Μεγάλες ανατροπές με την αποκέντρωση/περιφερειοποίηση του εκπαιδευτικού συστήματος

 

Παρεμβάσεις  στην Εκπαίδευση*

 

Σταθερός στόχος της νέας ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας παραμένει η λεγόμενη αποκέντρωση/περιφερειοποίηση της σχολικής εκπαίδευσης, με λίγα λόγια το πέρασμα των σχολείων στους δήμους. Το τελευταίο χρονικό διάστημα πληθαίνουν οι πρωτοβουλίες της νέας πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας που έρχονται ακριβώς να εξυπηρετήσουν αυτό το στόχο.

Έτσι στις 5/11/2009 μετά τη συνάντηση με την ΚΕΔΚΕ η Αννα Διαμαντοπούλου δήλωσε ότι υπάρχουν "μείζονα ζητήματα που αφορούν το ρόλο των δημάρχων στη χωροθέτηση των σχολείων, στη σχολική στέγη, στη λειτουργία του σχολείου. Αυτά αφορούν τη μεγάλη διοικητική μεταρρύθμιση της χώρας στην οποία η αυτοδιοίκηση και στο χώρο της εκπαίδευσης θα πρέπει να παίξει ένα πολύ σημαντικό ρόλο".

Στο Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007 – 2013 (ΕΣΠΑ – Δ΄ ΚΠΑ) στον τομέα εκπαίδευση στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα "Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση" ο 1ος στρατηγικός στόχος περιλαμβάνει την "αναμόρφωση, εκσυγχρονισμό και αποκέντρωση του εκπαιδευτικού συστήματος".

Το Σεπτέμβριο του 2005 το ΠΑΣΟΚ παρουσιάζει τα "Συμπεράσματα Πολιτικού Συμβουλίου – Συζήτηση για την Παιδεία". Το ΠΑΣΟΚ κάνει λόγο για πέντε βασικούς άμεσους στόχους της εκπαιδευτικής του πολιτικής "Οι πέντε βασικοί άμεσοι στόχοι της πολιτικής μας:

Πρώτος στόχος: Να θέσουμε τέλος στο κρατικιστικό συγκεντρωτικό εκπαιδευτικό σύστημα, που στηρίζεται στο δόγμα: Η Μητροπόλεως αποφασίζει και οι εκπαιδευτικές μονάδες εκτελούν. Στα πλαίσια αυτά:

– Το κράτος διατηρεί μόνο το γενικό πλαίσιο εκπαιδευτικής πολιτικής. Αποφασίζει για τον κορμό του προγράμματος διδασκαλίας αναμορφώνοντας τη διδακτέα ύλη, αφαιρώντας περιττά θέματα και επαναλήψε.

– Η περιφέρεια στηρίζει τη σύνδεση της εκπαίδευσης με την κοινωνία, την οικονομία και την απασχόληση. Καθορίζει ειδικές εκπαιδευτικές ζώνες (μετανάστες, τσιγγάνοι, μεγάλη μαθητική διαρροή, ειδικές κατηγορίες). Οργανώνει (σε συνεργασία με Πανεπιστήμια, ΤΕΙ) επιμόρφωση ενηλίκων και εκπαιδευτικών. Προσλαμβάνει τους εκπαιδευτικούς. Για όλα αυτά συγκροτεί Ειδικά Εκπαιδευτικά Συμβούλια που απαρτίζονται από εκπαιδευτικούς, εκλεγμένους με καθολική ψηφοφορία, εκπροσώπους των γονέων και των μαθητών (οι τελευταίοι μόνο στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση), εκλεγμένους εκπροσώπους των παραγωγικών και κοινωνικών φορέων, εκπροσώπου του Υπουργείου.

Τα Ειδικά Εκπαιδευτικά Συμβούλια μετά από κοινωνική διαβούλευση καθορίζουν μέρος του προγράμματος σπουδών, επιλέγουν και αξιολογούν το εκπαιδευτικό υλικό. Είναι υπεύθυνα για την ανάπτυξη των διαδικασιών κοινωνικής λογοδοσίας.

– Το σχολικό συμβούλιο επιλέγει βοηθητικό διδακτικό και διοικητικό προσωπικό. Χρηματοδοτεί τη σχολική ζωή με εξασφάλιση και πρόσθετων πόρωv".

 

Μ Ι Α    Α Ν Α Δ Ρ Ο Μ Η

 

Από τη δεκαετία του ΄90 στα επίσημα κείμενα των δυο μεγάλων κόμματων αρχίζει να γίνεται λόγος για τον "συγκεντρωτικό, άκαμπτο και γραφειοκρατικό χαρακτήρα" του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Αίφνης ανακαλύπτονται τα "καταθλιπτικά γραφειοκρατικά σχήματα του κρατικού συγκεντρωτισμού, η ταύτιση της κρατικής μηχανής με την Παιδεία που πνίγει πρωτοβουλίες, ορίζοντες, δυνατότητες…"

Σύμφωνα, λοιπόν, με την κυρίαρχη εκδοχή, η χρόνια κρίση του εκπαιδευτικού

συστήματος οφείλεται στον συγκεντρωτισμό συγκεντρωτισμό και τη γραφειοκρατία, σε τελευταία ανάλυση, στο "σφιχτό εναγκαλισμό της παιδείας από το άκαμπτο κράτος" με αποτέλεσμα "το σχολείο να παραμένει ξεκομμένο από τη ζώσα πραγματικότητα και τα προβλήματα της κοινωνίας… να πνίγεται η ατομικότητα και η πρωτοβουλία των δασκάλων… να μην προσαρμόζεται (το σχολείο) στις αναζητήσεις του μαθητή και αυτός να μην εμπνέεται από το σχολείο". Η μαγική λέξη για την υπέρβαση της κρίσης; ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ!

Την περίοδο εκείνη, είτε εξαιτίας των μεγάλων αντιδράσεων του εκπαιδευτικού κόσμου, είτε εξαιτίας αδυναμιών της κεντρικής διοίκησης, οι εξαγγελίες για αποκέντρωση του σχολικού συστήματος έμειναν "στα χαρτιά" και μετά από λίγο εξαφανίστηκαν από τον κυβερνητικό λόγο.

Στη διάρκεια της τρέχουσας δεκαετίας ο στόχος "αποκέντρωσης της εκπαίδευσης" βρίσκεται πλέον σε όλα τα επίσημα κείμενα για την παιδεία και των δυο κομμάτων, στα προγράμματά τους και στις διακηρύξεις τους. Άμεσος στόχος, που αποκρύπτεται επιμελώς, είναι η εξεύρεση πόρων για την εκπαίδευση έξω από τον προϋπολογισμό του κράτους.

Είναι φανερό, ότι κάτω από το βάρος των λειτουργικών εξόδων, που βέβαια και σήμερα υπάρχουν, οι διάφοροι "τοπικοί παράγοντες" θα οδηγήσουν ένα μεγάλο αριθμό σχολικών μονάδων σε αφανισμό.

Θα επιχειρείται η συγκέντρωση των μαθητών σε όσο το δυνατό πιο μεγάλα τμήματα, ενώ σε κάποια φάση – όταν ο κίνδυνος του κλεισίματος των σχολείων αυτών θα είναι εμφανής – θα επιβάλλονται και τα λεγόμενα ανταποδοτικά τέλη, σαν αναγκαία προϋπόθεση για τη λειτουργία τους.

Μακροπρόθεσμα τα' αποτελέσματα θα είναι ο μαρασμός και το κλείσιμο πολλών σχολείων, κυρίως, των αγροτικών περιοχών, αφού οι μικρότεροι δήμοι δε θα μπορούν ν' ανταπεξέλθουν στα έξοδα λειτουργίας τους, την ώρα που οι ποικιλώνυμοι "τοπικοί παράγοντες" θα ενδιαφέρονται για τη βιτρίνα τους, τα "καλά" σχολεία της περιοχής. Ανάλογα προβλήματα θ΄ αντιμετωπίσουν και πολλά σχολεία των αστικών κέντρων, ιδιαίτερα των υποβαθμισμένων τους περιοχών, που θα εξελιχθούν σε σχολεία αλλοδαπών – μεταναστών και φτωχών ελλήνων, κατά τα πρότυπα των Η.Π.Α. ή της Αγγλίας.

Την ίδια στιγμή, βέβαια, σε κάποιες αναβαθμισμένες περιοχές θα δημιουργηθούν σχολεία που θα απευθύνονται σε ορισμένα μόνο κοινωνικά στρώματα και που φυσικά θα είναι απρόσιτα για τα φτωχότερα στρώματα.

 

Β Η Μ Α – Β Η Μ Α

 

Το πρώτο βήμα της πολιτικής της αποκέντρωσης/περιφερειοποίησης της εκπαίδευσης ήταν η παράδοση των παιδικών σταθμών στους δήμους. Αποτέλεσμα; Οι περισσότεροι δήμοι επιβάρυναν τους εργαζομένους με τη χρηματοδότηση των παιδικών σταθμών, με αυξήσεις στα δίδακτρα ή τροφεία και άλλες έκτακτες εισφορές. Επιπλέον, οι παιδικοί σταθμοί μετατράπηκαν σε πεδία εφαρμογής των ελαστικών μορφών εργασίας, αφού οι περισσότεροι εργαζόμενοι προσλαμβάνονται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και έργου έτσι ώστε να βρίσκονται σε κατάσταση εργασιακής ομηρίας.

Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι στο Δήμο Αθηναίων οι 450 από τους 1.500, περίπου το 1/3, είναι συμβασιούχοι. Τα τροφεία το 2009 φτάνουν τα 200 για κάθε παιδί το μήνα, ενώ στο Φάληρο προσεγγίζουν τα 280.

Είναι φανερό ότι μέσα από την επιχείρηση "αποκέντρωση της εκπαίδευσης"

προωθείται η ιδιωτικοποίηση και δοκιμάζεται συνολικά το μοντέλο του ευέλικτου, "αποκεντρωμένου" σχολείου της αγοράς. Συγκεκριμένα επιδιώκεται:

1) Η καθήλωση των κρατικών δαπανών για την εκπαίδευση και τη μετάθεση του κόστους λειτουργίας των σχολικών μονάδων στους δήμους και ουσιαστικά στους εργαζόμενους, με την επιβολή τοπικής φορολογίας. Με άλλα λόγια, η χρηματοδότηση κάθε σχολικής μονάδας θα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις οικονομικές δυνατότητες κάθε δήμου. Οι δήμοι με τη σειρά τους θα μεταθέτουν την οικονομική επιβάρυνση στους πολίτες είτε επιβάλλοντας δίδακτρα είτε άλλες εισφορές ή φόρους. Αν δεν μπορούν να ανταποκριθούν, τότε τα σχολεία θα υπολειτουργούν ή θα αναγκαστούν να δεχτούν τις "ευεργεσίες" των "χορηγών".

Στα πλαίσια της αποκέντρωσης είναι προφανές ότι ο εκπαιδευτικός καλείται

να έχει ένα νέο ρόλο και κυρίως αυτοί που ασκούν διοίκηση. Στην ουσία θα μετατραπούν σε μάνατζερ – διαχειριστές που θα είναι υποχρεωμένοι ν΄ αναζητούν πηγές χρηματοδότησης για τη λειτουργία του σχολείου.

Μακροπρόθεσμα το αποτελέσματα θα είναι ο μαρασμός και το κλείσιμο πολλών σχολείων, κυρίως των αγροτικών περιοχών, αφού οι κοινότητες και οι μικρότεροι δήμοι δε θα μπορούν ν' ανταπεξέλθουν στα έξοδα λειτουργίας τους, την ώρα που οι ποικιλώνυμοι "τοπικοί παράγοντες" θα ενδιαφέρονται για τη βιτρίνα τους, τα "καλά" σχολεία της περιοχής.

Ανάλογα προβλήματα θ' αντιμετωπίσουν και πολλά σχολεία των αστικών κέντρων, ιδιαίτερα των υποβαθμισμένων περιοχών, που θα εξελιχθούν σε σχολεία αλλοδαπών, μεταναστών και φτωχών Ελλήνων, κατά τα πρότυπα των ΗΠΑ ή της Αγγλίας. Στον ανελέητο ανταγωνισμό που θα ξεσπάσει μεταξύ των σχολείων, οι μαθητές, με πρόσχημα το δικαίωμα επιλογής του σχολείου που θα φοιτήσουν, αντιμετωπίζονται ως πελάτες και παραγόμενα εμπορεύματα αφού θα προετοιμάζονται έτσι ώστε να κυκλοφορήσουν στην αγορά με καλύτερους όρους.

2) Στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών αναδιαρθρώσεων, όπως καθορίζεται από τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλάζουν τη φυσιογνωμία του νηπιαγωγείου και επιδιώκουν τη "σχολειοποίηση", μεταφέροντας γνωστικά αντικείμενα και διδακτέα ύλη του δημοτικού σχολείου. Η "προσχολική αγωγή" ακόμα και ως έννοια παύει να υπάρχει και αντικαθίσταται από την "προσχολική εκπαίδευση".

3) H ανάθεση μεγάλου μέρους της ευθύνης για τη χρηματοδότηση, τη λειτουργία, τους προσανατολισμούς κάθε εκπαιδευτικού ιδρύματος στο εκπαιδευτικό προσωπικό, τους εκπαιδευόμενους, τους γονείς, την "τοπική κοινωνία" και τους "παραγωγικούς φορείς" (δηλαδή τις επιχειρήσεις), είναι φανερό ότι καλλιεργεί την τάση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων να υποχωρήσουν στις απαιτήσεις των "πελατών", αφού η συντήρηση ή η ανάπτυξή τους εξαρτώνται άμεσα από τη "ζήτηση" των εκπαιδευτικών "προϊόντων" τους.

Τα "αποκεντρωμένα" σχολεία, για παράδειγμα, θα παραμερίζουν, πιο εύκολα τη γενική μόρφωση σε όφελος των δεξιοτήτων που ζητά η αγορά, για να γίνονται πιο προσφιλή στις επιχειρήσεις εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη χρηματοδότηση.

Η παιδαγωγική και η διδακτική, οφείλουν να υποταχθούν σε μια νέα αντίληψη που έχει σχέση περισσότερο με την επιχειρηματική λογική, αφού το σχολείο θα λειτουργεί με κριτήριο την εξεύρεση κονδυλίων και να προσαρμόζει τη λειτουργία του σ΄ αυτή την προοπτική.

 

ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ ΙΙ

 

Πριν από 10 χρόνια, το 1998, εφαρμόστηκε το πρώτο σχέδιο "Καποδίστριας" και οι 6.000 δήμοι και κοινότητες της χώρας έφτασαν τους 1.033. Το προχώρημα της πολιτικής της αποκέντρωσης της εκπαίδευσης συνδέεται άμεσα με την επικείμενη "διοικητική μεταρρύθμιση" "Καποδίστριας 2" που προωθεί το υπουργείο Εσωτερικών. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι 52 νομοί περιορίζονται σε 16 περιφέρειες και οι 1.033 δήμοι συγχωνεύονται σε 350.

Στόχος είναι οι δήμοι και οι νομαρχίες να μειωθούν και να μετεξελιχθούν σε μικρά ευέλικτα σχήματα, στα πρότυπα των άλλων ευρωπαϊκών κρατών, με αυξημένη επιχειρησιακή ικανότητα, λειτουργική και οι οικονομική αυτοδυναμία.

Ήδη με τις θεσμικές αλλαγές που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια, επιφυλάσσεται για την "Τ.Α." ένας διαμεσολαβητικός ρόλος ανάμεσα στο κράτος και τις επιχειρήσεις, που θα ελέγχουν και θα ρυθμίζουν την εκπαίδευση σύμφωνα με τις επιδιώξεις τους, περιορίζοντας έτσι την ελευθερία των άλλων φορέων της εκπαίδευσης και των άλλων δυνάμεων της "τοπικής κοινωνίας", με σκοπό την πλήρη υποταγή της εκπαίδευσης στους νόμους της αγοράς.

 

* ΠΗΓΗ: ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ στην Εκπαίδευση,  ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2009-2010, ΑΤΑΚΤΗ ΕΚΔΟΣΗ, σελ. 5.

Ο αγκιτάτορας…

 

Του παπα Ηλία Υφαντή

 

Ο φίλος Θύμιος Παπανικολάου, εκδότης του πολύ αξιόλογου περιοδικού Ρεσάλτο, έγραψε στο ομώνυμο με το περιοδικό μπλογκ του (Resalto) για κάποιον κληρικό το παρακάτω σχόλιο:

«Ο κληρικός αυτός θα ήταν ένας ακαταμάχητος πολιτικός αγκιτάτορας. Έχει το ταλέντο να εκλαϊκεύει, χωρίς να εκχυδαΐζει, σύνθετες ιδέες. Με τις αλληγορίες του δίνει πολύ παραστατικά και κατανοητά το ΟΥΣΙΩΔΕΣ των πραγμάτων…».

Που σημαίνει ότι, σύμφωνα με τους λεξικογράφους, θα ήταν «ικανός να προκαλέσει αναβρασμό, ζύμωση, διέγερση στις μάζες και να τις παρακινήσει να κινητοποιηθούν για την επίτευξη άμεσων πρακτικών σκοπών».

Μακάρι αυτά, που λέει ο κ. Παπανικολάου να ίσχυαν όχι μόνο για το συγκεκριμένο, αλλά και για όλους τους κληρικούς. Αλλά και για όλους τους, λεγόμενους, χριστιανούς. Γιατί στην περίπτωση αυτή θα σήμαινε ότι οι κληρικοί και το εκκλησιαστικό πλήρωμα θα είχαν ως σημείο του πνευματικού τους προσανατολισμού το Ευαγγέλιο. Χωρίς το οποίο δεν είμαστε, παρά κύμβαλα αλαλάζοντα!

Το Ευαγγέλιο, που είναι ο μόνος αληθινά ακαταμάχητος αγκιτάτορας. Που δίνει λύσεις και απαντήσεις σε όλα τα ανθρώπινα προβλήματα. Και γενικότερα στο καθολικό πρόβλημα του ανθρώπου. Που περιλαμβάνει όλες τις διαστάσεις και παραμέτρους της ανθρώπινης ζωής και ύπαρξης. Απ' την επίγεια πραγματικότητα, μέχρι την αιωνιότητα. Αλλά και εμπνέει τη διάθεση για αδιάκοπο αγώνα. Όπως και την πίστη για την αίσια έκβασή του. Κάτω απ' τις οποιεσδήποτε συνθήκες και περιστάσεις.

Και γι' αυτό ακριβώς εκείνοι, που αληθινά το αντιπροσώπευαν αγωνίστηκαν μέχρι θανάτου. Και γι' αυτό διώχτηκε με τόσο αδυσώπητο μίσος. Και διώκεται και σήμερα. Άλλοτε απροκάλυπτα και άλλοτε συγκεκαλυμμένα. Απ' τους εξωτερικούς, αλλά και-προπάντων- τους εσωτερικούς του εχθρούς.

Και γι' αυτό φρόντισαν και φροντίζουν με κάθε τρόπο οι σαλτιμπάγκοι της πολιτικής και της οικονομικής άρχουσας αναρχίας (ντόπιας και διεθνούς) να το κατασυκοφαντήσουν και να το περιθωριοποιήσουν. Και μιλούν για διακριτούς ρόλους. Και αποφασίζουν ή μελετούν να κατεβάσουν τα θρησκευτικά σύμβολα απ' τις αίθουσες των σχολείων ή των δικαστηρίων. Γιατί φοβούνται και τρέμουν την ακαταμάχητη και καταλυτική δύναμή του.

Και είναι εξαιρετικά περίεργο το γεγονός ότι, ενώ οι εχθροί του γνωρίζουν τη δύναμή του και το πολεμούν ανύπνωτα, οι «φίλοι» του δεν κάνουν τίποτε, για να ενεργοποιήσουν τη δύναμή του. Και να πάρουν στο κυνηγητό τους εχθρούς του Ευαγγελίου. Που στο εντόπιο πολιτικό επίπεδο αντιπροσωπεύονται απ' το καθεστώς της λαμογιοκρατίας και της χρεοκοπημένης σε όλα τα επίπεδα φαυλοκρατίας.

Που ανάλογα με τις περιστάσεις μεταμφιέζεται, για να μπορεί συστηματικά να λεηλατεί την τσέπη του λαού, άλλοτε με το δεξί και άλλοτε με το «σοσια-ληστρικό», αριστερό, δήθεν, χέρι του. Και να αποθηκεύει τον ιδρώτα και το μόχθο του λαού πάντα στην ίδια τσέπη, την τσέπη του πολύμορφου και αλληλοδιαπλεκόμενου ληστοκαθεστώτος.

Του οποίου ληστοκαθεστώτος το θράσος και η αφιλοτιμία έχει φτάσει σε τέτοιο παροξυσμό, ώστε – όπως αποκαλύφθηκε τελευταία – να μην ντρέπονται παίρνουν, στο όνομα της φαυλεπίφαυλης νομιμότητάς τους, απ' τα άδεια ταμεία του δημοσίου – την τσέπη, δηλαδή, του φτωχού λαού – σεβαστά ποσά. για κάποια, λέει, «ιδρύματα». Που έχουν, λέει, σκοπό να αποθανατίσουν την αποκρουστική και φαύλη τους ιστορία.

Και τι κάνουν οι θεωρούμενοι «φίλοι» του Ευαγγελίου;

Όχι μόνο δεν ενεργοποιούν τη δύναμή του, αλλά φροντίζουν με κάθε τρόπο να «θέτουν υπό το μόδιον» το επαναστατικό μήνυμά του. Και από εγερτήριο σάλπισμα να το μεταβάλλουν σε θανάσιμο υπνωτικό. Για τους λαούς και τους πολίτες. Έτσι ώστε να μπορούν οι πάσης φύσεως ηλίθιοι και κακούργοι εξουσιαστές να τους δολοφονούν άλλοτε με την πείνα και άλλοτε με τον πόλεμο…

Που σε τελική ανάλυση σημαίνει ότι οι αυτοπροσδιοριζόμενοι ως «φίλοι» του Ευαγγελίου είναι οι μεγαλύτεροι εχθροί του. Και κατ' επέκταση οι μεγαλύτεροι εχθροί των λαών. Γιατί, πέρα από μια «ευσεβή» φλυαρία, είναι, όπως προαναφέραμε το ναρκωτικό των συνειδήσεων, με το οποίο ναρκοθετούν κι υπονομεύουν την ακαταμάχητη δύναμή του, έτσι ώστε να την καθιστούν αναποτελεσματική.

Και αυτοί οι παρουσιαζόμενοι ως «φίλοι» του Ευαγγελίου δεν είναι κάποια αόριστη και συγκεχυμένη μάζα ανθρώπων. Αλλά πολύ συγκεκριμένη. Που αποτελεί μάλιστα συγκεκριμένο καθεστώς, το οποίο λειτουργεί ως ένα είδος κουστωδίας πραιτωριανών. Ωσάν εκείνη που η ρωμαϊκή εξουσία είχε, σύμφωνα με απαίτηση του εβραϊκού συνεδρίου, τοποθετήσει στον τάφο του Χριστού. Για να μην κλέψουν οι μαθητές του το σώμα του και ύστερα ισχυριστούν ότι αναστήθηκε…

Το καθεστώς αυτό, που, ούτε πολύ ούτε λίγο, έχει ανατρέψει και απονευρώσει και απονεκρώσει τις ζωτικές δυνάμεις του Ευαγγελίου ακούει στο, κατά κόσμον, αποκρουστικό όνομα της δεσποτοκρατίας. Του τυραννικού, δηλαδή, εκείνου καθεστώτος, που, πέρα από κάθε λογική και ηθική, έχει τον πρώτο και τελευταίο λόγο για τα ζητήματα της Εκκλησίας και του χριστιανισμού. Όταν δεν θα 'πρεπε να έχει ούτε καν τον τελευταίο.

Γιατί ο Χριστός, προβλέποντας ότι, μετά την αναχώρησή του από τον κόσμο, θα έπεφταν λύκοι βαρείς να κατασπαράξουν το ποίμνιό του, καταδίκασε απερίφραστα κάθε μορφή, όχι μόνο τυραννίας, αλλά και εξουσίας. Και προσδιόρισε τις συντεταγμένες της δικής του κοινωνίας, της Εκκλησίας, δηλαδή, που είναι η ελευθερία των προσώπων και οι σχέσεις δικαιοσύνης ανάμεσά τους.

Και όσο αφορά σ' εκείνους, που θα είχαν την ευγενή φιλοδοξία να αγωνιστούν για το λαό, απόκλεισε ο Χριστός κάθε μορφή εξουσίας και καθόρισε ως μονόδρομο την υπηρεσία και μόνο την υπηρεσία των συνανθρώπων τους Τόσο μάλιστα πολύ, ώστε η προσφορά υπέρ των άλλων να φτάνει μέχρι και την αυτοθυσία.

Γιατί, όπως είπε, και ο ίδιος δεν ήρθε, για να γίνει αφέντης και τύραννος, αλλά υπηρέτης του λαού. Και η υπηρεσία του και η προσφορά του να φτάσει μέχρι το σημείο, ώστε να προσφέρει για το λαό ακόμη και το αίμα του. Και όχι βέβαια με τα λόγια, αλλά στην πράξη…

Που σημαίνει ότι δεν ισχύει το «θα ήμασταν αγκιτάτορες». Αλλά ότι μπορούμε και έχουμε υποχρέωση να είμαστε.

Ή μάλλον πιο σωστά ο μοναδικός και αληθινός αγκιτάτορας είναι το Ευαγγέλιο και μόνο το Ευαγγέλιο. Που προσφέρει τα ακαταμάχητα όπλα, για να αντιμετωπίσουμε τις αρχές και εξουσίες και τους κοσμοκράτορες του κόσμου τούτου.

Και είναι λάθος να περνάμε μια ολόκληρη ζωή αυτοσχεδιάζοντας μετέωρες δικές μας σκέψεις και θέσεις και απόψεις και να μην ξεκλειδώνουμε το οπλοστάσιο του Ευαγγελίου, που η κουστωδία της δεσποτοκρατίας το κρατάει εφτασφράγιστο…

 

 

http://papailiasyfantis.blogspot.com

http://papailiasyfantis.wordpress.com

e-mail: papailiasyfantis@gmail.com

 

Οι τιμητές

 

Του Γιάννη Ποταμιάνου

 

Ρίζωσαν μέσα μας

βαθειά

τα βράδια της αποκοτιάς

Βλάστησαν

οι νύχτες των οραμάτων

έβγαλαν φύλλα

και καρπούς

Με σπόρους γεμίσαμε

τις φούχτες μας

Νεοσσούς ταΐσαμε

Για να πετάξουν

στους ορίζοντες

Που σμιλέψαμε τα βράδια

της οδύνης

 

Ρίζωσαν μέσα μας

βαθειά

Άγρια πάθη και έρωτες

που μας ορίζουν

Δυνάμεις ανίκητες οδηγοί

του χρέους

Ελλοχεύουν οι τιμητές

σε μυστικά σταυροδρόμια

σε μυστικά τούνελ

της καρδιάς

Στον κρόταφο πιστόλι

η ντροπή

ξεσκίζει την συνείδησή μας

σαν σεντόνι

Με παράπονο στα μάτια

έρχονται

όσοι τους μιλήσαμε

για ελπίδες

 

Και εμείς τρέμουμε τα οράματα

που καταθέσαμε

Τρέμουμε τις παλιές

αγάπες

Τρέμουμε τα παλιά συνθήματα

τις παλιές ιδέες

Κρυβόμαστε από τα μάτια

των παιδιών

Πώς να μοιράσουμε

νέες υποσχέσεις;

Μας ρήμαξε της ιστορίας

η στροφή

Και η μοναξιά

έσχατη άρνηση της υποταγής                                       

Έστω, και με τις πληγές σου

να αιμορραγούν,

Προχώρα

 

Περιβάλλον – οικολογική γεωργία και ποιότητα ζωής

 

Του Δρ. Αρτέμιου Μ. Αθανασάκη*

Η μορφή αυτή παραγωγής είναι ιδιαίτερα φιλική με το περιβάλλον και γι' αυτό υποστηρίζεται όχι μόνο από τις οικολογικές οργανώσεις, αλλά και από κάθε πολίτη της "πλανητικής κοινωνίας" που ενδιαφέρεται και "δραστηριοποιείται" για την ποιότητα του περιβάλλοντός του.

Η Οικολογική Γεωργία ευτυχώς, "αγκαλιάζεται" και από πολλά προγράμματα Περιβαλλοντικής Αγωγής και Εκπαίδευσης που σήμερα πραγματοποιούνται σε πολλά σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του τόπου μας.
Η όροι Βιολογική, Οικολογική ή Οργανική Γεωργία αναφέρονται σε ένα εναλλακτικό σύστημα γεωργικής παραγωγής που χαρακτηρίζεται από την ορθολογική και συνετή χρήση φυσικών πόρων.

Το σύστημα αυτό δεν υστερεί σε παραγωγικότητα, περιορίζει σημαντικά τη χρήση συνθετικών χημικών λιπασμάτων και γεωργικών φαρμάκων, προστατεύει τον καταναλωτή και το περιβάλλον, αποκαθιστά τη βιολογική ποικιλομορφία και γονιμότητα του εδάφους και είναι περιβαλλοντικά, κοινωνικά και πολιτικά αποδεκτό.

Με άλλα λόγια, η Οικολογική Γεωργία χρησιμοποιεί ήπιες εναλλακτικές μεθόδους καλλιέργειας, στηριγμένες στη βιολογική ποικιλομορφία και σε φιλοπεριβαλλοντικά μέσα φυτοπροστασίας και λίπανσης, αξιοποιώντας τόσο τα σημερινά τεχνολογικά μέσα, όσο και τις εμπειρίες της τοπικής παράδοσης.

 

Η Βιολογική ή Οικολογική Γεωργία αναπτύσσεται περίπου τα τελευταία 30 χρόνια, αναφέρεται στη φυτική, ζωική και αλιευτική παραγωγή και ορίζεται ως ένα σύστημα διαχείρισης των γεωργικών φυσικών πόρων που περιορίζει σημαντικά τη χρήση συνθετικών χημικών λιπασμάτων και γεωργικών φαρμάκων.

Γι' αυτή την εναλλακτική μορφή γεωργικής παραγωγής χρησιμοποιούνται και οι όροι: αειφορική, αυτοϋποστηριζόμενη, βιώσιμη, αναγεννημένη, χαμηλών εξωτερικών εισφορών ή ισοζυγισμένων εισροών, οργανική ή φυσική και βιοδυναμική γεωργία (4). Από την ποικιλία των ονομασιών αυτών είναι φανερό ότι δεν μπορεί να καθοριστεί με ακρίβεια το περιεχόμενο της Βιολογικής Γεωργίας. Γιατί, για κάθε περίπτωση μιας τέτοιας αγροτικής παρέμβασης υπάρχει ειδική προσέγγιση, ανάλογα με τις κλιματικές, οικονομικές και άλλες συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή βιοκαλλιέργειας.
Η Βιολογική Γεωργία έχει υιοθετηθεί ως όρος στην Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία και Πορτογαλία, η Οικολογική Γεωργία στην Ισπανία, Δανία και Γερμανία, ενώ στην Αγγλία επικρατεί ο όρος Οργανική Γεωργία.

Για την Ελλάδα οι βιολογικές καλλιέργειες "πρωτοακούστηκαν" στη δεκαετία του '70, στο χώρο των υγιεινιστών, ως μορφή παραγωγής με "καθαρά" προϊόντα διατροφής. Κατά την πενταετία 1980-85 δημιουργούνται οι αρχικοί πυρήνες ενημέρωσης και δράσης, όπως η συντονιστική επιτροπή βιοκαλλιεργητών, την οποίαν -κατόπιν- διαδέχεται ο σύλλογος οικολογικής γεωργίας Ελλάδος.

Αργότερα συγκροτήθηκαν πάμπολλοι σύλλογοι και θεσμικές οργανώσεις που μέχρι σήμερα διαδίδουν, βιώνουν και εφαρμόζουν την ιδέα της βιοκαλλιεργητικής φιλοσοφίας. Ωστόσο και στη χώρα μας ακμάζει σήμερα το μοντέλο της υστερικής εντατικοποίησης και μεγιστοποίησης της παραγωγής των αγροτικών προϊόντων, που μέσω και των αποξηράνσεων, εκχερσώσεων, επιδοτήσεων και κυρίως της αλόγιστης χρήσης χημικών ουσιών στη φυτοκαλλιέργεια και στη φυτοπροστασία, δημιούργησε τεράστια προβλήματα στην ανθρώπινη -και όχι μόνο- υγεία.

Τα προβλήματα που ακολούθησαν παγκοσμίως με τις "τρελές αγελάδες", τη "νόσο των πουλερικών", "τη γρίππη των χοίρων" και άλλα διατροφικά σκάνδαλα και συμβάντα, προκάλεσαν αυξημένη ανησυχία στους καταναλωτές. Έγκυρες μελέτες ειδικών επιστημόνων και επιστημονικών ιδρυμάτων έδειξαν ότι προκλήθηκε σημαντική επιβάρυνση στο περιβάλλον από την αλόγιστη χρήση λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων και γεωργικών φαρμάκων, αλλά και στην ανθρώπινη υγεία (1,2,3).

Είναι συνεπώς εύλογη η στροφή της πλανητικής κοινωνίας προς τη Βιολογική Γεωργία, ως πρότασης διαμόρφωσης ενός αειφόρου γεωργικού συστήματος και ως βιώσιμης εναλλακτικής λύσης για τις περισσότερο παραδοσιακές προσεγγίσεις της γεωργίας, που μπορεί να προσφέρει "πάλι" υγιεινά και γευστικά αγροτικά προϊόντα. Χρειάζεται όμως η συγκρότηση μιας ολοκληρωμένης πολιτικής για τη βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη, που θα ανασυγκροτήσει παραγωγικά την ύπαιθρο στη χώρα μας, διατηρώντας τα συγκριτικά πλεονεκτήματά της, όπως είναι οι ήπιες κλιματολογικές συνθήκες, το ιδιόμορφο ανάγλυφο του εδάφους και οι -οικογενειακής μορφής- γεωργικές εκμεταλλεύσεις, σε μικρές εκτάσεις, που ευνοούν – κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις – την παραγωγή βιολογικών προϊόντων (5).

Βασική όμως προϋπόθεση εφαρμογής μιας τέτοιας σοβαρής αγροτικής πολιτικής, σε εθνικό, αλλά και σε πλανητικό -κυρίως- επίπεδο, είναι η διαμόρφωση μιας βαθιάς "οικολογικής συνείδησης" στους παραγωγούς και στους καταναλωτές αλλά και η μεταβολή του παραγωγικού-καταναλωτικού μοντέλου και τρόπου ζωής των πολιτών της πλανητικής κοινωνίας (2,6).

 

Οι σκοποί και στόχοι αυτοί, όπως ορίζονται από την IFOAM (International Federation of Organic Agriculture Movements είναι (1,4,5):

– Η αειφορική διαχείριση της γεωργικής γης και η παραγωγή εύγεστων, υγιεινών προϊόντων.

– Η διατήρηση της βιοποικιλότητας των αγροτικών οικοσυστημάτων.

– Η "υποβοήθηση" λειτουργίας των βιολογικών κύκλων των φυσικών οικοσυστημάτων, που "σέβονται" τους μικρο-οργανισμούς, το έδαφος, τη χλωρίδα, αλλά και τις συνθήκες και συνήθειες εκτροφής των ζώων.

– Η εφαρμογή καλλιεργητικών μεθόδων, που αποκαθιστούν και διατηρούν τη γονιμότητα του εδάφους, εφοδιάζοντάς το με επαρκείς θρεπτικές οργανικές ουσίες. Η μείωση της προστιθέμενης ενέργειας, μέσω της ελάττωσης εισροών γεωργικών λιπασμάτων, φαρμάκων και φυτοφαρμάκων.

– Η αποφυγή ρύπανσης (κυρίως του εδαφικού και υδροφόρου ορίζοντα), με τη χρήση ήπιων, φιλοπεριβαλλοντικών γεωργικών τεχνικών.

– Η προστασία της υγείας παραγωγών, καταναλωτών και πολιτών.

Οι στόχοι και σκοποί αυτοί έχουν ωθήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) να "αγκαλιάσει" τα τελευταία χρόνια, το χώρο των βιοκαλλιεργειών, θεσπίζοντας κίνητρα για την παραπέρα εξάπλωσή τους.

Έτσι στην Περιβαλλοντική Πολιτική της Ε.Ε. (2078/92) εντάσσεται με σαφήνεια η έννοια της βιολογικής γεωργίας και τα πλαίσια κανονισμών που προβλέπουν ενισχύσεις σε αγρότες οι οποίοι εφαρμόζουν τις αρχές της, στοχεύοντας πάντα σ' ένα γεωργό ενημερωμένο, ευαισθητοποιημένο και συνειδητοποιημένο, όχι μόνο για την παραγωγή των προϊόντων του, αλλά και για την προστασία του περιβάλλοντός του.

Επίσης προκειμένου να εξασφαλιστεί η γνησιότητα της βιολογικής παραγωγής και η σήμανση ενός προϊόντος, ως βιολογικού, η Ε.Ε. έχει εκδώσει και θέσει σε εφαρμογή από τον Ιούλιο του 1991, τον κανονισμό 2092 για το βιολογικό τρόπο παραγωγής γεωργικών προϊόντων, που καθιστά πλέον τις βιοκαλλιέργειες μέρος του επίσημου σκηνικού της παγκόσμιας γεωργικής ανάπτυξης.

Και τούτο γιατί έχει πλέον διαπιστωθεί ότι το οικολογικό σύστημα οργάνωσης και λειτουργίας της γεωργικής πράξης σέβεται τη φύση, προσπαθώντας να συνεργαστεί αρμονικά μαζί της. Στη λογική αυτή εντάσσεται -όπως φαίνεται από τη χάραξη των προαναφερόμενων στόχων της βιολογικής γεωργίας- η διατήρηση ενός ζωντανού και υγιούς εδάφους, η διατήρηση της μεγαλύτερης δυνατής ποικιλομορφίας ζωικών και φυτικών οργανισμών στο καλλιεργούμενο οικοσύστημα, ο έλεγχος των φυτοπαρασίτων μέσω της "φυσικής αυτορύθμισης" και ακόμη η όσο το δυνατόν πληρέστερη ανακύκλωση της ύλης και η αποφυγή χρήσης χημικών συνθετικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων (7).

 

Και τούτο γιατί η Βιολογική-Οικολογική Γεωργία χρησιμοποιεί ήπιες μεθόδους καλλιέργειας και μέσα φυτοπροστασίας και λίπανσης που δεν αποτελούν κίνδυνο για το περιβάλλον, αξιοποιώντας τις κατακτήσεις της επιστήμης, της τεχνολογίας και της εγχώριας παράδοσης.

Χρειάζεται όμως να διευκρινιστεί ότι δεν ταυτίζεται απολύτως με την παραδοσιακή γεωργία, ούτε και αποτελεί επιστροφή στη λίθινη εποχή, όπως συχνά της καταλογίζεται, αλλά αξιοποιεί κάθε νέα επιστημονική γνώση, στο βαθμό βεβαίως που αυτή είναι συμβατή με τις φυσικές διαδικασίες, υιοθετώντας ταυτόχρονα και τις πολύτιμες "ξεχασμένες" παραδοσιακές τεχνικές.

Έτσι αντιμετωπίζει τους παράγοντες που καθορίζουν την έκταση και την ποιότητα της παραγωγής "ολιστικά". Αναγνωρίζει δηλαδή στα αγροτικά οικοσυστήματα, όπως και σε κάθε οικοσύστημα, ότι ο κάθε παράγοντας επηρεάζει και επηρεάζεται από άλλους παράγοντες. Αυτή την ολιστική πραγματικότητα, η Βιολογική Γεωργία θεωρεί κρίσιμη για τις επιλογές και τις πρακτικές της. Με άλλα λόγια οι μεθοδεύσεις της αντιμετωπίζουν τη φύση σαν ένα ζωντανό οργανικό σύνολο που δεν μπορεί να τεμαχιστεί γνωστικά. Και ακόμη θεωρεί ότι ο -έστω αναπόφευκτος, για μεθοδολογικούς λόγους- επιμερισμός των επιστημονικών αρχών, δεν μπορεί να εμποδίζει την προσέγγιση κοινών θετικών επιδιώξεων για τη φύση, την κοινωνία, την οικονομία και την παραγωγή. Γιατί όταν η έρευνα είναι κατατετμημένη και απολύτως εξειδικευμένη, τότε η ενότητα αλλά και η σημασία σπουδής της φύσης, χάνεται.

Η Βιολογική Γεωργία συνεπώς δεν αρκείται σε αποσπασματικές γεωργικές πρακτικές, αλλά σε διαδικασίες που λειτουργούν ως συνέπεια και συνέχεια των προηγούμενων και των επόμενων. Γι' αυτό και δεν ενδιαφέρεται – για παράδειγμα – απλώς να χρησιμοποιήσει το "κατάλληλο" βιοκτόνο για να αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα στην καλλιέργεια, αλλά να εντοπίσει την "αιτία" τους, σε επίπεδο ολιστικό και μακροπρόθεσμο.

Προς τούτο, βασικές επιλογές, τεχνικές και μέθοδοι εργασίας στις βιοκαλλιέργειες αποτελούν (1,4,10):

 

Ι. Η άροση σε βάθος, μέχρι 15 cm, για τη διατήρηση των μικροοργανισμών του εδάφους.

ΙΙ. Η λιπασματοποίηση-κομποστοποίηση, με τριφύλλι, βίκο, αφαλατωμένα φύκια, ροκανίδια από ελιές, ιχθυάλευρα, οστεάλευρα, αιματάλευρα, ορυκτές ύλες (φωσφορίτης) και κοπριές ζώων που ζυμώνονται και χρησιμοποιούνται ως λίπασμα.

ΙΙΙ. Η απομάκρυνση ζιζανίων, μόνον όταν αυτά ανταγωνίζονται την αύξηση της καλλιέργειας, όχι με ζιζανιοκτόνα, αλλά με άλλα μηχανικά μέσα και την αμειψισπορά, η οποία, στηριγμένη στην εναλλαγή των καλλιεργειών, χρησιμοποιεί βιολογικά φυτοπροστατευτικά μέσα.

IV. Ο έλεγχος των ασθενειών, με παγίδες χρωμάτων, τα οποία αντιστοιχούν στους εχθρούς των καλλιεργειών.

 

Σήμερα οι βιοκαλλιέργειες σημειώνουν σημαντική αύξηση, στις ευαίσθητες οικολογικά, χώρες της Ευρώπης. Σύμφωνα με στοιχεία της Ε.Ε. κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες, πολλαπλασιάστηκαν κατά πολύ οι εκτάσεις των αγροτεμαχίων που καλλιεργούνται σύμφωνα με τις αρχές της βιολογικής γεωργίας, ενώ πολλαπλασιάστηκε και η κατανάλωση των βιολογικών προϊόντων στο σύνολο της ευρωπαϊκής αγοράς.

Η αύξηση αυτή -μεγαλύτερη ή μικρότερη ανά χώρα- εξαρτάται από την αγροτική της πολιτική, την οικολογική ευαισθησία των πολιτών της, αλλά και από το κύρος, την αξιοπιστία και την υπευθυνότητα τόσο των βιοκαλλιεργητών, όσο και των θεσμικών φορέων της βιολογικής γεωργίας.

Σημαντικοί παράγοντες στη ραγδαία αυτή ανάπτυξη των βιοκαλλιεργειών, τα τελευταία χρόνια, συνιστούν (7,10):

α. Η έντονη παρουσία, εμπλοκή και δράση των οικολογικών κινημάτων για την προστασία και ποιότητα του ολιστικού περιβάλλοντος, σε τοπικό και πλανητικό επίπεδο, από τη δεκαετία του '60. Η φιλοσοφία και δράση των κινημάτων αυτών για την ποιότητα ζωής, κυρίως κατά τη δεκαετία του '80, προκάλεσε σημαντική αύξηση της τάσης για παραγωγή και κατανάλωση βιολογικών προϊόντων, που επηρέασε ενισχυτικά τις προσπάθειες των βιοκαλλιεργητών για παραγωγή υγιεινών και εύγεστων αγροτικών προϊόντων.
β. Η επιστημονική έρευνα σε Ινστιτούτα Βιολογικής Γεωργίας, που δεν περιορίστηκε μόνο στην επιστημονική αμφισβήτηση της ποιότητας των συμβατικών γεωργικών προϊόντων, αλλά προμήθευσε και την απαραίτητη τεχνογνωσία για την ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας.

γ. Οι κοινές προδιαγραφές (standards) στη νομοθεσία των ευρωπαϊκών χωρών για τα βιολογικά προϊόντα. Γιατί οι προηγούμενες νομοθετικές διαφοροποιήσεις ανά χώρα, δεν διευκόλυναν τη διακίνηση των βιολογικών προϊόντων, έξω από τα σύνορά τους. Έτσι η ψήφιση από το 1991, ενιαίων προδιαγραφών για τις χώρες της Ε.Ε., αλλά και για τις εισαγωγές βιολογικών προϊόντων από τρίτες χώρες, έχει ευνοήσει σημαντικά το κίνημα της οικολογικής γεωργίας, καθώς και την εφαρμογή των αρχών και μεθόδων της.

δ. Η προώθηση του μάρκετινγκ βιολογικών προϊόντων από χώρες (Δανία, Γερμανία, Σουηδία, Ολλανδία κ.ά.) στις οποίες η παραγωγή, κατανάλωση και διακίνηση βιολογικών προϊόντων έχει ευρέως διαδοθεί και εξαπλωθεί.

ε. Η ένταξη των προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Αγωγής και Εκπαίδευσης στα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα, τα οποία στην προβληματική τους, στη θεματική τους και στη μεθοδολογία τους, εμπεριέχουν προβλήματα και ζητήματα, όπως αυτά των βιολογικών προϊόντων, που επηρεάζουν την ποιότητα του συνολικού περιβάλλοντος.

Χρειάζεται όμως η εναλλακτική αγροτική πολιτική ανάπτυξης, στο επίπεδο και της ελληνικής κοινωνίας, να συμπεριλάβει (8):

 

Ι. Την εφαρμογή ταχύρυθμων προγραμμάτων ευαισθητοποίησης, ενημέρωσης και εκπαίδευσης των γεωργών-παραγωγών για τις εξελίξεις του γεωργικού τομέα.

ΙΙ. Την οικονομική, τεχνολογική και θεσμική στήριξη των βιοκαλλιεργητών.

ΙΙΙ. Τη δημιουργία υποδομών τυποποίησης και εμπορίας των βιολογικών προϊόντων.

IV. Την εντατικοποίηση ελέγχων στα εγχώρια και εισαγόμενα προϊόντα για την προστασία της παραγωγής "καθαρών" προϊόντων.

V. Τη διαμόρφωση συλλογικών υποδομών που μειώνουν το κόστος παραγωγής, βελτιώνουν τις συνθήκες εργασίας και εμψυχώνουν τις νέες γενιές να ασχοληθούν με εργασιακές πρακτικές οι οποίες βελτιώνουν το πραγματικό επίπεδο ποιότητας της ανθρώπινης και μη ζωής.

Ωστόσο, η ανάπτυξη της Βιολογικής-Οικολογικής Γεωργίας και Κτηνοτροφίας αντιμετωπίζει προβλήματα, όπως είναι (3,9):

– H  έλλειψη τεχνογνωσίας σε ζητήματα που κυρίως αφορούν τη λίπανση και φυτοπροστασία των βιοκαλλιεργειών.

– Η ελλιπής ενημέρωση ή και παραπληροφόρηση των καταναλωτών και των πολιτών για τα βιολογικά προϊόντα. 

– Η ανοργάνωτη και περιστασιακή διακίνηση και εμπορία των προϊόντων. Η αδύναμη οικονομική στήριξη των βιοκαλλιεργητών κ.ά.

Όμως, παρ' όλες τις δυσκολίες, η Βιολογική Γεωργία και Κτηνοτροφία είναι επιθυμητή, προσεγγίσιμη και αποδοτική και επιβάλλεται από την αναγκαιότητα προστασίας της φύσης και της υγείας των έμψυχων δημιουργημάτων της.

* Ο Δρ. ΑΡΤΕΜΙΟΣ Μ. ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ είναι M.Sc., M.Ed. καθηγητής Μαρασλείου Διδασκαλείου Πανεπιστημίου Αθηνών

1. Αγρότης, Περιοδ. Υπουργείου Γεωργίας και Φυσικών Πόρων, τ. 392 και 398, Λευκωσία, Μάρτιος 1998.

2. Αθανασάκης Α., Η Περιβαλλοντική Αγωγή σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης, εκδ. Χρ. Δαρδανός, Αθήνα 2005.

3. Αρβανίτης Θ., Εξομολογήσεις ενός βιοκαλλιεργητή, τ. 45, Μεσόγειος SOS, Αθήνα 2004.

4. Γεωργική Τεχνολογία, Αφιέρωμα στη Βιολογική Γεωργία, εκδ. Γεωργική Τεχνολογία, Αθήνα, Σεπτέμβριος 1997.

5. ΔΗΩ, Περιοδ. Οργανισμού Ελέγχου και Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων, εκδ. ΕΚΑ, Ιανουάριος 1996.

6. Λουλούδης Λ., Χημικός ή οργανικός γεωργός: Ένα σύγχρονο δίλημμα, περιοδ. Νέα Οικολογία, τ. 24, Αθήνα 1991.

7. Παλυράκης Ι., Περιβαλλονική Γεωργία, εκδ. Ψύχαλος, Αθήνα 2003.

8. Παπαχρήστου Λ., Εισήγηση στο 4ο Διεθνές Συνέδριο Βιολογικής Γεωργίας, Θήβα 26-28 Μαϊου 2006.

9. Παπαϊωάννου Δ., Ένας βιοκαλλιεργητής διηγείται, Περιοδ. Νέα Οικολογία, Αθήνα 1988.

10. Πρακτικά Ημερίδας Οικολογικής Κίνησης Πάτρας, Τα φυτοφάρμακα στο πιάτο μας: Η πρόκληση της Βιολογικής Γεωργίας, εφημ. "Εν αιθρία", Πάτρα, Απρίλιος 2005.

 

ΠΗΓΗ: Χανιώτικα Νέα 03/08/09,  http://www.chania-info.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=477&Itemid=178

 

Στις βιοκαλλιέργειες το μέλλον της γεωργίας

Της Μαρίας Γιουκουρέλη 

 

 

Aντίθετα, δεν είναι αισιόδοξα τα μηνύματα για τα προϊόντα συμβατικής γεωργίας, που αντιμετωπίζουν προβλήματα στην εγχώρια και ξένη αγορά. Mάλιστα, στα αίτια της αρνητικής εικόνας που παρουσιάζουν οι ελληνικές εξαγωγές αγροτικών προϊόντων αναφέρονται για παράδειγμα οι μεγάλες αποστάσεις και το υψηλό κόστος μεταφοράς, καθώς και οι ελληνοποιήσεις εκατομμυρίων τόνων αγροτικών προϊόντων τρίτων χωρών.

H ευαισθητοποίηση των καταναλωτών σε θέματα διατροφής έχει οδηγήσει και στην Eλλάδα σε αύξηση της ζήτησης για τα βιολογικά προϊόντα. Eνδεικτικό είναι το γεγονός ότι οι πωλήσεις των βιολογικών προϊόντων στην εγχώρια αγορά αυξήθηκαν το 2004 κατά 10% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ την τελευταία πενταετία η αύξηση ανήλθε σε 150%.

Ωστόσο, στην κατάταξη των χωρών βάσει του ποσοστού των βιολογικών εκμεταλλεύσεων επί της συνολικής έκτασης η Eλλάδα βρίσκεται στη 31η θέση με τη βιολογική γεωργία να καλύπτει περίπου το 0,86% της συνολικής της έκτασης, δηλαδή 289.440 στρέμματα με 6.047 βιολογικές εκμεταλλεύσεις (2003).

 

Mε εξαίρεση λοιπόν τη βιολογική γεωργία, όπως προκύπτει από τη μελέτη, η γεωργική απασχόληση δεν είναι πια ελκυστική για τους νέους, ενώ στα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο αγροτικός τομέας περιλαμβάνεται ο καταμερισμός των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, η πολυαπασχόληση των αγροτών, κ.ά.

 Πρόβλημα αποτελούν, εξάλλου και οι «ελληνοποιήσεις» εκατομμυρίων τόνων αγροτικών προϊόντων τρίτων χωρών. Επιπλέον, οι μεγάλες αποστάσεις και το υψηλό κόστος μεταφοράς και διανομής αγροτικών προϊόντων στα κέντρα κατανάλωσης, οι «μεσάζοντες», η ελλιπής ενημέρωση των αγροτών και το πενιχρό συχνά ενδιαφέρον σε ότι αφορά τις εξαγωγές είναι οι βασικοί αρνητικοί παράγοντες, που περιορίζουν την εξαγωγική προσπάθεια κυρίως νωπών αγροτικών προϊόντων της χώρας, ενώ προστίθενται ο ανεπαρκής βαθμός της τυποποίησης και η ακατάλληλη συσκευασία στους παράγοντες, που επηρεάζουν αρνητικά τις εξαγωγές.

Η σπουδαιότητα του αγροτικού τομέα για την ελληνική οικονομία αντικατοπτρίζεται και από τη διάρθρωση του AEΠ. Σύμφωνα με τα στοιχεία το γεωργικό προϊόν συνιστά το 7% του AEΠ για το 2004. To 70% του AEΠ αποτελούν οι υπηρεσίες, 15% η βιομηχανία και 8% οι κατασκευές.

Η συμμετοχή της γεωργίας στο AEΠ έχει μειωθεί σε σχέση με παλαιότερα χρόνια όπου ανερχόταν στο 17% του AEΠ (1980).

Στo πλαίσιo της EΕ ωστόσο η συμμετοχή εξακολουθεί και κινείται σε υψηλότερα επίπεδα αν ληφθεί υπόψη ότι ο μέσος όρος κυμαίνεται στο 1,5%.

 

 

H χρησιμοποιούμενη γεωργική γη ανέρχεται σε 3,5 εκατ. εκτάρια και αντιστοιχεί στο 27% της συνολικής επιφάνειας, σε σύγκριση με το (55-60% της EE «των 15»).Tο 40% της επιφάνειας είναι χαρακτηριζόμενο ως «βοσκότοπος» ή «μόνιμα βοσκοτόπια» (το 60% των μόνιμων βοσκότοπων είναι κρατικής ιδιοκτησίας), τα δάση είναι 20%, αντικατοπτρίζοντας την ορεινή φύση του ελληνικού τοπίου.

Tα προϊόντα γεωργίας & τροφίμων καλύπτουν το 30% περίπου των συνολικών εξαγωγών (σε σύγκριση με το 7-8% στην EE-15) και το 13-14% των συνολικών εισαγωγών.
Aπό το σύνολο της γεωργικής γης το 35%-40% καλλιεργείται με αροτραίες καλλιέργειες, το 20% με ελαιόδεντρα το 11% με βαμβάκι, το 8% με φρούτα και λαχανικά, το 3,5% με αμπέλια και το 1,5% με καπνό.

ΠΗΓΗ: ΗΜΕΡΗΣΙΑ, 17/8/2005, Ειδήσεις – Οικονομία,  http://www.comoutos.gr/downloads/articles/bio/bioarticle_002.htm

 

sancta simplicitas …

(Σ. Σ. Περί ΣΥΡΙΖΑ και … Δραγώνα)

 

Του Στάθη (Σταυρόπουλου)

 

Patria ο muerte, αυτό ήταν το διεθνιστικό σύνθημα των Κουβανών επαναστατών…  «Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο» ονόμαζαν οι Σοβιετικοί τον αντιφασιστικόν αγώνα κατά των Ναζί… «Η διαμαρτυρία είναι πατριωτισμός» διαδήλωναν οι Αμερικανοί εναντίον του πολέμου στο Βιετνάμ……………………………………………. Τούτων ούτως εχόντων, αναρωτιέμαι τι γύρευε ο Κατσαντώνης (δεδομένου ότι δεν εγνώριζε πως είναι Ελληνας) στα Φάρσαλα, αυτός ένας επινοημένος…

 Επιτέλους! καλά νέα – μετά από πολύ καιρό – απ' τον ΣΥΡΙΖΑ! Υστερα από μία περίοδο διχόνοιας και ερίδων που ταλάνισαν έως παράλυσης σχεδόν τις συνιστώσες και τη συνισταμένη, βρέθηκε επιτέλους ο κοινός τόπος, το τίμιο ξύλο, η ιερά σινδόνη που μπόρεσε να τους τυλίξει όλους σε ένα ψήφισμα ενότητας: υπέρ της κυρίας Δραγώνα! Θαύμα-θαύμα!

 

Και διαφωνώ απολύτως με το πνεύμα εφημερίδων όπως το «Εθνος», που παίρνει το πράγμα στο ψιλό γράφοντας: «Αυτό και αν είναι είδηση… Σύσσωμη η κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ εξέδωσε ανακοίνωση στήριξης ενός… κυβερνητικού στελέχους γιατί, όπως υποστηρίζουν, δέχεται επίθεση από ακροδεξιούς κύκλους».

 

Δεν ξέρω αν στους «ακροδεξιούς κύκλους» ο ΣΥΡΙΖΑ τσουβαλιάζει τον Μίκη Θεοδωράκη για παράδειγμα, ή αν όποιος άλλος έχει κάτι να αντιλέξει στα λεγόμενα από την υφισταμένη της κυρίας Διαμαντοπούλου, κυρία Δραγώνα, πρέπει να ριφθεί στην πυρά ή να κλειστεί σε ψυχιατρείο, αλλά πρέπει να παραδεχθώ, όσον κι αν μου είναι θλιβερά κωμικό, ότι ακόμα κι αν δεν είχε ιδρυθεί ο ΛΑΟΣ, θα έπρεπε να έχει εφευρεθεί, διότι άλλο καλύτερο ελιξίριο για την αποβλάκωση της Αριστεράς δεν θα μπορούσε να 'χει επινοήσει η άρχουσα τάξη και η νεοταξίτικη σκέψη.

 

Είναι πλέον θεία μωρία να χαρίζουν κάποιοι αριστεροί την πατρίδα στους ακροδεξιούς εθνικιστές που επανειλημμένως άλλωστε την έχουν προδώσει, και ταυτοχρόνως να συντάσσονται με όλο εκείνο το σύστημα που εξαπολύει την ιδεολογική τρομοκρατία που χρειάζεται η εξουσία για να κυριαρχεί.

 

Ο εθνικισμός, κύριοι αυτής της αριστεράς, συνδεόταν πάντα με ξένες δυνάμεις. Ο εθνικισμός, κύριοι αυτής της αριστεράς (που είναι ικανή να συκοφαντήσει για εθνικισμό και τη μάνα της) βρίσκεται στην πλευρά που υπηρετεί υπάλληλος η κυρία Δραγώνα.

 

Παρατράβηξε το αστείο – ούτε καν ανήθικο κι ηλίθιο δεν είναι… 

 

ΠΗΓΗ1: Έντυπη Έκδοση, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 16 Ιανουαρίου 2010, http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=16/01/2010&id=121669

Φορά, φόρα, διαφορά και διαφθορά

 

Του Αγιορείτη μοναχού Μωυσή

Η πολιτεία μας από καιρό έχει πάρει φόρα. Φόρα κατά το ως άνω λεξικό σημαίνει γρήγορη κίνηση προς ορισμένη κατεύθυνση, ορμή. Βέβαια εδώ δεν είναι πολύ συγκεκριμένη η κατεύθυνση, όμως η φόρα είναι αρκετά μεγάλη νομίζουμε. Είναι σίγουρα κατηφόρα. Συμβαίνει το "με τη φόρα που έχεις θα φας τα μούτρα σου" ή "με τη φόρα που έχει δεν τον σταματάει κανείς". Τελικά "ποιος θα του κόψει τη φόρα;" Η κυβέρνηση δεν καλλιεργεί στα σχολεία μας και γενικά στον δημόσιο βίο μια αγάπη στην πατρίδα, ένα γνήσιο πατριωτισμό, ιστορική συνείδηση, ένα αίσθημα εθνικής αξιοπρέπειας, γοήτρου, ισχύος, κύρους της πατρίδας μας.

Δεν είναι μόνο η σημερινή κυβέρνηση που έχει πάρει αυτή τη φόρα. Από καιρό η εκπαιδευτική πολιτική της χώρας καλλιεργεί συστηματικά και μεθοδικά τον γενικό αφελληνισμό των Ελληνοπαίδων, μην τυχόν και μολυνθούν από κάποιο υπόγειο ή ουρανοκατέβατο εθνικισμό. Η ιστορία μας γελοιοποιείται, ειρωνεύεται, ξαναγράφεται και παρουσιάζεται ως ξαναζεσταμένη σούπα. Η δημοσιογραφία μας στην πλειοψηφία της περιγελά κάθε αναφορά στην πατρίδα μας, στη γλώσσα μας, στην ιδιαίτερη παράδοση, στον ελληνορθόδοξο πολιτισμό. Το μόνο που ενδιαφέρει πλέον τον Νεοέλληνα είναι η υπερκατανάλωση.

Η φόρα έχει φορά και η φορά φόρα. Φορά σημαίνει κατεύθυνση κινούμενου πράγματος. Έτσι πηγαίνουμε με τη δημιουργημένη φορά των πραγμάτων. Στρίβουμε λοιπόν το πανί στη φορά του ανέμου και ακολουθούμε αδιαμαρτύρητα τη φορά του ρεύματος και των πραγμάτων. Φθάσαμε να θεωρούμε με αυτή τη φόρα και τη φορά ότι σχεδόν όλα τα δεινά του τόπου προέρχονται από την εκκλησία. Τα μαγείρεψαν έτσι, ώστε να θέλαμε να μην ήταν μέσα στα ελληνικά όρια το Άγιον Όρος. Να ντρεπόμαστε με λίγα λόγια που είμαστε Έλληνες.

Η διαφορά μας είναι ότι δεν θέλουμε να διαφέρουμε. Διαφορά σημαίνει έλλειψη ομοιότητας. Δεν τον αντέχουμε. Αισθανόμαστε μόνοι. Έτσι φοβόμαστε να έχουμε διαφορά απόψεων, αντιλήψεων, ιδεών. Δεν μπορούμε την ανομοιότητα, την απόσταση από τον συρμό, την κοινή γνώμη, τη μόδα, την επικαιρότητα. Διατηρούνται όμως οι διαφορές γειτονικών κρατών, οι συζυγικές, οι χρηματικές, και γίνονται μάλιστα αγεφύρωτες. Δεν έχουμε ειρηνική επίλυση των διαφορών και δημιουργούνται διαφωνίες, διενέξεις, φιλονικίες, διαζύγια, διασυρμοί, αντινομίες και πόλεμοι.

Η τοιαύτη φόρα και φορά και διαφορά έφερε, αγαπητοί μου, τη δόλια διαφθορά. Διαφθορά σημαίνει φθορά ηθών, εξαχρείωση, ανηθικότητα. Καταστάσεις γνωστές, που χρησιμοποιούνται αθέμιτα μέσα, παραβιάσεις νόμων, με δωροδοκίες προς εύκολο και μεγάλο πλουτισμό. Προέχει το ίδιον όφελος. Έχουμε κατά κοινή ομολογία διαφθορά των αξιωματούχων στη δημόσια διοίκηση, στην κοινωνία, στην πολιτεία. Διαφθορά ηθική, ψυχική, απερίγραπτη, αφάνταστη. Αποτέλεσμα ο εκμαυλισμός, η φαυλότητα, ο εκφυλισμός, η ατιμία, η σήψη και η δυσωδία. Δεν τηρείται κανένας ηθικός φραγμός, ασυδοσία, ακολασία, προστυχιά, ασέβεια. Εξαχρείωση, έκλυση ηθών.

Οι αόριστες εκφράσεις των λεξικών έχουν συγκεκριμενοποιηθεί και σταθεροποιηθεί στην άμοιρη πατρίδα μας. "Με τα λόγια, τις πράξεις και το παράδειγμά τους έχουν διαφθείρει τα ήθη των νέων". Έχει πια εκφυλισθεί σε αυτή τη χώρα κάθε έννοια ηθικής και αξιοπρέπειας. "Η φτώχεια, η αθλιότητα και η έλλειψη παιδείας έχουν εξαχρειώσει τους κατοίκους πολλών περιοχών της χώρας". "Με δωροδοκίες, χρηματισμούς και αθέμιτα μέσα έχει εκφαυλίσει τους υπαλλήλους της υπηρεσίας και του εγκρίνουν τα πάντα".

Η κατάσταση είναι όντως τραγική. Θα τη διορθώσουν κάποιες επιτροπές και κάποια λογύδρια; Αν δεν υπάρχει όραμα, στόχος ιερός, νόημα βαθύ ζωής, έμπνευση, πίστη, ελπίδα, δάσκαλοι με μεράκι, ρασοφόροι με φιλότιμο και ανιδιοτέλεια, παιδεία, εκκλησία, οικογενειακή αγωγή με ζωντανό παράδειγμα, τίποτε δεν μπορεί να γίνει. Καμία εξεταστική επιτροπή της Βουλής δεν μπορεί να απαλλάξει την Ελλάδα από τη διαφθορά. Χρειάζεται θυσία, γενναιότητα, επιστροφή, ταπείνωση, μετάνοια, επανατοποθέτηση και αναδιατύπωση του σκοπού της ζωής, της ιερότητας και της μοναδικότητας του ανθρωπίνου προσώπου. Ο Ντοστογιέφσκι το είπε έγκυρα και έγκαιρα: Δίχως Θεό όλα επιτρέπονται! Σε επόμενη γραφή μας θα αναφερθούμε σε λίγες φωτεινές εξαιρέσεις, για να μη μελαγχολήσουμε τελείως. 

 

ΠΗΓΗ: Εφημ. Μακεδονία, Ιαν 17, 2010, http://www.makthes.gr/index.php?name=News&file=article&sid=49849