαλαίου στο χρηματιστήριο, στα ομόλογα και στις επιχειρήσεις της (οι οποίες πλέον συνεισφέρουν ελάχιστα στα δημόσια έσοδα, ενώ ανήκουν κυρίως στους ξένους «εισβολείς» – αμερικανικές και ευρωπαϊκές  πολυεθνικές).

Μόνο το προηγούμενο έτος, εισέρευσαν στη χώρα 47 δις $ ξένα κεφάλαια, εκ των οποίων το 75% τοποθετήθηκε σε μετοχές – παρά το ότι η κυβέρνηση επέβαλλε ειδικό φόρο 1,5% στις συναλλαγές, για να περιορίσει την είσοδο τους (φοβούμενη πως, όταν ενδεχομένως αποχωρήσουν ξανά μαζικά από τη χώρα, θα δημιουργήσουν ένα ακόμη, μεγαλύτερο ίσως πρόβλημα στην Οικονομία της). Ο δείκτης τιμών του χρηματιστηρίου του Sao Paulo αυξήθηκε το 2009 κατά 82% – γεγονός που σε συνάρτηση με την ανατίμηση του Real απέναντι στο Ευρώ, απογείωσε κυριολεκτικά τις αποδόσεις του κυρίαρχου του σύμπαντος: του διεθνούς κεφαλαίου.  

Ολοκληρώνοντας, κάποιες από τις μεθόδους του ΔΝΤ, όπως τις αναλύσαμε στην περίπτωση της Βραζιλίας, είναι απλούστατες – τις εφαρμόζει άλλωστε εν μέρει η Γερμανία (στον ιδιωτικό τομέα), ενώ θα μπορούσε και η Ελλάδα μόνη της (χωρίς το ΔΝΤ), εάν φυσικά το επιθυμούσε. Για παράδειγμα, εάν 10 δημόσιοι υπάλληλοι αμείβονται με 100 €, οπότε αντιστοιχούν 10 € στον καθένα, απολύουμε τους 5 και μειώνουμε τη συνολική «δαπάνη» στα 50 €, κρατώντας για τον εαυτό μας (το ΔΝΤ ή η Ελλάδα, για τις επιχειρήσεις και τους πιστωτές) τα υπόλοιπα 50 €.

Έτσι λοιπόν, οι πέντε εναπομένοντες δημόσιοι υπάλληλοι, μοιραζόμενοι τα 50 €, παραμένουν με την ίδια αμοιβή, αλλά υποχρεώνονται (και αποδέχονται υπό το φόβο της απόλυσης) διπλές ώρες απασχόλησης. Ταυτόχρονα, από τα 50 € που «εξοικονομούμε», «επιδοτούμε» με τα 20 € τις επιχειρήσεις, ενώ με τα 30 € εξοφλούμε το δημόσιο χρέος μας. Αδιαφορούμε φυσικά για τους πέντε ανέργους, οι οποίοι καταλήγουν άστεγοι, ψάχνοντας τροφή στα σκουπίδια των πλουσιότερων πλέον επιχειρηματιών,  οι οποίοι όχι μόνο επιδοτούνται, αλλά και «μιμούνται» τα «ΔΝΤ-πρότυπα» (απολύσεις και αυξημένες ώρες εργασίας, με σταθερή αμοιβή). Παράλληλα, μειώνονται οι πληθωριστικές πιέσεις στο εσωτερικό της χώρας, αφού ο κλιμακούμενος αριθμός των ανέργων «περιορίζει» τη ζήτηση.

        

ΤΟ ΔΙΔΑΓΜΑ ΤΗΣ ΒΡΑΖΙΛΙΑΣ

 

Κατά την άποψη μας, καμία χώρα πλέον δεν μπορεί να αντισταθεί μόνη της (εκτός «αλληλέγγυων» διακρατικών ενώσεων, αποδεδειγμένης συνοχής και μεγέθους), στις κλιμακούμενες, συνεχείς επιθέσεις του αχόρταγου, διεθνούς κεφαλαίου – έτσι όπως αυτές «ενορχηστρώνονται», με τη βοήθεια των οικονομικών και λοιπών «εργαλείων μαζικής καταστροφής» που διαθέτει (εταιρείες αξιολόγησης, Hedge funds, ελεγκτικές επιχειρήσεις, μη κυβερνητικές οργανώσεις, μυστικές υπηρεσίες, ΔΝΤ, Παγκόσμια τράπεζα, πολυεθνικοί γίγαντες, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, CDS, spreads, Wall Street κλπ).

Ενδεχομένως ούτε καν η Ευρωπαϊκή Ένωση, στη σημερινή της «μη συνεκτική» και μη «αλληλέγγυα» μορφή – πόσο μάλλον όταν σχεδόν όλα τα κράτη-μέλη της είναι ουσιαστικά υπερχρεωμένα (άρθρο μας: Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ: Η μαζική επίθεση των κερδοσκόπων στην Ελλάδα, οι δέκα μεγαλύτεροι πιστωτές της, καθώς επίσης αναφορές στην Ισπανία, στην Πορτογαλία, στην Ιρλανδία, στην Ιταλία, στη Γερμανία και στη Γαλλία  4/3/2010), ενώ ταυτόχρονα οι Ευρωπαίοι Πολίτες είναι αντιμέτωποι με τον εφιάλτη μίας παγκόσμιας αναδιανομής εισοδημάτων, τεραστίων διαστάσεων (άρθρο μας: ΣΥΣΤΗΜΙΚΕΣ ΑΝΑΤΑΡΑΞΕΙΣ: Η ελπίδα μας για μία αυτόνομη κοινωνία, τα τρία διαδοχικά στάδια της ύφεσης, η εξέλιξη της παγκόσμιας αναδιανομής εισοδημάτων, οι διεθνείς εξαρτήσεις και το δίλλημα της Ευρώπης  2/10/2009).   

Όπως φαίνεται λοιπόν, η μοναδική δυνατότητα «επιβίωσης» των κρατών που δεν μπορούν να χαρακτηρισθούν ως υπερδυνάμεις, στις συνθήκες της σημερινής παγκοσμιοποίησης,  είναι η ειρηνική «συμβίωση» τους – στα πλαίσια διακρατικών ενώσεων ανεξάρτητων μεταξύ τους χωρών, οι οποίες βέβαια στοχεύουν στη μεσοπρόθεσμη, πολιτική ολοκλήρωση τους.

Όμως, η απαιτούμενη «ειρηνική συμβίωση», πόσο μάλλον η Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί, όσο υπάρχουν κράτη που επιδιώκουν έναν ηγεμονικό ρόλο, «εμβολίζοντας» κρυφά τα θεμέλια του «κοινού οικοδομήματος» – με τη βοήθεια ακόμη και του σκόπιμου «διασυρμού», όλων όσων δεν υποτάσσονται στις κυριαρχικές τους «βλέψεις» (άρθρο μας: ΠΡΩΣΟΙ, ΓΑΛΑΤΕΣ & ΣΑΞΟΝΕΣ: Τα έξι διαφορετικά στάδια της κρίσης, οι ευρωπαϊκές ανισορροπίες, η περιορισμένη διάρκεια των νομισματικών ενώσεων, η «συνεταιριστική» νοοτροπία της Ένωσης, οι φυλετικές διαμάχες και ο Ελληνικός παράγοντας  21/3/2010). Επίσης όχι, όσο κάποια άλλα κράτη, όπως η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία κλπ, δεν σέβονται τις υποχρεώσεις που, καλώς ή κακώς, έχουν αναλάβει, θέτοντας σε κίνδυνο το κοινό νόμισμα.     

Από την άλλη πλευρά, δεν είναι δυνατόν να περιμένει κανείς να πληρώνουν οι Πολίτες τυχόν αδικαιολόγητα σφάλματα των ηγετών τους – πόσο μάλλον των δημόσιων ή ιδιωτικών επιχειρήσεων τους. Για παράδειγμα, είναι κατά την άποψη μας άδικο να υποχρεώνονται οι Ιρλανδοί να πληρώσουν τα λάθη των τραπεζών τους, αναλαμβάνοντας επισφάλειες της τάξης των 80 δις €. Το ίδιο ισχύει για τους Ισλανδούς, όπως και για τους Γερμανούς, οι οποίοι «ανέλαβαν» εκατοντάδες δισεκατομμύρια χρέη – κυρίως μερικών τραπεζών των επί μέρους ομοσπονδιακών κρατιδίων, οι οποίες διοικούνταν «ασύδοτα» από δημόσιους «λειτουργούς» (ενδεχομένως, ο διασυρμός της Ελλάδας χρησιμοποιείται για αποπροσανατολισμό των Γερμανών Πολιτών, από τις «ατασθαλίες» των δικών τους πολιτικών).        

Στο παράδειγμα της Ελλάδας, η οποία οδηγήθηκε από τους «πολιτικούς» της (δημόσιες υπηρεσίες, δήμοι, νομαρχίες κλπ), σε άριστη συνεργασία με «γηγενείς» και ξένους «διαφθορείς», στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, δεν μπορεί επίσης να αναμένει κανείς την επιβάρυνση των Πολιτών της, μέσω της υπερφορολόγησης τους – πόσο μάλλον μέσω της «δήμευσης» ουσιαστικά της ιδιωτικής τους περιουσίας, «μακράν» από τους βασικούς κανόνες της Ελεύθερης Αγοράς (ο όρος «δήμευση» χρησιμοποιείται εδώ, επειδή μόνο έτσι μπορεί να χαρακτηρισθεί η φορολόγηση εκείνης της ακίνητης περιουσίας, η οποία δεν παρέχει έσοδα, καθώς επίσης η επιβάρυνση με τεκμήρια διαβίωσης, με εισφορές ή όποια άλλη ανάλογη).  Περαιτέρω, εάν οι Ευρωπαίοι δεν επιθυμούν τη διαμονή τους σε «οχυρά» που να μοιάζουν με χρηματοκιβώτια (οι πλούσιοι πολίτες – οι πλεονασματικές χώρες), ή την αναζήτηση τροφής στα σκουπίδια (οι φτωχοί – οι ελλειμματικές χώρες), επιτρέποντας στο διεθνές κεφάλαιο και στους «συνοδοιπόρους» του να αλώσουν τα κράτη τους, οφείλουν να αντισταθούν ενεργητικά – δείχνοντας αλληλεγγύη, αναλαμβάνοντας τις ευθύνες που τους αναλογούν, αντιδρώντας στις «ειρηνικές διεισδύσεις», μηδενίζοντας τη διαπλοκή/διαφθορά, παράγοντας πλούτο και αλληλοβοηθούμενοι, έτσι ώστε να ξεπεράσουν σταδιακά, αλλά όλοι μαζί, τα προβλήματα τους (άρθρο μας: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΛΟΥΤΟΥ: Οι κίνδυνοι της βιαστικής υιοθέτησης ενός λανθασμένου «αναδιανεμητικού» τρόπου κοινωνικής οργάνωσης, σε περίοδο ύφεσης L, σε μη ανταγωνιστικές, σε υπερχρεωμένες, σε «διαρθρωτικά» βαριά ασθενείς και σε μη εκπαιδευμένες «κεφαλαιοκρατικά» Οικονομίες  15/11/2009).  

Οι εμπειρίες της Βραζιλίας από το ΔΝΤ, τις οποίες περιληπτικά αναφέραμε, έχουν σκοπό να αναδείξουν το είδος της «βοήθειας» που προσφέρεται από τον «κατά συρροή δολοφόνο», όπως συχνά αποκαλείται ο «οργανισμός». Επίσης, τα αποτελέσματα της «βοήθειας» για τον «άμαχο πληθυσμό» – έτσι ώστε να γίνουν περισσότερο κατανοητές οι «ιδιαιτερότητες» της.  

Ειδικά όσον αφορά την Ελλάδα, θεωρούμε ότι όλοι οι Πολίτες της οφείλουν να ενεργήσουν με έναν τέτοιο τρόπο, ο οποίος δεν θα απαιτεί εξωτερική βοήθεια από κανέναν – ούτε από το ΔΝΤ, ούτε από την ηγεμονική δύναμη της Ευρωζώνης, η οποία αποδυνάμωσε σχεδόν όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, «υπηρετώντας» σταθερά και απαρέγκλιτα την, ουσιαστικά ανάλογη του ΔΝΤ, στρατηγική τής «ειρηνικής διείσδυσης».

Η χώρα μας, ευρισκόμενη σε μία πολύ δύσκολη οικονομική κατάσταση, πολύ πιο επικίνδυνη από αυτήν που αντιμετώπισε η Βραζιλία, έχει ένα μοναδικό ίσως «όπλο» το οποίο, αφενός μεν την οδήγησε στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, αφετέρου δε μπορεί να βοηθήσει τα μέγιστα στη διάσωση της: τη συμμετοχή της στο χώρο του Ευρώ (η Βραζιλία, εκτός της ζώνης του Ευρώ, χρεοκόπησε  με δημόσιο χρέος κάτω από το 50% του ΑΕΠ της – ποσοστό ελάχιστο, σε σύγκριση με το 120% του δικού μας χρέους επί του ΑΕΠ).  

Έτσι λοιπόν, μόνο η παραμονή της Ελλάδας στην Ευρωζώνη, σε συνάρτηση με τη λήψη ουσιαστικών μέτρων εξυγίανσης της Οικονομίας της, χωρίς εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες εκ μέρους των Πολιτών της, αλλά και χωρίς καταστροφικούς φόρους που θα οδηγούσαν σε μία ύφεση διαρκείας, μπορεί να της εξασφαλίσει ένα υποφερτό  μέλλον – χωρίς να αναγκασθεί να υποδουλωθεί στη Γερμανία ή να αλωθεί από το διεθνές κεφάλαιο, να εκποιήσει τη δημόσια περιουσία της ή να εγκλωβισθεί για πολλές δεκαετίες στα «δίχτυα της αράχνης» (ΔΝΤ).  

Ενδεχομένως η έκδοση εθνικών ομολόγων που από καιρό συζητείται, ομόλογα που, «ενεχυριαζόμενα» από τους αγοραστές τους για τη λήψη δανείων από τις ελληνικές τράπεζες, με στόχο φυσικά τις παραγωγικές επενδύσεις, θα μπορούσαν να πολλαπλασιάσουν το «κυκλοφορούν κεφάλαιο» (για τους ιδιώτες θα σήμαιναν υψηλότερες των επιτοκίων αποδόσεις, οι οποίες θα παρέμεναν εντός της χώρας -, αυξάνοντας τα εισοδήματα και εξ αυτών την κατανάλωση), είναι μία από τις λύσεις που έχει η Ελλάδα στη διάθεση της.  

Η επαναφορά του «θέματος» της Ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, σε μία νέα σύνοδο κορυφής της Κομισιόν (με στόχο την εξασφάλιση της στήριξης της ΕΕ και όχι μόνο του ΕΕ2, της Γερμανίας και της Γαλλίας δηλαδή – φυσικά χωρίς τη συμμετοχή του ΔΝΤ), θα ήταν επίσης μία ενέργεια – όπως ίσως η «επαναδιαπραγμάτευση» των ληξιπρόθεσμων δανείων και τόκων, έτσι ώστε να αντικατασταθούν με ομόλογα που θα λήγουν αργότερα.    

Οι υπόλοιπες δυνατότητες της χώρας μας είναι ακόμη υπαρκτές (άρθρο μας: Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΔΡΟΜΟΣ: Η ανάγκη περιστολής των κρατικών δαπανών, η «συγκράτηση» των αμοιβών, η εξισορρόπηση του εμπορικού ισοζυγίου, η κερδοφορία των εθνικών επιχειρήσεων, ο περιορισμός των δημοσίων επενδύσεων και οι απαιτήσεις μας από την ΕΕ  30/1/2010 ), χωρίς όμως να επιτρέπεται το παραμικρό λάθος και η ελάχιστη καθυστέρηση εκ μέρους τόσο της κυβέρνησης, όσο και του συνόλου των πολιτών της – ειδικά των συνδικαλιστικών οργανώσεων της.

Στόχος όλων των Ελλήνων οφείλει να είναι η παραγωγή πλούτου, χωρίς την οποία είναι πλέον αδύνατον να αντιστραφεί η «τάση». Στόχος της κυβέρνησης πρέπει να είναι η παραμονή μας στην Ευρωζώνη, ο επιμερισμός «υλικών» ευθυνών σε εκείνους τους «πολιτικούς» και λοιπούς δημόσιους «λειτουργούς» που μας οδήγησαν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, καθώς επίσης η αποφυγή του ΔΝΤ «πάση θυσία» – το αντίθετο θα της (μας) καταλογιζόταν σαν μία τεραστίου μεγέθους εγκληματική ενέργεια εις βάρος της Ελλάδας.               

 

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 09 Απριλίου 2010,  viliardos@kbanalysis.com 

 

* Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου.

 

Του Κώστα Θεριανού

 

Αν η αυτοαξιολόγηση – που προτίθεται να ξεκινήσει το Υπουργείο Παιδείας – είναι απάντηση σε κάτι, τότε πρέπει να αναζητήσουμε το κάτι, δηλαδή το ερώτημα. Τι ακριβώς θεραπεύει η αυτοαξιολόγηση; Όλες οι δράσεις που περιγράφονται στο κείμενο του υπουργείου τι σκοπό έχουν;

Σε μια εποχή όπου η μια περικοπή ακολουθείται αμέσως από την επόμενη, τα τμήματα με τους 30 μαθητές διαγράφονται στον ορίζοντα, οι διορισμοί εκπαιδευτικών μειώνονται δραματικά, τα όποια αντισταθμιστικά μέτρα περιορίζονται, τι νόημα έχει η αυτοαξιολόγηση;

Διότι εν μέσω οικονομικής κρίσης, αλματώδους αύξησης της ανεργίας και της φτώχειας, συρρίκνωσης της δημόσιας παιδείας και, εν τέλει, διαβλεπόμενου εκβαρβαρισμού της κοινωνίας δεν νομίζουμε ότι η αυτοαξιολόγηση μπορεί να είναι η απάντηση στο ερώτημα: πως θα αυξήσουμε τις μορφωτικές ευκαιρίες των μαθητών μας;

Ο μαθητής, όπως και ο εκπαιδευτικός, είναι άνθρωπος της κοινωνίας τούτης. Όταν ο πατέρας του μαθητή έχει χάσει τη δουλειά του, όταν στο σπίτι η ατμόσφαιρα είναι βαριά, όταν η φτώχεια και η ανεργία κάνουν το μέλλον του να φαίνεται ζοφερό, όταν στο σχολείο μπαίνει σε αίθουσες με άλλους 29 συμμαθητές του και φυσικά η όποια σκέψη για εξατομικευμένη αντιμετώπιση των προβλημάτων του φαντάζει εξωπραγματική, σε τι αλήθεια απαντάει η αυτοαξιολόγηση;

Εναλλακτικά, απέναντι στον κάθε συνάδερφο που θα κληθεί να αυτοαξιολογηθεί θέτουμε ορισμένα ερωτήματα όχι αυτοαξιολόγησης, αλλά κριτικού στοχασμού:

Ποιος έχει την εξουσία στην εκπαίδευση και την κοινωνία;

Ποιος ρυθμίζει την εκπαιδευτική πολιτική;

Ποιος έχει την ευθύνη για τον εξοπλισμό των σχολείων με εποπτικά μέσα;

Ποιος καθορίζει τα αναλυτικά προγράμματα και τα βιβλία;

Ποιος οργανώνει τις εξετάσεις με τέτοιο τρόπο, ώστε ό,τι δεν εξετάζεται (επισκέψεις, πολιτιστικές δράσεις κ.λπ.) να απαξιώνεται;

Ποιος φτιάχνει την εκπαιδευτική νομοθεσία;

Ποια είναι η συμμετοχή των εκπαιδευτικών σε όλα αυτά;