Συνηγορία υπέρ των μαθητικών παρελάσεων 

 

Του Τάσου Χατζηαναστασίου*

 

Ο σύλλογος διδασκόντων του 1^ου Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Θεσσαλονίκης στο κείμενό του υιοθετεί πλήρως την εθνομηδενιστική λογική του ολοκληρωτισμού των πολυεθνικών και της πολιτισμικής ισοπέδωσης όπως επιβάλει ο παγκόσμιος καπιταλισμός. Πρόκειται για μια απόλυτα αστική λογική. Σπεύδουν λοιπόν ως απολογητές του συστήματος οι θεσιθήρες διανοούμενοι. Είναι γνωστό άλλωστε ότι το κοινωνικό είναι διαμορφώνει και την κοινωνική συνείδηση. Υπηρέτες του συστήματος λοιπόν και όχι προοδευτικοί της αριστεράς όπως θέλουν να παρουσιάζονται.

Προσέξτε μόνο την περιφρόνησή τους απέναντι στο πατριωτικό αίσθημα (τρε μπανάλ τς τς τς!) και την ελληνική ιστορία: η μόνη περίπτωση που γίνεται ιστορική αναφορά στην ελληνική περίπτωση είναι για να χρεωθούν οι παρελάσεις στο Μεταξά. Ούτε το έπος του '40 αναφέρεται ούτε η εποποΐα της Εθνικής Αντίστασης. Και όχι τυχαία όπως θα δούμε. Άλλωστε, το πρόβλημά τους δεν είναι οι παρελάσεις αυτές καθεαυτές, αλλά η ίδια η εθνική επέτειος. Πρέπει να καταργηθεί όπως και κάθε συλλογική αναπαράσταση που αφορά τη συλλογική μας ταυτότητα, δηλαδή το έθνος που κατά τη γνώμη τους, πρέπει να εκλείψει. Τα σύνορα πρέπει να καταργηθούν και όλοι να γίνουμε χαρούμενοι καταναλωτές του ίδιου μαζικού και αδιαφοροποίητου πολιτισμού: αυτού των Mall, των Mac Donalds και των Lidl. Η ζωή μας να κινείται στον αστραφτερό κόσμο των αεροδρομίων, των πολυκαταστημάτων και των χώρων μαζικής διασκέδασης. Γιατί αυτή είναι η μόνη αεθνική πραγματικότητα: του διεθνούς κεφαλαίου. Όλα τα υπόλοιπα είναι είτε εκ του πονηρού είτε παραμύθια της Χαλιμάς.

 

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

 

Ώστε ο Μεταξάς καθιέρωσε τις παρελάσεις; Ε, και λοιπόν; Και το ΙΚΑ ο Μεταξάς το ίδρυσε. Στις συλλογικές αναπαραστάσεις και τις δημόσιες τελετές σημασία έχουν το περιεχόμενο και οι συμβολισμοί που δίνει σε αυτές ο λαός και όχι αυτό καθεαυτό το τυπικό που ακολουθείται. Θυμίζω ότι τις ίδιες τελετές οργάνωνε και το ΕΑΜ στην ελεύθερη Ελλάδα. Συχνά μάλιστα με τους ίδιους δασκάλους και παπάδες! Απλώς η φασιστικής έμπνευσης ΕΟΝ, μετατράπηκε στην επαναστατική ΕΠΟΝ. Απόδειξη του ότι οι τελετές από μόνες τους, και οι φασιστικοί χαιρετισμοί κτλ δεν φασιστικοποίησαν την κοινωνία, αντιθέτως μάλιστα! Αν ίσχυαν τα όσα γράφουν οι συνάδελφοι δάσκαλοι του Πειραματικού θα είχε «εγχαραχθεί» η φασιστική ιδεολογία και η Ελλάδα θα συμμετείχε ασμένως και παλλαϊκά στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό των Ναζί ή έστω θα τους χαιρετούσε ως απελευθερωτές.

 

Οι παρελάσεις είναι σεξιστικές και ρατσιστικές γιατί τα αγόρια πάνε μπροστά και τα κορίτσια πίσω και επειδή δεν μπορούν να παρελάσουν οι μαθητές με αναπηρία! Έλεος συνάδελφοι! Αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα; Αυτό θα μπορούσε εύκολα να διορθωθεί επί το πολιτικώς ορθότερον: τα σχολεία να βάζουν τα κορίτσια τους πρώτα και να παρελάσουν και οι μαθητές με κινητικά προβλήματα. Δεν θα ήταν χρησιμότερο να απαιτήσουμε να υπάρχουν οι υποδομές προκειμένου οι μαθητές αυτοί να μπορούν να συμμετέχουν αντί να απαλλάσσονται (αποκλείονται) από τη γυμναστική ή το χορό;

 

Σε μία κοινωνία τόσο ατομιστική, λίγη ομοιομορφία και πειθαρχία δεν βλάφτει. Αποτελεί ένα μικρό άλλωστε διάλειμμα από την αυτάρεσκη και αλαζονική εγωπάθεια του σύγχρονου Νεοέλληνα. Ωστόσο, ενοχλεί τους αστούληδες διανοούμενους καθώς δεν είναι δυνατόν αυτοί να εκτελούν παραγγέλματα. Κι όμως η ομαδική εκτέλεση κινήσεων χαλυβδώνει την ομάδα κι ενισχύει το αίσθημα αλληλεγγύης και συμμετοχής σε μια κοινή υπόθεση: αποτελεί μάθημα πειθαρχημένης ομαδικότητας. Μην ανησυχείτε, δεν παθαίνουν τίποτα τα παιδιά, αν υπακούσουν στη σφυρίχτρα για μισή ώρα, σύντομα θα ξαναγίνουν κακομαθημένα με το «εγώ» τους αχαλίνωτο, όπως και πριν. Τα ίδια ισχύουν για το μιλιταριστικό χαρακτήρα των παρελάσεων: δεκαετίες παρελάσεων δεν έχουν επιτύχει ούτε το στοιχειώδες, να πείσουν αυτό το λαό ότι είναι προτιμότερο να πολεμήσει από το να στερηθεί την αξιοπρέπειά του. Σήμερα στην εξουσία βρίσκεται το κατεξοχήν κόμμα των yesmen, της υποταγής στα κελεύσματα των ισχυρών, του ξεπουλήματος της Κύπρου, του χαϊδέματος και υποστήριξης του τουρκικού φασιστικού κράτους. Αυτός ο λαός, δυστυχώς (!), δεν δείχνει διατεθειμένος να πολεμήσει κι ας παρελαύνει τόσα χρόνια!

 

Συμπερασματικά λοιπόν, οι παρελάσεις δεν έχουν επιτύχει τόσα χρόνια τα όσα ισχυρίζονται οι συνάδελφοι του Πειραματικού Δημοτικού Σχολείο της Θεσσαλονίκης. Η ίδια η ιστορική εμπειρία τούς έχει διαψεύσει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο. Αλλά η ουσία του προβλήματος παραμένει: οι διανοούμενοι απολογητές του συστήματος έχουν βαλθεί να κατεδαφίσουν και τα τελευταία υπολείμματα της εθνικής συνείδησης σ' αυτόν τον τόπο. Κι αρχίζουν από τα σύμβολα και τις τελετές γιατί γνωρίζουν ότι με την απλότητά τους και την επανάληψη συγκεκριμένων τελετουργικών κινήσεων λειτουργούν στο επίπεδο της λαϊκής συνείδησης και κινητοποίησης. Κρατάνε, έστω σε συμβολικό επίπεδο, κάτι από το μεγαλείο εκείνου του πρωινού που οι τότε νέοι έφυγαν για το μέτωπο με το χαμόγελο στα χείλη. Η απέχθεια, η περιφρόνηση και εν τέλει ο φόβος τους, ωστόσο, απέναντι στη λαϊκή μαζική κινητοποίηση είναι και η καρδιά του προβλήματος: γιατί κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες, όλες αυτές οι συλλογικές αναπαραστάσεις μπορεί να λειτουργήσουν ανατρεπτικά. Και γι'αυτό πρέπει να καταργηθούν.

 

Η Ελλάδα αγαπητοί συνάδελφοι δεν είναι ούτε Ελβετία, ούτε Βέλγιο αλλά μια χώρα που αντιμετωπίζει την υπαρκτή επεκτατικότητα της Άγκυρας, έχει προβλήματα αμφισβήτησης κυριαρχικών της δικαιωμάτων και καπηλείας της ιστορίας της, έχει πρόσφατη την εμπειρία της τουρκικής εισβολής και της συνεχιζόμενης κατοχής στην Κύπρο. Είναι μια χώρα την οποία οι ξένες ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις αντιμετωπίζουν ως «οικόπεδο και αποικία».  Έχει επομένως λόγους να καλλιεργεί την εθνική συνείδηση προκειμένου να μπορέσει αυτός ο λαός να αντισταθεί, ν' αντέξει απέναντι στο νεοοθωμανισμό της Άγκυρας, τα ιμπεριαλιστικά σχέδια και την αφομοίωση στον παγκοσμιοποιητικό χυλό της Δύσης.

 

Οι συνάδελφοι του Πειραματικού Σχολείου της Θεσσαλονίκης αγνοούν επιδεικτικά το πνεύμα της επετείου κι αναφέρονται σε συνθήματα που υποτίθεται πως ακούστηκαν μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου σε χώρες της δυτικής Ευρώπης. Στην Ελλάδα δεν γιορτάζουμε το τέλος του πολέμου. Τιμάμε τους προγόνους μας γιατί προτίμησαν τον πόλεμο από μια ταπεινωτική ειρήνη. Αυτό είναι και το νόημα της 28^ης Οκτωβρίου, το πνεύμα της αντίστασης, της αξιοπρέπειας, του ΟΧΙ στην υποταγή. Και γι' αυτούς τους προγόνους που βάδισαν εκείνη τη συγκλονιστική πορεία προς το μέτωπο, θα παρελάσουν τα παιδιά μας. Κι αμέσως μετά θα πάνε με τους φίλους τους στην καφετέρια…

 

* Τάσος Χατζηαναστασίου, φιλόλογος στο ΕΠΑΛ Ναυπλίου, Δρ Ιστορίας

Λέλα Καραγιάννη, η Μπουμπουλίνα της Κατοχής

 

Μια από τις πολλές ηρωικές μορφές που ανέδειξε η αντίσταση στα χρόνια της Κατοχής ήταν η Λέλα Καραγιάννη. Γεννήθηκε στη Λίμνη Ευβοίας το 1899 και ήταν κόρη του Αθανάσιου Μινόπουλου και της Σοφίας Μπούμπουλη. Παντρεύτηκε τον φαρμακέμπορο Νικόλαο Καραγιάννη στην Αθήνα, με τον οποίο απέκτησε επτά παιδιά.

Από τον Μάιο του 1941, συγκροτεί αντιστασιακή ομάδα και αρχίζει τον αγώνα ενάντια στον κατακτητή. Την απόφασή της ανακοινώνει σητν οικογένειά της, της οποίας και τα μέλη ως ιδρυτές αποτελούν τα πρώτα στελέχη: ο σύζυγός της Νικόλαος και τα παιδία τους Ιωάννα, Ηλέκτρα, Γιώργος, Βύρων, Νέλσων, Νεφέλη και Ελένη. Με κέντρο ένα σπίτι στην οδό Φυλής και το φαρμακείο του άντρα της στην Πατησίων, οργανώνει ολόκληρο δίκτυο απόκρυψης, περίθαλψης και φυγάδευσης στρατιωτών οι οποίοι είχαν ξεφύγει από την αιχμαλωσία. Περιέθαλψε Έλληνες φαντάρους που επέστρεφαν από το μέτωπο και περίπου 140 συμμάχους ενώ νοίκιασε τρία σπίτια στα οποία τους έκρυβε.

Αργότερα, με κέντρο την Μονή του Αγίου Ιερόθεου στα Μέγαρα, συγκροτεί την παράνομη οργάνωση "Μπουμπουλίνα" η οποία έχει χαρακτήρα κατασκοπευτικό και στην οποία συμμετέχουν 140 πατριώτες, άνδρες και γυναίκες.
Με την οργάνωση αυτή καταφέρνει να συλλέγει πληροφορίες με άκρα μυστικότητα από το αρχηγείο των Γερμανών, από το Ναυαρχείο, την μυστική αστυνομία και το Ιταλικό φρουραρχείο. Η Λέλα είχε στήσει ολόκληρο δίκτυο χάρη στη συνεργασία της με το Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής, τον Αρχηγό της Αστυνομίας Άγγελο Έβερτ καθώς και διάφορους αντιφασίστες και αντιναζιστές που υπηρετούσαν μέσα στις υπηρεσίες των στρατευμ

άτων των κατακτητών, για να της δίνουν πολύτιμες πληροφορίες. Με τη δράση της βυθίστηκαν πολλά πλοία, ανατινάχτηκε το αεροδρόμιο του Τατοϊου και κάηκαν αποθέματα βενζίνης και πυρομαχικών.

 

 Κατορθώνει επίσης να οργανώσει αποδράσεις αιχμαλώτων από το στρατόπεδο Άγγλων αιχμαλώτων της Κοκκινιάς. Για τη φυγάδευσή τους στη Μ. Ανατολή αγοράζει καϊκι, που με καπετάνιο τον Ηλία Χρυσίνη μεταφέρονται οι στρατιώτες στην Αίγυπτο. Από εκεί το καϊκι φέρνει στην Ελλάδα ασυρμάτους και άλλα εφόδια. Σε λίγο καιρό, προστίθενται άλλα δυο καϊκια, με καπετάνιους στο ένα τον Κρητικό Μαμαλάκη και στο άλλο τον Καπετάν Γιαννούλο. Στενοί συνεργάτες της ήταν η Νίκη Χωμενίδου, ο φούρναρης της Κοκκινιάς Παπαβασιλείου, ο υπολοχαγός Κουτρουμπέλης, ο Ηλίας Σκηνίτης.

Στις 23 Οκτωβρίου 1941 συλλαμβάνεται, ύστερα όμως από κράτηση οκτώ μηνών ελευθερώνεται και συνεχίζει τον αγώνα. Το 1944 αναγκάζεται να εισαχθεί στο Νοσοκομείο του Ερυθρού Σταυρού και τον Ιούνιου του ίδιου έτους οι Γερμανικές υπηρεσίες έχοντας μάθει για τη δράση της, ετοιμάζονται να τη συλλάβουν. Εκείνη ειδοποιεί τα παιδιά της και όσους συνεργάτες της μπορεί έως τη σύλληψή της στις 11 Ιουλίου του 1944.

Μεταφέρεται στην οδό Μέρλιν όπου και υπόκειται σε πρωτοφανή βασανιστήρια προκειμένου να ομολογήσει, κάτι που δε συμβαίνει ποτέ. Τα χαράματα της 8ης Σεπτεμβρίου 1944, οδηγήθηκε μαζί με εξήντα γενναίους άνδρες και γυναίκες πατριώτες στο Δαφνί, όπου εκτελέστηκε ψάλλοντας τον Εθνικό Ύμνο, εμψυχώνοντας έως την τελευταία στιγμή τους μελλοθανάτους.

Η Ακαδημία Αθηνών της απένειμε τιμής ένεκεν "Χρυσούν Μετάλλιον" ενώ η προτομή της έχει στηθεί στην οδό Στουρνάρα

 

ΠΗΓΗ: ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ, Friday, February 8, 2008, http://ellhnides.blogspot.com/2008/02/blog-post_08.html

 

Mνήμες ΛΕΛΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ

 

H μεγάλη ηρωΐδα πολύτεκνη μητέρα της πραγματικής Eθνικής Aντίστασης. H δράση και η εκτέλεσή της όπως την περιέγραψε ο γυιός της Bύρων Kαραγιάννης

 

Του Βύρωνα Καραγιάννη, τέκνου Λέλας Καραγιάννη

 

Ήταν Άνοιξη του 1941, όταν μετά από σκληρή πάλη έξι μηνών, έπεσαν τα μαύρα πέπλα του Ναζισμού και του Φασισμού πάνω στην γαλάζια μας χώρα… Ακολούθησαν σε λίγο: πείνα, βία, τρομοκρατία, εκτελέσεις, θάνατος. O λαός μας υπέφερε, δυστυχούσε και έμοιαζε να έχει χάσει κάθε ελπίδα.

Τότε άρχισε να γεννιέται, σε μερικές γενναίες και αδάμαστες ψυχές, η ανάγκη της αντίστασης, ανάγκη για την δημιουργία ομάδων από ψυχωμένους πατριώτες, που θα αναπτέρωναν το κλονισμένο φρόνημα του ελληνικού λαού και θα τον ωθούσαν σε πράξεις αντίστασης κατά των κατακτητών.

Με βαθιά συγκίνηση σας γνωρίζω ότι η πρώτη που οργάνωσε μια τέτοια ομάδα αντίστασης ήταν η αξέχαστη μάνα μας, η Λέλα Καραγιάννη. Είχε επτά παιδιά να φροντίσει, να θρέψει, να μεγαλώσει. Όμως ήταν τόση η αγάπη της για την πατρίδα που έβαλε την οικογένεια σε δεύτερη μοίρα. Υπεράνω όλων η Πατρίδα! Ακριβώς όπως δίδασκαν οι πρόγονοί μας.

Την οργάνωση ονόμασε «Μπουμπουλίνα» και την απετέλεσαν λίγοι στην αρχή, αποφασισμένοι πατριώτες, και τα μεγαλύτερα απ' τα παιδιά της.

Άρχισε να προκαλεί σαμποτάζ σε βάρος των κατακτητών και ήρθε σε επαφή με το συμμαχικό Στρατηγείο Μέσης Ανατολής, όπου διεβίβαζε πληροφορίες για τις κινήσεις του εχθρού. Oι Γερμανοί προσπαθούσαν να την ανακαλύψουν, αλλά δεν το κατόρθωναν.

Και ενώ πια ροδοχάραζε η ελευθερία πάνω απ' την τυραννισμένη χώρα, η Λέλα Καραγιάννη, ύστερα από προδοσία, συλλαμβάνεται μαζί με τα 5 μεγαλύτερα παιδιά της. Στα χέρια των Ες-Ες μαρτύρησε, αλλά δεν πτοήθηκε. Δεν απεκάλυψε κανένα συναγωνιστή ούτε όταν βρέθηκε μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Αντίθετα, βρήκε τον θάνατο, ψέλνοντας τον Εθνικό μας Ύμνο, τον ύμνο προς την Ελευθερία για την οποία θυσιάστηκε.

Oι γονείς μου, Νικόλαος και Λέλα Καραγιάννη, απέκτησαν επτά (7) παιδιά. Εγώ είμαι το τέταρτο στη σειρά. Όλα μεγαλώσαμε μέσα σ' ένα χριστιανικό περιβάλλον, με τις παραδόσεις της φυλής μας, όπου η φιλοπατρία ήταν ανωτέρα στην ιεράρχηση των καθηκόντων. Είχαμε πάθος για την πατρίδα μας, που μας το ενέπνευσαν οι γονείς μας και προπάντων η μητέρα μας.

 

 

Με την κήρυξη του πολέμου

 

 Όταν κηρύχθηκε ο Ιταλοελληνικός πόλεμος, η μητέρα, αλλά και εμείς, τ' αγόρια, λυπηθήκαμε που ήμασταν μικροί και δεν είχαμε την ηλικία για να πολεμήσουμε στην πρώτη γραμμή για τα πάτρια. Το μόνο που απέμενε ήταν να καταταχθούμε στις τάξεις του Ερυθρού Σταυρού και αυτό κάναμε. Τα τέσσερα απ' τα μεγαλύτερα αδέλφια, αγόρια και κορίτσια, ύστερα από μια σύντομη εκπαίδευση, γίναμε τραυματιοφορείς του Ερυθρού Σταυρού, η δε αδελφή μου Ιωάννα υπηρέτησε ως αδελφή τραυματιοφορέας στους συρμούς, στην μεταφορά των τραυματιών απ' το μέτωπο. O στρατός μας νικούσε τους Ιταλούς, παρά την μεγάλη αριθμητική υπεροχή τους, και εμείς ζούσαμε σε μια εθνική έξαρση. Αλίμονο όμως, γιατί εκεί που νικούσαμε τους εισβολείς, ξαφνικά μας επετέθησαν οι Γερμανοί, για να σώσουν τους Ιταλούς συμμάχους τους, που εμείς οι Έλληνες είχαμε πάρει στο κυνήγι. Επόμενο ήταν η Ελλάδα να υποκύψει στον Χιτλερικό οδοστρωτήρα και από νικήτρια να βρεθεί σκλαβωμένη από δύο στρατούς. Η πατρίδα μας ήταν απ' τον Απρίλιο του 1941 κάτω από διπλή κατοχή.

 Μ' αυτές τις πεποιθήσεις και τα ιδανικά, με τα οποία γαλουχηθήκαμε, δεν ήταν δυνατόν να αδιαφορήσουμε γι' αυτήν την Κατοχή και να περιμένουμε τους συμμάχους να νικήσουν και να μας ελευθερώσουν. Θυμάμαι τη μητέρα μας που έλεγε το αρχαίο ρητό «Συν Αθηνά και χείρα κίνει», δηλαδή ότι έπρεπε ο κάθε Έλληνας να ξεσηκωθεί, να αγωνισθεί για την ελευθερία του και όχι να περιμένει τους συμμάχους να τον ελευθερώσουν. Και αυτό ακριβώς έκανε εκείνη. Ξεσηκώθηκε και αγωνίσθηκε.

Η πρώτη αντιστασιακή οργάνωση

Όλα άρχισαν απλά, αυθόρμητα απ' τα βάθη της καρδιάς μας. Απ' τις πρώτες ημέρες που πάτησαν το πόδι τους στην Ελλάδα τα στρατεύματα κατοχής, άρχισε από μόνη της την πατριωτική της δράση και δημιούργησε ομάδα αντίστασης, η οποία αρχικά απετελείτο απ' τα μέλη της οικογένειάς μας και μερικούς φίλους μας πατριώτες. Άρχισε να αγωνίζεται ακούραστα με όλη την δύναμη της ψυχής της και καθ' όλη την διάρκεια της Κατοχής μέχρι το τέλος, την ημέρα που συνελήφθη.

Βέβαια, στην αρχή δεν ήξερε τι να κάνει, ούτε είχε συγκεκριμένα σχέδια, πήγαινε ψαχουλευτά, την καθοδηγούσε η καρδιά της, που ήταν γεμάτη Ελλάδα, και γρήγορα βρήκε το δρόμο της, στην Αντίσταση. Στην αρχή ασχολήθηκε με την περίθαλψη και φυγάδευση των συμμάχων μας, με αυτούς που δεν τα κατάφεραν να φύγουν μαζί με το εκστρατευτικό σώμα και είχαν εγκλωβισθεί στην Ελλάδα. Έλεγε ότι ήταν χρέος και καθήκον ημών των Ελλήνων, να συντρέξουμε τους συμμάχους και συμπολεμιστές μας, που είχαν έλθει απ' τα πέρατα της γης, για να μας βοηθήσουν, και ότι τώρα που βρίσκονταν σε τραγική θέση, σκόρπιοι σε όλη την Ελλάδα, κυνηγημένοι, πεινασμένοι, και έτρεχαν να κρυφτούν, είχαν απόλυτη ανάγκη απ' την βοήθειά μας.

Εμείς τους βοηθήσαμε με όλη μας την ψυχή, παρά την απειλή του θανάτου και πέρα απ' τις δυνάμεις μας, και πολλούς απ' αυτούς τους φυγαδεύσαμε στη Μέση Ανατολή. Εν τω μεταξύ η δράση της μητέρας μπήκε σε άλλο δρόμο. Βρήκε μονοπάτια, που οδηγούσαν στην κατασκοπεία και στις δολιοφθορές κατά του εχθρού. Βρήκε τον τρόπο να κατασκοπεύει τις κυριότερες υπηρεσίες του εχθρού. Oργάνωσε πιο καλά τα σχέδιά της, και χρειαζόταν ικανά στελέχη για να την βοηθήσουν. Μάζεψε γύρω της και άλλους ένθερμους πατριώτες. Έτσι η ομάδα της πλουτίσθηκε με πολλά δυναμικά στελέχη και μεταβλήθηκε, μετά την στελέχωση αυτή, σε αντιστασιακή οργάνωση, την οποία η μητέρα ονόμασε «Μπουμπουλίνα» (απ' το οικογενειακό όνομα της μητέρας της, η οποία λεγόταν Μπούμπουλη).

 

Ένας μικρός στρατός

 

    Η οργάνωση ήταν ένας μικρός στρατός που εκινείτο αθόρυβα, σιωπηλά μέσα στο σκοτάδι, με σκοπό να προκαλέσει όσο πιο πολύ κακό μπορούσε στον εχθρό. Ήταν ένας αγώνας ζωής και θανάτου, για την επιβίωσή μας, ως Έθνος και λαός. Η μητέρα ρίχτηκε με ορμή σ' αυτόν τον ιερό αγώνα μαζί με τα παιδιά της. Όσο μεγάλη και αν ήταν η αγάπη της για μας, δεν μπόρεσε να την κάνει να ξεχάσει ότι πάνω απ' όλα και από μας ήταν η πατρίδα.  Και εμείς, τα έξι απ' τα επτά πιδιά της, την βοηθήσαμε όσο μπορούσαμε με όλον τον ενθουσιασμό της νεανικής ψυχής μας.

Αξιόλογο είναι να τονισθεί εδώ ότι στη οργάνωσή της προστέθηκαν και μερικοί Γερμανοί και Αυστριακοί, αντιναζιστές, αλλά και Ιταλοί, οι οποίοι της παρείχαν πολύτιμες πληροφορίες. Παράλληλα, η «Μπουμπουλίνα» βοηθούσε και τις αντάρτικες ομάδες της υπαίθρου με πολεμοφόδια, που προέρχονταν από αποθήκες των στρατευμάτων κατοχής, και που οι ηρωικές μορφές, για να τα αποκτήσουν, πολλές φορές έδωσαν τη ζωή τους. Ακόμη τις τροφοδοτούσαμε και με φαρμακευτικό υλικό, ένα μέρος του οποίου προερχόταν απ' την φαρμακαποθήκη του πατέρα μας, διότι εκτός απ' την αρωματοποιΐα διατηρούσε και φαρμακείο και φαρμακαποθήκη.

Ευθύνες και καθήκοντα

Όλοι είχαμε αναλάβει ορισμένες ευθύνες και καθήκοντα και την βοηθούσαμε, ακόμα και η Νεφέλη που ήταν πολύ μικρή. Πόσες φορές δεν μετέφερα μηνύματά της. Η μητέρα με χρησιμοποίησε πολλές φορές σε επικίνδυνες αποστολές, όπως η μεταφορά σακιδίων γεμάτων με πυρομαχικά και οπλισμό, τα οποία κρύβαμε στο κατάστημα του πατέρα, αλλά και αλλού. Πολλά πυρομαχικά, όπλα και άλλα συναφή, μας έφερνε ο Ζήσιμος Παρρίδος, βασικό στέλεχος της οργάνωσης «Μπουμπουλίνα» και ο οποίος δεν δίστασε να καταταγεί στον γερμανικό στρατό, μόλις του το ζήτησε η μητέρα, σαν μάχιμος διερμηνέας του Τάγματος Χόλμαν, της Μεραρχίας Βραδεμβούργου, σκοπός της οποίας ήταν η δίωξη και εξολόθρευση των αντάρτικων ομάδων στην Στερεά Ελλάδα και αλλού. Αυτό το παλικάρι δέχτηκε να παίξει αυτόν τον άχαρο και επικίνδυνο ρόλο, προσφέροντας εξαιρετικά πολύτιμες υπηρεσίες. Πληροφορούσε την μητέρα για τις κινήσεις και τα σχέδια του Τάγματος Χόλμαν.

 

Ανθρωποκυνηγητό

 

 Ήταν αρχές του 1944. Oι νίκες και τα αλλεπάλληλα πλήγματα που κατάφεραν οι σύμμαχοι στους Γερμανούς, στα διάφορα μέτωπα, έδωσαν καινούργιες ελπίδες και κουράγιο στους Έλληνες, τους αναπτέρωσαν το ηθικό, και άρχισαν να βλέπουν ότι πλησιάζει η ώρα της λευτεριάς. Τώρα οι όροι της πολεμικής κατάστασης είχαν αντιστραφεί. Oι Γερμανοί, που έβλεπαν να χάνουν τον πόλεμο, ξεσπούσαν με λύσσα πάνω στους αγωνιστές που έπεφταν στα χέρια τους. Έβλεπαν να διαρρέουν τα μυστικά τους και εξαπέλυσαν ανθρωποκυνηγητό. Με πληροφοριοδότες τους κατόρθωσαν να εντοπίσουν και να συλλάβουν τους αρχηγούς ορισμένων οργανώσεων. Μερικοί δεν άντεξαν τα φρικτά μαρτύρια, στα οποία τους υπέβαλαν, και μίλησαν και έτσι οι Γερμανοί κατόρθωσαν να ανακαλύψουν την ύπαρξη ορισμένων οργανώσεων. Η μητέρα υπό την πίεση των καθηκόντων είχε κουρασθεί ψυχικώς και σωματικώς και αυτό μας ανησύχησε. Oι ιατροί και συνεργάτες της Μιχαήλ Σαρακηνός και Παύλος Βακατάτσης, μας συμβούλεψαν να την βάλουμε στο νοσοκομείο. Με δυσκολία την πείσαμε να δεχθεί.

 

Συλλήψεις και βασανιστήρια

 

    Τον Ιούνιο του 1944 έγιναν οι πρώτες συλλήψεις και στελεχών της οργάνωσης «Μπουμπουλίνα». Αυτές οι συλλήψεις την ανησύχησαν και βγήκε, πολλές φορές, κρυφά απ' το νοσοκομείο για να ειδοποιήσει τους συνεργάτες της να εξαφανισθούν. Τότε η μητέρα πληροφορήθηκε από άνθρωπο μέσα απ' τα Ες-Ες, ότι επέκειτο και η δική της σύλληψη. O γαμβρός μου ο Σπύρος έστειλε άνθρωπο να την πάρει και να την κρύψει. Eπίσης ο Άγγλος Έβερτ την παρακάλεσε να την κρύψει αυτός ο ίδιος. Εκείνη όμως ήταν αμετάπειστη και δήλωσε σε όλους ότι θεωρούσε λιποταξία να τρέξει να κρυφτεί για να σωθεί εκείνη και να εγκαταλείψει σ' αυτήν την κρίσιμη στιγμή τους συνεργάτες της, μερικοί απ' τους οποίους ήταν ήδη στα χέρια των Ες-Ες.

Πίστευε ότι με τη δική της σύλληψη και επωμιζόμενη τις ευθύνες της θα σταματούσε την έκταση του κακού και τις συλλήψεις και ότι έτσι θα έσωζε και εμάς τα παιδιά. «Αν ποτέ σας πιάσουν οι Γερμανοί», μας είπε, «να δείξετε γενναιότητα και να μην λυγίσετε, γιατί έτσι θα επιβαρύνετε περισσότερο την θέση σας. Προσέξτε καλά, δεν ξέρετε τίποτα για το τι έκανα, έτσι μόνο θα γλυτώσετε, και δεν θέλω να κλάψετε ή να πενθήσετε για μένα, μόνο να σκέπτεστε, ότι ό,τι κάναμε το κάναμε για την πατρίδα και αυτό θα σας ανακουφίζει». Μας έλεγε ακόμη ότι πίστευε στον Θεό και στην βοήθειά του για να σωθούμε εμείς, τα παιδιά της.

Ύστερα, ήλθαν στο δικό μου κλουβί και με ανέβασαν πάλι στον ανακριτή Μπέκε. Αυτήν την φορά είδα με έκπληξη την μητέρα μου και τον αδελφό μου Νέλσωνα στο ανακριτικό γραφείο του Μπέκε. Η μητέρα, προφανώς για να μην λυγίσω, ή για να μην δουν οι Γερμανοί μητρική αδυναμία και στοργή για μας και τα εκμεταλλευτούν, με κοίταξε αυστηρά, κάνοντάς μου νεύρα με το βλέμμα, που σήμαινε να σταθώ στο ύψος μου και να φερθώ γενναία. Μια μόνο λέξη μου είπε επιτακτικά: «Πρόσεχε». Βέβαια είχε δει τα χάλια μου, τα καμένα πόδια μου, το ματωμένο πουκάμισό μου και τα παράλυτα χέρια μου. Αυτή η στάση της, απέναντί μου, έκανε τον Μπέκε να καταλάβει, ότι η Λέλα Καραγιάννη δεν είναι εύκολη λεία, και θα ήταν αδύνατον να της πάρει λέξη. O Μπέκε με άρπαξε και βίαια με γύρισε και με κόλλησε με το πρόσωπο στον τοίχο, το ίδιο έκανε και στον αδελφό μου. Έβγαλε το περίστροφο απ' την θήκη του, το κόλλησε στο κεφάλι του Νέλσωνα, και κοιτάζοντας το ρολόι του χεριού του και μέσω διερμηνέα είπε στην μητέρα, με ύφος αποφασισμένο να εκτελέσει την απειλή του:

«Λέλα Καραγιάννη, πρόσεξε καλά, σου δίνω δυο λεπτά προθεσμία, για να μου απαντήσεις σ' αυτά που σ' ερωτώ, διαφορετικά θα εκτελέσω, τώρα εδώ μπροστά σου, ένα – ένα τα παιδιά σου, αρχίζοντας από αυτόν εδώ. Λέγε, γιατί θα πιέσω την σκανδάλη, πού έχεις τον πομπό σου, ποιος τον χειρίζεται, με ποιους συνεργάζεσαι, ποιες είναι οι πηγές απ' τις οποίες παίρνεις τις πληροφορίες για τις κινήσεις μας, ποιοι είναι οι συνεργάτες σου, πού βρίσκεται ο καπετάνιος Χρυσίνης με το καΐκι του». Το περίστροφο του Μπέκε έσπρωχνε το κεφάλι του Νέλσωνα, και το έκανε να γέρνει, ήταν αγριεμένος και φαινόταν αποφασισμένος να εκτελέσει την απειλή του. Τότε άκουσα την μητέρα να λέει, με σταθερή και ήρεμη φωνή: «Τα παιδιά μου, εγώ τα γέννησα, δικά μου είναι, αλλά πρέπει να ξέρεις ότι πρωτίστως ανήκουν στην πατρίδα μας. Πρόσεξε καλά, και πάλι σου λέω ότι αυτά δεν ξέρουν τίποτα και άδικα θα τα σκοτώσεις». Η ψυχή της έτρεμε καθώς τα έλεγε αυτά, η φωνή της ηχούσε παράξενα, επίσημα και κατηγορηματικά, ο Νέλσων και εγώ κοιταχτήκαμε έντρομοι με λοξή ματιά, ο Μπέκε έμεινε άναυδος, αμήχανος. Τελικά τράβηξε το πιστόλι απ' τον κρόταφο του Νέλσωνα και βάζοντάς το μέσα στην πέτσινη θήκη που κρεμόταν απ' την ζώνη του, είπε τρέμοντας από οργή: «Τα παιδιά σου τα χρειάζομαι προς το παρόν, και μόλις τελειώσω μ' αυτά, υπόσχομαι να τα στείλω στο εκτελεστικό απόσπασμα, να μην αμφιβάλλεις γι' αυτό».

 

Παίρνουν τη Μάνα…

 

    Το σούρουπο της 7ης Σεπτεμβρίου διεδόθη αστραπιαία στο στρατόπεδο, ότι ήλθαν οι κλούβες με τη συνοδεία αποσπάσματος. O Νέλσων και εγώ σκαρφαλώσαμε στα δυο μικρά παραθυράκια του υπόγειου και είδαμε τις κλούβες, σταματημένες μπροστά στο κτίριο Νο 15. Έβγαζαν απ' το κτίριο άνδρες κρατουμένους και τους παρέτασσαν εφ' ενός ζυγού, με μέτωπο προς το κτίριο Νο 4. Είδαμε επίσης να βγάζουν απ' το κτίριο Νο 14, όπου ήταν η αυστηρή απομόνωση γυναικών, γυναίκες τις οποίες παρέτασσαν κατά τον ίδιο τρόπο. Άκουσα τον αδελφό μου, απ' το άλλο παράθυρο, να μου φωνάζει: «Βύρων, παίρνουν και την μαμά». Εγώ έντρομος, κοιτώντας προσεκτικά τις γυναίκες, διαπίστωσα ότι η πρώτη της σειράς ήταν η μητέρα μου. Στο γκρουπ των ανδρών ξεχώρισα μερικούς συνεργάτες της μητέρας, καθώς και μέλη της οργάνωσής της. Είδα το Γιαννάκη Χούπη, τον ταγματάρχη Σούλη και άλλους, καθώς και τον Ιωάννη Ριζόπουλο.

Στο γκρουπ των γυναικών, εκτός απ' την μητέρα μου, διέκρινα και μερικές συνεργάτιδές της. Κοντά στην μητέρα στεκόταν ο Γεώργιος Ριζόπουλος. Σε κάποια στιγμή τον είδα να μετακινείται απ' την θέση του, να παίρνει την θέση του πρώτου, να πλησιάζει την μητέρα, να γονατίζει μπροστά της και να φιλάει το χέρι της. Προφανώς της ζητούσε συγχώρεση γι' αυτό που είχε κάνει εξ αιτίας του φόβου του για τα μαρτύρια και την ζωή του. Είδαμε την μητέρα να σκύβει προς το μέρος του, σαν να τον συγχωρούσε. Μετά τους έβαλαν όλους στις κλούβες με ένοπλη συνοδεία. Ξεκίνησαν προς άγνωστη κατεύθυνση για μας. Κοίταζα το καμιόνι, που έπαιρνε την μητέρα μου, μέχρι που βγήκε απ' την πύλη του στρατοπέδου και εξαφανίσθηκε.

Εκείνη την στιγμή είδα να έρχεται προς το κτίριό μας ο στρατοπεδάρχης Ραφαήλ Παρίσης, και του φώναξα αν ξέρει πού τους πήγαιναν. Εκείνος για να αποκρύψει την τραγική αλήθεια μου είπε: «Μην ανησυχείς Βύρωνα τους πάνε για όμηρους στα τρένα, και όταν φτάσουν στα σύνορα θα τους αφήσουν ελεύθερους, για να τους αντικαταστήσουν με όμηρους Γιουγκοσλάβους». Παρ' όλο που μέσα μου ήξερα πολύ καλά ότι δεν θα ξανάβλεπα την μητέρα μου γιατί η κατηγορία ήταν βαρύτατη: «Αρχηγός οργάνωσης, κατασκοπεία σε βάρος των Γερμανών, σαμποτάζ», ήλπιζα μέσα στην απελπισία μου σε κάποιο θαύμα.

Εδώ σταματάει η συγκλονιστική περιγραφή του γιού, του Βύρωνα Καραγιάννη, που μέσα στην απελπισία του περίμενε κάποιο θαύμα! Όμως το θαύμα δεν έγινε, αλλά η θυσία της Μάνας για την Πατρίδα!

Η Λέλα Καραγιάννη, η ηρωίδα Πολύτεκνη Μάνα, εκτελέστηκε από «τους σιδηρόφραχτους και θηριώδεις» Ναζί του Χίτλερ, πριν προλάβει να την στεφανώσει η Λευτεριά.

Με τη θυσία της σφράγισε τον τίμιο κι ένδοξο αγώνα της για την Πατρίδα. Με το αίμα της έγραψε τον ωραιότερο τίτλο τιμής: Μια Πολύτεκνη Μάνα θυσιάστηκε για την Ελλάδα!

Κι ήρθε το Φως της Λευτεριάς να την υψώσει στα Oυράνια!…

 

ΠΗΓΗ:  Τεύχος 9, Οκτώβριος – Δεκέμβριος  2001

http://www.aspe.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=428&Itemid=2

Θανατολάγνοι…

 

Του παπα Ηλία Υφαντή

 

Αυτές οι μέρες, μέρες μνήμης. Μνήμης δόξας και οδύνης. Δόξας για το ηρωικό έπος του '40, αλλά και οδύνης για τα πικρά χρόνια της κατοχής. Με τα τόσα πικρά περιστατικά, που ζήσαμε στην πανανθρώπινη, την πανελλήνια, αλλά και τοπική μας κοινωνία.

Όπως, για παράδειγμα, στο χωριό μας (Σκουτεσιάδα Αιτ/νίας). Με τον γέρο Αριστείδη τον Τσιούμα, που καλούσε, απ' το αντικρινό βουνό σε βοήθεια το γιο του, το Γιώργο. Γιατί βέβαια, δεν μπορούσε ν' ακολουθήσει στο βουνό, που είχαμε εμείς κρυφτεί. Και τον άφησαν με την πεποίθηση ότι ήταν αδιανόητο τα κτήνη της άριας φυλής να πειράξουν τον 90χρονο γέροντα.

Ωστόσο οι μεγαλύτεροι έκαμαν σύσκεψη, για να πάει κάποιος να τον συναντήσει. Γιατί, ενώ την πρώτη μέρα φαίνονταν να κάνουν περιπολίες οι Γερμανοί στο βουνό της Τέμπλας, όπου  βρισκόταν ο γέρος,  την επόμενη όμως και τη μεθεπόμενη δεν ξαναφάνηκαν. Κι επειδή ο γέρος φώναζε όλο και συχνότερα και εντονότερα, αποφάσισε να πάει ο πατέρας μου.

Ένα μισάωρο, περίπου, μετά την αναχώρησή του, ακούστηκαν πυροβολισμοί. «Τον τουφέκισαν το Μήτσο»! είπαν. Κι ένιωσα τότε θυμάμαι-παιδάκι εφτά χρονών-σαν κάτι να ξεριζώθηκε βαθιά από τα σπλάχνα μου… Αλλά, ύστερα από κάμποση ώρα, επέστρεψε. Και διηγιόταν ξανά και ξανά την περιπέτειά του:

 «Ήταν σούρουπο, έλεγε, όταν έφτασα στο σημείο, όπου βρισκόταν ο γέρο-Αριστείδης. Μου 'λεγε πως άκουγε  άλογα, που χλιμιντρούσαν και  που ήταν, βέβαια, τα γερμανικά πολυβόλα. Κι ακόμη πως πήγαινε και μέχρι το σπίτι. Κινήσεις, που, όπως φαίνεται, παρακολουθούσαν οι Γερμανοί, αλλά τον άφηναν σαν δόλωμα για τη σύλληψη και κάποιων άλλων…

»Καθώς συνομιλούσαμε, βλέπω στ' αριστερά μου, κάποιον να 'ρχεται. Αρχικά νόμισα πως ήταν κάποιος συγχωριανός μας. Ξανακοιτάζοντάς τον όμως, συνειδητοποίησα πως ήταν Γερμανός. Σκέφτηκα τότε, πως έτσι κι αλλιώς θα με σκότωναν. Και αποφάσισα πως θα ήταν προτιμότερο να με σκοτώσουν, καθώς θα 'φευγα, παρά να με στήσουν μπροστά σε κάποιο εκτελεστικό απόσπασμα. Και, για να βεβαιωθώ, αν είχα καιρό να φύγω, ξανακοίταξα προς την πλευρά του Γερμανού, που, αντιλαμβανόμενος τις προθέσεις μου, φώναξε επιτακτικά: αλτ!

»Έτρεξα μ' όλη μου τη δύναμη. Και, καθώς πηδούσα από μια μεγάλη κοτρόνα προς τη μεριά του δάσους, με πυροβόλησε. Η σφαίρα πέρασε ξυστά. Ένιωσα κάψιμο στ' αυτί μου, αλλά δεν με τραυμάτισε. Ήρθαν κι άλλοι στο σημείο, που είχα πηδήσει και για λίγη ώρα μιλούσαν, ενώ εγώ σταμάτησα και περίμενα κρυμμένος, για να ιδώ τι θα κάμουν. Κι όταν βεβαιώθηκα ότι απομακρύνθηκαν, έφυγα…»

Από κείνη τη στιγμή πήραν το γέροντα. Και διηγιόταν ο παπα-Δημήτρης Ιωακείμ το μαρτυρικό τέλος του, όπως το είδε απ' το κρησφύγετό του, στο γειτονικό μας χωριό, την Ποταμούλα:

Ξάπλωσαν το γέροντα σ' ένα αλώνι. Πλάκωσαν τα χέρια του και τα πόδια του με πέτρες. Τον σκέπασαν με άχυρα. Και τον έκαψαν ζωντανό. Κι ενώ οι σπαρακτικές κραυγές  του ράγιζαν, όχι μόνο τις καρδιές, αλλά και τις πέτρες, οι «ιεραπόστολοι» του ναζισμού και της άριας φυλής διασκέδαζαν με το ανοσιούργημά τους.

Κατά δυστυχή συγκυρία, σε άλλο σημείο του χωριού μας, συνέλαβαν και δυό του γιους (το Νίκο και το Μήτσο), που τους τουφέκισαν.

Κι ύστερα τη γερόντισσα την Γιωργούλα Τσοβόλα. Που δεν μπορούσε να φύγει, όταν έκαψαν το χωριό, και την έκαψαν ζωντανή μέσα στο σπίτι της. Και τον άλλο γέροντα, τον Τάκη Πρατάρη, τον αλαφροΐσκιωτο, απ' την Ποταμούλα. Που δεν καταλάβαινε τη λογική των κανιβάλων  του Γ.΄ Ράιχ και κυκλοφορούσε ανέμελος ανάμεσά τους. Και που, για να του δώσουν να καταλάβει, τον εκτέλεσαν με τις λόγχες τους…

Κι ύστερα το αθώο παλικάρι (το Σωτηρόπουλο) απ' τη Κυπάρισσο, που το υποπτεύθηκαν οι δικοί μας ως, δήθεν, κατάσκοπο. Επειδή, σαν παιδί, είχε την αφελή περιέργεια να ρωτάει τους αντάρτες για τις μάρκες των όπλων. Και που το πέθαναν δέρνοντάς το και ρίχνοντάς του λάδι καυτό και αλάτι, στις χαραγματιές, που του έκαναν στην πλάτη…

Και το Γάλλο, το  Ζανό, που είχε λιποτακτήσει απ' το γερμανικό στρατό. Και, που, για να διαφύγει τη σύλληψη απ' τους Γερμανούς, πήδησε από μεγάλο ύψος και έπαθε ρήξη των σπλάχνων ή, κατ' άλλους, πνευμονία. Για να πεθάνει τελικά στο σπίτι του μπάρμπα μου, στη Ραΐνα, και να ενταφιαστεί στο νεκροταφείο του χωριού μας.

 Κι ύστερα τους Ιταλούς, που ξέμειναν, ύστερα από τη φυγή των Γερμανών. Και που τους χρησιμοποιούσαμε, για αρκετό χρονικό διάστημα, σαν εργάτες. Όπως τον Αουρέλιο και τον Αλβάρο (γιατρό). Και μερικούς άλλους. Που κάποια μέρα τους πέρασαν οι αντάρτες με συνοδεία μπροστά από το σπίτι μας.

Κι όταν η 3χρονη αδερφή μου έτρεξε προς τον Αλβάρο, που υπεραγαπούσε, εκείνος της είπε: «Λιμπερτά (=Ελευθερία) μου,  δεν θα με ξαναδείς»! Και δεν τους ξαναείδαμε. Αφού κάποιοι «ελληναράδες», τζάμπα παλικαράδες, τους καταδίκασαν «εις θάνατον» και τους εκτέλεσαν. Όλους. Γιατί; Επειδή, λέει, κάποιος Ιταλός σήκωσε τα μάτια του στο κορίτσι κάποιου «πατριώτη»…

Αυτές και πάμπολλες άλλες τραγωδίες. Σε πανελλήνια και παγκόσμια κλίμακα. Με τις εκατοντάδες χιλιάδες και τα εκατομμύρια των θυμάτων. Που τις σκηνοθετούν κάποιοι δαιμονισμένοι, όπως ο Χίτλερ και ο Μουσολίνι ή ο Κλίντον και ο Μπους. Και τόσοι άλλοι άφρονες και παράφρονες, θανατολάγνοι και καταστροφολάγνοι…

Που με τις λεγεώνες των δαιμονίων, που κουβαλούν οι ίδιοι και φιλοξενούν, υποδαυλίζουν τις απωθημένες στο υποσυνείδητο των ανθρώπων καταστροφικές δυνάμεις. Και σύρουν τους λαούς στη φρίκη των πολέμων…

 

Παπα-Ηλίας, 27-10-2009

 

http://papailiasyfantis.wordpres.com,  http://papailiasyfantis.blogspot.com

 

e-mail: papailiasyfantis@gmail.com

Η πρόταση του επικεφαλής του εθνικού διαλόγου για την Παιδεία κ. Γ. Μπαμπινιώτη

Τα επτά «κλειδιά» των νέων εξετάσεων

 Η κατάργηση των Πανελλαδικών, το εθνικό απολυτήριο και οι δοκιμασίες τρεις φορές τον χρόνο

 

ΜΑΡΝΥ ΠΑΠΑΜΑΤΘΑΙΟΥ

 

Εθνικό απολυτήριο, κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων στην Γ Δ τάξη του Λυκείου και νέο τύπο εξετάσεων, τρεις φορές τον χρόνο, εισηγείται στην κυβέρνηση ο επικεφαλής του εθνικού διαλόγου για την Παιδεία κ. Γ. Μπαμπινιώτης. Η πρόταση του κ. Μπαμπινιώτη, την οποία και παρουσιάζει σήμερα «Το Βήμα», διαβιβάστηκε ήδη στα μέλη του Συμβουλίου Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της χώρας, ενώπιον του οποίου και εξελίσσεται τους τελευταίους μήνες ο διάλογος για την Παιδεία. Το θέμα θα τεθεί άμεσα προς συζήτηση στο Συμβούλιο, καθώς η κυβέρνηση του ΠαΣοΚ έχει τοποθετήσει στην κορυφή των προτεραιοτήτων της για την Παιδεία τα ζητήματα εισαγωγής στην ανώτατη εκπαίδευση της χώρας.

Ο πρωθυπουργός κ. Γ. Παπανδρέου μάλιστα υποσχέθηκε, κατά τη διάρκεια των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησής του, νέο νόμο πλαίσιο για τα πανεπιστήμια και ένα σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ και στα ΤΕΙ «που θα αποφορτίζει από την πίεση και από το κόστος». Η πρόταση του κ. Μπαμπινιώτη, η οποία αναμένεται ότι θα έχει και βαρύνουσα σημασία στη συζήτηση που θα διεξαχθεί ενώπιον του Συμβουλίου, περιλαμβάνει επτά σημεία«κλειδιά».

 

Συγκεκριμένα:

 

1. Διενέργεια εισαγωγικών εξετάσεων μετά τη λήψη του απολυτηρίου της Γ΄ τάξης του Λυκείου, το οποίο πρέπει να αναβαθμιστεί και να θεσπιστεί ο θεσμός του εθνικού απολυτηρίου. Συνεπώς, κατάργηση των εισαγωγικών εξετάσεων στην Γ΄ τάξη του Λυκείου.

 2. Οι εισαγωγικές εξετάσεις για τα ιδρύματα της ανώτατης εκπαίδευσης θα πρέπει να διενεργούνται από ειδικό μόνιμο εξεταστικό φορέα, από το εθνικό κέντρο αξιολόγησης, το οποίο θα αποτελεί ανεξάρτητο φορέα που δεν θα συνδέεται με το υπουργείο Παιδείας. Θα είναι όμως στελεχωμένο με εκπαιδευτικούς ειδικευμένους στην αξιολόγηση, σε συνεργασία με πανεπιστημιακούς που θα προέρχονται από αντίστοιχες ειδικότητες. Το κέντρο αξιολόγησης θα λειτουργεί με τράπεζα θεμάτων, τα οποία συνεχώς θα ανανεώνονται.

3. Οι υποψήφιοι θα έχουν δικαίωμα να προσέρχονται στις εξετάσεις που θα διενεργεί το εθνικό κέντρο αξιολόγησης τρεις φορές τον χρόνο (Σεπτέμβριο- Ιανουάριο- Ιούνιο). Επιτρέπεται η βελτίωση της βαθμολογίας τους, ενώ κάθε επαναληπτική εξέταση θα υπόκειται και σε αφαίρεση μορίων.

4. Για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια θα λαμβάνεται υπόψη σε σημαντικό ποσοστό η συνολική επίδοση των μαθητών και στις τρεις τάξεις του λυκείου. Η επίδοση θα καθορίζεται από περιφερειακά τεστ που θα διενεργούνται από το εθνικό κέντρο αξιολόγησης στην Α΄ και στη Β΄ τάξη του Λυκείου, σε συνδυασμό με την προφορική αξιολόγηση και τον φάκελο του μαθητή. Εφόσον η αξιολόγηση της επίδοσης διαφέρει από την αξιολόγηση στις εισαγωγικές εξετάσεις, η διαφορά θα ρυθμίζεται με ειδικό αλγόριθμο.

5. Οι εισαγωγικές εξετάσεις θα περιλαμβάνουν τέσσερα αντικείμενα, κατά επιστημονική ειδικότητα, με δυνατότητα επιλογής και συνδυασμό περισσοτέρων αντικειμένων για την εισαγωγή σε παρεμφερείς σχολές.

6. Η ύλη των εξετάσεων θα προέρχεται από τα τρία έτη της ύλης που διδάσκεται στο λύκειο.

7. Στον προσδιορισμό της ύλης, καθώς και στα στελέχη του εθνικού κέντρου αξιολόγησης, θα συμμετέχουν τα αντίστοιχα τμήματα των ΑΕΙ. Τα τμήματα των ΑΕΙ θα καθορίζουν επίσης το ύψος της βαθμολογίας για την εισαγωγή φοιτητών στο οικείο πανεπιστήμιο.

 

Αυτόνομο λύκειο

 

Στα πλεονεκτήματα του προτεινόμενου συστήματος, όπως αναφέρει η πρόταση του κ. Μπαμπινιώτη, βρίσκονται η απελευθέρωση του λυκείου ως αυτόνομης μορφωτικής βαθμίδας «εφόσον βέβαια αναμορφωθεί με την κατάργηση των ειδικεύσεων στα γνωστικά πεδία και την καθιέρωση υποχρεωτικών μαθημάτων και ελεύθερων επιλογών». Ακόμη, το λύκειο θα αναβαθμιστεί συνολικά, εφόσον θα λαμβάνονται υπόψη οι επιδόσεις των υποψηφίων και στις τρεις τάξεις του, σε συνδυασμό με τις εισαγωγικές εξετάσεις που θα δίνουν οι υποψήφιοι. Το σύστημα των εξετάσεων θα είναι αδιάβλητο, αφού θα ανατεθεί σε ειδικό εθνικό φορέα, ενώ οι υποψήφιοι θα έχουν περισσότερες της μιας ευκαιρίες, αλλά και ένα ευκολότερο σύστημα, με το δικαίωμα διατήρησης υψηλής βαθμολογίας σε επόμενη εξέταση.

Τέλος, όπως αναφέρει ο ίδιος ο κ. Μπαμπινιώτης στην πρότασή του, «το σύστημα πρόσβασης καθίσταται ατομική υπόθεση κάθε υποψηφίου και παύει να αποτελεί εθνικό ζήτημα». Πάντως, τα μέλη του Συμβουλίου έχουν καταλήξει ήδη στην άποψη ότι οι αλλαγές στο εξεταστικό σύστημα, αλλά και στη λειτουργία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας, είναι αναγκαίες. «Είναι δεδομένο ότι κάθε αλλαγή θα πρέπει να έχει στον πυρήνα της τη συνολική αλλαγή της φιλοσοφίας της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς το λύκειο- φροντιστήριο είναι ένα σύστημα που έχει αποτύχει πλήρως», δηλώνει μέλος του Συμβουλίου που μίλησε στο «Βήμα».

Ο κ. Μπαμπινιώτης από την πλευρά του έχει δηλώσει ότι στόχος για τα μέλη του Συμβουλίου είναι να προτείνουν την ελεύθερη πρόσβαση στα ιδρύματα της ανώτατης εκπαίδευσης της χώρας. Ωστόσο, πρόκειται για έναν μακροπρόθεσμο στόχο, που μπορεί να εφαρμοστεί όταν είναι έτοιμα τα πανεπιστήμια να δεχθούν τόσους φοιτητές όσοι και οι υποψήφιοι. Σύμφωνα με τις προτάσεις που έχουν γίνει ως σήμερα γνωστές, η Σύνοδος των Πρυτάνεων ΑΕΙ τάσσεται υπέρ της σταδιακής απελευθέρωσης της εισαγωγής των υποψηφίων στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, ενώ ζητεί διαχρονικά τα ιδρύματα να έχουν λόγο στον καθορισμό της ύλης για την εξέταση των υποψηφίων.

Οι προτάσεις που κατατέθηκαν από την πλευρά των πανεπιστημιακών ήταν ο εξορθολογισμός της πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, η μείωση των εξεταστικών διαδικασιών και η ουσιαστική συμμετοχή των πανεπιστημίων και των ΤΕΙ στη θέσπιση των κριτηρίων εισόδου στα προγράμματά τους (μαθήματα, συντελεστές βαρύτητας, κοινωνικά κριτήρια, κ.ά.). Ακόμη, η μετατροπή του γυμνασίου και του λυκείου σε σχολεία ολοήμερης λειτουργίας.

 

ΠΗΓΗ: ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2009, http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artid=295789&dt=25/10/2009

 

Η πονηρία του όρκου

 

Του Μητρ. Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου  Ιερόθεου

 

Το θέμα του όρκου μπορεί να το αντιμετωπίση κανείς από πολλές πλευρές, ήτοι θεολογική, φιλοσοφική, κοινωνιολογική, νομική κ.λ.π. Διετυπώθησαν κατά καιρούς πολλές απόψεις για το αν πρέπει να θεσπίζεται ο όρκος σε χριστιανικά ή κοσμικά κράτη.

Θεωρώ ότι δύο είναι οι βάσεις πάνω στις οποίες μπορεί ένας κληρικός να εκφέρη την άποψή του για την διατήρηση ή την κατάργηση του όρκου. Η μία είναι ποια είναι η σκοπιμότητα της πρότασης για κατάργηση: Γίνεται από σεβασμό στον Θεό, στην Εκκλησία, στις προσωπικές πεποιθήσεις, ή από προσπάθεια αποθρησκειοποίησης της κοινωνίας; Η άλλη βάση είναι καθαρά θεολογική, που συνδέεται με μια εκκοσμικευμένη χριστιανική ζωή.

 Όταν δη κανείς το θέμα από χριστιανικής πλευράς, δεν μπορεί να παρακάμψη τον απόλυτο λόγο του Χριστού: «Πάλιν ηκούσατε ότι ερρέθη τοις αρχαίοις, ουκ επιορκήσεις, αποδώσεις δε τω Κυρίω τους όρκους σου. Εγώ δε λέγω υμίν μη ομόσαι όλως». Και εξηγεί ότι δεν πρέπει να ορκίζεται κανείς ούτε στον ουρανό, ούτε στη γη, ούτε στα Ιεροσόλυμα, ούτε στην κεφαλή του- τον εαυτό του. Οι χριστιανοί που ζουν με την αλήθεια πρέπει να είναι ειλικρινείς: « Εστω δε ο λόγος υμών ναι ναι, ου ου το δε περισσόν τούτων εκ του πονηρού εστίν » (Ματθ. ε, 33-37).

Μπορεί κανείς να εντοπίση μερικά αγιογραφικά χωρία στα οποία φαίνεται ότι είναι αποδεκτός ο όρκος, αλλά ο λόγος του Χριστού είναι σαφέστατος και απόλυτος. Ο ιερός Θεοφύλακτος Βουλγαρίας λέγει ότι στην Παλαιά Διαθήκη «ουκ ην πονηρόν τότε το ομνύειν», αλλά «μετά Χριστόν εστί πονηρόν».

Οι Πατέρες της Εκκλησίας συνιστούν στους χριστιανούς να αποφεύγουν να δίνουν όρκους. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος συνιστά: «Απαλλάγητε της των όρκων συνηθείας». Και όχι μόνο τους αποτρέπει να ορκίζονται, αλλά ομιλεί με καυστικό λόγο γι' αυτούς που το κάνουν, θέτοντας μάλιστα το χέρι τους στο Ευαγγέλιο, το οποίο απαγορεύει τον όρκο. Ερωτά: «Συ δε τον νόμον τον κωλύοντα ομνύναι, τούτον όρκον ποιείς;». Και αναφωνεί: «Ω, της ύβρεως! Ω, της παροινίας», δηλαδή της διαγωγής του μέθυσου, της παραφροσύνης. Είναι σαν να θέλη κανείς να έχη σύμμαχο στην σφαγή τον νομοθέτη που κωλύει τον φόνο. Και επιλέγει: «Στένω και δακρύω και φρίττω», όταν βλέπη κάποιον να εισέρχεται στην Αγία Τράπεζα, «και τας χείρας θέντα και το Ευαγγέλιον αψάμενον και ομνύοντα».

Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος αναφερόμενος στους όρκους λέγει: «Όρκος ημίν εστί η του επερωτήσαντος και πεισθέντος πληροφορία». Ισχυρίζεται δε ότι δεν πρέπει κανείς να χρησιμοποιή προφάσεις για να ορκισθή, αλλά εάν απατήθηκε και ορκίσθηκε να χύνη δάκρυα μπροστά στον Θεό. Και ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς προτρέπει: «Φεύξη τον όρκον τελείως».

 

Ο όρκος, και μάλιστα όταν δίνεται πάνω στο Ευαγγέλιο, είναι παράβαση, αμαρτία, πονηρία, και δεν μπορεί κανείς να χρησιμοποιή προφάσεις για να δικαιολογήση την πράξη αυτή. Βεβαίως, όταν ζη κανείς σε εκκοσμικευμένες κοινωνίες, δυστυχώς αλλοιώνει τη διδασκαλία του Χριστού, όχι μόνον στο θέμα του όρκου, αλλά και σε άλλα θέματα.

Θεωρώ ότι ο όρκος που δίνεται στο όνομα του Τριαδικού Θεού και μάλιστα πάνω στο Ευαγγέλιο, το οποίο τον απαγορεύει, πρέπει να καταργηθή – ίσως να αντικατασταθή με μια διαβεβαίωση – γιατί όχι μόνον δεν προσφέρει τίποτε, όταν δίνεται από άνθρωπο που έχει αμβλυμμένη συνείδηση, αλλά δίδει και αφορμή για άλλες παραβάσεις, όπως επιορκία και ψευδορκία.

Παράλληλα όμως πρέπει κατά λόγο δικαιοσύνης να καταργηθή και η διαβεβαίωση που δίνει ο Αρχιερεύς πριν από την ενθρόνισή του, ενώπιον του Ανωτάτου Αρχοντος, ότι θα τηρήση τους Ιερούς Κανόνες, ωσάν να μην έφθανε η ομολογία που έδωσε ενώπιον όλης της Εκκλησίας κατά τη χειροτονία του εις Επίσκοπο. Αυτή την πράξη την θεωρώ υποτιμητική του αρχιερατικού αξιώματος.

 

ΠΗΓΗ: Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2009, http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=295938&ct=114&dt=25/10/2009

«Να κάμωμεν τον όρκο επάνω στον Σταυρόν» (Ρήγας Φεραίος, Θούριος) ή, άλλως, περί εγχώριας Αριστεράς, όρκων και Αγιασμών

                                           

                                        Του φιλαλήθη/philalethe00

 

Αυτά τα έλεγε ο Ρήγας Φεραίος, και βέβαια όλοι θυμόμαστε την “ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος”, την αριστερή εκείνη οργάνωση από την οποία πέρασαν πολλά ονόματα των στελεχών και γραφειοκρατών της Αριστεράς της σήμερον. Με άλλα λόγια, ο Ρήγας Φεραίος ήθελε, ούτε λίγο ούτε πολύ, …“θρησκευτικό όρκο”!!!

Αλλά και έχει μεγάλη σημασία να δούμε τι εγένετο στο – ιδρυμένο από κομισαρίους του ΚΚΕ, βεβαίως – ΕΑΜ και τον ΕΛ.Α.Σ. , στον μεγαλύτερο φορέα της Εθνικής Αντίστασης.

Μέσα σε ένα καταπληκτικό περιοδικό αγωνιστών αδελφών των αρχών της δεκαετίας του ‘80 ονόματι “Σημάδια”, σε μία εξαιρετική συνέντευξη του πατέρα Ανυπόμονου (π. Γερμανού Δημάκου), δηλαδή του ηρωικού ηγούμενου της παραδοσιακά ηρωικής μονής Αγάθωνος, ανακάλυψα ορισμένα συμπληρωματικά στοιχεία σχετικά με τους προσανατολισμούς και την δράση του ΕΑΜ-ικού μετώπου, και τις σχέσεις του Άρη Βελουχιώτη -που ξέγραψε ο Ζαχαριάδης τότε, μετά την Βάρκιζα- και της Κυβέρνησης του Βουνού, της Π.Ε.Ε.Α. με την Εκκλησία και την Πίστη. Ο π. Ανυπόμονος αναφέρεται (βλ. και το “Στο βουνό, με τον σταυρό, κοντά στον Άρη”) σε ορισμένα ενδιαφέροντα σημεία:

Α) Ο πρωτοκαπετάνιος του ΕΛΑΣ φορούσε πάντοτε ένα σταυρό (”δεν τον αποχωριζόταν ποτέ“, έλεγε ο Στρατιωτικός Ιερέας), που του τον είχε δώση ο ίδιος. Βεβαίως, σε φωτογραφίες του κόμματος, για το καλό του λαού που πρέπει να αφυπνισθή και να δεχθή την δικτατορία του κόμματος που θα οδηγήση εσχατολογικά στον μαρξιστικό-λενινιστικό και επιστημονικό κομμουνισμό, έχει υπάρξη μία ορισμένη … λογοκρισία (μιλώ αόριστα, όπως βλέπετε…) σε αυτά τα σύμβολα. Πάλι καλά να λέμε που ακόμη μπορούμε να διακρίνουμε τον τεράστιο κρεμασμένο σταυρό στο στήθος της πολυαγαπημένης συζύγου του Μαρξ της οποίας τον θάνατο δεν άντεξε κατά βιογράφους του(π.χ. J.K. Galbraith, “Age of uncertainty”, εκδ. Παπαζήση), Τζένυ φον Βέστφαλεν..

Β) Ο Άρης πήγαινε συχνά στην εκκλησία, έκανε πάντα τον σταυρό του, όταν περνούσε από ναούς, ενώ είχε τέτοιο σεβασμό στον Κλήρο, και στον ανώτερο, που, όταν έβλεπε παπάδες ή “δεσπότες”, κατέβαινε από το άλογό του, για να “ασπαστή” το χέρι τους, εκτός από κάποιον πονηρευόμενο-καταδότη, βέβαια.. Ο ίδιος ο π. Ανυπόμονος σε αμφότερα αφηγείται το πώς ο ίδιος ο θρυλικός κομμουνιστής πρωτοκαπετάνιος του είπε την παραμονή της εορτής του (Αγίου Αθανασίου) τον Ιανουάριο, “τι θα γίνει παπούλη, δεν θα πάμε αύριο στην εκκλησία”;! Ακόμη, καλούσε όλους και, ιδιαίτερα, τα επίλεκτα σώματα, τους μαυροσκούφηδες, σε είδος … “υποχρεωτικού εκκλησιασμού”, σε ορισμένες ημέρες.

Γ) Όταν τον ρώτησε ο θρυλικός και μετέπειτα δεδιωγμένος (αλλά “μακάριοι οι διωγμένοι ένεκεν δικαιοσύνης”, βέβαια) από φαρισαΐζοντες και προδότες του σχήματος αρχιερείς, ηγούμενος, “ποια θα είναι η δουλειά του” στο ΕΑΜ, αυτός του είπε εμφατικά και επανειλημμένα “θα είσαι ο παπάς μας. Θα προσεύχεσαι για εμάς”!

Δ) Στην Π.Ε.Ε.Α., πριν την έναρξη των εργασιών της επαναστατικής “κυβέρνησης του Βουνού“, τι νομίζετε μη-αθεοκρατικό και θεοκρατικό λίαν εγένετο; Έγινε Αγιασμός από δύο επισκόπους-μητροπολίτες, τον Ηλείας Αντώνιο και τον Ιωακείμ Κοζάνης…! Παρακάτω βλέπετε τον ύστερο εκ των δύο, σε …ειδικά εστιασμένη φωτό(δεν μας αφήνει να πούμε καλό λόγο…) από τον “Ριζοσπάστη”, που αναγνωρίζει την κορυφαία προσφορά του (ήσαν και “εκλεγμένοι εθνοσύμβουλοι” αμφότεροι) στην Αντίσταση…

Επίσης,διαβάζω στο φύλλο της Κυριακής 2 Οχτώβρη 2005 για το θέμα: Ωριμη ανάγκη ο πραγματικός διαχωρισμός.

Διαχωρισμός Κράτους- Δ. Εκκλησίας ή αθεοκρατία;

Αν δήτε μόνον μία-δύο από τις προτάσεις, θα αντιληφθήτε, ότι πρόκειται ακριβώς για εξορία ερήμην της βούλησης ενός εκάστου παντός του εκκλησιαστικού στοιχείου από παντού. Από τους δημόσιους χώρους, από τα …“εκκλησιαστικά Μυστήρια”(!)  κ.λπ. Αυτό αποκαλείται “διαχωρισμός”, ενώ θα έπρεπε να είναι πιο ειλικρινείς οι συντάκτες και να το αποκαλέσουν αθεοκρατική περιθωριοποίηση του Κλήρου (στα πλαίσια του αστικού αντικληρικαλισμού και αθεϊσμού).Με άλλα λόγια, επίσημη θρησκεία θα είναι ο αθεϊσμός ή, αν προτιμάτε, ο θρησκευτικός αθεϊσμός. Αυτό το λέω σε επίπεδο αυστηρά πολιτικό. Κατά τα άλλα, σε προσωπικό, όπως το ξαναείπαμε, προτιμώ απείρως ως Πατερικά Χριστιανός, την έντιμη άρνηση παρά την ψευτιά και ιδιαίτατα την χριστοκάπηλη ψευτιά. Βεβαίως, για να δώσω ένα παράδειγμα, δεν πρέπει να είναι υποχρεωτική η συμμετοχή στον εκκλησιασμό, αυτό όντως είναι καταπιεστικό και άρα αντιχριστιανικό ουσιωδώς, αλλά η απαγόρευση του εκκλησιασμού είναι ακριβώς αθεοκρατία, άθεο κράτος, αν προτιμάτε.

Αυτά τα λέω, επί τη ευκαιρία του όρκου και του Αγιασμού (όπου δεν παρέστησαν και πάλι ορισμένοι… κουφιοκεφαλάκηδες της διαχρονικά αυτοκτονούσας, οργανωμένης και από τα πάνω Υπαρκτής Αριστεράς). Να τονιστή, ότι αμφότερα τον αληθινό “επ’ελευθερία εκλήθητε” της “Προς Γαλάτας” του Παύλου) και ανεξαρτησία μαζί με την άρνηση στον (οποιοδήποτε) όρκο την/τα είχε ζητήση και εφαρμόση ο καθ’όλα και όντως Ορθόδοξος πολιτικός Γεώργιος Τυπάλδος-Ιακωβάτος (1814-1882), από τους Επτανήσιους Ριζοσπάστες, σοσιαλιστές-κοινωνιστές, κτλ.,  προ 150 ετών και πλέον…!!! Και… εγώ, αν πρέπει να “περιαυτολογήσω”, προσωπικά, θα αποφεύγω και θα απέφευγα κατά το “μη ομώσαι όλως”, τον οποιοδήποτε όρκο (που είναι μαζί με τον τόκο – βλέπε τράπεζες – βαρύτατο αμάρτημα, θα λέγαμε, μη-νομικίστικα πάντα). Δεν υπάρχει τίποτα το πρωτότυπο σε αυτό, λοιπόν. Εν μέρει, είναι η στάση ενός “Καλού Χριστιανού” (ελευθερία συνείδησης, απαίτηση αυτονομίας για τους άλλους, και άρνηση κάθε όρκου), που έλεγε και ο Βασίλης Ραφαηλίδης.

Αλλά, όπως προσπάθησα να δείξω και στα παραπάνω, υπάρχει μία κραυγαλέα αναντιστοιχία με τις μεγαλύτερες μορφές και καλλίτερες περιόδους της εγχώριας Αριστεράς και τις (δεδηλωμένες) πηγές της. Τότε που είχε απήχηση πραγματική όχι 7% ή 10% ή 12%, αλλά ακόμη και πλειοψηφική, και που, βέβαια, όντας τόσο δεξιόστροφα ευρωπαϊστική και ξενομανής, έχασε κατοπινά…

Για αυτό και λέω(ένας από τους πάρα πολλούς λόγους), ότι πρέπει επί τέλους οι Χριστιανοί να αναλάβουμε τις ευθύνες μας στον χώρο και τον στίβο των ρηξικέλευθων κοινωνικών αγώνων.  Όπως, κάποτε, ο πατήρ και μάρτυρας του αγροτικού κινήματος, Χριστιανός αναρχοσυνδικαλιστής Μαρίνος Αντύπας, για να δειγματοληπτήσω, ενδεικτικά…

Πέρα από το σοσιαλισμό και τον καπιταλισμό

 

Του αδ. Ζείδωρου

Ως Χριστιανοί ίσως να μην μπορούμε να αλλάξουμε το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα που βασίζεται στην εκμετάλλευση και τον εγωισμό. Κι αυτό γιατί γνωρίζουμε πολύ καλά πως, κι αν χτυπήσουμε τον εγωισμό με επαναστατικό τρόπο στις οικονομικές του εκδηλώσεις, χωρίς να απαλλαγούμε από την εσωτερική του κακία, γρήγορα θα παρουσιασθεί ξανά ύπουλα μεταμφιεσμένος. Μήπως κάτι τέτοιο δε συνέβη και με τον υπαρκτό σοσιαλισμό, ο οποίος κατέληξε κρατικός καπιταλισμός; Μήπως ο υλισμός ως βάση του καπιταλισμού δεν είναι κυρίαρχος και στο σοσιαλισμό; Αυτή είναι η ψυχολογική πείρα, που έχει αποκτήσει ο Χριστιανισμός από τους είκοσι αιώνες ζωής του. Μα κι αν δεν μπορούμε να το κάνουμε αυτό, είναι, ωστόσο, στο χέρι μας να μεταβάλλουμε τον τρόπο που εμείς συμμετέχουμε στο σύστημα αυτό και πρωτίστως τον τρόπο που διαχειριζόμαστε το εισόδημα και την περιουσία μας.

Σύμφωνα με τις Παροιμίες, ο ευσεβής άνθρωπος παρακαλεί το Θεό: «πλοῦτον δὲ καὶ πενίαν μή μοι δῷς, σύνταξόν δέ μοι τὰ δέοντα καὶ τὰ αὐτάρκη» (κεφ. ΚΔ΄). Ο Ιερός Συγγραφέας ζητάει από το Θεό την αυτάρκεια, τα αγαθά εκείνα που είναι απαραίτητα για την επιβίωσή του και όχι άλλα. Στην Καινή Διαθήκη, το ιδεώδες σύστημα της ιδιοκτησίας αποκρυσταλλώνεται στην πρακτική των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων. «Πάντες δὲ οἱ πιστεύοντες ἦσαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ εἶχον ἅπαντα κοινά» (Πραξ. β΄ 44). Η κοινοκτημοσύνη εν αγάπη εντάσσεται στο θαύμα της πρωτοχριστιανικής ζωής και διά της Αγίας Γραφής κηρύσσεται σ’ όλη την Οικουμένη. Με την εμφάνιση του κοινοβιακού μοναχισμού, η κοινοκτημοσύνη θα εφαρμοστεί για περισσότερα από 1700 χρόνια. Και ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος προβάλλοντας σαν πρότυπο ορθόδοξης ζωής το μοναστικό κοινόβιο έλεγε σ’ ένα λόγο του πώς θέλει, ονειρεύεται να φτιάξει τη χριστιανική κοινωνία:

«Σ’ όσα λέγαμε μέχρι τώρα, ας τονίσουμε και τούτο: Και όλοι να πουλήσουν όλα τα υπάρχοντά τους, και να φέρουν εδώ τις εισπράξεις, μπροστά μας. Με τα λόγια το λέω. Μην ταραζόσαστε. Κανείς, ούτε πλούσιος, ούτε φτωχός… Έτσι και στα μοναστήρια τώρα ζουν, όπως άλλοτε οι πρώτοι πιστοί Χριστιανοί στα Ιεροσόλυμα… Αν όμως είχαμε την πείρα της κοινοβιακής ζωής, τότε θα ‘χατε κι εσείς όλο το θάρρος να την πραγματοποιήσετε. Και πόση χάρη έχει αυτός ο τρόπος ζωής… Αν προχωρούμε έτσι, σ’ αυτό τον τρόπο ζωής, πιστεύω στο Θεό, ότι κι αυτό θα γίνει. Μόνο να ‘χετε εμπιστοσύνη σ’ εμένα, και με την τάξη θα κατορθώσουμε να το πραγματοποιήσουμε. Κι αν δώσει ο Θεός ζωή, πιστεύω, πως γρήγορα θα σας οδηγήσω σ’ αυτό τον τρόπο ζωής, στην κοινοκτημοσύνη.» (Εις τας πράξεις, 11, 3)

Η πατερική γραμματεία έχει ασχοληθεί εκτενώς με το σύστημα της χριστιανικής κοινοκτημοσύνης ως το ιδανικό σύστημα ιδιοκτησίας. Συνοπτικά μπορούμε να παρατηρήσουμε:

Για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς, η μοναστική κοινοβιακή ζωή είναι το πρότυπο της κοινωνικής και οικονομικής τους ζωής. Αντίστοιχα, η κοινοκτημοσύνη, όπως τη βρίσκουμε στα έργα του αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου, του Μεγάλου Βασιλείου και του αγίου Ιωάννη της Κλίμακος, είναι το ψηλότερο σκαλοπάτι της φυσικής κατάστασης του ανθρώπου στην κλίμακα της ιδιοκτησίας. Ανώτερη από αυτήν και πάνω από τις φυσικές δυνάμεις του ανθρώπου είναι μόνο η ακτημοσύνη.

Η κοινοκτημοσύνη εφαρμόζεται με επιτυχία σε μικρές κοινότητες, που τα μέλη τους συνδέονται με τη χριστιανική αγάπη, γιατί η ιδιοκτησία «του Κυρίου» είναι για όλους τους «δούλους» του. Είναι η συνέπεια της τέλειας αγάπης, γιατί ο άνθρωπος μαθαίνει να αγαπάει εξίσου όλους τους ανθρώπους, όπως ο Θεός. «Εκείνος που έχει τον πλησίον του σαν τον εαυτό του, δεν ανέχεται να έχει ο ίδιος τίποτα περισσότερο απ’ τον πλησίον του», παρατηρεί ο άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος. Με την χριστιανική κοινοκτημοσύνη καταργείται ή περιορίζεται η ατομική ιδιοκτησία και εξαλείφεται το ατομιστικού (ειδωλολατρικό-ρωμαϊκό-σύγχρονο ευρωπαϊκό) πνεύμα, που είναι και η αιτία γένεσης για τις ζήλειες, τις φιλονικίες, τους χωρισμούς, τις έχθρες και τους πολέμους. «Το σον και το εμόν εξώρισται», λέει ο Ιερός Χρυσόστομος. Με την κοινοκτημοσύνη επέρχεται η ουσιαστική ισότητα και ενότητα των ανθρώπων και στα υλικά αγαθά. Χωρίς αυτές, ολόκληρη η ουμανιστική φιλολογία περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων παραμένει κουτσή. Γι’ αυτό, και όποιος έχει ατομική ιδιοκτησία μέσα στο κοινόβιο θεωρείται προδότης σαν τον Ιούδα. Όπως λέει ο Μ. Βασίλειος, η «ιδιάζουσα κτήσις» είναι κλοπή.

Αιτία και βάση της κοινοκτημοσύνης αποτελεί η αγάπη, γι’ αυτό και μας χαρίζει την ευλογία του Θεού. Με αυτήν δημιουργείται η υποδειγματική ανθρώπινη κοινωνία, με αποτέλεσμα ακόμη και οι άπιστοι να γίνονται Χριστιανοί από το θαυμασμό τους για την αγαπητική οργάνωση των Χριστιανών, να ενώνεται όλος ο κόσμος κι έτσι να δοξάζεται ο Θεός στη γη. Η κοινοκτημοσύνη είναι ικανή «την οικουμένην επιστρέψαι άπασαν», όπως λέει ο Άγ. Ιω. Χρυσόστομος. Αντίστοιχα, η χριστιανική κοινοβιακή ζωή βοηθάει ηθικά και πνευματικά τον άνθρωπο, γιατί τον απαλλάσσει από τις πολλές φροντίδες για τα υλικά αγαθά κι έτσι τον βοηθάει χρονικά και ηθικά για ν’ ασχοληθεί με τα πνευματικά. Καταργεί την υπερηφάνεια του πλουσίου και δίνει αξιοπρεπή αλλά χωρίς εγωισμό ζωή στο φτωχό. Αναπτύσσει τη συνεργασία, την ενότητα και τη συναισθηματικότητα των ανθρώπων, την εμπιστοσύνη στο Θεό και στον κάθε αδελφό, και τελικά την αγάπη στον άνθρωπο και στο Θεό, κι έτσι ο άνθρωπος και σ’ αυτή τη γη ζει ευτυχισμένος.

Όλα αυτά ίσως ηχούν παράξενα στα αφτιά μας, γιατί είμαστε μια γενιά που μεγάλωσε μέσα στην αφθονία και την απόλαυση. Τα οικονομικά αδιέξοδα όμως και η πίεση που δέχονται σήμερα οι πανεπιστημιακοί πτυχιούχοι στην αγορά εργασίας αργά ή γρήγορα θα μας αναγκάσουν να τα σκεφτούμε. Ίσως είναι ο καιρός να γυρίσουμε στην απλή ζωή της κοινότητας. Τα οφέλη θα είναι τεράστια για την πνευματική μας ζωή, αλλά θα βοηθήσουν και στην απήχηση του χριστιανικού μηνύματος στη σύγχρονη κοινωνία. Γιατί ο Χριστιανισμός «είναι στην ουσία της αποστολής του προοδευτικός. Δεν έρχεται να μας πει ότι τα ανθρώπινα έχουν «ευ και καλώς», ίσα-ίσα ζητάει το νέο, που θα είναι συγχρόνως και καλύτερο. Τους «καινούς ουρανούς και την καινήν γην», εν οις δικαιοσύνη κατοικεί» (Αλέξανδρος Τσιριντάνης).

(Το κείμενο είναι βασισμένο στο βιβλίο «Το πρόβλημα του θεσμού της ιδιοκτησίας» του Ν. Θ. Μπουγάτσου των εκδόσεων «Κοράλι»)

 

σημ. φιλαλήθη/philalethe00:

Το κείμενο παραχωρήθηκε εκθύμως από τον αδελφό σε… σύναξιν διαλεκτική, και η πρώτη δημοσίευσή του εγένετο ώδε.

Να σημειωθή, ότι το θεωρήσαμε αξιόλογο για τον λόγο, ότι:

 

-προβάλλει ένα πολύ διαφορετικό λόγο από το καλβινιστικό απολιτίκ.

 

 -προβάλλει την αυτοοργάνωσή μας ως Εκκλησίας και την ανεξαρτησία μας από το Κράτος μέσα από μία επαναστατική αλλαγή των κοινωνικών σχέσεων σύμφωνα με τους Πατέρες.

 

Δεν συμφωνούμε, βέβαια, με τον “ιστορικό πεσσιμισμό”, για να χρησιμοποιήσω μία αυτοαναφορική φράση του πρώιμου Μπερντιάεφ, που φαίνεται να διαπερνά εν τινί μέτρω το κείμενο, όπως δεν συμφωνεί και ο Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς κ.π.α.

Παραταύτα, είναι ένα έξοχο παράδειγμα της καλής χριστιανοκοινωνικοπολιτικής ανησυχίας που αναζωογονείται σε ένα μέρος – ημών – της Ορθόδοξης Χριστιανικής νεολαίας…

Η εθνική αμηχανία των σχολικών γιορτών

 

Του Γιώργου Μάλφα*

 

«Κάτου απ' το χώμα, μες στα σταυρωμένα χέρια τους

κρατάνε της καμπάνας το σκοινί – προσμένουνε την ώρα,

δεν κοιμούνται, δεν πεθαίνουν,

προσμένουν να σημάνουν την ανάσταση»

Γιάννης Ρίτσος, Ρωμιοσύνη

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα της «κρίσης ταυτότητας» που διαπερνά το σύγχρονο ελληνικό σχολείο είναι αυτό της διαχείρισης του ζητήματος των «εθνικών επετείων». Του τρόπου, δηλαδή, ανάγνωσης, ανάμνησης και ερμηνείας ιστορικών γεγονότων καθοριστικής σημασίας για την εθνική και κοινωνική επιβίωση-συνέχεια του λαού μας. Σε όποιον κινείται εντός της σχολικής πραγματικότητας είναι ολοφάνερη η αμηχανία και η αφασία που χαρακτηρίζει τις σχολικές επετείους των εθνικών μας γιορτών: αγχωτικό καθήκον, άχαρη εθιμική υποχρέωση, επαχθής εξακολουθητικός ευτελισμός των «ιδανικών» που κανείς πια δεν πιστεύει…

 Στο επίκεντρο των σχετικών συζητήσεων ανακυκλώνεται αναπόφευκτα η έννοια και το περιεχόμενο του «έθνους»: η ιστορική και υλική του υπόσταση, η συμβολική και πολιτισμική του νοηματοδότηση. Το επίδικο του «έθνους» εξαιρετικά πολυσύνθετο από την ίδια του τη φύση. Πληθώρα  ιστορικών, πολιτικών, κοινωνικών και ιδεολογικών προβολών ερίζουν για τον (καθ)ορισμό του «έθνους» και φορτίζουν με οξύτητα το κλίμα και τον χαρακτήρα των «εθνικών επετείων». Στις γραμμές που ακολουθούν επιχειρείται  μια συνοπτική-σχηματική (και γι' αυτό αναγκαστικά  γενικευτική) παρουσίαση δύο κυρίαρχων προσεγγίσεων του νοήματος των εθνικών γιορτών όπως αυτές εκδηλώθηκαν διαχρονικά στο εκπαιδευτικό μας σύστημα.

 

Το έθνος ως φετίχ

 

Στην εκδοχή αυτής της προσέγγισης δεσπόζει η υπεριστορική και αναχρονιστική αντίληψη για το έθνος που έλκει τις ρίζες της στη μεταπολεμική Ελλάδα και διατρέχει όλη την χρυσή εποχή της «εθνικοφροσύνης» μέχρι την πτώση του πραξικοπήματος των συνταγματαρχών. Με αξονικό ιδεολόγημα τον «ελληνοχριστιανισμό» διαχώριζε τους Έλληνες, φυλάκιζε, εξόριζε, εξόντωνε ηθικά και φυσικά τους αντιπάλους της. Στις κρίσιμες εθνικά στιγμές, αν δεν επέλεγε την «αυτοεξορία», συμμαχούσε με τους κατακτητές σε κατοχικές κυβερνήσεις, επάνδρωνε τάγματα ασφαλείας, εξέτρεφε στα σπλάχνα της δοσίλογους και καταδότες και στο τέλος επέστρεφε ως αυτόκλητος σωτήρας στην πατρίδα εγκαθιδρύοντας «δημοκρατίες» που στην ανάγκη μεταλλάσσονταν σε… δικτατορίες. Είναι η παράταξη των  «επαγγελματιών του έθνους», των «ελλαδεμπόρων», που από πολύ νωρίς και με τόση ευκρίνεια διέκρινε ο γνήσια ελληνοπρεπής και ορθόδοξος Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, γράφοντας ότι «μεταξύ όλων των επαγγελμάτων, εις όλον το Γένος, περνά εξόχως το επάγγελμα της θρησκείας, καθώς και το του πατριωτισμού» (Ο Διδάχος).

 Η παράδοση των μεγάλων λόγων και των τραγικών ιστορικών ευθυνών, που ιδιοποιούνταν ιδιοτελώς  τις θυσίες των αγωνιστών και τα σύμβολα ενότητας του λαού μας. Πουλούσε εργολαβικά τον πατριωτισμό και την πίστη των Ελλήνων και αγόραζε κυριαρχία και εξουσία με τη συνδρομή των ξένων τοποτηρητών της. Γιόρταζε στο σχολείο τις εθνικές γιορτές (μέχρι τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης) με μιαν αφόρητη πατριδοκάπηλη ρητορεία, με αυτάρεσκους εθνοφυλετικούς δεκάρικους, αποκρύβοντας σελίδες του σκοτεινού της παρελθόντος και διασύροντας ηλιθιωδώς κάθε αίσθημα γνήσιας φιλοπατρίας, σεβασμού και αγάπης για τη μακραίωνη πολιτιστική ιδιοπροσωπία των Ελλήνων. Φανατικά και αυτιστικά κλειστοφοβική, περιχαράκωνε τα οράματα και τις αξίες του οικουμενικού Ελληνισμού στα όρια ενός παρασιτικού και μεταπρατικού ελλαδισμού. Αυτή η «παράδοση» ξεψύχησε μέσα στη γραφικότητα και την ανυποληψία της. Στα σχολειά μας, δεν τη συναντά πια κανείς  σήμερα, εκτός από κάποια θλιβερά απομεινάρια στο διάκοσμο και την αισθητική των σχολικών γιορτών που μάλλον δεν απασχολούν πλέον κανέναν.    

 

Το έθνος ως ταμπού

 

Στα χρόνια της Μεταπολίτευσης μια άλλη προσέγγιση του «εθνικού» σε πλήρη αντίστιξη με την προηγούμενη, αργά αλλά σταδιακά, επεδίωξε και πέτυχε τη ρεβάνς έναντι της εθνοκαπηλίας. Μετά το πέρας του «σοσιαλιστικού» αμοραλισμού της «αλλαγής» («Έξω από το ΝΑΤΟ»!) δημιουργήθηκαν οι κατάλληλες εγχώριες και διεθνείς συνθήκες (κατάρρευση υπαρκτού σοσιαλισμού, έκρηξη παγκοσμιοποίησης, κρίση πολιτικής κ.α.) για τη γέννηση και την ανάπτυξη μιας εθνομηδενιστικής κουλτούρας η οποία σήμερα κατακλύζει παντοδύναμη την κυρίαρχη πολιτική, τη διανόηση, την τέχνη και τα μέσα ενημέρωσης. Ένα ευρύ μέτωπο δυνάμεων του «εκσυγχρονισμού» που συσπείρωσε τις ελίτ των δύο μεγάλων κομμάτων εξουσίας με αιχμή του δόρατος την «ανανεωτική» αριστερά του διεθνισμού (δίχως έθνος!) και του κοσμοπολιτισμού (με συμπλεγματική αποστροφή στο γηγενή πολιτισμό!) σε ρόλο οργανικού διανοουμένου. Στο εξής κάθε βιωματική αναφορά στις αξίες της πατρίδας, της παράδοσης και του πολιτισμού που γέννησε στη διαχρονία της, θα λοιδορείται κυνικά, θα χλευάζεται προκλητικά. Και οι ευαισθησίες μας θα αντιμετωπίζονται ως political correct όταν θα αφορούν την εκστρατεία διάσωσης του ιβηρικού λύγκα, για παράδειγμα, που απειλείται με εξαφάνιση ενώ θα στοχοποιούνται απροκάλυπτα όταν θα αφορούν την πολιτιστική συρρίκνωση λαών, εθνών και παραδόσεων. Θα συκοφαντείται εκ προοιμίου κάθε αναφορά στο έθνος και όποιος θα διακατέχεται από ανάλογες ανησυχίες θα στιγματίζεται αυτόχρημα ως «εθνικιστής». Αν μάλιστα κανείς αποτολμήσει και επικαλεστεί την παράδοση του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, του Άρη Βελουχιώτη και της Εθνικής Αντίστασης (εκπληκτικά μοναδική συνάρθρωση αιτημάτων εθνικής απελευθέρωσης και κοινωνικής χειραφέτησης με πάνδημη αποδοχή) τότε κακό του κεφαλιού του… Τα εγγόνια των εξόριστων και των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης, πρώην κομμουνιστές και νυν «εκσυγχρονιστές», που συνωστίζονται τώρα στους προθαλάμους της εξουσίας, διψούν για προγραφές…

 

Αναθεώρηση της Ιστορίας, αναψηλάφηση των στερεοτύπων του «εθνικού φαντασιακού», υπέρβαση του «εθνοκεντρισμού» και μια σειρά άλλων υψηλών επιδιώξεων, το κύριο μενού του μεταρρυθμιστικού προγράμματος στο σύνολο των βαθμίδων της δημόσιας εκπαίδευσης, με στόχο να αποβάλουμε τον εθνικιστή εαυτό που κρύβουμε μέσα μας. Να ενοχοποιηθεί τελικώς στη συνείδηση του λαού μας το έθνος και η εθνική μας κληρονομιά αδιακρίτως (και όχι μόνο η εθνικιστική παραφθορά τους), δηλαδή ο τρόπος που γεννιόμαστε, τρώμε, μιλάμε, χορεύουμε, ερωτευόμαστε, πιστεύουμε, τραγουδάμε, κλαίμε, γελάμε, μαλώνουμε, πεθαίνουμε… τα τόσο κοινά σε όλους τους ανθρώπους, και ταυτόχρονα τόσο ξεχωριστά σε κάθε λαό.

 

Ποιος να γιορτάσει…

 

Από τη μια, η εθνοκάπηλη κενολογία. Κουράστηκε και η ίδια. Δεν αντέχει πια τον εαυτό της. Δεν πείθει πια κανέναν. Ξεθύμανε… Κιτρινισμένα και αραχνιασμένα στους τοίχους των σχολείων χάσκουν τα πορτρέτα των εθνικών αγωνιστών μας. Τους εγκατέλειψαν οι πάντες. Και αυτοί ακόμη οι ορκισμένοι υπερασπιστές τους, οι επίγονοι της «εθνικοφροσύνης», αναζητούν πλέον νέα, πιο ελκυστικά πρότυπα για τη νεολαία, στο χώρο του θεάματος (Ψινάκης) και του ελαφρολαϊκού τραγουδιού (Σαρρή).  Από μια τέτοια φαιδρή εκδοχή «πατριωτισμού» κινδυνεύουμε μάλλον περισσότερο…

Από την άλλη, ο χορός των αναθεωρητών και της προσαρμογής στις …απαιτήσεις των καιρών. Εξυπνότεροι ή μάλλον πονηρότεροι ετούτοι. Την Εθνική Αντίσταση τη βάφτισαν «αντιπολεμικό κίνημα των λαών!» (sic). Αντιμιλιταριστικός ακτιβισμός στις οροσειρές της Πίνδου δηλαδή, με λίγο ράφτινγκ στα διαλείμματα για να μην αμελούμε και την οικολογική διάσταση της σύγχρονης εκπαίδευσης…  Το διακύβευμα για τους λαούς δεν είναι πια το ελεύθερο, το ανυπότακτο φρόνημα. Η «ειρήνη» είναι ενός χυδαίου υλισμού, το κατά κεφαλήν εισόδημα, ο δείκτης της αγοραστικής δύναμης των μαζών.  Μην καταπονείτε λοιπόν τα παιδιά με πληκτικά «νεκρόφιλες» τελετές που δεν πιστεύετε, βάλτε τους να δουν γλυκερές αντιπολεμικές ταινίες που καταλήγουν σε αισθηματικά ειδύλλια! Για να μαθαίνουν πως οι εθελόδουλοι χωρίς αντίσταση και επανάσταση θα επιβιώσουν, χωρίς εκούσιο συμβιβασμό πάνε χαμένοι…

 

Θαμμένος ζωντανός ο αληθινός εαυτός μας!

 

Εθνοκάπηλοι και εθνομηδενιστές σκότωσαν την ψυχή μας. Πλήγωσαν τις ευαισθησίες, την περηφάνια του λαού μας. Κάντε μια βόλτα στα σχολειά μας… «να ζεις τον θάνατό σου για τους άλλους,  δεν έχει τέτοιο επάγγελμα εδώ»! Ο σπόρος όμως δεν πήγε χαμένος. Θαμμένο στη γη μας το Σώμα της Αντίστασης. Κάποτε θα καρπίσει, αφού «δεν κοιμάται, δεν πεθαίνει, προσμένει την ανάσταση». Μιας «ελληνικότητας» που διαλέγεται ευρύχωρα στον κόσμο με ολάκερη τη Σάρκα της: τις ιδέες, τις αισθήσεις και τα βιώματά της.

 

Πάτρα, Οκτ. 2009

 

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΛΦΑΣ είναι εκπαιδευτικός, malfasg@gmail.com.  

Οι διακριτοί ρόλοι…

 

Του παπα Ηλία Υφαντή

 

Οι Γαδαρηνοί, είπε ο παπάς, σχετικά με την περικοπή, που αναφέρεται στο δαιμονισμένο (Λουκά Η, 27-39)) ζούσαν στην παρανομία.

Και για πολλούς άλλους λόγους, αλλά και για τη χοιροτροφία, η οποία απαγορευόταν απ' το μωσαϊκό νόμο. Μια και το χοιρινό κρέας στις περιοχές εκείνες είναι ιδιαίτερα ανθυγιεινό, εξαιτίας του θερμού κλίματος.

Η επίσκεψη, λοιπόν, του Χριστού στη χώρα των Γαδαρηνών, ήταν η επίσκεψη στη χώρα της παρανομίας και της κακονομίας (δυσνομία τη λέει ο Σόλωνας). Και είναι χαρακτηριστικό ότι αυτός, που του έκαμε την «τιμή» να τον υποδεχτεί, ήταν ο ίδιος ο Διάβολος. Ο οποίος και τον προϋπάντησε με κραυγές, λέγοντάς του: «Τι εμοί και σοι, Ιησού Υιέ του Θεού»! Που σημαίνει, ποια σχέση μπορεί να υπάρχει ανάμεσα σε σένα και σε μας….

Όπου θα μπορούσε να πει κάποιος ότι ο Διάβολος μιλάει στο Χριστό για τους διακριτούς ρόλους. Όπως συμβαίνει και με κάποιους εκπροσώπους του πολιτικοοικονομικού κατεστημένου στις μέρες μας. Οι οποίοι διαμαρτύρονται, όταν νομίζουν ότι κάποιοι κληρικοί μπαίνουν στ' αμπελοχώραφά τους.

Δεν διαμαρτύρονται βέβαια εναντίον των κληρικών, που γίνονται το ανήθικο ηθικό στήριγμα της αδικίας και είναι το δεκανίκι του καπιταλιστικού κατεστημένου. Διαμαρτύρονται εναντίον εκείνων, που καταγγέλλουν την καλπάζουσα αδικία, που το πολιτικοοικονομικό κατεστημένο νομοθετεί και εφαρμόζει σε βάρος του λαού.

Εμείς, λένε οι κύριοι αυτοί, θέλουμε να αδικούμε, να κλέβουμε και να ληστεύουμε το λαό. Είναι προνόμιο και δικαίωμα, που αντλούμε απ' την ελεύθερη οικονομία μας. Και, συνεπώς, εσάς, δεν σας πέφτει λόγος.

Δική σας δουλειά είναι να ασχολείστε με την άλλη ζωή. Με τα μετά το θάνατο. Τις κηδείες, δηλαδή, και τα μνημόσυνα. Άντε και με τους γάμους, για να σας πετροβολάμε με τα κουφέτα και να κάνουμε χάζι. Και, σε κάθε περίπτωση, να είστε-όπως είπε και ο συχωρεμένος ο Μαρξ, το ναρκωτικό του λαού…

Και βέβαια ο μοναδικός επίγειος χώρος για τη δική σας δραστηριότητα είναι αυτός, που περικλείεται ανάμεσα  στους τέσσερις τοίχους των ναών. Όπου και τα λόγια σας πρέπει να είναι μετρημένα.

Που σημαίνει ότι μπορείτε να μιλάτε μόνο για την άλλη ζωή. Και σε καμιά περίπτωση για την εδώ ζωή. Όπου τα κοπάδια των ανθρώπων ανήκουν στη δική μας αρμοδιότητα. Έτσι ώστε να κανονίζουμε το ποιοι και πόσο και πώς και πότε θα ζουν ή θα πεθαίνουν. Το ποιοι θα λιμοκτονούν και ποιοι θα ασωτεύουν…

Όταν πεθάνουν ή όποτε θελήσουμε εμείς να τους πεθάνουμε, τότε ανήκουν στη δική σας αρμοδιότητα. Κηδέψτε τους, διαβάστε τους τρισάγια και μνημόσυνα. Όσα και όποτε θέλετε. Ιδιαίτερα μάλιστα όταν το φέουδο του θανάτου είναι τόσο κερδοφόρο και πλουτοφόρο….

Γιατί, λοιπόν, να ανακατεύεστε στα δικά μας πόδια και τα οικόπεδα! Και να μας δημιουργείτε προβλήματα! Κι, ενώ εμείς για σας είμαστε τόσο επωφελείς και γαλαντόμοι, εσείς για μας να γίνεστε ζημιογόνοι και μας αναγκάζετε να 'ρχόμαστε σε σύγκρουση μαζί σας! Όταν μπορούμε να είμαστε ιδιαίτερα επωφελείς οι μεν για του δε. Και όλοι για όλους…

Αλλά, αγαπητοί αδελφοί, συνέχισε ο παπάς, εδώ στους ναούς τελούμε τη θεία λειτουργία. Που σημαίνει το έργο του Θεού και του λαού….

Και το έργο αυτό δεν μπορεί να περιορίζεται στους τέσσερις τοίχους του ναών. Ούτε να αφορά, κατά κύριο λόγο, τους πεθαμένους. Αφού σχετίζεται και πρέπει να σχετίζεται κυρίως και προπάντων με τους ζωντανούς. Σε κάθε στιγμή του χρόνου και σε κάθε γωνιά της Γης. Και να αφορά όλους τους ανθρώπους. Και όλα τους τα προβλήματά. Και όχι μόνο όσους συγκεντρώνονται στους τέσσερις τοίχους των ναών.

Το θείο δράμα διαδραματίζεται παντού και πάντοτε. Και ιδιαίτερα εκεί, όπου οι «ελάχιστοι αδελφοί» του Χριστού βασανίζονται και υποφέρουν. Όπου προδίδονται και σταυρώνονται και ξανασταυρώνονται. Για τα αργύρια του μαμωνά. Οπότε η σιωπή εμάς των χριστιανών μοιάζει με το «άρον-άρον σταύρωσον αυτόν», που κραύγαζαν ο όχλος, ζητώντας τη σταύρωση του Χριστού.

Και ιδιαίτερα εμείς οι κληρικοί, όταν αποδεχόμαστε τον παθητικό ρόλο, που μας εκχωρεί το πολιτικοοικονομικό κατεστημένο, μοιάζουμε με τον Πόντιο Πιλάτο. Που, ενώ αναγνώριζε την αθωότητα του Χριστού, τον παρέδωσε, εντούτοις, «εις το σταυρωθήναι». Και ένιβε, μάλιστα, υποκριτικά τα χέρια του. Πιστεύοντας ότι, μετά το κακούργημα, που μπορούσε να αποσοβήσει και το επέτρεψε, θα μπορούσε μολαταύτα να είναι και αθώος.

Αλλά, αγαπητοί μου αδελφοί, είπε ο παπάς, ας ξαναγυρίσουμε στο Ευαγγέλιο και στα λόγια του… Διαβόλου:

Ο Διάβολος δεν μίλησε στο Χριστό μόνο για τους διακριτούς ρόλους. Αλλά και διαμαρτυρήθηκε στο Χριστό, επειδή πήγε στη χώρα των Γαδαρηνών σε  χρόνο ακατάλληλο για το έργο του και την αποστολή του. Και μάλιστα τον κατηγόρησε ως δήμιο και βασανιστή του. Απ' τη στιγμή, που κατάλαβε ότι πρόθεσή του Χριστού ήταν να τον διώξει απ' τον άνθρωπο, στον οποίο είχε κάμει κατοχή.

Θαυμάστε την πονηριά του Διαβόλου! Ενώ ήταν θύτης παρουσιάζεται σαν θύμα. Τόσα χρόνια βασάνιζε αυτόν τον άνθρωπο. Και μάλιστα με τα δαιμονικά του βασανιστήρια. Και τον τερματισμό των βασανιστηρίων σε βάρος αυτού του ανθρώπου τον παρουσιάζει σαν βασανισμό σε βάρος αυτού του ίδιου.

Που σημαίνει ότι  ανάπαυση και η ευτυχία για το Διιάβολο είναι ο βασανισμός των ανθρώπων. Και αντίστροφα: Βασανιστήριο για το Διάβολο και τους «συν αυτώ» είναι η ανάπαυση και η ευτυχία του ανθρώπου…

Και θαυμάστε τις αντιστοιχίες της συμπεριφοράς του Διαβόλου με τη συμπεριφορά κάποιων σύγχρονων διαβολανθρώπων: Όπως του εφευρέτη του Γκουαντάναμο. Και άλλων ανάλογων «ευαγών» ιδρυμάτων. Που μπορεί να είναι χειρότεροι ακόμη κι απ' το Διάβολο. Κι ενώ οι ίδιοι είναι αρχιβασανιστές και αρχιτρομοκράτες ολάκερης της ανθρωπότητας κατηγορούν ως τρομοκράτες εκείνους, που προσπαθούν να αντισταθούν στη δική τους ολοκληρωτική τρομοκρατία.

Και, για να μη σας κουράζω περισσότερο, είπε ο παπάς:

Οι ρόλοι του Χριστού από το ένα μέρος και του Αντίχριστου από το άλλο είναι διακριτοί και ξεκάθαροι.

Εκείνο, που απομένει σε μας είναι να ξεκαθαρίσουμε το δικό μας το ρόλο:

παπα-Ηλίας, 24-10-2009

Μνήμη Olivier Clement – Ἀφήγηση προσωπικὴ

 

Του Ιωάννη Ζερβού

 

Aν δὲν εἶχα γίνει Ὀρθόδοξος, δὲν ξέρω ἂν θὰ εἶχα κατορθώσει νὰ ζῶ. Οὔτε τὸ ἕνα πόδι δὲν μπορῶ νὰ ἀπομακρύνω ἀπὸ τὸ ἄλλο, παρὰ μόνο μέσα σ' αὐτὸ τὸ γλυκύτατο φῶς, μέσα ἀπὸ τὸ ὁποῖο ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μὲ δίδαξε νὰ βλέπω τὸ Χριστό, κάθε ἀνθρώπινο πρόσωπο, κάθε χορταράκι ὅπως τοὺς ἀστερισμοὺς τοῦ οὐρανοῦ. Γιατὶ μὲ δίδαξε ὅτι καὶ οἱ ἀστερισμοὶ οἱ πιὸ ἀπόμακροι καθρεφτίζονται στὸ πρόσωπο ἐκείνου ἢ ἐκείνης ποὺ ἀγαπῶ». ( Ὀλιβιὲ Κλεμάν, «Ὀρθοδοξία καὶ πολιτική», ἐκδόσεις Μήνυμα, Ἀθήνα 1985, μετάφραση-ἐπιμέλεια Γιάννης Λάππας-Γιάννης Ζερβός).

Ἔτσι ξεκίνησε ὁ Ὀλιβιὲ Κλεμὰν τὴν ὁμιλία του στὴ Θεολογικὴ Σχολὴ Ἀθηνῶν μὲ θέμα «Ὀρθοδοξία καὶ πολιτική», τὴν 14^η Δεκεμβρίου 1984, ποὺ διοργάνωνε ἡ φοιτητικὴ κίνηση ΧΣΚ (Χριστιανοσοσιαλιστικὴ Σπουδαστικὴ Κίνηση), προσκείμενη στὴ Χριστιανικὴ Δημοκρατία. Μὲ φροντίδα τῆς κίνησης εἶχε προσκληθεῖ ὁ Κλεμὰν στὴν Ἑλλάδα. Τὴν προηγουμένη, εἶχε ἤδη μιλήσει μὲ τὸ ἴδιο θέμα στὴ Θεσσαλονίκη. Ἔμεινε στὴν Ἑλλάδα ὣς τὶς 17 Δεκεμβρίου. Στὸ διάστημα αὐτό, ὁ ὑποφαινόμενος εἶχα τὴν εὐκαιρία νὰ γνωριστῶ καὶ νὰ συζητήσω ἀπευθείας μαζί του γιὰ λίγες μέρες. Ἔκαναν ἀμέσως ἐντύπωση ἡ ποιητικότητα τοῦ λόγου του, ἀλλὰ καὶ ἡ εὐρύτητα τῆς προσωπικότητάς του.

 Ἤμασταν πληροφορημένοι ὅτι ἐνῷ εἶχε μεγαλώσει ἄθεος, βαπτίσθηκε στὴ συνέχεια Ὀρθόδοξος ἐπηρεασμένος ἀπὸ τοὺς Ρώσους θεολόγους τῆς Διασπορᾶς, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἐγκαταλείψει τὴν πατρίδα τους μετὰ τὴν ἐπικράτηση τῆς Ὀκτωβριανῆς Ἐπανάστασης.

Τὸ γεγονὸς αὐτὸ καὶ μόνο ἐνίσχυσε τὸ δικό μας φρόνημα ὡς Ὀρθοδόξων, ἀφοῦ ἕνας διανοούμενος, γεννημένος καὶ μεγαλωμένος σὲ μὴ Ὀρθόδοξο περιβάλλον, εἶχε συνειδητὰ ἐπιλέξει τὴν Ὀρθοδοξία,ὕστερα ἀπὸ ποικίλες ἀναζητήσεις, ἀκόμη καὶ στὶς ἀσιατικὲς θρησκεῖες.

Τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἶχε ἰδιαίτερη σημασία τὴν περίοδο ἐκείνη τοῦ πρώτου μισοῦ τῆς δεκαετίας τοῦ '80, κατὰ τὴν ὁποία Ὀρθοδοξοι διανοούμενοι εἶχαν ἀρχίσει νὰ καλοῦνται στὰ Πανεπιστήμια, νὰ ἔχουν εὐρύτερη ἀπήχηση καὶ νὰ ἀμφισβητεῖται ἡ πρωτοκαθεδρία τῶν μαρξιστικοῦ κατεστημένου, τὸ ὁποῖο κυριαρχοῦσε ἀπὸ τὴ μεταπολίτευση.

Ὁ Ὀλιβιὲ Κλεμὰν γεννήθηκε στὴ νότια Γαλλία τὸ 1921 (περιοχὴ Σεβέν) ἔζησε σὲ περιβάλλον ἀποχριστιανοποιημένο. Στὴ Γαλλία, τὸ Ρωμαιοκαθολικὸ δόγμα δὲν εἶχε παλλαϊκὴ ἀποδοχή. Σὲ πολλὲς περιφέρειες τῆς χώρας εἶχε ἐπικρατήσει εἴτε ὡς κρατικὴ θρησκεία, εἴτε ὡς θρησκεία τῶν ἀνωτέρων κοινωνικῶν τάξεων. Ὁ ἴδιος ὁ Κλεμὰν ἐπεσήμανε ὅτι πολλὲς ρωμαιοκαθολικὲς ἐκκλησίες στὴ νότια Γαλλία ἔφεραν ἕναν ἥλιο, σύμβολο τοῦ Λουδοβίκου ΙΔ΄ («Roi-Soleilβασιλέως Ἡλίου»), ὁ ὁποῖος στὰ πλαίσια τῆς ἐπιβολῆς τῆς ἀπόλυτης μοναρχίας, ἐπέβαλε καὶ τὸ δικό του δόγμα ὡς μέσο κυριαρχίας.

 Ἐπηρεασμένος, προφανῶς, ἀπὸ τὴν ἀρνητικὴ παράδοση στὴ δυτικὴ Εὐρώπη, ἀλλὰ καὶ στὴ χώρα του μὲ ἀποκορύφωμα τὴ «νύχτα τοῦ Ἁγίου Βαρθολομαίου», τονίζει: «Γνωρίζετε, βέβαια, τὸ πιὸ πεζὸ ἐπιχείρημα τῶν ἀθέων: Γιατί ὁ Θεὸς δὲν τὰ ρυθμίζει ὅλα αὐτὰ ἀφοῦ εἶναι παντοδύναμος; Εἶναι παντοδύναμος ὁ Θεός. Ἀλλὰ ἡ δύναμή του δὲν εἶναι αὐτὴ τῶν δικτατόρων καὶ τῶν δημίων, οὔτε κἂν ἡ δύναμη ποὺ μπορῶ νὰ ἀσκήσω μέσα στὸ μίσος μου. Ἡ παντοδυναμία τοῦ Θεοῦ εἶναι -κι ἐδῶ χρησιμοποιῶ ὅρο δυσκολομετάφραστο ποὺ θέλει ἀνάλυση- ἡ Ἀγάπη.» (ὅ.π. σελ.11).

Κατὰ συνέπεια, ὑπῆρχαν στὴ Γαλλία οἱ προϋποθέσεις, ὄχι μόνο νὰ ἀποξενωθεῖ τμῆμα τοῦ λαοῦ ἀπὸ τὴν ἐπίσημη θρησκεία, ἀλλὰ καὶ νὰ γίνει ἀποδεκτὸς ὁ πλήρης χωρισμὸς Κράτους-Ἐκκλησίας ποὺ ἐπῆλθε μὲ νόμο τοῦ 1905 καὶ ἰσχύει μέχρι σήμερα, μὲ ἐξαίρεση τὴν περιοχὴ Ἀλσατίας Λωραίνης.

Ἀξίζει νὰ ἀναφερθοῦμε στὴν ἀπάντηση ποὺ ἔδωσε ὁ Ὀλιβιὲ Κλεμὰν σὲ ἐρώτηση γιὰ τὶς σχέσεις Κράτους-Ἐκκλησίας, ποὺ τοῦ ἔγινε στὴ Θεσσαλονίκη:

«Οἱ σχέσεις Ἐκκλησίας καὶ Κράτους δὲν ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, ἀλλὰ ἀπὸ τὸ Κράτος. Ἡ Ἐκκλησία δὲν μπορεῖ νὰ μιλήσει παρὰ μόνο γιὰ ἐλευθερία. Ἃν τὸ Κράτος ζητήσει τὴ συμβολή της, τότε ἔχει καλῶς. Πιστεύω ὅτι ἡ ἀποστολὴ τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἡ ταυτόχρονη ἄσκηση κριτικῆς καὶ προσπάθεια ἔμπνευσης. Ἀπὸ τὴ μιὰ μεριὰ μιὰ κριτικὴ ἀνελέητη, ἀλλὰ ὄχι φατριαστική. Νὰ ὑποδείξει ποῦ εἶναι ὁ πόνος καὶ τὰ προβλήματα. Ὅλα τοῦτα πρέπει νὰ τὰ πεῖ ἡ Ἐκκλησία. Ἡ Ἐκκλησία πρέπει νὰ εἶναι ἡ συνείδηση τῆς κοινωνίας» (ὅ.π. σελ 42-43), ἐνῷ σὲ ἕνα σημεῖο τῆς ὁμιλίας του τονίζει, ἀναφερόμενος στὰ καθήκοντα τῶν Χριστιανῶν: « Ἃν δὲν ὑπάρχει ψωμὶ γιὰ ὅποιον πεθαίνει ἀπὸ τὴν πείνα, ἂν δὲν ὑπάρχει ἐλευθερία γιὰ τὸν πολιτικὸ κρατούμενο, αὐτὰ εἶναι σημάδια ὅτι ἡ χριστιανκή μας δράση ψεύδεται πρὸς τὸ πνεῦμα» (ὅ.π. σελ 17).

Οἱ μεταρρυθμίσεις τῆς Γαλλικῆς Ἐπανάστασης, ποὺ ὁλοκλήρωσαν τὴ συγκεντροποίηση τοῦ γαλλικοῦ κράτους, σύμφωνα μὲ τὶς ἰακωβινικὲς ἀντιλήψεις, ἦταν συνέχεια τοῦ συγκεντρωτισμοῦ τῆς ἀπόλυτης Μοναρχίας. Ἡ κατάσταση αὐτὴ ὑπῆρξε καταθλιπτικὴ γιὰ τὴν ἰδιαιτερότητα τῶν περιφερειῶν καὶ ἰδίως τῆς νότιας Γαλλίας ἀπὸ τὴν ὁποία προερχόταν ὁ Ὀλιβιὲ Κλεμάν.

 Ἡ νότια Γαλλία εἶχε ἀρκετὲς ἰδιαιτερότητες σὲ σχέση μὲ τὴ βόρεια καὶ ἰδίως τὴν περιοχὴ τοῦ Παρισιοῦ. Ἀκόμα καὶ ἡ γλώσσα ποὺ μιλιόταν ἦταν διαφορετική, πιὸ κοντινὴ στὰ λατινικὰ ἀπὸ τὶς βόρειες διαλέκτους. Πολιτιστικά, εἶναι πιὸ κοντὰ στὴ Μεσόγειο. 

Στὰ πλαίσια τῆς παραμονῆς τοῦ Ὀλιβιὲ Κλεμὰν στὴν Ἑλλάδα, πραγματοποιήθηκε καὶ ἐκδρομὴ στὴν περιοχὴ τῆς Ἁλιάρτου, ὅπου ἐπισκεφθήκαμε τὸ μοναστήρι τῆς Εὐαγγελίστριας. Τοῦ εἶχε κάνει ἐντύπωση τὸ τοπίο, ποὺ τοῦ θύμιζε τὸν τόπο καταγωγῆς του.

Ἦταν ἰδιαίτερα προσιτὸς στοὺς νέους, στοὺς ὁποίους ἀπευθυνόταν μὲ ἀγάπη καὶ ζεστασιά, μὲ λόγο συγχρόνως πνευματικὸ καὶ σύγχρονο. Χαρακτηριστικὴ εἶναι ἡ παρακάτω προσέγγισή του, σὲ ἀνύποπτο χρόνο, ἡ ὁποία παραμένει τόσο ἐπίκαιρη καὶ στὴ χώρα μας, ἰδίως μετὰ τὰ γεγονότα τοῦ περασμένου Δεκεμβρίου:

«Οἱ καλύτεροι ψυχολόγοι, οἱ καλύτεροι παιδαγωγοί σήμερα, εἶναι ρητοί: ἡ ἀνταρσία τῶν ἐφήβων προέρχεται ἀπό τὸ γεγονός ὅτι ἀπογοητεύθηκαν κατάβαθα ἀπὸ τὸν ὥριμο ἀπόντα πατέρα ἢ πατέρα χαμένο, ποὺ γίνεται περιοδικά «flic». Ἀλλ' ἂς ἐμφανιστεῖ ἕνας ἄνθρωπος λιγάκι αὐθεντικός, ἕνας ἀληθινὰ ὥριμος, καὶ τότε ὅλες οἱ λιγοθυμισμένες ἀνάγκες τοῦ θαυμασμοῦ καὶ σεβασμοῦ θὰ τὸν ἀγκαλιάσουν. Ἡ ἀνταρσία τοῦ ἐφήβου ἐναντίον τοῦ πατέρα δὲν εἶναι, γενικά, ἡ ἄρνηση τῆς οὐσίας τῆς πατρότητας. Εἶναι ἡ ἀναζήτηση μιᾶς ἄλλης πατρότητας, μιᾶς πατρότητας ποὺ θὰ τὴν διάλεγε καὶ ποὺ δὲν θὰ ἐπιβάλλονταν, μιᾶς πατρότητας συνδεμένης μὲ τὴν ἐλευθερία μὲ ἕναν ἀδελφικὸ δεσμό, μιᾶς πατρότητας γιὰ τὴ μύηση στὸ Πνεῦμα. Καὶ ἐδῶ θίγουμε ὁρισμένες ἀπὸ τὶς ρίζες τοῦ σύγχρονου ἀθεϊσμοῦ (γιατὶ ὁ «θάνατος τοῦ πατρός» εἶναι βαθιὰ δεμένος μὲ τὸν ἀθεϊσμό) καί, λοιπόν, τοὺς δρόμους τῆς θεραπείας του γιὰ μερικοὺς ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ καλούμαστε νὰ βοηθήσουμε.

Γιὰ τὸν χριστιανὸ παιδαγωγό, γιὰ τὸν χριστιανὸ μέσα στὸ χῶρο τῆς πατρότητας, τὸ πρωτότυπο θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι, κατά κάποιο τρόπο, ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Βαπτιστής, ὁ πιὸ ἀρρενωπὸς καὶ ὁ πιὸ ταπεινός: «Ἐκεῖνον δεῖ αὐξάνειν, ἐμὲ δὲ ἐλαττοῦσθαι», δηλαδὴ (καὶ τοῦτο μπορεῖ κανεὶς νὰ τὸ κάνει αἰσθητό, ἀκόμα καὶ ἂν δὲν τὸ πεῖ): «εἶστε συγκεντρωμένοι γύρω μου, πιστεύετε ὅτι εἶστε συγκεντρωμένοι γύρω μου, ἀλλ' ἀπατᾶσθε στὴν πραγματικότητα εἴμαστε συγκεντρωμένοι γύρω ἀπὸ τὸν Χριστό». ( Ὀλιβιέ Κλεμάν, Παρατηρήσεις ἑνός Λαϊκοῦ πάνω στὴ Μαρτυρία τῆς Πίστης, Ἀπόδοση: Λουκίας Ἰ. Μεταξᾶ, Ἀπό τὸ «Χριστιανικὸν Συμπόσιον» Ἀθῆναι 1967, Ἐκδ. Ἰ.Δ. Κολλάρου & Σιας Α.Ε.).

 Ἰδιαίτερη σημασία εἶχε δώσει ὁ Ὀλιβιὲ Κλεμὰν στὸ ρόλο τοῦ πατέρα καὶ κατὰ τὴν ὁμιλία του στὴν Ἀθήνα, ὅπου τόνιζε, ἀπαντώντας σὲ ἐρώτηση μετὰ τὴν ὁμιλία του: «Γιατί ὅμως μᾶς δημιουργεῖ τόσα προβλήματα ἡ ἐξουσία; Μὰ γιατὶ χάσαμε τὴν ἔννοια τῆς αὐτοθυσιαστικῆς καὶ ἀπελευθερωτικῆς πατρότητας. Μόνον οἱ μοναχοὶ τὴ διατήρησαν. Πρέπει τὴν πατρότητα αὐτὴ νὰ τὴν ἀνακαλύψουμε ξανὰ μέσα στὴν κοινωνία τῶν πολιτῶν… ἕνα ἀπὸ τὰ χαρακτηριστικὰ ποὺ ξεχωρίζει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὰ ζῶα εἶναι ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἔχει ἕναν πατέρα. Τὰ ζῶα δὲν ἔχουν πατέρα, ἀλλὰ μόνο γεννήτορες… Ὁ πατέρας εἶναι ἐκεῖνος ποὺ πρέπει νὰ μάθει στὸ παιδί του ὅτι θὰ πεθάνει, θὰ ἀναστηθεῖ καὶ ὅτι αὐτὸ ἔχει κάποιο νόημα.» ( Ὀρθοδοξία καὶ πολιτικὴ, σελ. 32).

 

Στὴν ἴδια ὁμιλία, ὁ Ὀλιβιὲ Κλεμὰν τόνιζε γιὰ τὸ ρόλο τῶν μοναχῶν: «Οἱ μοναχοὶ ἀντικαθιστοῦν θεληματικὰ τοὺς μάρτυρες ὅταν ἡ Ἐκκλησία γνωρίζει μιὰ σχετικὴ εἰρήνη. Ὁ μοναχὸς εἶναι ἐκεῖνος ποὺ βυθίζεται ζωντανὸς μέσα στὸ θάνατο γιὰ νὰ βρεῖ τὴν Ἀνάσταση προκειμένου νὰ τὴν μεταδώσει στὴν ἀνθρωπότητα» (ὅ.π. σελ. 15). 

Κατὰ τὴν παραμονή του στὴν Ἀθήνα, ὁ Ὀλιβιὲ Κλεμὰν ἔκανε τὴ σύγκριση μὲ τὸ Παρίσι: τὴ διαδικασία μὲ τὴν ὁποία μιὰ πόλη γιγαντώνεται ἀπὸ τὴν ἀστυφιλία καὶ καταβροχθίζει τὰ γειτονικὰ χωριά, τὰ ὁποῖα ἀπὸ ὄμορφους ἐξοχικοὺς οἰκισμοὺς μετατρέπονται σὲ τσιμεντοποιημένες συνοικίες ἑνὸς ἑνιαίου πολεοδομικοῦ ἱστοῦ, μὲ τὴν ὕπαιθρο νὰ ἐξαφανίζεται. Σὲ σχετικὴ ἐρώτησή του ἐπιβεβαιώσαμε ὅτι ἔτσι εἶχε γίνει καὶ στὸ λεκανοπέδιο τῆς Ἀττικῆς. Τὸ 1984 δὲν μπορούσαμε νὰ φανταστοῦμε ὅτι θὰ ἀκολουθοῦσαν καὶ τὰ Μεσόγεια.

 

Σκοπὸς τοῦ παρόντος σημειώματος δὲν ἦταν ἡ ὁλοκληρωμένη παρουσίαση καὶ ἀποτίμηση τοῦ ἔργου καὶ τῆς ἐν γένει παρουσίας τοῦ Γάλλου θεολόγου καὶ διανοητῆ. Κύριος σκοπός μας ἦταν ἡ παρουσίαση κάποιων πτυχῶν τῆς προσωπικότητάς του καὶ τῶν ἀπόψεων ποὺ μετέδωσε στὴν Ἑλλάδα, κατὰ τὴν ἐδῶ παρουσία του τὸ Δεκέμβριο τοῦ 1984. Πολλὰ ἀπὸ αὐτὰ ποὺ εἶχε πεῖ τότε, εἶναι ἐπίκαιρα καὶ σήμερα. Τιμοῦμε τὴ μνήμη ἑνὸς ἀνθρώπου ποὺ δὲν εἶχε – ὅπως οἱ πιὸ πολλοὶ ἀπὸ ἐμᾶς στὴν Ἑλλάδα -, τὴν εὐκαιρία νὰ γνωρίσει ἀμέσως τὴν Ὀρθοδοξία μεγαλώνοντας σὲ Ὀρθόδοξο περιβάλλον, ἀλλὰ ἔγινε Ὀρθόδοξος ὕστερα ἀπὸ ἐπίπονη ἀναζήτηση.

Αναδημοσίευση από το Περιοδικό της Πειραϊκής Εκκλησίας

ΠΗΓΗ: Τετάρτη, 21 Οκτώβριος 2009,  http://www.xristianiki.gr/elektronike-ekdose/skholia/afegese-prosopiki.html