20 χρόνια από την κυβέρνηση Τζαννετάκη: ένα χρονικό

 

Του Γώργου Δελαστίκ*

 

Ένα χρονικό των συγκρούσεων σε ΚΝΕ και ΚΚΕ από την κυβέρνηση Τζανετάκη τον Ιούλη του 1989 μέχρι τη διάσπαση της ΚΝΕ το Σεπτέμβρη του ίδιου χρόνου και τη συγκρότηση του ΝΑΡ αργότερα. «Φυσικά και δεν θα υπακούσω!». Η φράση του Γιώργου Γράψα περνάει στην ιστορία της Αριστεράς. Είναι νύχτα της 21ης Σεπτεμβρίου, γύρω  στις 10 παρά τέταρτο, έξω από τα γραφεία της ΚΝΕ στην οδό Φερρών, στην πλατεία Βικτωρίας.

Ο Γραμματέας του ΚΣ της ΚΝΕ έχει μόλις αφιχθεί εκεί, προερχόμενος από τον Περισσό, όπου έχει ολοκληρωθεί η συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ με θέμα την ΚΝΕ. Η απόφαση του ΚΚΕ είναι να καθαιρέσει το εκλεγμένο Κεντρικό Συμβούλιο της ΚΝΕ, να διορίσει 15μελή επιτροπή ανδρεικέλων της εμπιστοσύνης της ηγεσίας τον ΚΚΕ στη θέση του ΚΣ και να προκηρύξει η Κεντρική Επιτροπή τον ΚΚΕ, με πλήρη αντίθεση με το καταστατικό τον κόμματος και της νεολαίας, έκτακτο συνέδριο της ΚΝΕ!

Εκατοντάδες κνίτες έχουν συρρεύσει έξω από τα γραφεία της οργάνωσης για να αποτρέψουν επιχείρηση κατάληψης τους από τους «κομματικούς», ενώ δεκάδες δημοσιογράφοι περιμένουν την επιστροφή του Γ. Γράψα. «Θα υπακούσετε στην απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής;», είναι η ερώτηση. Χωρίς περιστροφές η απάντηση:  «Φυσικά και δεν θα υπακούσω!».

Έτσι επισημοποιείται με τον πιο δημόσιο τρόπο η σύγκρουση που μαίνεται από πολύ καιρό, τόσο μεταξύ ΚΝΕ και ΚΚΕ, όσο και μέσα στους κόλπους τον ΚΚΕ, ακόμη και σε επίπεδο Κεντρικής Επιτροπής, σχετικά με τη γραμμή που πρέπει να ακολουθηθεί.

Το Κεντρικό Συμβούλιο της ΚΝΕ συνεδριάζει αμέσως και με ψήφους 56 υπέρ έναντι μόλις 14 αποχών απορρίπτει ως αντικαταστατική την απόφαση της Κ.Ε. του ΚΚΕ και προκηρύσσει έκτακτο συνέδριο της οργάνωσης. Το ΚΚΕ φτιάχνει μια δική του ΚΝΕ, στον Περισσό…

Η σύγκρουση ΚΚΕ-ΚΝΕ είναι αναμφισβήτητα η σημαντικότερη εκδήλωση της κρίσης, δεν είναι όμως η πρώτη.

Έχει προηγηθεί, τον Ιούλιο, το σοκ της διαφοροποίησης μέσα στη Βουλή του επί πολλά χρόνια κοινοβουλευτικού εκπροσώπου τον ΚΚΕ Κ. Κάππου, ο οποίος αρνείται να επικυρώσει την κυβερνητική συνεργασία τον ΚΚΕ με τη ΝΔ. «Ψήφισα λευκό γιατί είμαι αντίθετος στη συνεργασία τον Συνασπισμού με τη Νέα Δημοκρατία», αναφέρει στη δήλωση του. «Πιστεύω επίσης ότι η συνεργασία αυτή είναι ολέθρια για το ΚΚΕ… Το ΚΚΕ τείνει να υποταχτεί σε μικροαστικές και αστικές "εκσυγχρονιστικές" θέσεις… Αποκορύφωμα αυτής της στάσης υποταγής είναι η στήριξη της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας από τον Συνασπισμό… Βεβαίως, είμαι κατά της συνεργασίας του Συνασπισμού και με το ΠΑΣΟΚ».

Λίγα 24ωρα αργότερα, στις 6 και 7 Ιουλίου αντίστοιχα, διαφοροποιούνται δημόσια και παραιτούνται οπό την Κεντρική Επιτροπή ο Κώστας Μπατίκας και ο Νίκος Κοτζιάς, οι οποίοι τρεις μήνες αργότερα εκδίδουν τις θέσεις τους σε μπροσούρα με τίτλο «Μια συζήτηση που δεν έγινε».

Άνοιξη του 1989. Στους κόλπους του ΚΚΕ επικρατεί υπόγειος αναβρασμός, καθώς χιλιάδες μελή και στελέχη του διαφωνούν με το «κοινό πόρισμα» ΚΚΕ-ΕΑΡ και τη δεξιά γραμμή που έχει χαράξει η ηγεσία του ΚΚΕ, ενώ ταυτόχρονα, σε στενό κύκλο, αρχίζουν να διαρρέουν οι στενές σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ ΚΚΕ και Ν.Δ.

Σημαντικό ρόλο προς την κατεύθυνση αυτή παίζει και η χρηματοδοτούμενη από το ΚΚΕ εφημερίδα «Πρώτη», η πιο βρόμικη, από πολιτική σκοπιά εφημερίδα που έχει βγάλει ποτέ η Αριστερά.

Παράλληλα, οι σχέσεις ΚΚΕ και ΚΝΕ βρίσκονται στο χειρότερο σημείο που υπήρξαν ποτέ, καθώς η οργάνωση νεολαίας αρνείται να προσαρμοστεί στη γραμμή του ΚΚΕ και επιμένει στη χάραξη πολύ αριστερότερης γραμμής.

Από όλα αυτά όμως τίποτα, ουσιαστικά, δεν φαίνεται προς τα έξω.

Έτσι, η ξαφνική εμφάνιση του μηνιαίου περιοδικού «Πριν» το Μάιο προκαλεί μεγάλη αίσθηση. Η σκέψη είναι να εκδοθεί ένα περιοδικό που να μπορεί να κυκλοφορεί μέσα στο ΚΚΕ και στο ΣΥΝ και να συσπειρώνει όσο το δυνατόν ευρύτερες δυνάμεις ριζοσπαστικής αριστερής αντίστασης και αναζήτησης, ενόψει της εμφανώς διαγραφόμενης επέλασης της συντηρητικής λαίλαπας.

Μέσα στους σκοτεινούς ορίζοντες, η σύγχρονη προοδευτική σκέψη και το λαϊκό κίνημα πρέπει και μπορούν να αναζητήσουν τους δρόμους της χειραφέτησης τους», αναφέρεται μεταξύ άλλων στο κύριο άρθρο του πρώτου τεύχους.

«Το αριστερό εργατικό και το λαϊκό κίνημα στη νέα περίοδο των παρατεταμένων αδιεξόδων πρέπει να αντιπαραθέσει μια στρατηγική παρατεταμένης αντεπίθεσης για την ανάπτυξη των κοινωνικών μετώπων και την πολιτική τους χειραφέτηση από την αστι-κή κηδεμονία. Προϋπόθεση για κάτι τέτοιο αποτελεί η χειραφέτηση της ίδιας της Αριστεράς από το ρόλο του προοδευτικού κομπάρσου στην αστική πολιτική σκηνή» αναφέρεται, μεταξύ πολλών άλλων, στο ίδιο τεύχος.

Με ελάχιστα χρήματα, και εξοντωτική δουλειά βγαίνει ένα περιοδικό που, παρά τις εμφανέστατες τεχνικές αδυναμίες του, ήταν εντελώς πρωτοποριακό για τα δεδομένα του αριστερού Τύπου -τόσο από πλευράς περιεχομένου όσο και από πλευράς μορφής.

Η απήχηση του ήταν εντυπωσιακή. Κάπου 8.000 αντίτυπα στο πρώτο τεύχος, πάνω από 9.000 αντίτυπα στο δεύτερο και λίγο αργότερα η κυκλοφορία ξεπέρασε και τις 10.000.

Δεν πέρασε όμως ούτε ενάμιση μήνας από την ημέρα κυκλοφορίας του πρώτου τεύχους του «Πριν» και σχηματίστηκε η κυβέρνηση συνεργασίας ΚΚΕ-ΝΔ υπό τον Τζαννετάκη.

Η ανοιχτή σύγκρουση περνάει πλέον στους κόλπους της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ. Κάππος, Μπατίκας, Κοτζιάς διαφοροποιούνται με δηλώσεις τους δημόσια από την πολιτική της ηγεσίας του ΚΚΕ. Όμως, η αλαζονεία της εξουσίας που έχει αποχαλινώσει τις κυρίαρχη δεξιές δυνάμεις της Κ.Ε. του ΚΚΕ τις κάνει να επιζητούν την πάση θυσία πολιτική εξόντωση των «διαφωνούντων», ενώ ταυτόχρονα η ίδια προχωράει σε όλο και πιο δεξιές επιλογές.

Παράλληλα, κύριος στόχος της ηγεσίας του ΚΚΕ είναι το «ξεκαθάρισμα» της κατάστασης στην ΚΝΕ, όπου όσοι ενστερνίζονται την πολιτική του «τζαννετακισμού» και τα παρόμοια αποτελούν ασήμαντη μειοψηφία, εν ανάγκη και με τη διάλυση και ανασυγκρότηση της οργάνωσης.

Με προκλητικό τρόπο η Επιτροπή Πόλης της Θεσσαλονίκης, της οποίας ηγείται ο διαπρέψας στις εν ονόματι του Χρουστσόφ εκκαθαρίσεις των ζαχαριαδικών στην Τασκένδη Κώστας Τσολάκης, μέλος του Πολιτικού Γραφείου, απαγορεύει τις φεστιβαλικές εκδηλώσεις της οργάνωσης Σπουδάζουσας της Θεσσαλονίκης της ΚΝΕ, έχοντας προηγουμένως δώσει εντολή να κληθούν σε απολογία από τις κομματικές οργανώσεις τους οι Δ. Γατούδης και Γ. Ελαφρός, μέλη του Κ.Σ. της ΚΝΕ, καθώς και άλλα στελέχη της Σπουδάζουσας.

Την Παρασκευή, 15 Σεπτεμβρίου, ενώ οι κεντρικές εκδηλώσεις του φεστιβάλ της ΚΝΕ βαδίζουν προς το αποκορύφωμα τους, το Γραφείο του Κ.Σ. της ΚΝΕ αποφασίζει να «συν-διοργανώσει» με τη Σπουδάζουσα Θεσσαλονίκης τις επίμαχες εκδηλώσεις «ώστε να εξασφαλισθεί το σωστό περιεχόμενο τους».

Έτσι, για πρώτη φορά η ΚΝΕ διεκδικεί στην πράξη την αυτονομία της από την κομματική ηγεσία, η οποία φυσικά αντιδρά αμέσως: με εντολή του Π.Γ. πέντε μέλη της μειοψηφίας του Γραφείου της ΚΝΕ βγάζουν ανακοίνωση με την οποία καταγγέλλουν τους «αντάρτες» συντρόφους τους και τάσσονται με τη γραμμή της ηγεσίας. Είναι φανερό ότι η τελική αναμέτρηση είναι πλέον ζήτημα ωρών.

Έτσι, όλοι  περιμένουν με αγωνία την ομιλία του Γ. Γράψα την επομένη. Σαββατόβραδο, 16 Σεπτεμβρίου, Άλσος Βεΐκου. Μπροστά σε 40.000 μέλη και οπαδούς του ΚΚΕ και της ΚΝΕ ο Γραμματέας της ΚΝΕ διακηρύσσει ανοιχτά ότι η κυβέρνηση Τζαννετάκη «δημιούργησε αντικειμενικά ένα σοκ όχι μόνο για τον κόσμο της Αριστεράς αλλά σχεδόν για το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας» και συνεχίζει: «Δεν είναι μυστικό ότι στην ΚΝΕ υπάρχει πλούτος προβληματισμών και απόψεων ή και διαφωνίας για σοβαρά ζητήματα. Και λοιπόν; Τα πολιτικά νεκροταφεία είναι γεμάτα ομοφωνίες και ομοψυχίες. Η ΚΝΕ είναι μόλις 21 χρόνων, στα καλύτερα της χρόνια, και δεν σκοπεύει να συνταξιοδοτηθεί σύντομα!».

Για να μην αφήσει δε περιθώριο παρανόησης ως προς ποια κατεύθυνση είναι προσανατολισμένοι οι προβληματισμοί της νεολαίας, ο Γ. Γράψας προσθέτει: «Μεγάλο μέρος της ΚΝΕ στέκεται με σκεπτικισμό και με διαφορετικές, πολλές φορές, απόψεις απέναντι σε ορισμένες πολιτικές επιλογές του Συνασπισμού».

Η απάντηση έρχεται την επομένη, με την ομιλία του κατ' ουσία «σκιώδους» και διαπομπευθέντος εν συνεχεία Γενικού Γραμματέα του ΚΚΕ Γρ. Φαράκου, ο οποίος «διαγιγνώσκει» μια «φιλόδοξη στην αντιδραστικότητά της προσπάθεια» κάποιων «κύκλων της άρχουσας τάξης» με στόχο «να ξεκοπεί η ΚΝΕ από το ΚΚΕ».

«Εύχομαι οι δονήσεις στο εσωτερικό της ΚΝΕ να γίνουν γόνιμος διάλογος και να μη σταματήσουν με παρεμβάσεις» δηλώνει ο σκηνοθέτης Θ. Αγγελόπουλος, ο οποίος, όπως και ο λογοτέχνης Ζήσης Σκάρος, ο καθηγητής Αλέξης Μητρόπουλος, ακόμη και ο Γραμματέας του ΣΥΝ Λ. Κύρκος προσπαθούν να πείσουν την ηγεσία του ΚΚΕ να μην προχωρήσει στη διαγραφόμενη «σφαγή».

Μάταιος κόπος. Ο πραγματικός ηγέτης του ΚΚΕ Χ. Φλωράκης έχει πάρει την απόφαση του. Τέσσερις ημέρες αργότερα, στις 21 Σεπτεμβρίου, η Κ.Ε. του ΚΚΕ αποφασίζει, όπως προαναφέρθηκε, την ουσιαστική διάλυση της ΚΝΕ και ανασυγκρότηση της εκ του μηδενός, σχεδόν μόνο με όσους πειθαρχούν στη γραμμή της.

 

Στις 4 Οκτωβρίου, οι διαφωνούντες κάνουν την πρώτη δημόσια εμφάνιση τους στο γήπεδο του Σπόρτιγκ, ενώ στις 17 Οκτωβρίου δικαστικός κλητήρας επιδίδει στο Κ.Σ. της ΚΝΕ αίτηση ασφαλιστικών μέτρων από την ηγεσία του ΚΚΕ εναντίον των υπευθύνων έκδοσης της εφημερίδας Οδηγητής της νεολαίας. «Ζητούμε να διαταχθεί η κατάσχεση όλων των αντιτύπων της εφημερίδας που ήδη κυκλοφόρησαν… Να απειληθεί κατά των υπεύθυνων χρηματική ποινή δραχμών 500.000 και προσωπική κράτηση δώδεκα μηνών… Να απαγορευτεί η έκδοση νέου φύλλου της εφημερίδας Οδηγητής της νεολαίας…», αναφέρεται μεταξύ άλλων στο κείμενο.

Ήδη όμως, πλησιάζουμε προς τη νέα εκλογική αναμέτρηση της 5ης Νοεμβρίου 1989 και την κορύφωση της κρίσης, ενώ μέσα στον Οκτώβρη παραιτείται ένα ακόμη μέλος της Κ.Ε. του ΚΚΕ, ο Μιχ. Τερζίδης και οκτώ ακόμη στελέχη τμημάτων της Κ.Ε. (Δ. Γρηγορόπουλος, Αρ. Αλαβάνου, Αγγ. Ξύδη, Ν. Παπαγεωργίου, Π. Παπαδόπουλος, Σπ. Μαγκλιβέρας, Β. Παπαχρήστος, Σ. Συγγούνας).

Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο η ηγεσία του ΚΚΕ διαλύει τις αυταπάτες οποιουδήποτε είχε την ελπίδα, ότι θα ήταν δυνατό να υπάρξει αλλαγή της γραμμής πλεύσης στην πολιτική της. Ωριμάζουν οι συνθήκες για ένα πολύ πιο δύσκολο εγχείρημα από την προσπάθεια διόρθωσης της γραμμής του ΚΚΕ.

Ο Γ. Γράψας συνοψίζει αυτά τα συμπεράσματα σε μια βαρυσήμαντη συνέντευξή του στο τεύχος Ιανουαρίου του 1990 του «Πριν»:

«Δεν πρόκειται πια απλά για λάθη, αλλά για μια πορεία μετατροπής της Αριστεράς σε καθεστωτική δύναμη. Δυστυχώς, όλα δείχνουν ότι το ελατήριο τεντώθηκε τόσο που δεν γυρνάει πίσω… Ποτέ η κρίση των παραδοσιακών κομμουνιστικών κομμάτων δεν ήταν τόσο κραυγαλέα. Ποτέ οι δυνάμεις της επαναστατικής ανανέωσης δεν ήταν τόσο ώριμες… Η ανάγκη για ένα νέο πολιτικό φορέα της Αριστεράς είναι κάτι παραπάνω από επιτακτική… Χωρίς αμφιβολία, η ΚΝΕ θα αποτελέσει μια από τις κυριότερες συνιστώσες του».

 

Η ΚΡΙΣΗ ΠΕΡΝΑΕΙ ΣΤΗΝ ΤΕΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ

 

Ο σχηματισμός της κυβέρνησης ΚΚΕ-ΝΔ-ΠΑΣΟΚ υπό τον Ζολώτα καταρρίπτει κάθε ισχυρισμό της ηγεσίας του ΚΚΕ ότι δήθεν συνεργάστηκε με τη ΝΔ μόνο για να τιμωρήσει τους «κλέφτες του ΠΑΣΟΚ», με τους οποίους ξαφνικά βρίσκεται να,,, συγκυβερνά! Τα γεγονότα επιταχύνονται.

Στις 22 Νοεμβρίου, οκτώ μέλη της Κ.Ε. του ΚΚΕ παραιτούνται με κοινή δήλωση τους και στις 27 Νοεμβρίου δίνουν συνέντευξη Τύπου, Είναι οι Κ. Τζιαντζής, Α, Χάγιος, θ. Σκαμνάκης, Χρ. Κουκιάς, Σ, Καυκαλάς, Δ. Τσουραμάνης, Δ. Τσακνιάς και Γ. Σταματάκης. «Στόχος μας δεν είναι να φτιάξουμε άλλη μια κομματική ταμπέλα, αλλά να συμβάλουμε στη συγκρότηση ενός σύγχρονου επαναστατικού εργατικού κινήματος που θα υπερβαίνει την κρίση και τα σημερινά αδιέξοδα του ΚΚΕ και της Αριστεράς, θα αποδεσμεύει τον αριστερό κόσμο από τη χρεοκοπημένη πολιτική της ηγετικής ομάδας του Συνασπισμού, επιβάλλοντας τελικά μια ουσιαστική ενότητα στην πάλη για το σοσιαλισμό, την κοινωνική και δημοκρατική χειραφέτηση των εργαζομένων», αναφέρεται μεταξύ άλλων στη δήλωση τους.

«Βρισκόμαστε μπροστά σε μια κορυφαία πολιτική επιλογή που φέρνει τη σφραγίδα των συντονισμένων δυνάμεων τη; ολιγαρχίας, με αποστολή να θεμελιώσει βαθύτερες και πιο σταθερές λύσεις προσαρμογής της κοινωνίας στις διεθνείς καπιταλιστικές πραγματικότητες σε βάρος των εργαζομένων» αναφέρεται σε σχέση με την «οικουμενική» κυβέρνηση Ζολώτα και προστίθεται: «Η λογική του ουραγού απέναντι στις εκάστοτε κυρίαρχες δυνάμεις οδηγεί συνεχώς τον αριστερό κόσμο στις συμπληγάδες των εκβιαστικών διλημμάτων… Η λογική αυτή στην πολιτική πρακτική της ηγεσίας του ΚΚΕ και του Συνασπισμού καθορίζεται από μια σειρά βαθύτερων αντιλήψεων της γύρω από την ιδεολογική, πολιτική, οργανωτική και ηθική φυσιογνωμία του κομμουνιστικού κινήματος που δεν ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες και τα οράματα των εργαζομένων και του κόσμου της Αριστεράς… Στο ΚΚΕ η περεστρόικα έχει πάρει τη μορφή Τσολάκη – Ανδρουλάκη».

Στις 28 Νοεμβρίου είναι η σειρά του ευρωβουλευτή Δημήτρη Δεσύλλα να ανεξαρτητοποιηθεί, διαφωνώντας με την πολιτική της ηγεσίας του ΚΚΕ, «Διαφώνησα κατηγορηματικά στη συνεργασία με τη ΝΔ για το σχηματισμό της κυβέρνησης Τζαννετάκη… Παρόλα αυτά, περίμενα μέχρι τις εκλογές του Νοέμβρη για τις οποίες και δούλεψα, δίνοντας βάση στις διαβεβαιώσεις της ηγεσίας ότι η πολιτική μας για συγκυβέρνηση με τη ΝΔ ήταν προσωρινό αναγκαστικό «διάλειμμα» για την κάθαρση. Όμως, ο σχηματισμός της κυβέρνησης Ζολώτα διέλυσε τις αυταπάτες μου», αναφέρει στη σχετική δήλωση του, τονίζοντας ότι «η ηγεσία του ΚΚΕ καταργεί στην πράξη την ιδεολογικοπολιτική αυτοτέλεια του κόμματος, ενώ παράλληλα προχωρεί σε μαζικές διαγραφές, καθαιρέσει και συκοφαντίες σε βάρος χιλιάδων στελεχών και μελών του ΚΚΕ και της ΚΝΕ». Προσθέτει δε, ότι η ευρωβουλευτική αποζημίωση «θα διατίθεται διαρκώς και εξ ολοκλήρου για τις ανάγκες του "Λαϊκού Κινήματος ενάντια στις συνέπειες του 1992 και κατά της ΕΟΚ", μέχρι δε τη συγκρότηση του κινήματος αυτού" θα διατίθεται στο Κεντρικό Συμβούλιο της ΚΝΕ, το οποίο η ηγεσία του ΚΚΕ απειλεί ακόμα και με φυλάκιση».

«Η αγανάκτηση θα συνοδεύσει τον Δ. Δεσύλλα ως την τελευταία του πνοή, αν δεν υποβάλει άμεσα την παραίτηση του από το αξίωμα του ευρωβουλευτή» γράφει ο Νίκανδρος Κεπέσης στον Ριζοσπάστη την 1η Δεκεμβρίου, ενώ έχει ήδη προηγηθεί, την προηγουμένη, ο Ν. Καλούδης, μέλος του Π.Γ. του ΚΚΕ: «Οι πράξεις των διαφωνούντων έχουν τη σφραγίδα της πολιτικής ανεντιμότητας και αυτός είναι ο ελαφρότερος χαρακτηρισμός που μπορεί κανείς να δώσει στις υποκριτικές, συνωμοτικές μεθοδεύσεις τους».

Οι σελίδες του Ριζοσπάστη γεμίζουν και από επιστολές αναγνωστών του. «Οι λιποτάκτες, που φύγανε από το χαράκωμα του αγώνα, ακούγοντας το κατά Μάρκον ευαγγέλιο που μιλάει για τριάντα αργύρια, πατώντας πάνω στα πτώματα των αγωνιστών μας», γράφει ένας θερμόαιμος υποστηρικτής της συνεργασίας του ΚΚΕ με τη δεξιά. «Ο δρόμος εκείνων που επέλεξαν να πλήξουν το ΚΚΕ διασταυρώνεται με τους δρόμους των δυνάμεων της καθυστέρησης και του σκοταδισμού, των σκοτεινών κέντρων του αντικομουνισμού» γράφει άλλος «εκσυγχρονιστής». «Εύγε και πάλι στην ηγεσία μας!» συμπληρώνει ένας τρίτος…

 

* Ο Γιώργος Δελεστίκ είναι δημοσιογράφος, εκδότης του ΠΡΙΝ και πρώην στέλεχος της ΚΝΕ

 

ΠΗΓΗ: Εφημερίδα ΠΡΙΝ, 03-10-1999

 

Σημείωση: Οι υπογραμμίσεις έγιναν από τον admin.

Ελλάδα:  Μια χώρα δίχως μέλλον

 

Του Στέλιου Μαρίνη*

 

Στο βαθμό που το μέλλον μιας χώρας είναι τα νιάτα της, η Ελλάδα μοιάζει να έχει αποφασίσει να αυτοκτονήσει. Τι προσφέρει ο τόπος μας στα σημερινά παιδιά, εφήβους, νέους; Η σωματική τους υγεία είναι υπονομευμένη από την περιβαλλοντική υποβάθμιση, την ανθυγιεινή διατροφή με τα κάθε λογής γρήγορα γεύματα και την υπερκατανάλωση αναψυκτικών ή και αλκοολούχων ποτών.

Η ψυχική τους υγεία κινδυνεύει από τις διαταραχές που προξενεί η πίεση να αντεπεξέλθουν σε «υποχρεώσεις» πολύ λίγες από τις οποίες τους προσφέρουν ουσιαστικό όφελος. Όποιος μελετήσει τα νέα βιβλία του Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου με την υπέρογκα αυξημένη ύλη και τις απαιτήσεις για κατανόηση εννοιών που δεν είναι αντίστοιχες με την ηλικία των παιδιών[i]  καταλαβαίνει ότι στον τομέα αυτό πηγαίνουμε προς τα πίσω. Έχουμε από χρόνια στερήσει από τους εφήβους τη χαρά του ελεύθερου χρόνου, τώρα τείνουμε να απαγορεύσουμε στα μικρότερα παιδιά το παιχνίδι που δεν είναι μόνο ανάγκη, αλλά και πηγή γνώσεων, δεξιοτήτων, δημιουργικότητας.

Η πνευματική τους ανάπτυξη γίνεται όλο και πιο προβληματική όταν αναγκάζονται να καταναλώνουν τα διάφορα πολιτιστικά υποπροϊόντα της τηλεόρασης, του σταρ – σύστεμ, της εμπορευματικοποίησης της τέχνης, ενώ το σχολείο αδυνατεί να αντεπεξέλθει στον ανταγωνισμό της εικόνας, αφημένο επιπλέον από την πολιτεία στην οικονομική δυσπραγία. Συχνά, μάλιστα, η μιζέρια δε χαρακτηρίζει μόνο το εκπαιδευτικό σύστημα, αλλά τα ίδια τα κτίρια και τις υποδομές, την καθημερινότητά τους.

Η ηθική τους διαπαιδαγώγηση μόνο από θαύμα μπορεί να μην οδηγεί στην ηθική κατάπτωση. Ζουν σε μια κοινωνία που μαθαίνουν ότι είναι πλημμυρισμένη από σκάνδαλα, αδικία, επιλεκτική απονομή δικαιοσύνης, ρουσφετοκρατία και επιβράβευση των επιτήδειων μετριοτήτων. Όλα τους λένε ότι το μόνο που δε χρειάζεται για να προκόψεις ή έστω να επιπλεύσεις είναι η τήρηση ηθικών κανόνων.

Όλους τους παραπάνω τομείς που εμποδίζουν την ανάπτυξη υγειών προσωπικοτήτων τους παραβλέπουν εκείνοι που σχεδιάζουν εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις με κέντρο το σύστημα πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Πότε επιτέλους θα αντιδράσει το σύνολο της κοινωνίας σ' αυτόν το στρουθοκαμηλισμό; Για πόσο θα ανέχονται οι γονείς να καταδικάζουν τα παιδιά τους σε μαρασμό εν όψει του να μπορέσουν να βρουν μια οποιαδήποτε δουλειά με οσοδήποτε μικρή αμοιβή;

Θα μεταφέρω μια προσωπική μου εμπειρία που αποδεικνύει ότι ούτε αυτός ο στόχος είναι εφικτός όταν για χάρη του έχει θυσιαστεί η συγκρότηση της προσωπικότητας του νέου. Πριν από είκοσι περίπου χρόνια μου είχε ανατεθεί να πάρω συνεντεύξεις για την πρόσληψη καθηγητή μαθηματικών σε γνωστό Ιδιωτικό Σχολείο. Πέρασαν από τη διαδικασία αυτή δεκάδες μαθηματικοί με μεταπτυχιακά, σεμινάρια, ξένες γλώσσες κι ένα σωρό άλλα τυπικά προσόντα. Πρότεινα για τελική κρίση τρεις, οι δύο από τους οποίους είχαν μόνο πτυχίο με βαθμό «Καλώς», προσλήφθηκε ο ένας απ' αυτούς και εξελίχθηκε σε σπουδαίο καθηγητή. Οι επιλεγέντες υπερείχαν σε προσωπικότητα, ήσαν άνετοι και σίγουροι για τον εαυτό τους στη συνέντευξη, έδειχναν να έχουν επικοινωνιακή επιδεξιότητα, με λίγα λόγια «μπορούσαν να σταθούν» στον πίνακα.

Την αφορμή για τις σκέψεις αυτές μου την έδωσαν τα πρώτα στοιχεία μιας έρευνας[ii]  σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι υποψήφιοι των φετινών Πανελλαδικών Εξετάσεων συμπληρώνουν το μηχανογραφικό δελτίο των προτιμήσεών τους. Μόλις ένας στους τρεις υποψηφίους χαρακτήρισε ως σημαντικά κριτήρια για την επιλογή των πρώτων του προτιμήσεων τα στοιχεία της προσωπικότητάς του, τα ενδιαφέροντά του και τις δεξιότητές του! Το κύρος της σχολής και η προοπτική για σύντομη επαγγελματική αποκατάσταση ήταν αντίθετα τα πιο συνήθη κριτήρια.

Ας σκεφτούμε λίγο αυτά τα παιδιά. Πέρασαν ένα χρόνο της νιότης τους σαν κατάδικοι τρέχοντας απ' το σχολείο στο φροντιστήριο κι ύστερα αγχωμένο διάβασμα και μερικές φορές ξενύχτι. Προφανώς, όσοι πήγαν καλά είχαν μπει σε ανάλογο ρυθμό από προηγούμενες τάξεις. Προσθέστε τις ξένες γλώσσες και ίσως κάποιες άλλες δραστηριότητες κι έχετε την εικόνα ενός νέου ανθρώπου με τη νεύρωση επί θύραις. Και ποιο είναι το αντίτιμο που προσδοκά; Έχει τουλάχιστον ένα όνειρο να πραγματοποιήσει; Όχι, η εποχή μας απαγορεύει τα όνειρα. Πρέπει να είναι ρεαλιστής και να δηλώσει για παράδειγμα Παιδαγωγική Σχολή που νομίζει ότι θα του εξασφαλίσει τα σίγουρα 1000 € μηνιαίως, έστω κι αν ποτέ του δεν είχε την κλίση να διδάσκει, έστω κι αν δεν ανέχεται τα πιτσιρίκια, έστω κι αν όταν γίνει δάσκαλος η νεύρωση θα μετατραπεί σε κατάθλιψη, χώρια τι θα υποφέρουν οι δικοί του πια μαθητές.

Αλήθεια, ποιος από τους αναγνώστες έχει ακούσει στις διάφορες συζητήσεις των ειδικών και των πολιτικά υπευθύνων να τους απασχολούν όσα αναφέραμε ως κύρια προβλήματα που οφείλει να επιλύσει μια αλλαγή του εκπαιδευτικού μας συστήματος; Αλήθεια, ποιος πιστεύει ότι εντέλει η όποια αλλαγή προκύψει θα σώσει το μέλλον της χώρας μας, τα παιδιά μας;

 

* Ο Στέλιου Μαρίνης είναι εκαπιδευτ8ικός, ερευνητής και συγγραφέας.

 

---

[i]   Βλέπε π.χ. Σ. Μαρίνη: «Κριτική στα νέα βιβλία μαθηματικών του Δημοτικού Σχολείου» http://www.alfavita.gr/artra/artro20061001a.php

[ii]  Την έρευνα σχεδίασαν και διεξάγουν οι  Κατερίνα Τριανταφύλλου, Ψυχοθεραπεύτρια – Σύμβουλος σταδιοδρομίας και Στέλιος Μαρίνης, Μαθηματικός και αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι υποψήφιοι επιλέγουν σπουδές.

Κοραής και Γρηγόριος ο Ε΄ του Γ. Κ.

 

Του Γιώργου Καραμπελιά

 

Κοινωνικές συγκρούσεις και Διαφωτισμός. Η μεταπρατική Σμύρνη (1788-1820) [Εναλλακτικές Εκδόσεις, Αθήνα, Μάιος 2009]

 

[ ] Το σχήμα το οποίο έχει κατασκευάσει ο ευρωπαϊκός Διαφωτισμός και εν μέρει ακολούθησε ο δυτικός μαρξισμός αδυνατεί να κατανοήσει και να συλλάβει την πολυπλοκότητα των κοινωνικών φαινομένων, ιδιαίτερα δε, σε περιπτώσεις όπως η Ελλάδα, οδηγεί σε απολύτως εσφαλμένα συμπεράσματα.

Το σχήμα του δυτικού μαρξισμού είναι απολύτως υποταγμένο στο καπιταλιστικό φαντασιακό της αδιάκοπης προόδου, ως της μοναδικής οδού για την απελευθέρωση του ανθρώπου. Γι' αυτό και υιοθετεί απόλυτα την αντίληψη του Διαφωτισμού: Η επέκταση της γνώσης, και κατ' εξοχήν η κατακυριάρχηση επί της φύσεως, θα οδηγήσει μέσα από μια σχεδόν μηχανική αλληλουχία στην απελευθέρωση του ανθρώπου και των κοινωνιών  – άποψη τόσο χαρακτηριστική στον Αδαμάντιο Κοραή που έβλεπε ακόμα και την απελευθέρωση των Ελλήνων από τους Τούρκους ως σχεδόν αυτόματη συνέπεια της «παιδεύσεως του γένους».

Η «πρόοδος» θα ταυτιστεί από την Αριστερά -που όπως δείχνει εξαίρετα ο Μισεά, κυριάρχησε επί των πληβειακών στρωμάτων- με τη ριζική καταστροφή κάθε παράδοσης, κάθε αγκιστρώματος, κάθε ιδιαίτερης ταυτότητας, οδηγώντας σε έναν κόσμο απόλυτα εξατομικευμένο. Κατέληξε έτσι στην υποταγή των ίδιων των πληβειακών στρωμάτων στον αντίπαλό τους, τον καπιταλισμό και την ιδεολογία του, εκείνη του αέναου εκσυγχρονισμού, ο οποίος είναι αναγκαίος για τη διευρυμένη αναπαραγωγή του κεφαλαίου.

Επειδή όμως «η γνώση είναι δύναμη», σύμφωνα με το βασικό απόφθεγμα του Μπέικον, και επειδή, βέβαια, η πρόσκτησή της καθίσταται αναγκαία για να μην οδηγηθούμε στον σκοταδισμό, η ιδιαίτερη μορφή της πρόσκτησής της, εκείνη του «διαφωτισμού», με τη χρησιμοθηρική οπτική της, θα επικρατήσει στη Δύση, και θα υποτάξει τόσο τους περιφερειακούς πολιτισμούς, όσο και πολιτισμούς όπως ο ελληνικός, ο οποίος είχε μια υψηλή γνωστική, μη χρησιμοθηρική παράδοση.

Η ταύτιση της παιδείας και των «μορφωμένων» με την πρόοδο, κατ' εξοχήν στην Ελλάδα -όπου το αίτημα της παιδείας λειτουργούσε και θεωρούνταν ως το αποφασιστικό όχημα της κοινωνικής ανόδου- οδήγησε σε μια στρεβλή αντίληψη των ταξικών στρατοπέδων, ιδιαίτερα για την περίοδο που κυοφορούνταν η Επανάσταση του '21. Σύμφωνα με αυτό το σχήμα, οι «λόγιοι» και κυρίως εκείνοι του δημοτικιστικού στρατοπέδου ή, έστω, οι κοραϊστές, εμφανίζονται στενά συνδεδεμένοι με τα λαϊκά στρώματα της πόλης και κυρίως του χωριού, καθώς και με τους Κλέφτες και τους Αρματωλούς, εναντίον των κοτζαμπάσηδων, των Φαναριωτών, της Εκκλησίας κ.λπ.

Στην πραγματικότητα, όμως, τα λαϊκά στρώματα ήταν πιο κοντά στους «καλογέρους», τα θρησκευτικά αναγνώσματα (που αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία των εκδιδόμενων κειμένων), τις λαϊκές θρησκευτικές τελετουργίες και τις προφητείες, εμπνέονται από τους νεομάρτυρες και την κλεφτουριά και παλεύουν «για του Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδας την ελευθερία». Συχνά, αναγνωρίζουν και σέβονται τους λογίους, τους «φιλοσόφους», αλλά δεν τους θεωρούν δικούς τους. Και το ίδιο συμβαίνει από την αντίπερα όχθη. Οι λόγιοι δυσπιστούν απέναντι στη λαϊκή δεισιδαιμονία, τις προλήψεις, την πίστη στα θαύματα και τις περιφερόμενες κάρες και οστά των αγίων, και παρ' ότι μπορεί να έρχονται σε αντίθεση με συγκεκριμένους ιεράρχες, Φαναριώτες ή μεγαλεμπόρους, ωστόσο μέσα σ' αυτό το περιβάλλον ζουν, αυτών τα παιδιά εκπαιδεύουν, αυτοί χρηματοδοτούν ή εποπτεύουν τα σχολεία τους, χρηματοδοτούν τις εκδόσεις τους ή γράφονται συνδρομητές σε αυτές. Γι' αυτό και το Φανάρι, οι ηγεμόνες της Μολδοβλαχίας, το Πατριαρχείο και οι μεγαλέμποροι αποτελούν τους «προστάτες» των λογίων, όπως ακριβώς, τηρουμένων των αναλογιών, συμβαίνει και στη Γαλλία, ή με τον μεγάλο Φρειδερίκο και την Αικατερίνη στη Ρωσία, πριν τη Γαλλική Επανάσταση.

Από το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα, αρκετές αρχοντικές οικογένειες της Σμύρνης έχουν προσχωρήσει στο νεωτερικό ρεύμα. Τα ονόματά τους τα συναντούμε στους καταλόγους συνδρομητών των έργων των αδελφών Οικονόμου και του Κ. Κούμα, τα οποία γράφθηκαν και τυπώθηκαν κατά την περίοδο της διαμονής τους εκεί. Ανάμεσα στους «φιλογενεστάτους εμπόρους» βρίσκουμε μέλη των οικογενειών της Σμύρνης: Ομήρου, Πιττακού, Ράλλη, Μπαλτατζή, Μαυρογορδάτου και Μαυροκορδάτου, Δρομοκαΐτη, Λομβάρδου, Ροδοκανάκη, Βούρου, Δαμαλά, Αλφιέρη, Παλαιολόγου, Προύσαλη κ.ά.

Και, προφανώς, συμπληρώνουν οι συγγραφείς, από αυτούς τους καταλόγους διαπιστώνεται «πλήρης απουσία των κατώτερων κοινωνικών ομάδων».
Η αντίθεση στην εισβολή της δυτικής διαφωτιστικής αντίληψης στον ελληνικό χώρο θα εκφραστεί κατ' εξοχήν με μία άλλη αντίληψη για την παιδεία, προσδεμένη στη θρησκευτική παράδοση και τον ησυχασμό, ή, σε κάποιες περιπτώσεις, με την εμμονή στην αρχαΐζουσα γλώσσα. Το κατ' εξοχήν αντιδιαφωτιστικό κίνημα ήταν οι Κολυβάδες, που θα δοκιμάσουν να αντισταθούν τόσο στον Διαφωτισμό, όσο και στην εισβολή της αντίληψης του έθνους-κράτους, με τη Γαλλική Επανάσταση και τον Ρήγα Φεραίο. Γι' αυτούς ο φωτισμός του γένους πρέπει να στηρίζεται στη θρησκευτική φιλολογία και να απορρίπτει τους «ξενόφερτους νεωτερισμούς».

Ο Μακάριος Νοταράς, ο Νεόφυτος Καυσοκαλυβίτης, ο Νικόδημος Αγιορείτης, ο Αθανάσιος Πάριος, ακόμα και ο Κοσμάς Αιτωλός – παρ' ότι δεν ήταν άμεσα συνδεδεμένος με το κολυβαδικό κίνημα – αντιπροσωπεύουν την εναλλακτική «ησυχαστική» στρατηγική απέναντι στον καλπάζοντα Διαφωτισμό. Και παρ' ότι στις αρχές του 19ου αιώνα μοιάζει να ηττώνται κατά κράτος – όπως ήδη δείξαμε – στα μεγάλα κέντρα του ελληνισμού, ωστόσο δεν παύουν να αντιπροσωπεύουν μια παράδοση βαθιά ριζωμένη στο λαϊκό σώμα και να ηγεμονεύουν ιδεολογικά στα κατώτερα κοινωνικά στρώματα. Γι' αυτό και, μετά την επανάσταση, το «ρωσικό κόμμα» θα παραμένει το πολυπληθέστερο και λαϊκότερο.

Οι περισσότεροι μαρξιστές ιστορικοί, τυφλωμένοι από τον αντικληρικαλισμό τους και την πίστη τους στην «πρόοδο», αδυνατούν να κατανοήσουν αυτούς τους πραγματικούς συσχετισμούς και έτσι καταλήγουν στη συγκεκριμένη περίπτωση των κοινωνικών συγκρούσεων της Σμύρνης, και ιδιαίτερα εκείνης του 1819, να ταυτίζονται, ακόμα και άθελά τους, με το στρατόπεδο των μεγαλεμπόρων, που καθόλου παράδοξα ήταν ταυτόσημο με εκείνο των «διαφωτιστών». Και επειδή, τόσο το 1788 όσο και το 1819, τα ταξικά στρατόπεδα είναι αδιαμφισβήτητα, από τη μια πλευρά ο «όχλος», όπως τον χαρακτηρίζει ο Ανώνυμος του 1788 ή οι «καμηλιέρηδες» κατά τον Κοραή, και από την άλλη οι μεγαλέμποροι, οι «άρχοντες», οι ιστορικοί μας υποχρεώνονται να εφεύρουν τον από μηχανής θεό που θα τους λύσει το δίλημμα. Και αυτός είναι η «αντιδραστική Εκκλησία», η οποία υποκινεί υπογείως και χρησιμοποιεί τον όχλο εναντίον της «προόδου»! Έτσι η ταξική σύγκρουση αίρεται και μετατρέπεται σε μια σύγκρουση μεταξύ της «προόδου» και της «οπισθοδρόμησης». Το κείμενο του Καρατζά είναι εντελώς χαρακτηριστικό ως προς αυτό το στρατήγημα.

 

Στη μεταπολιτευτική περίοδο θα γίνει ένα παραπέρα βήμα, θα συγκροτηθεί μια νέα μαρξίζουσα ιστοριογραφική σχολή, η οποία θα καταλάβει τις κυριότερες θέσεις των πανεπιστημίων, των πολιτιστικών ιδρυμάτων και του «προοδευτικού» Τύπου, δηλαδή την ιδεολογική και πνευματική εξουσία, και θα εγκαταλείψει σταδιακώς κάθε αναφορά τόσο στις ταξικές διαστάσεις των αντιθέσεων, όσο και στην εθνικοαπελευθερωτική συνιστώσα. Στο εξής, μία και μόνη ιδεολογική αντίθεση θα χαρακτηρίζει τον προεπαναστατικό ελληνισμό, η διχοτομία ανάμεσα στον «Διαφωτισμό» και την «Εκκλησία». Διχοτομία η οποία αναγνωρίζει πλέον την αστική τάξη, και μάλιστα τα ανώτερα στρώματά της, ως τον βασικό, αν όχι και αποκλειστικό φορέα του «φωτισμού» και της επανάστασης, στο κοινωνικό και οικονομικό πεδίο.

Έτσι οι αναλύσεις μαρξιστών όπως του Ζέβγου, του Σβορώνου, του Μοσκώφ, του Μάξιμου, του Ψυρούκη, ακόμα και του Κορδάτου, για τον μεταπρατικό χαρακτήρα της μεγαλοαστικής τάξης της υπόδουλης Ελλάδας, σταδιακώς βυθίζονται στη λήθη και προβάλλεται μόνον ο διαφωτιστικός και παιδευτικός της ρόλος. Μέσα από αλλεπάλληλες ιδεολογικές και κοινωνικές μετατοπίσεις περάσαμε, από την παλαιά μαρξιστική ταύτιση επανάστασης και προόδου, στην ανοικτή υποστήριξη των ελίτ ως φορέων της προόδου και στην περιφρόνηση των λαϊκών στρωμάτων ως σκοταδιστικών, υποβαθμίζοντας ακόμα και την ίδια τη συμμετοχή τους στην Επανάσταση του '21. 

 

ΠΗΓΗ: Μην. Εφημερίδα «Ρήξη», φ. 52,   http://www.ardin.gr/node/1334

Σημείωση: Οι υπογραμμίσεις έγιναν από τον admin.

Οι Κερκόπορτες του νου

 

Του Γιάννη Ποταμιάνου

 

 Η Όραση και η ακοή αλώθηκαν.

Οι ήχοι, καβαλάρηδες κυμάτων,

Νύχτες μοναχικές κουρσεύουν

Στων κοριτσιών τα προσκεφάλια.

Οι εικόνες, καβαλάρηδες σημάτων

Πόθους αρχέγονους στρεβλώνουν

Στων αγοριών τα λευκά σεντόνια.

Κερκόπορτες τα αυτιά και τα μάτια

 

Στου μυαλού το κάστρο

Δούρειοι ίπποι της αλλοτρίωσης

Παραστρατημένες κορασίδες

Των καναλιών της παραπληροφόρησης

 

Όμως αντιστέκονται ακόμα

Αφή, γεύση και όσφρηση

Και σκορπάνε ψευδαισθήσεις

Στέλνοντας σινιάλα στέρησης

Σε καρδιά και νου

Αλλάζοντας τους ρυθμούς

Των στεναγμών

Σκορπώντας απέραντη λύπη

Και μαρμαρυγές

 

Κρατούν ζωντανή τη λαχτάρα

Για το άρωμα του κορμιού

Για τη μυρουδιά

των φρεσκολουσμένων μαλλιών

Για ένα χάδι, μεταξένιο

Που δεν μπόρεσαν

Να μας στείλουν ακόμα

Καβάλα σε ακτίνες και κύματα

 

Κρατούν ζωντανή τη λαχτάρα

Για τη γεύση ενός φιλιού

Για την αλμύρα του κορμιού

Που μόνο γλώσσα και χείλη

Μπορούν να τρυγήσουν

Άμεσα χωρίς διαμεσολαβήσεις

 

Κρατούν ζωντανή τη λαχτάρα

Για ένα χορό

Που γητεύει όλες τις αισθήσεις

Με κινήσεις και χρώματα

Με γεύσεις και αρώματα

 

 Όμως αντιστέκονται ακόμα τα χείλη

 

Οι ακοίμητοι φρουροί του έρωτα

Που ψάχνουν στα φλογισμένα κορμιά

Τις ανατριχίλες και μας σώζουν

Από την απόλυτη ψευδαίσθηση

Της εικονικής πραγματικότητας

Που σχεδιάζουν οι Αρχιτέκτονες

Των ανθρώπινων ψευδαισθήσεων

Και πουλούν οι έμποροι των παραισθήσεων

Στις αγορές των κορμιών και των πνευμάτων

Τον υπέρτατο σκοπό υπηρετούντες

Τον αποπροσανατολισμό των νοημάτων

 

                                         9 Ιουλίου 2009, Γιάννης Ποταμιάνος

Η Χριστιανοσοσιαλίστρια Οσία Μαρία Σκομπτσόβα (1891-1945) για τους κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες…!!!

Του φιλαλήθη/philalethe00

 

Λαμβάνουμε το εκπληκτικά ενδιαφέρον παράθεμα από αξιολογότατο βιβλίο του Σεργκέι Χάκελ (Εκδ. Ακρίτας, Σεπτέμβριος 1998 – α’ έκδοση, σ. 154). Πρέπει να το αφιερώσουμε σε δύο συγκεκριμένες ομάδες ανθρώπων:

α) τους αστοχριστιανούς μας και “Χριστιανούς” του καναπέως και της κοινωνικής συντήρησης ή και αντίδρασης

β) τους μαρξιστές μας, και τους Aufklarers (=διαφωτιστές) σοσιαλδημοκράτες μας, δηλαδή τους οπαδούς της Κοινωνικής Δημοκρατίας της Υπαρκτής Αριστεράς.

Να σημειωθή, ότι θεωρούμε αμφότερους τους όρους (Αριστερά-Δεξιά) Δυτικότροπους, εφ’ω και το ότι δεν τους χρησιμοποιούμε προς αυτοπροσδιορισμόν, ενώ θα μπορούσαμε να το πράξουμε βεβαίως λόγω των Χριστιανικών προταγμάτων μας της κοινωνικής δικαιοσύνης, της εμβάθυνσης και εκπλάτυνσης (και αμεσοποίησης) της Δημοκρατίας, της (ριζικής) οικολογικής αισθητικής και πολιτικής μας αντίληψης (βλ. π.χ. το σχετικό πολύ πρόσφατο βιβλίο του Θεοφιλέστατου Επισκόπου Διοκλείας π. Καλλίστου Ware επί του θέματος της Χριστιανικής Οικολογίας)…

Πράγματι, οι ορισμοί που εδόθησαν από μαρξιστές, κάτι που οφείλεται προφανώς και στους παραπάνω συντηρητικούς και αντιδραστικούς κοινωνικά αδελφούς ή “αδελφούς”, στην “θρησκεία” (αν διευρύνουμε καταχρηστικά τον ορισμό της-είναι γνωστό, ότι για εμάς τους Ορθοδόξους η θρησκεία είναι αρρώστια και η Ορθοδοξία η θεραπεία της) είναι όχι επιστημονικοί, αλλά δημαγωγικοί. Π.χ. θα αρκούσε να δούμε ορισμένους διάσπαρτους στα κείμενα του Λένιν-Ουλιάνωφ, τον οποίον πολλοί ως σήμερα(σε χώρες όπως η Ελλάδα, π.χ.) έχουν ως ένα μικρό θεό και του οποίου τα γραφτά θεωρήθηκαν πολύ συχνά ως…..  ιερά-απαραβίαστα δογματικά. Ιδιαίτερα αυτό αφορά το Κράτος-”Εκκλησία” της ιδιαίτερης αθεϊστικής σέκτας που ήταν στην ΕΣΣΔ όχι μόνο η κυρίαρχη, αλλά και η επιβαλλόμενη αμείλικτα και στο όνομα του Λαού (που μας θυμίζει και ένα γνωστό άσμα: “killing in the name of”) πανταχού ιδεολογία(“διαλεκτικός υλισμός”– και αυτός ο όρος δημαγωγικός-προπαγανδιστικός είναι και ανύπαρκτος στην Ιστορία της Φιλοσοφίας και μάλιστα της Υλιστικής).

Από την άλλη, ένα μέγα μέρος των αδελφών μας, τότε και τώρα, όπως διέγνωσε με αμείλικτη κατακριτική διάθεση και ο αρχέτυπος αναρχοχριστιανός θεωρητικός και λογοτέχνης Λέων Τολστόι, κατόρθωσε να …δικαιώση εν τινί μέτρω αυτούς τους ορισμούς. Εξ ου και ο λόγος για την “Αξία του Χριστιανισμού και την αναξιότητα των Χριστιανών”(Μπερντιάγεφ-την ίδια επισήμανσι είχε κάνη και ο Μαχάτμα Γκάντι).

 

[Μία αγία με 1 ολόκληρη ζωή "αντισυμβατικής αγιότητας" και ολοκαυτώματος για τον αδελφό σε κάθε επίπεδο…]

 

Λοιπόν, χωρίς να μακρηγορούμε άλλο και ίσως κατά τι ανερμάτιστα, ας παραθέσουμε το σχετικόν απόσπασμα της Οσίας(η “επίσημη” αναγνώριση της αγιότητάς έλαβε χώρα το 2004, 18 Ιανουαρίου από το Πατριαρχείο και την οικεία Σύνοδο), χωρίς περαιτέρω σχολιασμό:

“Δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι κάθε Χριστιανός καλείται να προσφέρει κοινωνική εργασία[….] Καλείται να οργανώσει την προσωπική ζωή των εργαζομένων, να προσφέρει στους ηλικιωμένους, να χτίσει νοσοκομεία, να ενδιαφερθεί για τα παιδιά, να πολεμήσει την εκμετάλλευση, την αδικία, την ανάγκη και την ανομία[…]. Οι ασκητικοί κανόνες είναι απλοί από αυτήν την άποψη, δεν επιτρέπουν παρεκβάσεις[…] για μυστικιστικές πτήσεις, συχνά περιορίζονται σε απλούς καθημερινούς στόχους και ευθύνες. (1939, Pravoslavnoe Delo, σσ. 37-38)

 

Y.Γ. Το σημείωμα αυτό ας θεωρηθή και ως τμήμα ενός γενικότερου "αφιερώματος"  για τα 20 έτη  από της πτώσεως του ρωσικού μαρξιστικού κομμουνισμού που θα επακολουθήση…

Ελληνικό Μπαχαλορεά!

 

Του Χρήστου Μιχαηλίδη*

 

Σ' όλο τον κόσμο, κάθε χρόνο, δεκάδες χιλιάδες μαθητές και μαθήτριες επιλέγουν να ακολουθήσουν το διετές πρόγραμμα σπουδών International Baccalaureate (εν συντομία I.B.), το οποίο, κατόπιν ειδικών εξετάσεων, εργασιών και συμμετοχών σε διάφορες δραστηριότητες «κοινωνικής προσφοράς», όπως λέγονται, θα τους οδηγήσει στην είσοδό τους σε ξένα πανεπιστήμια, κυρίως της Αμερικής και της Ευρώπης. Το πρόγραμμα αυτό, το I.B., προσφέρεται και στην Ελλάδα, από 13 σχολεία.

Σ' όλο τον κόσμο, τέτοιες μέρες, κάθε χρόνο, ανακοινώνονται ταυτόχρονα τα αποτελέσματα των εξετάσεων του I.B.. Με αυτά τα αποτελέσματα, οι μαθητές και μαθήτριες θα μάθουν εάν μπαίνουν στα πανεπιστήμια που επέλεξαν, και ιδίως σε ποια από αυτά. (Τα ποσοστά επιτυχίας είναι σχετικά υψηλά, αφού το πρόγραμμα I.B., όταν διδάσκεται και ακολουθείται καλά, είναι υψηλού επιπέδου και τα παιδιά μαθαίνουν, δεν παπαγαλίζουν.) Σε μια χώρα, μόνο, δεν ανακοινώθηκαν φέτος τα αποτελέσματα του I.B.. Δεν χρειάζεται να πούμε ποια είναι και περιττεύει η απονομή του γλειφιτζουριού ως συμβολικού αθλήματος σ' όποιον τη μαντέψει. Δεν ανακοινώθηκαν, γιατί μαθεύτηκε πως Έλληνας εκπαιδευτικός (!), επικεφαλής του προγράμματος Ι.Β. στο σχολείο όπου εργαζόταν έμαθε τα θέματα των εξετάσεων πριν αυτά «φύγουν» από τη Γενεύη, όπου και η έδρα του οργανισμού Ι.Β., και τα μοίρασε, έναντι γενναίας αμοιβής εννοείται, σε μαθητές και μαθήτριες, όχι μόνο από το δικό του σχολείο.

 Ο παράνομος χρηματισμός στην Ελλάδα μας, «εξ από ανέκαθεν» που λέμε, ήταν «εθνικό σπορ», ανέγγιχτο μάλιστα από το νόμο – γεγονός που καθιστά και το επίθετο «παράνομος», που μόλις χρησιμοποίησα, εντελώς γελοίο. Πολλές φορές, ο δίδων τα χρήματα δικαιολογείται για την πράξη του ισχυριζόμενος ότι «έτσι κάνουν όλοι» και ότι αν δεν κάνει και αυτός το ίδιο, το παιδί του δεν θα περάσει τις εξετάσεις, τη γυναίκα του δεν θα τη χειρουργήσει καλός γιατρός, ο ίδιος δεν θα πάρει την άδεια που θέλει από την Πολεοδομία και η εταιρεία του δεν θα βρει καλό τραπέζι στου Ρέμου. Ακόμα και εάν το σύστημα, πράγματι, πολλές φορές σε ωθεί στην παρανομία (και αυτό συμβαίνει σε μεγάλη κλίμακα, όπως π.χ. σε αρκετές φορολογικές υπηρεσίες, οι οποίες σε αντιμετωπίζουν εξ ορισμού ως απατεώνα), η διάπραξή της δεν είναι ελαφρυντικό.

Θυμάμαι, πριν από μερικά χρόνια, που παρουσίαζα στην τηλεόραση της ΝΕΤ την εκπομπή «Αμφιθέατρο». Εκπομπή στην οποία και το κοινό έθετε ερωτήσεις στους τέσσερις καλεσμένους που είχαμε. Ο κόσμος ερχόταν στο στούντιο (που ήταν σε διαφορετικό μέρος σε κάθε εκπομπή) περίπου 1 ώρα πριν. Εκεί, μάθαινε ποιοι ήταν οι καλεσμένοι μας, εάν δεν το ήξερε από πριν, και λάμβανε ένα χαρτί στο οποίο θα μπορούσε να υποβάλει όποια ερώτηση ήθελε σε αυτούς. Περίπου μισή ώρα πριν την έναρξη της εκπομπής, οι συνεργάτες συνέλεγαν όλα αυτά τα χαρτάκια με τις ερωτήσεις του κοινού και μαζί κάναμε την επιλογή 10 εξ αυτών. Ένας κύριος, λοιπόν, απόστρατος ναύαρχος όπως μου συστήθηκε, που είχε έρθει σε άλλες τρεις εκπομπές, ήξερε τη διαδικασία αυτή, και μόλις με είδε να μελετάω τα «χαρτάκια», με πλησίασε, με χαιρέτησε, και ένιωσα το χέρι του να με πιέζει ψηλά, στη γάμπα του δεξιού ποδιού. Όταν κοίταξα, είδα ότι στο χέρι κρατούσε ένα πεντοχίλιαρο.

 

– Τι είν' αυτό ναύαρχε; του είπα.

– Τίποτα, βρε αδελφέ. Ένα κέρασμα, έτσι για να βάλεις την ερώτησή μου μέσα σ' αυτές που θα επιλέξεις!

 Έμεινα κόκαλο. Δεν πίστευα ούτε στα μάτια μου (εκεί, το χέρι του, κοντά στην τσέπη μου), ούτε στ' αυτιά μου. Τσαντίστηκα. Έγινα έξαλλος. Τον έστειλα στον αδόξαστο και ζήτησα να τον απομακρύνουν από το χώρο. Φαντάσου, σκέφτηκα, πόσες και πόσες φορές έχει κάνει αυτό το ίδιο πράγμα. Φαντάσου, ακόμα, πόσες φορές θα κάνουν το ίδιο και τα παιδιά του. Όπως και τα παιδιά του Ι.Β. που είδαν πόσο εύκολο ήταν ο γονιός τους να τους αγοράσει τα θέματα.

 

* Ο Χρήστου Μιχαηλίδης είναι δημοσιογράφος

ΠΗΓΗ: 9.7.2009,  http://www.lifo.gr/mag/columns/2175

 

Βιοκαλλιεργητικά και όχι μόνο

 

Του Ηλία Μακρή*

 

Όλο και συχνότερα αγαπητοί αναγνώστες ακούγεται από διαφόρους αρμοδίους αλλά και λιγότερο αρμοδίους, από ανθρώπους δηλαδή που επιθυμούν αν όχι επιστροφή (διότι είναι πολύ δύσκολο) τουλάχιστον ένα φρενάρισμα της όλης κατρακύλας. Και σε αυτήν την προσπάθεια ή την επιθυμία, όπως θέλετε πέστε την, έδωσαν τον τίτλο «πράσινη ανάπτυξη».

Πιστεύουν λοιπόν οι αρμόδιοι και οι κατά κάποιο τρόπο υπεύθυνοι για αυτήν την κρίση που μαστίζει διεθνώς τους λαούς, ότι η εφαρμογή αυτού του μοντέλου θα μας βγάλει από αυτήν την κρίση. Από ένα κομμάτι όμως του οικολογικού συστήματος θεωρείται όρος αντιφατικός, πιστεύοντας ότι δεν είναι δυνατή η συμβίωση του πράσινου με την σωστή ανάπτυξη. Αν δεν σταματήσει η αλόγιστη χρηματοδότηση επιβλαβών για το περιβάλλον έργων και προγραμμάτων, που σκοπό έχουν τον χρηματισμό ορισμένων, και να δοθεί έμφαση εισροής κεφαλαίων σε τομείς βελτιωτικών για το περιβάλλον έργων ενισχύοντας έτσι την πράσινη ανάπτυξη.

 Η βιολογική γεωργία έχοντας εξαπλωθεί σε όλο τον κόσμο μπορεί να αποτελέσει έναν από τους βασικότερους πυλώνες ενός παρόμοιου μοντέλου πράσινης ανάπτυξης. Άλλωστε οι ανάγκες που καλύπτει είναι ριζικές για τον άνθρωπο, όπως είναι η τροφή, παράλληλα δε είναι μια δραστηριότητα που προστατεύει το περιβάλλον, συμβάλλει στην μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και φυσικά στον περιορισμό του φαινομένου του θερμοκηπίου.

Η βιολογική γεωργία δείχνει να επηρεάζεται πολύ λιγότερο από άλλους τομείς από την εν λόγω κρίση, η αγορά βιολογικών προϊόντων μπορεί να δέχεται μεν ορισμένες πιέσεις αλλά όχι μόνο αντέχει, σημειώνει και αυξητικές τάσεις (π.χ. στην Γερμανία και στις Η.Π.Α) όπως φάνηκε και από την έκθεση βιολογικών προϊόντων της Biofach 2009, έχοντας διαμορφώσει ένα σκληρό πυρήνα περιβαλλοντικά ευαισθητοποιημένων και συνειδητοποιημένων καταναλωτών που αντιλαμβάνονται τα πλεονεκτήματα που προσφέρει σε ότι αφορά την υγεία, το περιβάλλον κτλ.

Επιπλέον μπορεί να δώσει μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση σε ένα ήδη (πριν από την κρίση) γερασμένο και τελειωμένο μοντέλο αγροτοδιατροφικής ανάπτυξης. Αλλά, αγαπητοί αναγνώστες, επιτρέψτε μου να σας μεταφέρω ορισμένους προβληματισμούς μου και σκέψεις μου. Η κρίση για την οποία μιλάμε είναι μόνο οικονομική; Διότι πλέον κατάντησε καραμέλα που την πιπιλίζουν οι πάντες και ιδιαίτερα όταν θέλουν να δικαιολογήσουν ενοχές και πράξεις αλόγιστες. Πιστεύω ότι έχουμε ένα σακουλάκι που γράφει απ' έξω «ΚΡΙΣΗ», και μέσα του εμπεριέχει πολλές καραμελίτσες που αντιπροσωπεύουν διάφορες κρίσεις που συνέτειναν στην μεγάλη κρίση.

Σε όλους τους άλλους τομείς δεν έχουμε κρίση; Δεν έχουμε κρίση θεσμών; Δεν έχουμε κρίση ηθικής; Δεν έχουμε κρίση ενδιαφέροντος του ανθρώπου για τον άνθρωπο; Δεν έχουμε κρίση σεβασμού προς στους γονείς μας; δεν έχουμε κρίση μη παραδοχής της αξίας των μεγάλων ευεργετών και επιστημόνων και παραδοχή των προγόνων μας; Ποιός ευσυνείδητος άνθρωπος και μάλιστα νέος θα μπορούσε να φωνάξει σήμερα χωρίς να ψεύδεται (άμες δε γεσώμεθα πολλώ κάρονες, εμείς θα γίνουμε πολύ καλύτεροι σας), υπάρχει αγαπητοί αναγνώστες μεγαλύτερη κρίση από αυτή του υπερκαταναλωτισμού;

Αγαπητοί αναγνώστες, σε προηγούμενο δημοσίευμά μου αναφερόμουν στους κουκουλοφόρους και είχα μαζί τους έναν υποτιθέμενο διάλογο, έβγαινε λοιπόν το συμπέρασμα ότι καμιά διαφορά δεν έχει η κουκούλα από την μάσκα του καθωσπρεπισμού, από την μάσκα του φτασμένου, του οικονομικά ανεξάρτητου, του νεόπλουτου που όλα είναι σε θέση να τα ποδοπατήσει και που άλλος είναι και άλλος δείχνει.

 

Και αφού ανέφερα για τον υπερκαταναλωτισμό έχω ακούσει από όσους έχουν ταξιδέψει σε άλλες χώρες του κόσμου, ότι οι καταναλωτές αγοράζουν μόνο τα αναγκαία εκείνης της ημέρας. Για καθίστε μια μέρα ως απλοί θεατές έξω από ένα σούπερ-μάρκετ για να δείτε τι αγοράζουμε όλοι μας, και για περάστε την άλλη μέρα από τους κάδους των απορριμμάτων για να δείτε τι πηγαίνει χαμένο. Όλοι μας έχουμε τύχει σε διάφορες συνεστιάσεις για διάφορες κοινωνικές εκδηλώσεις, είτε λυπητερές είτε χαρούμενες, αφού έρχονται λοιπόν τα προκαταρκτικά (ορεκτικά) και όλοι έχουμε κορεστεί, ακολουθεί το κυρίως γεύμα του οποίου το 80% πετάγεται στους κάδους απορριμμάτων. Αυτό λέγεται οικονομική κρίση; Δηλαδή η άλλη κρίση που έχει ταξιδέψει, που όταν ρευόμμενοι και ρεμβόμενοι δεν σκεφτόμαστε τα σκελετωμένα προσωπάκια των παιδιών του τρίτου κόσμου.

Και εδώ αγαπητοί αναγνώστες υπάρχει μια άλλη σοβαρότερη κρίση, ποιος τολμάει να κάνει πρώτος την αρχή μέσα σε αυτήν την μανία της επίδειξης που υπάρχει, και μέρος όλης αυτής της δαπάνης ή και όλου του ποσού να το δώσει σε ένα σοβαρό ίδρυμα π.χ. το χαμόγελο του παιδιού κλπ. Μα θα μου πείτε (κύριε Ηλία) να μην σμίγουμε; Να μην κάνουμε διάφορες συνεστιάσεις; (και βέβαια να κάνουμε) αλλά λίγο φρένο ρε παιδιά, δηλαδή οι γονείς μας δεν έκαναν εκδηλώσεις σε γάμους, σε βαπτίσεις κλπ αλλά ήξεραν το γνήσιο κρεατάκι τους με το ρυζάκι του ή το σουβλιστό αρνάκι και τα σαλατικά τους, και τότε βέβαια υπήρχε και ανάγκη για το φαγητό και δεν περίσσευαν οι κοιλιές απάνω στο τραπέζι.

Πιστεύω αγαπητοί αναγνώστες μια προσπάθεια για ένα σταμάτημα αυτού του φαινομένου του υπερκαταναλωτισμού είναι όχι μόνο απαραίτητη αλλά και αναγκαία, διαφορετικά χωρίς να το καταλαβαίνουμε οπλίζουμε με τα όπλα της βίας τους φτωχούς και αδυνάτους και αυτήν την κατάσταση εκμεταλλεύονται οι διάφοροι τρομοκράτες και παρουσιάζονται ως τιμωροί των μεγάλων και σωτήρες των μικρών.

Μήπως στα ΜΜΕ δεν υπάρχει κρίση επιλογής αξιών; Πέθανε ο Μαϊκλ Τζάκσον, και τι έγινε ρε παιδιά; Δεν έχω την δύναμη αλλά ούτε και το δικαίωμα να κρίνω ένα άνθρωπο, και μάλιστα αποθανόντα, ο καθένας μας μεγάλος ή μικρός έχει την αξία του και όταν φεύγει αφήνει ένα κενό, αλλά χρειάζεται σύνεση. Τόσοι νομπελίστες έχουν πεθάνει και περνούν στα ψιλά ή στο απαρατήρητο. Πόσες φορές τον χρόνο πρέπει να μνημονεύουμε τον μεγάλο Γεώργιο Παπανικολάου; Μην με θεωρείτε άμουσο και αφιλόμουσο όλα τα είδη μουσικής έχουν τη δική τους αξία, αλλά επιτρέψτε μου να έχω γνώμη ότι η μουσική πρέπει να ηρεμεί και να αγαλλιάζει στο άκουσμά της, όταν όμως επιφέρει ντελίριουμ και προκαλεί στις μάζες έκσταση, κάνει κακό. Τι θα πει «βασιλιάς της ποπ, όταν κινδυνεύεις να κάνεις μπομπ».

Για κάνετε μια σύγκριση του ακούσματος των συναυλιών που γίνονται για τους αξιολογότατους μουσουργούς μας, όπως π.χ. η εκδήλωση για τον μεγάλο ΣΟΥΓΙΟΥΛ που έγραψε τα υπέροχα «το τράμ το τελευταίο», «το Μανώλη τον τραπαρήφα», «το άνοιξε κι άλλη μπουκάλα», «ο μήνας έχει εννιά» κτλ. Όπως η εκδήλωση των Βορειοηπειρωτών στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας και πολλές άλλες συναυλίες που ενθουσιάζουν μεν, αλλά δεν εκστασιάζουν.

Αγαπητοί αναγνώστες πιστεύω ότι σε όλα τούτα δεν έχουμε συνηθίσει να μεταχειριζόμαστε το «Σωκράτειο μέτρο» και το «σουρωτήρι». Σήμερα κανείς δεν μπορεί να ζήσει χωρίς την τεχνολογία και να κρατάμε τα καλά και απαραίτητα. Ποιός αμφιβάλει για την αξία της κινητής τηλεφωνίας άλλα όταν είναι απαραίτητη. Καλό και χρυσό το internet, αλλά όταν μπορεί να εκτρέψει ένα νέο σε αυτοκτονία να την βράσω την ωφελιμότητα του.

Δεν έχω την απαίτηση ότι για να πλύνουμε τα κουζινικά μας πρέπει να επιστρέψουμε στην στάχτη, αλλά προς Θεού όλα αυτά τα απορρυπαντικά και σπρέι κάνουν κακό και μάλιστα μερικά έχουν και νεκροκεφαλή επάνω, χάθηκε το λεμονάκι το μυρωδάτο, το σπιτικό ξυδάκι και άλλα οικολογικά σκευάσματα.

Αγαπητοί αναγνώστες είναι βέβαιο και όλοι παραδεχόμαστε ότι δεν πάμε καλά. Όλοι όμως πρέπει να αρχίσουμε την εκστρατεία για την βελτίωση της όλης κατάστασης και αν μέχρι σήμερα τα καταφέρνουμε και στεκόμαστε είναι γιατί η μάνα γη αντέχει ακόμα, αλλά ως πότε θα αντέχει όπως την καταντήσαμε; Εκστρατεία λοιπόν, εκτός αν θέλουμε όλοι μας να οδηγηθούμε στον χορό του Ζαλόγγου έχοντας πίσω μας αυτήν την φορά όχι την Τουρκιά αλλά την λαίλαπα που έρχεται.

Προσεχώς θα αναφερθούμε και σε άλλες καραμελίτσες από το σακουλάκι των «κρίσεων».

Σας ευχαριστώ  «βοηθήματα από το περιοδικό ΔΗΩ»

 

* Ο Ηλίας Μακρής είναι  Συνεταιριστής – Βιοκαλλιεργητής

 

ΠΗΓΗ: 09-07-2009,

http://www.styga.gr/index.php?sid=72b6f42ddb89edac749d1bb45f2290e7&act=detail&article=7457

Ι. Μ. Αγ. Διονυσίου εν Ολύμπω

 

ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ (του εν Ολύμπω) Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΚΑΙ Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ

 

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΙΟΥΛΙΟΣ 2009

 

1.  Μικρό ιστορικό.

 Το Μοναστήρι ιδρύθηκε από τον κτίτορά του Άγιο Διονύσιο το 1543 ως Πατριαρχικό και Σταυροπηγιακό. Λόγω της προσωπικότητας του Αγίου Διονυσίου έγινε σύντομα ευρύτερα γνωστό και ανέπτυξε μεγάλη πνευματική δραστηριότητα, κατά το πρότυπο του ιδρυτού του.

Αιώνες πριν, η φήμη του, ξεπέρασε τα όρια του Ελλαδικού χώρου, φτάνοντας ως την Ρωσία. Παράλληλα το Μοναστήρι του Αγίου Διονυσίου έγινε αδιάσπαστο κομμάτι της μακραίωνης ιστορίας, της κοινωνίας και της παιδείας του τόπου και συνδέθηκε με όλους τους εθνικούς αγώνες.

Με την εγκατάσταση του Αγίου Διονυσίου στον Όλυμπο η Ελληνική αντίσταση στην περιοχή αρχίζει να παίρνει μεγάλες διαστάσεις. Δημιουργείται μια Ελληνική περιοχή στον Όλυμπο. Το Μοναστήρι συμμετέχει στην Επανάσταση του 1821, στην επανάσταση του Ολύμπου το 1878 και στον Μακεδονικό Αγώνα. Για όλα αυτά υπέστη βαρύ τίμημα. Πυρπολήθηκε το 1790 και το 1828, από τουρκικά στρατεύματα και ο ηγούμενος του κρεμάστηκε από τους Τούρκους μαζί με 12 ακόμη μοναχούς στην κεντρική πλατεία της Λάρισας. Το Μοναστήρι δέχεται το τελευταίο ολέθριο πλήγμα το 1943 από τα Γερμανικά στρατεύματα Κατοχής, όταν καταστρέφεται σχεδόν ολοκληρωτικά.

Μετά την τελευταία καταστροφή του 1943 οι παλιοί μοναχοί, όσοι επέζησαν, διασκορπίζονται. Το Μοναστήρι διέρχεται μία βαθιά διοικητική κρίση και κινδυνεύει να διαλυθεί. Οι νέοι μοναχοί (δύο η τρεις), απλοί άνθρωποι, προσπαθούν να  διατηρήσουν στην ζωή το Μοναστήρι. Την περιουσία του Μοναστηριού είναι φυσικό να μη μπορούν να την διαφυλάξουν σωστά.

Το Μοναστήρι με την βοήθειά του Αγίου Διονυσίου ανασταίνεται, ανασυγκροτείται και λειτουργεί και πάλι ως Κοινόβιο. Προκύπτει η ανάγκη να προστατεύσει την περιουσία του, την οποία παρέλαβε από τον Άγιο Διονύσιο και για την οποία είχε τίτλους από αιώνες.

 

2.  Η Μοναστηριακή περιουσία.

 

Η Μοναστηριακή περιουσία είναι ιερό κειμήλιο που ανήκει στον Θεό, ιερά παρακαταθήκη που παρέλαβαν τα Μοναστήρια από τους αγίους κτίτορες και τους προηγουμένους πατέρες τους, οι οποίοι με προσωπικούς κόπους και θυσίες την δημιούργησαν και την διαφύλαξαν. Γι' αυτό οι  μοναχοί οφείλουν να προστατεύσουν την περιουσία των Μοναστηριών τους, στην οποία είναι απλοί διαχειριστές. Από σεβασμό προς τους κτίτορες και τους προηγουμένους πατέρες. Από σεβασμό προς την θέληση και επιθυμία των ευλαβών δωρητών οι οποίοι θέλησαν η περιουσία τους να περιέλθει και να παραμείνει στο Μοναστήρι. Από υποχρέωση στους νόμους του κράτους αφού τα Μοναστήρια είναι ν.π.δ.δ.  Τα υλικά πράγματα δεν είναι κακά από την φύση τους. Κακία «είναι η εσφαλμένη χρήση των νοημάτων, την οποία ακολουθεί η κακή χρήση των πραγμάτων», «και σε όλα τα πράγματα η κακή χρήση είναι αμαρτία». Οποιαδήποτε άλλη διδασκαλία καταδικάσθηκε ως αιρετική από την Εκκλησία.

Η περιουσία είναι απαραίτητη για να μπορούν τα Μοναστήρια να εκπληρώσουν τους σκοπούς τους, να ασκούν το πνευματικό, φιλανθρωπικό, κοινωνικό και εκπαιδευτικό τους έργο, να συντηρούν τους μοναχούς τους, να κτίζουν, καλλωπίζουν και αποκαθιστούν τα κτίρια, να διαφυλάττουν τα κειμήλια τους, να προστατεύουν την ύπαρξη και λειτουργία τους ελέγχοντας τις χρήσεις του περιβάλλοντος χώρου τους, να διακονούν τους προσκυνητές τους.

Στο νέο Μοναστήρι, αποκλειστικά με ιδίους πόρους, έγιναν σημαντικά έργα (Εκκλησία, Μουσείο, βιβλιοθήκη, αρχονταρίκι, αίθουσες συγκεντρώσεων) με σκοπό να διαφυλαχθούν τα κειμήλια και να εξυπηρετηθούν οι προσκυνητές. Υπό την ευθύνη ιερομονάχου της Ιεράς Μονής λειτουργεί εδώ και χρόνια με μεγάλη επιτυχία, μονάδα απεξάρτησης ναρκομανών, οι οποίοι συναντώνται σε χώρο που τους διαθέτει το Μοναστήρι.

Το σπουδαιότερο έργο, η αναστήλωση του παλιού Μοναστηριού (εκπόνηση μελετών, πλήρης αναστήλωση της Εκκλησίας, αποκατάσταση παρεκκλησίων, εργασίες στερεώσεως σε όλες τις πτέρυγες, έργα υποδομής κ.λ.π.), προχωράει κυρίως με πόρους του Μοναστηριού και προσωπική εργασία των μοναχών και με ελάχιστες κρατικές επιχορηγήσεις.  Δυστυχώς ο Δήμος Λιτοχώρου εκτός από κάποια χαλίκια για το στρώσιμο του δρόμου, δεν πρόσφερε τίποτε για την αναστήλωση του κατεστραμμένου Μοναστηριού.

Το Μοναστήρι δεν είναι καλό να επαιτεί συνεχώς και να εξαρτάται οικονομικά από τις προθέσεις των ισχυρών. Εξασφαλίζει στα Μοναστήρια την ελευθερία τους, η οικονομική αυτάρκεια. Όσοι θέλουν Μοναστήρια χωρίς περιουσία στην ουσία δεν θέλουν να υπάρχουν Μοναστήρια.

Οι πρόσφυγες μετά την Μικρασιατική καταστροφή και οι περισσότεροι ακτήμονες σε περιουσίες Μοναστηριών αποκαταστάθηκαν. Σε περιουσίες που αν δεν ανήκαν σε Μοναστήρια το πιο πιθανό είναι ότι θα είχαν γίνει λεία κάποιων επιτηδείων. Στο παρελθόν επανειλημμένα διατέθηκε περιουσία του Μοναστηριού μας σε ακτήμονες η για άλλους κοινωφελείς σκοπούς χωρίς το Μοναστήρι να εισπράξει καμιά αποζημίωση. Ενδεικτικά αναφέρουμε 5.004  στρέμματα στην Πέλλα, 938,10 στρέμματα στον Βαρικό και πολλές άλλες μικρότερες εκτάσεις του Μοναστηριού και των Μετοχίων του.

 

3. Οι τίτλοι της περιουσίας του Μοναστηριού.

 

Οι τίτλοι της περιουσίας του Μοναστηριού υφίστανται από αιώνες. Ξεκινούν από την εποχή του Αγίου Διονυσίου και ανανεώνονται συνεχώς τα επόμενα χρόνια (1774, 1874, 1890, 1922, 1925, 1933 κ.λ.π.). Τα όρια που περιγράφονται στους τίτλους αυτούς επιβεβαιώνονται από παλιούς κατοίκους του Λιτοχώρου, τον Δημήτριο Φούντο, τον Γεώργιο Κάκαλο, το Νικόλαο Κλιτσινίκο και τον Αθανάσιο Νικόπουλο σε κατάθεση που δίνουν ενώπιόν του Ειρηνοδίκου Κατερίνης το 1922.

Το δάσος της Μονής και τα ακριβή όρια του, που περιλαμβάνουν γνωστά και αμετάβλητα στο χρόνο θέσεις και μορφολογικά χαρακτηριστικά (ρέματα, ράχες, κ.λ.π.) όπως περιγράφονται στους κατά καιρούς εκδοθέντες τίτλους του, τα λοιπά ιδιοκτησιακά έγγραφά του και τις μαρτυρικές καταθέσεις (του 1922 καθώς επίσης και προηγουμένων ετών) αναγνωρίζονται αμετάκλητα από τις αποφάσεις 42/1922 και 10/1925 του Διοικητικού Δικαστηρίου του Υπουργείου Γεωργίας και μεταγράφονται στο Υποθηκοφυλακείο Κατερίνης. Πλήθος άλλων εγγράφων ξαναεπιβεβαιώνει το γεγονός αυτό.

Πρόσφατα το Πρωτοδικείο Κατερίνης και στην συνέχεια το Εφετείο Θεσσαλονίκης και ο Άρειος Πάγος έκριναν τελεσίδικα και αμετάκλητα υπέρ του Μοναστηριού κάποιες αμφισβητήσεις του Δημοσίου σε 4.250 στρέμματα δασικής κυρίως εκτάσεως στην θέση παλαιός Άγιος Δημήτριος (Κούτρες).

Είναι πέρα από κάθε λογική η προσπάθεια να αμφισβητηθούν οι αποφάσεις αυτές, αποκλειστικά και μόνο επειδή στη σύνθεση του Πρωτοδικείου συμμετείχε και ο πρώην Πρωτοδίκης Λ. Στάθης, διότι αν γίνει αυτό, τότε θα πρέπει να αμφισβητηθούν και όλες οι αποφάσεις στις οποίες συμμετείχε κατά την διάρκεια της σταδιοδρομίας του ο ανωτέρω δικαστής. Άλλωστε ο ίδιος ποτέ δεν υπήρξε μέλος του Εφετείου Θεσσαλονίκης η του Αρείου Πάγου και φυσικά δεν ήταν δυνατόν να επηρεάσει τις αποφάσεις αυτές, οι οποίες είναι και οι τελικές αποφάσεις.

Τελευταία κάποιοι προσπαθούν να αμφισβητήσουν τους τίτλους του Μοναστηριού. Παρουσιάζουν την μετάφραση ενός απ' αυτούς και ισχυρίζονται ότι είναι πλαστή, διότι ο μεταφραστής του, καταδικάσθηκε δήθεν για πλαστογραφία την δεκαετία του 1920, χωρίς όμως να παρουσιάζουν κάποιο έγγραφο που να αποδεικνύει ότι όντως ο αναφερόμενος μεταφραστής καταδικάσθηκε, για όσα του καταλογίζουν. Αλλά ο τίτλος αυτός που εκδόθηκε το 1890 δεν είναι ο μοναδικός που υπάρχει. Υπάρχουν όλοι οι τίτλοι που αναφέρθηκαν προηγουμένως. Ούτε είναι η μοναδική μετάφραση. Το 2005 με πρωτοβουλία του Μοναστηριού μεταφράσθηκε ξανά ο τίτλος από επίσημη μεταφράστρια. Το νέο περιεχόμενο της μεταφράσεως είναι ίδιο με το παλιό.

Ψευδώς ισχυρίζονται ότι η σημερινή έκταση του δάσους του Μοναστηριού είναι δήθεν 60.000 στρέμματα και ότι το Μοναστήρι δήθεν διεκδικεί, τον Μύτικα, την κορυφή του Ολύμπου και κατέχει σχεδόν όλον τον Όλυμπο. Στην πραγματικότητα το δάσος του Μοναστηριού είναι περίπου 29.000 στρέμματα και αντιστοιχεί σε λιγώτερο από το 3% του ορεινού όγκου του Ολύμπου. Από αυτά 20.500 στρέμματα ευρίσκονται υπό καθεστώς προστασίας (Εθνικός Δρυμός Ολύμπου, περιοχή Natura 2000), όπου επιτρέπεται ελάχιστη η καθόλου διαχείρηση.

Μέχρι σήμερα δεν απαγγέλθηκε καμμία κατηγορία εναντίον του Μοναστηριού, όσον αφορά την εγκυρότητα η μη των τίτλων και των λοιπών ιδιοκτησιακών εγγράφων του, πολύ περισσότερο δεν καταδικάσθηκε το Μοναστήρι για κάτι τέτοιο. Άλλωστε όλα τα ανωτέρω έγγραφα, το Μοναστήρι τα χρησιμοποιεί εδώ και δεκαετίες, σε κάθε μορφής και βαθμού δικαστήρια (Άρειο Πάγο, Συμβούλιο της Επικρατείας, Εφετεία, Πρωτοδικεία κ.λ.π.), τα οποία, όλα ανεξαιρέτως, έχουν δεχθεί την εγκυρότητά τους. Θα ήταν παραλογισμός να δεχθεί κανείς ότι δεκάδες δικαστήρια, διαφορετικού βαθμού και διαφορετικών συνθέσεων και σε διαφορετικές εποχές έχουν, όλα ανεξαιρέτως, φερθεί, δήθεν ευνοϊκά στο Μοναστήρι η ότι δήθεν έχουν εξαπατηθεί από αυτό.

Σε όλη την ιστορία του το Μοναστήρι, από την εποχή του Αγίου Διονυσίου μέχρι σήμερα, αντιμετώπισε στο Λιτόχωρο δύο μερίδες ανθρώπων. Αυτών που το πολεμούσαν και αυτών (των περισσοτέρων) που το αγαπούσαν και το σεβόταν βαθιά.

Ο ίδιος ο Άγιος Διονύσιος διώχθηκε όταν, σύμφωνα με τον Συναξαριστή της αρχαίας ακολουθίας του, μερικοί κάτοικοι του Λιτοχώρου τον διέβαλαν στον Τούρκο διοικητή της περιοχής, ότι κτίζει χωρίς την άδειά του Μοναστήρι και ότι έτσι θα έχουν τόπο συγκεντρώσεως οι επαναστατημένοι Έλληνες και θα κινδυνεύουν δήθεν οι κάτοικοι της περιοχής. Αναγκάσθηκαν βέβαια να καλέσουν τον Άγιο πίσω όταν παρατεταμένη ανομβρία έπληξε τον τόπο τους μετά την φυγή του.

Αλλά και τα επόμενα χρόνια υπήρχαν παρενοχλήσεις και καταπατήσεις των κτημάτων του Μοναστηριού από μία μερίδα των κατοίκων του Λιτοχώρου με αποτέλεσμα το Οικουμενικό Πατριαρχείο να επέμβει πολλές φορές, στέλνοντας εξαρχίες και να αναγκασθεί να εκδόσει κάποιες φορές και αφορισμούς. Σε μία από αυτές και μετά την απόρριψη «των παντοίων ειρηνοποιών και συμβιβαστικών μέτρων προς λύσιν της πολυχρονίου ταύτης έριδος και διαφοράς» που είχαν προταθεί από τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Ιωακείμ και το Μοναστήρι, το Οικουμενικό Πατριαρχείο προέβη το 1877 στον αφορισμό όσων κατοίκων του Λιτοχώρου καταπατούσαν τα Μοναστηριακά κτήματα.

 

4. Το θέμα των ιδιωτών.

 

Στην δασική περιοχή του παλαιού Αγίου Δημητρίου, στην περιοχή δηλαδή των 4.250 στρεμμάτων για την οποία εκδόθηκαν οι πρόσφατες αποφάσεις του Αρείου Πάγου, τα τελευταία χρόνια δημιουργείται θέμα με διεκδικήσεις ιδιωτών σε ακίνητά του Μοναστηριού.

Τα ακίνητα αυτά είναι διάσπαρτες αγροτικές εκτάσεις συνολικού εμβαδού 200 περίπου στρεμμάτων. Σε μερικούς από αυτούς το Μοναστήρι παλαιότερα παραχώρησε προσωρινά με η χωρίς αντάλλαγμα την χρήση κάποιων κτημάτων για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στις δυσκολίες που περνούσαν. Μερικοί τα καλλιέργησαν περιστασιακά. Οι περισσότεροι τα εγκατέλειψαν. Άλλοι τα διεκδικούν.

Χαρακτηριστικά αναφέρεται η περίπτωση του Β.Χ. Με ιδιωτικό συμφωνητικό που συντάχθηκε στις 13 Φεβρουαρίου του 1888 το Μοναστήρι είχε εκμισθώσει στον πρόγονό του, επίσης Β. Χ., στη θέση «Βλάχας Βρύση – Κούτρες» ένα χέρσο αγρόκτημα (δύο χωράφια). Με το μισθωτήριο αυτό συμφωνητικό ο τότε μισθωτής Β. Χ., ανέλαβε την υποχρέωση, με δαπάνη του, «…να ανοίξει δύο χωράφια δι' ιδίων εξόδων του και να τα νέμεται μη δίδων αντισπόρον δια μίαν δεκαετίαν εις την μονήν…». Μετά τη δεκαετία συμφωνήθηκε τα χωράφια να μείνουν στην κυριότητα του Μοναστηριού, χωρίς να μπορούν να μεταβιβασθούν σε άλλον. Σήμερα έρχεται ο απόγονός του και ισχυρίζεται ότι κατέχει το ακίνητο λόγω κληρονομιάς.

 

5. Η προτεινόμενη λύση.

 

Το Μοναστήρι τα τελευταία χρόνια παρ' όλο που δικαιώθηκε δικαστικά, χωρίς να έχει νομική η άλλη υποχρέωση, προτείνει λύσεις για το θέμα που προέκυψε, σύμφωνες με την εκκλησιαστική τάξη και πράξη.

Σε όσους μη νόμιμα κατείχαν κτήματα σε απομακρυσμένες από αυτό περιοχές («Τσαρούχα» κ.λ.π.), το Μοναστήρι προτίθεται να τους παραχωρήσει τα κτήματα αυτά, έστω και αν δεν έχουν χαρτιά. Για τους υπολοίπους, των οποίων τα κτήματα βρίσκονται κοντά στο Μοναστήρι, προκειμένου να εξασφαλισθεί η ησυχία του περιβάλλοντος χώρου του, να τους παραχωρηθούν αντίστοιχες εκτάσεις σε άλλο μέρος του αγροκτήματος του Μοναστηριού.

 Η παραχώρηση θα γίνει δωρεάν, χωρίς αντάλλαγμα, τηρουμένων των νομίμων διαδικασιών. Με τον τρόπο αυτό το Μοναστήρι δείχνει στην πράξη το ενδιαφέρον του για όλους τους ανωτέρω ιδιώτες, οι οποίοι έτσι θα αποκτήσουν νομίμους τίτλους ιδιοκτησίας.

Όλα αυτά ήδη είχαν ανακοινωθεί από το 2005 στο Νομαρχιακό Συμβούλιο Πιερίας που είχε συγκληθεί ειδικά για το θέμα αυτό, στα Μ.Μ.Ε. (πρόσφατα μάλιστα και στην εφημερίδα «Δημότης Λιτοχώρου» που εκδίδει ο Δήμος Λιτοχώρου) και μεμονωμένα σε ενδιαφερόμενους κατοίκους.

Τέλος για τις όποιες διαφορές υπάρχουν με τον Δήμο Λιτοχώρου, προτείνουμε μέσα στα πλαίσια μιας πολιτισμένης κοινωνίας που ζούμε, να γίνουν αμοιβαία σεβαστές οι όποιες τελικές αποφάσεις των Ελληνικών (η Ευρωπαϊκών) Δικαστηρίων.

 

6. Διακονήματα – δραστηριότητες της Ι. Μονής.

 Το πρόγραμμα των μοναχών χωρίζεται σε τρεις ίσες χρονικές περιόδους. Η πρώτη είναι αφιερωμένη στην προσευχή, η δεύτερη στην εργασία (τα διακονήματα), και η τρίτη στην μελέτη και την ανάπαυση. Ο μοναχός με το διακόνημα του εκφράζει έμπρακτα την αγάπη του προς τους συμμοναστές του. Δεν αποσκοπεί σε προσωπικά οφέλη αλλά στο καλό του κοινοβίου. Πιστεύει στην κοινωνική πλευρά της εργασίας και όχι στην ιδιοτελή μορφή της. Ωφελείται πνευματικά και σωματικά από την εργασία του, συντηρεί το Μοναστήρι του και συγχρόνως του δίνει την δυνατότητα να μην εξαρτάται από κανένα οικονομικό παράγοντα. Η ευλάβεια καταστρέφεται από την οκνηρία και όχι από την εργασία.

Το διακόνημα δεν παρεμποδίζει αλλά διευκολύνει την προσευχή. Ο Απόστολος Παύλος εργαζόταν χειρωνακτικά ο ίδιος ως σκηνοποιός, για να εξασφαλίζει τα αναγκαία προς το ζειν μη θέλοντας να επιβαρύνει κανένα. Απαγόρευση της εργασίας υπήρχε μόνο από αιρετικές ομάδες όπως οι Μασσαλιανοί.

Τα αρχαία και νεώτερα εκκλησιαστικά κείμενα αναφέρονται σε πλήθος διακονημάτων όπως οι «υφάνται, ραφείς, σκυτοτόμοι, σκηνοποιοί, λεπτουργοί, οικοδόμοι, αλιείς, χαλκείς, βορδονάροιοι, ναυπηγοί, ξυλουργοί, αμπελουργοί» και ασχολίες όπως η διαχείριση των δασών, η εξορυκτική, η μεταλλευτική, η αλατουργία, η μελισσοκομία, η κτηνοτροφία υπήρχαν ανέκαθεν στα Μοναστήρια. Εφ' όσον αυτές οι δραστηριότητες πραγματοποιούνται από τα συντεταγμένα όργανα διοικήσεως των Μοναστηριών, είναι σύμφωνες με την Νομοκανονική και Εκκλησιαστική πράξη. Δεν τις διαφοροποιεί δε το γεγονός ότι αυτές γίνονται με κάποιο σύστημα, με σύγχρονα τεχνικά μέσα και έχουν κάποιο νομικό σχήμα, με την μορφή εταιρειών, προκειμένου να είναι η λειτουργία τους νόμιμη και διαφανής και να τηρούνται οι φορολογικές και άλλες υποχρεώσεις.

Το Κοινόβιο, προσφέρει στον μοναχό με τις νυχθήμερες και πολύωρες ακολουθίες, την κατ' ιδίαν προσευχή και το όλο εν γένει πρόγραμμά του, το πλαίσιο μέσα στο οποίο ζει (σύμφωνα με τα μέτρα του) την συνεχή παρουσία του Θεού. Όλα αυτά αποτελούν μία εγγύηση ότι ο μοναχός και με την βοήθεια των συμμοναστών του, μπορεί να χρησιμοποιήσει σωστά τα υλικά πράγματα χωρίς να εγκλωβισθεί σ' αυτά. Μεγαλύτερο κίνδυνο και παρεκτροπή για τον μοναχό αποτελεί η αποκλειστική ενασχόλησή του με έναν δυτικού τύπου "κοινωνικό μοναχισμό", έναν τύπο μοναχισμού που είναι ξένος με την Ορθόδοξη Παράδοση, τον οποίο δυστυχώς κάποιοι μέσα στην άγνοιά τους τον προβάλλουν ως πρότυπο.

Επομένως είναι εντελώς αβάσιμα και κατά την γνώμη μας συκοφαντικά, όσα, κατά καιρούς ακούγονται για τα διακονήματα και τις δραστηριότητες της Μονής, ότι δήθεν είναι εκτός της εκκλησιαστικής τάξεως, ότι δήθεν μετατρέπουν τον οίκο του Θεού σε οίκο εμπορίου και όσα παρόμοια λέγονται. Με τον τρόπο αυτό δεν πλήττονται μόνο τα πρόσωπα στα οποία αναφέρονται τα δημοσιεύματα, αλλά και ο θεσμός του μοναχισμού γενικώτερα, αφού πράξεις και ενέργειες που γινόταν ανέκαθεν από τα Μοναστήρια κρίνονται σαν αντίθετες στην διδασκαλία της Εκκλησίας. Άλλωστε είναι γνωστό ότι στο Μοναστήρι μας ανέκαθεν οι μοναχοί ασχολούνταν με την γεωργία και την κτηνοτροφία και παρήγαγαν τα σχετικά με αυτές προϊόντα.

 

7. Το Μοναστήρι και το φυσικό περιβάλλον.

 

Ο μοναχός αναχωρεί από τον κόσμο και καταφεύγει στην φύση. Το φυσικό περιβάλλον γίνεται το σπίτι του. Η στενή σχέση που αναπτύσσει με την φύση ο μοναχός του δίνει την δυνατότητα να εντάσσει αρμονικά τα μοναστηριακά κτίσματα στο περιβάλλον. Παράλληλα επειδή αγαπάει και σέβεται το φυσικό περιβάλλον στο οποίο ζει, κατορθώνει και τις ανάγκες διαβιώσεως του να καλύψει και να προστατέψει αυτό.

Παράδειγμα δημιουργικής και αρμονικής συνύπαρξης στον χώρο του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου είναι η παρουσία του Μοναστηριού του Αγίου Διονυσίου για 500 περίπου χρόνια, το οποίο κατόρθωσε και να συντηρηθεί και συγχρόνως να προστατεύσει και να διαφυλάξει την ωραιότητα και μοναδικότητα του χώρου στον οποίο ευρίσκεται, για τον οποίο όλοι καυχώμαστε σήμερα.

Αν εξετάσει κανείς αεροφωτογραφίες της περιοχής, θα διαπιστώσει, ότι στην περιοχή αυτή του Ολύμπου, μόνο το δάσος που ευρίσκεται υπό την προστασία του Μοναστηριού, φθάνει τόσο κοντά στην θάλασσα. Σε αντίστοιχες γειτονικές περιοχές δεν υπάρχουν πλέον δάση.

Επικριθήκαμε από τον προηγούμενο δήμαρχο Λιτοχώρου το 2004, ότι αποκλείσαμε την μελλοντική ανάπτυξη του Λιτοχώρου προς τη μεριά του Ολύμπου. Αν εννοείται ανάπτυξη η αλόγιστη ανοικοδόμηση και τσιμεντοποίηση που έγινε σε άλλες περιοχές στις παρυφές του Ολύμπου, στην περιοχή του Λιτοχώρου, οι μελλοντικές γενεές θα μας ευγνωμονούν που αποτρέψαμε τέτοιες επεμβάσεις.

Άλλωστε ποτέ δεν εμποδίσαμε κάποιον να απολαύσει το φυσικό περιβάλλον του Ολύμπου. Αντίθετα διευκολύναμε με κάθε τρόπο την εξυπηρέτηση των επισκεπτών και ορειβατών του Ολύμπου (π.χ. δωρεά εκτάσεως στο Δημόσιο για την κατασκευή ορειβατικού καταφυγίου στην Πετρόστρουγγα). Σταθήκαμε όμως εμπόδιο στις εμπορικές επιθυμίες κάποιων για την αλόγιστη ανάπτυξη της περιοχής του Ολύμπου που βρίσκεται υπό την προστασία του Μοναστηριού. Αυτός ίσως είναι και ένας από τους βασικούς λόγους πολεμικής κατά του Μοναστηριού.

Παράλληλα είμαστε οι μόνοι που αντιδράσαμε για την επέκταση του πεδίου βολής αρμάτων Λιτοχώρου, διότι με την επέκταση αυτή κινδυνεύει σοβαρά το μοναδικό φυσικό και το πολιτιστικό περιβάλλον του Ολύμπου, καθώς επίσης και η ζωή και η φυσική ακεραιότητα των μοναχών, εργατών, επισκεπτών και ορειβατών του Ολύμπου. Σεβόμαστε και εκτιμούμε βαθιά το έργο των Ενόπλων Δυνάμεων, πιστεύουμε όμως ότι αυτό δεν πρέπει να γίνεται εις βάρος των φυσικών και πολιτιστικών θησαυρών της Πατρίδος μας, την στιγμή που μπορεί να γίνει το ίδιο καλά σε άλλες περιοχές.

Για τον λόγο αυτό προσφύγαμε στα αρμόδια δικαστήρια (Συμβούλιο της Επικρατείας, Ειρηνοδικείο, Εισαγγελικές αρχές κ.λ.π.), προκειμένου να μην πραγματοποιηθεί η επέκταση του πεδίου βολής. Και όλα αυτά παρόλο που αν γίνει η επέκταση, θα δικαιούμαστε να εισπράξουμε ένα ιδιαίτερα υψηλό ποσό ως αποζημείωση. Αλλά εκείνο που μας ενδιαφέρει, δεν είναι τα χρήματα, όσο η προστασία της περιοχής που την θεωρούμε το σπίτι μας και τον χώρο που μας συνδέει με τον Άγιο Διονύσιο και τους προαπελθόντες πατέρες του Μοναστηριού.

 

8. Η θέση του Μοναστηριού.

 

Η παρουσία του Αγίου Διονυσίου και του Μοναστηριού του στον Όλυμπο για 500 περίπου χρόνια είναι μια ιστορική πραγματικότητα.

Τελευταία το Μοναστήρι μας έχει γίνει στόχος και των ανθρώπων που προσπαθούν να αναβιώσουν το αρχαίο δωδεκάθεο. Θεωρούν ότι δήθεν δεν συνάδει η παρουσία του Μοναστηριού στον χώρο του Ολύμπου. Είναι βέβαια δικαίωμα του καθενός να πιστεύει ότι θέλει. Δεν μπορεί όμως κανείς να αρνείται την ιστορία και το γεγονός ότι ο Άγιος Διονύσιος και το Μοναστήρι του έχουν συνδεθεί άρρηκτα με την περιοχή του Ολύμπου.

Στο παρελθόν έχουμε αρνηθεί προτάσεις, που έγιναν με διάφορα οικονομικά ανταλάγματα, για την δημιουργία σε εκτάσεις του Μοναστηριού, αναπαραστάσεως αρχαίας πόλεως – πνευματικού κέντρου εκ μέρους διαφόρων οργανώσεων και σύλλόγων που εκφράζουν δωδεκαθεϊστικές και νεοειδωλολατρικές αντιλήψεις. Μήπως όλα αυτά εξηγούν και την παρουσία των ομάδων αυτών στην πρόσφατη «ειρηνική» διαδήλωση κατά του Μοναστηριού;

 

9. Επίλογος

 

Ο Μοναχισμός είναι ένα σημείο αντιλεγόμενο. Πολλοί άνθρωποι τον πολεμούν επειδή δεν τον κατανοούν. Άλλοι επειδή αντιλαμβάνονται τον δυναμισμό του, προσπαθούν να τον καταστήσουν ακίνδυνο και ανενέργητο, να τον υποβιβάσουν στην μορφή ενός φιλανθρωπικού σωματείου η μιας κοινωνικής οργανώσεως. Άλλοι με την βαθύτερη αίσθηση που διαθέτουν τον πλησιάζουν και βρίσκουν λύση στα υπαρξιακά προβλήματά τους. Κατανοούν ότι δημιουργεί ελεύθερα πρόσωπα και όχι ελεγχόμενα άτομα. Γι' αυτό τον αγαπούν και τον σέβονται απεριόριστα.

Σαν μοναχοί έχουμε την αίσθηση ότι δεν είμαστε ισάξιοι των παλαιοτέρων αλλά και των νεωτέρων αξίων μοναχών. Γνωρίζουμε ότι και εμείς σαν άνθρωποι συχνά σφάλουμε. Ωστόσο προσπαθούμε να ακολουθούμε τους Πατέρες μας. Δεν περιμένουμε να ακούσουμε επαίνους ούτε καταξίωση του έργου μας. Δεν μας ενοχλεί η καλόπιστη κριτική. Ο μοναχικός βίος είναι  ταπείνωση, "άσκηση σώματος και αφάνεια ψυχής". Δεν έχει ανάγκη από διαφήμιση. Το έργο του καθ' ενός "οποίον εστίν το πυρ δοκιμάσει" και «Πάσα φυτεία ην ουκ εφύτευσεν ο πατήρ μου ο ουράνιος εκριζωθήσεται».

Σε θέματα όμως που αφορούν την ακρίβεια της πίστεώς μας και τον θεσμό του μοναχισμού είμαστε ανυποχώρητοι. Δεν έχουμε ούτε την διάθεση ούτε το δικαίωμα να θυσιάσουμε στο ελάχιστο, ό,τι κράτησε το Μοναστήρι μας σε ζωή εδώ και πέντε αιώνες. Πρέπει να γίνει κατανοητό από όλους πως ό,τι παραλάβαμε από την μοναχική παράδοση, την παράδοση του Μοναστηριού μας και τους προαπελθόντες πατέρες του και κυρίως από τον κτίτορα και προστάτη μας Άγιο Διονύσιο το θεωρούμε αδιαπραγμάτευτο.

Την θέση μας αυτή την επιβάλει το χρέος μας προς τον Θεό, τον Άγιο Διονύσιο και τις μελλοντικές γενεές και όχι κάποια προσωπική αντίθεση η αντιπαλότητα. Για τον λόγο αυτό τελειώνοντας θα θέλαμε να απευθύνουμε πρόσκληση για συνεργασία προς τον Δήμο Λιτοχώρου, τους φορείς της περιοχής, αλλά και όλους τους πολίτες, όχι μόνο για την επίλυση των προβλημάτων που υπάρχουν αλλά και για δημιουργική συνεργασία μεταξύ μας, για το καλό του τόπου.

 Εκ της Ιεράς Μονής

Διαβάστε σε δύο pdf (μονοτονικό ή πολυτονικό) την παρέμβαση – από "Το Μανιτάρι του Βουνού",  με τίτλο:

ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ (του εν Ολύμπω) Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΚΑΙ Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ,

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΙΟΥΛΙΟΣ 2009

Μονοτονικό: I.Moni-Agiou-Dionysiou-en-Olympw-se monotoniki-grafi-ioulios-2009

Πολυτονικό: I.Moni-Ag.Dionysiou-en-Olympw-se-polytoniki-grafi