Άγιον Όρος και Ευρωπαϊκή Κοινότης

 

Του Αρχιμ. Βασίλειου  Ηβηρίτη (Γοντικάκη)*

 

 

 

Bρισκόμαστε στό Λουξεμβούργο, στήν καρδιά τής Ευρώπης, πού αγωνίζεται νά πραγματοποιήση τήν ενότητα τών λαών της. Βρισκόμαστε ταυτόχρονα όχι μακριά από τήν πρώην Σοβιετική Ένωσι, πού πρίν από λίγο καιρό κατέρρευσε, χωρίς νά πετύχη τό όραμα τής ενότητος πού επεδίωκε, τών δικών της λαών. Αυθόρμητα τίθεται τό ερώτημα: Μήπως τό Άγιον Όρος, ως μία ιδιότυπη υπερχιλιετής δημοκρατία μοναχών προερχομένων από διαφόρους τόπους καί λαούς, έχει νά μάς πή κάτι γιά τά ανωτέρω γεγονότα; τήν κατάρρευσι τής Σοβιετικής Ενώσεως καί τήν εκκολαπτόμενη ενότητα τών ευρωπαϊκών λαών;

Mπορώ νά σάς πώ πώς είναι διοργανωμένη αυτή η υπερχιλιετής δημοκρατία τών μοναχών. Μπορώ νά σάς πώ ότι είναι είκοσι Μονές μέ μοναστηριακά εξαρτήματα στήν περιοχή των, Κελλιά, Σκήτες καί ησυχαστήρια. Κάθε μιά Μονή είναι αυτοδιοίκητος οργανισμός. Υπάρχει όμως στίς Καρυές, τήν πρωτεύουσα τού Αγίου Όρους, η Ιερά Κοινότης, πού αποτελείται από τούς είκοσιν αντιπροσώπους τών είκοσι Μονών. Η Ιερά Κοινότης, ως η ανωτέρα διοικητική αρχή τού τόπου, ασχολείται μέ τά γενικής φύσεως προβλήματα. Οι αποφάσεις τής Ιεράς Κοινότητος είναι υποχρεωτικές γιά τίς Μονές.

Όλα αυτά είναι σαφή καί κατανοητά. Δέν βρίσκεται όμως εκεί τό μυστικό τής δυνάμεως πού κρατά τό Άγιον Όρος στή ζωή πάνω από χίλια χρόνια. Όλα αυτά είναι κτιστά, ανθρώπινα πρότυπα διοικήσεως. Μόνα τους δέν παρουσιάζουν κάτι τό ιδιαίτερο καί μοναδικό. Τό μοναδικό καί ιδιαίτερο πού συγκρατεί στή ζωή τό Όρος, είναι ο πρός τόν άνθρωπο σεβασμός, ο οποίος προέρχεται από τήν ορθή πίστι καί βίωσι τού γεγονότος τής σαρκώσεως τού Θεού Λόγου καί τής δυνατότητος θεώσεως τού ανθρώπου.

Ο Peguy έλεγε: Γιά νά φθάση εκεί πού έφθασε ο πολιτισμός μας, σημαίνει ότι κάποιο λάθος θεολογικό έχει γίνει[1]. Η αντοχή τού Αγίου Όρους βρίσκεται ακριβώς στήν Ορθόδοξη πίστι του, στό ότι δέν έγινε σ' αυτό θεολογικό λάθος.

Έτσι, τό Άγιο Όρος είναι ο τόπος όπου τιμάται ο άνθρωπος. Δίδεται τό πρωτείο στόν άνθρωπο καί τή σωτηρία του, καί όχι στήν αποτελεσματικότητα τών ενδοκοσμικών δραστηριοτήτων του.

Αλλά, γιά νά σεβαστής τόν άνθρωπο, δέν είναι κάτι τόσο απλό. Ο άνθρωπος είναι ένα πλάσμα ανυπόφορο, απαιτητικό καί αχόρταγο. «Η γάρ τών ανθρωπίνων ψυχών δίψα απείρου τινός δείται ύδατος, ο δέ κόσμος πεπερασμένος»[2]. Ζητά πολλά. Καί όλα νά τού τά δώσης, όλο τόν κόσμο νά τού χαρίσης, πάλι δέν είναι ικανοποιημένος. Καί δικαιολογημένα: «Τί γάρ ωφελείται άνθρωπος, εάν τόν κόσμον όλον κερδήση, τήν δέ ψυχήν αυτού ζημιωθή;»[3].

 

Η συνεχής υπέρβασις. Τά πάντα γέγονε καινά

 

Ο άνθρωπος ζητά τή συνεχή πορεία καί πρόοδο. Θέλει νά απαλλαγή από τή στέρησι, τήν κακία, τήν άγνοια. Εάν φθάση, όσο τού είναι δυνατό, στήν αρετή καί στή γνώσι, δέν αναπαύεται. Θέλει νά πάη παραπέρα. Καί διαπιστώνει ότι οι απαιτήσεις καί εφέσεις του ξεπερνούν τήν αντοχή καί τή φύσι του.

Αλλά υπάρχει μιά δύναμι πού τήν τελευταία στιγμή επεμβαίνει, δρά σωτηρίως καί τού χαρίζει τά ανέφικτα.

Όταν ανάγκασαν τόν απόστολο Παύλο νά μιλήση γιά τόν εαυτό του, απεκάλυψε τό μυστικό του λέγοντας: «Oίδα άνθρωπον εν Χριστώ πρό ετών δεκατεσσάρων… αρπαγέντα τόν τοιούτον έως τρίτου ουρανού»[4].

Δέν ανέβηκε μέ τίς δυνάμεις του ο Παύλος στόν τρίτο ουρανό, αλλά ηρπάγη. Ο ίδιος έφθασε «εν Χριστώ» -υπογραμμίζομε αυτό τό «εν Χριστώ»- στό σημείο νά είναι άξιος τής αρπαγής. Έφθασε εκεί όπου γίνεται η αρπαγή.

Η ίδια πορεία υπάρχει καί στή ζωή τής ανθρωπότητος. Όλος ο αγώνας τής Παλαιάς Διαθήκης, τών Προφητών, τών Δικαίων, καταλήγει στήν Παναγία, τήν αγνή, ταπεινή κόρη τής Ναζαρέτ. Από εκεί αρχίζει νά ενεργή άλλη δύναμι.

Λένε οι Πατέρες τής Εκκλησίας ότι ο σκοπός τής δημιουργίας είναι νά φθάση στήν Παναγία, τό άνθος τό καλόν καί ωραίον τής Παρθένου, τό οποίο μπορεί, μέ τήν επισκίασι τού Πνεύματος, νά δέση τόν καρπό τόν ουράνιο, νά φέρη στή γή τόν Θεάνθρωπο.

Ο άγιος Νικόλαος Καβάσιλας λέει: Όταν ο Θεός, μετά τή δημιουργία, είδε ότι τά πάντα ήταν καλά λίαν, αυτό τό «καλά λίαν» αφορούσε στήν καλοσύνη καί στό κάλλος τό πνευματικό τής Παρθένου[5].

Έτσι, η Παναγία γίνεται ικανή νά δεχθή τόν αρχαγγελικό ασπασμό, κατά τόν Ευαγγελισμό. Καί εκουσίως -μέ τήν ελευθέρα θέλησι της- νά πή τό «ναί». Νά πή τό «γένοιτό μοι κατά τό ρήμά σου»[6]. Άς γίνη σέ μένα, στή ζωή μου, στήν ύπαρξί μου, όπως εσύ θέλεις.

Καί από τότε η Παναγία δέν είναι απλώς η ενάρετη κόρη, η οποία μέ θεία νοήματα ευρίσκεται πάντοτε κοντά στόν Θεό, αλλά είναι εκείνη η οποία διά τών αχράντων αιμάτων της σαρκοποιεί τόν Υιόν καί Λόγον τού Θεού.

Όπως όλη η παράδοσι καί ο αγώνας τής Παλαιάς Διαθήκης καταλήγει στήν πιό καθαρή καί αμόλυντη κόρη, τήν ικανή νά σαρκώση τόν Υιό καί Λόγο τού Θεού, έτσι όλη η ελληνική αναζήτησι καί πάλη τού ανθρωπίνου πνεύματος καταλήγει στήν πιό λεπτή γλώσσα, τήν ικανή νά εκφράση, όσο είναι δυνατόν, μέ κτιστές λέξεις τόν άρρητο καί άφατο Λόγο τού Θεού.

Χρειαζόταν η Παναγία γιά τή σάρκωσι τού Λόγου. Χρειαζόταν η ελληνική γλώσσα γιά τή διατύπωσι τού αρρήτου.

Ο δέ Θεάνθρωπος Κύριος διά τής σαρκώσεως καί εμφανείας Του κρύπτεται. Καί γινωσκόμενος μένει άγνωστος.

Προχωρούμε έτσι στήν ελευθερία τής καινής κτίσεως. Στό ξεπέρασμα τού ιουδαϊσμού καί τού ελληνισμού. Πέρα από τήν αρετή τής Παλαιάς Διαθήκης. Πέρα από τή σοφία τής αρχαίας Ελλάδος.

Γι' αυτό, λέει ο απόστολος Παύλος:

«Ιουδαίοι σημείον αιτούσι

Έλληνες σοφίαν ζητούσι

ημείς δέ κηρύττομεν Χριστόν εσταυρωμένον

Ιουδαίοις μέν σκάνδαλον, Έλλησι δέ μωρίαν

αυτοίς δέ τοίς κλητοίς, Ιουδαίοις τε καί Έλλησι,

Χριστόν Θεού δύναμιν καί Θεού σοφίαν»[7].

«Τά αρχαία παρήλθε. Ιδού γέγονε καινά τά πάντα»[8]. Σχίζεται τό καταπέτασμα τής φθοράς καί τής σχετικότητος «από άνωθεν έως κάτω»[9], καί περνούμε πέρα από τά σχετικά καί περιορισμένα, στά επέκεινα, άναρχα καί ατελεύτητα. «Εν γάρ Χριστώ Ιησού ούτε περιτομή τι ισχύει ούτε ακροβυστία, αλλά καινή κτίσις»[10].

Βρισκόμαστε ήδη πέρα από τή νομική αρετή τής Παλαιάς Διαθήκης. Γι' αυτό, λέει πάλιν ο Απόστολος: «Xριστός ημάς εξηγόρασεν εκ τής κατάρας τού νόμου, γενόμενος υπέρ ημών κατάρα»[11].

Καί πέρα από τήν ανθρώπινη σοφία: «Επειδή… ουκ έγνω ο κόσμος διά τής σοφίας τόν Θεόν, ευδόκησεν ο Θεός διά τής μωρίας τού κηρύγματος σώσαι τούς πιστεύοντας»[12].

Οπότε, δέν έχομε τή νομική αρετή, πού είναι «κατάρα», αλλά τό θαύμα τής Παναγίας, πού αναδεικνύει τήν ανθρώπινη φύσι θεοτόκον, θεογεννήτριαν.

Καί δέν έχομε τή σοφία τήν ανθρώπινη, διά τής οποίας μπορούμε νά φθάσωμε σέ μιά κάποια αμυδρά γνώσι τού Θεού, αλλά τή μωρία τού κηρύγματος, διά τής οποίας φθάνομε στήν ίδια τή σωτηρία.

Όπως μιλούμε γιά τόν Ευαγγελισμό τής Θεοτόκου καί γιά τό ξεπέρασμα τής ανθρωπίνης αρετής καί τή μετάβασι στό μυστήριο τής θεοτοκίας, μπορούμε νά μιλήσωμε γιά τούς Πατέρες τής Εκκλησίας καί τό μυστήριο τής θεολογίας. Όταν οι Έλληνες ζήτησαν νά ιδούν τόν Ιησού, ο Κύριος είπε: «Ελήλυθεν η ώρα ίνα δοξασθή ο Υιός τού ανθρώπου»· καί αμέσως προσθέτει: «Αμήν, αμήν λέγω υμίν, εάν μή ο κόκκος τού σίτου πεσών εις τήν γήν αποθάνη, αυτός μόνος μένει. Εάν δέ αποθάνη, πολύν καρπόν φέρει»[13].

Συνήθως λέγεται (καί έτσι είναι) ότι αυτό τό λέγει ο Κύριος γιά τό δικό Του πάθος καί τή δική Του ανάστασι. Αλλά μπορούμε νά πούμε ότι σχετίζεται καί μέ τήν ελληνική φιλοσοφία: Ήλθε η ώρα όλη η ελληνική σοφία καί όλος αυτός ο μακρύς καί τιτάνιος αγώνας τού ανθρώπου γιά τήν επίτευξι τού αληθινού καί τού ωραίου στήν πολιτεία, τή ζωή καί τήν τέχνη, σάν τόν σπόρο, νά ταφή μέσα στή γή, γιά νά ανατείλη θεία χάριτι η νέα δημιουργία, η πατερική θεολογία, οι μεγάλοι άγιοι Πατέρες οι οποίοι «τό μυστήριον τής θεολογίας τρανώς παρέδωκαν τή Εκκλησία»[14].

Ο π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ, ο μεγάλος Ρώσος θεολόγος τού αιώνα μας, λέγει ότι ο ελληνισμός έχει καταστή αιώνια κατηγορία τής χριστιανικής υπάρξεως[15]. Καί εδώ δέν εννοούμε τόν φυλετικό ελληνισμό, αλλά τόν ελληνισμό τού δόγματος, τής Λειτουργίας καί τής εικόνος.

Έχομε λοιπόν αυτή τή σοφία, πού φαίνεται μωρία, γιατί είναι πλησμονή σοφίας. Έχομε τή μετάβασι από τούς αρχαίους φιλοσόφους στούς Πατέρας τής Εκκλησίας, οι οποίοι είναι θεόπνευστοι, θεοκίνητοι. Δέν μανθάνουν, αλλά πάσχουν τά θεία. Καί μάς μεταγγίζουν τή χάρι τού Πνεύματος, πού τούς πλημμύρισε καί φωτίζει καί θεώνει έσωθεν τόν άνθρωπο. Ο καθένας κοντά τους νοιώθει άνετα, νοιώθει μεγάλος.

 

Όλα γίνονται διά τού ανθρώπου καί πρός χάριν τού ανθρώπου

 

Τίποτε δέν πραγματοποιείται έξω από τόν άνθρωπο ή απλώς μπροστά στόν άνθρωπο, αλλά μέσα σ' αυτόν, διά τού ανθρώπου πρός χάριν τού ανθρώπου.

Σώζεται θεία χάριτι όλος ο άνθρωπος. Δέν διδάσκεται απ' έξω. «Έσονται πάντες διδακτοί Θεού[16]».

Δέν υπάρχει κάποια εξωτερική αυθεντία, πού εν αγνοία, ή καί παρά τή θέλησι τού ανθρώπου, αποφασίζει καί διοικεί. Υπάρχει μιά δύναμις αγάπης πού μάς κοινοποιείται σαρκούμενη.

Καί ο Κύριος δέν ήλθε διά τής σαρκώσεως νά κάνη κάτι μέ τούς ανθρώπους, νά τούς διοργανώση τόν πρόσκαιρο βίο τους ή νά τούς στρατεύση σέ μιά προσπάθεια πολιτική ή κοινωνική, αλλά νά κάνη κάτι μέ τόν άνθρωπο, νά σώση τόν άνθρωπο, νά τόν υψώση «εις τό αρχαίον αξίωμα»[17].

Ο Θεός Λόγος γίνεται αυτό πού είμαστε, χαρίζοντάς μας τή δυνατότητα νά γίνωμε αυτό πού Εκείνος είναι. Καί νά έχωμε όλα όσα Αυτός έχει, «χωρίς τής κατ' ουσίαν ταυτότητος»[18].

Δέν ήλθε ως δυνατός, γιά νά μάς κάμη διαφήμισι τής δυνάμεώς Του, τής αγιότητός Του, καί νά υπογραμμίση τή δική μας μικρότητα καί φτώχεια. Δέν σώζει τόν άνθρωπο υποτιμώντας τον.

 

Δέν ήλθε, όπως φανερώθηκε ο Θεός στό όρος Σινά, μέ αστραπές καί βροντές. Ήλθε ως αδύναμο νεογνό, τό οποίο μάς βοηθεί μέ τό νά ζητή, νά χρειάζεται βοήθεια από μάς. Έτσι, τιμά τόν ατιμασθέντα από τήν αμαρτία, δίδοντάς του τιμή καί υπόστασι.

Διά τής σαρκώσεως η υπόστασις τού Θεού Λόγου γίνεται υπόστασις τής ανθρωπίνης φύσεως. Έτσι, λαμβάνει υπόστασι ο πρίν ανυπόστατος. Λαμβάνει όνομα ο πρίν ανώνυμος.

Δέν ξεδιψά ο άνθρωπος μέ τό νά τού προσφέρη κάποιος ένα ποτήρι νερό, αλλά μέ τό νά γίνη ο ίδιος «πηγή ύδατος αλλομένου εις ζωήν αιώνιον»[19]. Καθένας μπορεί νά γίνη πηγή ζωής: «Ποταμοί εκ τής κοιλίας αυτού ρεύσουσιν ύδατος ζώντος. Τούτο δέ είπε περί τού Πνεύματος ού έμελλον λαμβάνειν οι πιστεύοντες εις αυτόν»[20].

Επίσης, τή Θεοτόκο δέν τή βλέπει ο άνθρωπος έξω από τόν εαυτό του, καί τή θαυμάζει. Αλλά υπάρχει η δυνατότης ο ίδιος ο άνθρωπος, ο καθένας, διά τής ταπεινώσεως, διά τής συντριβής, διά τής υπομονής, τής αγάπης, νά δεχθή μέσα του τήν ανάπαυσι, τή γλυκύτητα τού Πνεύματος, καί νά συλλάβη καί νά γεννήση τή χαρά πού νικά τόν θάνατο.

Έτσι, ο ίδιος ο άνθρωπος γίνεται κατά χάριν θεοτόκος. Καί τό μυστήριο τής θεοτοκίας τό βλέπει νά πραγματοποιήται μέσα στόν ίδιο του τόν εαυτό: «Ο τού Θεού Λόγος εφάπαξ κατά σάρκα γεννηθείς αεί γεννάται θέλων κατά πνεύμα διά φιλανθρωπίαν τοίς θέλουσι καί γίνεται βρέφος, εαυτόν εκείνοις διαπλάττων ταίς αρεταίς»[21].

Όλα γίνονται μέσα στόν άνθρωπο, δυνάμει καί αληθεία, καί όχι έξω απ' αυτόν, κατά φενάκην καί φαντασίαν.

Ακριβώς γι' αυτό, όταν κατά τήν ώρα τής σταυρώσεως ζητούσαν οι Ιουδαίοι από τόν Κύριο νά κατέβη από τόν Σταυρό, γιά νά πιστεύσουν, δέν έκανε κάτι τέτοιο. Δέν ήλθε νά εντυπωσιάση κάποιους πρόσκαιρα, μέ εξωτερικές θαυματουργίες. Κατέβηκε νεκρός από τόν Σταυρό. Κατέβηκε στόν Άδη. Νίκησε τόν θάνατο, καί ελευθέρωσε όλες τίς σειρές τών πεπεδημένων.

Κατεβαίνει στόν Άδη, στήν απόγνωσι κάθε κατερραγμένου καί μοναχικού, καί τόν ανυψώνει στό φώς τής αιωνίου ζωής. Καί τό θαύμα τό ζή ο καθένας προσωπικά, συνειδητοποιώντας τήν αγάπη τού Θεού πρός τόν κόσμο καί τόν άνθρωπο.

 

Ανατροπή τού συνηθισμένου τρόπου εξουσίας

 

Η καινή κτίσις, πού εγκαινιάζεται μέ τόν λόγο καί τή διαγωγή τού Κυρίου, είναι ανατροπή τής καθεστηκυίας τάξεως: «Οι δοκούντες άρχειν τών εθνών κατακυριεύουσιν αυτών καί οι μεγάλοι αυτών κατεξουσιάζουσιν αυτών. Ουχ ούτως έσται εν υμίν… καί γάρ ο υιός τού ανθρώπου ουκ ήλθε διακονηθήναι, αλλά διακονήσαι καί δούναι τήν ψυχήν αυτού λύτρον αντί πολλών»[22].

Υπάρχει μιά ψεύτικη καί πρόσκαιρη εξουσία αυτών πού κατεξουσιάζουν τούς άλλους. Υπάρχει μιά αληθινή καί μόνιμη εξουσία αυτού πού θυσιάζεται, γιά νά σωθούν οι άλλοι. Ο τρόπος υπάρξεως τού ανθρώπου είναι η κένωσι, η προσφορά αγάπης.

Ο τρόπος μέ τόν οποίο υπερασπίζεσαι τήν αλήθεια σου φανερώνει τό περιεχόμενό της. Όταν τιμωρής, καταδικάζης τόν άλλον, επειδή αρνείται τήν αλήθεια σου, σημαίνει ότι η αλήθεια σου είναι ψέμμα, είναι απάτη. Δέν πρόκειται νά βοηθήση ούτε εσένα ούτε κανέναν άλλο. Δέν έχει δύναμι νά σώση τόν άνθρωπο. Θά τόν βασανίση. Καί πρέπει νά περιμένης από τή βαθιά ανθρώπινη φύσι καί υγεία τήν αναπόφευκτη καί καταλυτική κατά τής θεωρίας σου αντίδρασι καί τήν κατάρρευσι τού τεχνητού παραδείσου σου, μέσα στά συντρίμμια τού οποίου θά ταφής καί σύ.

Αυτό είναι τό τέλος όλων τών ολοκληρωτικών συστημάτων, πού, όταν είναι πολιτικά, προσλαμβάνουν θρησκευτικό χαρακτήρα, γιά νά καλύπτωνται από κάποια ψευδαίσθησι μυστηρίου. Καί όταν είναι θρησκευτικά, αποκτούν κρατική υπόστασι καί εξουσία, γιά νά εξασφαλίζουν δυναμικά τήν προστασία τους.

Όποιος αμύνεται βιαίως γιά τήν αλήθεια του δείχνει ότι αυτή είναι ξένη πρός τή φύσι τού ανθρώπου. Δέν είναι ικανή νά σώση τόν άνθρωπο· αλλά πρέπει νά θυσιαστή ο άνθρωπος, γιά νά σωθή αυτή η ψευδής δοξασία, η ουτοπία πού προβάλλεται ως Αλήθεια. Καί ο άνθρωπος έχει πληρώσει μέ τή ζωή του πολλές τέτοιες ουτοπίες.

Πόσες χιλιάδες, πόσα εκατομμύρια άνθρωποι καταδικάστηκαν σέ ατέλειωτα βασανιστήρια καί θάνατο, γιατί δέν δέχτηκαν τίς επιβαλλόμενες διά τής βίας δοξασίες! Πόσοι άλλοι κατέστρεψαν, δηλητηρίασαν τή φύσι καί ύπαρξί τους μέ τό νά γίνουν δήμιοι καί φονείς τού ανθρώπου! Πόσοι καί σήμερα είναι καταδικασμένοι! Καί πόσοι προσπαθούν νά επεκτείνουν τήν κυριαρχία καί τήν ισχύ τών επί μέρους απόψεών τους ως σωτήρια λύσι, ενώ όλα αυτά είναι άλλες μορφές τής ίδιας καταδυναστεύσεως γιά τόν άνθρωπο!

Η όντως αλήθεια, πού είναι αγάπη, συμπεριφέρεται διαφορετικά. Δέχεται νά περιφρονηθή. Ο Κύριος δέν τιμωρεί αυτούς πού δέν δέχονται τόν λόγο Του.

«Εάν τίς μου ακούση τών ρημάτων καί ου πιστεύση, εγώ ου κρίνω αυτόν. Ου γάρ ήλθον ίνα κρίνω τόν κόσμον, αλλ' ίνα σώσω τόν κόσμον… Ο λόγος όν ελάλησα, εκείνος κρινεί αυτόν εν τή εσχάτη ημέρα»[23]. Καί ακριβώς σ' αυτή τή συμπεριφορά καί διαγωγή Του βλέπομε τή μοναδικότητα καί θεϊκότητα τού Κυρίου.

Είναι φοβερή η δύναμι πού φανερώνεται διά τής αδυναμίας καί η κρίσις πού εξασκείται διά τής μή κρίσεως.

Θά θέλαμε νά μάς κρίνη, γιά νά αρχίσωμε τόν διαπληκτισμό. Αυτός δέν μάς κρίνει, σιωπά, καί αυτό είναι πού μιά στιγμή μάς συγκλονίζει. Τό μαστίγιο τής ανοχής Του μάς ξυπνά στή ζωή. Ο λόγος Του δέν εκφράζει μιά άποψι. Αλλά φανερώνει ήρεμα τή φυσιολογία τής ζωής, «τόν τρόπον τής τού παντός διοικήσεως»[24]. Έτσι, αργά ή γρήγορα, θά δικαιωθή. Γι' αυτό, παραπέμπει στήν εσχάτη ημέρα. Καί επειδή δέν είναι άλλο ο Κύριος, η Αλήθεια, καί άλλο η εσχάτη ημέρα, γι' αυτό, «νύν κρίσις εστί τού κόσμου»[25]. Όλοι κρινόμαστε από τώρα.

Ούτε άν είμαστε μαθητές Του ή νομίζωμε ότι ανήκομε σ' Αυτόν, σωθήκαμε, δικαιωθήκαμε. Ούτε άν νομίζωμε ότι δέν έχομε σχέσι μ' Αυτόν, απαλλαγήκαμε από τήν κρίσι τήν παγκόσμια.

Η μικρή, η ψεύτικη δύναμι αμύνεται κοσμικά, θρασύδειλα. Η αληθινή δύναμι, πού νικά τόν θάνατο, παρουσιάζεται ως τέλεια αδυναμία, άοπλη καί απροστάτευτη. Δέν αντιστέκεται στούς εμπαιγμούς, στό μαστίγωμα, στήν «αποτυχία», στόν σταυρό. Δέν είναι «εκ τού κόσμου τούτου»[26]. Καί σώζει τόν κόσμο.

Εάν κάτι στηρίζεται σέ κάτι ανθρώπινο, κτιστό, αυτό θά διαλυθή, θά καταρρεύση μέσα στόν χρόνο. Καί μαζί του θά καταρρεύση καί αυτός πού τό προσφέρει καί αυτός πού δέχεται αυτό τό σχετικό καί απατηλό ως αλήθεια.

Αντίθετα, άν κάτι δέχεται τή δοκιμασία καί τόν ίδιο τόν θάνατο ως αφορμή νίκης καί χαράς, δηλαδή άν γεννιέται χαρούμενα καί παντοκρατορικά -ως ευλογία γιά όλους- μέσα από τήν τελική δοκιμασία τού θανάτου, αυτό δέν πρόκειται ποτέ νά καταστραφή. Γιατί κάθε δοκιμασία, καί ο ίδιος ο θάνατος, είναι η μήτρα πού τό γεννά.

Αυτό τό δέχεται η ανθρώπινη φύσι βαθιά, τού έχει εμπιστοσύνη, καί σ' αυτό στηρίζεται.

 

Η Εκκλησία έχει τή δύναμι τής κενωτικής αγάπης

 

Η Εκκλησία δίδει τή μαρτυρία αυτής τής φιλανθρώπου δυνάμεως, η οποία «εν ασθενεία τελειούται»[27]. Αυτή η ασθένεια, η οποία είναι η πλησμονή τής δυνάμεως, αυτή η δύναμι, η οποία δέν φοβάται καμμιά απειλή καί δέν είναι ταυτόχρονα απειλή γιά κανένα…

Ακριβώς γι' αυτόν τόν λόγο, γιά νά μήν υπάρχη καμμία παρεξήγησι γιά τό ποιός είναι ο Κύριος καί εξουσιαστής τών ψυχών μας, η Ορθόδοξη Εκκλησία παρουσιάζει τόν Χριστό ως Βασιλέα τής Δόξης, όχι στήν Ανάστασι, αλλά τόν Χριστό, όταν είναι νεκρός, γυμνός, καρφωμένος επάνω στό ατιμωτικό ξύλο τού Σταυρού, τό οποίο έγινε η δόξα τής Εκκλησίας.

Καί ο Κύριος, ευρισκόμενος νεκρός καί γυμνός πάνω στόν Σταυρό, δέν είναι κάποιος ο οποίος νικήθηκε από τά καρφιά καί τό μίσος τών ανθρώπων, αλλά είναι ο «Βασιλεύς τής Δόξης», ο οποίος εκούσια προσφέρεται, γιά νά σωθούν οι άλλοι.

Η αληθινή δόξα φανερώνεται στήν ταπείνωσι, τή θυσία τής αγάπης.

Ο άνθρωπος, άσχετα άν πιστεύη ή δέν πιστεύη, (άν νομίζη ότι πιστεύει ή νομίζη ότι δέν πιστεύει) επιποθεί τήν κατά χάριν θέωσι, αυτό τό απερίγραπτο πού χαρίζει ο Θεάνθρωπος.

Ο,τιδήποτε τού δοθή πού δέν έχει τελικό σκοπό τή θέωσι είναι ανάξιο τού ανθρώπου καί υποτιμητικό, καί γι' αυτόν πού τό δίδει, καί γι' αυτόν πού τό παίρνει, γιατί δέν νικά τόν θάνατο.

Αναπαύεται ο άνθρωπος, όχι όταν στρατεύεται μέ κάποιους εναντίον κάποιων άλλων, αλλά όταν στρατεύεται μέ όλους γιά όλους. Όταν στρατεύεται μέ τόν Εσταυρωμένο, γιά νά σωθούν οι φίλοι του· καί φίλοι του είναι όλοι, καί αυτοί πού Τόν σταυρώνουν[28].

Μιά άλλη αγωγή, μιά άλλη θεολογία, μιά άλλη επιβολή, μιά άλλη επανάστασι. Ανατροπή τών πάντων. Μέσα στή θεία Λειτουργία τής Εκκλησίας τού Θεανθρώπου δέν επικρατεί η αρχή: νά σέ φάω, γιά νά ζήσω, αλλά: «Φάγετε τό σώμά μου, πίετε τό αίμά μου»[29], γιά νά ζήσετε εσείς. Έτσι, τρέφεται ο άνθρωπος μέ ουράνια τροφή καί ευφροσύνη. Καί η κατάληξι, η ευλογία, είναι νά γίνη ο ίδιος ο άνθρωπος Χριστός κατά χάριν. Καί χαίρεται τότε, γιατί νοιώθει ότι η ύπαρξι, η ζωή, ο λόγος του, μπορεί νά θρέψη, νά ενισχύση τόν άλλο. Νοιώθει ότι ο λόγος, η παρουσία του, είναι τροφή φαγώσιμη καί ποτό πόσιμο, γιά νά χορτάση καί νά ξεδιψάση ο άλλος, ο ξένος, ο άγνωστος, ο πονεμένος, ο κλαμμένος, ο πραγματικός, ο αληθινός καί ακριβός, ο όλος εαυτός του.

Ο σκοπός τής ζωής: νά φθάση στήν ωριμότητα, γιά νά μπορή νά δοθή, νά προσφερθή στόν άλλον.

Μεγάλοι συγγραφείς, δημιουργοί, άγιοι… Αυτοί πού παρηγορούν τόν άνθρωπο. Επισκέπτονται προσωπικά, διακριτικά, τόν πονεμένο, τόν μοναχικό, τού κάνουν συντροφιά, τού προσφέρουν τόν εαυτό τους (όχι τά αυτών, αλλά αυτούς). Έχει γίνει τό είναι τους, τό ήθος τους, η πνοή πού άφησε η ζωή τους, τροφή φαγώσιμη, ποτό πόσιμο, πνεύμα παρακλήσεως.

Αυτοί παρηγορούν όλους. Ζούν, έτσι, τήν αιώνια ζωή, πού είναι η ζωή τής αγάπης, η ζωή πού απλώνεται πέρα από τή φυλακή τής φιλαυτίας, πού καταδικάζει σέ κόλασι πνιγμού καί θανάτου τόν άνθρωπο.

Μικροί συγγραφείς, μικροί άνθρωποι… αυτοί πού είναι κλεισμένοι στόν εαυτό τους, θαμπωμένοι από τό μεγαλείο τους, τήν εξυπνάδα ή τήν «αγιότητά» τους. Τούς αφήνει ο κόσμος μόνους, καί προχωρεί παραπέρα.

Μέ τή σάρκωσι τού Θεού Λόγου γίνεται αυτό τό θαύμα: η δόξα τής Θεότητος γίνεται δόξα τού σώματος τού Κυρίου. Καί λάμπει κατά τή Μεταμόρφωσι τό πρόσωπο τού Κυρίου. Λάμπουν καί τά ιμάτια τού Κυρίου.

Τό νά δεχθή ο άνθρωπος αυτή τή δόξα, αυτή τή χάρι, τήν πνευματική αυτή ανάπαυσι, αυτό είναι ο τελικός σκοπός τής υπάρξεως τού ανθρώπου. Αυτή είναι η δύναμι πού ξεπερνά τόν θάνατο.

Καί όταν έλθη η ώρα τού τέλους γιά τόν άνθρωπο αυτόν, αυτή η χάρι, η ανάπαυσι, δέν χωρίζεται ούτε από τήν ψυχή ούτε από τό σώμα τού ανθρώπου.

Αυτή η ίδια χάρι μένει στόν τάφο τού Αγίου, στήν εικόνα τού Αγίου.

Έτσι, από τήν ψυχή του έρχεται η ίδια χάρι καί ευλογία η οποία έρχεται καί από τά άγια λείψανά του, από τόν τάφο του, από τά έργα τού νοός καί τών χειρών του. Η ύλη, όπως λέει ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, η οποία αγιάσθηκε διά τού Κυρίου καί διά τών Αγίων Του, είναι έμπλεως τής θείας χάριτος[30].

Ζώντας στό Άγιον Όρος αισθάνεσαι τήν παρουσία αυτής τής χάριτος καί ευλογίας τών Αγίων νά προχέεται από όλη τή ζωή καί τά έργα των. Γιατί οι ναοί τούς οποίους έκτισαν, οι εικόνες πού ιστόρησαν, τά μουσικά μέλη πού συνέθεσαν, τά ποιήματα πού συνέταξαν, είναι έμπλεα τού θείου κάλλους, πού αναπαύει καί τρέφει τόν άνθρωπο.

Τά προγράμματα ζωής καί τά τυπικά τών ακολουθιών τά οποία εθέσπισαν καί εφήρμοσαν είναι θεία δωρήματα, γιατί είναι υπαγορευμένα από τήν αγάπη τού Θεού πρός τόν άνθρωπο.

Βοηθούν τόν άνθρωπο νά ζήση, νά ησυχάση, νά ωριμάση, νά πή ένα «Κύριε ελέησον» μέ όλη του τήν καρδιά, καί νά βγή ένα «δόξα τώ Θεώ» από όλη του τήν ύπαρξι.

Καί αυτό πού εν τέλει δίδει ένας Άγιος, δέν είναι τά καλά του λόγια καί οι καλές του σκέψεις -γιατί όλοι μπορούμε νά πούμε καλές σκέψεις- αλλά τό ότι διά τού λόγου ή διά τής σιωπής του, διά τού έργου του ή τής απραξίας του, διά τής ζωής καί διά τού θανάτου του μεταδίδει τήν ανάπαυσι καί βεβαιότητα ότι «επεσκέψατο ημάς εξ ύψους ο Σωτήρ ημών»[31], καί ο θάνατος νικήθηκε.

 

Βίωσι τού συνοδικού, Τριαδικού πολιτεύματος

 

Δεχόμαστε λίγη από τή χάρι τού Θεού, τήν οποία είχε ο Κύριος «πρό τού τόν κόσμον είναι»[32]. Καί αυτή η άχρονη καί άκτιστη δόξα απαθώς μερίζεται καί ολοσχερώς μετέχεται[33].

Όταν λοιπόν ο άνθρωπος παίρνη μία χάρι, μία ενέργεια τού Αγίου Πνεύματος, δέχεται δι' αυτού τού τρόπου όλη τή νοητή λαμπηδόνα τού Αγίου Πνεύματος.

Όπως καί στή θεία Κοινωνία, όταν δέχεσαι έναν άγιο μαργαρίτη, ένα ελάχιστο τεμάχιο τού σώματος καί τού αίματος τού Κυρίου, δέχεσαι ολόκληρο τόν Χριστό.

Καί πραγματοποιείται αυτό πού βαθιά επιθυμούμε: Καθένας δέν έχει ένα τμήμα, μηχανικά χωρισμένο, αλλά έχει τό όλον, θεϊκά δοσμένο. Ο κάθε άνθρωπος δέν είναι ένα τμήμα τού όλου, αλλά τό όλον ανακεφαλαιώνεται μέσα στόν καθένα. Έτσι, διά τής ιδίας αυτής χάριτος, διά τής ιδίας αυτής δωρεάς, ο καθένας ελευθερώνεται, γιατί δέχεται τό όλον, καί ταυτόχρονα όλοι ενωνόμαστε, γιατί αντιπροσωπεύομε τό αυτό πλήρωμα. Υπάρχει μιά περιχώρησι τής αληθινής ενότητος καί τής αληθινής ελευθερίας.

Έτσι, δέν έχομε μόνο τή μετάβασι από τήν αρχαιοελληνική σοφία στή μωρία τού κηρύγματος, πού είναι η βίωσι τής σωτηρίας, αλλά έχομε καί τό ξεπέρασμα τού δημοκρατικού πολιτεύματος καί τήν πραγμάτωσι τού συνοδικού πολιτεύματος, πού είναι η κατά χάριν βίωσις τού Τριαδικού τρόπου υπάρξεως στήν ανθρώπινη κοινωνία.

 

Είσοδος στή θεία μυσταγωγία τής ζωής

 

Στή θεία λατρεία, καί ιδιαίτερα κατά τή Μεγάλη Εβδομάδα, εισερχόμεθα εις τά άγια τών αγίων τής ζωής μας. Οι θεοφόροι Πατέρες, θεολόγοι καί μουσουργοί, κάτοχοι τής αρχαιοελληνικής παιδείας καί όργανα τού Πνεύματος, τά πάντα καλώς καί υπερκάλλως διαταξάμενοι[34], μάς προσκαλούν δαιτυμόνας εις τήν ψυχοτρόφον Τράπεζαν.

Διά τής θείας αρμονίας όλων όσα ακούμε, βλέπομε, γευόμεθα καί πράττομε, δέν παρακολουθούμε κάποια αναπαράστασι -έστω καί μέ κλασική ηθοποιΐα- παρελθόντων γεγονότων, αλλά μετέχομε στήν ιερουργία τού μυστηρίου τής σωτηρίας, όπου δέν έχομε σκιά συμβόλου, αλλά πράγματος ταυτότητα[35]. Έχομε τό ξεπέρασμα -άν θέλετε- καί τής αρχαίας τραγωδίας καί τήν είσοδό μας σέ μιά πανάγια καί θεία πραγματικότητα, πού είναι ενσάρκωσι τής θεολογίας.

Στή ζωή τού Αγίου Όρους, στή ζωή τής Εκκλησίας, απολαμβάνομε μέ όλη μας τήν ύπαρξι τίς ευεργετικές συνέπειες καί τήν ευλογία πού ήλθε στόν κόσμο διά τής σαρκώσεως τού Θεού Λόγου, ο οποίος θέλει παντού καί πάντοτε τής Εαυτού σαρκώσεως νά ιερουργήται τό μυστήριο[36].

Υπάρχει μιά πορεία ζωής μέ ατελεύτητη επέκτασι. Στό τέλος έχομε τό ξεπέρασμα, όχι μόνο τής φιλοσοφίας, όχι μόνο τού δημοκρατικού πολιτεύματος, όχι μόνο τής αρχαίας τραγωδίας, αλλά έχομε καί τό ξεπέρασμα τής ίδιας τής προσευχής. Καί όπως λέγει ο Αββάς Ισαάκ ο Σύρος, οι Άγιοι στή Βασιλεία τών Ουρανών δέν προσεύχονται, αλλά «αυλίζονται εν τή ευφραινούση δόξη»[37].

Καί νοιώθεις καί στό Άγιον Όρος ότι ένας αληθινός μοναχός δέν προσεύχεται, αλλά έχει γίνει προσευχή όλη του η ζωή, όλη του η ύπαρξι. Καί απ' όλα, τά πνευματικά καί τά υλικά -τά οποία υλικά είναι έμπλεα τής θείας χάριτος[38]- δέχεται τήν ίδια χάρι καί θέρμη, η οποία τόν βοηθεί νά ωριμάση, νά ησυχάση.

Ένας αγιορείτης έγραφε: «Eίναι σκάνδαλο αυτό πού έγινε καί μού δόθηκε τό προζύμι τής Βασιλείας, ο πολύτιμος μαργαρίτης, τό δυναμικό μυστικό τής ζωής.

Μού δόθηκε τό λίγο μέ τόν πολύ δυναμισμό. Μού δόθηκε τό ελάχιστο, πού είναι μέγιστο. Μού δόθηκε αυτό πού δέν τό αξίζω. Τώρα δέν μένει τίποτε άλλο, παρά νά ευχαριστώ σ' όλη μου τή ζωή.

Μπήκε μέσα στά σπλάχνα τής υπάρξεώς μου τό σπέρμα πού αυτομάτως[39] αυξάνει. Κάθομαι, δουλεύω, κουράζομαι, ξεκουράζομαι μέ ένα σκοπό: νά δώσω τή δυνατότητα σ' αυτό τό σπέρμα νά αυξηθή. Νά απομυζήση κάθε ικμάδα από τή γή τής υπάρξεώς μου, καί νά βλαστήση, νά βγή από μέσα μου μιά άλλη ζωή, πιό δυνατή, άγια, σέ χώρο αφθαρσίας.

Άς μέ εγκαταλείψουν όλοι καί όλα. Αυτό τό ένα μού δόθηκε. Δέν φεύγει. Δέν χάνεται. Αυτό μού έμαθε νά βλέπω καθαρά. Νά αγαπώ ανυστερόβουλα. Νά φεύγω καί νά έρχωμαι μέ τήν ίδια κίνησι. Νά αφήνω τούς άλλους ελεύθερους, καί τότε ακριβώς νά είναι πού τούς έχω δίπλα μου καί μέσα μου.

Δέν απομένει, παρά μόνο ευχαριστία καί δύσις. Νά φεύγω πιά. Εφ' όσον άρχισε νά δουλεύη μέσα μου αυτό τό μυστικό προζύμι πού κάνει τή δύσι ανατολή, τήν απώλεια εύρεσι καί τό ύπαιθρο ζεστή φωλιά.

Έχω μιά σιγουριά καί ανάπαυσι γιά όλους τούς αδελφούς μου. Αφού σ' εμένα -τόν πιό αφιλότιμο καί σκληρό- φέρθηκε έτσι η απερινόητη αγάπη τού Θεού, τί έχει νά κάμη γιά όλα τά άλλα τόσο άγια παιδιά του, πού δέν παρόργισαν ποτέ τήν αγάπη του όσον εγώ;»

Δι' όλων αυτών τά οποία λέμε δέν θέλομε νά δώσωμε τήν εντύπωσι ότι τό Άγιον Όρος καί οι αγιορεῑτες είναι κάτι τό άψογο.

Αντίθετα, μπορούμε νά πούμε τό παρήγορο, ότι υπάρχουν πάρα πολλές αδυναμίες ανθρώπινες, καί ακριβώς γι' αυτό, καί τό Άγιον Όρος είναι ανθρώπινο. Άν ήταν άψογο καί οι αγιορείτες αναμάρτητοι, τότε θά ήταν κάτι υπεράνθρωπο· καί άρα, απάνθρωπο. Αλλά, παρ' όλες τίς αδυναμίες πού έχομε, νοιώθομε ότι τό Όρος είναι άγιο, επειδή η καρδιά του είναι η θεία Λειτουργία, η Μεγάλη Εβδομάδα, οι Άγιοι.

Αυτό τό μοναδικό πού υπάρχει στό Άγιον Όρος καί τό οποίο τό κρατά στή ζωή πάνω από χίλια χρόνια, καί κρατά στή ζωή καί τούς κεκοιμημένους, είναι όχι τό ανθρώπινο, αλλά τό θεανθρώπινο· είναι η ξένη ζύμη τής Βασιλείας τών Ουρανών, η οποία μεταμορφώνει όλο τόν άνθρωπο καί όλη τή ζωή τού ανθρώπου.

Αναπαύεσαι στό Άγιον Όρος ως άνθρωπος, γιατί σώζεται ο άνθρωπος. Αναπαύεσαι, γιατί νοιώθεις τί αγαλλίασι μπορεί νά προσφέρη τό Άγιον Όρος σέ κάθε άνθρωπο.

Καί όταν σάς λέω έναν καλό λόγο γιά τό Όρος, χαίρομαι, γιατί είναι καλός λόγος γιά τόν καθένα άνθρωπο, δέν είναι καλός λόγος γιά τό Άγιον Όρος.

Η αγάπη τού Αγίου Όρους, τών Αγίων, είναι γνήσια, γιατί παρέχει ελευθερία στόν άνθρωπο. Καί η ελευθερία πού παρέχεται είναι αυθεντική, γιατί είναι πλήρης από τή διακριτική παρουσία τής αγάπης, πού σέ ρίχνει στό φιλότιμο καί σού δίδει κουράγιο νά αγωνιστής.

Δέν υπάρχει τό πνεύμα πού χωρίζει στενόκαρδα. Ούτε εκείνο πού φανταστικά αγκαλιάζει καί ανέχεται τόν άνθρωπο, εγκαταλείποντάς τον στό κενό.

Υπάρχει η υψηλή θερμοκρασία πού λιώνει τά πιό σκληρά μέταλλα. Όχι απλή συζήτησι γιά τέτοια κατάστασι.

Υπάρχει η μέγιστη θερμοκρασία τής αγάπης, πού ξεπερνά τόν καύσωνα καί τό ψύχος, καί αποτελεί τήν πυρένδροσο κάμινο τού Πνεύματος, πού θερμαίνει καί δροσίζει μέ τή θέρμη καί τή δροσιά τής θείας στοργής.

Αυτή η υψηλή θερμοκρασία τής θυσιαστηρίου αγάπης ιερουργείται μέσα στή θεία Λειτουργία, στή Μεγάλη Εβδομάδα καί στήν καρδιά τού ταπεινού καί αγίου, πού λάμπει μέ τήν αστραπή τής Θεότητος.

Αλλά δέν είναι καθόλου εύκολο νά φτάσης σ' αυτή τήν κατάστασι, όπου ξεπερνούνται οι όροι τής φύσεως. Φτάνουν λίγοι.

Εφ' όσον έφτασαν αυτοί οι λίγοι, τής ίδιας όμως μ' εμάς φύσεως, φθάσαμε καί μείς, γιατί αυτοί αποτελούν τόν αληθινό καί άγνωστο εαυτό μας.

 Έχουν τέτοια στοργή αγάπης καί τέλεια δύναμι ελεημοσύνης, πού μετά δακρύων προσεύχονται γιά όλο τόν κόσμο, τήν κτίσι, γιά τούς εχθρούς τής αληθείας[40]. Καί αυτό, όχι μέ τά λόγια, αλλά δυνάμει καί αληθεία. Είναι χαραγμένες μέ πύρ άκτιστο οι θείες αυτές εμπειρίες πάνω στό σώμα τής υπάρξεώς των.

 Ένας πονεμένος, ένας πού ζητά τά τίμια καί μένοντα, δέχεται τό μήνυμα αυτό τής αγάπης.

Καί αυτοί οι μεγάλοι, οι μέγιστοι, συμπεριφέρονται ως μικροί, ασθενείς καί ελάχιστοι. Μόνο αγαπούν καί σέβονται. Καί τό επικίνδυνο είναι ότι μάς σέβονται πιό πολύ απ' ό,τι αξίζομε.

Γι' αυτό δέν φωνάζουν. Ο λόγος τής εμπειρίας τους μεταδίδεται εν σιγή, γιά νά τόν παίρνουν αυτοί πού θέλουν καί διψούν. Καί γιά νά μένουν ήσυχοι, νά μήν ενοχλούνται αυτοί πού δέν θέλουν ή δέν έφθασε ακόμη η ώρα τους νά τόν δεχθούν.

«Έν σώμα καί έν πνεύμα»[41] «οι πολλοί εσμεν»[42]». Ενώ ο καθένας μας είναι κατ' εικόνα Θεού πλασμένος, ταυτοχρόνως, κατά τόν άγιο Γρηγόριο Νύσσης, «απ' αρχής μέχρι τών εσχάτων μία τις τού Όντος διήκει εικών… διά τούτο είς άνθρωπος κατωνομάσθη τό πάν γένος ανθρώπων»[43].

Μέσα σ' αυτόν τόν ένα άνθρωπο, πού είναι ολόκληρο τό ανθρώπινο γένος, καθένας μας αντιπροσωπεύει ένα μέλος αυτού τού σώματος. Καί μπορούμε ίσως νά πούμε ότι τό Άγιον Όρος έχει τή θέσι κάποιου ενδοκρινούς αδένος, ο οποίος εκκρίνει ένα ελάχιστο υγρό πού ρυθμίζει τήν ομαλή λειτουργία αυτού τού οργανισμού.

Τούς ενδοκρινείς αδένες τού σώματός μας δέν τούς βλέπομε, καί δέν χρειάζεται νά τούς δούμε. Αυτό πού έχει σημασία, είναι νά υπάρχουν καί νά λειτουργούν σωστά. Έτσι αντιλαμβανόμεθα, διά τής υγείας τού είναι μας, τήν ευεργετική σημασία τής υπάρξεώς των.

Δι' αυτού τού τρόπου βλέπομε, αισθανόμεθα ότι καί τό Άγιον Όρος είναι μακριά, καί ταυτόχρονα βρίσκεται μέσα μας. Η επαφή καί η εγγύτης ρυθμίζεται καί νοείται διαφορετικά.

Νά μέ συγχωρέσετε πού σάς κούρασα. Δέν μπορούσα νά κάνω διαφορετικά. Αλλά η ανάπαυσι βρίσκεται στό ότι ο Θεός μάς αγαπά, καί έτσι μπορούμε νά ζήσωμε.

Τελειώνοντας θέλω νά αναφερθούμε πάλι στήν Ευρώπη: Η Ευρώπη πού ονομάζεται χριστιανική, όπως λέμε. Η Ευρώπη, πού θέλει νά ενώση τούς λαούς της καί νά πάρη ηγετική θέσι στόν κόσμο. Θά ακολουθήση τό παράδειγμα τών «δοκούντων άρχειν τών εθνών»[44], πού κατακυριεύουν τών ανθρώπων; Ή θά ακολουθήση τό παράδειγμα τού Κυρίου, πού θυσιάζεται γιά νά σωθή ο άνθρωπος;

Καί οι μέν Σοβιετικοί είχαν τήν εντιμότητα νά πούν ότι είναι άθεοι. Εμείς, πού ονομάζομε τόν εαυτό μας Χριστιανό, θά έχωμε τήν αντίστοιχη εντιμότητα νά πολιτευθούμε αξίως τού λόγου καί τής διαγωγής τού Κυρίου; Εάν ναί, τότε η προσπάθεια τής Ευρώπης θά στεφθή δι' επιτυχίας, γιατί θά είναι αφορμή παρακλήσεως διά τούς εγγύς καί διά τούς μακράν.

* Ο αρχιμανδρίτης Βασίλειος (Γοντικάκης) είναι Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Ιβήρων του Αγίου Ορους.

 

---

[1]

[2] Ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας.

[3] Ματθ. 16, 26

[4] Β΄ Koρ. 12, 2.

[5] Βλ. Λόγος εἰς τὴν Κοίμησιν, 2, Στὸ Νικολάου Καβάσιλα, Ἡ Θεομήτωρ, ἔκδ. «Ἀποστολικῆς Διακονίας », Ἀθῆναι 21974, σσ. 168-170.

[6] Λουκ. 1, 38.

[7] Α΄ Κορ. 1, 22-23.

[8] Β΄ Κορ. 5, 17.

[9] Ματθ. 27, 51.

[10] Γαλ. 6, 15.

[11] Γαλ. 3, 13.

[12] Α΄ Κορ. 1, 21.

[13] Ἰω 12, 24.

[14] Δοξαστικὸν τῶν Αἴνων τῆς Κυριακῆς τῶν 318 Θεοφόρων Πατέρων τῶν ἐν Νικαίᾳ, Πεντηκοστάριον.

[15]

[16] Ἰω. 6, 45.

[17]

[18]

[19] Ἰω. 4, 14.

[20] Ἰω. 7, 38-39

[21] Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής, Φιλοκ., τομ. Β΄, σ. 92.

[22] Μαρκ. 10, 42-45.

[23] Ἰω. 12, 47-48.

[24] Ἡράκλειτος, Testimonia 16, 37.

[25] Ἰω. 12, 31.

[26] Ἰω. 18, 36.

[27] Β΄ Κορ. 12, 9.

[28] Ἁγίου Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, P. G. 96, 577.

[29] Βλ. Ματθ. 26, 26.

[30] Βλ. Λόγος εἰς τὰς ἁγίας Εἰκόνας, Ι, 16, 16-17.

[31] Ἐξαποστειλάριον Ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων.

[32] Ἰω. 17, 5.

[33] Βλ. Μ. Βασιλείου, Περὶ Ἁγίου Πνεύματος, 9, 22.

[34] Βλ. Συναξάριον τῆς Μ. Πέμπτης.

[35]

[36]

[37]

[38] Βλ. Ἰω. Δμασκηνοῦ, Πρὸς τοὺς διαβάλλοντας τὰς ἁγίας Εἰκόνας,

[39] Πρβλ. Μαρκ. 4, 28.

[40] Ἀββᾶς Ἰσαὰκ ὁ Σῦρος, Λόγος πα΄, σ. 306.

[41] Ἐφ. 4, 4.

[42] Α΄ Κορ. 10, 17.

[43] Περὶ κατασκευῆς τοῦ ἀνθρώπου 185, 47.

[44] Μαρκ. 10, 42.

ΠΗΓΗ: http://www.agioros.com/ivirwn/basil_ibir_euro.htm

Αμετανόητων συγνώμη…

 

Του παπα Ηλία Υφαντή

 

Ίσως θυμάστε την υποκριτικότατη «συγνώμη» του Πάπα για τα, πριν μια χιλιετηρίδα, εγκλήματα των σταυροφόρων της παπικής Εκκλησίας εναντίον της Κων/πουλης και της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Που σημαίνει ότι κάποιος άλλος Πάπας ύστερα από μερικές χιλιάδες χρόνια μπορεί να ζητάει «συγνώμη» για τα σημερινά εγκλήματα της παπικής Δύσης. Για να μας θυμίζουν πάντοτε τα περίφημα λόγια του Χριστού. Που ακτινογραφούν κάθετα και οριζόντια τους αιώνιους Φαρισαίους:

«Αλίμονό σας, , γραμματείς  και φαρισαίοι υποκριτές», λέει ο Χριστός. Γιατί χτίζετε τους τάφους των προφητών και στολίζετε τα μνημεία των δικαίων. Και λέτε: «Αν ζούσαμε στην εποχή των προγόνων μας, δεν θα  ήμασταν συμμέτοχοι   στις δολοφονίες των προφητών». Και ομολογείτε έτσι, ότι είστε παιδιά εκείνων, που δολοφόνησαν τους προφήτες. Γεγονός που σημαίνει  ότι και σεις είστε οχιόπουλα αντάξια των προγόνων σας. Γι' αυτό κι εγώ θα στείλω ανάμεσά σας  προφήτες  και σοφούς. Που θα  τους διώξετε  και θα τους δολοφονήσετε και θα τους σταυρώσετε.  Για να έχετε έτσι την παγκόσμια αποκλειστικότητα  του δολοφονικού έργου σε βάρος των δικαίων…» (Ματθαίου, ΚΓ,29-355).

Και τα λόγια αυτά του Χριστού μας τα θυμίζει οδυνηρά, κάθε χρονιά η μνήμη του Αγίου Νεκταρίου (9 Νοεμβρίου). Και  ιδιαίτερα μας τα θυμίζει   η περίφημη  «συγνώμη»,  που  ζητήθηκε απ' τους σημερινούς δεσποτάδες  για το δολοφονικό σενάριο, που οι προκάτοχοί τους είχαν καταστρώσει  για την ηθική εξόντωσή του.

 Και βέβαια ποτέ δεν μπήκαν στον κόπο ούτε βρήκαν τη ανάλογη φιλοτιμία  να σκεφτούν ότι η συγγνώμη δεν είναι λόγος κενός στο άψυχο χαρτί.  Η συγγνώμη προϋποθέτει μετάνοια. Και μετάνοια είναι η ριζική αλλαγή μιας άθλιας πραγματικότητας.

Μιας πραγματικότητας που δεν σχετίζεται  μόνο με κάποια μεμονωμένα πρόσωπα του παρελθόντος ή κάποιες, κατά καιρούς, εξαιρέσεις. Δεν είναι προσωποπαγής. Αλλά σχετίζεται με το αντίχριστο καθεστώς της δεσποτοκρατίας. Που αποτελεί την εκ βάθρων  ανατροπή του Ευαγγελίου και της Εκκλησίας του Χριστού.

Αυτό το καθεστώς και αυτή η πραγματικότητα  ήταν το πανίσχυρο όπλο των διωκτών του Αγίου Νεκταρίου: Ήταν υπόδειγμα   κληρικού και απολάμβανε της γενικής εκτίμησης. Και, για να μην επισκιάζει  την δεσποτική αυθαιρεσία και ανεπάρκεια η ακτινοβόλα  ανθρωπιά  του, τον έβαλαν στο περιθώριο. Και επειδή κι απ' το περιθώριο τους ήταν «δύσχρηστος», τον έριξαν στον Καιάδα της έσχατης ένδειας και ανυποληψίας. Μια και φρόντισαν το δολοφονικό τους έργο να το καμουφλάρουν  και να το διανθίσουν με την ρετσινιά της ατίμωσης που του φόρτωσαν στην πλάτη…

Αυτή, λοιπόν,  η πραγματικότητα, ανεξαρτήτως  των προσώπων, μήπως  έχει αλλάξει σε τίποτε  από τότε μέχρι τώρα;  Η πραγματικότητα βροντοφωνάζει πως: Όχι!

Γεγονός που σημαίνει ότι όχι ο ένας ή ο άλλος, αλλά όλοι οι δεσποτάδες, ανεξαιρέτως, είναι αλληλέγγυοι γι' αυτή την πραγματικότητα. Και συνεπώς αλληλέγγυοι για το διωγμό του Αγίου Νεκταρίου.

 Όπως ακριβώς και ο Άγιος Νεκτάριος είναι αλληλέγγυος με καθέναν κληρικό, κι ακόμη πιο πέρα με καθέναν άνθρωπο που διώκεται. Και ιδιαίτερα με καθέναν, που διώκεται στο  όνομα του Χριστού, απ' την αντίχριστη δεσποτοκρατία.

Γι' αυτό όχι μόνο δεν ευχαριστιέται, αλλά πικραίνεται  κιόλας απ' τις γιορτές που γίνονται προς τιμήν του και  τους πανηγυρικούς λόγους και τις αιτήσεις «συγγνώμης»…

Τη στιγμή που το καθεστώς, που τον υπέβαλε στο μαρτύριο του εξευτελισμού  και της εξουθένωσης  ζει και βασιλεύει   και τον χρησιμοποιεί ως άλλοθι, για να  συνεχίζει το απάνθρωπο έργο του…

Όπως ακριβώς και οι απηνείς διώκτες  του Χριστού, οι γραμματείς και οι φαρισαίοι, «έχτιζαν τους τάφους των προφητών  και στόλιζαν  τα μνημεία των δικαίων», για να εξαπατούν την κοινή γνώμη  και να εξασφαλίζουν το ανήθικο ηθικό δικαίωμα  όχι μόνο  να διώκουν τους απεσταλμένους του Θεού, αλλά να σταυρώσουν  κι Αυτόν τον ίδιο.

Γι' αυτόν ακριβώς το λόγο  και ο Πακτωλός των χαρισμάτων  του Αγίου Νεκταρίου είναι το αιώνιο ΟΥΑΙ  του Χριστού  εναντίον των γραμματέων και φαρισαίων της  δεσποτοκρατίας. Και  η αμετάκλητη καταδίκη  τους.

Όχι  εκ μέρους  της ανθρώπινης δικαιοσύνης που καταδικάζει τους αθώους και επιβραβεύει τους κακούργους. Αλλά της αδέκαστης  δικαιοσύνης του Θεού!….

 

Παπα-Ηλίας, 07-11-2009

 

http://papailiasyfantis.blogspot.com

http://papailiasyfantis.wordpress.com

E-mail: papailiasyfantis@gmail.com

 

Έτσι βλέπω την Τουρκία του μέλλοντος

 

του Ζουλφού Λιβανελί (Zulfu Livaneli)

Οι γονείς δύσκολα συνειδητοποιούν ότι μεγαλώνει το παιδί τους. Διότι βλέπουν καθημερινά το παιδί και δεν φαίνεται να υπάρχει κάποια διαφορά από τη μια μέρα στην άλλη.

Το παιδί μοιάζει να μην αλλάζει καθόλου. Όμως κάποιος που βλέπει αυτό το παιδί όταν είναι ενός έτους, και το ξαναβλέπει όταν πάει στα δέκα του, δεν μπορεί να πιστέψει στα μάτια του. Και δεν μπορεί να αναγνωρίσει το παιδί. Το ίδιο ισχύει και για τις χώρες.

Σηκωνόμαστε κάθε πρωί, διαβάζουμε τις εφημερίδες, πηγαίνουμε στις δουλειές μας, τα βράδια παρακολουθούμε τις ειδήσεις στην τηλεόραση και δεν μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε τη μεγάλη αλλαγή στη χώρα. Μοιάζουν να είναι όλα ίδια.

 

Κι όμως, η Τουρκία αλλάζει με μεγάλη ταχύτητα, μεταμορφώνεται, γίνεται μια τελείως διαφορετική χώρα. Ο πιο σύντομος τρόπος για να το καταλάβουμε αυτό είναι να απευθυνθούμε σε κάποιον που δεν έχει δει τη χώρα για μερικά χρόνια.Πιστέψτε με, το λέω με όλη μου την ειλικρίνεια, μετά από ένα διάστημα η Τουρκία θα φτάσει σε σημείο να είναι τελείως αγνώριστη.. Θα σαστίσετε και εσείς οι ίδιοι.

Ωραία, και ποιά είναι η κατεύθυνση αυτής της αλλαγής; Μπορούμε να την ονομάσουμε περιληπτικά ως «συντηρητικοποίηση, μετατροπή σε χώρα της Μέσης Ανατολής, πλουτισμό και μείωση της ποιότητας». Αν προσέξετε, κάποιες από αυτές τις ιδιότητες είναι θετικές, ενώ κάποιες άλλες αρνητικές, όμως πραγματοποιούνται παράλληλα.

Δηλαδή, τα χρόνια που έρχονται θα ζήσουμε την εξής κατάσταση:

Μία χώρα γεμάτη ουρανοξύστες και εμπορικά κέντρα,  όπου γίνεται το αδιαχώρητο από πολυτελή καταστήματα και εστιατόρια, με ξένες εταιρείες που έχουν έδρα στη Μέση Ανατολή,

Μια χώρα πλουσιότερη απ'ότι είναι σήμερα. Δηλαδή ένα είδος μεγάλου Ντουμπάϊ ή παλιάς Βηρυτού! Από την άλλη, ένας ταχέως αυξανόμενος ρυθμός αναλφαβητισμού, έλλειψης πολιτισμού, και κατάστασης Λούμπεν.

Σε κάθε σημαντικό πόστο, άνθρωποι που δεν έχουν επιλεγεί αξιοκρατικά, αλλά βάσει των σχέσεών τους με τις θρησκευτικές ομάδες. Μία χώρα υπερβολικά συντηρητική και υπερβολικά «Αμερικανική». Αυτή είναι η εικόνα που βλέπω εγώ.

Δεν θα είναι προφητεία το να πω ότι το AKP θα κερδίσει τις προσεχείς δημοτικές εκλογές και τις επόμενες βουλευτικές εκλογές. Όλοι το βλέπουν αυτό. Και μάλιστα, σε πέντε χρόνια ο Ερντογάν θα γίνει Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλεγμένος απευθείας από τον λαό, και ίσως θα δούμε τον Αμπντουλάχ Γκιούλ ως πρωθυπουργό…

 

Το προσεχές διάστημα η κυβέρνηση του AKP θα χειροκροτηθεί ως «η κυβέρνηση που παρέλαβε τους ηγέτες του ΡΚΚ». Θα συνεχίσει να ρέει χρήμα στην Τουρκία από Μέση Ανατολή και Δύση.

Από την άλλη, το κοσμικό τμήμα της κοινωνίας θα μειωθεί σταδιακά, και παράλληλα θα συνεχίσει να αλληλοσπαράζεται, όπως συνηθίζει να κάνει χρόνια τώρα. Μια τόσο μεγάλη αλλαγή δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί μόνο με τις εσωτερικές δυναμικές..

Ο ρόλος που έχουν επιλέξει οι ΗΠΑ για την Τουρκία στο Μεσανατολικό ζήτημα, εφαρμόζεται με ένα μακροπρόθεσμο σενάριο.

Και οι εσωτερικοί δρώντες, οι πολιτικοί, τα ΜΜΕ, τα πανεπιστήμια, ο επιχειρηματικός κόσμος, οι διανοούμενοι, παίζουν ο καθένας επάξια τον ρόλο του. Εάν με ρωτήσετε τι θα γίνει σε δεκαπέντε χρόνια, μπορώ να κάνω μια πρόβλεψη και γι' αυτό.

Επειδή η κοινωνία θα έχει μεταμορφωθεί με μια συστηματική εκπαίδευση, δεν θα θυμάται κανείς πλέον ούτε καν το έτος ίδρυσης της Δημοκρατίας.

Όποιος επιθυμεί ας φυλάξει αυτό το άρθρο και εφόσον η Τουρκία εξελιχθεί διαφορετικά, ας έρθει να μου το πετάξει στα μούτρα. Όμως δυστυχώς, δεν φαίνεται να είναι καθόλου εφικτό αυτό.

 

ΠΗΓΗ: Πέμπτη, 22 Οκτωβρίου 2009,  http://www.foreignpress-gr.com/2009/10/blog-post_5496.html

 

Ιστοσελίδα Συγγραφέα: http://www.livaneli.net/

Η πολύπλευρη κρίση και τι να κάνουμε

 

Του Θόδωρου Μπατρακούλη*

 

Η προϊούσα πληθυσμιακή γήρανση και οι γενικότερες δημογραφικές εξελίξεις έχουν υποτιμηθεί από τις ελίτ και έχουν παραμεληθεί οι πολιτικές θεραπείας τους. Το πόρισμα της Βουλής αναφορικά με το δημογραφικό πρόβλημα, που είχε εγκριθεί ομόφωνα το 1993 δεν εφαρμόστηκε ποτέ – όπως και το πόρισμα αναφορικά με την προστασία των δασών.

Το πολύ σοβαρό δημογραφικό ζήτημα προσλαμβάνει ανησυχητικό χαρακτήρα σε συνδυασμό με την μαζική είσοδο και εγκατάσταση πολυάριθμων, αγνώστου αριθμού μεταναστών. Η έλλειψη σχεδιασμένης εθνικής μεταναστευτικής πολιτικής, με όρια και συγκεκριμένους στόχους, ήταν πρόβλημα διαχρονικού χαρακτήρα. Αλλά, τις τελευταίες δύο δεκαετίες η κρίση της Παγκοσμιοποίησης – της οποίας η εξέλιξη και οι συνέπειες είναι δύσκολο να προβλεφθούν – προκάλεσε ανεξέλεγκτη πλημμυρίδα λαθρομεταναστών.

Μετά το 1990 η Ελλάδα από χώρα αποστολής μεταναστών έγινε κατ'εξοχήν χώρα υποδοχής μεταναστών. Κατά την διάρκεια των δεκαετιών του 1990 και του 2000 εκατοντάδες χιλιάδες μεταναστών μπήκαν στη χώρα, και η συντριπτική πλειονότητά τους εγκαταστάθηκε σε πολλές αστικές, ημιαστικές και αγροτικές περιοχές. Το ζήτημα της λαθρομετανάστευσης και της κατάστασης και μεταχείρισης των λαθρομεταναστών αποτελεί κεντρικό πρόβλημα των σημερινών κοινωνιών, σύμφυτο με την κρίση της ολιγαρχικής και καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης. Συνιστά βεβαίως πρόκληση και για τις πολιτικές δυνάμεις σε κάθε χώρα και διεθνώς. Οι τρόποι εκδήλωσής του, η έκταση και οι συνέπειες ποικίλλουν, αναλόγως της γεωπολιτικής θέσης, της οικονομικής, πολιτικής και πολιτισμικής κατάστασης της κάθε χώρας.

Το πρόβλημα της παράνομης μετανάστευσης εμφανίζεται οξύ στην Ελλάδα και υπό τη μορφή εισδοχής μεταναστών προερχόμενων από χώρες της Εγγύς και Μέσης Ανατολής διά μέσου Τουρκίας. Η τελευταία, ενώ είχε υπογράψει με την Ελλάδα το 2001 πρωτόκολλο επανεισδοχής των παράνομων μεταναστών, δεν το σεβόταν στην πράξη. Δεν ανταποκρινόταν, όπως όφειλε, στο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου. Οι τουρκικές αρχές κάλυπταν τα κυκλώματα των σύγχρονων δουλεμπόρων. Η στάση αυτή των τουρκικών αρχών αποτελούσε και διαπίστωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Aπό το 2002, που η Κομισιόν είχε λάβει εντολή από το Συμβούλιο Υπουργών να αρχίσει τις διαπραγματεύσεις, η Τουρκία κρατούσε αρνητική στάση. Η χώρα που υπογράφει Συμφωνία Επανεισδοχής με την Ευρωπαϊκή Ένωση, υποχρεώνεται να πάρει πίσω τους μετανάστες που προήλθαν η διήλθαν από αυτήν και διαμένουν σε ένα κράτος της ΕΕ παράνομα, εφόσον της το ζητήσει το κράτος αυτό.

Η Αγκυρα χρησιμοποιεί την σύναψη Συμφωνίας Επανεισδοχής για να ασκήσει πίεση στην Ε.Ε. και στην Ελλάδα εν όψει του επικείμενου κρίσιμου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, όπου θα συζητηθεί η πορεία της Τουρκίας προς την ένταξη. Στις 22 Σεπτεμβρίου συμφωνήθηκε η έναρξη των σχετικών ευρωτουρκικών διαπραγματεύσεων να γίνει στις 4 Δεκεμβρίου, έξι ημέρες πριν από τη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στις Βρυξέλλες (10 και 11 Δεκεμβρίου 2009), όπου θα συζητηθεί η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. Η Τουρκία εκβιάζει με την όλη στάση της την Ε.Ε. και την Ελλάδα για να αποσπάσει το μέγιστο δυνατό της ικανοποίησης των στρατηγικών της στόχων.

         Ποιά πολιτική εξαγγέλλεται από την κυβέρνηση; Την απόκτηση ελληνικής ιθαγένειας στη δεύτερη γενιά μεταναστών, το δικαίωμα ψήφου στις δημοτικές εκλογές για τους μακροχρόνια διαμένοντες και την επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας Δουβλίνο ΙΙ που καθορίζει το καθεστώς ασύλου και επαναπροώθησης μεταναστών, κατόπιν ελληνικού αιτήματος, προανήγγειλε ο Πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου από το βήμα του παγκόσμιου φόρουμ για τη μετανάστευση και την ανάπτυξη (4 Νοεμβρίου). Μέτρα για την ισοπολιτεία των μεταναστών με τους Έλληνες ανακοίνωσε η υφυπουργός Εσωτερικών, Θεοδώρα Τζάκρη, μιλώντας στο Φόρουμ της Κοινωνίας των Πολιτών.

Στις προθέσεις της κυβέρνησης είναι η παροχή ελληνικής υπηκοότητας στα παιδιά των νόμιμων μεταναστών που διαβιούν στη χώρα μας, ενώ εξαγγέλθηκε η συμμετοχή των μεταναστών στις εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης. Η κ. Τζάκρη σημείωσε ότι τα δύο σκέλη της μεταναστευτικής πολιτικής βρίσκονται υπό επεξεργασία, προκειμένου να πάρουν την οδό της νομοθετικής ρύθμισης. Ταυτόχρονα ο ΓΓ του ΟΗΕ Μπανκιμούν έκανε ωμές παρεμβάσεις σε ζητήματα (που θα έπρεπε να είναι) εσωτερικά αλλά και έχουν μείζονα εθνική σημασία: Κυπριακό, Μακεδονικό, μεταναστευτικό. Οποιαδήποτε χώρα  που σέβεται τον εαυτό της τουλάχιστον θα διαμαρτυρόταν…

         Αυτά συμβαίνουν ενώ στη χώρα περισσεύει η α-παιδεία, στην οικονομία κυριαρχούν ο μεταπρατισμός και η εξάρτηση, πολλοί εμφορούνται από αντιλήψεις καταναλωτισμού και ατομοκεντρισμού; Στον Τύπο, σε αρκετούς εκπαιδευτικούς και σε σημαντικό μέρος της νεολαίας επικρατούν εθνομηδενιστικές απόψεις, γλωσσική ανεπάρκεια, σύγχυση ή/και διαστρέβλωση της ιστορικής αλήθειας, διάφορα αγοραία, ‘‘νεοταξίτικα'' ιδεολογήματα. Υπάρχει αποξένωση από το λαïκό πολιτισμό και ‘‘πολυπολιτισμικές'' κενολογίες. Στην εξωτερική πολιτική πρυτανεύει πνεύμα υποτέλειας και ενδοτισμού.

         Η χώρα χρειαζόταν εδώ και καιρό πραγματική ανασυγκρότηση του κράτους με κριτήρια την αξιοκρατία, την υπέρβαση του κομματισμού και την δημιουργικότητα και αποδοτικότητα των λειτουργιών των υπηρεσιών. Η διοικητική επαναθεμελίωση του κράτους είναι σημαντικό να γίνει στη βάση των ιστορικών περιφερειών της. Με Κυβερνήτες και αιρετά Περιφερειακά Συμβούλια, που να διαθέτουν ευρείες, ουσιαστικές αρμοδιότητες και προυπολογισμούς επαρκείς για την υλοποίηση του περιφερειακού αναπτυξιακού σχεδίου. Μια τέτοια επαναθεμελίωση θα έπρεπε να εμπνέεται από αυτόνομα κινήματα ενεργών πολιτών, κινήματα που πρέπει να συμπεριλαμβάνουν στα αιτήματά τους τα στοιχεία που θα συνέθεταν την αγροτική αναγέννηση και την προαγωγή του τοπικού, λαïκού πολιτισμού.

        Κάποιοι ταγοί καλλιεργούν αποπροσανατολισμό και ηττοπάθεια, οδηγούν το λαό σε περιπέτειες με αβέβαιη έκβαση. Αλλά, στην υπαρκτή Ελληνική Δημοκρατία, όλοι οι πολίτες της είμαστε στον ένα ή στον άλλο βαθμό υπεύθυνοι. Απαιτείται αλλαγή νοοτροπίας, απεγκλωβισμός από ιδιοτέλειες, ανευθυνουπευθυνότητα, σφιχταγκαλιάσματα δημοσίων λειτουργημάτων και κομματικής/συνδικαλιστικής ένταξης. Χρειάζεται οικολογική συνείδηση και καθημερινή δράση από περισσότερους ενεργούς πολίτες, που να συνεισφέρει στον απεγκλωβισμό από τις επιλογές που επιβάλλει το σύστημα, η συνεχιζόμενη – με τη μια ή την άλλη ηγεσία – νεοφιλελεύθερη, καπιταλιστική παγκόσμια Νέα Τάξη. Να συνειδητοποιήσουμε την διάχυτη στο πολιτικό σύστημα και στην κοινωνία κρίση αξιών και ηθικής. Η κάθε μια και ο κάθε ένας μας να αναπροσδιορίσουμε ένα νόημα ζωής, να ξαναανακαλύψουμε αγάπη για την πατρίδα, συλλογικές αξίες! Χρειαζόμαστε ενίσχυση της αυτόχθονης σκέψης, όραμα, νέα συλλογικότητα.

         Προκειμένου οι νέοι στην Ελλάδα να παίξουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της πορείας της χώρας, πρέπει κυρίως να βελτιωθεί η Παιδεία, σε όλες τις βαθμίδες, να προωθηθούν με γενναιότητα αλλαγές και να εφαρμοστεί ουσιαστική αξιολόγηση. Η πρόκληση του Πανεπιστημίου του 21ου αιώνα δεν βρίσκεται στη μορφή, αλλά στο περιεχόμενο της εκπαίδευσης και στη διάσωση της Παιδείας ως κοινωνικού αγαθού, έναντι μιας δίνης εξελίξεων της νέας τάξης, που προωθεί τον επαναπροσδιορισμό της ιστορικής αλήθειας και των αξιών που αποτελούν τις δυνάμεις συνοχής των κοινωνικών οικοδομημάτων. Ο διάλογος που άνοιξε σε ορισμένα από ζητήματα χρειάζεται να οργανωθεί καλύτερα ανάμεσα στις κατά το δυνατόν ευρύτερες συλλογικότητες και ενεργούς πολίτες.

        Να αποκασταθούν οι πολίτες θεσμικά στο δικαίωμά τους να ασκούν ελεύθερα κοινωνικό έλεγχο ώστε να καρπώνονται τα αγαθά της συλλογικής γνώσης. Να διεκδικήσουμε αποφασιστικά κατά την επικείμενη αναθεώρηση του Ελληνικού Συντάγματος την τροποποίηση του άρθρου 44, που προβλέπει την δυνατότητα διεξαγωγής δημοψηφισμάτων και στη χώρα μας – όπου δεν στα 35 χρόνια μεταπολιτευτικής ζωής ουδέποτε εκδηλώθηκε η πολιτική βούληση να αξιοποιηθεί αυτή η μέγιστη δημοκρατική δυνατότητα για λήψη αποφάσεων από τον ελληνικό λαό σε μείζονα ζητήματα του εθνικού μας βίου. Να αξιοποιήσουμε τις τεχνολογικές δυνατότητες καταγραφής γνώμης πλήθους στις σύγχρονες μορφές δημοψηφισμάτων (π. χ. Δίκτυο ‘‘Περικλής'' του ΕΜΠ).

        Να αντιταχθούμε με συντονισμένες κινητοποιήσεις σε υποχωρήσεις στα εθνικά θέματα στην Ευρωπαική Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου!

 ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΣΥΝΕΧΙΣΗ ΤΩΝ ΕΝΤΑΞΙΑΚΩΝ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΩΝ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ Ε.Ε.

εφόσον η Τουρκία:

–    Δεν αποσύρει τα κατοχικά στρατεύματά της στην Κύπρο.

–    Δεν καταργεί το casus belli στο Αιγαίο.

– Δεν αναγνωρίζει τις γενοκτονίες που διαπράχθηκαν εναντίον των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολής (Ελλήνων, Αρμενίων, Ασσυρίων).

– Δεν σέβεται τις διεθνείς δεσμεύσεις της στο ζήτημα της λαθρομετανάστευσης.
       

Να καταργηθεί το ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗ!

Η Ελλάδα δεν μπορεί να δέχεται απεριόριστη μαζική είσοδο παράνομων μεταναστών, που φέρνουν τα κύματα που προκαλεί η κρίση της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης. Οι μάζες εξαθλιωμένων άνθρωποι μπορούν να γίνουν όργανα οποιουδήποτε εγκληματικού εγκεφάλου ή/και σύμμαχοι οποιασδήποτε ηγεμονικής δύναμης ή γειτονικού κράτους.

ΟΧΙ στην αποδοχή ΕΝΤΑΞΙΑΚΩΝ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΩΝ με τη FYROM,

εφόσον δεν έχουν καταλήξει τα δύο μέρη σε συμφωνία αναφορικά με μια ονομασία της FYROM έναντι όλων και δεν παύσουν τα Σκόπια να ενεργούν βάσει της διαστρεβλωτικής προπαγάνδας ότι υφίσταται ''μακεδονικό έθνος'' και ότι υπάρχουν αλύτρωτα ‘‘μακεδονικά εδάφη''.

– Να ζητήσουμε την διεξαγωγή ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΩΝ στα μεγάλης σπουδαιότητας ζητήματα:

Εθνικών δημοψηφισμάτων στα μείζονος εθνικής σημασίας θέματα της ένταξης της Τουρκίας, της ΠΓΔΜ και της Αλβανίας στην Ε.Ε. Τοπικών δημοψηφισμάτων σε σπουδαία ζητήματα, όπως η περιβαλλοντική, η αναπτυξιακή και η ενεργειακή πολιτική, καθώς και η μεταναστευτική και οι όροι εγκατάστασης μεταναστών.

* Ο Θεόδωρος Σ. Μπατρακούλης είναι  Δρ Γεωπολιτικής, ΣΕΠ στο ΕΑΠ,  theobatrak@gmail.com

 

Ρίχνει … αποσπάσεις για να κρύψει τα χιλιάδες κενά που υπάρχουν στα σχολεία 

 

Επικοινωνιακά τρικ παλιάς κοπής! «Μη δίνετε σημασία στο τι λένε, προσέξτε καλύτερα τι εννοούν»

 

Του Χρήστου Κάτσικα

 

            Με έναν πρωτοφανή επικοινωνιακό χειρισμό το Υπουργείο Παιδείας, με ανεπίσημο έγγραφό του την Τετάρτη (4/11) το απόγευμα, επιχείρησε να πιάσει τα στασίδια των media και να ελέγξει την πληροφόρηση. Έτσι πληροφορεί "off the record" τους εκπαιδευτικούς συντάκτες των ΜΜΕ ότι «ένας εξαιρετικά μεγάλος αριθμός εκπαιδευτικών, που μπορεί να υπερβαίνει και τις 10.000, βρίσκεται αποσπασμένος σε διάφορες υπηρεσίες του Δημοσίου. Από την κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου και τις περιφερειακές διευθύνσεις ως τις κατά τόπους Ιερές Μητροπόλεις!!!»

            Μάλιστα ο συντάκτης του κειμένου δίνει στους δημοσιογράφους και γαργαλιστικούς τίτλους όπως «Δεν είναι δυο, δεν είναι τρεις, είναι ….χίλιοι δεκατρείς!» (εννοεί τους αποσπασμένους εκπαιδευτικούς) ή «Επί της ουσίας ένας μεγάλος αριθμός εκπαιδευτικών αφορά όχι απλά σε αποσπασμένους αλλά κυριολεκτικά σε… «αγνοούμενους»!

 

            Η στόχευση του κειμένου είναι φανερή αρκεί να παραμερίσει κανείς το δέντρο που καλύπτει το δάσος: Πρώτον ο συντάκτης του κειμένου, θέλει να πείσει ότι επιτέλους το Υπουργείο επιδιώκει να «να μπει τάξη και ο εκπαιδευτικός να ξαναμπεί στην τάξη» και ότι στις αποσπάσεις των εκπαιδευτικών δεν υπήρξε τα προηγούμενα χρόνια κανένα «κριτήριο παραγωγικής χρησιμότητας, καθώς πρυτανεύουν τα κριτήρια πελατειακής εξυπηρέτησης». Δεύτερο και βασικότερο ο συντάκτης του κειμένου ουσιαστικά και τυπικά υπονοεί ότι οι αποσπάσεις των εκπαιδευτικών είναι το έδαφος πάνω στο οποίο λιπαίνονται τα χιλιάδες κενά στα σχολεία. Και εδώ είναι το ζουμί. Γιατί δυο μήνες μετά την έναρξη του σχολικού έτους και ένα και πλέον μήνα μετά τις εκλογές της 4^ης Οκτωβρίου όπου άλλαξε η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, τα σχολεία παραμένουν με χιλιάδες κενά (περισσότερα από 4.000 σε Α/Βάθμια και Β/βάθμια) και το Υπουργείο δεν προχωράει στις απαραίτητες προσλήψεις.

 

            Ωστόσο οφείλουμε να πούμε και δυο κουβέντες για το θέμα των αποσπάσεων των εκπαιδευτικών. Υποστηρίζουμε ότι ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζεται το Υπουργείο το θέμα αυτό έχει στοιχεία υποκρισίας. Είναι γνωστό σε όλους τους εκπαιδευτικούς εδώ και πολλά πολλά χρόνια ότι οι αποσπάσεις σε Διευθύνσεις και Γραφεία είχαν σε αρκετές περιπτώσεις ρουσφετολογικό χαρακτήρα, ιδιαίτερα εκείνες με τις οποίες ένας εκπαιδευτικός που διορίζονταν σε κάποια απομακρυσμένη περιοχή έπαιρνε απόσπαση σε κάποιο γραφείο εκπαίδευσης δίπλα στο σπίτι του ή στο Υπουργείο Παιδείας. Επίσης ρουσφετολογικό χαρακτήρα σε πολλές περιπτώσεις είχαν και οι αποσπάσεις σε διάφορους φορείς του Υπουργείου π.χ. στον ΟΕΕΚ, στην Ακαδημία Αθηνών, κλπ αλλά και σε άλλους φορείς εξωεκπαιδευτικούς όπως π.χ στις κατά τόπους Μητροπόλεις. Μάλιστα είναι αλήθεια ότι τα τελευταία χρόνια ιδιαίτερα οι αποσπάσεις αυτού του τύπου ήταν ψωμοτύρι για την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας για ευνόητους λόγους. Ποιος όμως έχει την κύρια ευθύνη γι αυτήν την κατάσταση, που υπήρχε, σε μικρότερο βαθμό αλλά υπήρχε, και πριν το 2004 επί κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ; Ποιος θεσμοθέτησε να έχει το δικαίωμα να αποσπώνται εκπαιδευτικοί σε διάφορες υπηρεσίες με απλή υπογραφή Υπουργού και χωρίς να υπάρχει κανένας έλεγχος έστω από το ΚΥΣΔΕ και το το ΚΥΣΠΕ; Αλήθεια του Υπουργείο Παιδείας καταφεύγει για μια ακόμη φορά στο γνωστό τέχνασμα: ρίχνει λάσπη στο πρόσωπο του εκπαιδευτικού και μετά τον καταγγέλλει ότι είναι λασπωμένος. Γιατί για όποιον έχει μάτια να δει και την τιμιότητα να πιστέψει στα μάτια του είναι φανερό ότι και στην περίπτωση των ρουσφετολογικών αποσπάσεων την κύρια, τη βασική ευθύνη δεν την έχει ο εκπαιδευτικός αλλά αυτοί που δημιουργούν το πλαίσιο του ρουσφετιού για να τον έχουν όμηρο.

 

            Και κάτι ακόμη για να βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους. Αλήθεια τα Γραφεία ή οι Διευθύνσεις εκπαίδευσης ή οι Βιβλιοθήκες ή το ίδιο το Υπουργείο δεν χρειάζονται εκπαιδευτικούς για τις θέσεις και τις εργασίες που υπάρχουν; Δεν είναι καλύτερο πτυχιούχοι καθηγητικών σχολών που έχουν  περάσει από τη σχολική εκπαίδευση να στελεχώνουν κάποια στιγμή (όταν οι ίδιοι το ζητήσουν) τις παραπάνω υπηρεσίες; Γιατί αυτό παρουσιάζεται υποκριτικά ως απαράδεκτο; Μήπως λείπουν οι αδιόριστοι φιλόλογοι, μαθηματικοί, φυσικοί κλπ και έχουμε αυτά τα χιλιάδες κενά στα σχολεία; Να θυμίσουμε ότι πάνω από 150.000 αιτήσεις αδιόριστων εκπαιδευτικών όλων των κλάδων και όλων των ειδικοτήτων υπάρχουν στις διάφορες λίστες του Υπουργείου Παιδείας έτοιμοι να εργαστούν σε όποιο μέρος της χώρας κληθούν.

 

ΠΗΓΗ: http://www.alfavita.gr/ank_b/ank5_11_0322.php

Η αφετηρία της διανοητικής εξέλιξης του Karl Marx

 

Του (+) Παναγιώτη Κονδύλη

 

Περίληψη

 

Γιατί ο Μαρξ επιλέγει να ασχοληθεί με τη μετακλασσική ελληνική φιλοσοφία στη διδακτορική του διατριβή;

1. Οι ριζοσπαστικοί εγελιανοί στους οποίους ανήκει ο Μαρξ θεωρούν τον εαυτό τους και πρωτεργάτη αλλά και επίγονο του Χέγκελ. Η συναίσθηση του επιγόνου τους κάνει να ανακαλύπτουν εκλεκτικές συγγένειες με τους εκπροσώπους της όψιμης ελληνικής φιλοσοφίας που κι εκείνοι αντιμετώπισαν το δύσκολο έργο να φιλοσοφήσουν μετά τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη.

2. Η μετα-αριστοτελική προσφέρει στους νεοεγελιανούς την κατάλληλη θεωρητική αφετηρία για την πάλη τους κατά της θεολογίας.

3. Βασικό γνώρισμα της φιλοσοφίας των επιγόνων είναι η αποκοπή από τη μεταφυσική προβληματική και η στροφή προς τον υποκειμενικό χώρο, προς την αυτοσυνειδησία. Η αυτοσυνειδησία όμως ήταν το κεντρικό σύνθημα των νεοεγελιανών.

Αυτοσυνειδησία

 

Βασικό φιλοσοφικό μέλημα των ριζοσπαστών επιγόνων του Χέγκελ ήταν να δείξουν ότι το απόλυτο πνεύμα (η ύψιστη αρχή του εγελιανού συστήματος) δεν ήταν κατά βάθος τίποτα άλλο παρά η αυτοσυνειδησία. Κατ' αυτούς, ο Χέγκελ φαινομενικά μόνο αντιτάσσει το Απόλυτο στο Εγώ και υποτάσσει το δεύτερο στο πρώτο. Στην πραγματικότητα το Απόλυτο απορροφάται πλήρως από το Εγώ, Θεός και άνθρωπος ταυτίζονται και άρα ο μόνος Θεός που υπάρχει είναι ο άνθρωπος. Η έννοια του ανθρώπου ισοδυναμεί με το σύνολο των ανθρώπινων εκδηλώσεων, άνθρωπος δηλαδή είναι το ενεργό υποκείμενο που δημιουργεί την ιστορία: Θεός και Ιστορία, Άνθρωπος και Ιστορία ταυτίζονται.

Η ερμηνεία όμως αυτή του Χέγκελ είχε το θεωρητικό της αντίτιμο: για να υποστηριχθεί η ταύτιση πνεύματος και αυτοσυνειδησίας, έπρεπε να αποσιωπηθούν άλλες, σημαντικές πλευρές της σκέψης του δασκάλου: Το απόλυτο πνεύμα του Χέγκελ κάλυπτε και την ανθρώπινη και την εξω-ανθρώπινη, δηλαδή τη φυσική, πραγματικότητα, επιπλέον δε όλες τις μορφές και του υποκειμενικού και του αντικειμενικού πνεύματος. Συμπίεση του πνεύματος στα όρια της αυτοσυνειδησίας σήμαινε χωρισμό ανθρώπινου πνεύματος και άψυχης φύσης αλλά και διάσταση του υποκειμενικού πνεύματος με το αντικειμενικό, αντίθεση δηλαδή ατομικής αυτοσυνειδησίας προς τις κοινωνικοπολιτικές πραγματώσεις του πνεύματος.

Για το Χέγκελ ήταν αδιανόητο ότι η φιλοσοφική αυτοσυνειδησία μπορούσε να έρθει σε σύγκρουση με τον κοινωνικοπολιτικό κόσμο: Αν παρατηρούνται συγκρούσεις μεταξύ αυτοσυνειδησίας και κοινωνικοπολιτικής πραγματικότητας, θα πρόκειται για ατελείς μορφές τόσο της πρώτης όσο και της δεύτερης. Συνεπώς δεν υπάρχει ολοκληρωμένη φιλοσοφία (άρα και αυτοσυνειδησία) όσο ο κόσμος παραμένει ατελής και, αντίστροφα, η παρουσία ολοκληρωμένης φιλοσοφίας, δηλαδή μιας εννοιολογικής συμπύκνωσης του κόσμου, σημαίνει ότι ο κόσμος έχει φτάσει στο ανώτατο επίπεδο εξέλιξης.

Οι νεοεγελιανοί όμως έχουν μια διαφορετική αίσθηση και αντιμετώπιση της πραγματικότητας. Τους ενδιαφέρει η κριτική της και όχι ένα φιλοσοφικό σύστημα που ζει από τη συμφιλίωση (Versöhnung), από την αμοιβαία διαμεσολάβηση (Vermittlung) και άρση των αντιθέσεων (Aufhebung). Στο πλαίσιο αυτό επανανακαλύπτουν την υποκειμενικού χαρακτήρα μετακλασσική ελληνική φιλοσοφία αλλά και το δυναμικό υποκειμενισμό του Φίχτε. Απορρίπτουν έτσι την εγελιανή θεωρία της συμφιλίωσης με την πραγματικότητα και προβάλλουν το αίτημα της πραγμάτωσης της φιλοσοφίας: φιλοσοφία και πραγματικότητα χωρίζονται και η πρώτη, όντας η τελειότερη, γίνεται το μέτρο με το οποίο κρίνεται η δεύτερη.

Από εδώ προκύπτει το πρωτείο της πράξης απέναντι στη θεωρία: Με την πραγμάτωση της φιλοσοφίας επιδιώκεται ουσιαστικά η αποκατάσταση μια γνήσιας και οριστικής πραγματικότητας (ολότητας). Να διευκρινιστεί ότι ως πράξη εννοείται η θεωρητική εργασία που αναπτύσσει η φιλοσοφία όταν εγκαταλείπει την ενατενιστική στάση και υιοθετεί κριτική συμπεριφορά.

 

Μαρξ και θρησκεία

 

Η φιλοσοφία λοιπόν για τον νεαρό Μαρξ μπορεί να αποτελέσει κριτική του κόσμου μόνο αν αποτελεί συνάμα υπέρβαση του έστω και θεωρητική. Λείπει εδώ η θεωρία για την ιδεολογία ως "ψευδή συνείδηση". Η πίστη στον κοσμοδιορθωτικό ρόλο της φιλοσοφίας πηγάζει από την άγνοια των κοινωνικών και φιλοσοφικών εξαρτήσεων της φιλοσοφικής σκέψης. Η φιλοσοφία, για τον νεαρό ιδεαλιστή Μαρξ, δεν καθορίζεται από τον κόσμο, παρά μπορεί και οφείλει να τον καθορίσει. Ενώ στον ώριμο Μαρξ, θρησκεία και φιλοσοφία ταυτίζονται, την εποχή που γράφει τη διατριβή του θεωρεί τη φιλοσοφία ως τον μεγαλύτερο και αληθινό πολέμιο της θρησκείας. (Είναι τόσο έντονη η επιθυμία του να αντιπαραθέσει φιλοσοφία και θρησκεία που αμφισβητεί ακόμα και την πνευματική συγγένεια πλατωνισμού και χριστιανισμού).

Η φιλοσοφία για το Μαρξ ενσαρκώνει το αλτρουϊστικό ήθος που εμπνέεται από το Λόγο, το ήθος του ελεύθερου και αυτόνομου ατόμου, ενώ η θρησκεία ενσαρκώνει το φόβο της τιμωρίας, εμπνέοντας μια μικρόψυχη και ιδιοτελή συμπεριφορά. Αντιπαραθέτει στον ιδιοτελή ατομικισμό τη συλλογική υπόσταση και αξία του ανθρώπινου γένους. Η αυτοσυνειδησία είναι μία υπερήφανη, ατομική κριτική παρουσία που καταπολεμά την υποταγή στους θρησκευτικά καθαγιασμένους θεσμούς, ενώ το ανθρώπινο γένος είναι η ανώτερη αρχή που σβήνει τους ατομικούς φόβους και την ιδιοτέλεια.

Ο νεαρός Μαρξ συμμαχεί με τον υλισμό, παρόλο που δεν ομολογεί – ούτε καν υπαινίσσεται – πίστη στην προτεραιότητα της ύλης απέναντι στη συνείδηση, επειδή ο υλισμός εμφανίζεται ως συνεπής άρνηση των θρησκευτικών μύθων, άρα ως ηθική στάση απαλλαγμένη από το φόβο και την ελπίδα. Ξεκινάει λοιπόν από μια ηθική κι όχι μεταφυσική αποτίμηση του υλισμού, και τον συγκαταλέγει στα ρεύματα που συναπαρτίζουν το διαφωτισμό, ως κίνημα κατά της δεισιδαιμονίας και της πρόληψης.

 

Από την εισαγωγή του Π. Κονδύλη στο βιβλίο: Κ. Μαρξ, Διαφορά της δημοκρίτειας και επικούρειας φυσικής φιλοσοφίας [1841], Εκδόσεις Γνώση 1983. [περίληψη, ενδιάμεσοι τίτλοι: herrk]

 

Η «καμένη γη», το διπλάσιο αμμωνιαζόλ και το επίδομα πυροπλήκτων!

Η πορεία της «αναφύτευσης» μεταξύ των υψηλών προσδοκιών και της αμφίβολης αποτελεσματικότητας*

 

Του Γιάννη Στρούμπα

 

Η εναλλαγή της Ν.Δ. με το ΠΑ.ΣΟ.Κ. στη διακυβέρνηση της χώρας μεταπολιτευτικά συνοδεύεται από την πάγια διαπίστωση του κόμματος που ανέρχεται στην εξουσία ότι παρέλαβε από το προηγούμενο κόμμα «καμένη γη». Η εξακρίβωση της διαπίστωσης αυτής είναι υπόθεση πολύπλοκη.

---

* α΄ δημοσίευση: εφημ. «Αντιφωνητής», αρ. φύλλου 282, 1/11/2009.

Η δυσχερής θέση της ελληνικής οικονομίας σαν υφιστάμενη κατάσταση δεν αμφισβητείται, όμως ο ακριβής προσδιορισμός της προαναφερθείσας δυσχέρειας φαντάζει σχεδόν αδύνατος. Τα κριτήρια με τα οποία επιχειρείται ο υπολογισμός των δημοσιονομικών στοιχείων της χώρας δεν είναι αυστηρά καθορισμένα και μεταβάλλονται ανάλογα με τις σκοπιμότητες που εξυπηρετούν το κάθε κόμμα. Οι μεταβολές ισοδυναμούν με τη διάψευση του «νοικοκυρέματος» που υποτίθεται ότι είχε συντελεστεί από την εκάστοτε προηγούμενη κυβέρνηση. Παράλληλα, η επαναλαμβανόμενη προεκλογική δέσμευση των κομμάτων εξουσίας για επαναπρογραμματισμό του «νοικοκυρέματος» και σταθεροποίηση της οικονομίας συγκρούεται με την υπαρκτή τάση τους να κατασπαταλούν τους πόρους των κρατικών ταμείων προς ικανοποίηση ρουσφετιών για λογαριασμό των κομματικών ψηφοφόρων. Οι συγκεκριμένες συγκρουόμενες τάσεις καθιστούν θολό το τοπίο ως προς τη δόση αλήθειας που περιέχουν οι αμφίπλευρες διαπιστώσεις αναφορικά με τον… «βαθμό εγκαύματος» που υφίσταται η μονίμως πυρόπληκτη ελληνική οικονομία.

Το παιχνίδι της επίρριψης κάθε φορά ευθυνών στην προηγούμενη κυβέρνηση διεξαγόταν μέχρι πριν από λίγα χρόνια με όρους «εσωτερικής κατανάλωσης». Τα τελευταία όμως χρόνια έχει προωθηθεί στο ευρωπαϊκό πεδίο, λόγω της υποχρέωσης να ενημερώνεται η Ε.Ε. για τις επιδόσεις των μελών της. Η λογοδοσία προς τους Ευρωπαίους εταίρους μας για την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, η οποία μονίμως «αποδεικνύεται» μετεκλογικά χειρότερη απ' όσο υπολογιζόταν προεκλογικά, συμπεριλαμβάνει τη «σκληρή μάχη» για την εξασφάλιση μιας νέας προθεσμίας, που θα επιτρέψει στην ελληνική οικονομία να ορθοποδήσει μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα και να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της για την τήρηση των κοινά συμφωνημένων από τα κράτη – μέλη της Ε.Ε. υγιών οικονομικών παραμέτρων. Η ένταξη πάντως της Ελλάδας στην Ε.Ε. δεν ήταν αρκετή ώστε να οδηγήσει στην εξάλειψη του φαινομένου να παραμένουν συγκεχυμένοι οι παράγοντες που συνυπολογίζονται για την ασφαλή εκτίμηση των οικονομικών δεδομένων στη χώρα.

Αναφορικά με τις ασάφειες στον καθορισμό των πραγματικών οικονομικών στοιχείων και την αδυναμία ακόμη και της Ε.Ε. να ελέγξει τους αυθαίρετους υπολογισμούς είναι χαρακτηριστικές οι δηλώσεις τόσο του επιτρόπου κ. Χουακίν Αλμούνια όσο και του κ. Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, επικεφαλής του Eurogroup. Ο κ. Αλμούνια, με αφορμή τον υπολογισμό του δημοσιονομικού ελλείμματος της χώρας μας από τη νέα κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. στο 12,5% του Α.Ε.Π. για τη φετινή χρονιά, κι όχι στο 6%, όπως το υπολόγιζε η προηγούμενη κυβέρνηση της Ν.Δ., επισήμανε τη «σημαντική απόκλιση των ελληνικών στοιχείων» προεξαγγέλλοντας την έρευνα που θα ακολουθήσει, σε συνεργασία με τη Eurostat, για τον εντοπισμό όσων λόγων οδήγησαν στην ευρύτατη απόκλιση, ενώ τόνισε: «Αυτές οι σοβαρές ασυμφωνίες απαιτούν μια ανοιχτή και εις βάθος έρευνα για το τι συνέβη. Είχαμε αυτά τα συμβάντα και στο παρελθόν και αλλάξαμε αποφάσεις, ακόμη και τους κανονισμούς, προκειμένου να αλλάξουμε την ικανότητα της Eurostat να αντιμετωπίζει τέτοια προβλήματα.» Ο κ. Γιούνκερ, πάλι, δεν επιδίωξε κανέναν εξωραϊσμό της κατάστασης: «Το παιχνίδι τελείωσε, χρειαζόμαστε αξιόπιστες στατιστικές», δήλωσε απηνώς.

Η αυστηρή γλώσσα των αρμόδιων στελεχών σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τα οικονομικά ζητήματα είναι ενδεικτική της σοβαρότητας του θέματος. Για τον κ. Αλμούνια οι ελληνικές κυβερνήσεις αποδεικνύονται παντελώς αναξιόπιστες. Η πρότασή του για «ανοιχτή και εις βάθος έρευνα» αποκαλύπτει την αντίληψή του για το ελληνικό πολιτικοοικονομικό σκηνικό: πρόκειται για χώρο κυριαρχίας της απάτης, γι' αυτό και του επιφυλάσσεται ρόλος κατηγορουμένου έως ότου διαλευκανθεί η υπόθεση. Για τον κ. Γιούνκερ το παιχνίδι των ελληνικών κομμάτων δεν γίνεται πλέον ανεκτό. Ο σαφής προσδιορισμός των οικονομικών στοιχείων με ρητά καθορισμένα κριτήρια κρίνεται επιτακτικός.

Οι Ευρωπαίοι αρμόδιοι για τα οικονομικά ζητήματα έχουν απόλυτο δίκιο. Ασχέτως αν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς με την οικονομική πολιτική της Ε.Ε., η απουσία ρητών κριτηρίων για τον σαφή προσδιορισμό των οικονομικών μεγεθών καθιστά με λογική αναγκαιότητα τη χώρα μας ανυπόληπτη. Η συγκεκριμένη κατάντια, αν δεν είναι τραγική, είναι αναμφίβολα τραγελαφική. Αρμόζει σε κρατικές οντότητες τριτοκοσμικές, όπου κυριαρχεί η ανομία κι η εξαπάτηση με στόχο το ρίζωμα του κάθε κόμματος στην εξουσία. Η απουσία σοβαρότητας, αν όχι η γελοιότητα της υπόθεσης, συνιστά μεταφορά σε μεγάλη, ευρωπαϊκή κλίμακα της απίστευτης γελοιότητας των ελληνικών φοιτητικών εκλογών, όπου η κάθε φοιτητική παράταξη εμπαίζει τη δημοκρατία εξάγοντας τα δικά της αποτελέσματα, ανάλογα με τις σχολές που αποδέχεται ότι πρέπει να συνυπολογίζονται για την έκδοση των αποτελεσμάτων ή όχι, και σύμφωνα φυσικά με το πόσο συμφέροντα ακούγονται για την καθεμιά τους τα εκλογικά νούμερα που διαμορφώνονται.

Το αρρωστημένο σκηνικό επιβάλλει την άμεση εξυγίανση του τοπίου με την «αναφύτευση» της «καμένης γης». Απαιτείται ωστόσο η όποια προσπάθεια εξυγίανσης να 'ναι ειλικρινής και να μην περιοριστεί για μία ακόμη φορά σε επικοινωνιακό παιχνίδι εντυπώσεων. Η κ. Ντόρα Μπακογιάννη δεν είναι ειλικρινής όταν δηλώνει επί του θέματος ότι «πριν από τις εκλογές τόσο η Τράπεζα της Ελλάδος όσο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχαν προειδοποιήσει για την πραγματική κατάσταση της οικονομίας αλλά εκείνοι [σ.σ.: οι πολιτευτές του ΠΑ.ΣΟ.Κ.] επέμεναν να τάζουν τα πάντα στους πάντες» (20/10/2009). Και δεν είναι ειλικρινής γιατί αποπειράται με τη δήλωσή της να μονοπωλήσει για λογαριασμό του κόμματός της την αλήθεια, η οποία όμως δεν του ανήκει. Είναι σαν να επιβεβαιώνεται θριαμβικά η Ν.Δ. με διαπίστωση του τύπου «εμείς σας τα λέγαμε προεκλογικά, σας τα 'χε αποκαλύψει ο κ. Καραμανλής, μα εσείς δεν μας πιστεύατε!». Η υποτιθέμενη όμως επιβεβαίωσή της δεν είναι τίποτα περισσότερο από επιβεβαίωση των ψευδών της «εκμυστηρεύσεων» ή έστω των μισών της αληθειών. Κι αυτό γιατί η Ν.Δ. δεν τόλμησε να διαψεύσει την ορθότητα των αριθμών που κοινοποίησε το ΠΑ.ΣΟ.Κ., άρα παραδέχτηκε το δικό της ψεύδος περί 6%, τη στιγμή που η πραγματική(;) τιμή «έτρεχε» στο 12,5%.

Η υπόσχεση της νέας κυβέρνησης του ΠΑ.ΣΟ.Κ. ότι θα μεριμνήσει για μια ανεξάρτητη και αξιόπιστη Στατιστική Υπηρεσία, η οποία θα εγγυάται την αλήθεια κάθε κρατικού στατιστικού στοιχείου, δημιουργεί υψηλές προσδοκίες. Απομένει βέβαια η υλοποίησή της. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να υπερβεί το παρελθόν του, που χαρακτηρίζεται άλλωστε από αντίστοιχες πρακτικές με εκείνες της Ν.Δ. στη δημοσιοποίηση των κρατικών δημοσιονομικών στοιχείων. Νέα διάψευση των υποσχέσεων θα εμπεδώσει την αναξιοπιστία και τη φαιδρότητα των ελληνικών πολιτικών κομμάτων. Δεν θα απέχουν μάλιστα πολύ από το να θυμίζουν τα ποικίλα απορρυπαντικά, που σε κάθε τους νέα «αναβάθμιση» διαφημίζουν την καινούρια τους «τελειότητα», παραγνωρίζοντας πως με τον τρόπο αυτό ακυρώνουν τον εαυτό τους, εφόσον και με την παλιά τους μορφή πάλι την «τελειότητα» διαφήμιζαν, που πλέον όμως διαψεύδεται ως ατελής και ξεπερασμένη!

Αν συνεπώς η νέα κυβέρνηση αποτύχει να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων, και μας παραπέμψει στην απάτη της «τέλειας», μα στην πραγματικότητα αμφίβολης αποτελεσματικότητας των απορρυπαντικών, η οποία μάλιστα προοιωνίζεται την επόμενη από την πλευρά τους εξαπάτηση, απλώς θα αποδείξει ότι οι υποσχέσεις των κομμάτων για ανάταση είναι ο μανδύας που εξωραΐζει μία αδύνατον να τροποποιηθεί βαλτωμένη κατάσταση. Το διπλάσιο αμμωνιαζόλ, σαν υπόσχεση αποτελεσματικότητας, τίθεται στην αμφίβολου αποτελέσματος υπηρεσία προς «αναφύτευση» της «καμένης γης». Στη συγκεκριμένη περίπτωση τυχόν νέες διαπιστώσεις από τους Ευρωπαίους εταίρους για την αναξιοπιστία μας λίγη σημασία θα 'χουν. Σημαντική θα είναι η πραγματικά «καμένη γη» μιας οικονομίας, της οποίας η μόνη ουσιαστική διέξοδος, έπειτα από τόσα «εγκαύματα», θα 'ναι να αιτηθεί το… επίδομα πυροπλήκτων.

Γιάννης Στρούμπας

Οι Κούρδοι. Ένας λαός που δεν μπορεί να  αμφισβητηθεί η ύπαρξή του

 

Του Ahmet Dere

 

Πρόλογος Μιχάλης Χαραλαμπίδης – Εισαγωγή Φάνης Μαλκίδης

 Αθήνα: εκδ. Γόρδιος, 2009,  τηλ. 210-8252279

 

Ο Ahmet Dere, πολιτικός πρόσφυγας,  αντιπρόσωπος του Κουρδικού Εθνικού Κογκρέσου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τοποθετεί το κουρδικό ζήτημα ιστορικά και στη σύγχρονη διάστασή του.  Η σύλληψη του Αμπντουλάχ Οτζαλάν το 1999, δημιούργησε οπωσδήποτε πολλά  νέα δεδομένα  για το μέλλον του κουρδικού ζητήματος, δεδομένα που αναδείχθηκαν πιο έντονα μετά  την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ το 2003 και τη οικοδόμηση μίας ομόσπονδης κουρδικής κρατικής δομής. Ταυτόχρονα η μετατροπή της θανατικής ποινής του Οτζαλάν σε ισόβια κάθειρξη,  οι ολοένα περισσότερες φωνές σε όλο τον κόσμο, ακόμη και στην Τουρκία που ζητούν πολιτική λύση  για το Κουρδικό, δίνουν νέες προοπτικές για το μέλλον.

Το βιβλίο του Ahmet Dere, υποστηρίζει ότι  το Κουρδικό ζήτημα αποτελεί μία πολύ σημαντική παράμετρος της περιοχής που περιλαμβάνει την Τουρκία, το Ιράκ, το Ιράν και τη Συρία. Και αυτό όχι μόνο γιατί  σ' αυτά τα κράτη οι Κούρδοι αποτελούν ένα μεγάλο μέρος του συνολικού πληθυσμού και η παρουσία τους είναι αδιάλειπτη εδώ και χιλιάδες χρόνια, αλλά γιατί οι Κούρδοι αποτελούν πλέον κεντρική συνιστώσα των μελλοντικών εξελίξεων στην περιοχή. Αυτό φαίνεται  στο Ιράκ, η θέληση των Κούρδων της Τουρκίας να συνεχίσουν την προσπάθειά τους  με ένοπλη πάλη και πολιτική δραστηριοποίηση, ο πολιτικός αγώνας των Κούρδων του Ιράν και της Συρίας, δεδομένα που συγκροτούν προϋποθέσεις υλοποίησης δημιουργίας Κουρδικού κράτους,  του οράματος δηλαδή εκατομμυρίων Κούρδων σε όλον τον πλανήτη.

Αίσχος!…

 

Του παπα Ηλία Υφαντή

 

Ο Αισχύλος, στον «Προμηθέα Δεσμώτη», λέει, πως είναι χειρότερος ο κάθε νέος αφέντης. Και να που το απόφθεγμά του επαληθεύεται-δυστυχώς- και στις μέρες μας. Σε βάρος της φτωχολογιάς, που σαν τον Προμηθέα είναι καρφωμένη στο βράχο της ληστρικής απανθρωπιάς. Όπου τα όρνια της πολιτικής αδιαλείπτως και εναλλάξ, του κατασπαράζουν τα σπλάχνα…

Γράφαμε, λοιπόν, σχετικά με τους προηγούμενους αφεντάδες και τον «πράσινο φόρο»τους:

«Πως είναι δυνατόν να φτάσουν σε τέτοιο σημείο απανθρωπιάς, ώστε να επιβαρύνουν με δυσβάστακτο φόρο ακόμη και τα παλιά αυτοκίνητα! Φόρο που μάλιστα τον έχουν βαφτίσει -οι ρυπαροί- με πρόσχημα τη ρύπανση του περιβάλλοντος, και «πράσινο ….

Κι αυτό έγινε σε βάρος των οικονομικά ασθενέστερων, για τους οποίους χύνουν- τάχα, οι υποκριτές-μαύρα δάκρυα! Όταν τα παλιά αυτοκίνητα είναι είδος πρώτης ανάγκης για τη φτωχολογιά. Που οι περισσότεροι, σε καμιά περίπτωση, δεν έχουν τη δυνατότητα να τα αντικαταστήσουν με καινούργια. Όπως οι απάνθρωποι πολιτικοί και τα λαμόγια τους. Που μπορούν να αλλάζουν τ' αυτοκίνητα, όπως τις χαρτοπετσέτες στα λουκούλλεια γεύματά τους…

Αν πραγματικά ενδιαφέρονταν για το περιβάλλον και διέθεταν στοιχειώδη ανθρωπιά και τσίπα, θα πριμοδοτούσαν την απόσυρση, αλλά δεν θα επέβαλαν στο φτωχό λαό πρόστιμο, επειδή δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τα παλαιά τους αυτοκίνητα»!….

Όμως τι να πούμε τώρα; Όταν τα καινούργια αφεντικά διέπραξαν την αθλιότητα  να καταργήσουν την πριμοδότηση, αλλά να διατηρήσουν τα πρόστιμα σε βάρος των παλαιών αυτοκινήτων! Τιμωρώντας τους φτωχούς για τη φτώχεια τους. Και οδηγώντας τους από τη φτώχεια στην εξαθλίωση…

Που μοιάζει σα να τους λένε: Ποιος σας είπε να είστε φτωχοί! Χάθηκε ο κόσμος να κλέψετε κι εσείς και να ληστέψετε. Ντροπή σας! Ε, λοιπόν, εμείς, για να συνεφέρουμε, θα σας επιβάλλουμε πρόστιμα! Όσο φτωχότεροι είστε, τόσο βαρύτερα θα είναι και τα πρόστιμα, που θα πληρώνετε. Μέχρι να καταλάβετε ότι ο μόνος νόμος, που ισχύει είναι το «άρπαξε να φας και κλέψε να 'χεις». Δεν βλέπετε και δεν θαυμάζετε τα αξιότιμα λαμόγια! Που κλέβουν και αρπάζουν όσα τους καπνίσει και κανείς δεν τους ενοχλεί, αλλά όλοι τους κουκουλώνουν και τους περιθάλπουν!…

Και ύστερα μας μιλούν και για ευνομία. Ευνομία, κύριοι, σημαίνει δικαιοσύνη. Και δικαιοσύνη δεν είναι να προσπαθείς να κλείσεις τα αγεφύρωτα χάσματα, που δημιούργησαν οι άδικες πολιτικές και τα λαμόγια τους στην οικονομία της χώρας, καταδικάζοντας τη φτωχολογιά να πληρώνει το δυσβάστακτο χαράτσι ή να γυρίσει απ' το σαραβαλάκι στον ποδαρόδρομο!…

Αυτό, θα έλεγε ο Αισχύλος, είναι ΑΙΣΧΟΣ!!!

 

Παπα-Ηλίας, 03-11-2009

 

Papailiasyfantis,wordpress.com

Papailiasyfantis,blogspot.com

e-mail: papailiasyfantis@gmail.com

 

Ατυχής η παράλειψη της λέξης «Εθνική»  από την νέα ονομασία του Υπουργείου Παιδείας

 

Του Αθανάσιου Κατσίμπελη*

 

Όταν ήρθε ο ανήλικος  Όθωνας στην Ελλάδα από το βαυαρικό πριγκιπάτο του, οι μεγάλες Δυνάμεις που τον έφεραν, προσπάθησαν ο τίτλος του να είναι "Βασιλιάς της Ελλάδας" και όχι "Βασιλιάς των Ελλήνων" διότι ο τελευταίος τίτλος υπονοούσε πως ο ανήλικος βασιλιάς είχε δικαιοδοσία και σε Έλληνες εκτός του νεοσύστατου ελληνικού Κράτους. Θα προλάβαιναν έτσι τη γέννηση κάποιας "Μεγάλης Ιδέας" στην αρχή της.

Σκεφτόμασταν δηλαδή τότε αντίστροφα από ότι σκεφτόμαστε στη σημερινή εποχή, όπου δεν μας νοιάζει αν κάποιος γείτονας διεκδικεί, με όπλο μόνο ένα παρόμοιο τίτλο-όνομα, εδάφη της χώρας μας. Άραγε πόσο μεγάλη σημασία έχει η ύπαρξη ή μη μιας λέξη ή ενός ορισμού σε έναν πολιτειακό τίτλο;[i]

Ο Πρωθυπουργός μας κ. Γιώργος Παπανδρέου προέβη στην απαλοιφή των τίτλων "Μακεδονίας-Θράκης" από το Υπουργείο Μακεδονίας και Θράκης και της λέξης "Εθνική" από το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων.

Κι ενώ για την κατάργηση του πρώτου δόθηκαν τουλάχιστον κάποιες εξηγήσεις, για το «ΥΠΕΠΘ»  κανένας δεν εξήγησε για ποιο λόγο έγινε η απαλοιφή της λέξης «Εθνική» αλλά και κανένας  φορέας δεν διαφώνησε. Ούτε η Δ.Ο.Ε ούτε η ΟΛΜΕ ούτε κάποιος άλλος φορέας της εκπαίδευσης διαμαρτυρήθηκε για το γεγονός αυτό ή τουλάχιστον ζήτησε να εξηγηθούν οι λόγοι της παράλειψης. Είναι πλέον συνηθισμένη κατάσταση να επικρατούν οι δυνάμεις της αφωνίας στην Ελληνική κοινωνία, την εκπαιδευτική κοινότητα και τους πνευματικούς μας ανθρώπους.

Σύμφωνα με το άρθρο 16 του Συντάγματός μας (το οποίο δεν αναθεωρήθηκε από την τελευταία αναθεωρητική βουλή εξαιτίας των αντιδράσεων στην εκπαιδευτική κοινότητα και την αποχώρηση του ΠΑΣΟΚ από τη διαδικασία αναθεώρησης) "Η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Κράτους και έχει σκοπό την ηθική, πνευματική επαγγελματική και φυσική αγωγή των Ελλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και τη διάπλασή τους σε ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες."

Θα μπορούσε κάποιος λοιπόν να υποστηρίξει πως η παράλειψη της λέξης είναι αντισυνταγματική και αντίκειται τόσο στο γράμμα όσο και στο πνεύμα του Συντάγματός μας. Από την άλλη θα μπορούσε να μη θεωρηθεί αντισυνταγματική η συγκεκριμένη μετονομασία, αν δεχθούμε πως δεν αναιρείται ο σκοπός της Παιδείας όπως περιγράφεται στο άρθρο 16 του Συντάγματός μας. Δηλαδή αν, παρά τη μετονομασία αναπτύσσει η Παιδεία στους Έλληνες μαθητές την εθνική και τη Θρησκευτική τους συνείδηση. Αν όμως δεν αναιρείται ο σκοπός που ορίζει το Σύνταγμα, ποιοι λόγοι επέβαλλαν τη μετονομασία του Υπουργείου;

Έκπληξη προκαλεί και το γεγονός πως η μετονομασία αυτή έγινε από ένα σοσιαλδημοκρατικό κόμμα όπως το ΠΑΣΟΚ, αφού η σοσιαλδημοκρατία στην Ευρώπη δέχεται την έννοια του έθνους και των ενιαίων συμφερόντων του. Πώς είναι δυνατόν το ΠΑΣΟΚ για παράδειγμα να έχει ως ανώτατο όργανο του κόμματος το «Εθνικό Συμβούλιο» και να καταργεί την λέξη από το Υπουργείο Παιδείας;

Πώς είναι δυνατόν για παράδειγμα το Γαλλικό Υπουργείο να λέγεται Ministère de l'Education nationale (Εθνικής) και το δικό μας Υπουργείο Παιδείας Κατάρτισης, Δια βίου μάθησης και Θρησκευμάτων;

Δεν είναι Εθνική η Παιδεία μας όταν υπερβαίνει τα όρια του κράτους μας και τα σχολικά  βιβλία του Υπουργείου μας φθάνουν στην Κύπρο, στις Ευρωπαϊκές χώρες, στην Αμερική, στον Καναδά, την Αυστραλία και σε όλο τον κόσμο όπου υπάρχουν Έλληνες; Πρόκειται να αναιρεθεί η Εθνική αυτή αποστολή του Υπουργείου μας;

Έχει φανταστεί κανένας να μας επέβαλε κάποιος να λέμε την Εθνική μας ομάδα ποδοσφαίρου «Ομάδα της Ελλάδας» παραλείποντας τη λέξη «Εθνική»;Τότε μάλλον θα αντιδρούσαμε όλοι και θα διαμαρτυρόμαστε στους δρόμους ενώ τώρα δεν αντιδρά κανένας;

Η νέα Υπουργός Παιδείας κ .Άννα Διαμαντοπούλου έχει όραμα για την Παιδεία και το έχει εκφράσει με την αρθρογραφία της και τα σχετικά βιβλία που έχει εκδώσει.(βλ. «Η Έξυπνη Ελλάδα» 2006, περιοδικό Αναπνοή, Οκτώβρης 2008) Σε όλα μιλούσε για «Εθνικό Διάλογο», «Εθνική Παιδεία» κτλ. Αντίθετα στις προγραμματικές της δηλώσεις στη Βουλή κυριολεκτικά εξαφάνισε τη λέξη «Εθνική» παρά το γεγονός πως επαναλάμβανε τις ίδιες ιδέες.  Τώρα ξαφνικά που επιτέλους αποποινικοποιήθηκε η κουκούλα θα ποινικοποιήσουμε τη λέξη «Εθνική» στην εκπαίδευση;

 Κανένας Έλληνας εκπαιδευτικός δεν διαφωνεί με την Πολυπολιτισμική  και Διαπολιτισμική Εκπαίδευση. Χρέος μας είναι να σεβόμαστε τις πολιτισμικές διαφορές των μαθητών μας. Ποιος όμως θα αρνηθεί  πως οι πολιτισμικές διαφορές πάντοτε υπήρχαν στην ελληνική εκπαίδευση; Ποιος θα αρνηθεί πως  το εκπαιδευτικό μας σύστημα αναπαράγει περισσότερο τις κοινωνικές ανισότητες παρά κάνει διακρίσεις με βάση τις πολιτισμικές διαφορές των μαθητών; Ο εύπορος μαθητής ανεξάρτητα φυλετικής, πολιτισμικής ή εθνικής καταγωγής υπερτερεί στο εκπαιδευτικό μας σύστημα έναντι του φτωχού.

 Στο θέμα αυτό περιμένουμε πολλά από τη νέα κυβέρνηση και τη νέα υπουργό. Στο πως δηλαδή θα εξαλειφθεί η αναπαραγωγή των κοινωνικών ανισοτήτων από το εκπαιδευτικό μας σύστημα και αυτό θα γίνει μόνο με την ισχυροποίηση της δημόσιας δωρεάν Παιδείας για όλους κι όχι με την ατυχή παράλειψη της λέξης «Εθνική» από την ονομασία του υπουργείου Παιδείας.

 Κανένας, μέχρι σήμερα τουλάχιστον, δεν έχει κάνει λόγο για παράλειψη της λέξης «Εθνική» από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Είναι δυνατόν όμως  να έχουμε Εθνική Άμυνα, αν δεν έχουμε Εθνική Παιδεία;

Σας παραθέτω αυτούσιο το άρθρο του Γεώργιου Μπαμπινιώτη  καθηγητή Γλωσσολογίας και  πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «το Βήμα» την Κυριακή 7/1/2001 με την ευχή η εκπαιδευτική κοινότητα και οι πνευματικοί μας άνθρωποι να ασχοληθούν με το θέμα και κάνω έκκληση στον Πρωθυπουργό να το θέσει σε δημόσια διαβούλευση.

 

Ο ρόλος της παιδείας στην εθνική άμυνα

 

Η έννοια τής «εθνικής άμυνας» είναι μια σύνθετη έννοια που περιλαμβάνει κάθε μορφή υπεράσπισης ενός έθνους έναντι επιβουλών και διεκδικήσεων που ­ άμεσα ή έμμεσα ­ απειλούν την ύπαρξη, την επιβίωση και την ακεραιότητά του. Κάθε αντίσταση και αγώνας, ένοπλος ή ηθικός, εναντίον έμπρακτης ή επαπειλούμενης αμφισβήτησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων, τής ελευθερίας και τής αξιοπρέπειας ενός έθνους συνιστά την εθνική άμυνα.
Δεν είναι δε τυχαίο ότι η έννοια τής άμυνας έχει συνδεθεί με την έννοια τού έθνους (μιλούμε για εθνική άμυνα), αφού η άμυνα αναλαμβάνεται και ασκείται κυρίως από τις ένοπλες δυνάμεις μιας χώρας, για να διαφυλαχθούν τα ιερά και τα όσια τα οποία συνιστούν ένα έθνος: η πατρίδα, η θρησκεία, η οικογένεια, οι θεσμοί, η ελευθερία, η δημοκρατία, η παιδεία, ο πολιτισμός.

 Η εθνική άμυνα απλώνεται και σκεπάζει όλα όσα ενσαρκώνει ο ιστορικός βίος ενός έθνους, η εθνική του υπόσταση, η ταυτότητά του ως έθνους. Γι' αυτό και η άμυνα τού έθνους, η εθνική του άμυνα, έχει μεν ως επίκεντρο και ως αιχμή το ένοπλο τμήμα τής εθνικής άμυνας, τις Ενοπλες Δυνάμεις, αλλά επεκτείνεται και σε μια ηθική και πνευματική άμυνα η οποία περιβάλλει, συμπληρώνει και εμπνέει την εθνική άμυνα. Αυτή τη μορφή εθνικής άμυνας υπαγορεύει η εθνική συνείδηση, ό,τι ενώνει όλους τους πολίτες: η κοινή πατρίδα, η κοινή καταγωγή, η κοινή γλώσσα, η κοινή πίστη, η κοινή ιστορία, τα κοινά ήθη και έθιμα, η κοινή νοοτροπία, οι κοινές αξίες, ο κοινός πολιτισμός. Ο,τι με μια λέξη, στην περίπτωση τής Ελλάδος, θα μπορούσε να ονομασθεί ελληνική παιδεία και ελληνική συνείδηση.

Ειδικότερα, έργο τής εθνικής παιδείας είναι να μυήσει τον νέο στη γλώσσα, στην ιστορία και στις παραδόσεις τής πατρίδας του, στην πίστη, στις τέχνες και στα γράμματα και, γενικότερα, στον πολιτισμό, που προσδιορίζει την εθνική του ταυτότητα, την εθνική φυσιογνωμία τής χώρας του και την εθνική ιδιοπροσωπία τού λαού στον οποίον ανήκει. Και ο μεν στόχος τής γνωστικής και νοητικής ανάπτυξης επιτυγχάνεται κυρίως με τα γνωστικά μαθήματα (μαθηματικά, φυσική, χημεία, βιολογία, πληροφορική κ.λπ.), ενώ ο στόχος τής πνευματικής και εθνικής γενικότερα καλλιέργειας και αγωγής επιτυγχάνεται κυρίως με τα εθνικά λεγόμενα μαθήματα (γλώσσα, ιστορία, λογοτεχνία, θρησκευτικά, γεωγραφία, πολιτισμός, παραδόσεις κ.λπ.). Στους δασκάλους τής πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και στους καθηγητές τής δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ιδίως τους φιλολόγους, εμπιστεύεται η Πολιτεία, η κοινωνία και το έθνος ολόκληρο την εθνική παιδεία των νέων, την εθνική εκπαίδευση των αυριανών πολιτών του. Αυτό και μόνο δείχνει τί βαρύτητα δίδεται στο Σχολείο και τί βάρος εναποτίθεται στους ώμους των εκπαιδευτικών, των δασκάλων των Σχολείων μιας χώρας, των ανθρώπων που θα οδηγήσουν εξ απαλών ονύχων τους νέους να αποκτήσουν εθνική συνείδηση.

Γι' αυτό και ο ρόλος τού δασκάλου ­ τού αληθινού δασκάλου και όχι τού απλού διδάσκοντος σφραγίζει την εθνική Παιδεία και προσδιορίζεται ως λειτούργημα. Γι' αυτό και ο ρόλος των Πανεπιστημίων που καταρτίζουν τους δασκάλους και των δύο βαθμίδων τής Παιδείας είναι ιδιαίτερα σημαντικός, καθοριστικός θα έλεγα τής εθνικής παιδείας. Γι' αυτό και είναι πολύ μεγάλη η ευθύνη τής Πολιτείας, η οποία επιλέγει, καταρτίζει, οργανώνει και ελέγχει το σύστημα λειτουργίας τής εθνικής παιδείας.

Εθνική Παιδεία και Εθνική Άμυνα, άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους, αφού δεν μπορεί να υπάρξει η μία χωρίς την άλλη, συνιστούν τον κορμό τής εθνικής πολιτικής μιας χώρας και βασική προϋπόθεση για την εθνική της ανεξαρτησία, εδαφική και πνευματική.

 

*Δάσκαλος, Μ.Ed, Nομικός, Αναπληρωτής Υπεύθυνος ΚΠΕ Κρεστένων

 

---

[i] http://vaterpanajiotis.wordpress.com