Στην προϊστορία…Ωσηέ

 

Του παπα Ηλία Υφαντή

 

Έζησε πριν από 28 αιώνες. Και, όπως ο ίδιος λέει, η γυναίκα του τον απατούσε. Γι' αυτό και για ένα χρονικό διάστημα τη χώρισε. Αλλά κατόπιν τη συχώρεσε και την ξαναπήρε στο σπίτι του.

Ο λόγος για τον προφήτη Ωσηέ, που η μνήμη του γιορτάζεται στις 17 Οκτωβρίου.

Δεν  είναι βέβαιο ότι η  οικογενειακή του κατάσταση, ήταν όντως, όπως την περιγράφει. Γιατί  μπορεί η αναφορά του στη συζυγική απιστία να ήταν απλά  μια  παραστατική εικόνα της σχέσης των Εβραίων προς το Θεό. Είναι, άλλωστε χαρακτηριστικό ότι την ίδια γλώσσα, θα χρησιμοποιήσει αργότερα και ο Χριστός, όταν θα μιλήσει για τη "γενεά τη μοιχαλίδα και διεστραμμένη"…

Λευτέρωσε ο Θεός τους Εβραίους απ' την καταπίεση και  γενοκτονία, που τους επέβαλαν οι Αιγύπτιοι. Τους περιέθαλψε για σαράντα χρόνια στην έρημο. Κάνοντας τον ουρανό να βρέχει τροφή και τις πέτρες να αναβλύζουν νερό. Κι όταν το προαιώνιο όνειρό τους έγινε πραγματικότητα, εκείνοι τον πρόδωσαν. Και λάτρεψαν άλλους θεούς.

Κύριοι υπαίτιοι της πραγματικότητας αυτής; Η πολιτική και θρησκευτική ηγεσία. Οι βασιλιάδες και το ιερατείο.  Οι οποίοι πάνω απ'' το θέλημα του Θεού και την αγάπη για το συνάνθρωπο έβαζαν την ξενόφερτη απάνθρωπη θρησκεία. Αυτήν ακριβώς που ήταν κατ' εικόνα και ομοίωση των συμφερόντων τους…

Ο Ωσηέ αποκαλεί τη θρησκευτικότητα αυτού του είδους «πορνεία» και «μοιχεία» . Και εκσφενδονίζει τους μύδρους του εναντίον του ιερατείου:

 "Το συνάφι του ιερατείου, λέει, μοιάζει με συμμορία ληστών. Καλλιεργούν την αδικία και γι' αυτό θερίζουν το μίσος. Γεύονται τους καρπούς του ψεύδους.  Και γι' αυτό δεν υπάρχει ούτε αγάπη ούτε γνώση του Θεού μέσα σε όλη τη χώρα…". 

Και απευθυνόμενος προς τους ιερωμένους της εποχής του, τους λέει: "Προς σένα ιερωμένε απευθύνω την κατηγορία μου. Θα σε εξολοθρεύσω! Γιατί ο λαός μου καταστράφηκε από την έλλειψη γνώσης. Επειδή συ απέρριψες τη γνώση μου, απορρίπτω κι εγώ εσένα από του να 'σαι λειτουργός μου. …".

Και βέβαια και ο λαός ακολουθεί το "χορό" των βασιλιάδων και του ιερατείου. "Ψευδορκίες και δολοφονίες…πολλαπλασιάζονται και αίματα επί αιμάτων συσσωρεύονται, λέει ο προφήτης. Κάνουν συμφωνίες και παίρνουν αποφάσεις με ψεύτικους όρκους. Και η δικαιοσύνη τους ανθεί σαν δηλητηριώδες φυτό".

Αυτά και άλλα πολλά έλεγε στους Εβραίους ο Ωσηέ "τω καιρώ εκείνω". Όμως…

Τι, άραγε, θα είχε να πει  σε μας σήμερα;

Γιατί και σήμερα δεν υπάρχει αληθινή θεογνωσία. Γιατί βέβαια η αληθινή θεογνωσία δεν είναι οι κοιλάρες, οι βιλάρες και οι πολυτελείς κουρσάρες κάποιων κληρικών. Ούτε η πολυτέλεια των ναών και των ιερατικών -και κυρίως των αρχιερατικών-  αμφίων….

Και βέβαια, όπου δεν υπάρχει θεογνωσία, ούτε και αγάπη μπορεί να υπάρξει. Κι όταν λέμε αγάπη δεν εννοούμε την όποια γλυκερότητα απέναντι στους συνανθρώπους μας. Ούτε τις όποιες ελεημοσύνες της πενταροδεκάρας. Ή την αγαπολογία κάποιων κληρικών οι οποίοι αριβάρουν με τις πολυτελείς κουρσάρες τους, στις φτωχογειτονιές και τις φτωχοπαράγκες, για να κάμουν αγιασμούς και ευχέλαια, κλπ. Και να εισπράξουν τα επαχθή ενίοτε και απεχθή, συνήθως, για τους πιστούς «τυχερά»τους!

Έχω να σου πω κάτι φοβερό, μου είπε κάποιος, αυτές τις μέρες: Παπάδες ζήτησαν και πήραν για μια κηδεία 150 (εκατόν πενήντα)  ευρώ!!! Και μάλιστα από ανθρώπους, που πέρα απ' το βαρύτατο πένθος (απώλεια νέου οικογενειάρχη), αντιμετωπίζουν και σοβαρά οικονομικά προβλήματα…

Που σημαίνει ότι ο προφήτης Ωσηέ έρχεται να πει σε μας τους σημερινούς χριστιανούς και προπάντων τους κληρικούς ότι βρισκόμαστε πολύ μακρύτερα απ' το Θεό απ' όσο οι σύγχρονοί του Εβραίοι. Και ότι ζούμε στην προϊστορία όχι μόνο της Καινής αλλά και αυτής ακόμη της Παλαιάς Διαθήκης…

Και ότι συνεπώς θα χρειαστούν πολλές ακόμη χιλιετηρίδες, για ν' αποκτήσουμε τη θεογνωσία και την αγάπη, που θέλει από μας το Ευαγγέλιο.

Έτσι ώστε να είμαστε και όχι απλά να λεγόμαστε χριστιανοί. Τυπικά και καταχρηστικά!  Όπως τώρα….

 

Παπα-Ηλίας, 16-10-20009

 

http://papailiasyfantis.blogspot.com

http://papailiasyfantis.wordpress.com

E-mail: papailiasyfantis@gmail.com

 

Σύγχρονος Μοναστικὸς Βίος

 

Τοῦ Προηγουμένου τῆς Ἱ. Μ. Ἰβήρων Ἀρχιμανδρίτου Βασιλείου

 

Εἰσήγηση στὸ Συνέδριο «Βυζαντινὲς Σπουδές», τοῦ Δήμου Ἀθηναίων. Μέγαρο Μουσικῆς Ἀθηνῶν, 26 Ἰουνίου 2009.

Στα πλαίσια του 2ου Συνεδρίου του Δήμου Αθηναίων "Η Ελλάδα στον Κόσμο: Βυζαντινές Σπουδές" (Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 25-27 Ιουνίου 2009) και στην ενότητα "Η συνέχεια του Βυζαντίου και οι φορείς επιβίωσής του" παρουσιάστηκε από τον αρχιμ. Βασίλειο Ιβηρίτη (Γοντικάκη) το θέμα "Σύγχρονος μοναστικός βίος".

Ὁ σύγχρονος μοναστικὸς βίος εἶναι ὁ ἴδιος ὁ πανάρχαιος καὶ ἀείζωος ποὺ τρέφεται ἀπὸ τὴ λειτουργικὴ θεολογία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας.

Συνήθως λέγεται – καὶ ἔτσι εἶναι – ὅτι ἔχομε μιὰ ἀναγέννησι τοῦ μοναχικοῦ βίου στὴν Ἑλλάδα. Αὐτὸ δὲν εἶναι μιὰ ἁπλὴ ἱστορικὴ συνέχεια καὶ ἐξέλιξι ἀλλὰ ὑπαρξιακὴ ἀντίδρασι καὶ φανέρωσι ἑνὸς δυναμισμοῦ κρυμμένου στὴν καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου καὶ στὶς ρίζες τῆς Παραδόσεώς μας.

Ἐξηγοῦμαι δι᾿ ὁλίγων.

Περάσαμε τὴ μακρὰ περίοδο τῆς Τουρκοκρατίας τρεφόμενοι ἀπὸ τὴν πίστι τῶν Πατέρων, τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Ὅταν ἀρχίσαμε νὰ ἐλευθερωνώμαστε μὲ τὴν ἐπανάστασι τοῦ 1821 ἦλθαν ἔξωθεν οἱ Βαυαροὶ μὲ τὸν Ὄθωνα νὰ διοργανώσουν τὸ νέο κράτος. Οἱ ἄνθρωποι προσέφεραν αὐτὸ ποὺ εἶχαν. Προσπάθησαν νὰ διοργανώσουν τὰ πάντα ἐξ ἀρχῆς σύμφωνα μὲ τὴ ζωή, τὴν παιδεία καὶ τὸν πολιτισμό τους. Ἔτσι ἀρχίζει μιὰ νέα περίοδος τῆς ἱστορίας μας, ποὺ ἐπηρέασε ὅλη τὴ ζωὴ τοῦ τόπου: ἀπὸ τὸ πῶς θὰ κτίζωμε τὰ σπίτια καὶ τὶς ἐκκλησίες· πῶς θὰ εἰκονογραφοῦμε τοὺς ναούς· πῶς θὰ ψάλλωμε, μέχρι τὸ πῶς θὰ διασκεδάζωμε, θὰ τραγουδοῦμε καὶ θὰ χορεύωμε…

Μέσα σὲ ὅλη αὐτὴ τὴν ἀναγέννησι – τὴ διοργάνωσι τῆς παιδείας καὶ τὴ δημιουργία νέου πανεπιστημίου – ὁ μοναχισμὸς ὡς νοοτροπία καὶ πνεῦμα κρίθηκε ὡς κάτι τὸ ξεπερασμένο καὶ περιττό. Γι᾿ αὐτὸ καὶ μὲ ἐπίσημες ἀποφάσεις ἔκλεισαν ὅλα τὰ μοναστήρια, ἐκτὸς ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων.

Ἡ θεολογία ἔγινε ἀκαδημαϊκὴ ἀπασχόλησι καὶ ἐπιστήμη· μιὰ σχολὴ μαζὶ μὲ ὅλες τὶς ἄλλες τοῦ κρατικοῦ πανεπιστημίου. Τὰ κηρύγματα καὶ ἡ κατήχησι διαμορφώθηκαν ἀπὸ τοὺς νέους ἱεροκήρυκες καὶ ἀρχιερεῖς ποὺ ἦσαν ἀπόφοιτοι αὐτῶν τῶν θεολογικῶν σχολῶν.

Μέσα σ᾿ αὐτὸ τὸ κλῖμα σπουδάσαμε θεολογία. Ἀκούσαμε κηρύγματα καὶ κατήχησι. Ἀκούσαμε γιὰ βυζαντινισμοὺς τῆς Παραδόσεώς μας καὶ τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας. Ὑποφέραμε ἀπὸ σχολαστικισμούς. Ἔνοιωθες ὅτι κάτι δὲν πήγαινε καλά. Σὰ νὰ πάθαινες πνευματικὴ ἀβιταμίνωσι· ἢ ἐπειδὴ ἡ τροφὴ ποὺ σοῦ ἔδιναν δὲν εἶχε οὐσία, ἢ ἐπειδὴ δὲν τὴν χώνευε τὸ στομάχι σου. Δὲν ὑπῆρχε δυνατότης γιὰ πολλὲς ἐρωτήσεις. Ἔπρεπε νὰ ἀκοῦς αὐτὸ ποὺ σοῦ λέγεται ἀπὸ τοὺς μεγάλους καὶ δασκάλους. Κάτι σὲ ἐνοχλοῦσε, κάτι ἔλειπε. Οἱ ὑπεύθυνοι οὔτε ἤθελαν, οὔτε μποροῦσαν νὰ ἀνεχθοῦν συζητήσεις πέρα ἀπ᾿ αὐτὸ ποὺ εἶχαν μάθει νὰ λένε.  Καὶ ἔπρεπε καὶ σύ, γιὰ νὰ εἶσαι καλὸς καὶ χρήσιμος, νὰ μάθῃς νὰ ἀκοῦς νὰ συνεχίζῃς αὐτὴ τὴ γραμμή, τὴ λογική. Νὰ μάθῃς νὰ λὲς αὐτὸ ποὺ ἄκουγες. Αὐτὰ διδαχθήκαμε, εἴδαμε καὶ ἀκούσαμε.

 

* * *

 

 Πηγαίνοντας στὸ Ἅγιον Ὄρος, ἤλθαμε σὲ προσωπικὴ ἐπαφή – χωρὶς μεσολαβήσεις τρίτων – μὲ τὴν ἴδια τὴ ζῶσα πνευματική μας Παράδοσι.

Βρεθήκαμε σὲ ἕνα κόσμο ἄλλου ἐπιπέδου, ἤθους καὶ λογικῆς. Βρήκαμε κάτι πανάρχαιο, ἀείζωο καὶ πανανθρώπινο. Δὲν εἶχε καμμιὰ σχέσι μὲ αὐτὰ ποὺ εἴχαμε ἀκούσει καὶ εἴχαμε ὑποστῆ.

Ἐδῶ τιμᾶται ὁ ἄνθρωπος. Δὲν ὑποδουλώνεται. Λειτουργεῖ μιὰ ἄλλη σχολή. Δὲν μαθαίνομε ἀλλὰ βιοῦμε τὴ θεολογία.

Εἶσαι ἐλεύθερος νὰ πῇς τὸν ὅποιο λογισμό σου. Δὲν σοῦ κλείνει κανεὶς τὸ στόμα. Ἀλλὰ τὰ χάνεις καὶ μένεις ἄφωνος γιατὶ πρὶν μιλήσῃς σοῦ ἔρχονται ἀπαντήσεις ἀνέλπιστες.

Αὐτοὶ ποὺ προηγήθηκαν εἶναι τόσο ἀληθινοὶ καὶ τολμηροὶ ποὺ ἄνοιξαν διάπλατα δρόμους γιὰ τὴ ζωὴ καὶ τὴν ἐπέκτασι. Ζήτησαν νὰ δοῦν τὸν Θεὸ ὄχι ὅσο μποροῦν ἀλλὰ ὅπως ὁ Θεὸς εἶναι.

Βρίσκεις ἄλλη ἑρμηνεία τοῦ μυστηρίου τῆς ζωῆς καὶ τῆς Ἁγίας Γραφῆς, ποὺ σοῦ ἀνοίγει θύρα ζωῆς, ἣν οὐδεὶς δύναται κλεῖσαι. Μαθαίνεις ἄλλη θεολογικὴ γλῶσσα.

Κατὰ τὸν Ἅγιο Γρηγόριο Νύσσης, τὸ ὅτι ὁ Μωϋσῆς βλέπει τὸν Θεὸ μέσα στὸ γνόφο, τὸ σκοτάδι, σημαίνει ὅτι ὁ Θεὸς βρίσκεται ἐκεῖ ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ φτάσῃ ὁ ἄνθρωπος μὲ καμμιὰ ἀπὸ τὶς δυνατότητες ποὺ ἔχει: γνῶσι, αἴσθησι, διαίσθησι. Ἄρα τὸ ἀληθῶς ἰδεῖν τὸν Θεὸν εὑρίσκεται ἐν τῷ μὴ ἰδεῖν τὸν Θεόν, καὶ ἡ γνῶσις εἰς τὴν ἄγνοια.

Ἐδῶ γίνεται λόγος γιὰ τὸ ξεπέρασμα τῆς ἄγνοιας καὶ τῆς κακίας. Καὶ ὅταν φτάσῃς στὴ γνῶσι καὶ στὴν ἀρετὴ πρέπει νὰ φύγῃς, νὰ πᾶς πέρα ἀπ᾿ αὐτές.

Δὲν μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος νὰ σταθῆ πουθενά. Κάθε κατάκτησι πνευματικὴ εἶναι ἡ ἀρχὴ νέας πορείας. Ἡ ζωὴ του εἶναι μιὰ συνεχὴς πρόοδος.

Καὶ ἡ θέα τοῦ προσώπου τοῦ Θεοῦ εἶναι αὐτὴ ἡ ἀτελεύτητη πρὸς αὐτὸν πορεία. Ἔτσι ἡ ψυχὴ πάντοτε κτίζεται· καὶ ὅταν ξεπεράσῃ τὰ πάντα, καὶ φτάσῃ στὴν ὑπὲρ νοῦν ἁπλότητα, ἀναπαύεται στὴν ὑπεράρρητη κοίτη τοῦ Θεοῦ Λόγου, γίνεται ἕνα μὲ Αὐτόν. Καὶ τότε γνωρίζει τοὺς λόγους τῶν ὄντων, ἐνῶ «πρὶν νυμφευθῆναι τῷ Λόγῳ καὶ Θεῷ ταῖς διαιρετικαῖς ὑπήγετο μεθόδοις», ἦταν ὑποχείριος στὶς διαιρετικὲς μεθόδους.

Καὶ διὰ τὸ ὑπὲρ εἶναι τὸν Θεὸν ἁρμόζει πιὸ πολὺ τὸ μὴ εἶναι ἀπὸ τὸ εἶναι. Ἄρα ὅταν στὴ Θεία Λειτουργία λέμε ὅτι εἶναι ἄξιον καὶ δίκαιον νὰ ὑμνῆται ὁ Θεὸς  ἐπειδὴ εἶναι «ἀνέκφραστος, ἀπερινόητος, ἀόρατος, ἀκατάληπτος», προσθέτεις καὶ «ἀνύπαρκτος» (μὲ ὅποιες δυνατότητες ἔχει ὁ ἄνθρωπος)· γι᾿ αὐτὸ εἶναι «ὁ ὢν καὶ ὁ ὡσαύτως ὤν».

 

* * *

 

Αὐτὸ τὸ ἀγνοημένο Ἅγιον Ὄρος ἀπέπνεε ἕνα μεγαλεῖο ἀνερμήνευτο στὶς μορφὲς τῶν ναῶν, τῶν εἰκόνων, τῶν ἀκολουθιῶν, τῶν ἀρχαίων μελωδιῶν, τῶν ζώντων γερόντων. Αὐτῶν τῶν ἁπλῶν καὶ αὐθεντικῶν ἀνθρώπων ποὺ εἶχαν περάσει στὴν ἄλλη πλευρὰ τῆς ἐσχατολογικῆς ἐλευθερίας.

Μέσα στὴ φτώχεια εἶχαν αὐτάρκεια. Μέσα στὴν περιφρόνησι ἕνα θεῖο χαμόγελο. Σὲ ἀγαποῦσαν αὐθόρμητα χωρὶς νὰ τὸ περιμένῃς. Ἀνέδιδαν εὐωδία Ἀναστάσεως χωρὶς νὰ τὸ κατάλαβαίνουν. Ἦταν ριζωμένοι στὴν Παράδοσι τοῦ Τόπου. Καὶ εἶχε ἀνθίσει στὰ πρόσωπά τους κάτι ἀπὸ τὴν εὐπρέπεια τοῦ μέλλοντος αἰῶνος. Τοὺς εἶχε διαμορφώσει τὸ εἶναι ἡ πνευματικὴ μήτρα τῆς Ἐκκλησίας. Τοὺς εἶχε κτυπήσει ἕνας θεῖος ἔρως καὶ τοὺς κατέστησε ἐκστατικούς· γιὰ νὰ ἀγαποῦν τὴν ταπείνωσι, «νὰ θέλουν νὰ φύγουν, νὰ χαθοῦν, νὰ μὴν ὑπάρχουν». Τοὺς ἀνοίχτηκαν πύλες ἀόρατες. Εἰσέρχονται καὶ ἐξέρχονται καὶ νομὴν εὑρίσκουν γιὰ τὸν ἑαυτόν τους καὶ τοὺς ἄλλους. Ζοῦν μόνοι καὶ μαζὶ μὲ ὅλους, ἀφήνοντάς τους ἐλεύθερους καὶ σώους.

 Σὰν νὰ μὴν τοὺς ἐνδιαφέρη τί γράφουν τὰ λεξικὰ καὶ τί λένε οἱ σοφοὶ γιὰ τὸν βυζαντινισμό. Τοὺς ἐνδιαφέρει μόνο, ὅτι ὁ Χριστὸς ἀναστήθηκε καὶ μπορεῖ νὰ ζήσῃ ὁ ἄνθρωπος. Ἔχουν ἄλλες ἀπασχολήσεις, θέματα καὶ προβλήματα.

Σκοπὸς ἐδῶ δὲν εἶναι κανένα ἀνθρώπινο ἔργο. Ἀλλὰ τὸ νὰ βρῆ ὁ ἄνθρωπος τὸν ἑαυτόν του. Νὰ ἁγιάσῃ τὸ σκεῦος του. Νὰ ἐλευθερωθῆ ἀπὸ τὰ πάθη καὶ τὴ φιλαυτία του. Νὰ παραδοθῆ συνειδητὰ στὴ θέλησι τοῦ Πνεύματος. Νὰ πῆ τὸν λογισμό του καὶ νὰ καταλήξη στὸ γενηθήτω τὸ θέλημά Σου.

Μπαίνεις σ᾿ ἕνα χῶρο διαμορφωμένο, ἀρχιτεκτονημένο στὰ κτίσματα καὶ τὸ πρόγραμμα τῆς ζωῆς μὲ τέτοιο τρόπο, ποὺ σὲ ἀναπαύει, σὲ σαγηνεύει. Μπορεῖς νὰ ζήσῃς καὶ νὰ προκόψῃς.

Μέσα στὴν ἀκολουθία, στὸ πρόγραμμα τὸ ἡμερήσιο, τὸ ἑβδομαδιαῖο καὶ τὸ ἐτήσιο· μέσα στὸν προσωπικὸ κανόνα τοῦ μοναχοῦ, στὸ κελλὶ καὶ στὸ διακόνημα, διαμορφώνεται ὁ νέος ἄνθρωπος. Ὅλος ὁ χρόνος εἶναι δικός σου. Καὶ ἀόρατα χέρια τοῦ Πνεύματος σὲ πλάθουν.

Οἱ δάσκαλοι καὶ καθοδηγοὶ δὲν σὲ ὑποτάσσουν στὶς ἀπόψεις καὶ θεωρίες τους, οὔτε σὲ ζαλίζουν μὲ τὶς ἀρετὲς καὶ τὰ κατορθώματά τους. Ἀλλὰ σὲ παραπέμπουν στὸ Ἅγιο Θυσιαστήριο (στὸ ὁποῖο οἱ ἴδιοι προσφέρθηκαν), ὅπου ὁ Θεάνθρωπος Κύριος  «ἅπαξ ἑαυτόν τε προσάξας ἀεὶ σφαγιάζεται, ἁγιάζων τοὺς μετέχοντας».

Αὐτὸς «ἔπαθεν, ἡμῖν ὑπολιμπάνων ὑπόγραμμον» (Α´ Πετρ. 2, 21). Ὀφείλομε ἐμεῖς οἱ ζῶντες νὰ μὴν ζοῦμε γιὰ τὸν ἑαυτόν μας, ἀλλὰ διὰ τὸν ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντα καὶ ἀναστάντα.

Ἐδῶ δὲν ἐπικρατεῖ ἡ λογική: νὰ σὲ φάω γιὰ νὰ ζήσω. Ἀλλὰ ἀκούγεται ἡ προτροπή: Λάβετε, φάγετε τὸ σῶμα μου, καὶ πίετε τὸ αἷμα μου.

Σκοπὸς τῆς ζωῆς εἶναι νὰ φανῆς ἄξιος τῆς Ἀγάπης ποὺ σὲ γέννησε καὶ σοῦ χάρισε τὴν Ἀνάστασι. Νὰ γίνῃ ὁ λόγος καὶ ἡ παρουσία σου, ἡ σιωπὴ καὶ ἡ ἀπουσία σου τροφὴ φαγώσιμη καὶ ποτὸ πόσιμο γιὰ νὰ ζήσῃ ὁ ἄλλος. Νὰ ζήσῃ τελικὰ ὁ ἀληθινὸς ἑαυτός σου.

Μιλοῦμε μὲ ὅρους καὶ γεγονότα ζωῆς, ὄχι μὲ ὁρολογίες δικανικὲς καὶ διοικητικὲς ποὺ διεκδικοῦν γιὰ τὸν ἄνθρωπο μιὰ θέσι μέσα στὸν χῶρο τῆς φθορᾶς.

 

* * *

 

 Ἐὰν ἡ Θεία Λειτουργία εἶναι ἡ καρδιὰ καὶ ἡ ἀνακεφαλαίωσι τοῦ μυστηρίου τῆς σωτηρίας, ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ ποὺ κατάλήγει στὴ Μεγάλη Ἑβδομάδα καὶ τὸ Πάσχα εἶναι μιὰ διευρυμένη Θεία Λειτουργία.

Ἀρχίζομε μὲ τὸ Τριώδιο. Φτάνομε στὸ τριήμερο· τρεῖς μέρες τῆς ἀπόλυτης ἀσιτίας, κατὰ τὴ δύναμι ἑκάστου. Κοινωνοῦμε τῶν ἀχράντων μυστηρίων κατὰ τὴ Θεία Λειτουργία τῶν Προηγιασμένων Δώρων.

Συνεχίζεται ἡ Τεσσαρακοστή. Φτάνομε στὴ Μεγάλη Ἑβδομάδα μὲ τὶς ἡμερονύχτιες ἀκολουθίες, ὅπου τὰ φοβερὰ τελεσιουργεῖται.

Ἐδῶ δὲν παρακολουθοῦμε μαθήματα θεολογίας καὶ ἱστορίας. Μετέχομε στὸ δρᾶμα τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας, ποὺ δὲν εἶναι ἡ ἀρχαία τραγωδία ὅπου δρᾶ ἡ ἀνθρώπινη εὐφυΐα καὶ καλλιτεχνία, ἀλλὰ εἶναι ἡ Θεία Μυσταγωγία ὅπου ὅλα θεοπρεπῶς ἱερουργοῦνται, καὶ γνωρίζεται ὁ Θεάνθρωπος Κύριος ὡς ὁ προσφέρων καὶ προσφερόμενος ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς καὶ σωτηρίας.

Ἐδῶ δὲν χρησιμοποιεῖται, ἀλλὰ σώζεται ὁ ἄνθρωπος.

Ὁ ἀρχηγὸς τῆς πίστεως «τὰ πάντα προσίεται, ἵνα σώσῃ τὸν ἄνθρωπον» (Μεγάλη Δευτέρα). Ὅταν σωθῇ ὁ ἄνθρωπος σώζεται καὶ ὁ κόσμος. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἀγνοῆται, παραποιῆται καὶ μισερώνεται, τότε ὑποφέρει ὅλος ὁ κόσμος. Ἀλλὰ ὁ ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ νὰ σωθῆ μὲ καμμία δική του ἐνέργεια. Εἶναι τόσο μεγάλες οἱ ἀπαιτήσεις του καὶ ἀνοικονόμητες οἱ ἐπιθυμίες του. Ζητᾶ τὸ ἀνέφικτο καὶ τὸ ἀκατόρθωτο. Καὶ αὐτὸ εἶναι θεμιτὸ γιὰ τὸν ἄνθρωπο.

Γι᾿ αὐτὸ «ἐδεήθημεν Θεοῦ σαρκουμένου καὶ νεκρουμένου, ἵνα ζήσωμεν» (Ἁγ. Γρηγόριος Θεολόγος). Χρειαστήκαμε νὰ γίνῃ ἄνθρωπος ὁ Θεὸς καὶ νὰ πεθάνῃ γιὰ νὰ ζήσωμε.

Εἶναι τόσο μεγάλα τὰ γεγονότα τῆς σωτηρίας ποὺ μόνο ἀπὸ μακρυὰ φαίνονται καθαρά. Οἱ Προφῆτες πρὶν γίνουν τὰ ζοῦν καὶ τὰ περιγράφουν. Οἱ Ἀπόστολοι καὶ οἱ Πατέρες μετὰ τὴν Πεντηκοστή, διὰ Πνεύματος Ἁγίου τὰ γνωρίζουν καὶ μᾶς τὰ κοινοποιοῦν.

Ὅσοι βρίσκονται κοντὰ στὸν πορευόμενο πρὸς τὸ Πάθος Κύριο δὲν ξέρουν τί ζητοῦν. Ἀσχημονοῦν. Τὸν ὑβρίζουν, τὸν ἐμπτύουν, τὸν ἐμπαίζουν. Καὶ Ἐκεῖνος οὐκ ἀνοίγει τὸ στόμα αὐτοῦ. Ξέρει τί ὑποφέρουν. Τοὺς ἀφήνει νὰ ἐνεργήσουν ἐλεύθερα. Νὰ ἐκδηλωθοῦν ὅπως νομίζουν, νὰ ἐκτονωθοῦν. Καὶ αὐτὸς ἔχει τὴ δύναμι νὰ τὰ ἀνεχθῆ ὅλα, νὰ τὰ ὑποστῇ· γιὰ νὰ σώσῃ ὅλους.

«Νῦν κρίσις ἐστὶ τοῦ κόσμου». Καὶ αὐτὴ σὲ συνθλίβει γιατὶ δὲν σὲ κρίνει. Δὲν κρίνει τὸν κόσμο, ἀλλὰ ἀφήνει νὰ κριθῆ ἀπὸ τὸν κόσμο.

Αὐτὸ τὸ γεγονὸς καὶ ἡ συμπεριφορὰ τοῦ Κυρίου -ὁ ὁποῖος «διὰ τὸ κεκακῶσθαι οὐκ ἀνοίγει τὸ στόμα αὐτοῦ» (Ἡσ. 53,7)- ἔχει σφραγίσει καὶ ἔχει διαμορφώσει τὴν καρδιὰ  τῆς ζωῆς τοῦ Ἁγίου Ὄρους.

Αὐτὸ μᾶς δέχθηκε. Καὶ ἐμεῖς νοιώσαμε ἀνάξιοι αὐτῆς τῆς χάριτος, αὐτοῦ τοῦ Νυμφῶνος καὶ τῆς χαρᾶς ποὺ εἶναι τὸ Πάθος τοῦ Κυρίου.

«Τὸν νυμφῶνα σου βλέπω, σωτήρ μου, κεκοσμημένον…»

Νυμφὼν εἶναι τὸ Πάθος. Καὶ εἶναι κεκοσμημένος μὲ τὶς ἀδυναμίες, τοὺς ἐμπτυσμούς, τὰ ραπίσματα, τὶς μικρότητές μας.

Νυμφίος εἶναι ὁ πάσχων Κύριος. Βασιλεὺς τῆς Δόξης δὲν εἶναι ὁ Ἀναστημένος ἀλλὰ ὁ Ἐσταυρωμένος καὶ ὁ ὕπτιος νεκρὸς ἐπάνω στὸν ἐπιτάφιο.

Αὐτὴ εἶναι ἡ μυστικὴ δόξα τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ Ἁγίου Ὄρους ποὺ σὲ συγκλονίζει. Καὶ προσφέρεται γιὰ ὅλους τοὺς ἀπεγνωσμένους καὶ διαλυμένους ποὺ τὸ ἀγνοοῦν.

Ἀπὸ αὐτὴ τὴ Δόξα τοῦ Ἐσταυρωμένου ἀνατέλλει τὸ ἦθος καὶ τὸ κάλλος ποὺ φανερώνεται σ᾿ ὅλο τὸν λειτουργικὸ κόσμο τῶν ε

ἰκόνων, τῶν ναῶν, τῆς ὑμνολογίας…

 

* * *

 

 Γνωρίζοντας τελικά, ἔσωθεν, αὐτὸ ποὺ λέμε βυζαντινὸ πολιτισμὸ στὴ θεολογία καὶ στὴ ζωὴ βλέπομε καθαρὰ περὶ τίνος πρόκειται. Εἶναι μιὰ ἔκρηξι «ὥσπερ φερομένης πνοῆς βιαίας» (Πραξ. 2,2) ποὺ διαλύει καὶ ἐξαφανίζει κάθε ψευτιὰ καὶ παραποίησι, καταλήγοντας στὴν ἀπόλυτη γαλήνη καὶ βεβαιότητα τῆς πίστεως. Εἶναι μιὰ θεοφάνεια ὡς ζῶσα συνέπεια τῆς σαρκώσεως τοῦ Θεοῦ Λόγου καὶ τῆς θεώσεως τοῦ προσλήμματος.

Καὶ αὐτὸ ποὺ ἔχει νὰ προσφέρη τὸ Βυζάντιο ὡς ὀρθόδοξη Ἐκκλησία δὲν εἶναι κάτι τὸ ἀνθρώπινο (προτερήματα ἢ ἐλαττώματα) ἀλλὰ κάτι τὸ θεανθρώπινο, ἡ ζύμη ποὺ ζυμοῖ ὅλο τὸ φύραμα τῆς ἱστορίας. Καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι ἀνθρώπινο κατόρθωμα ἀλλὰ δωρεὰ τοῦ Πνεύματος.

 Οὔτε τὰ ἐλαττώματα ἀρνεῖται. Οὔτε τὰ προτερήματα θεοποιεῖ. Δίδει τὸ πρωτεῖο σὲ ἕνα Πνεῦμα ποὺ τὰ πάντα δοκιμάζει, καθαίρει καὶ ζωοποιεῖ.

Ἐλευθερώνει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὴν κατάρα τῆς ἄγνοιας καὶ τῆς κακίας. Καὶ τὸν ἀπαλλάσσει ἀπὸ τὴ φενάκη τῆς γνώσεως καὶ τῆς ἀρετῆς, χαρίζοντάς του τὴν ἀτελεύτητη πορεία καὶ διαστολὴ ἐπὶ τὸ ἀόριστον τῆς ἀνυποτάκτου ἐλευθερίας.

Ἡ φυλακὴ μὲ σιδερένια ἢ μὲ χρυσὰ κάγκελα εἶναι τὸ ἴδιο – κόλασι. Ὁ ἄνθρωπος δὲν ζητᾶ βελτίωσι τῶν ὅρων τῆς καταδίκης ἀλλὰ τὴν κατάργησι τοῦ θανάτου.

Ὄχι ἡ ἀρετὴ ἀλλὰ ἡ ταπείνωσι ποὺ γεννᾶται ἀπὸ τὴν ἀρετὴ κάνει τὸν ἄνθρωπο πνευματοφόρο καὶ ἐλεύθερο, «ὡς μὴ ἐλθόντα εἰς τὸ εἶναι» (Ἀββᾶς Ἰσαὰκ Σύρος). Ὄχι τὸ μανθάνειν ἀλλὰ τὸ πάσχειν τὰ θεῖα χαρίζει στὸν ἄνθρωπο τὴν αἰωνιότητα τῆς ἀτελευτήτου ἐπεκτάσεως.

Αὐτὸ τὸ θαῦμα τῆς σωτηρίας σαρκοῦται στὰ πρόσωπα τῶν ταπεινῶν, τῶν δοσμένων στὴ χάρι τοῦ Θεοῦ. Αὐτὴ ἡ χάρι γαληνεύει τὸν ἄνθρωπο. Προχωρεῖ «εἰς πάντας ἁρμούς, εἰς νεφρούς, εἰς καρδίαν», τοῦ χαρίζει τὴ θεϊκὴ πληρότητα ποὺ κάνει τὸν μελωδὸ τῆς Ἐκκλησίας νὰ ἀναφωνῆ: «ἔσωσας ὅλον με τὸν ἄνθρωπον».

Σώζεται ὅλος ὁ ἄνθρωπος ἐπειδὴ σώζεται «τὸ ἀνθρώπινον σύμπαν» (Συναξάριον τοῦ Πάσχα) μὲ τὴν Ἀνάστασι. Ἀκούγεται ὁ κατηχητικὸς λόγος τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου. Καὶ γιὰ νὰ ἐνωτισθῆς τὰ ἄρρητα ρήματα τοῦ Χρυσορρήμονος καὶ νὰ ἐμποτιστῆς μὲ τὴν οὐράνια παράκλησι ποὺ σώζει τὸν ἄνθρωπο πρέπει νὰ ἔχῃς περάσει ὅλη τὴ Μεγάλη Σαρακοστὴ τῶν δοκιμασιῶν τῆς ζωῆς.

Τότε καταλαβαίνεις ὅτι ὄχι ἡ γνῶσι ἀλλὰ ἡ ἀπόγνωσι σὲ κάνει κοινωνὸ τῆς αἰωνίου μακαριότητος (Ἀββᾶς Ἰσαὰκ Σύρος).

Καὶ δι᾿ ὅλων αὐτῶν δὲν κολακεύονται κάποιοι εὐνοούμενοι, καὶ ἄλλοι μένουν ἔξω. Ἀλλὰ ὅλοι κρινόμαστε ἐξ ἴσου ἀπὸ τὴν ἄφατη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ποὺ δὲν εξαιρεί κανένα.

 

* * *

 

 Ἡ αἵρεσι, ὡς ἀνθρώπινη ἄποψι καὶ κατασκεύασμα, εἶναι εὔκολη λύσι, ἀλλὰ ὀλέθρια γιὰ τὸν ἄνθρωπο, γιατὶ ἀγνοεῖ τὴ δίψα καὶ τὶς ἀπαιτήσεις του.

Ἡ Ὀρθοδοξία, ὡς σεσαρκωμένη Ἀλήθεια, εἶναι ἀνυπόφορη μὲ σταυροὺς καὶ θανάτους, ἀλλὰ ζωηφόρος γιὰ τὸν ἄνθρωπο ἐπειδὴ τὸν φέρνει στὸ θαῦμα τῆς Ἀναστάσεως.

Ἡ πνευματικὴ ζωὴ εἶναι ἐνδιαφέρουσα ἐπειδὴ εἶναι ἐπικίνδυνη. Ἀνὰ πᾶσα στιγμὴ μπορεῖ νὰ γίνουν οἱ ἔσχατοι πρῶτοι, καὶ οἱ πρῶτοι ἔσχατοι.

Μεγάλοι δὲν εἶναι οἱ θορυβοποιοὶ ποὺ προβάλλονται ὡς πνευματικοὶ ἡγέτες ἢ προφῆτες, γιὰ νὰ καταπλήξουν καὶ νὰ καταπνίξουν τὸν κόσμο. Μεγάλοι εἶναι οἱ ταπεινοὶ καὶ «ἀνύπαρκτοι», ποὺ ἔχουν δεχθῆ τὴν παράκλησι τοῦ Πνεύματος καὶ ἀποτελοῦν τὴν παρηγοριὰ ὅλου τοῦ κόσμου. Τοὺς ἀρκεῖ ἡ χάρις (Β´ Κορ. 12, 4). Καὶ αὐτὴν ἐκπέμπουν ἀενάως, μὲ ἀκτινοβολία ποὺ τρέφεται ἀκατάπαυστα ἀπὸ τὴ συντριβὴ τῆς καρδιᾶς καὶ τὴν αἴσθησι ποὺ ἔχουν ὅτι μολύνουν τὸν τόπο μὲ τὴν παρουσία τους. Ἐνῶ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι εἶναι εὐλογία γιὰ ὅλη τὴ δημιουργία καὶ ὅταν ζοῦν, καὶ ἀφοῦ παρέλθουν, γιατὶ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιο δίδει νόημα καὶ λόγο στὴν παρουσία καὶ τὴν ἀπουσία τους.

Ἀντίθετα, μόλις πιστέψῃς ὅτι κάτι εἶσαι στὴν ἀρετὴ ἢ στὴ γνῶσι, τότε τὰ χάνεις ὅλα καὶ γίνεσαι ἀφορμὴ μολύνσεως ἄσχετα ἂν νομίζῃς ἐσύ -ἢ καὶ κάποιοι ἄλλοι- ὅτι εἶσαι ὑπόδειγμα ἀρετῆς καὶ ἀνανεώσεως τῆς πνευματικῆς ζωῆς.

Αὐτὸ ποὺ ἔχουν οἱ Ἅγιοι δὲν εἶναι τὰ ἀνθρώπινα ταλέντα ἢ προτερήματα· σοφίας, ρητορικῆς ἢ ποιήσεως. Ἀλλὰ ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ἅγιασαν προσφέροντάς τα στὸν Θεό. Καὶ δι᾿ αὐτῶν φανερώνεται ἡ χάρις ποὺ παρηγορεῖ καὶ θεώνει τὸν ἄνθρωπο.

 

* * *

 

 Αὐτὴ ἡ ἀλήθεια τῆς σωτηρίας, καὶ τὸ πῶς διὰ τοῦ Σταυροῦ ἔρχεται χαρὰ σ᾿ ὅλο τὸν κόσμο, ἔχει μπῆ στὴ συνείδησι τοῦ πιστοῦ λαοῦ.

Στὰ χωριὰ τῆς Κρήτης ἡ εὐχὴ τοῦ ἁπλοῦ κόσμου πρὸς ἕνα μοναχὸ ἢ μιὰ μοναχὴ εἶναι: νὰ χαίρεσαι τὸν σταυρό σου.

Ἐὰν γιὰ τοὺς γονεῖς χαρὰ εἶναι τὰ παιδιά τους, γιὰ ἕνα μοναχὸ χαρὰ εἶναι ὁ σταυρός του. Καὶ αὐτὸ δείχνει τὸ θεολογικὸ ἐπίπεδο καὶ τὴ σχέσι ποὺ ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ πιστοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Μοναχισμοῦ.

 

* * *

 

 Ὅλος ὁ κόσμος ποὺ ζῆ καὶ πονᾶ, ζητᾶ μιὰ ἀπάντησι στὰ προβλήματα τῆς ζωῆς καὶ τοῦ πόνου του.

Οἱ ἁπλοὶ μοναχοὶ καὶ οἱ μοναχές, τῶν πολλῶν μοναστηριῶν ποὺ λειτουργοῦν σήμερα, φαίνονται ἴσως σὲ πολλοὺς σὰν χαμένοι καὶ ἀνύπαρκτοι ἔξω ἀπὸ τὰ προβλήματα τοῦ κόσμου. Ἀλλὰ αὐτοὶ ζοῦν ἤρεμα, μέσα στὴ λειτουργική τους ζωὴ καὶ ἀφιέρωσι, τὴ λύσι τῶν προβλημάτων τοῦ κόσμου ὅλου, καὶ τὴν κοινοποιοῦν μὲ τὴν ὕπαρξί τους. Μεταφέροντας τὴ βεβαιότητα ὅτι ὁ θάνατος καταργήθηκε.

Αὐτοὶ οἱ «ἀνύπαρκτοι» εἶναι παρόντες μεταξύ μας. Καὶ εὔχονται νὰ πηγαίνουν καλὰ οἱ μελέτες καὶ ἡ ζωὴ ὅσων ἀσχολοῦνται μὲ τὸ Βυζάντιο καὶ τὸν βυζαντινισμό.

 

ΠΗΓΗ κειμένου:

http://www.phys.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/tributes/basileios_gontikakhs/contemporary_monastic_life.htm

 

ΠΗΓΗ εισαγωγής άρθρου:

http://www.alopsis.gr/modules.php?name=News&file=print&sid=1205

 Ακούστε από ηχογράφηση ολόκληρη την ομιλία: 

http://www.floga.gr/99/01/2009-06-26_p_Vasileios_Gontikakis.zip

 

Το τέλος της Μεταπολίτευσης (;)

 

Tου Τάκη Καμπύλη

«Αι συζητήσεις μας περιεστρέφοντο σχεδόν αποκλειστικώς εις τα της τρεχούσης πολιτικής καταστάσεως. Ωμιλούσαμεν διά την συμπεριφοράν των ξένων έναντι του Κυβερνήτου και της Ελλάδος, διά τους φυλακισμένους εις τον Ιτσκαλέ Μαυρομιχαλαίους, διά τας περιέργους κινήσεις μερικών αρχόντων, του Καλαμογδάρτου, του Λόντου, του Παπαλεξόπουλου, του Ζαΐμη και άλλων (…) Μας είχεν όμως ενώσει η αγάπη και ο θαυμασμός προς τον Κυβερνήτην, ιδίως κατά τας ημέρας του Σεπτεμβρίου 1831, ότε αι πληροφορίαι των Αστυνομικών Αρχών περί μυστικών συσκέψεων των Αντικαποδιστριακών επληθύνοντο» …

Το απόσπασμα προέρχεται από κείμενο που εντόπισε στα Γαλλικά Αρχεία ο καθηγητής Ιστορίας Βασίλης Κρεμμυδάς. Γραμμένο το 1834 στο Παρίσι, φέρει τον τίτλο «Μικραί σημειώσεις διά μεγάλο συμβάν». Υπογράφεται από τον Μάρκο Φιλαλήθη, διευθυντή του Γυμνασίου Ναυπλίου – για την ταυτότητα του συγγραφέα ο Βασίλης Κρεμμυδάς διατηρεί κάποιες επιφυλάξεις. Ωστόσο, τα ιστορικά πρόσωπα είναι πραγματικά. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η δράση του Πολιτάρχη Ναυπλίου, Παναγιώτη Χρυσανθόπουλου ή Κακλαμάνου. Ο Πολιτάρχης ήταν, υπό τον Αστυνόμο, επιφορτισμένος για τη δημόσια τάξη (και υπεύθυνος για την κράτηση του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και των γιων του). Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη μαρτυρία, ο Πολιτάρχης είχε μυηθεί στη συνωμοσία κατά του Καποδίστρια έναντι «5.000 ταλλήρων».

Τα «τάλληρα», όπως προκύπτει από τη μαρτυρία του Γυμνασιάρχη, είχαν και συμβολική αξία.

 

Από τον Καποδίστρια ετέθη (για πρώτη φορά) η έννοια του εκσυγχρονισμού η οποία έμελλε να μεταλλαχθεί – από τότε μέχρι σήμερα – αποκλειστικά σε διαχωριστικό παράγοντα των δύο μεγάλων αντιπάλων ρευμάτων στην ελληνική κοινωνία –  και Ιστορία. Δυστυχώς όχι τόσο ως προς το πολιτικό του περιεχόμενο, αλλά μάλλον ως μικροπολιτική αντιπαράθεση.

Η εκάστοτε συγκυρία διαμόρφωνε κάθε φορά το περιεχόμενό του ανάλογα με τους κερδισμένους ή τους χαμένους της εξουσίας. Η «αντικαποδιστριακή παράταξη» μετεξελίχθηκε στην παράταξη του «βασιλιά – πατέρα» Οθωνα ή στη «μικρή αλλά έντιμο Ελλάδα» μετά το φιάσκο της «Εθνικής Εταιρείας» και του ελληνοτουρκικού πολέμου του 1897 ή στον «λαό των αντιβενιζελικών» του μεσοπολέμου. Από την άλλη πλευρά, η δημιουργική καταιγίδα του Τρικούπη συνεχίστηκε στα χρόνια του Βενιζέλου (της Μεγάλης Ιδέας και του αστικού εκσυγχρονισμού).

Στη δίνη των διχασμών, ο εκσυγχρονισμός του Καποδίστρια έχασε το πολιτικό του περιεχόμενο, αφού ταυτιζόταν όλο και περισσότερο όχι με τις παραδοσιακές διαιρέσεις και τις νέες ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας, αλλά σχεδόν αποκλειστικά με τη νομή της εξουσίας.

Μετατρεπόταν σε κενό γράμμα, σε σύνθημα.

Ο Εμφύλιος επέτεινε την πόλωση της ελληνικής κοινωνίας με τον χειρότερο τρόπο, αφού νομιμοποίησε σε πρωτοφανή κλίμακα τη φυσική εξόντωση του (πολιτικού) αντιπάλου. Η έννοια του εκσυγχρονισμού έχασε οριστικά το αυτονόητο περιεχόμενό της.

Υποτίθεται πως η μεγάλη ευκαιρία της Ελλάδας ήρθε με τη Μεταπολίτευση. Αλλά η πολιτική κουλτούρα που κληροδότησε ο Εμφύλιος επέβαλε ένα λαϊκίστικο ρεβανσισμό και διέψευσε τις προσδοκίες για την αυγή του νέου πολιτικού πολιτισμού.

Ετσι, το αίτημα του εκσυγχρονισμού (μέχρι την οκταετία Σημίτη) εξακολούθησε να διαιρεί πρόσωπα και μηχανισμούς, αλλά όχι και να τροφοδοτεί πραγματικές πολιτικές προτάσεις (ή συγκρούσεις).

Δεν αφορούσε, στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, όλους τους Ελληνες, αλλά ανήκε περίπου δογματικά σε όσους τα προηγούμενα χρόνια είχαν βρεθεί εκτός νομής εξουσίας. Με λίγα λόγια, ο εκσυγχρονισμός ως αίτημα δεν παρήγε πολιτική, αλλά, για μία ακόμη φορά, κομματική δικαίωση. Οι δυνάμεις της «Αλλαγής» μετεξελίχθηκαν πρωτίστως σε δυνάμεις λαϊκισμού, θολώνοντας το αύριο με το χθες.

Από τα μέσα της δεκαετίας του '90, το ελληνικό παράδοξο έκανε το «θαύμα» του. Οι δύο βασικοί παίκτες του πολιτικού μας συστήματος φάνηκε πως διέγνωσαν την ανάγκη του εκσυγχρονισμού, αλλά τον χρησιμοποίησαν και πάλι ακυρώνοντάς τον. Η ευθύνη βαραίνει περισσότερο τη Νέα Δημοκρατία.

 

Χρησιμοποιήθηκε από το συγκεκριμένο κόμμα πρωτίστως ως μέθοδος μιας «διόρθωσης» παλαιοκομματικού χαρακτήρα. Το επιχείρημα ήταν μάλλον απλό: η (όποια) αναδιανομή εθνικού εισοδήματος από το ΠΑΣΟΚ χαρακτηρίσθηκε «κομματική εξυπηρέτηση πασόκων» και «αποκλεισμός νεοδημοκρατών από την κρατική πίτα». Ετσι, η Νέα Δημοκρατία νομιμοποίησε – λέει χαρακτηριστικά ο Παναγής Παναγιωτόπουλος (διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Αθήνας) – την επί των ημερών της γιγάντωση της διαφθοράς.

Στην πρόσφατη καραμανλική πενταετία αποδείχθηκε ότι ο «νεοδημοκρατικός εκσυγχρονισμός» ήταν περισσότερο ένα πρόσχημα για να «διορθωθούν» οι αδικίες της πασοκικής διακυβέρνησης. Το ρητό «το νόμιμο είναι και ηθικό» αποτελεί την πεμπτουσία της αλλοίωσης κάθε έννοιας πολιτικής αλλαγής. Ενας κοτζαμπασισμός απλοϊκός, αλλά και επικερδής (για αρκετούς).

Στις πρόσφατες δηλώσεις του μετά τη μεγάλη του νίκη, ο Γιώργος Παπανδρέου δείχνει πως επαναθέτει την πολιτική στο τραπέζι της διακυβέρνησης. Και πως το κόμμα του (ή έστω ο ίδιος και η στενή ηγετική ομάδα) έχει πλέον συνειδητοποιήσει ότι ο εκσυγχρονισμός δεν μπορεί να έχει αποκλειστικά κομματικό περιεχόμενο.

Η διαφαινόμενη ενεργοποίηση δυνάμεων έξω από κομματικούς χώρους και η αναπροσαρμογή ύφους και ήθους εξουσίας αποτελούν θετικά σημάδια για τη χαμένη τιμή του (ελληνικού) εκσυγχρονισμού. Αν επιμείνει, θα δικαιολογήσει τη λευκή επιταγή της 4ης Οκτωβρίου. Θα είναι ο πολιτικός που θα κλείσει -επιτέλους- την εποχή της Μεταπολίτευσης.

Ας ακούσει προσεκτικά τα λόγια του Φιλαλήθη: «Ητο η Κυριακή 27η Σεπτεμβρίου 1831. Παρήλθον σχεδόν τρία έτη έκτοτε, και εάν αποφάσισα να αφηγηθώ μερικά από τα συμβάντα του τελευταίου προ της δολοφονίας 24ώρου, τα οποία εγνώριζον ήδη από την εποχήν εκείνην, δεν το πράττω ίνα αποκαλύψω αγνώστους πτυχάς των γεγονότων, αλλά κυρίως διά να είπω πόσον ο Κακλαμάνος είχεν, από την πλευράν του, δίκαιον να υπακούη περισσότερον εις τους κοινωνικώς ισχυρούς και ολιγώτερον εις τας κατά νόμον υποχρεώσεις του, αφού τελικώς ο νόμος δεν ηδυνήθη να φθάση έως της τιμωρίας των πραγματικών ενόχων, των οργανωσάντων δηλαδή την συνωμοσίαν, μηδέ και αυτού του Κακλαμάνου, εκτελεστικού όντος εις την ουσίαν οργάνου».

 

Ιnfo

 

– Βασίλη Κρεμμυδά, «Ψηλαφήσεις ενός ιστορικού», Αθήνα 2009, εκδ. Βιβλιοθήκη Μουσείου Μπενάκη

– Γιάννη Βούλγαρη, «Η Ελλάδα από τη Μεταπολίτευση στην Παγκοσμιοποίηση», Αθήνα 2008, εκδ. Πόλις

– Στάθη Γουργουρή, «Εθνος όνειρο», Αθήνα 2007, εκδ. Κριτική

– Γιάννη Γιαννουλόπουλου, «Η ευγενής μας τύφλωσις», Αθήνα 2001, εκδ. Βιβλιόραμα

– Δημήτρη Α. Σταματόπουλου, «Το Βυζάντιο μετά το Εθνος», Αθήνα 2009, εκδ. Αλεξάνδρεια

– Δέσποινας Παπαδημητρίου, «Από τον λαό των νομιμοφρόνων στο έθνος των εθνικοφρόνων», Αθήνα 2006, εκδ. Σαββάλας

 

ΠΗΓΗ1: Δευτέρα, Οκτώβριος 12, 2009,

http://enstaseis.blogspot.com/2009/10/blog-post.html

 

ΠΗΓΗ2: Hμερομηνία δημοσίευσης: 11-10-09

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_1_11/10/2009_332950

Τρίτη αναβολή της δίκης Τάκη Πολίτη

 

Του Βένιου Αγγελόπουλου

Αναβλήθηκε, για τη Δευτέρα 26/10 και για τρίτη φορά, η δίκη του πανεπιστημιακού Τάκη Πολίτη στο Βόλο.

Επισήμως, ο Τ.Π. κατηγορείται ότι υπεξαίρεσε 380 ευρώ από το Δημόσιο επειδή έκανε απεργία και δεν υπέγραψε σχετική δήλωση (ενώ αντίθετα, ως πρόεδρος τότε του Συλλόγου διδασκόντων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, το είχε ποικιλοτρόπως δηλώσει δημόσια, καλώντας και τους συναδέλφους να κάνουν το ίδιο, σε πανελλαδικής εμβέλειας απεργία). Παράλληλα με τη δικαστική δίωξη, καλλιεργείται και ένα εχθρικό κλίμα από σημαντική μερίδα των τοπικών Μέσων Μαζικής Χειραγώγησης: επανειλημμένα η είδηση κυκλοφόρησε σε τοπικά φύλλα με τίτλο: Πανεπιστημιακός διώκεται για απάτη.

Πρόκειται προφανώς για προσχηματική κάλυψη αντισυνδικαλιστικής δίωξης: στο εξωτερικό (στην καπιταλιστική Γαλλία ειδικότερα, εξ ιδίας εικοσαετούς πείρας), ατομικές δηλώσεις ζητούνται μόνον για την μη συμμετοχή σε απεργία, για προφανείς λόγους προφύλαξης των ατόμων από την πίεση του γραφειοκρατικού μηχανισμού, κάτι που επανειλημμένα έχει τεθεί από την ΠΟΣΔΕΠ.

 Στη συγκεκριμένη δίκη, στοχοποιείται στο πρόσωπο του Τ.Π. η σύσσωμη αντίδραση του πανεπιστημιακού κόσμου στο νομοσχέδιο Γιαννάκου, το 2006, που πέτυχε μάλιστα την δεκάμηνη αναβολή της κατάθεσής του (αλήθεια, σκοπεύει να αναθεωρήσει τα άθλια και αντιεκπαιδευτικά – αποδεδειγμένα πλέον – μέτρα της προηγούμενης κυβέρνησης η νέα υπουργός, και προς ποια κατεύθυνση;).

Στον διωκόμενο συνάδελφο έχουν εκφράσει τη συμπαράστασή τους (και παρά τις δυσμενείς συνθήκες από τη γειτνίαση με τις εκλογές και τα μετεκλογικά, που καλύπτουν την επικαιρότητα) πάρα πολλοί. Το δικαστήριο της Δευτέρας ήταν γεμάτο από φοιτητόκοσμο (όπως και τις προηγούμενες φορές), πάνω από είκοσι πανεπιστημιακοί δήλωσαν μάρτυρες υπεράσπισης (όχι μόνον συνδικαλιστές αλλά και πρόεδροι τμημάτων, μέλη πρυτανικών σχημάτων, απλοί συνάδελφοι καθώς και ένας βουλευτής),  260 συνάδελφοι  έχουν υπογράψει (από το Μάη) κείμενο με τίτλο «Είμαστε το ίδιο ένοχοι» (κείμενο και υπογραφές στο http://net.glotta.ntua.gr/politis/index.html), πλήθος φορέων και οργάνων έχουν εκδώσει ψηφίσματα. Για παράδειγμα, με τη φράση

 

H Εκτελεστική Γραμματεία της ΠΟΣΔΕΠ:

– Καταγγέλλει την αντισυνδικαλιστική  δίωξη εναντίον του συναδέλφου.

– Θεωρεί απολύτως απαράδεκτη την διοικητική και ποινική εξατομίκευση των συλλογικών κινητοποιήσεων.

– Εκφράζει την αμέριστη συμπαράστασή της στο διωκόμενο συνάδελφο Τάκη Πολίτη,

 

καταλήγει η τελευταία απόφαση  (7/10/2009) της ΠΟΣΔΕΠ, ομόφωνη παρά την πρόσφατη αλλαγή ηγεσίας: 

 

Ελπίζουμε, στις 26 Οχτώβρη, η Δικαιοσύνη να αποδώσει δικαιοσύνη.

 

Ευγένιος Αγγελόπουλος (ang@math.ntua.gr), Εκπρόσωπος της Συσπείρωσης Πανεπιστημιακών στην ΕΓ της ΠΟΣΔΕΠ

Εσπερινές ιχνηλασίες …

 

Του Γιάννη Ποταμιάνου

 

Ποιος νοιάζεται την ημέρα

για τα αστέρια;

Το βράδυ ψάχνουμε

τα μυστικά των αστεριών

Τα βράδια υφαίνουμε

των ουρανών τους μύθους

Ποιος νοιάζεται την ημέρα

για την απεραντοσύνη;

Για την γεωμετρία του ουρανού;

Για πλανήτες μακρινούς ;

Για μυστικά και θρύλους;

 

Την νύχτα ανοίγουν  

στην καρδιά μας οι πληγές

παίρνουν φωτιά αισθήματα και πάθη

Την νύχτα νοιώθουμε απλά

Πως είμαστε νοήμων φως,

Του σύμπαντος η αυτογνωσία

 

Τη νύχτα γινόμαστε παιδιά

της φαντασίας και των αστεριών

Σκιές στο φως ασήμαντων φεγγαριών,

Χιλιοτραγουδισμένων

Από μονότονα τραγούδια τζιτζικιών

Δεσμώτες στο καβούκι

Του χωροχρόνου

 

Ποιος νοιάζεται την ημέρα,

για  τους περιορισμένους ορίζοντες,

των αισθήσεων και του μυαλού μας;

Για την ανάγκη να καλύψουμε  

την ανεπάρκειά μας,

με ηλεκτρονικά μάτια και μυαλά;

Υποκλινόμενοι στις άλγεβρες της λογικής

Και στους ψηφιακούς αλγόριθμους

 

Ποιος νοιάζεται την ημέρα,

για συναισθήματα και ψευδαισθήσεις;

Για τις προσπάθειες υπέρβασης

του τετριμμένου;

Για τις διεξόδους στις αντιφάσεις

των αιτιοτήτων;

 

Την νύχτα ζούμε τις ψευδαισθήσεις,

Του σύμπαντος,

σε αστεροσκοπεία και δορυφόρους.

Κομπλεξικοί θεοί

Που αισθανόμαστε την ανεπάρκειά μας

Βαδίζουμε στους  Σισύφειους δρόμους

Της επιστήμης

Και λυτρωνόμαστε με ελπίδες ανέλπιδες 

Γι' απαντήσεις ανυπόστατες

 

Την νύχτα απολαμβάνουμε

Το  δέος της τραγικότητάς μας

Ψάχνουμε την αθανασία μας

Στην τέχνη και στα ποιήματα

Οργανώνοντας την άμυνά μας

Απέναντι στην τρέλα

 

Ποιος νοιάζεται την ημέρα

για τα αστέρια;

Ποιος νοιάζεται την ημέρα

Για τέτοιες σκέψεις;

Την ημέρα διεκπεραιώνετε η ζωή

Και την νύχτα πλουτίζεται

Με ερωτήματα και όνειρα

Που ανοίγουν τις πόρτες

Της συνείδησης και του ασυνείδητου

Και μας φωτίζουν

 

                                                                 25 Ιουλίου 2009, Γιάννης Ποταμιάνος

Μαμωνολατρεία…

 

του παπα Ηλία Υφαντή

Ύστερ' από τη συντριβή
Και λαϊκή κατακραυγή
«Ταυτότη» ιδεολογική
Ψάχνουν σε ουρανό και γη
Του Μαμωνά οι παστρικοί…

Και νέο ηγέτη ψάχνουνε
Και ρίχνουνε ξενύχτια
Και μοιάζουν σα να σπαρταρούν
Στης Μπίλντεμπεργκ τα δίχτυα…

 

Και συνεχίζουν το μπλα- μπλα
Και με χαμένα λόγια
Υποστηρίζουν σοβαρά
Ότι για τη διαφθορά
Φταίνε κάποια λαμόγια…

 

Και δε νογούν καμιά φορά
Του μαμωνά οι δούλοι
Ότι ο καπιταλισμός
Η ίδια είναι η διαφθορά,
Μέχρι και το μεδούλι…

 

Και πως η φιλελεύθερη
Η μαμωνολατρεία
Είναι η δολιότερη
Λαμογιοκρατία!…

 

Παπα-Ηλίας, 12-10-09

 

http:://papailiasyfantis.blogspot.com
http://papailiasyfantis.wordpress.com
E-mail: papailiasyfantis@gmail.com

H  Ακαδημία Επιστημών της Αλβανίας  και το αλβανικό εγκυκλοπαιδικό λεξικό

 

Του Φάνης Μαλκίδη*

 

1. Ο εθνικιστικός ρόλος της Αλβανικής Ακαδημίας Επιστημών 

 

Σχετικά νεοσύστατη- ιδρύθηκε  το 1972- η Αλβανική Ακαδημία Επιστημών, είναι το πιο σημαντικό επιστημονικό ίδρυμα της χώρας. Περιλαμβάνει επιστημονικά ιδρύματα, κέντρα και οργανισμούς, και παρότι η   νομοθεσία μετά το 1991  καθορίζει το καθεστώς της  ως ανεξάρτητο ίδρυμα, εντούτοις  συνεχίζει να χρηματοδοτείται από την κυβέρνηση.

Οι κύριοι στόχοι της  Ακαδημίας είναι η ανάληψη και η δημοσιοποίηση μελετών και ερευνών  σε διάφορους τομείς της επιστήμης, η συνεργασία με το δίκτυο των ιδρυμάτων της και άλλα  επιστημονικά ιδρύματα και πανεπιστήμια στην Αλβανία, η  συμμετοχή του επιστημονικού της δυναμικού σε ποικίλες δραστηριότητές τους, η συγκρότηση των διαδικασιών για την απόκτηση    επιστημονικών  βαθμών  και  τίτλων, η οργάνωση   εθνικών  και διεθνών  δραστηριοτήτων, η δημιουργία και η σύσφιγξη    σχέσεων καθώς και η συνεργασία με τις ξένες Ακαδημίες.

Η Ακαδημία Επιστημών ήδη επί καθεστώτος Χότζα και Κόματος Εργασίας της Αλβανίας, είχε δείξει κάποιες τάσεις προς την κατεύθυνση τεκμηρίωσης και ανάληψης της πρωτοπορίας στο εθνικό ζήτημα, όταν σε έκδοσή της με τον τίτλο «Οι Αλβανοί και οι περιοχές τους» (1982) είχε συμπεριλάβει κείμενα πανεπιστημιακών από το Κοσσυφοπέδιο. Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1980, η ίδια Ακαδημία θα έλθει πολλές φορές σε αντιπαράθεση με την ομόλογή της του Βελιγραδίου, πάνω στο  ερώτημα, κατά πόσον οι σημερινοί Αλβανοί είναι απόγονοι των αρχαίων Ιλλυριών, συνεπώς  οι αλβανικοί πληθυσμοί του Κοσσυφοπεδίου είναι αυτόχθονες πριν από την κάθοδο των σλαβικών φύλων.  Η αποφασιστική όμως τομή στη δράση  της Ακαδημίας ήρθε   με τη δημοσίευση της «Πλατφόρμας για την επίλυση του Αλβανικού Ζητήματος». (στα ελληνικά βλ. Μαλκίδης Θ. Ιωάννινα 2006).

 Το βιβλίο αυτό- αντίτυπα του οποίου θα πουληθούν σε μαζική κλίμακα  στην Αλβανία, στο Κοσσυφοπέδιο, τις αλβανικές επαρχίες της πΓΔΜ, και στην αλβανική Διασπορά- χαρακτηρίζεται από  αλυτρωτισμό,  αφού υποστηρίζεται η «ένωση όλων των Αλβανών σε ένα εθνικό κράτος» και  γίνεται λόγος για «το σύνολο του Κοσσυφοπεδίου, με την πρωτεύουσά του τα Σκόπια», ενώ τα όρια του «ιστορικά εθνικού αλβανικού χώρου» απλώνονται πολύ πέρα από τις κατοικούμενες από Αλβανούς περιοχές της πρώην Γιουγκοσλαβίας, για να περιλάβουν την «μείζονα Τσαμουριά» (μέχρι την Πρέβεζα), την Καστοριά και τη Φλώρινα.

 

2. Ο εθνικισμός και ανθελληνισμός συνεχίζεται

 

Πρόσφατα, η Ακαδημία Επιστημών της Αλβανίας κυκλοφόρησε τον πρώτο και δεύτερο τόμο του Αλβανικού Εγκυκλοπαιδικού Λεξικού. Στη εισαγωγή του Λεξικού η Αλβανική Ακαδημίας, υπογραμμίζεται ότι το συγκεκριμένο λεξικό είναι «εθνικού χαρακτήρα». Το περιεχόμενό του «αφορά το αλβανικό έθνος και την πατρίδα του».

Στους δύο πρώτους τόμους το Αλβανικό Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό δεν παραιτείται από τους γνωστούς  εθνικιστικούς ισχυρισμούς «επιβεβαίωσης» της  αλβανικής καταγωγής και εθνικότητας της Ηπείρου, της Άρτας, των Ιωαννίνων, Πρέβεζας και Ηγουμενίτσας, περιοχές οι οποίες, σύμφωνα με το Λεξικό, παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα με τη χάραξη των Ελληνο-αλβανικών συνόρων.

 

Επίσης, έντονη είναι η παραχάραξη και η οικειοποίηση της ελληνικής ιστορίας κυρίως σε σχέση με την Ήπειρο, ενώ  δυσφημιστική είναι η στάση του Λεξικού προς την εθνική ελληνική μειονότητα, την καταγωγή και τον πολιτισμό της. Το λεξικό δεν έχει διαφορετικό λήμμα για τον εθνικό, δημογραφικό και γεωγραφικό προσδιορισμό της εθνικής ελληνικής μειονότητας και ούτε για το ρόλο της στο αλβανικό κράτος.

Στο λήμμα «Δρόπολη» μια από τις περιοχές με συμπαγή ελληνικό μειονοτικό πληθυσμό, περιοχή στην οποία στο  καθεστώς Χότζα, αναγνωρίστηκε ως μειονοτική περιοχή και προπαγανδιστικά  δόθηκε ρόλος συμβόλου εκπροσώπησης του συνόλου της εθνικής ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία, οι Έλληνες κάτοικοί της δεν θεωρούνται αυτόχθονες, αλλά ερχόμενοι, χωρίς να προσδιορίζει χρονικά το πότε εγκαταστάθηκαν εδώ οι Έλληνες.

Ειδικότερα στη σελίδα 537, (Α΄τόμος) επισημαίνονται τα εξής: « Σε σχέση με το πότε και τις συνθήκες κατά τις οποίες εγκαταστάθηκε ελληνικός πληθυσμός στη Δρόπολη, καθώς και με το μέρος καταγωγής τους, έχουν εκδηλωθεί διάφορες απόψεις». Επίσης το Λεξικό αναφέρει ότι  δύο χωριά της Δρόπολης είναι αλβανικής εθνικότητας και ειδικότερα η  Φράστανη και η Λιούγκαρη.

Για άλλες περιοχές με αμιγή ελληνικό πληθυσμό, όπως η Φοινίκι, το Αλίκο, η Δίβρη, το Μεσοπόταμο κλπ, δεν αναφέρεται η καθαρότητα του ελληνικού στοιχείου. Για τη δημογραφική σύσταση αυτών των περιοχών  αναφέρεται  ότι  «στην πλειοψηφία ο πληθυσμός ανήκει στην ελληνική μειονότητα».

Για τον πληθυσμό της περιοχής της Λιβαδιάς  με αμιγή ελληνικό πληθυσμό, δεν αναφέρεται καν η ελληνική του εθνικότητα, ενώ το αποκορύφωμα αυτής της ιστορικής διαστρέβλωσης αποτελεί η περιοχή της Χιμάρας, η οποία αποτελεί διαχρονικό στόχο της αλβανικής εθνικιστικής και ανθελληνικής πολιτικής.

Εντούτοις παρατεταμένη είναι η προσπάθεια που καταβάλλεται στο Λεξικό να κατασκευαστεί τεχνητά η εικόνα ότι στις σημερινές περιοχές με αμιγή ελληνικό πληθυσμό, ιστορικά ήταν έντονο το αλβανικό στοιχείο.

Οι συντάκτες του λεξικού σε καμιά περίπτωση δεν λησμονούν να αναφέρουν τα ονόματα που οι Αλβανοί  είχαν δώσει στα ελληνικά χωριά, παραχωρημένα σ΄ αυτούς από την οθωμανική αυτοκρατορία. Ή τα αναφέρουν με τα αλβανικά ονόματα που έδωσε στα  το καθεστώς του Κόμματος εργασίας της Αλβανίας, το οποίο παραχάραξε την ιστορία της περιοχής.

Στο λεξικό δεν αναφέρονται  οι προσωπικότητες της εθνικής ελληνικής μειονότητας , ενώ στις ελάχιστες αναφορές προς τέτοιες προσωπικότητες, ή αναφέρεται απλώς ότι «κατάγεται από οικογένεια με γονείς ελληνικής εθνικότητας» , ή παρουσιάζονται ως Αλβανοί.

Ο εθνικισμός και ο ανθελληνισμός  όπως αναλύεται στα κείμενα της Ακαδημίας Επιστημών των Τιράνων  συμπίπτει με τα οράματα των Αλβανών λίγο πριν τη δημιουργία του αλβανικού κράτους για ένωση των αλβανικών πληθυσμών της  Βαλκανικής και την παραχάραξη της ιστορίας. Η Ακαδημία εκφράζει στο ιδεολογικό επίπεδο, το όραμα   και τους εθνικούς πόθους, καθώς και το διαχρονικό ανθελληνισμό έναντι της ελληνικής μειονότητας. Ζήτημα σοβαρό το οποίο απειλεί την ειρήνη και τη συνεργασία μεταξύ των λαών και συνεχίζει την πολιτική καταπίεσης και  εξαφάνισης μίας από τις καταπιεσμένης εθνικής ομάδας στην περιοχή. Της ελληνικής εθνικής μειονότητας.

 

* Ο Φάνης Μαλκίδης είναι διδάκτωρ κοινωνικών επιστημών και διδάσκει στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Έχει γράψει τα βιβλία «Η εθνική ελληνική μειονότητα στην Αλβανία» (στην ελληνική, αγγλική, και αλβανική γλώσσα), «Οι ελληνοαλβανικές σχέσεις» και «Το αλβανικό εθνικό ζήτημα».

"Δια βίου εκπαίδευση" ή στενή ειδίκευση και κατάρτιση;

 

Του Γιώργου Κ. Καββαδία*

           

Ένα μήλο λαχταριστό απ' έξω μα σάπιο στην καρδιά:

                          Ω πόσο όμορφη στην όψη φαντάζει η απάτη!

                                           Σαίξπηρ, Ο έμπορος της Βενετίας.

«Υψηλής ποιότητας γνώση που εξασφαλίζει την ανταπόκριση στον διεθνή ανταγωνισμό και δημιουργεί ευνοϊκές προοπτικές.» ανέφερε η νέα υπουργός Παιδείας Α. Διαμαντοπούλου σε προεκλογική της συνέντευξη, ενώ πιο καθαρά η νέα υφυπουργός Ε. Χριστοφιλοπούλου δήλωνε: «Θέλουμε παιδιά τα οποία θα μπορέσουν να στελεχώσουν ή να κάνουν τα ίδια επιχειρηματικές δραστηριότητες του μέλλοντος».

Αυτές οι τοποθετήσεις εναρμονίζονται πλήρως με νεοφιλελεύθερες πολιτικές όπως αποτυπώνονται στα κείμενα των διεθνών οργανισμών, εκφράζοντας και εξειδικεύοντας τη στρατηγική των αναδιαρθρώσεων της εκπαίδευσης: Tα συστήματα εκπαίδευσης χάνουν τη σχετική αυτονομία τους και συνδέονται όλο και περισσότερο με αυτό που η αγορά επιβάλλει. H ανταγωνιστικότητα, η ευελιξία και η απασχολησιμότητα, λέξεις-κλειδιά για τους γλωσσικούς κώδικες της αγοράς, μεταφέρονται στο επίπεδο των εργασιακών σχέσεων των εκπαιδευτικών και των σχολικών μονάδων.

Eίναι φανερό ότι επιλέγεται μια νέα μορφή  εκπαίδευσης που να συνδέεται όλο και πιο στενά με τις άμεσες ανάγκες της αγοράς. Έτσι η περιβόητη «δια βίου εκπαίδευση» ξεπέφτει σε μια εργαλειακή ειδίκευση και κατάρτιση. Το σχολείο και οι σχολές  προορίζονται να τροφοδοτούν την αγορά με εξειδικευμένο προσωπικό το οποίο, κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής του ζωής, θα μπορεί να επανακαταρίζεται διαδοχικά σε δεξιότητες που, κατά περίπτωση, θα επιζητούν οι επιχειρήσεις. Οι δεξιότητες που προσφέρει μια κατάρτιση δίχως ενιαία και ολόπλευρη μόρφωση, απαξιώνονται γρήγορα, από την εξέλιξη και μόνο της τεχνολογίας. Η εύηχη προοπτική της «δια βίου εκπαίδευσης» είναι συμπληρωματική της απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων και της κυρίαρχης τάσης να καταργηθεί κάθε έννοια εργασιακού δικαιώματος.

Oι αναδιαρθρώσεις στην εκπαίδευση σκοπεύουν στη δημιουργία ενός  σχολείου ελάχιστου κόστους και υψηλού κέρδους. Tο φτηνό σχολείο είναι αποτέλεσμα της υποχρηματοδότησης της εκπαίδευσης και συνδέεται με την αγοραία λογική της συρρίκνωσης του δημόσιου και δωρεάν χαρακτήρα της εκπαίδευσης. Πρόσφατο δήγμα (δάγκωμα) και όχι δείγμα γραφής, η απόφαση της νέας ηγεσίας του υπουργείου Παιδείας με την οποία «αναστέλλεται προσωρινά, γιατί μέχρι σήμερα δεν έχουν εξασφαλιστεί οι αναγκαίοι οικονομικοί πόροι»  το Πρόγραμμα Διδακτικής Στήριξης (ΠΔΣ).
Οι παρενέργειες είναι σοβαρές, αφού οι μαθητές οδηγούνται στα φροντιστήρια, ενώ οι οικονομικές και εκπαιδευτικές ανισότητες οξύνονται. Κι όμως, τα ποσά που απαιτούνται για τη λειτουργία των προγραμμάτων της ΠΔΣ είναι 45 εκατομμύρια ευρώ περίπου ανά έτος και αποτελούν μόλις το 4,5% του 1 δις. ευρώ που έχει υποσχεθεί η νέα κυβέρνηση ότι θα επιχορηγήσει την εκπαίδευση την πρώτη χρονιά.

Σήμερα περισσότερο από ποτέ άλλοτε είναι αναγκαία η ορθολογική οργάνωση της εκπαίδευσης με βάση τις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες, μα και τις ανάγκες των νέων. Γι' αυτό και το σχολείο οφείλει να γνωρίσει σε όλους τους μαθητές τα βασικά στοιχεία όλων των εφαρμοσμένων και ανθρωπιστικών επιστημών, αλλά και τα βασικά στοιχεία της βιομηχανικής, αγροτικής παραγωγής και της αναπτυσσόμενης τεχνολογίας. Μόνο αυτή η ενιαία και ολόπλευρη μόρφωση μπορεί να ικανοποιήσει τις ανάγκες μιας ανάπτυξης σε όφελος των ανθρώπων και όχι των κερδών.

 

*  Ο Γιώργος Κ. Καββαδίας είναι εκπαιδευτικός – ερευνητής.

Παναγιώτατε, ποια πανορθόδοξη απόφαση;

 

Του π. Α. Κ. Γ.

 

Δημοσιεύθηκε επιστολή του Οικουμενικού Πατριάρχου απευθυνομένη προς τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών με τη οποία ο Πατριάρχης διαμαρτύρεται εντόνως για την σύνταξη και κυκλοφορία της «Ομολογίας πίστεως κατά τού Οικουμενισμού», η οποία έχει υπογραφεί από πλήθος λαϊκών και κληρικών και από ορισμένους Αρχιερείς.

Ο Παναγιώτατος δεν απαντά[i] επί της ουσίας της Ομολογίας, αλλά μέμφεται τους συντάκτες και υπογράψαντες, επειδή: 

 

1.  στην Ομολογία αναγράφεται, κατά τον Οικουμενικό Πατριάρχη, ότι «πάντες οι επικοινωνούντες προς τους ετεροδόξους … θέτουν εαυτούς αυτομάτως εκτός Εκκλησίας».

2.  όσοι αρνούνται το διαχριστιανικό διάλογο, αντιτίθενται εις «συνοδικάς αποφάσεις πασών ανεξαιρέτως των Ορθοδόξων Εκκλησιών, περιλαμβανομένης και της καθ' Υμάς Αγιωτάτης Εκκλησίας της Ελλάδος, ως είναι η ομόφωνος απόφασις της Γ΄ Προσυνοδικής Πανορθοδόξου Διασκέψεως (1986)».

Α.   Όμως:

1.  Το κείμενο της ομολογίας πουθενά δε λέει ότι είναι αξιοκατάκριτοι «πάντες οι επικοινωνούντες προς τους ετεροδόξους», αλλά όσοι αποδέχονται και κηρύσσουν πράξει και λόγω την «παναίρεση»  – κατά τον π. Ι. Πόποβιτς – του Οικουμενισμού ! Επίσης, η Ομολογία πουθενά δε λέει ότι και αυτοί ακόμα οι οικουμενιστές «θέτουν εαυτούς αυτομάτως εκτός Εκκλησίας», όπως αναφέρει ο Πατριάρχης στην επιστολή Του !  Άλλωστε οι συντάκτες της «Ομολογίας», ως εντρυφείς  θεολόγοι γνωρίζουν πολύ καλά  ότι δε νοείται έξοδος από την Εκκλησία «αυτομάτως» ! Η «Ομολογία» επί λέξει αναφέρει : «θέτοντας ουσιαστικώς εαυτούς εκτός Εκκλησίας» (παράγραφος 8). Παρέλκει η ανάλυση της τεράστιας διαφοράς μεταξύ του «αυτομάτως» και του «ουσιαστικώς»!

2.  Αναφέρει ο Οικουμενικός Πατριάρχης ότι «τας μετά των ετεροδόξων επαφάς εγκρίνουν δια συνοδικών αποφάσεων πάσαι αι Ορθόδοξοι Εκκλησίαι» και κατά συνέπεια όσοι ασκούν κριτική στα συμβαίνοντα στο διάλογο αντιτίθενται σε Πανορθόδοξες αποφάσεις !

Ας μας επιτραπεί – με όλο το σεβασμό μας στον Πατριάρχη του Γένους – να ρωτήσουμε και δημοσίως, διότι σε κατ' ιδίαν επιστολές δε δίδονται απαντήσεις από τους αρμοδίους του Θρόνου:

a.      Ποια «Πανορθόδοξη απόφαση» κατήργησε την εγκύκλιο της περί τον Πατριάρχη Αθηναγόρα Συνόδου του Οικουμ. Πατριαρχείου με την οποία καταδικάζονταν απερίφραστα οι συμπροσευχές ως «αντικείμεναι προς τους ιερούς κανόνας και αμβλύνουσαι την ομολογιακήν ευθιξίαν των Ορθοδόξων»; Είναι σύμφωνη με αυτή την εγκύκλιο της Ι. Συνόδου του Πατριαρχείου  η σημερινή συμπεριφορά τινών στο θέμα των συμπροσευχών;

b.      Ποια «Πανορθόδοξη απόφαση» επέτρεψε στον Πάπα όχι απλώς να παρίσταται, αλλά ενδεδυμένος με τα άμφιά του να λαμβάνει σχεδόν ενεργό μέρος σε Πατριαρχική Θ. Λειτουργία;

c.       Ποια «Πανορθόδοξη απόφαση» υποχρέωσε τον Οικουμενικό Πατριάρχη να δώσει και να λάβει λειτουργικό  ασπασμό με τον Πάπα κατά τη Θ. Ευχαριστία της Θρονικής Εορτής το 2006;

d.      Ποια «Πανορθόδοξη απόφαση» έδωσε άδεια στον Πάπα να προσευχηθεί εκ μέρους του Ορθοδόξου πληρώματος με το «Πάτερ ημών» στην επισημότερη (ας επιτραπεί) Θ. Λειτουργία στον Πατριαρχικό Ναό;

e.       Ποια «Πανορθόδοξη απόφαση» παραχώρησε στον Πάπα το βήμα του Πατριαρχικού Ναού για να κηρύξει «γυμνή τη κεφαλή» το παπικό πρωτείο ; Από το βήμα των Αγίων Αλεξάνδρου, Γρηγορίου, Χρυσοστόμου, Φωτίου, Φιλοθέου να διακηρύσσεται η πλάνη!  Δεν είναι βεβήλωση αυτό;

f.        Ποια «Πανορθόδοξη απόφαση» αποφάσισε να υμνηθεί ο εμμένων εν τη αιρέσει Πάπας ως «σεπτός Ποιμένας και Πρόεδρος» και μάλιστα εντός του Πατριαρχικού Ναού και παρουσία του Πατριάρχου;

g.      Ποια «Πανορθόδοξη απόφαση» επέτρεψε να υμνηθεί από την Πρωτόθρονη Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως η αίρεση του Παπισμού ως «Εκκλησία σεπτή, Καθέδρα του Πέτρου» και μάλιστα εντός του Πατριαρχικού Ναού και παρουσία του Πατριάρχου;

h.      Ποια «Πανορθόδοξη απόφαση» κατήργησε τους 16 Ιερούς Κανόνες (Αγ. Πατέρων, Τοπικών και Οικουμενικών Συνόδων), απεφάνθη ότι επιτρέπονται στο εξής οι συμπροσευχές με αιρετικούς και δεν συνιστούν πλέον κανονικό παράπτωμα;

i.        Ποια «Πανορθόδοξη απόφαση» ενέκρινε τη σύνταξη κανονισμού για την «ομολογιακή» ή «διομολογιακή» κοινή προσευχή στις συναντήσεις του ΠΣΕ ;

j.        Ποια «Πανορθόδοξη απόφαση» επικρότησε το προκλητικό κείμενο της Θ΄ ΓΣ του ΠΣΕ στο Porto Alegre (2006), σύμφωνα με το οποίο «κάθε εκκλησία (από τις 340 προτεσταντικές ομάδες του ΠΣΕ) είναι Εκκλησία καθολική, αλλά όχι στην ολότητά της. Κάθε εκκλησία εκπληρώνει την καθολικότητά της, όταν είναι σε κοινωνία με τις άλλες εκκλησίες» !  Επίσης στο ίδιο κείμενο αναγνωρίστηκε εκκλησιαστική υπόσταση σε όλες τις προτεσταντικές αιρετικές «εκκλησίες» του Π.Σ.Ε. και έγινε αποδεκτό ότι η πληθώρα των κακοδοξιών και των πλανών τους, είναι «διαφορετικοί τρόποι διατύπωσης της ίδιας Πίστης» και «ποικιλία Χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος»!  Είναι δυνατόν να υπάρχει Πανορθόδοξη έγκριση για τις βλασφημίες αυτές; …

k.   Ποια «Πανορθόδοξη απόφαση» εξουσιοδότησε τον Οικουμενικό Πατριάρχη να προσφέρει Άγιο Ποτήριο στον Ουνίτη Αρχιεπίσκοπο Αθηνών ; Δεν έχει καταδικαστεί η Ουνία απερίφραστα σε «συνοδικάς αποφάσεις πασών ανεξαιρέτως των Ορθοδόξων Εκκλησιών, … ως είναι η ομόφωνος απόφασις της Γ΄ Προσυνοδικής Πανορθοδόξου Διασκέψεως (1986)» ; Γιατί περιφρονούνται έτσι ωμά οι ομόφωνες Πανορθόδοξες Αποφάσεις που ρητά καταδικάζουν την Ουνία; Γιατί αυτή η επιλεκτική χρήση των «Πανορθοδόξων αποφάσεων»;

  Επιπλέον :

I.      Δε σκέφτηκε ο Πατριάρχης μας ότι αυτό το Άγ. Ποτήριο που προσέφερε ως δώρο στον Ουνίτη Αρχιεπίσκοπο είναι πικρό ποτήρι για την Εκκλησία της Ελλάδος, αλλά και για τις λοιπές Ορθόδοξες Εκκλησίες που ακόμα και σήμερα στενάζουν από τις μεθοδεύσεις των Ουνιτών; Πώς θα ακούσουν οι δεινοπαθήσαντες και δεινοπαθούντες από την Ουνία αδελφοί μας στην Αν. Ευρώπη αλλά και τη Μ.  Ανατολή την ενέργεια αυτή του Πατριάρχου μας; Δεν αποτελεί πρόκληση στην Πανορθόδοξη ενότητα;

II.      Πως θα αισθανόταν ο Πατριάρχης μας  αν ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών προσέφερε Αγ. Ποτήριο στον παπα-Ευθύμ ;![ii] (συγγνώμη για τη σκληρότητα του λόγου!) 

 

Και τα ερωτήματα  αυτά δεν έχουν τέλος …  αλλά ούτε και απαντήσεις …

Αυτά τα λίγα για να πάψει η δικαιολογία περί των δήθεν «πανορθοδόξων αποφάσεων» ! Μακάρι οι πρωτοστατούντες σήμερα στο διάλογο να σέβονταν και να τηρούσαν όλες τις πανορθόδοξες αποφάσεις! Όλες όμως, όχι κατ' επιλογήν ! Διότι ποτέ και καμία Πανορθόδοξη Σύνοδος δεν αλλοίωσε την Ορθόδοξη εκκλησιολογία, δεν κατήργησε Ι. Κανόνες επικυρωμένους από τρεις Οικουμενικές Συνόδους και δεν έδωσε σε κανένα το δικαίωμα αθετήσεως της εκκλησιαστικής παραδόσεως και τάξεως, όπως πολλάκις συμβαίνει σήμερα στον οικουμενικό χώρο. Αν ποτέ συνέβαινε αυτό, τότε, η οποιαδήποτε – ακόμα και «Πανορθόδοξη» – Σύνοδος θα αυτοαναιρείτο και θα μετατρεπόταν σε «συνέδριο ανόμων» και «συναγωγή πονηρευομένων». Άλλωστε η «οικουμενικότης» ή η «ληστρικότης» μιας συνόδου δεν προσδιορίζεται από τον αριθμό και την εκπροσώπηση των συμμετεχόντων, αλλά πρωτίστως από τις αποφάσεις της !

 

Β.  Κατά συνέπεια, όσοι κατηγορούν τους ασκούντες κριτική στα των διαλόγων ότι τάχα είναι εναντίον του διαλόγου, αν δεν συκοφαντούν διαστρέφοντας συνειδητά την πραγματικότητα, κάνουν πολύ μεγάλο λάθος!

Διότι, ΟΧΙ ! ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ! Δε νοείται Ορθόδοξος που να αρνείται το διάλογο. Διότι πρώτος ο ίδιος ο Χριστός μας διαλέγεται με τους αμαρτωλούς. Αλλά, ας προσέξουμε, είναι ο ίδιος ο Χριστός μας που ταυτόχρονα αρνήθηκε το διάλογο. Αρνήθηκε να διαλεχθεί  παρ' ότι προκλήθηκε.  Αρνήθηκε να κάνει διάλογο με τον Πιλάτο, τους Αρχιερείς του Μ. Συνεδρίου και τον βασιλέα Ηρώδη!

 

Συμφωνούμε λοιπόν με το διάλογο, όπως ο Κύριός μας !

 

Αντιτιθέμεθα όμως στο διάλογο, όπως ο ίδιος ο Κύριός μας. Όταν δεν πληρούνται κάποιες σαφώς καθορισμένες από την εκκλησιαστική Παράδοση προϋποθέσεις. Αντιτιθέμεθα λοιπόν στο διάλογο, στο «ανούσιο παίγνιο», κατά την καταγγελία του επί 20ετία συμπροέδρου, Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας Στυλιανού,  όπως αυτός διεξάγεται σήμερα. Αναφέρω τρία μόνο σημεία:

1.  Συστηματική περιφρόνηση της εκκλησιαστικής παραδόσεως με τις ολοένα αυξανόμενες και εντεινόμενες  συμπροσευχές ! Ξεπεράσαμε τις απλές συμπροσευχές και πηγαίνουμε ολοταχώς σε συλλείτουργα – για την ώρα  ατελή …  Και το χειρότερο: προσπαθούμε να επιβάλουμε την ανομία μας ως νόμο του Θεού (βλ. γνωμοδότηση Φειδά για τις συμπροσευχές)!

2.  Κάποιοι «επαγγελματίες» (σύμφωνα με τον καθηγητή Βέλτση) του διαλόγου αποφασίζουν ερήμην του λαού του Θεού (λαϊκών και  κληρικών), ακόμα ερήμην και αυτών των Συνόδων των Αυτοκεφάλων Εκκλησιών.

Παράδειγμα: έξι Αυτοκέφαλες Εκκλησίες, δηλ περίπου η μισή Ορθοδοξία! (Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, Εκκλησία Σερβίας, Βουλγαρίας, Γεωργίας, Ελλάδος, Τσεχίας και Σλοβακίας) δεν συμμετείχαν και εν Συνόδω καταδίκασαν το κείμενο της συμφωνίας του Balamand (Ζ΄ συνάντηση Μικτής Επιτροπής-1993) ως απαράδεκτο εξ απόψεως Ορθοδόξου, ξένο προς την Ορθόδοξη Παράδοση και αντίθετο με τις αποφάσεις των Πανορθοδόξων Διασκέψεων (βλ. την από 8.12.1994 επιστολή της Ι. Συνόδου Εκκλησίας της Ελλάδος προς τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο) ! Και όμως, δεν συγκινήθηκε ουδείς των «επαγγελματιών» και ο διάλογος συνεχίζεται, με τους  Ορθοδόξους αντιπροσώπους να  θεωρούν το κείμενο αυτό έγκυρο και ως βάση συζητήσεως στην πορεία του διαλόγου! Δείχνει αυτή η συμπεριφορά σεβασμό στις Συνόδους των έξι Αυτοκεφάλων Εκκλησιών;  Μήπως δείχνει αυτή η συμπεριφορά σεβασμό στην Πανορθόδοξη ενότητα;

3.  Σε Πανορθόδοξες αποφάσεις καταδικάζεται επανειλημμένως η Ουνία. Και όμως στο διάλογο συμμετέχουν και … Ουνίτες!  Πού υπάρχει λοιπόν σεβασμός στις  Πανορθόδοξες αποφάσεις στο διάλογο, όπως διεξάγεται σήμερα; 

Ποιος, επομένως, περιφρονεί τις Πανορθόδοξες αποφάσεις; Οι ασκούντες κριτική με θεολογικό λόγο, ή  οι συμπράττοντες σε «ανούσιο παίγνιο» ;

 

Γ.  Κάποιοι διαμαρτυρήθηκαν διότι, όπως είπαν, η Ομολογία Πίστεως τους …  «εξωεκκλησιάζει»!

Όμως ας προσέξουμε όλοι καλά :

1. Κανένας ας μην ανησυχεί, ας μη θορυβείται,  διότι ουδείς «εξωεκκλησιάζεται» με υπογραφές!  Όσες υπογραφές και αν μαζέψουμε και λαϊκών και κληρικών και Αρχιερέων!

2. Κανένας όμως ας μην εφησυχάζει ότι τάχα με τις υπογραφές του μπορεί να «εξωεκκλησιάσει» κάποιους και έτσι να ξεμπερδέψει με τις διαμαρτυρίες τους ! Η οποιαδήποτε φίμωση της άλλης άποψης δεν μπορεί να γίνει σήμερα αποδεκτή ούτε στην Εκκλησία ούτε στην κοινωνία μας !

3. Ο καθένας μας όμως ας γρηγορεί, διότι υπάρχει κίνδυνος να  «εξωεκκλησιασθεί» μόνος του, όχι «αυτομάτως» (!) αλλά «ουσιαστικώς» εξ αιτίας των λόγων και της συμπεριφοράς του. Η επισημοποίησή του «εξωεκκλησιασμού» μπορεί να καθυστερήσει ή και να μην εκφραστεί σε αυτή τη ζωή! Στην άλλη ζωή όμως τι γίνεται;

 

Ας μη ξεχνάμε την περίπτωση του Αγ. Μαξίμου του Ομολογητού: απλός μοναχός πολέμησε για την πίστη και την παράδοση της Εκκλησίας μας με ολόκληρη σχεδόν την Πενταρχία (Πατριάρχες Ρώμης, Κωνσταντινουπόλεως, Αλεξανδρείας και Αντιοχείας), την «επίσημη» «Εκκλησία», που είχε υποταχθεί στην αίρεση ! Κανένα δεν «εξωεκκλησίασε» ^. τον «εξωεκκλησίασαν», αντίθετα, οι ισχυροί κατά κόσμον Πατριάρχες κλπ και πέθανε εξόριστος! Αλλά έρχεται μετά θάνατον η Στ΄ Οικουμενική Σύνοδος και στηρίζεται στη θεολογία του απλού μοναχού Μαξίμου και δικαιώνει τον απλό μοναχό Μάξιμο και καθαιρεί, καταδικάζει και αναθεματίζει ως αιρετικούς ΕΠΤΑ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΣ και άλλους Επισκόπους!

 

Για την ιστορία καταδικάστηκαν:

– ο Πάπας Ρώμης Ονώριος !

– οι 4 Οικουμενικοί Πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως : Σέργιος, Πύρρος, Παύλος Β΄ και Πέτρος !

–  ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Κύρος !

– ο Πατριάρχης Αντιοχείας Μακάριος ! και 

– οι επίσκοποι Στέφανος, Πολυχρόνιος και Κωνσταντίνος!

 

Δ.   Στο τέλος της επιστολής Του ο Οικουμενικός Πατριάρχης ζητά από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και την περί αυτόν «τιμίαν Ιεραρχίαν όπως το ταχύτερον δυνατόν λάβη επισήμως θέσιν έναντι της φερομένης «Ομολογίας Πίστεως» και των υπογραψάντων αυτήν κληρικών αυτής»! 

Είναι άξιον απορίας γιατί ο Οικουμενικός Πατριάρχης και η περί Αυτόν Σύνοδος ζητούν από την Εκκλησία της Ελλάδος να πάρει θέση και δεν επελήφθησαν οι ίδιοι  «των υπογραψάντων κληρικών», όπως είχε γίνει παλαιότερα με τον αείμνηστο Χριστόδουλο; Θα αποφεύγονταν έτσι πιθανά προβλήματα ενότητος στην Ιεραρχία μας!

– Αναμφίβολα είναι ιδιαίτερα λυπηρό να  αντιμετωπίζει ο Πατέρας την αγωνία των παιδιών του ως εχθρική ενέργεια και να στέκεται «έναντι …των κληρικών», δηλ. των παιδιών του!

– Ιδιαίτερα λυπηρό ο Πατέρας να πρωτοστατεί στο διάλογο εκτός του σπιτιού, με όλη τη γειτονιά, τους εγγύς και τους μακράν, και να αρνείται συστηματικά να συζητήσει με τα παιδιά του τις δικαιολογημένες ή και αδικαιολόγητες έστω επιφυλάξεις τους!

– Ιδιαίτερα λυπηρό να  διεξάγει «Θεολογικό Διάλογο» με τους ετεροδόξους και να αρνείται να διαλεχθεί με θεολογικό λόγο με τους ομοδόξους συν-διακόνους Του στο Σώμα του Χριστού!

– Ιδιαίτερα λυπηρό να ζητά τη λήψη μέτρων «έναντι» των παιδιών του – άραγε, ποίων μέτρων ;  μήπως προληπτικής λογοκρισίας και φίμωσης της άλλης άποψης ;  πού βρισκόμαστε !

 

Όμως, αλίμονο στον πατέρα που περιφρονεί την κραυγή αγωνίας των παιδιών του. Ο ίδιος κλονίζει στη συνείδησή τους το πατρικό κύρος. Και μη μας διαφεύγει ότι η πατρική αυθεντία δεν επιβάλλεται με τη φίμωση της κριτικής, αλλά εμπνέεται ακόμα και στα "άτακτα" παιδιά. Αν αυτό ισχύει στη βιολογική πατρότητα, πολλώ μάλλον έχει εφαρμογή στην πνευματική !

 

Πάντως, ας γίνει σε όλους απολύτως σαφές, ότι οι Αρχιερείς, οι Αγιορείτες και λοιποί Καθηγούμενοι με τις Αδελφότητές τους και άλλοι κληρικοί και μοναχοί και λαϊκοί από πολλές Ορθόδοξες Εκκλησίες  που ενώπιον του Θεού και της συνειδήσεώς μας υπογράφοντας την «Ομολογία Πίστεως κατά του Οικουμενισμού» εκφράζουμε τη θλίψη και διαφωνία μας στη συστηματική περιφρόνηση της εκκλησιαστικής μας παραδόσεως που συντελείται στον οικουμενικό χώρο, είμαστε και θα παραμείνουμε μέλη της Εκκλησίας μας  ό,τι  και αν συμβεί ! Ακόμα και αν οι Πατέρες μας  μας πικράνουν και μας αρνηθούν την πατρότητα με τη συμπεριφορά τους, θα παραμείνουμε μέλη της Ορθοδόξου Εκκλησίας  μας !

 

Πάτρα 6.10.09

 

ΠΗΓΗ:  Δημιουργία αρχείου: 8-10-2009. Τελευταία ενημέρωση: 10-10-2009.

http://www.oodegr.com/oode/papismos/eksagelies/poia_panorthodoksi_1.htm

 

---

[i] Το πλήρες κείμενο της επιστολής του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου προς τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Ιερώνυμο έχει ως εξής:

«Μακαριώτατε Αρχιεπίσκοπε Αθηνών και πάσης Ελλάδος, εν Χριστώ τω Θεώ λίαν αγαπητέ και περιπόθητε αδελφέ και συλλειτουργέ της ημών Μετριότητος κύριε Ιερώνυμε, Πρόεδρε της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, την Υμετέραν σεβασμίαν Μακαριότητα αδελφικώς εν Κυρίω κατασπαζόμενοι, υπερήδιστα προσαγορεύομεν.

Εις γνώσιν του Οικουμενικού Πατριαρχείου περιήλθε κατ' αυτάς κείμενον υπό τον τίτλον «Ομολογία Πίστεως», υπογεγραμμένον υπό κληρικών και μοναχών, ως και τινων λαϊκών, εν οις και τινες Μητροπολίται της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ελλάδος, δια του οποίου επιχειρείται ο διαχωρισμός των Ορθοδόξων πιστών εις «ομολογητάς της Ορθοδόξου πίστεως» και εις οιονεί μειοδότας αυτής, εφ' όσον δεν αποδέχονται τας θέσεις των συντακτών του εν λόγω κειμένου.

Επί του ζητήματος τούτου, συνοδική διαγνώμη, προαγόμεθα ίνα εκφράσωμεν Υμίν τον έντονον προβληματισμόν του Οικουμενικού Πατριαρχείου και τούτο διά τους ακόλουθους λόγους:

Είναι γνωστόν ότι από μακρού υφίστανται και καλλιεργούνται, ιδιαιτέρως εν τω χώρω της Εκκλησίας της Ελλάδος, ζηλωτικαί τάσεις, αίτινες εκδηλούνται δια πολεμικής ενίοτε οξείας και ανοικείου, εναντίον των διεξαγομένων θεολογικών διαλόγων και επαφών της Ορθοδόξου Εκκλησίας μετά των ετεροδόξων. Η Ορθόδοξος Εκκλησία ουδέποτε βεβαίως ημπόδισεν ή επέκρινε την έκφρασιν κριτικής προς πράξεις και αποφάσεις της διοικούσης Εκκλησίας διο και ουδέποτε διεμαρτυρήθημεν και ημείς δια τας ως άνω τάσεις, καίτοι, ως είπομεν, πολλάκις εκδηλούνται αύται κατά τρόπον ανοίκειον, φανατικόν και τουταυτό ασεβή. Δεν ηθέλομεν απευθυνθή, συνεπώς, προς Υμάς εάν επρόκειτο απλώς περί μιας τοιαύτης κριτικής, έστω και απρεπούς και ανοικείου.

Αλλ' η περίπτωσις της εν λόγω «Ομολογίας» παρουσιάζει ιδιομορφίας τινάς αι οποίαι εμβάλλουν ημάς εις ανησυχίαν, δοθέντος ότι:

α) Το κείμενον τούτο αυτοχαρακτηρίζεται ως «Ομολογία Πίστεως» εφάμιλλος, τρόπον τινά, ή εν πάση περιπτώσει παράλληλος προς υφισταμένας επισήμους «Ομολογίας Πίστεως», ως εκείναι των Αγίων και Οικουμενικών Συνόδων ή άλλαι «Ομολογίαι» φέρουσαι ονόματα ατόμων ως των Πέτρου Μογίλα, Δοσιθέου Ιεροσολύμων κ.α. Αλλ' ενώ αι τελευταίαι αύται φέρουσι και αυταί συνοδικήν επικύρωσιν, η περί ής ο λόγος «Ομολογία» ουδεμίαν τοιαύτην επικύρωσιν φέρει, και δια του τίτλου τούτου παραπλανά μέρος του πιστού λαού εμφανιζομένη ως μια παρόμοια «Ομολογία».

β) Η «Ομολογία» αύτη διαλαμβάνει εν παραγράφω την διακήρυξιν ότι πάντες οι επικοινωνούντες προς τους ετεροδόξους και συμπροσευχόμενοι μετ' αυτών θέτουν εαυτούς αυτομάτως εκτός Εκκλησίας. Τούτο σημαίνει ότι πάντες οι Πατριάρχαι και λοιποί Προκαθήμενοι των Ορθοδόξων Εκκλησιών μετά των Ιερών αυτών Συνόδων ως μετέχοντες εις τοιαύτας επαφάς και διαλόγους έχουν αυτομάτως θέσει εαυτούς εκτός Εκκλησίας!!! Οι υπογράφοντες την «Ομολογίαν» δια του τρόπου τούτου κηρύσσουν πάντας ημάς εκτός της Εκκλησίας, ήτοι σχισματικούς, είναι δε απορίας άξιον διατί δεν έχουν εισέτι διακόψει την μεθ' ημών μυστηριακήν κοινωνίαν, εφ' όσον ευρισκόμεθα κατ' αυτούς «εκτός Εκκλησίας». Το σπέρμα πάντως του σχίσματος ενυπάρχει εις τα ως άνω εκφράσεις της «Ομολογίας», τούτο δε δέον να εμβάλη πάντας τους ποιμαίνοντας την Εκκλησίαν εις ανησυχίαν.

γ) Η ανησυχία αύτη επιτείνεται εκ του ότι την εν λόγω «Ομολογίαν» υπογράφουν συν τοις άλλοις και τινες Αρχιερείς της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ελλάδος, ως εάν μη ήρκει εις αυτούς η κατά την επισκοπικήν χειροτονίαν των δοθείσα Ομολογία. Θέλομεν να πιστεύωμεν ότι οι υπογράψαντες Ιεράρχαι έπραξαν τούτο άνευ πλήρους επιγνώσεως του ότι διά του τρόπου τούτου οδηγούν εις σχίσμα εντός της Ορθοδόξου Ιεραρχίας, δοθέντος ότι τας μετά των ετεροδόξων επαφάς εγκρίνουν δια συνοδικών αποφάσεων πάσαι αι Ορθόδοξοι Εκκλησίαι. Διότι είναι αδιανόητον οι επίσκοποι ούτοι, δια μεν της υπογραφής της εν λόγω «Ομολογίας» να διακηρύσσουν ότι πάντες οι μετέχοντες εις τας μετά των ετεροδόξων επαφάς «θέτουν εαυτούς αυτομάτως εκτός της Εκκλησίας», εν δε τη λειτουργική και λοιπή αυτών ζωή να θεωρούν εαυτούς εν κοινωνία μετ' αυτών, μνημονεύοντες μάλιστα και του ονόματος αυτών εν τη Θεία Λειτουργία.

Μακαριώτατε,

Αι μετά των ετεροδόξων επαφαί, περιλαμβανομένων των μετ' αυτών θεολογικών διαλόγων, δεν αποτελούσιν ενεργείας ωρισμένων Εκκλησιών ή προσώπων, αλλά, ως είπομεν, συνοδικάς αποφάσεις πασών ανεξαιρέτως των Ορθοδόξων Εκκλησιών, περιλαμβανομένης και της καθ' Υμάς Αγιωτάτης Εκκλησίας της Ελλάδος, ως είναι η ομόφωνως απόφασις της Γ' Προσυνοδικής Πανορθοδόξου Διασκέψεως (1986) και αι υπογραφείσαι και συνημμένως εν αντιγράφω αποστελλόμεναι συμφωνίαι επί του περιεχομένου του μετά της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας θεολογικού ημών διαλόγου.

Προκαλεί βαθίαν θλίψιν η διαπίστωσις ότι τούτο λησμονείται υπό των υπογραψάντων την «Ομολογίαν» ταύτην. Η Εκκλησία της Ελλάδος μη καταδικάζουσα αλλά δεχόμενη σιωπηρώς την κυκλοφορίαν κειμένων «Ομολογίας Πίστεως», ως το περί ου ο λόγος, δια του οποίου τίθενται εκτός Εκκλησίας πάντες οι μετέχοντες εις τας μετά των ετεροδόξων σχέσεις, υπογεγραμμένον μάλιστα και υπό επισκόπων αυτής, δημιουργεί προβληματισμόν ουχί μόνον εις το ποίμνιον αυτής, αλλά και εις την μετά των λοιπών Ορθοδόξων Εκκλησιών κοινωνίαν αυτής.

Παρακαλούμεν, όθεν, την Υμετέραν Μακαριότηταν και την περί Αυτήν τιμίαν Ιεραρχίαν όπως το ταχύτερον δυνατόν λάβη επισήμως θέσιν έναντι της φερομένης «Ομολογίας Πίστεως» και των υπογραψάντων αυτήν κληρικών αυτής, αναλογιζομένην τον κίνδυνον, τον οποίο εγκυμονεί δια την ενότητα της Εκκλησίας η επιδεικνυμένη ανοχή η, ως αποδείκνυται, και υπό τινων εκ των επισκόπων αυτής ενθάρρυνσις, τοιούτων διχαστικών ενεργειών.

Ταύτα ανακοινούμενοι τη Υμετέρα Μακαριότητι, περιπτυσσόμεθα και αύθις Αυτήν φιλήματι αδελφικώ και διατελούμεν μετ' αγάπης εν Κυρίω πολλής και τιμής εξιδιασμένης».

[ii] παπα-Ευθύμ": Οι Τουρκικές αρχές υποστήριξαν με κάθε τρόπο την ίδρυση τον Σεπτεμβριο του 1923, της λεγόμενης ‘Τουρκικής Ορθοδόξου Εκκλησίας',  η οποία είχε ιδρυθεί από τον π. Ευθύμιο Καραχισαρίδη Erenerol, ιερέα από το Keskin, της Ανατολίας, τυφλό όργανο του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, αρχηγό των Νεότουρκων. Ο παπα-Ευθύμ είναι ο Ηγέτης αυτής της Τουρκικής, σχισματικής, Εθνικιστικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, με σκοπό να καπηλευθεί την εξουσία τού Πατριαρχείου στην Τουρκική επικράτεια, και να υποτάξει τους Ορθοδόξους τής Τουρκίας στους εθνικούς σχεδιασμούς τού κράτους. Κάτι αντίστοιχο δηλαδή με την καπηλεία τής Ορθοδοξίας από τους Παπικούς Ουνίτες.

 

Εκτενή σχόλια για το 14ο συνέδριο της ΟΛΜΕ*

 

Του Αντώνη Ναξάκη**

 

Στις 28 Ιουνίου 2009 ολοκλήρωσε τις εργασίες του το 14^ο Συνέδριο της ΟΛΜΕ με την εκλογή νέου Δ.Σ., ενώ οι συσχετισμοί δεν άλλαξαν (4 ΔΑΚΕ, 3 ΠΑΣΚ, 2 ΣΥΝ, 2 ΔΕΕ, 1 ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ).

Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε υπό το βάρος προαναγγελιών σειράς αντιδραστικών μέτρων για την νεολαία και τους εργαζομένους ιδιαίτερα του δημοσίου τομέα. Μέτρα που απορρέουν από την γενική κατεύθυνση της Ε.Ε. για διάλυση των εργασιακών σχέσεων και των ασφαλιστικών δικαιωμάτων στο στενό δημόσιο τομέα (κατά τα πρότυπα του ΟΤΕ), αφού για τους υπόλοιπους εργαζομένους έχει γίνει.

Έτσι βρίσκονται προ των πυλών:

Είναι φανερό πως στην κοινωνία μας που βρίθει μορφωτικών, οικονομικών (ταξικών), γλωσσικών, χωροταξικών, κ.α. διαφορών, ενιαία θέματα σε κάθε τάξη ανά περιφέρεια, θα οδηγήσουν στο κλείσιμο τις μισές σχολικές μονάδες της χώρας.

Ο νέος τρόπος εξέτασης αφανίζει την αναλυτική και συνθετική σκέψη, άρα την κριτική ικανότητα που μπορεί να προσεγγίζει το «όλον», υπέρ της ανάπτυξης δεξιοτήτων για γρήγορη συλλογή και αποβολή πληροφοριών και μάλιστα όσων μπορούν να μετατραπούν σε εμπορεύματα. Με άλλα λόγια μέσω της δομής του περιεχομένου της και της διδακτικής, της επερχόμενης εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, επιχειρείται η πιο ακραία μορφή αποδόμησης της συλλογικής υπόστασης του ανθρώπου.

– Η απόφαση του Ευρωδικαστηρίου που χαρακτήρισε τα ασφαλιστικά ταμεία του Δημοσίου (κύρια και επικουρικά) σε επαγγελματικά, συνιστά την μεγαλύτερη και τελική αντεργατική επίθεση, ουσιαστικό της πλήρης κατάργησης του ασφαλιστικού συστήματος στην χώρα μας.

Γιατί επαγγελματικά ταμεία δεν σημαίνει μόνο εξίσωση ορίων συνταξιοδότησης ανδρών – γυναικών (άρα 10 χρόνια παραπάνω δουλειά στις γυναίκες), ούτε ότι σε αυτά απαγορεύεται η κρατική (κοινωνική) χρηματοδότηση. Σημαίνει κυρίως την μεταφορά των ευθυνών της ασφάλισης – περίθαλψης αποκλειστικά στις πλάτες των εργαζομένων. Σημαίνει με άλλα λόγια στρατηγικού χαρακτήρα αλλαγές.

Πολλοί τρόποι για κάτι τέτοιο υπάρχουν π.χ. η μετατροπή των επιστημονικών ενώσεων σε επαγγελματικές (Ε.Μ.Ε., Εν.Φυσ., Ε.Π.Ι, …) οι οποίες θα λειτουργήσουν κατά τα πρότυπα του ΤΕΕ – ΤΣΜΕΔΕ, με άλλα λόγια ο απόφοιτος οποιασδήποτε γ/βάθμιας σχολής, δημόσιας ή ιδιωτικής θα πληρώνει ασφάλιστρα με την αποφοίτησή του,  ανεξάρτητα από το αν εργάζεται.   

Η υπόθεση των επαγγελματικών ταμείων μαζί με τις περικοπές στις συντάξεις, την αύξηση του χρόνου εργασίας, την κατάργηση του ενός από τα δυο επικουρικά ταμεία των δημοσίων υπαλλήλων, τις περικοπές στα βαρέα και ανθυγιεινά και στις συντάξεις αναπηρίας, συνιστούν το πλαίσιο επίθεσης στα ασφαλιστικά – συνταξιοδοτικά δικαιώματα της επόμενης περιόδου.

– Η κυβέρνηση καιρό τώρα και σε όλους τους τόνους προαναγγέλλει διπλό μισθολόγιο για το δημόσιο. Το υπάρχον για τους παλιούς και το άλλο για τους νεοδιόριστους από το οποίο θα παραληφθούν σοβαρά τμήματα του σημερινού μισθού. Π.χ. εάν στον νεοδιόριστο της εκπαίδευσης δεν δοθεί το εξωδιδακτικό επίδομα, τότε όσοι διοριστούν το 2010 θα έχουν κατά 400+ € μικρότερο μισθό απ' αυτούς που διορίστηκαν το 2009. Κάτι τέτοιο δεν θα φέρει μόνο σε πλήρη απόγνωση τους νέους εργαζόμενους, αλλά θα δημιουργήσει μια διάσπαση βάθους εντός των εργαζομένων, θα βάλει τις προϋποθέσεις άρσης της μονιμότητας, αφού πρώτα διαλύσει τις προσφερόμενες υπηρεσίες των δημοσίων υπαλλήλων, ιδιαίτερα της εκπαίδευσης.

– Η διάλυση κάθε έννοιας μόνιμης και σταθερής εργασίας αποτελεί τα τελευταία 20 χρόνια διαρκή προσπάθεια όλων των κυβερνήσεων. Βρισκόμαστε σήμερα μπροστά σε νέα αποφασιστική κυβερνητική προσπάθεια.

Η κατάργηση των κλειστών επαγγελμάτων, η γενίκευση των συμβάσεων έργου, η ανεξέλεγκτη χωρίς στοιχειώδης προϋποθέσεις προσφορά εκπαιδευτικών τίτλων από ιδιώτες (πρόσφατες κυβερνητικές εξαγγελίες), η γενίκευση και υπερμεγέθυνση του ωρομίσθιου σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες είναι μερικές από τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες.

  

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες το συνέδριο της ΟΛΜΕ κατάφερε να οδηγηθεί σε ένα πλαίσιο απόφασης που περιέχει σοβαρά στοιχεία συγκρότησης, τουλάχιστον ενός αμυντικού μετώπου δράσης.

Καταφέραμε να τραβήξουμε ορισμένες σαφής διαχωριστικές γραμμές, παρά την σφοδρή αντίδραση και αποχώρηση της ΔΑΚΕ και την αντίδραση της ΔΕΕ (ΠΑΜΕ) που δεν ήθελε καμία συλλογική απόφαση.    

Με πρωτοβουλία των παρεμβάσεων που πρότειναν τα βασικά σημεία της τελικής συμφωνίας σε όλες τις παρατάξεις πλην την ΔΑΚΕ (συμφώνησαν ΣΥΝ, ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ, ΠΑΣΚ), η απόφαση επικαιροποίησε της αποφάσεις του προηγούμενου συνεδρίου και όρισε τους παρακάτω επιπλέων άξονες πάλης. 

– Πλήρη αντίθεση στην επικείμενη μεταρρύθμιση Μπαμπινιώτη – Δασκαλόπουλου – Διαμαντοπούλου – Καρατζαφέρη και ιδιαίτερα στις περιφερειακές εξετάσεις που θα οδηγήσουν σε κλείσιμο τα μισά σχολεία της χώρας κυρίως αυτά των υποβαθμισμένων περιοχών των πόλεων και της επαρχίας.

– Την πλήρη αντίθεση στο νέο τρόπο εξέτασης των περιφερειακών και πανελλαδικών εξετάσεων που οδηγεί σε αποσάθρωση και όχι ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας της νεολαίας υπέρ μιας αγοραίας γνώσης μιας χρήσης από εργάτες μιας χρήσης.

– Βασικός άξονας αναδείχτηκε η πάλη ενάντια στην μετατροπή των ασφαλιστικών ταμείων του δημοσίου σε επαγγελματικά, που σημαίνει ελαστικές σχέσεις εργασίας. Δηλαδή διάλυση του ασφαλιστικού συστήματος στο δημόσιο υπέρ ενός συστήματος πλήρους εξατομίκευσης της ασφάλισης με ταυτόχρονη εμπορευματοποίηση – ιδιωτικοποίηση της.

– Σταθερός άξονας πάλης αναδείχθηκε η αντίθεση μας στα επικείμενα διπλά μισθολόγια στο δημόσιο (άλλο για τους νεοδιόριστους και άλλο για τους παλιούς) και η διεκδίκηση κλαδικών συλλογικών συμβάσεων εφ' όλης της ύλης.

– Στα ζητήματα των εργασιακών σχέσεων το συνέδριο αναγνώρισε ένα στρατηγικό μέτωπο πάλης. Έτσι με γνώμονα την μόνιμη και σταθερή εργασία απαιτούμε:

– Κατάργηση του ωρομισθίου. Διορισμούς σε όλα τα κενά. Κανείς καθηγητής χωρίς οργανική θέση, (να καταργηθεί το σύστημα της διάθεσης συναδέλφων στα ΠΥΣΔΕ). Όχι στην κατάργηση εργασιακών δικαιωμάτων για την πραγματοποίηση κοινωνικής πολιτικής. Η κοινωνική πολιτική σε κατηγορίες, που την έχουν ανάγκη, να πραγματοποιηθεί με άλλους τρόπους (κυρίως οικονομικούς).

– Πλήρη εργασιακά, ασφαλιστικά (να καταργηθεί η απαίτηση των 100 ενσήμων για περίθαλψη) και συνδικαλιστικά δικαιώματα σε όλους τους ωρομίσθιους μέχρι την κατάργηση του θεσμού.

Τα παραπάνω αποτελούν ένα αρκετά σαφές αμυντικό πλαίσιο.

 

Το συνέδριο όμως δεν μπόρεσε να διαμορφώσει άξονες αντεπίθεσης και ανατροπής, με στρατηγικότερα χαρακτηριστικά, της επερχόμενης κυβερνητικής επίθεσης.

Σε τρία ζητήματα εκφράστηκε η αδυναμία απάντησης.

1.      Στο αντιδραστικό σχολείο που κάθε μέρα κατασκευάζετε ποιο είναι το σχολείο των σημερινών κοινωνικών αναγκών και απαιτήσεων.

2.      Ποια είναι η σχέση της κλαδικής συλλογικής σύμβασης με την γενική συλλογική σύμβαση της ΑΔΕΔΥ.

3.      Η ανάγκη για ένα εκπαιδευτικό συνδικάτο όλων των βαθμίδων εκπαίδευση.

 

Σε όλα αυτά θα επανέλθουμε.

 

* Σημείωση admin: Το άρθρο γράφτηκε πριν αλλάξει η κυβέρνηση της Ν.Δ.

 

**Χανιά,  Σεπτέμβρης  2009, Ναξάκης Αντώνης, σύνεδρος στο 14^ο συνέδριο της ΟΛΜΕ  αντιπρόσωπος της ΕΛΜΕ Χανίων, εκ μέρους της Παρέμβασης -Πρωτοβουλίας.