ΤΡΑΠΕΖΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ:

Η ευρηματική δημιουργία του χρήματος, η ιδιάζουσα λειτουργία του χρηματοπιστωτικού κλάδου, οι τραπεζικές επιδρομές, η κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών και η ενδεχόμενη χειραγώγηση της τιμής του χρυσού, από την τραπεζική ναυαρχίδα

Του Βασίλη Βιλάρδου*

«Άφησε με ελεύθερο να εκδίδω και να ελέγχω τα χρήματα ενός έθνους και δεν με ενδιαφέρει ποιος ψηφίζει τους νόμους του», είχε αναφέρει χαρακτηριστικά ο M. A. Rothschild, επιφανές μέλος της ομώνυμης ευρωπαϊκής (γερμανικής) ιουδαϊκής οικογένειας, η οποία ίδρυσε στα τέλη του 18^ου αιώνα τα γνωστά τραπεζικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Ο δε αμερικανοκαναδός οικονομολόγος J.K. Galbraith, γνωστός υπέρμαχος του φιλελευθερισμού, είχε τονίσει ότι, «Η διαδικασία, με την οποία οι τράπεζες δημιουργούν νέο χρήμα, είναι τόσο απλή, που το μυαλό αηδιάζει».        

Αναλυτικότερα, με τη διαδικασία της «δημιουργίας» χρήματος «κατασκευάζεται» ουσιαστικά το «λογιστικό χρήμα», το οποίο στη συνέχεια «διοχετεύεται» στο κυκλοφοριακό σύστημα της Οικονομίας. Το γεγονός αυτό δεν συμβαίνει βέβαια με την εκτύπωση χρημάτων, αλλά με την λήψη δανείων εκ μέρους του δημοσίου, των επιχειρήσεων και των ιδιωτών, από τις εμπορικές τράπεζες – επίσης, με τη δανειοδότηση των ιδιωτικών τραπεζών από τις εκάστοτε κεντρικές τους, ή από την αντίστοιχη μεταξύ τους, στη διατραπεζική αγορά.

Για παράδειγμα, όταν μία εταιρεία (ιδιώτης, δημόσιο) δανείζεται από μία εμπορική τράπεζα, «δημιουργούνται» αυτόματα νέα χρήματα – όπως και όταν η ιδιωτική τράπεζα δανείζει κάποια άλλη ή δανείζεται από την κεντρική. Εκτός αυτού, δημιουργούνται επίσης νέα χρήματα από τις ιδιωτικές τράπεζες, όταν αγοράζουν στοιχεία του Ενεργητικού τους (αξιόγραφα, ακίνητα κλπ), ανοίγοντας πιστωτικό λογαριασμό (όψεως) στον πωλητή, με τον οποίο συναλλάσσονται.

Έτσι λοιπόν, η «δημιουργία» του νέου χρήματος είναι συνδεδεμένη με τη δημιουργία πιστώσεων, ενώ η εξόφληση των πάσης φύσεως δανείων, ή η πώληση των στοιχείων του ενεργητικού από τις τράπεζες «καταστρέφει», περιορίζει δηλαδή, την υφιστάμενη ποσότητα χρημάτων. Τα «άϋλα» χρήματα δε που «παρασκευάζονται» ή «καταστρέφονται» με αυτόν τον τρόπο, ονομάζονται, σε αντίθεση με αυτά που προέρχονται από τα ευγενή μέταλλα, «Fiat Money» – από το λατινικό «fiat», το οποίο μεταφράζεται ως «δημιουργία» (στην προκειμένη περίπτωση, χρήματα που δημιουργούνται από το τίποτα.

Είναι ίσως σκόπιμο να προσθέσουμε εδώ ότι, τα χρήματα που δημιουργούνται με αυτή τη «μαγική» διαδικασία, αντιπροσωπεύουν πραγματικές αξίες (ΑΕΠ), εφόσον δανείζονται έναντι υλικών αξιών (ακίνητα, αξιόγραφα, μετοχές κλπ), οι οποίες «δεσμεύονται» από τις τράπεζες σαν εγγυήσεις. Όταν όμως οι υλικές αυτές αξίες είναι υπερτιμημένες, όπως στο παράδειγμα των Subprimes (Η.Π.Α., Ισπανία, Ιρλανδία κλπ), όταν δηλαδή υπάρχουν «στρεβλώσεις» στις αγορές, τότε τα χρήματα που δημιουργούνται με το συγκεκριμένο αντίκρισμα είναι εντελώς αδικαιολόγητα – με αποτέλεσμα να «εκβάλλουν» στις γνωστές μας χρηματοπιστωτικές κρίσεις, όπου «καταστρέφονται» (διαγράφονται) στην πραγματικότητα οι υπερβάλλουσες ποσότητες.

Οφείλουμε να σημειώσουμε επίσης ότι, οι εμπορικές τράπεζες επιτρέπεται να δανείζουν στους καταναλωτές (επιχειρήσεις και ιδιώτες), ένα συγκεκριμένο πολλαπλάσιο ποσόν των συναλλαγματικών αποθεμάτων τους (καταθέσεων), στην εκάστοτε κεντρική τράπεζα. Στην Ευρώπη (ΕΚΤ) είναι υποχρεωμένες να διαθέτουν ένα ελάχιστο απόθεμα καταθέσεων (ρεζέρβα) ύψους 2% – γεγονός που σημαίνει ότι μπορούν να δανείζουν το 50πλάσιο των καταθέσεων που διατηρούν στην κεντρική τράπεζα, με τη μορφή λογιστικών χρημάτων (θα αλλάξει στο 33πλάσιο, με βάση τη συνθήκη της Βασιλείας ΙΙΙ, αλλά από το 2018 – τόσος ήταν ο «πολλαπλασιαστής» κεφαλαίων στη Lehman Brothers, όταν χρεοκόπησε).

Σε ορισμένες χώρες (Καναδάς, Σουηδία, Μ. Βρετανία) δεν είναι υποχρεωμένες οι ιδιωτικές τράπεζες να διαθέτουν ελάχιστα αποθέματα στις κεντρικές. Φυσικά τηρούνται παράλληλα ορισμένοι άλλοι κανόνες, όπως το ύψος των καταθέσεων σε σχέση με την εκχώρηση δανείων, έτσι ώστε να υπάρχει κίνητρο για τις τράπεζες, η «διαχείριση» των αποταμιεύσεων και διάφοροι άλλοι, στους οποίους θα αναφερθούμε εκτενέστερα στο μέλλον. Ειδικά όσον αφορά τα μετρητά χρήματα, η δημιουργία τους είναι αποκλειστικό «προνόμιο» της εκάστοτε κεντρικής τράπεζας – αν και αποτελούν ένα ελάχιστο μέρος (περί το 3%), της συνολικής ποσότητας χρήματος, ενώ βαίνουν συνεχώς μειούμενα.

Η αιτία της μείωσης των μετρητών χρημάτων, ανεξάρτητα με τα όσα συνήθως λέγονται, είναι η περιορισμένη ωφέλεια (κερδοφορία) των τραπεζών, αφού δεν μπορούν να 50πλασιαστούν ανάλογα – παράλληλα με το ότι απαιτούνται ίσου ύψους καταθέσεις των εμπορικών, στις κεντρικές τράπεζες. Αυτός είναι ουσιαστικά ο κύριος λόγος, για τον οποίο οι συναλλαγές με μετρητά χρήματα περιορίζονται συνεχώς, ακόμη και νομοθετικά, αντικαθιστάμενες με το «πλαστικό χρήμα», με τη χρήση επιταγών ακόμη και για μικρά ποσά κλπ. Οι τράπεζες αντιπαθούν λοιπόν τις συναλλαγές με μετρητά, επειδή διαθέτουν συνήθως πολύ περιορισμένα αποθέματα πραγματικών χρημάτων – για κανέναν άλλο λόγο.      

Συνεχίζοντας, από τα παραπάνω τεκμηριώνεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο η «τοκογλυφική» λειτουργία των τραπεζών, η οποία δεν είναι «σχήμα λόγου», αλλά απτή πραγματικότητα. Για παράδειγμα, όταν μία τράπεζα διαθέτει καταθέσεις ενός εκατομμυρίου στην κεντρική μπορεί, σύμφωνα με όσα έχουμε αναφέρει, να δανείζει 50 εκατομμύρια – δηλαδή, 49.000.000 περισσότερα από αυτά που διαθέτει. Εάν χρεώνει λοιπόν επιτόκιο 5%, κερδίζει ετήσια 2.500.000, διαθέτοντας καταθέσεις ύψους 1.000.000. Επομένως, κερδίζει 250% ετησίως στο ποσόν που πραγματικά «επενδύει» – ένα εξόφθαλμα τοκογλυφικό επιτόκιο, άνω του 20% μηνιαία (οι τοκογλύφοι κερδίζουν πολύ λιγότερα).

Εάν συμπληρώσουμε δε ότι οι τράπεζες, με διάφορα τεχνάσματα πολλαπλασιάζουν ακόμη περισσότερο τον «αέρα» που δανείζουν (για παράδειγμα, όταν ασφαλίζουν τα δάνεια τους, θεωρούνται σαν να μην υπάρχουν – έτσι λειτούργησαν οι τράπεζες με τα γνωστά μας πια CDS, τα Credit Default Swaps), τότε τα επιτόκια που απολαμβάνουν στο αρχικό τους εγγυητικό κεφάλαιο του 1.000.000, ξεπερνούν κατά πολύ το 500% ετησίως.  

Επίσης από εδώ διαπιστώνεται το τεράστιο πρόβλημα που θα δημιουργούταν στις τράπεζες των χωρών που έχουν δανείσει τη χώρα μας (κάτι ανάλογο συνέβη με την πτώχευση της Lehman Brothers), στην περίπτωση μίας ενδεχόμενης χρεοκοπίας της. Στον Πίνακα Ι φαίνεται, για παράδειγμα, ότι, οι Γαλλικές τράπεζες, οι οποίες είχαν δανείσει στην Ελλάδα 75 δις $, είχαν καταθέσεις στην ΕΚΤ, για το συγκεκριμένο βέβαια δάνειο, το πολύ 1,5 δις $  – με υποθετικό πολλαπλασιαστή (leverage – ξεπερνάει συχνά το 100πλάσιο) μόλις 50πλάσιο:

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου σε εκ. δολάρια, καταθέσεις χρημάτων στην εκάστοτε κεντρική τράπεζα, σε εκ. δολάρια

Πηγή: Αναφορά τρίτου τετραμήνου 2009 της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS).     

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Από τον Πίνακα Ι διαπιστώνεται ότι, υποθέτοντας πως όλες οι ξένες τράπεζες δάνεισαν τη χώρα μας μόνο με το 50πλάσιο των καταθέσεων τους στην εκάστοτε κεντρική τους,  διέθεσαν μόλις 6,052 δις $ – για συνολικά δάνεια 302.600 εκ. $. Εάν όμως η Ελλάδα χρεοκοπούσε, θα ήταν υποχρεωμένες να καταθέσουν τα υπόλοιπα 296,548 δις $ στην κεντρική τράπεζα – ένα πραγματικά τεράστιο ποσόν (το 50πλάσιο), το οποίο θα οδηγούσε ίσως κάποιες από αυτές επίσης στη χρεοκοπία (ένα από τα σημαντικότερα «διαπραγματευτικά χαρτιά», το οποίο φαίνεται ότι δεν χρησιμοποίησε η κυβέρνηση μας, για λόγους που μόνο η ίδια γνωρίζει).

Ένα επόμενο συμπέρασμα είναι το ότι, μας δάνεισαν 6,52 δις $ πραγματικά χρήματα, εισπράττοντας «τοκογλυφικούς τόκους» για 302.600 δις $ λογιστικό χρήμα (το ίδιο συμβαίνει προφανώς και με τις Ελληνικές τράπεζες, όσον αφορά τα δάνεια τους στο δημόσιο). Το τι θα σήμαινε μία ενδεχόμενη χρεοκοπία της Ιρλανδίας, η οποία οφείλει πάνω από 730 δις $ στις τράπεζες (εξ αυτών, τα 508,6 δις $ στις ευρωπαϊκές), είναι τουλάχιστον «ανατριχιαστικό». Πόσα κερδίζουν βέβαια οι νέοι δανειστές μας, από το «πακέτο» στήριξης της οικονομίας μας, με το «ψηφιακό ποσόν» των 110 δις € που μας δανείζουν πλέον ενυπόθηκα, με «δόσεις υποτέλειας», είναι αρκετά εμφανές – γεγονός που σημαίνει ότι, δεν θα έχουν την παραμικρή διάθεση να μας «επιτρέψουν» (επιστρέψουν) την Εθνική μας κυριαρχία.        

Ο κίνδυνος τώρα των μαζικών αναλήψεων των καταθετών από τις τράπεζες (επιδρομή στις τράπεζες – Bank run) οφείλεται στο ότι, οι τράπεζες διαθέτουν μόνο ένα ελάχιστο ποσοστό των καταθέσεων σε μετρητά, της τάξης του 3%. Εάν λοιπόν ένας μεγαλύτερος αριθμός καταθετών θελήσει να αποσύρει τα χρήματα του, οι τράπεζες αδυνατούν να τα διαθέσουν. Έτσι συνέβη σε γενικές γραμμές στην κρίση του 1930 – κάτι που τελικά επιλύθηκε αργότερα, ως ένα βαθμό, με τη βοήθεια της ίδρυσης των κεντρικών τραπεζών, οι οποίες καλύπτουν (εν μέρει φυσικά), τέτοιου είδους ενδεχόμενα (Bank run).

Αυτό που επίσης συνέβη στην ίδια κρίση (1930), ήταν η μανία «αποχρέωσης» των νοικοκυριών (επιστροφή παλαιών δανείων, κανένας νέος δανεισμός) – γεγονός που είχε σαν αποτέλεσμα, αφενός μεν την «καταστροφή» μεγάλων ποσοτήτων χρήματος, αφετέρου το μηδενισμό της δημιουργίας νέων (μία από τις σημαντικότερες «παρενέργειες» του φαινομένου του «στασιμοπληθωρισμού», από τον οποίο κινδυνεύει τα μέγιστα σήμερα η χώρα μας, λόγω της ΔΝΤ-πολιτικής, στην οποία «σέρνεται» κυριολεκτικά η κυβέρνηση μας).       

Χωρίς να επεκταθούμε σε περαιτέρω λεπτομέρειες, αφού ο σκοπός του κειμένου μας είναι διαφορετικός (θα επανέλθουμε με ιδιαίτερο άρθρο μας), δεν μπορεί κανείς παρά να αναρωτηθεί, ποια είναι η τελική πηγή των χρημάτων – κάτι αντίστοιχο δηλαδή, με την αναζήτηση της αρχής του σύμπαντος και του δημιουργού του.

Ψάχνοντας την απάντηση, καταλήγει εύκολα στην Τράπεζα των Τραπεζών – στην «Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών» δηλαδή (Bank for International Settlements ή BIS) η οποία, με έδρα τη Βασιλεία, λειτουργεί ουσιαστικά σαν την κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών. Η πόλη αυτή της Ελβετίας είναι γνωστή από τους κανόνες που θεσπίζονται για το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, με την ονομασία Βασιλεία Ι, Βασιλεία ΙΙ κλπ. Επίσης, από την εντυπωσιακά μεγάλη έκθεση χρυσού και πολυτίμων λίθων, στην οποία πρωτοστατούν οι Εβραίοι.   

Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ BIS

Η «κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών» (BIS) είναι μία διεθνής οργάνωση του χρηματοπιστωτικού κλάδου, η οποία διαχειρίζεται ένα μέρος των διεθνών συναλλαγματικών αποθεμάτων. Ιδρύθηκε το 1930 από τις κεντρικές τράπεζες του Βελγίου, της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Μ. Βρετανίας και της Ιταλίας, καθώς επίσης από δύο ομίλους ιδιωτικών τραπεζών των Η.Π.Α. και της Ιαπωνίας. Ο αρχικός σκοπός της ίδρυσης της ήταν η εξασφάλιση της ικανότητας αποπληρωμής των πολεμικών αποζημιώσεων του 1^ου παγκοσμίου πολέμου από τη Γερμανία, σε συνδυασμό με το Young–Plan (συμφωνία αποζημιώσεων και προγραμματισμός της πληρωμής τους, η οποία γράφτηκε το 1929 και υιοθετήθηκε το 1930).   

Ήδη όμως από το 1931, όπου σταμάτησε η πληρωμή των αποζημιώσεων εκ μέρους της Γερμανίας, λόγω της παγκόσμιας τότε χρηματοπιστωτικής κρίσης, έπαψε να υφίσταται ο λόγος, για τον οποίο ιδρύθηκε η τράπεζα. Εν τούτοις, συνέχισε τη λειτουργία της, αφού μετατράπηκε στην κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών, η οποία συνέβαλλε στη στενότερη συνεργασία των κεντρικών τραπεζών μεταξύ τους – ενώ προσέφερε δυνατότητες νέων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων (businesses).

Στην BIS αντιπροσωπεύονταν κυρίως τα ηγετικά αμερικανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (JP Morgan Chase & Co, Morgan Stanley, Chase National Bank of Rockefeller, Dillon-Read Group, Bank house J.Henry Schroeder New York), τα οποία ενδιαφέρονταν ιδιαίτερα για «επιχειρηματικές συνεργασίες» με τη Γερμανία. Από γερμανικής πλευράς, συμμετείχε κυρίως ο Kurt von Schroeder, ένας από τους σημαντικότερους χρηματοδότες του Hitler.       

Στην περίοδο του Εθνικοσοσιαλισμού (1933-1945), η BIS θεωρούταν ιδιαίτερα «φιλοναζιστική», με μία εξαιρετικά μεγάλης επιρροής γερμανική ομάδα εντός της. Για παράδειγμα, ο αντιπρόεδρος της γερμανικής κεντρικής τράπεζας του 3^ου Ράιχ ήταν ένας από τους προέδρους της BIS. Το 1938, μετά την προσάρτηση της Αυστρίας, η BIS ανέλαβε τον αυστριακό χρυσό, ενώ «βοήθησε» στην αποστολή  μέρους του τσεχικού χρυσού, προς όφελος των ναζί, μετά την κατάληψη της Τσεχίας (1939). Τότε, ο βρετανός λόρδος Montagun Norman, ένας από τους προέδρους της BIS και ταυτόχρονα διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, δεν εμπόδισε τη μεταφορά του τσεχικού χρυσού, προς όφελος των ναζί.

Τον Απρίλιο του 1939 ανέλαβε επίσημα πρόεδρος της BIS ο αμερικανός δικηγόρος Thomas Mc Kittrick, ο οποίος εκπροσωπούσε παράλληλα τα συμφέροντα των Rockefellers, ενώ κατά τη διάρκεια του 2^ου παγκοσμίου πολέμου, η BIS διακανόνιζε όλες τις απαιτούμενες συναλλαγματικές δραστηριότητες του 3^ου Ράιχ – όπως, για παράδειγμα, τις «συναλλαγές» με τον κλεμμένο χρυσό των κεντρικών τραπεζών των χωρών που είχαν καταληφθεί από τη ναζιστική Γερμανία. Το ίδιο χρονικό διάστημα, η τράπεζα ήταν ο μυστικός τόπος συνάντησης γερμανών, ηγετικών στελεχών του Hitler, με διεθνείς τραπεζίτες – καθώς επίσης, με τον αρχηγό της αμερικανικής μυστικής υπηρεσίας στην Ελβετία.

Το 1943, οι προσπάθειες του τότε υπουργού οικονομικών των Η.Π.Α., καθώς επίσης της εξόριστης νορβηγικής κυβέρνησης να πάψει η λειτουργία της BIS, λόγω της ναζιστικής της «καταγωγής», δεν ευοδώθηκαν – μεταξύ άλλων, ο Keynes ήταν υπέρ της διατήρησης της, τεκμηριώνοντας τη θέση του με το ότι, η BIS θα φαινόταν χρήσιμη για την «επανόρθωση» της οικονομίας μετά τον πόλεμο. Μέχρι το 1990 δε έγιναν μεγάλες προσπάθειες για να διατηρηθεί κρυφό το ναζιστικό παρελθόν της BIS – παρά το ότι το 1952 είχε γραφεί ένα βιβλίο για την ιστορία της, από το Δανό K.Moltke.

Το βιβλίο αναφερόταν ουσιαστικά στην «υπόγεια» σχέση και στη στενή συνεργασία του αμερικανικού με το γερμανικό Καρτέλ, με συνδετικό κρίκο την τράπεζα των τραπεζών – κάτι που ενδεχομένως συνεχίζει να συμβαίνει, ειδικά όσον αφορά τα δύο αυτά ηγετικά Καρτέλ των πολυεθνικών. Πρόκειται λοιπόν για τη «φωλιά του κτήνους», όπως χαρακτηρίζουν το αιμοβόρο, αδρανές κερδοσκοπικό κεφάλαιο πολλοί οικονομολόγοι, η οποία (φωλιά) είναι ταυτόχρονα η «σκοτεινή σπηλιά» συνάντησης και συντονισμού του γερμανικού με το αμερικανικό, αλλά και με τα υπόλοιπα «δυτικά» Καρτέλ (των εντολοδόχων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας δηλαδή).            

Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ BIS

Η τράπεζα των τραπεζών άρχισε να λειτουργεί κανονικά το 1945, αφού άλλαξε το καταστατικό της – έτσι ώστε όλες οι ευρωπαϊκές κεντρικές τράπεζες, επίσης οι σοσιαλιστικές (με εξαίρεση τη Σοβιετική Ένωση και την Α. Γερμανία), να είναι μέλη της. Μεταξύ των ετών 1962 και 1971, το κεντρικό βάρος των δραστηριοτήτων της ήταν η καταπολέμηση των συναλλαγματικών κρίσεων, σε στενή συνεργασία με τους G10, όπου εκπροσωπούνταν οι κεντρικές τράπεζες των δέκα σημαντικότερων μελών του ΔΝΤ και της Ελβετίας (δεν ήταν τότε μέλος του Ταμείου). Από το 1971, μετά το χρονικό σημείο δηλαδή που έπαψε να ισχύει ο κανόνας του χρυσού και η σύνδεση των νομισμάτων με το δολάριο, οι δραστηριότητες της BIS αφορούσαν κυρίως τις ευρωπαϊκές αγορές συναλλάγματος, την επίβλεψη των τραπεζών, καθώς επίσης των ασφαλιστικών εταιρειών.

Ουσιαστικά η BIS είναι μία διεθνής «οργάνωση», η οποία «ορίζεται» από το ιδιαίτερο status μίας ανώνυμης εταιρείας «εξειδικευμένου Δικαίου», με έδρα τη Βασιλεία και δύο υποκαταστήματα – στην πρωτεύουσα του Μεξικού και στο Χονγκ Κονγκ. Τα ίδια κεφάλαια της ήταν αρχικά 1,5 δις «χρυσά φράγκα», χωρισμένα σε 600.000 μετοχές, αξίας 2.500 «χρυσά φράγκα» η κάθε μία (ένα «χρυσό φράγκο» αντιπροσωπεύει κάτι περισσότερο από 0,29 γραμμάρια καθαρού χρυσού).

Κατά τον επίσημο ισολογισμό της από τις 31.10.2010, το μετοχικό κεφάλαιο είναι χωρισμένο σε 547.125 μετοχές, αξίας 5.000 SDR (Special Drawing Right) εκάστης. Το SDR είναι μία ειδική μονάδα μέτρησης, ένα ειδικό, δικό τους νόμισμα δηλαδή («Θεϊκό»), το οποίο χρησιμοποιεί το ΔΝΤ – στις 31.03.2009 το 1 SDR αντιστοιχούσε με 1,493 $, ενώ υπολογίζεται σε σχέση με ένα ειδικό καλάθι διαφόρων ισχυρών νομισμάτων (η στενή σχέση της τράπεζας των τραπεζών με το ΔΝΤ, τον εντολοδόχο του Καρτέλ, καθώς επίσης οι ειδικοί μέθοδοι μέτρησης/αξιολόγησης που χρησιμοποιούνται από το Βατικανό του Κεφαλαίου, όπως αποκαλείται από κάποιους η BIS, είναι φανερή).

Οι μέτοχοι της είναι κεντρικές τράπεζες ενώ, παρά το καινούργιο καταστατικό της, υπάρχουν ακόμη μερικοί ιδιώτες-μέτοχοι, οι οποίοι δεν θέλουν να αποκαλυφθούν τα στοιχεία τους και δεν τους γνωρίζει κανένας «θνητός». Ο Πίνακας ΙΙ που ακολουθεί, αναφέρεται στα εξαιρετικά κερδοφόρα, στα εμφανή βέβαια αποτελέσματα της BIS, για το έτος χρήσης της που έληξε την 31.03.2010:

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Αποτελέσματα χρήσεως 31.03.2009 – 31.03.2010, σε εκ. SDR

* Περίπου 258 δις SDR, ήτοι 384 δις $

** Περίπου 1,8 δις SDR. ήτοι 2,68 δις $

*** 3.405 SDR ή 5.083 $

Πηγή: Ισολογισμός BIS

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Στη Γενική Συνέλευση, στο ανώτατο όργανο της τράπεζας, συμμετείχαν το 2001 συνολικά 49 κεντρικοί τραπεζίτες με δικαίωμα ψήφου. Εκτός από τις χώρες των G10, μέλη είναι η ΕΚΤ (1999), οι κεντρικές τράπεζες όλων των δυτικοευρωπαϊκών χωρών, αρκετές της Α. Ευρώπης και οι σημαντικότερες ασιατικές χώρες – περαιτέρω, οι μεγαλύτερες λατινοαμερικανικές τράπεζες, καθώς επίσης οι κεντρικές τράπεζες της Κίνας, της Ινδίας, της Σαουδικής Αραβίας και της Ν. Αφρικής.          

Η BIS διαχειρίζεται, από τη θέση της σαν κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών, ένα μέρος των συναλλαγματικών αποθεμάτων πάρα πολλών κρατών, καθώς επίσης χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Τέλη του 2000, τα συναλλαγματικά αποθέματα που διατηρούνταν εκεί ήταν της τάξης του 7% των παγκοσμίων αποθεμάτων, με πελάτες της 120 κεντρικές τράπεζες.

Τα χρηματικά αποθέματα διατηρούνται σε κατάσταση «υψηλής ρευστότητας», έτσι ώστε να διατίθενται αμέσως, όταν χρειαστούν. Η BIS λειτουργεί επίσης σαν επενδυτική τράπεζα (Investment Bank) των κεντρικών τραπεζών, με στόχο την αύξηση των αποδόσεων τους από τα συναλλαγματικά τους αποθέματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις δε εκχωρεί βραχυπρόθεσμες «διευκολύνσεις», ενώ χρηματοδοτεί συνήθως δάνεια, τα οποία εγγυάται η Παγκόσμια Τράπεζα ή το ΔΝΤ.

Περαιτέρω η BIS είναι, με βάση το καταστατικό της, ένα φόρουμ διεθνούς συνεργασίας για χρηματοοικονομικά θέματα, καθώς επίσης για τα θέματα του χρυσού. Συμμετέχει σε διαδικασίες στήριξης των ευρωπαϊκών νομισμάτων ενώ, στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης, όπου έχουν αυξηθεί οι διασυνοριακές ροές των χρημάτων σε μεγάλο βαθμό, «εποπτεύει» επίσημα τις κινήσεις τους (προφανώς, με τις πληροφορίες που κατέχει, μπορεί να κερδίζει απεριόριστες ποσότητες χρημάτων). Στον τομέα των ιδιωτικών τραπεζών, ασχολείται με τις συνθήκες εποπτείας τους (Βασιλεία Ι, ΙΙ, ΙΙΙ κλπ), όπως τα ελάχιστα ίδια κεφάλαια τους (8% του συνολικού τους ενεργητικού). Με τον τομέα των ασφαλιστικών εταιρειών ασχολείται η «διεθνής ένωση των Αρχών εποπτείας των ασφαλειών» (IAIS, μέλη 100 κράτη), η γραμματεία της οποίας έχει έδρα, από το 1988, στην BIS.

Ολοκληρώνοντας, η BIS ασχολείται με την έρευνα στους τομείς της πολιτικής χρήματος, εκδίδει μελέτες σε επιστημονικά έντυπα, καθώς επίσης γενικές οικονομικές αναλύσεις ανά τρίμηνο. Συγκεντρώνει στοιχεία από όλα τα μέλη της και τα εμφανίζει σε διεθνείς τραπεζικές στατιστικές, με ιδιαίτερη σημασία στην πρόβλεψη των κινδύνων υπερχρέωσης των κρατών, καθώς επίσης την έγκαιρη διαπίστωση μελλοντικών κρίσεων – σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ, το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα.

Τέλος, πολλοί ισχυρίζονται ότι δεν κατάφερε να προβλέψει έγκαιρα την παρούσα οικονομική κρίση, η οποία ξεκίνησε (επίσημα) με την κατάρρευση της Lehman Brothers – παρά την οργάνωση, την ποιότητα και τις λεπτομερείς, παγκόσμιες πληροφορίες της. Άλλοι βέβαια πιστεύουν ακριβώς το αντίθετο:

Ότι δηλαδή η ίδια την προκάλεσε, συντονίζοντας τις δυνάμεις όλου του τραπεζικού συστήματος, στα πλαίσια της ολοκληρωτικής επίθεσης του Καρτέλ εναντίον των αδύναμων χωρών, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των εργαζομένων της «δύσης» – με στόχους είτε την υποδούλωση συγκεκριμένων χωρών (με τη βοήθεια της αποκρατικοποίησης της Πολιτικής), είτε την ήττα του κοινωνικού καπιταλισμού από τον μονοπωλιακό, είτε τη «λεηλασία» κάποιων επιχειρήσεων (ιδίως των κερδοφόρων κοινωφελών), είτε τη «συμπίεση» των αμοιβών των εργαζομένων (στο ύψος του κινεζικού «προτύπου»), είτε άλλους.            

ΟΙ ΚΥΡΙΑΡΧΟΙ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ

Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) είναι προφανώς το κέντρο, το «σημείο μηδέν» δηλαδή, του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος – «η φωλιά του Κτήνους», η «ναυαρχίδα» των διεθνών τοκογλύφων καλύτερα, η οποία «απομυζά» το αίμα που ρέει στο κυκλοφοριακό σύστημα των αγορών. Η οργάνωση επιτυγχάνει ετήσια κέρδη δισεκατομμυρίων, χωρίς να πληρώνει ούτε στο ελάχιστο φόρους, όπως όλοι εμείς οι θνητοί. Οι ικανότατοι διαχειριστές της διαπραγματεύονται με αξιόγραφα, με χρυσό και με κάθε άλλου είδους εμπορεύματα (commodities), σε έναν δικό τους κόσμο χωρίς σύνορα – ενώ κανένα δικαστήριο και καμία κυβέρνηση δεν ελέγχει τις δραστηριότητες τους. Όποιος θελήσει να επισκεφθεί τα 18όροφα κεντρικά της, δίπλα από το σιδηροδρομικό σταθμό της Βασιλείας, οφείλει να γνωρίζει ότι εισέρχεται σε διεθνές έδαφος, αφού η Ελβετική αστυνομία δεν έχει καμία δικαιοδοσία (πηγή: Tagespiegel).

Οι συζητήσεις που γίνονται στις «οχυρωμένες», ασφαλείς εγκαταστάσεις της BIS είναι απόλυτα εμπιστευτικές – ενώ οι αίθουσες είναι μονωμένες, έτσι ώστε να μην μπορούν να ακουστούν αυτά που διαδραματίζονται εντός τους. Πέντε φορές ετήσια συναντώνται εδώ οι κυρίαρχοι των επιτοκίων και των ποσοτήτων χρημάτων που διατίθενται στις αγορές παγκοσμίως, για μυστικές ανταλλαγές απόψεων. Οι κεντρικοί τραπεζίτες των 56 χωρών-μελών της Γενικής της συνέλευσης σήμερα, αποφασίζουν στη Βασιλεία για τις πολιτικές αντιμετώπισης του χάους που βασιλεύει στις χρηματοπιστωτικές αγορές, καθώς επίσης για τα «πακέτα» στήριξης των χωρών που είναι αντιμέτωπες με οικονομικές κρίσεις – χωρίς κανένας να ενημερώνεται για το περιεχόμενο των άκρως απορρήτων συζητήσεων τους.

Στο ίδιο κτίριο στεγάζεται το «Συμβούλιο της Βασιλείας για την εποπτεία των τραπεζών», καθώς επίσης το «Συμβούλιο χρηματοπιστωτικής σταθερότητας» (Financial Stability Board) – εκείνες οι οργανώσεις δηλαδή, στις οποίες οι χρηματοπιστωτικοί «επόπτες» των 20 μεγαλυτέρων κρατών (G20) συμφωνούν μόνοι τους τα ελάχιστα «στάνταρντ» (συμφωνίες της Βασιλείας), για την προστασία του κλάδου του χρήματος. Η BIS, στην προκειμένη περίπτωση, δεν διαθέτει μόνο τους χώρους συνάντησης, αλλά τις ειδικές της γνώσεις, καθώς επίσης τα 550 άτομα του προσωπικού της.

Η βασική ασχολία όμως του προσωπικού της, είναι η διαχείριση ενός μέρους των αποθεμάτων (ρεζέρβες) της ΕΚΤ ή της Fed, με εντολή δική τους. Τα κέρδη από τη διαχείριση κεφαλαίων των κεντρικών τραπεζών, ύψους περί τα 300 δις €, δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητα (περί τα 2,68 δις $), ενώ καθιστούν ανεξάρτητη την BIS. Οι «κυρίαρχοι του παιχνιδιού» εδώ είναι οι διοικητές των κεντρικών τραπεζών και όχι οι εθνικές κυβερνήσεις – γεγονός που προστατεύει την τράπεζα από τις πολιτικές επιρροές. Όπως λέγεται δε, «Εδώ αποφασίζουν μόνο οι Bernanke οι Trichet αυτού του κόσμου, κανένας πολιτικός».

Ίσως το σημαντικότερο πρόσφατο γεγονός, ήταν η υποχρεωτική αύξηση των ιδίων κεφαλαίων των τραπεζικών ιδρυμάτων, με βάση τα οποία προσφέρουν δάνεια έως και 50πλάσια των χρημάτων, τα οποία πραγματικά διαθέτουν – με αντίστοιχο πολλαπλασιασμό των ευκαιριών (κερδών), αλλά και του ρίσκου, στην περίπτωση που οι τοποθετήσεις τους (δάνεια, επενδύσεις) αποδειχθούν ζημιογόνες. Η μείωση του πολλαπλασιαστή αυτού στο 33 (50 σήμερα), από το 2018, η τοποθέτηση δηλαδή ενός ανωτάτου ορίου χρέωσης των τραπεζών, στο 33πλάσιο των καταθέσεων τους στις εκάστοτε κεντρικές τράπεζες, προκάλεσε πολλές αντιδράσεις στο διεθνές τραπεζικό λόμπυ. 

Ο παγκόσμιος σύλλογος των μεγάλων τραπεζών (Institute of International Finance), πρόεδρος του οποίου είναι ο κ. J. Ackerman της Deutsche Bank (μάλλον εβραϊκής καταγωγής), προειδοποίησε την επιτροπή (BIS), ισχυριζόμενος ότι θα χαθούν τουλάχιστον 10.000.000 θέσεις εργασίας – κάτι που θεωρήθηκε εντελώς εσφαλμένο, αφού ένα ελάχιστο μόνο μέρος των τραπεζικών δανείων καταλήγει στην πραγματική οικονομία. Δυστυχώς, το μεγαλύτερο μέρος τοποθετείται στα χρηματιστήρια, με υπερ100πλάσιο «πολλαπλασιαστή» – γεγονός που προσφέρει ονειρικές αποδόσεις στις τράπεζες (αλλά και απίστευτα μεγάλα ρίσκα).

Η BIS ΚΑΙ Η ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΥ

Ο αμερικανικός όμιλος GATA (Gold Anti–Trust Action Committee), κατέθεσε το Φεβρουάριο του 2002 (λίγο αργότερα ξεκίνησε παραδόξως η άνοδος των τιμών του χρυσού, μετά από πάρα πολλά χρόνια σταθερής διατήρησης της ισοτιμίας του), στο δικαστήριο της Βοστόνης, αγωγή εναντίον του αμερικανικού αποθετηρίου, της κεντρικής τράπεζας των Η.Π.Α. (Fed), καθώς επίσης διαφόρων μεγάλων τραπεζών. Κατηγορούμενοι ήταν πολιτικοί, όπως ο πρώην Πρόεδρος B. Clinton και ο πρώην υπουργός οικονομικών L. Summers, ο διοικητής της Fed κ. A. Greenspan, καθώς επίσης οι πολυεθνικές τράπεζες, μεταξύ των οποίων η BIS, η J.P.Morgan, η Chase Manhattan, η Citigroup, η Goldman Sachs και η Deutsche Bank.

Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, η κυβέρνηση των Η.Π.Α., σε συνεργασία με τις ηγετικές τράπεζες του κλάδου, είχε «χειραγωγήσει» από το 1994 και μετά την τιμή του χρυσού, με στόχο τη διατήρηση της σε χαμηλά επίπεδα. Ο στόχος των τραπεζών ήταν η επίτευξη μεγάλων κερδών, ενώ η κυβέρνηση των Η.Π.Α. αποσκοπούσε στην παραπλάνηση του υπολοίπου κόσμου, σε σχέση με την ισχύ του δολαρίου – το οποίο ουσιαστικά διατηρούταν τεχνητά υπερτιμημένο, έτσι ώστε να παραμένει παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, χωρίς τον ανταγωνισμό των υπολοίπων νομισμάτων (πηγές: B.Seiler, gata.org). Ειδικότερα, η αγωγή αναφερόταν, μεταξύ άλλων, στα εξής:

(α)  Η τιμή του χρυσού δεν επιτρεπόταν να αυξηθεί, επειδή κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με «σήμα κινδύνου» προς τις διεθνείς αγορές, σε σχέση με τον πληθωρισμό του αμερικανικού νομίσματος.

(β)  Μία ενδεχόμενη αύξηση της τιμής του χρυσού, θα πρόδιδε τη διεθνή αδυναμία του δολαρίου.

(γ)  Θα έπρεπε να προστατευθούν από δυνητικές ζημίες τόσο οι τράπεζες, όσο και τα υπόλοιπα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τα οποία δανείζονταν με χαμηλότοκα ομόλογα χρυσού, διαθέτοντας εξ αυτού πολύ χαμηλά αποθέματα του κίτρινου μετάλλου – κάτι που θα συνέβαινε, θα ζημιώνονταν δηλαδή οι τράπεζες, εάν αυξανόταν η τιμή του χρυσού. 

Χωρίς καμία αμφιβολία, ο χρυσός αποτελεί ακόμη ένα αξιόπιστο βαρόμετρο του πληθωρισμού ενός νομίσματος («εκτύπωση» δυσανάλογων ποσοτήτων χρήματος, με αποτέλεσμα την υποτίμηση τους), εάν δεν μπορεί κανείς να εξασφαλίσει τεχνητά τη διατήρηση του σε χαμηλή τιμή, σε σχέση με το συγκεκριμένο νόμισμα (εν προκειμένω, το δολάριο).

Αναμφίβολα λοιπόν, η αύξηση της τιμής του χρυσού σε σχέση με το δολάριο, «τεκμηριώνει» την αστάθεια του νομίσματος. Επομένως, εάν η αμερικανική κυβέρνηση ήταν σε θέση να ελέγξει την τιμή του χρυσού (σύμφωνα πάντα με το κατηγορητήριο που συνέταξαν οι δικηγόροι της GATA), μπορούσε να ελέγξει επίσης την ισοτιμία του δολαρίου – εξαπατώντας τον υπόλοιπο πλανήτη. Συνεπώς, ο χρυσός ήταν ανέκαθεν, ενώ συνεχίζει να είναι, ένα «πολιτικό» μέταλλο.

Αντίθετα, οι τράπεζες έλαβαν τότε μέρος στο, χωρίς καμία αμφιβολία εξαιρετικά πολύπλοκο αυτό παιχνίδι, με στόχο την αποκόμιση υπερκερδών. Η επεξήγηση αυτής της «υπόθεσης εργασίας» είχε ως εξής:

(α)  Στα χαρτιά, δανείζονταν οι εμπορικές τράπεζες χρυσό, από την εκάστοτε κεντρική τράπεζα, με πολύ χαμηλό επιτόκιο (περί το 1%).

(β) Τον χρυσό αυτόν που δανείζονταν, τον πουλούσαν αργότερα στην «ανοιχτή αγορά», χωρίς την ανάληψη κανενός ρίσκου – αφού γνώριζαν ότι, η τιμή του θα διατηρούνταν σταθερή (κάτι που προφανώς δεν ισχύει για τίποτα στον κόσμο, εάν δεν «χειραγωγείται» η τιμή του). 

(γ)  Στη συνέχεια, επένδυαν τα έσοδα από την πώληση του χρυσού, σε κρατικά ομόλογα – ή συμμετείχαν στις κερδοσκοπικές αγορές των παραγώγων, οι οποίες υπόσχονταν τεράστια κέρδη, με χαμηλές επενδύσεις (μόνο το 2005, η J.P.Morgan κατείχε παράγωγα αξίας 25 τρις $).

Εάν λοιπόν δεν συνέβαινε κάτι απρόβλεπτο, οι τράπεζες που συμμετείχαν σε αυτό το παιχνίδι (Colpo Grosso) κέρδιζαν στην κυριολεξία τεράστια ποσά. Εάν όμως κατέρρεαν τα χρηματιστήρια ή εάν αυξανόταν η τιμή του χρυσού, τον οποίο είχαν δανεισθεί και όφειλαν να επιστρέψουν αργότερα, τότε οι τράπεζες θα έχαναν αντίστοιχα τεράστια ποσά, οδηγούμενες στη χρεοκοπία – πόσο μάλλον αφού, μαζί με την άνοδο της τιμής του χρυσού, θα αυξάνονταν και οι τόκοι που πλήρωναν για τις ποσότητες που είχαν δανεισθεί, σε επίπεδα που θα αδυνατούσαν να πληρώσουν.

Μεταξύ άλλων, η GATA ανέφερε ότι, μεταξύ των ετών 1998 και 2001 η ζήτηση του χρυσού ήταν σημαντικά μεγαλύτερη από τις ετήσιες ποσότητες εξόρυξης, γεγονός που όφειλε να οδηγήσει στην αύξηση της τιμής του. Κατά την ίδια, το κέρδος του Καρτέλ των τραπεζών, με τη βοήθεια της χειραγώγησης της τιμής του χρυσού, ήταν της τάξης των 42 δις $.

Φυσικά η αγωγή απορρίφθηκε από το αμερικανικό δικαστήριο, το οποίο θεώρησε ότι ο κατήγορος δεν είχε έννομο συμφέρον. Εμείς βέβαια δεν μπορούμε να έχουμε σαφή άποψη, αν και οφείλουμε να προσθέσουμε εδώ ότι, τα τελευταία πέντε χρόνια η τιμή του χρυσού σχεδόν 7πλασιάστηκε (από τα 200 $ στα 1.400 $ σήμερα) – κάτι που μάλλον θα πρέπει να μας προβληματίσει σοβαρά, σχετικά με την πραγματική ισοτιμία του δολαρίου και την μητέρα των κρίσεων που προβλέπεται.    

Εάν δε συνειδητοποιήσουμε ότι, η άνοδος της δύσης, η ανάπτυξη και η πρόοδος της, κυρίως εις βάρος άλλων λαών, στηρίχθηκε στο τραπεζικό σύστημα, στην πίστωση καλύτερα, με την ταχυδακτυλουργική δημιουργία νέων χρημάτων από το πουθενά, ενδεχομένως να καταλάβουμε ότι τα θεμέλια, επάνω στα οποία οικοδομούμε αδιάκοπα το μέλλον μας, δεν είναι τόσο σίγουρα, όσο νομίζουμε.

Ίσως δε κάποια στιγμή να πάψει ο πλανήτης να ανταλλάσσει τα χωρίς αντίκρισμα χαρτονομίσματα, με τα «πραγματικά» προϊόντα της φύσης και με την εργασία, σε μη ισορροπημένες, «χειραγωγημένες» από το Καρτέλ, ισοτιμίες ανταλλαγής – πόσο μάλλον όταν οι συνολικοί τόκοι επί των συνεχώς αυξανομένων χρεών, για τους οποίους δεν «κατασκευάζονται» παραδόξως νέα χρήματα (ένα από τα μεγαλύτερα ελαττώματα της διαδικασίας), ξεπεράσουν τα συνολικά κεφάλαια, τα οποία ολόκληρη η ανθρωπότητα οφείλει στους, ελάχιστους σχετικά, κυρίαρχους του σύμπαντος.   

Κλείνουμε με τα χαρακτηριστικά λόγια του 28^ου  Προέδρου των Η.Π.Α. W.Wilson, αναφορικά με το τραπεζικό σύστημα: «Υπάρχει μία (σκοτεινή) δύναμη τόσο οργανωμένη, τόσο λεπτή, τόσο προσεκτική, τόσο διασφαλισμένη, τόσο πλήρης και τόσο κυρίαρχη, που καλά θα κάνουν να προσέχουν όσοι και όταν μιλούν εναντίον της».

 Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 11. Δεκεμβρίου 2010, viliardos@kbanalysis.com      

* Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου.

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2244.aspx

Για τον Έρικ

Actionaid: Πρόγραμμα άρδευσης για την ομάδα οροθετικών Kuluhiro

Της Στεφανίας Λυγερού

 
Αποφάσισα να συμμετάσχω στο πρόγραμμα της Actionaid όχι για να προσφέρω βοήθεια στους ανθρώπους εκεί που πάσχουν, αλλά για να ωφεληθώ εγώ.

Το τι είναι καλό και τι κακό για μένα κρίνεται από το αποτέλεσμα που φέρνει. Μου έχουν αποκαλυφθεί (σε όλο τους το μεγαλείο) τα καλά που έχει προσφέρει στον δυτικό κόσμο ο πολιτισμός. Έχουμε χάσει κάθε νόημα στη ζωή, τρέχουμε και δεν φτάνουμε, δεν βλέπουμε κανένα αποτέλεσμα σε όποια προσπάθειά μας, δεν βρίσκουμε ευτυχία σε τίποτα (κι ενώ έχουμε τα πάντα), χάσαμε κάθε συναίσθημα, χάσαμε την ανθρωπιά μας.

Κι έχεις από την άλλη μεριά τον λαό της Αφρικής, άνθρωποι που πεθαίνουν από την πείνα, που ζουν κάτω από τις αθλιότερες συνθήκες αλλά το χαμόγελο δεν λείπει από τα χείλη τους, κι όταν γελάνε λάμπει ολόκληρο το πρόσωπό τους. Δουλεύουν χωρίς εργαλεία, σε σκληρές συνθήκες, τραγουδώντας!

Και ομαδικά, δεν έχουν το χωράφι σου το χωράφι μου, όλοι βοηθούν όλους. Αυτός δε που έχει πενιχρά βασικά είδη τα μοιράζεται με αυτόν που δεν έχει, κι ας μην έχει πάλι αύριο. Είναι ευγνώμονες για τα πάντα, έχουν διατηρηθεί.. άνθρωποι. Συγκρίνοντάς μας δεν θα μπορούσα να τους λυπηθώ, πόσο μάλλον να θέλω να τους βοηθήσω.

Ξεκίνησα το ταξίδι έχοντας αυτές τις γνώσεις. Επέστρεψα γνωρίζοντας τίποτα. Επέστρεψα λίγη, μικρή..  Την τρίτη ημέρα που δουλεύαμε στα χωράφια, γνώρισα τον Έρικ. Ο Έρικ είναι ένα αγόρι 15 χρονών.

Για διάλλειμα πηγαίναμε κάτω από ένα δέντρο για λίγο σκιά, έβαλα μουσική στο κινητό μου και αρχίσαμε τον χορό. Μόλις τέλειωσε ο χορός μού λέει θέλω να σου μιλήσω. Το πρώτο πράγμα που μου είπε είναι ότι δεν έχει μαμά. Του λέω εντάξει δεν χάνεις και πολλά, εγώ που έχω δεν είναι και ότι καλύτερο. Δεν γέλασε με το αστείο μου, συνέχισε τα «παράπονα», ότι έχει άλλα τέσσερα αδέλφια, ότι είναι ο μεγαλύτερος και πρέπει να φροντίζει και γι’ αυτά, ότι δεν έχει να φάει, τρώει στο σχολείο από το συσσίτιο, τώρα που το σχολείο είναι κλειστό του δίνουν οι γείτονες φαί αλλά δεν βρίσκει κάθε μέρα.

Μου λέει δεν έχω ρούχα, δεν έχω παπούτσια, ήθελε να του κάνω δώρο το κινητό μου για να ακούει μουσική που τόσο λατρεύει κλπ. Του λέω ο γιος μου έχει τα πάντα και όλο κάτι του λείπει, όλο γκρινιάζει για το κάτι άλλο που δεν έχει. Του είπα να μην στεναχωριέται που δεν έχει υλικά πράγματα, έχει άλλα πολύ σπουδαιότερα που δεν έχουμε εμείς. Εμείς, που μας ζηλεύει, ενώ έχουμε τα πάντα πήγαμε εκεί να κάνουμε τους χαμάληδες γιατί μας λείπει το σημαντικότερο, κάτι που έχουν αυτοί, μας λείπει η ευτυχία. Του είπα ότι ζηλεύω το χαμόγελό τους, την καλή τους την καρδιά κλπ κλπ.

Ωραία τα σοφά μου, δεν έπιασαν. Πιεστικά, με αγωνία ζήταγε το τηλέφωνό μου, ήθελε να έχει τα στοιχεία μου για να μην με χάσει αφού φύγω. Από την action aid μας είχαν συμβουλέψει για το αντίθετο (μετά κατάλαβα τον λόγο). Εκείνη τη στιγμή καταπιέστηκα για να μην του το δώσω, είχα ξεμείνει από απαντήσεις, ήμουν μπερδεμένη, του είπα αύριο θα πάω να τον βρω και θα του πω τι μπορούμε να κάνουμε.

Όταν επιστρέψαμε στο ξενοδοχείο ένοιωθα άθλια, σκεφτόμουν ότι το παιδί κυριολεκτικά (όχι πλάκα) δεν μπορεί να ζήσει, δεν μπορεί να συντηρήσει ούτε τον εαυτό του, έχει στην ευθύνη του και τα μικρότερα αδέλφια του, κι εγώ τον άρχισα στις φιλοσοφίες! Τα έβαλα με τον εαυτό μου, και προσπάθησα να βρω τρόπο να τον βοηθήσω πρακτικά και ν’ αφήσω στην άκρη τις θεωρίες μου (οι θεωρίες δεν γεμίζουν το στομάχι).

Χιλιάδες σκέψεις πέρασαν από το μυαλό μου. Να του στέλνω λεφτά, ρούχα, παπούτσια; Να τον πάρω μαζί μου στην Ελλάδα; Μόνο αυτόν; Να «σωθεί» μόνο ο Έρικ; Μου ήρθαν στο νου πάλι τα αδέσποτα, πόσα να πάρεις σπίτι σου; Πόσα να ταΐζεις; Έτσι λύνεις το πρόβλημα, όταν ξέρεις ότι κάθε μέρα γεννιούνται κατά χιλιάδες νέα αδέσποτα; Και πες ότι ο Έρικ «σώνεται», είναι καλό παράδειγμα για τα άλλα παιδιά που δεν σε έκαναν να τα «λυπηθείς» για να τα «σώσεις» κι αυτά; Είναι σωστό να χρησιμοποιούν μετά και τα υπόλοιπα το ίδιο «κόλπο» για να «σωθούν»; Είναι σωστό να αγαπήσω τον Έρικ επειδή τον λυπάμαι;

Αφού έσπασα το κεφάλι μου, αυτό που έμεινε σαν κατακάθι τελικά για σωστό ήταν.. οι θεωρίες μου. Παρότι δεν τρώγονται πραγματικά ήταν το καλύτερο που μπορούσα να του προσφέρω. Το καλύτερο γι’ αυτόν. Έτσι την επόμενη τον έπιασα και του είπα: πίστεψε στον εαυτό σου, δεν με χρειάζεσαι, δεν χρειάζεσαι κανέναν. Τον λαό σου τον έκαναν να θεωρεί εαυτόν ανίκανο να στηριχτεί στις δικές του δυνάμεις, να χρειάζεται κάποιον να έρθει να τον σώσει. Διατηρούν αυτήν την κατάσταση για να σας εκμεταλλεύονται. Μην τους πιστεύεις, δεν είναι αλήθεια, δεν χρειάζεσαι κανέναν. Είσαι άντρας θα γίνεις πολύ δυνατός, έχεις τα χέρια σου και τα πόδια σου, μπορείς να στηρίξεις ο ίδιος τον εαυτό σου. Είσαι άξιος, διεκδίκησε ότι θέλεις, διεκδίκησε τη ζωή σου, την ευημερία σου. Συμβούλεψε και τα άλλα παιδιά, να ξεμάθετε, είναι λάθος όσα σας έκαναν να πιστεύετε, προσπαθήστε να αλλάξετε το καθεστώς στην χώρα σας… Παρότι δεν μοιάζει, αυτή είναι η μοναδική λύση στο πρόβλημα.

Η ανέχεια, η φτώχια δεν διορθώνονται με ελεημοσύνη. Η ελευθερία, τα δικαιώματα δεν κατακτώνται με ελεημοσύνη. Η ανισότητα, η αδικία δεν σταματούν με ελεημοσύνη. Η αλλαγή έρχεται από ανθρώπους γνώστες. Αν γνωρίζει ο άνθρωπος, αν έχει πίστη στον εαυτό του, αν στέκει γερά στα πόδια του, αν διεκδικεί τα δικαιώματά του, αν δεν υπομένει το άδικο, σώνεται. Και σώνεται ΜΟΝΟ από τον εαυτό του.

Η τραγική πραγματικότητα.. Μια πολύ μικρή μερίδα ανθρώπων παίζει με τα μυαλά των πολλών, τους χειραγωγεί. Είναι ένα παιχνίδι εξουσίας που ο νικητής παίρνει ολάκερη την πίτα. Αφήνουν τους ανθρώπους να ψοφάνε από την πείνα για να έχουν αυτοί, οι πολύ λίγοι, τα πάντα.

Επειδή αυτοί οι πολύ λίγοι που παίζουν με τον κόσμο δεν έχουν καθόλου φαντασία, δεν κατάφεραν να εφεύρουν κάποιο καινούριο κόλπο γι’ αυτό χρησιμοποιούν μέχρι και σήμερα το από πάντα γνωστό, αυτό με το σίγουρο αποτέλεσμα. Όσο κι αν δεν θέλουμε να το πιστέψουμε, το κολπάκι που χρησιμοποιείτο μέχρι σήμερα στις τριτοκοσμικές χώρες, αποφάσισαν να το εξαντλήσουν, εφαρμόζοντάς το παντού. Η δύναμη, η πλεονεξία, ο πλούτος δεν έχουν ταβάνι. Κορεσμός δεν έρχεται. Στην Ελλάδα πιστεύουμε ότι για την «κρίση» είμαστε συνυπεύθυνοι εμείς οι πολίτες…

Αν χρησιμοποιήσεις τις λέξεις πολιτεία και κράτος για να καταδείξεις τον υπαίτιο, σε ρωτάνε σε ποιον συγκεκριμένα αναφέρεσαι, για τους περισσότερους το κράτος, η πολιτεία είμαστε εμείς..

Λίγο έως πολύ όλοι μας ξέρουμε ποιος ευθύνεται για την κατάσταση στην Αφρική, δες κι αυτό το βιντεάκι (http://www.youtube.com/watch?v=Ph7wOzaDHGY) και μετά αυτό-ερωτήσου, φταις και πρέπει να πληρώσεις; Είσαι αλήθεια η πολιτεία/το κράτος; Οι κυβερνώντες με τις πρακτικές τους αυτό που θέλουν είναι το καλό του λαού; Οι «τρομερές προσπάθειες» που καταβάλουν οι πολιτικοί αφορούν στην ανάκαμψη της χώρας; Αλήθεια σε φτωχαίνουν σήμερα για να ευημερήσεις αύριο;

Αφού βρεις αυτές τις απαντήσεις, μετά ρώτα σε, γιατί συνεχίζεται, γιατί αναπαράγεται πολλαπλασιαστικά αυτή η αθλιότητα;

Εμείς επιτρέπουμε στους ελάχιστους να ευημερούν στις πλάτες των πολλών, με την απραγία μας. Δεν θα σταματήσουν αν δεν τους πούμε στοπ, δεν σας επιτρέπω. (Ξανά) Η πλεονεξία δεν έχει ταβάνι.

Ένα τελευταίο, όλοι σήμερα ζητάμε να πάει η εξουσία στον λαό.. Αυτό είναι το δίκαιο, συμφωνώ. Πώς ακριβώς περιμένουμε να την πάρουμε; Κάποιος θα μας την δωρίσει;

Η δύναμη (εξουσία) δεν χαρίζεται, κερδίζεται. Τη δύναμη την κατακτάς.
Διεκδικείς τα δικαιώματά σου, την ελευθερία, ό,τι σου ανήκει. Αυτό είναι η δύναμη.

Ο καθένας από εμάς είναι ο λαός. Αν πολεμήσουμε όλοι, ο καθένας για να κερδίσει τη δική του δύναμη, θα φτάσει κάποια στιγμή συσσωρευμένη στα χέρια του λαού, εκεί που δικαιωματικά (και με τον νόμο) ανήκει.

Στεφανία Λυγερού, 20-12-2010

Φωτιά και τσεκούρι

Του Γιάννη Ποταμιάνου

Σώμα του λαού μου, γυμνό

όμορφο σαν νυμφίος,

στεφανωμένος

μ’ αγκάθια τριανταφυλλιάς

Ας είναι ταπεινό το βλέμμα

…………………….   των αμνών σου,

Ήρεμο στους ώριμους καιρούς

Σώμα του λαού μου πολύπαθο

Έκρηξη η ανάσταση

στο πλήρωμα του χρόνου

Κι’ ο βρυχηθμός του λέοντος

…………………….    σημάδι

ας ακουστεί στην απέναντι όχθη

Να τρέμουν οι καλαμιές

στην κοντανασαιμιά σου

Θεριστή εσύ της ιστορίας

έφτασε το καλοκαίρι

Χρυσίζει ο κάμπος

αθέριστοι  οι σιτοβολώνες

περιμένει ο κόσμος το ψωμί του

κι’ ο μαθητής το βιβλίο του

Σώμα του λαού μου σκήνωμα

…………………….   του χρέους

Μην αρνηθείς το κάλεσμα

…………………….   των καιρών

Οι Νενέκοι στο πλευρό του Ιμπραήμ

 …………………….   αλωνίζουν

«Φωτιά και τσεκούρι

…………………….    στους προσκυνημένους»,

η απάντηση

                          4 Δεκεμβρίου 2010, Γιάννης Ποταμιάνος

Στράτευμα και ομοφυλοφιλία

Του Απόστολου Παπαδημητρίου

Η ομοφυλοφιλία αποτελεί μάστιγα στις δυτικές κοινωνίες από δεκαετίες. Αν εξ αρχής οι ιθύνοντες την αντιμετώπιζαν ως πρόβλημα, ασφαλώς η επιστημονική έρευμα θα είχε δώσει ώς σήμερα πλήθος εργασιών για τα αίτια και θα λαμβάνονταν μέτρα, ώστε να περιοριστεί το κακό πριν μετατραπεί σε μάστιγα. Αντί όμως αυτού είδαμε το ομοφυλοφιλικό “κίνημα” να κατακτά με την πάροδο του χρόνου έδαφος και να εδραιώνεται διεκδικώντας δικαιώματα, τα οποία στερούσαν από τα μέλη τους οι “ομοφοβικές” Πολιτείες!

  Συνέχεια →

Επαχθές χρέος και η… "στροφή του διαβόλου"!

Του Γιάννη Τόλιου*

Όλο και περισσότερο οι εκτιμήσεις αναλυτών της αγοράς δείχνουν ότι η Ελλάδα έχει μπει στον μονόδρομο της επίσημης ή, προς το ευγενικότερο, «ελεγχόμενης» πτώχευσης. Η πολιτική του «Μνημονίου», που επιτείνεται από τους δυσμενείς όρους του δανείου της «τρόικας», όχι μόνο δεν την απέτρεψε, αλλά επιτάχυνε τη διαδικασία. Τα στοιχεία του προϋπολογισμού 2011 δείχνουν νέο άλμα στο δημόσιο χρέος και στις δαπάνες εξυπηρέτησης. Μια ακόμα χρονιά οι μειώσεις μισθών, συντάξεων, επιδομάτων, περικοπές κοινωνικών και αναπτυξιακών δαπανών, αυξήσεις έμμεσων φόρων κ.ά. ρίχνονται στον «Μινώταυρο» της κερδοφορίας του χρηματιστικού κεφαλαίου.

Αυξανόμενη οικονομική αιμορραγία

Στον νέο προϋπολογισμό, το χρέος της «κεντρικής κυβέρνησης» από 298,5 δισ. ευρώ το 2009 (ή 127% του ΑΕΠ), ανέβηκε σε 343 δισ. ευρώ το 2010 (ή 148% ΑΕΠ) και προβλέπεται να σκαρφαλώσει στα 362 δισ. ευρώ το 2011 (ή 158,6% του ΑΕΠ). Αντίστοιχα οι δαπάνες εξυπηρέτησης από 41,4 δισ. το 2009, εκτιμώνται σε 32,8 δισ. το 2010 (λόγω καταβολής μικρότερου ποσού χρεολυσίων). Αν όμως προσθέσουμε και τις πληρωμές για το βραχυπρόθεσμο χρέος (από 36,9 δισ. σε 22,6 δισ.), οι συνολικές δαπάνες εξυπηρέτησης θα ανέλθουν το 2010 σε 55,4 δισ. ευρώ ή 24% του ΑΕΠ.! Πρόκειται για τεράστια «οικονομική αιμορραγία», η οποία σε βάθος χρόνου δεν αφήνει καμιά ελπίδα ανάρρωσης της ελληνικής οικονομίας.

Αν στο πιο πάνω χρέος προσθέσουμε και 110 δισ. ευρώ του δανείου της «τρόικας», τα πράγματα γίνονται απελπιστικά. Η μικρή παράταση στον χρόνο εξόφλησης που δόθηκε ίσως να απέτρεψε τη «μαθηματική χρεωκοπία», ωστόσο δεν απέκλεισε την «οικονομική χρεωκοπία» και πάνω από όλα τη χρεωκοπία και εξουθένωση του ελληνικού λαού με παράταση «Μνημονίου» ώς το 2024! Έχει γίνει πλέον συνείδηση ότι το χρέος δεν… ξεχρεώνεται και πρέπει να αναζητηθούν οικονομικά και κοινωνικά δίκαιες λύσεις και πολιτικές αντιμετώπισής τους.

Άρνηση πληρωμής «επαχθούς χρέους»

Η υπερδιόγκωση του δημόσιου χρέους δεν ήταν «κεραυνός εν αιθρία», αλλά προϊόν συγκεκριμένων ταξικών επιλογών της δημοσιονομικής διαχείρισης των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ., με την τεράστια φοροδιαφυγή και φοροκλοπή «εχόντων και κατεχόντων», τις χαριστικές ρυθμίσεις υπέρ της ολιγαρχίας και πολυεθνικών, τη διαφθορά, τη σπατάλη και τη «ρεμούλα» της κρατικής και κομματικής γραφειοκρατίας, τις τεράστιες στρατιωτικές δαπάνες, τους δυσμενείς όρους δανεισμού, το ανορθολογικό-αντιπαραγωγικό μοντέλο ανάπτυξης κ.ά. Σημαντικός παράγοντας επίτασης της υπερχρέωσης (Δημοσίου, επιχειρήσεων, νοικοκυριών) ήταν το σαθρό οικοδόμημα της ΟΝΕ (Ευρωζώνης και ευρώ) με την αύξηση των ελλειμμάτων στο ισοζύγιο πληρωμών κ.ά. Χωρίς ριζική αλλαγή του συγκεκριμένου «μοντέλου» λειτουργίας της οικονομίας, δεν μπορεί να υπάρξει ελπιδοφόρα προοπτική αντιμετώπισής του.

Τι ακριβώς σημαίνει αυτό; Κατ' αρχήν το χρέος δεν το δημιούργησαν οι εργαζόμενοι και γενικά ο ελληνικός λαός, παρ' ότι «εν τέλει» ευθύνονται για την ανάδειξη κυβερνήσεων που τροφοδότησαν την υπερχρέωση. Ιδιαίτερα ο ελληνικός λαός δεν μπορεί, ούτε πρέπει, να πληρώσει δάνεια που ανήκουν στην κατηγορία του «επαχθούς χρέους». Με βάση το διεθνές δίκαιο «επαχθές χρέος» (odious dept) είναι εκείνο από δανειακές συμβάσεις και συμφωνίες σε βάρος του λαού μιας χώρας, για τις οποίες ποτέ δεν πληροφορήθηκε ούτε συναίνεσε, γεγονός που γνώριζαν οι πιστωτές. Χαρακτηριστική περίπτωση «επαχθούς χρέους» είναι το δάνειο των 110 δισ. ευρώ της «τρόικας» και το συνακόλουθο «Μνημόνιο» που ψηφίστηκε κατά παράβαση του Συντάγματος. Επίσης το δάνειο-μίζα προς την «Goldman Shacks» ύψους 3 δισ. ευρώ που συμφώνησε κρυφά η κυβέρνηση Σημίτη για αλλοίωση των στοιχείων του δημόσιου χρέους, προκειμένου να εξασφαλίσει ένταξη στην ΟΝΕ, επιλογή που βιώνουμε με δραματικό τρόπο σήμερα. Επίσης αφορά τα δάνεια των «εξοπλιστικών προγραμμάτων», όπου στο όνομα του «στρατιωτικού απόρρητου» (από τον ελληνικό λαό !!!) κατασπαταλώνται κάθε χρόνο μυθώδη ποσά που δεν αφορούν την εθνική άμυνα, αλλά άλλες σκοπιμότητες.

Επίσης πρόκειται για τα δάνεια της «κεντρικής διοίκησης» και δημόσιων φορέων, συνδεδεμένα με κρατικές προμήθειες και δημόσια έργα, τα οποία υπογράφηκαν με αδιαφανείς όρους και «μίζες» (π.χ. προμήθειες ηλεκτρονικού υλικού από Siemens κ.ά.). Επίσης «επισφαλή δάνεια» κρατικών τραπεζών ή δάνεια ιδιωτικών τραπεζών με κρατική εγγύηση, προς μεγάλες επιχειρήσεις και πολυκλαδικούς ομίλους, που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμα. Τέλος, πρόκειται για δανεισμό με κρατικά ομόλογα και υψηλά κερδοσκοπικά επιτόκια («spreads»). Η ποσοτική διάσταση αυτών των δανείων μόνο κατά προσέγγιση μπορεί να εκτιμηθεί (γύρω στο 80-85% του χρέους). Για τον ακριβή υπολογισμό τους πρέπει να γίνει ειδική έρευνα με συγκεκριμένη εξέταση δανειακών συμβάσεων και «άνοιγμα βιβλίων», ώστε να προσδιοριστεί η προέλευση του χρέους και να γίνει γνωστή η ταυτότητα των βασικών κατόχων τίτλων του δημοσίου χρέους, καθώς και τα ποσά που αντιπροσωπεύουν, από ειδική εξεταστική επιτροπή, με αξιόπιστη σύνθεση και ισχυρή εξουσιοδότηση, λαμβάνοντας υπ' όψη και τις εμπειρίες άλλων χωρών.

Όσον αφορά στην ηθική νομιμοποίηση της άρνησης πληρωμής χρέους, μπορεί, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, μια χώρα να επικαλεστεί την «κατάσταση ανάγκης» (state of necessity) προκειμένου να σταματήσει τουλάχιστον για ένα χρονικό διάστημα την εξυπηρέτηση και να διαπραγματευθεί τους όρους αποπληρωμής. Πρόκειται για αναγνωρισμένη διεθνή πρακτική με εφαρμογή σε διάφορες χώρες, όταν είχαν να επιλέξουν ανάμεσα στην εσωτερική ομαλότητα και ασφάλεια του λαού και στην πληρωμή χρεών στους πιστωτές. Ειδικότερα, σύμφωνα με την Επιτροπή Διεθνούς Δικαίου του ΟΗΕ, «ένα κράτος – μέλος δεν μπορεί να αναγκαστεί να κλείσει σχολεία, πανεπιστήμια, δικαστήρια, να εγκαταλείψει τις δημόσιες υπηρεσίες επιφέροντας χάος και αναρχία στην κοινωνία, μόνο και μόνο για να εξασφαλίσει κονδύλια αποπληρωμής δανείων σε ξένους και ντόπιους δανειστές» (1613η Συνάντηση, 17η Ιουνίου 1980).

Από την άρνηση πληρωμής του «επαχθούς χρέους», θα υπάρξουν οπωσδήποτε χαμένοι, εντός και εκτός της χώρας. Πρόκειται κατ' αρχήν για ξένες και ελληνικές τράπεζες, «θεσμικούς επενδυτές» (διάφορα funds και off-shore εταιρείες), μεγάλες επιχειρήσεις, πολυκλαδικούς και πολυεθνικούς όμιλους, μεγάλοι και μεσαίοι καταθέτες και όσους γενικά έχουν αγοράσει κρατικά ομόλογα, μεταξύ αυτών και μικρο-μεσαίους επενδυτές και ασφαλιστικά ταμεία, για τα οποία θα πρέπει να γίνει ειδική ρύθμιση. Θα υπάρξουν ωστόσο και ωφελημένοι, κυρίως μισθωτοί και συνταξιούχοι και ευρύτερα ο ελληνικός λαός, που καλείται άδικα να πληρώσει τα «σπασμένα» της κρίσης και της ασυδοσίας του χρηματιστικού κεφαλαίου. Ταυτόχρονα δημιουργούνται αντικειμενικές συνθήκες για παραγωγική ανασυγκρότηση και βιώσιμη κοινωνικο-οικονομική ανάπτυξη της χώρας, που αποτελεί αντικειμενική προϋπόθεση βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου του λαού!

Και η… "στροφή του διαβόλου"

Η άρνηση πληρωμής του «επαχθούς χρέους», είναι πολύ πιθανό να θέσει υπό επανεξέταση τη συμμετοχή της χώρας στην Ευρωζώνη και το ευρώ. Όπως λέει ο E. Froom, ολόκληρα έθνη και ολόκληρες κοινωνικές ομάδες κάποια στιγμή αντιδρούν, επειδή ο φόβος, οι καχυποψίες, η μοναξιά, η ένδεια και η εξαθλίωση, φτάνουν στα όρια τους, στο οριακό σημείο ή καλύτερα στη «στροφή του διαβόλου», όπου μη έχοντας κανείς να χάσει τίποτα εξεγείρεται χωρίς να υπολογίσει τις συνέπειες. Κατά συνέπεια, το ζήτημα αποκτά ευρύτερη διάσταση και αφορά την εναλλακτική πολιτική της αριστεράς για μια προοδευτική διέξοδο από την κρίση με κατεύθυνση τον σοσιαλισμό. Όμως σε αυτό θα χρειαστεί να επανέλθουμε με ξεχωριστό σημείωμα.

* Ο Γιάννης Τόλιος είναι διδάκτορας οικονομικών επιστημών

ΠΗΓΗ:  Ημερομηνία δημοσίευσης: 19/12/2010, http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=588263

Δεν κατάφερα να αλλάξω το σύστημα,  όμως δεν θα επιτρέψω ούτε σ’ αυτό

να με αλλάξει…

Συνέντευξη του Χρόνη Μίσσιου*

Από τους αγνότερους εκπροσώπους μιας γενιάς που οραματίστηκε το θρίαμβο του σοσιαλισμού επί της βαρβαρότητας, ξαπόστειλε θαρραλέα το ωραίο όνειρο όταν αποδείχτηκε εφιάλτης, αφήνοντας τις «κόκκινες» πολιτείες για τις «πράσινες»: H ολιστική οικολογία και τα εναλλακτικά δίκτυα κοινωνικής οργάνωσης είναι, λέει, η μόνη μας βιώσιμη ελπίδα απέναντι στον «χρηματιστηριακό ιμπεριαλισμό» που σαρώνει τον πλανήτη. Και, πάνω απ’ όλα, ο έρωτας – «πολιτισμό και προϋπόθεση ελευθερίας» τον χαρακτηρίζει, κι αν τον ακούσεις να μιλά γι’ αυτόν μαγεύεσαι…

Εμφύλιος, φυλακές, βασανιστήρια, αγώνες, διώξεις, εξορίες… Μια ζωή σαν παραμύθι, κι όμως, εντελώς πραγματική, αποτυπωμένη σε κάθε ρυτίδα του προσώπου αυτού του λεβεντάνθρωπου. Σήμερα, στα ογδόντα τόσα χρόνια του, ο συγγραφέας τού «Καλά, εσύ σκοτώθηκες νωρίς» και του «Χαμογέλα ρε, τι σου ζητάνε;» παραμένει μαχητής («Δεν άλλαξα το σύστημα, αλλά ούτε εκείνο θα με αλλάξει»), εξακολουθεί να γράφει, αν και αναρωτιέται πού να τοποθετήσει τους ήρωές του «αφού θα κινδυνεύουν διαρκώς με σύλληψη, ξύλο ή απέλαση!», και μένει σε ένα νοικοκυρεμένο αγρόκτημα στο Μικροχώρι Καπανδριτίου απ’ όπου δίνει, λέει, «την ύστατη μάχη της ζωής του». Δεν κατεβαίνει Αθήνα, δεν έχει καν Internet – κι όμως, στη σελίδα που του έφτιαξαν στο facebook «μετρά» πολυάριθμους «φίλους»! – και μοιράζεται τις μέρες του με τη Ρηνιώ, τα βιβλία, τα δέντρα και τα δυο σκυλιά του: η καλύτερη πατρίδα για έναν αληθινό «σύντροφο».

Το 2010 βρήκε μια Ελλάδα χρεοκοπημένη, στο έλεος της Κομισιόν, του ΔΝΤ και των διεθνών αγορών. Περιμένατε, αλήθεια, μια τέτοια εξέλιξη;

Όχι, βέβαια. Το ίδιο, νομίζω, ισχύει και για τον μέσο Έλληνα. Η κοινωνία όλη έπαθε εγκεφαλικό… Στην εποχή, βλέπετε, του καταιγισμού της πληροφορίας ο πολίτης παραμένει τραγικά απληροφόρητος. Και… καλά αυτός, οι τύποι που ορκίστηκαν να υπερασπιστούν τα συμφέροντα της χώρας και του λαού της τι διάολο κάνανε τόσα χρόνια; Ή είναι παντελώς ανίκανοι ή πράκτορες ξένων συμφερόντων. Ολόκληρο το πολιτικό σύστημα – κυβέρνηση, κόμματα συνδικάτα…

 Δεν φέρει, όμως, κι ο μέσος Έλληνας μια κάποια ευθύνη;

Φυσικά, στο βαθμό που ανέχτηκε κι εκμεταλλεύτηκε κάποιες καταστάσεις. Αλλά, καθώς είπα, υπήρξε και απληροφόρητος. Χάρη στην κρίση αντιληφθήκαμε επιτέλους ότι περάσαμε στο χρηματιστηριακό στάδιο του καπιταλισμού. Βρισκόμαστε μπροστά σε πολλές δικτατορίες. Ένας χρηματιστηριακός ιμπεριαλισμός σαρώνει τον πλανήτη. Και δεν παράγει πλούτο (παρά μόνο για τους λίγους), παράγει όμως «φούσκες». Η τοκογλυφία καθορίζει τη μοίρα λαών, αλλάζει κυβερνήσεις, κλέβει πόρους.

Ακούγεστε απαισιόδοξος.

Είμαι, διότι βλέπω, δυστυχώς, να τρεμοσβήνει η σπίθα που μεταμορφώνει τον άνθρωπο από σκλάβο σε επαναστάτη, από οπαδό σε πολίτη. Στην εποχή μου η εξουσία ασκούσε βία στο κορμί μας. Σήμερα κάνει «λοβοτομή», μας καθιστά άβουλα αντικείμενα παραγωγής και κατανάλωσης προϊόντων. Την οποία κατανάλωση βεβαίως προωθεί η διαφήμιση, ένα καρκίνωμα που καβαλά σε κάθε δημιουργία τσαλαπατώντας την ανθρώπινη σκέψη. Ένα παρασιτικό, χυδαίο φαινόμενο, που ουδείς ενοχλείται γιατί κρατά απ’ το λαιμό τα ΜΜΕ.

Δηλαδή, δεν υπάρχει ελπίδα;

Καμιά χώρα σήμερα δεν μπορεί να ονειρεύεται ένα ελεύθερο μέλλον. Πώς να πείσεις την Τουρκία, π.χ., να μη χτίσει πυρηνικά εργοστάσια που σε περίπτωση ατυχήματος θα κάνουν όλους τους γείτονές της «ραδιενεργούς»; Και μην ακούτε τα περί ασφαλούς πυρηνικής ενέργειας, κολοκύθια στο πάτερο είναι! Ή πώς να πείσεις την BP να μην κάνει γεωτρήσεις στον Κόλπο του Μεξικού, όταν το μόνο που τη νοιάζει είναι πόσα σεντς θα κοστίσει την ώρα η αποκατάσταση της τεράστιας διαρροής; Η κοινωνία, βεβαίως, μεταβάλλεται – και μέσα στην κρίση η σπίθα που λέγαμε μπορεί να γίνει φλόγα, ανεβάζοντας το λαό στο επίπεδο της ιστορικής του συνείδησης. Έτσι, ναι, ίσως υπάρξει ελπίδα. Από πεφωτισμένους ηγέτες και σωτήρες χορτάσαμε!

Τι να κάνουμε με το χρέος της χώρας, να το πληρώσουμε ή όχι;

Δεν ξέρω, δεν είμαι οικονομολόγος. Ανεξάρτητα όμως από αυτό, χρειάζεται να αλλάξουμε. Να αποσυμφορήσουμε την Αθήνα, να τονώσουμε την επαρχία, να ξαναβρούμε τις αξίες τού ευ ζην, να στραφούμε σε άλλες μορφές κοινωνικής οργάνωσης. Ήδη ακούω για πρωτοβουλίες νέων αγροτών στη Θεσσαλία και αλλού, που έχουν καταργήσει το χρήμα κι ανταλλάζουν προϊόντα και υπηρεσίες.

«Η αστική δημοκρατία είναι ένας σκελετός» είχατε πει. Υπάρχει, όμως, αξιόπιστη εναλλακτική;

Κοιτάξτε, το σύστημα δεν ανατρέπεται συνολικά. Σπάει, όμως, σε μικρά κομμάτια κι έτσι μπορεί να το ελέγξουμε. Το πρόβλημα δεν είναι να κατακτήσουμε πολλές μικρές ελευθερίες, όπως έλεγε ο Μαρκούζε, αλλά να ανατρέψουμε κατ’ αρχήν το κομμάτι του συστήματος που έχουμε εσωτερικεύσει. Μόνη διέξοδος είναι η ολιστική οικολογική σκέψη, φιλοσοφία, συμπεριφορά. Η πραγματική οικολογία καταργεί την εξουσία, προωθεί την άμεση δημοκρατία, την αποκέντρωση, τις μικρές αλληλέγγυες κοινότητες, την εναλλακτική τεχνολογία.

Με τους έλληνες Πράσινους έχετε επαφές;

Είχα, αλλά διαφωνούμε – γιατί η οικολογία, πιστεύω, αξίζει μόνον ως αυθόρμητο κίνημα, διαφορετικά ενσωματώνεται στο σύστημα. Καλός ο ακτιβισμός, αλλά δεν αρκεί. Χρειάζεται να γίνει τρόπος σκέψης και ζωής του καθενός. Και, κατ’ αρχήν, οικολογία και ανθρωποκεντρισμός δεν συμβιβάζονται.

Η Αριστερά;

Δεν ξέρω τι σημαίνει πια Αριστερά. Οι ταμπέλες; Τα λάβαρα; Η Αριστερά που γνώρισα πάλευε με τον πολιτισμό και, όταν χρειάστηκε, με το τουφέκι. Πάλευε, έστω, με τα λάθη της. Σήμερα, όμως, δεν παράγει τίποτε. Στον Συνασπισμό τριάντα χρόνια τώρα σκοτώνονται – ξεφτίλα. Στο ΚΚΕ βγαίνει η Αλέκα και μιλά λες και διαβάζει έκθεση της β’ λυκείου…

Έχουμε, όμως, ακόμα «αντάρτικο» – πόλεων…

Το «αντάρτικο» αυτό, η τρομοκρατία που λέμε, πιθανόν να χρησιμοποιείται από κάποιους κύκλους, πιθανόν να είναι απλώς κάποια τρελόπαιδα – δεν εννοώ, βέβαια, τους δολοφόνους. Αλλά δεν είμαστε στον 19ο αιώνα. Αν είστε μάγκες, αντί να σπάτε βιτρίνες και να βάζετε γκαζάκια, κατακτήστε την τεχνολογία, σπάστε τους κωδικούς των τραπεζών και μοιράστε τα λεφτά στον κόσμο.

Είπατε κάποτε «ευτυχώς που δεν νικήσαμε», αναφερόμενος στον Εμφύλιο.

Ναι, γιατί αλλιώς θα ήμασταν πολλές δεκαετίες πίσω – και όσοι σκεφτόμαστε διαφορετικά θα βλέπαμε τα ραδίκια ανάποδα! Θυμάμαι τους καθοδηγητές… καθίκια σκέτα. Αυτοί υπουργοί; Θεός φυλάξοι!

«Ο έρωτας είναι το πιο προσωπικό καταφύγιο του ανθρώπου, η πιο απελευθερωτική του διαδικασία» έχετε πει. Θα μας έσωζε, πιστεύετε, ο έρωτας;

Στα χρόνια της χολέρας πού να τον βρεις τον έρωτα! Σεξ βρίσκεις άφθονο, πορνό επίσης, έρωτα όμως… Ο άνθρωπος γίνεται μονοσήμαντος, αποσυναισθηματοποιείται, αποξηραίνεται εσωτερικά από το άγχος μιας βάρβαρης, ανήθικης πραγματικότητας. Το σύστημα καθαγιάζει τη βία και τον πόλεμο και ενοχοποιεί τον έρωτα, τη φωτιά της ζωής… έγραφε ο Μπορίς Βιάν. Είναι, βλέπεις, αντιπαραγωγικός και δυνάμει ανατρεπτικός. Η σεξουαλική απελευθέρωση κατάντησε ένα καταναλωτικό αλισβερίσι, το σεξ έγινε εμπόρευμα, όπως και η αμφισβήτηση – δες τον Τσε…

Ελάχιστοι παλιοί αριστεροί ύμνησαν τον έρωτα όπως εσείς. Είχατε «τολμήσει» να μιλήσετε ακόμα και στο περιοδικό «Κράξιμο» της τραβεστί Πάολας…

Ναι, υπήρξαν εποχές που η Αριστερά υπήρξε συντηρητική, σεμνότυφη. Εγώ δεν έγινα κομπλεξικός, γιατί από μικρό με αγαπούσαν οι γυναίκες! Με τη Ρηνιώ είμαστε μαζί 47 χρόνια κι ακόμα αγαπιόμαστε. Ούτε χαλιόμουνα ποτέ με το πώς τη βρίσκει ο καθένας, ο έρωτας είναι παντού και πάντα ίδιος. Ο ερωτευμένος ανθίζει, μεταβάλλεται, ο έρωτας είναι πολιτισμός και προϋπόθεση ελευθερίας, θέλει όμως χώρο σε μυαλό και ψυχή για να υπάρξει.

Τι σας κράτησε, αλήθεια, ζωντανό τα χρόνια της φυλακής;

Η πεποίθηση ότι συμμετείχα σε ένα παγκόσμιο όνειρο. Νομίζαμε πως πλάθαμε ιστορία. Ήμασταν πλούσιοι σε ψευδαισθήσεις, βλέπαμε ακόμα και τους βασανιστές με επιείκεια. Αυτή η ιδεολογία ως άρωμα ενός νέου κόσμου με κράτησε άνθρωπο. Δίχως κακία, δίχως μίσος, αλλά με κάποια σοφία, που ωστόσο μοιάζει άχρηστη πλέον… Γι’ αυτό και απελπίζομαι βλέποντας σημερινά παιδιά να αντιγράφουν πολιτικά τη γενιά μου – μα τίποτα καινούργιο δεν υπάρχει;

Δορυφόροι-κατάσκοποι, συστήματα παρακολούθησης, κάμερες παντού… Βαδίζουμε, λέτε, σε μια κοινωνία οργουελιανή;

Μα έχουμε ξεπεράσει ήδη τον Όργουελ. Ο Χάξλεϊ ακούγεται πιο προχωρημένος, γιατί στη δική του δυστοπία τα βιβλία δεν καίγονται – απλώς δεν ενδιαφέρουν πια τους ανθρώπους.

Με την επίσημη πολιτική δεν ασχολείστε πια;

Όχι, αλλά μήτε έχω αποσυρθεί, όπως με αγένεια μου είπαν κάποτε. Δίνω πλέον την ύστατη μάχη μου. Δεν κατάφερα να αλλάξω το σύστημα, όμως δεν θα επιτρέψω ούτε σ’ αυτό να με αλλάξει. Με ρωτούν άλλοτε πώς αντέχω τη μοναξιά εδώ στο χωριό. Θρασύτατη ερώτηση – η πραγματική μοναξιά είναι στις πόλεις! Έχω τη Ρηνιώ, τους φίλους, τα σκυλιά μου, τα δέντρα και μια κόλλα χαρτί που μπορεί να σε ανοίξει σε περιπέτειες που δεν φαντάζεσαι…

*Συνέντευξη στον Θοδωρή Αντωνόπουλο από το περιοδικό "Υποβρύχιο".

ΠΗΓΗ: Posted: by παντιγέρα, http://pantigera.blogspot.com/2010/10/h.html

ΟΣΕ: κρατικοποίηση χρεών, ιδιωτικοποίηση κερδών

Του Πίκου Απίκου

«Αναλαμβάνουμε μια νομοθετική πρωτοβουλία ευθύνης, η οποία αποτελεί κατά την άποψή μας και μια τομή στην ιστορία του Ελληνικού Σιδηροδρόμου» δήλωνε ο Υπουργός Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων την Τρίτη 26 Οκτωβρίου στην ολομέλεια της βουλής, κατά την ολοκλήρωση των εργασιών του σώματος, που καθιστούσε νόμο του κράτους το σχέδιο  της κυβέρνησης για την «εξυγίανση και αναδιάρθρωση του ΟΣΕ».

Λίγες ώρες αργότερα, την Τετάρτη 27 Οκτωβρίου, ο Δημήτρης Ρέππας αναχωρούσε για το Παρίσι. Σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμα της διήμερης επίσκεψής του, στη Γαλλική πρωτεύουσα συναντήθηκε με το Γάλλο ομόλογό του Dominique Bussereau. Ενώ οι Πρόεδροι και Διευθύνοντες Σύμβουλοι του ΟΣΕ, της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, της ΕΔΙΣΥ και της ΕΡΓΟΣΕ, που συνόδευσαν τον Έλληνα Υπουργό στην πόλη του Φωτός, είχαν επαφές με εκπροσώπους των γαλλικών σιδηροδρόμων (SNCF) και της ALSTOM Transport.

Λίγο νωρίτερα, στις 24 Οκτωβρίου ο Δημήτρης Ρέππας με συνέντευξή του στο περιοδικό «Informer» της εφημερίδας «Ο Κόσμος του Επενδυτή» ανέφερε: «Αντιλαμβάνομαι πως η επένδυση σήμερα στον ελληνικό σιδηρόδρομο είναι μια εξαιρετική επιλογή για κάποιον τρίτο, ιδίως αν πειστεί από το εγχείρημα της εξυγίανσης που προωθούμε. Για μας ενόψει του ανοίγματος της σιδηροδρομικής αγοράς και του ενδεχόμενου νέες ιδιωτικές εταιρείες να δραστηριοποιηθούν στην Ελλάδα, καλό είναι όσο πιο γρήγορα να κτίσουμε ισχυρές συμμαχίες με στρατηγικούς επενδυτές γιατί έτσι θα αναπτύξουμε τον ελληνικό σιδηρόδρομο καλύτερα. Και αυτή είναι η μεγαλύτερη προστασία για τον ελληνικό σιδηρόδρομο.»

Τίθεται λοιπόν το ερώτημα: Πως καθίσταται «εξαιρετική επιλογή» η επένδυση στον ελληνικό σιδηρόδρομο, για «στρατηγικούς επενδυτές»; Λέγεται μάλιστα ότι εκτός απ’ τους Γάλλους που βρίσκονται σε ανοιχτή γραμμή με το Δημήτρη Ρέππα και τους Κινέζους που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον μέσω της Cosco για το Θριάσιο και τα εμπορευματικά κέντρα, στο παιχνίδι βρίσκονται Γερμανοί και Ρώσοι.

Την απάντηση τη δίνουν τα καινούργια δεδομένα που δημιουργεί ο νέος νόμος που μεταβάλλει δραστικά το σκηνικό στον ελληνικό σιδηρόδρομο. Ας τα παρακολουθήσουμε βήμα το βήμα.

Πλήρης διαχωρισμός της υποδομής απ’ το μεταφορικό έργο

Η αναδιοργάνωση του ΟΣΕ ως ομίλου θυγατρικών εταιρειών περιορίζεται στην κατασκευή, συντήρηση και διαχείριση του σιδηροδρομικού δικτύου ενώ ταυτόχρονα «εδραιώνεται η οικονομική και λειτουργική αυτοτέλεια της ΤΡΑΙΝΟΣΕ που δεν είναι πλέον μέρος του ομίλου ΟΣΕ και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την άμεση λειτουργική και οικονομική εξυγίανσή της με προοπτική ιδιωτικοποίησης της σύμφωνα με το ν. 3049/2002» όπως αποκαλύπτει η ίδια η Αιτιολογική Έκθεση του σχεδίου νόμου. Έτσι λοιπόν δίνεται η δυνατότητα στους ιδιώτες να βάλουν στο χέρι το εξαιρετικά επικερδές μεταφορικό (επιβατών και εμπορευμάτων) έργο μέσω της αγοράς του 49% των μετοχών (προς το παρόν δεν εισάγεται στο χρηματιστήριο) και της απόκτησης του μάνατζμεντ της ΤΡΑΙΝΟΣΕ. Μάλιστα μεταβιβάζεται στην κυριότητα της ανεξάρτητης πλέον ΤΡΑΙΝΟΣΕ το τροχαίο υλικό του ΟΣΕ προκειμένου να γίνει πιο ελκυστική στους ιδιώτες. Η «προίκα» αυτή μειώνει δραστικά το λειτουργικό κόστος της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, η οποία ήταν υποχρεωμένη μέχρι σήμερα να ενοικιάζει το τροχαίο υλικό (βαγόνια και μηχανές) απ’ τον ΟΣΕ. Απ’ τη ρύθμιση αυτή εξαιρούνται οι μηχανές έλξης για τις οποίες προβλέπεται η πώληση ή η εκμίσθωση τους απ’ τον ΟΣΕ σε τρίτους!

Αυξήσεις στα εισιτήρια, περικοπές στα δρομολόγια

Η τιμολογιακή πολιτική της νέας εταιρείας, οι παρεχόμενες υπηρεσίες και τα δρομολόγια που θα διενεργεί, σκοπό θα έχουν την άμεση κερδοφορία της ΤΡΑΙΝΟΣΕ σύμφωνα με το επιχειρησιακό σχέδιο που υποχρεούται απ’ το νέο νόμο να υποβάλλει. Έτσι από 1/1/2011 απελευθερώνεται το κόμιστρο και καταργούνται οι όποιες εκπτώσεις, ενώ οι ήδη πολύ χαμηλές τιμές στα εισιτήρια του τρένου αποτελούν οριστικά παρελθόν. Προβλέπεται επίσης επανασχεδιασμός των δρομολογίων και σε αρκετές περιπτώσεις κατάργησή τους. Οι περικοπές δρομολογίων με βάση το επιχειρησιακό σχέδιο της ΤΡΑΙΝΟΣΕ επιβεβαίωσαν τους φόβους των εργαζομένων που τόνιζαν εδώ και μήνες πως «το σχέδιο που εκπονήθηκε απ’ το αρμόδιο υπουργείο καταργεί τα 2/3 του δικτύου (δίκτυο Δυτικής Μακεδονίας – Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης, Πελοποννήσου – Δυτικής Θεσσαλίας) και χαρίζει ουσιαστικά στους ιδιώτες το υπόλοιπο κομμάτι (ΠΑΘΕ – Πελοποννήσου, Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Ευζώνων) προσθέτοντας “προίκα” αυξημένων εσόδων κατά 55 εκ ευρώ απ’ την αύξηση των εισιτηρίων».

Με βάση το επιχειρησιακό σχέδιο της ΤΡΑΙΝΟΣΕ οι αυξήσεις των εισιτηρίων από 1/1/2011 θα αγγίξουν και το 100% (πχ το Αθήνα Θεσσαλονίκη με τρένα μέσης ταχύτητας που κόστιζε 20,10 ευρώ θα εκτιναχθεί στα 39 ευρώ, ενώ κατά 50% θα είναι αυξημένα τα εισιτήρια του προαστιακού της Αθήνας).

…Και επιδοτήσεις στους ιδιώτες για τις «άγονες» γραμμές

Ωστόσο φαίνεται να εκλείπει ο κίνδυνος η μισή και πλέον Ελλάδα να μείνει χωρίς σιδηροδρομική, αφού τα 2/3 του δικτύου θα βαφτιστούν «ζημιογόνα» δρομολόγια. Γιατί; Διότι πολύ απλά ο νόμος Ρέππα εισάγει το νέο καθεστώς των λεγόμενων άγονων γραμμών και στο σιδηρόδρομο. Ένα καθεστώς που υπάρχει στην ακτοπλοΐα και στις αεροπορικές συγκοινωνίες μετά την είσοδο των ιδιωτικών αεροπορικών εταιρειών στην αγορά και την ιδιωτικοποίηση της Ολυμπιακής.

Μάλιστα για τα επόμενα τρία χρόνια προβλέπεται 50 εκ ευρώ ετήσια επιχορήγηση απ’ το Υπουργείο Υποδομών ως αποζημίωση για «ζημιογόνα δρομολόγια» προς την ΤΡΑΙΝΟΣΕ (είτε ως έχει σήμερα είτε ως μερικώς ιδιωτικοποιημένη). Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα στο Δήμο μιας περιοχής να επιδοτήσει την (ιδιωτική πλέον) ΤΡΑΙΝΟΣΕ για την πραγματοποίηση των εκεί δρομολογίων. Γεγονός που θα επιβαρύνει τους κατοίκους αυτών των περιοχών μέσω της τοπικής φορολογίας και των δημοτικών τελών, αφού είναι σχεδόν αδύνατο να ανταποκριθούν σε μια τέτοια υποχρέωση οι, ήδη χρεωμένοι, Δήμοι.

Λιγότεροι και φτηνοί εργάτες στον ιδιωτικό σιδηρόδρομο

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο δρομολογεί εξελίξεις και ως προς την μείωση του προσωπικού τόσο στον όμιλο του ΟΣΕ όσο και στην ΤΡΑΙΝΟΣΕ. Έτσι απ’ τους 6.000 και πλέον εργαζομένους στο σιδηρόδρομο προβλέπεται αρχικά η μείωση κατά 50% του προσωπικού μέσω μετατάξεων και συνταξιοδοτήσεων.

Ήδη το ΥΠΕΣ με εγκύκλιο του απ’ τις αρχές Δεκέμβρη σε όλες τις Υπηρεσίες του Δημοσίου έχει ζητήσει κατάλογο με τις κενές οργανικές θέσεις τους προκειμένου να μεταταχθούν 2500 σιδηροδρομικοί, οι 700 εκ των οποίων θα προέλθουν απ’ την ΤΡΑΙΝΟΣΕ και οι υπόλοιποι 1800 απ’ τον όμιλο του ΟΣΕ. Επιπλέον σε αρκετές εκατοντάδες υπολογίζονται και αυτοί που θα συνταξιοδοτηθούν μέσα στο 2011.

Την ίδια στιγμή αλλάζει εκ βάθρων το τοπίο των εργασιακών σχέσεων στον «αναδιοργανωμένο» ΟΣΕ και την «προς ιδιωτικοποίηση» ΤΡΑΙΝΟΣΕ. Καταργούνται και συντάσσονται σε, ριζικά και δραματικά, διαφορετική βάση οι νέοι κανονισμοί προσωπικού. Παρελθόν αποτελούν τα εκτός έδρας και η συντριπτική πλειοψηφία των επιδομάτων (εν ισχύ παραμένουν τα οικογενειακά επιδόματα και τα ανθυγιεινά), ενώ περιορίζονται οι υπερωρίες με στόχο οι «δευτερεύουσες» απολαβές να μην ξεπερνούν το 10 με 15% των βασικών αποδοχών των εργαζομένων. Καταργείται ο θεσμός των συλλογικών συμβάσεων, του μισθολογίου και των ειδικοτήτων όπως είχαν διαμορφωθεί απ’ το 1993 και προσαρμόζονται στα νέα δημοσιονομικά δεδομένα της χώρας.

Ενδεικτικό της στόχευσης που έχει η κυβέρνηση είναι και πάλι το νέο επιχειρησιακό σχέδιο της ΤΡΑΙΝΟΣΕ το οποίο προβλέπει μειωμένη σχεδόν κατά 50%, δηλαδή στο μισό (από 93 εκ ευρώ σε 48 εκ ευρώ), τη μισθολογική δαπάνη το 2011 σε σχέση με το 2010.

Ανάλογες συνέπειες στην επιδείνωση των εργασιακών σχέσεων και στη συρρίκνωση των αμοιβών των εργαζομένων είχε η ιδιωτικοποίηση των βρετανικών σιδηροδρόμων. Μάλιστα επέφερε κατακόρυφη αύξηση των πολύνεκρων δυστυχημάτων, ως απόρροια της εντατικοποίησης των όρων εργασίας και της ελλιπούς προσοχής σε θέματα ασφάλειας, γεγονός που οδήγησε στην επάνοδο των βρετανικών σιδηροδρόμων ύστερα από κάποια χρόνια ξανά σε κρατική ιδιοκτησία.

Στο σφυρί τα ακίνητα και το σιδηροδρομικό δίκτυο

Πριν αναφερθούμε στην ψεύτικη και υποκριτική επιχειρηματολογία της κυβέρνησης που στοχεύει να βάλλει στις ράγες της ιδιωτικοποίησης τις σιδηροδρομικές μεταφορές, το παράδειγμα του ΟΣΕ είναι ενδεικτικό του πλιάτσικου της δημόσιας περιουσίας που ζητάει η τρόικα για λογαριασμό των δανειστών – τοκογλύφων της χώρας.

Η ιδιωτικοποίηση του εμπορικού και επιβατηγού μεταφορικού έργου (ΤΡΑΙΝΟΣΕ), η μείωση του προσωπικού, των αμοιβών και οι ανατροπές των εργασιακών σχέσεων (και) στο σιδηρόδρομο, οι περικοπές δρομολογίων και οι αυξήσεις των εισιτηρίων που καθιστούν πανάκριβο, για τη μεταφορά του λαουτζίκου, το τρένο, είναι μόνο η μία όψη της διαρθρωτικής αυτής αλλαγής στην οικονομία.

Η άλλη όψη αφορά στη διαχείριση του δικτύου και της υποδομής (η αξία της πάγιας σιδηροδρομικής υποδομής ανέρχεται στα 7,5 δις ευρώ), και της ακίνητης περιουσίας του ΟΣΕ, της οποίας η αξία της φτάνει τα 4,6 δις ευρώ. (Υπολογίζεται σε 3581 γεωτεμάχια επιφάνειας 85000 στρεμμάτων και 4558 κτίρια επιφάνειας 500.000 τμ ήτοι 500 στρέμματα).

Ο νόμος Ρέππα προβλέπει, όπως είδαμε αρχικά, την αναδιοργάνωση του ΟΣΕ σε όμιλο θυγατρικών εταιρειών που περιορίζεται στην κατασκευή, συντήρηση και διαχείριση του σιδηροδρομικού δικτύου. Με βάση τη ρύθμιση ο κρατικός ΟΣΕ ΑΕ απορροφά τον ΕΔΙΣΥ (Εθνικός Διαχειριστής Σιδηροδρομικής Υποδομής) προκειμένου «ν’ αναβαθμιστεί σε αποκλειστικό διαχειριστή της σιδηροδρομικής υποδομής με ουσιαστικό ρόλο και ευθύνη στη σχεδίαση της ανάπτυξης του δικτύου». Στο εξής ο αναδιαρθρωμένος ΟΣΕ θα έχει δύο θυγατρικές εταιρείες, την ΕΡΓΟΣΕ με αρμοδιότητα το δίκτυο και την υποδομή και τη ΓΑΙΟΣΕ για την ακίνητη περιουσία.

Ωστόσο ως αποκλειστικός μέτοχος της ΓΑΙΟΣΕ, ορίζεται το Ελληνικό Δημόσιο, δηλαδή το Υπουργείο Οικονομικών και όχι ο ίδιος ο ΟΣΕ του οποίου η ΓΑΙΟΣΕ είναι θυγατρική. Ο σκοπός προφανής. Το υπουργείο Οικονομικών που σηκώνει το βάρος της ικανοποίησης των όρων του μνημονίου (και των αξιώσεων των δανειστών της χώρας) θα πρέπει να μπορεί να εκποιεί τη μυθώδη ακίνητη περιουσία του ΟΣΕ, που ανέρχεται στα 4,6 δις ευρώ και είναι η δεύτερη μεγαλύτερη στην Ελλάδα μετά απ’ αυτή της Εκκλησίας! Εκεί στοχεύει άλλωστε η πρόβλεψη του άρθρου 5 παράγραφος 3 του νόμου, η οποία δίνει τη δυνατότητα στη ΓΑΙΟΣΕ (δηλαδή στο μοναδικό της μέτοχο το Υπουργείο Οικονομικών) να προχωράει στη σύναψη συμβάσεων παραχώρησης των ακινήτων σε τρίτους και σε Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα –ΣΔΙΤ- και μάλιστα αόριστης διάρκειας (δηλαδή συμβάσεις που ξεπερνούν τα 30 χρόνια).

Αυτές είναι λοιπόν οι διαρθρωτικές τομές στην οικονομία που τελικά έρχονται να διευκολύνουν, σε συνθήκες Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου της χώρας, το πλιάτσικο των επιχειρηματικών και τραπεζικών ομίλων στη δημόσια περιουσία σε αντάλλαγμα των ληστρικών τους δανείων. «Γιάννης κερνάει Γιάννης πίνει»

Το «δημοσιονομικό άγος» και οι ανομολόγητοι στόχοι…

Γιατί φτάσαμε ως εδώ είναι το μεγάλο ερώτημα. Η κυβέρνηση δια του υπουργού Υποδομών, απ’ το βήμα της βουλής το διήμερο 26, 27 Οκτωβρίου, για να εμφανίσει ως αναγκαίες αυτού του είδους τις αλλαγές ισχυριζόταν ότι επιδίωξή της ήταν να απαλλάξει «τους Έλληνες φορολογούμενους πολίτες από ένα δημοσιονομικό άγος» και πρόσθετε: «Χρειάζονται τομές, χρειάζονται αλλαγές σε ένα σιδηρόδρομο ο οποίος παρουσιάζει σωρευμένο χρέος 10.700.000.000 ευρώ και παρουσιάζει με στοιχεία 2009, δημοσιονομικό έλλειμμα της τάξης του 1.200.000.000 ευρώ, 933.000.000 ο ΟΣΕ, 271.000.000 η ΤΡΑΙΝΟΣΕ, η οποία και τα τρία χρόνια της λειτουργίας της παρουσιάζει παθητικό, μεγάλες ζημιές».

Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική. Η κυβέρνηση λέει τη μισή αλήθεια για να κρύψει ότι με το νόμο αυτό θέλει να ικανοποιήσει τις αξιώσεις των δανειστών, να εκποιήσει δημόσια περιουσία, όπως τα ακίνητα του ΟΣΕ και τη σιδηροδρομική υποδομή και να παραδώσει σε πολυεθνικές μια παρθένα αγορά όπως οι – σταθερής τροχιάς – μεταφορές. Και μιλάμε για έναν κλάδο που καλύπτει σήμερα (με ευθύνη των κυβερνήσεων) μόλις το 1,2% των εμπορευματικών μεταφορών και έχει βαρύνουσα σημασία, δυναμική και υπό προϋποθέσεις πάρα πολλά κέρδη σε μια χώρα που θέλει να καταστεί διεθνές εμπορευματικό μεταφορικό κέντρο.

…πολιτική και οικονομική απάτη τα χρέη του ΟΣΕ

Το βασικό επιχείρημα της κυβέρνησης για την ψήφιση του νόμου για τον ΟΣΕ και το σιδηρόδρομο ήταν το υπέρογκο και δυσβάσταχτο χρέος του Οργανισμού που ανέρχεται στα 10,7 δις ευρώ. Μάλιστα αυτό συνοδεύτηκε από μια, και πάλι, χωρίς προηγούμενο εκστρατεία κατασυκοφάντησης των εργαζομένων. Το αρμόδιο υπουργείο έκανε λόγο για μέσο μισθό 4000 ευρώ, απίθανης έμπνευσης επιδόματα και υπεράριθμο προσωπικό το οποίο ήταν και πλήρως ανορθολογικά κατανεμημένο στις διάφορες υπηρεσίες.

Ποια είναι ωστόσο η αλήθεια, την οποία δεν τόλμησε ποτέ να παραδεχτεί δημόσια η κυβέρνηση; Το χρέος των 10,7 δις ευρώ του ΟΣΕ που αναλαμβάνει τώρα η κυβέρνηση ήταν ήδη κατά σχεδόν 90% δημόσιο χρέος, αφού προέκυψε από δάνεια που υποχρεώθηκε από τις διαδοχικές κυβερνήσεις να πάρει ο ΟΣΕ προκειμένου να καλύψει τα χρέη του κράτους προς αυτόν! Με βάση τα στοιχεία που δίνουν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, επικαλούμενοι τη μελέτη του καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Κυριάκου Κιουλάφα, 8,5 δις ευρώ είναι μόνο οι ανεξόφλητες οφειλές του Δημοσίου προς τον ΟΣΕ! Με άλλα λόγια, όπως υποστηρίζει σε αρθρογραφία του, ο Καθηγητής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και πρώην Πρόεδρος του ΟΣΕ Ιωάννης Μουρμούρης, ο Οργανισμός, από ίδρυσής του το 1972 μέχρι και σήμερα, έχει υποστεί ζημιά 9 δις ευρώ απ’ το γεγονός ότι το κράτος δεν κατέβαλε ποτέ ως όφειλε τα προβλεπόμενα ποσά (Ως Υποχρεώσεις Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος που όριζε το ιδρυτικό του ΟΣΕ Νομοθετικό Διάταγμα 1300/1972 και Υποχρεώσεις Δημόσιας Υπηρεσίας όπως μετονομάστηκαν με το νόμο 2671/1998).

Διαχρονικά λοιπόν οι κυβερνήσεις δεν κάλυπταν τις πάγιες υποχρεώσεις τους προς τον ΟΣΕ. Έβαζαν τις διοικήσεις του οργανισμού, με την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου, να δανείζονται με υψηλά επιτόκια και έτσι τα δάνεια αυτά δεν εγγράφονταν στον τακτικό προϋπολογισμό και δεν επιβάρυναν το φανερό δημόσιο χρέος.

Ο εκτροχιασμός των χρεών του ΟΣΕ έχει ως σημείο καμπής το 2002, λίγο πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες, όταν το σύνολο των οφειλών του Οργανισμού ήταν στα 2,5 δις ευρώ για να υπερτετραπλασιαστεί μέσα σε 8 χρόνια με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 55%. Επίσης δεν πρέπει να θεωρηθεί τυχαίο ότι ως χρονιά καμπής για την διόγκωση των χρεών του ΟΣΕ είναι το 2002 όταν και ψηφίζεται ο νόμος για τις αποκρατικοποιήσεις των ΔΕΚΟ.

Αποκαλυπτικό της απάτης των ιθυνόντων για την κατάσταση του ΟΣΕ είναι το γεγονός ότι από δάνεια που χρεωνόταν ο ΟΣΕ προέκυπταν ακόμα και οι λεγόμενοι «εθνικοί πόροι» για να προχωρήσουν συγχρηματοδοτούμενα με την ΕΕ έργα στο σιδηρόδρομο. Μόνο στην 7ετία 2002-2009 το δημόσιο οφείλει στον ΟΣΕ 770 εκ ευρώ δηλαδή τη συμμετοχή του σε τέτοιου είδους επιχορηγήσεις.

Το συγκλονιστικότερο όλων ωστόσο, είναι πως το σύνολο σχεδόν των δανείων (δηλαδή το 85-90% του χρέους) του ΟΣΕ, αφορά σε έργα κατασκευής, επέκτασης, εκσυγχρονισμού και βελτίωσης της υποδομής και του δικτύου! Δηλαδή το κομμάτι εκείνο του ΟΣΕ που παράγει τα χρέη παραμένει κρατικό και θα συνεχίσει να τροφοδοτείται απ’ τους φόρους των Ελλήνων πολιτών, τους οποίους κατά τ’ άλλα η κυβέρνηση θέλει «να απαλλάξει απ’ το δημοσιονομικό άγος», ενώ τα νέα επιδοτούμενα δρομολόγια, με τα ακριβά εισιτήρια, με την προίκα του τροχαίου υλικού και τους πιο φτηνούς εργάτες και χωρίς χρέη (ΤΡΑΙΝΟΣΕ) γίνεται ιδιωτικό!

Ξεχωριστό κεφάλαιο που χρήζει άρθρου από μόνο του είναι το πόσα έργα για τα οποία χρεώθηκε ο ΟΣΕ με δάνεια δεν έχουν ακόμα παραδοθεί, απ’ τις αναδόχους εταιρείες με αποτέλεσμα ο οργανισμός να έχει διαφυγόντα έσοδα. Και σε όλα αυτά δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής μας και το μερίδιο που τυχόν έχουν στα χρέη του ΟΣΕ, οι συμβάσεις με τη Siemens για τον εκσυγχρονισμό του τροχαίου υλικού, συμβάσεις που αποτελούν αντικείμενο έρευνας της δικαιοσύνης και της βουλής στο πλαίσιο του σκανδάλου με τα μαύρα ταμεία της Γερμανικής Πολυεθνικής.

Προδιαγεγραμμένος εκτροχιασμός…

Για την ιστορία αξίζει να αναφερθεί ότι ο ΟΣΕ είχε καταφύγει διεκδικώντας δικαστικά 2 φορές (1990 και 1992) τις εκ του νόμου οικονομικές υποχρεώσεις της πολιτείας προς τον Οργανισμό, οι οποίες ως σήμερα παραμένουν ανενεργές.

Αντί αυτού απ’ το 1994 ακόμα, επί προεδρίας Γιώργου Πέτσου στον ΟΣΕ, προαναγγέλλεται η αλλαγή του ιδρυτικού του νόμου για να εναρμονιστεί με τις οδηγίες της ΕΕ (1993) που προβλέπουν στο πλαίσιο της απελευθέρωσης της αγοράς των σιδηροδρομικών μεταφορών το διαχωρισμό της υποδομής απ’ την εκμετάλλευσή της και αυτό υπηρετούν όλες οι μετέπειτα νομοθετικές πρωτοβουλίες τόσο απ’ το ΠΑΣΟΚ όσο και απ’ τη ΝΔ. Σ’ αυτή την κατεύθυνση το 1998 γίνεται ο λογιστικός διαχωρισμός των δύο δραστηριοτήτων και το 2005 δημιουργείται η ΤΡΑΙΝΟΣΕ ως θυγατρική του ΟΣΕ και αναλαμβάνει το μεταφορικό έργο, για να ανεξαρτητοποιηθεί απ’ τον όμιλο το 2008.

Κατά συνέπεια η κυβέρνηση με το νόμο Ρέππα για τον ΟΣΕ αφενός μεν ολοκληρώνει μια μακρά πορεία διαχωρισμού της υποδομής απ’ τη χρήση, για να εισάγει τους ιδιώτες στα κερδοφόρα σιδηροδρομικά δρομολόγια, αφετέρου αναλαμβάνει τα (δικά της στην πραγματικότητα) χρέη του ΟΣΕ, που δημιουργήθηκαν και διογκώθηκαν στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής, ώστε να πάρει για αντάλλαγμα ως αποκλειστικός μέτοχος της ΓΑΙΟΣΕ την εν λευκώ αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας (των φιλέτων) του Οργανισμού, σε συνθήκες Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου – Μνημονίου για τη χώρα. Κοινώς, να τα ξεπουλήσει όλα!

ΠΗΓΗ: Από mafalda – 16 Δεκεμβρίου 2010, http://www.inprecor.gr/index.php/archives/13630

Ανοικτή επιστολή προς τα thriskeftika.blogspot.com

και τους ποικιλώνυμους επισκέπτες και αναγνώστες του

 Του  Γεωργίου Παπαδόπουλου*

Πρόθεση της παρούσας δημοσίευσης δεν είναι να ανατρέψει τις παγιωμένες πεποιθήσεις του διαχειριστή του blog, για πρόσωπα και κινήσεις του θεολογικού κόσμου αλλά κυρίως να «υποδείξει» το άτοπο και μειωτικό και για τη δική του νοημοσύνη, της εσκεμμένης διαστροφής κειμένων, τα οποία άλλωστε δεν χρήζουν του δικού του «μονότροπου» σχολιασμού, αφού είναι εκτεθειμένα σε κοινή θέα και δημόσια ανάγνωση, από ανθρώπους που διαθέτουν και νου και κρίση. Τουλάχιστον έτσι νομίζουμε….

Επομένως δύσκολα κανείς αντιλαμβάνεται το πώς σχολιάζει την πρόθεση του Π.Ι να συνεργαστεί με τις θεολογικές ενώσεις, όταν ισχυρίζεται ότι « ο Καιρός εξασφάλισε τη δέσμευση του προέδρου του Π.Ι να συνεχίσει τις συναντήσεις μαζί του», ενώ είναι πέραν πάσης αμφιβολίας γεγονός, ότι το αντίθετο ακριβώς συνέβη. Δηλαδή ο πρόεδρος του Π.Ι αυτοβούλως στον πρόλογό του δεσμεύτηκε να συνεχίσει τις επαφές του με τις θεολογικές ενώσεις (εννοείται και την ΠΕΘ) και κατά την διάρκεια των εργασιών της επιτροπής για τα νέα ΠΣ Δημοτικού και Γυμνασίου.

Ένα άλλο παράδειγμα, παρόμοιο με το προηγούμενο, που έχει σχέση με την ανάγνωση των κειμένων που επικριτικά σχολιάζει αλλά και με τις «πληροφορίες» με τις οποίες επιχειρεί την ενημέρωση των αναγνωστών της ιστοσελίδας του. Παραπέμποντας στο δελτίο τύπου του «ΚΑΙΡΟΥ» υποστηρίζει στην κριτική του ότι το κείμενο ομιλεί για «κατηχητικές προτροπές» ενώ πραγματικά λέει για «κατηχητικές πρακτικές». Δεν πρόκειται ασφαλώς για κολοσσιαίο λάθος, απλά αξίζει να επισημανθεί, ότι από την βιασύνη του να γράψει με πάθος εναντίον οιουδήποτε δεν συμφωνεί με τις απόψεις του, δεν έχει την στοιχειώδη υπομονή να διαβάσει προσεκτικά και να αναπαραγάγει τουλάχιστον σωστά το κείμενο που σχολιάζει.

Όταν αναφέρεται στο Π.Ι μιλά συνήθως απαξιωτικά για «τους θεολόγους του Π.Ι». Γνωρίζεις πόσοι και ποιοι είναι; Εννοεί προφανώς ότι πρόκειται για κάποια ομάδα. Εκτός από τον σύμβουλο Σταύρο Γιαγκάζογλου, ποιους άλλους γνωρίζει; Για να μη μείνη αναπανάντητο το ερώτημα και θεωρηθεί ρητορικό, τον πληροφορούμε ότι στο γραφείο των θεολόγων του Π.Ι , σήμερα (2010) υπηρετεί εκτός από τον προαναφερθέντα σύμβουλο και ένας καθηγητής θεολόγος, ως αποσπασμένος εκπαιδευτικός από τη Β/θμια εκπαίδευση (με 25ετή υπηρεσία). Αντιλαμβάνεται άραγε ο επιτιθέμενος ανοικείως προς τους «θεολόγους του Π.Ι», ότι ο συγκεκριμένος συνάδελφος ως εκ της θέσεώς του και των συγκεκριμένων του αρμοδιοτήτων, ούτε αποφάσεις μπορεί να επηρεάσει, ούτε συμμετέχει στη λήψη τους, ούτε υπογράφει υπηρεσιακά έγγραφα, ούτε καθορίζει θέματα, ούτε χαράσσει εκπαιδευτική πολιτική. Άρα προς τι το επαναλαμβανόμενο πυροτέχνημα, «οι θεολόγοι του Π.Ι» κάνουν αυτό ή το άλλο; Αντιλαμβάνεται άραγε ο κρίνων εφόσον και αυτός υπηρετεί στη β/θμια εκπαίδευση τη δύσκολη θέση στην οποία έρχεται πολλές φορές, ο ανωτέρω υπηρετών με απόσπαση στο Π.Ι, όταν βλέπει με κακόβουλο τρόπο να αναμιγνύεται, στις διάφορες καταγγελίες για το ποιόν, το ήθος, τη δράση και τις μεθοδεύσεις των θεολόγων του Π.Ι.; Τι είδους ήθος κομίζει ο καταγγέλλων αδιακρίτως πρόσωπα, εν πολλοίς άγνωστα σ’ αυτόν, καταφερόμενος εναντίον τους με μειωτικούς χαρακτηρισμούς, συκοφαντικές για τον πραγματικό τους ρόλο διαδόσεις; Πόθεν αντλεί τη βεβαιότητα ότι παρόμοιες δυσφημιστικές επιθέσεις θα μείνουν αναπάντητες με τη χρήση όλων των νομίμων μέσων, που έχουν στη διάθεσή τους οι υβριζόμενοι;

Αλλά ας έρθουμε λίγο και επί της ουσίας. Νομίζω γνωρίζει πολύ καλά ο καταγγέλλων, ότι οι χρησιμοποιούμενοι από διαφόρους, χαρακτηρισμοί του Μαθήματος των Θρησκευτικών, όσον αφορά στον χαρακτήρα του και την φυσιογνωμία του είναι αδόκιμοι και το λιγότερο άστοχοι, ενίοτε δε και παραπλανητικοί. Κανένα επίσημο νομικής φύσης κείμενο δεν ορίζει το μάθημα ως «ομολογιακό» ή ως «θρησκειολογικό» ή ως «πολιτιστικό», ή ως «κατηχητικό» κλπ. Όλοι οι χαρακτηρισμοί-ετικέτες αποτελούν προϊόν της σκέψης διαφόρων «σχολών» που προσπαθούν να ανακαλύψουν το ιδανικό περιεχόμενο του μαθήματος ή να προσδιορίσουν τους σκοπούς της διδασκαλίας του. Επειδή υποστηρίζει «φανατικά» την θέση της ΠΕΘ για το «ομολογιακό-κατηχητικό» χαρακτήρα του μαθήματος, θέλουμε να τον ρωτήσουμε, αν έχει διαβάσει το περιεχόμενο της επιστολής-υπομνήματος που απεστάλη από την ΠΕΘ στην Υπουργό Παιδείας το καλοκαίρι που μας πέρασε, όπου διαλαμβάνονται εκτενώς τα περί του χαρακτήρος, φυσιογνωμίας και περιεχομένου του μαθήματος. Στο κείμενο αυτό, που είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα της δηλώνεται σαφώς ότι «το μάθημα των Θρησκευτικών δεν υποκαθιστά την εκκλησιαστική κατήχηση», ούτε είναι «ομολογιακό» όπως σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Ομοίως όλως αυθαιρέτως συνάγει το συμπέρασμα ότι η πρόθεση του ΚΑΙΡΟΥ να εισηγηθεί τη διδασκαλία εντός του μαθήματος των Θρησκευτικών και άλλων χριστιανικών ομολογιών, συνιστά έγκλημα αφού κατ’ αυτόν αναδεικνύονται οι αιρέσεις και οι κακοδοξίες. Και τούτο επειδή προφανώς ο ίδιος θα ήθελε να γίνεται μεν αυτό αλλά με τους δικούς του όρους. Με ύβρεις δηλαδή και κατάρες κατά των αλλοδόξων. Γι’ αυτό λοιδορεί την «ανεκτικότητα» και τον «σεβασμό της ετερότητος». Δεν καταλαβαίνει ότι όλοι αυτοί που τόσο τους υποτιμά, στο σύγχρονο κοινωνικό περιβάλλον, δεν θα ανεχθούν παραποίηση ή προσβολή των «πιστεύω» τους, ούτε θα υπομείνουν ύβρεις και δυσφημιστικές επιθέσεις; Δεν καταλαβαίνει ότι το σχολείο πρέπει να παραμείνει μακράν τέτοιων πρακτικών;

Είναι παρήγορο παρόλα αυτά το γεγονός και αποτελεί ασφαλώς πρόοδο για τον διαχειριστή του blog όταν διαπιστώνει ότι η ασήμαντη ομάδα των 44 «αντιφρονούντων» θεολόγων μετεβλήθη σε μια «μικρή μειονότητα» (ΣΗΜ: Ο ΚΑΙΡΟΣ διαθέτει αυτή τη στιγμή 422 συναδέλφους όλων των βαθμίδων, εκ των οποίων το 80% είναι εκπαιδευτικοί της τάξης). Άραγε ο «αναμεταδότης» της ΠΕΘ έχει πληροφόρηση για τον ακριβή αριθμό των ενεργών (δηλαδή οικονομικά τακτοποιημένων) μελών της και γνωρίζει πόσοι από αυτούς είναι ενεργοί εκπαιδευτικοί; Η ΠΕΘ ισχυρίζεται ότι διαθέτει άνω των 3000 μελών. Είναι όμως αυτό ακριβές; Στη Γενική Συνέλευση του 2009 μετά γενόμενη κριτική από παριστάμενα μέλη για την πτώση των εσόδων, δηλώθηκε επίσημα από τον ταμία, ότι μόνο 1200 μέλη ήταν οικονομικά τακτοποιημένα.

Ελπίζουμε να αντιληφθεί ο καταγγέλλων και ασυστόλως κατακρίνων συνάδελφος, τους πάντες και τα πάντα, αιρόμενος υπεράνω όλων ως έχων το αλάθητο, επειδή δεν στερείται της κοινής τουλάχιστον ευφυΐας, ότι η σιωπή πολλών, που κατηγορεί χωρίς να τους γνωρίζει, που συκοφαντεί χωρίς να ελέγχει τις πληροφορίες του, που μειώνει χωρίς να ενδιαφέρεται για το ήθος που συγκροτεί απέναντι ακόμη και στους μαθητές του, δεν συνιστά αδυναμία απάντησης ή απεμπόληση του δικαιώματος άμυνας, αλλά μόνο συνειδητή επιλογή, για τη διατήρηση χαμηλών τόνων σε μια ιδεολογική αντιπαράθεση, η οποία όταν στερείται κανόνων διεξαγωγής, προσβάλλει τουλάχιστον την ίδια τη δημοκρατία, αφού μόνο χάρη σ’ αυτήν διεξάγεται ελεύθερα και δι’ όλων των μέσων.

* Ο Γεώργιος Παπαδόπουλος  είναι Θεολόγος- Φιλόλογος.

ΠΗΓΗ: Τρίτη, 14 Δεκεμβρίου 2010, http://e-theologia.blogspot.com/2010/12/thriskeftikablogspot.html

Οι εκλογές πέρασαν, το δημόσιο χρέος παραμένει

Του Γ. Βαζάκα*

Πέρασαν  ήδη κάποιες μέρες από την τελευταία εκλογική αναμέτρηση. Γι’ ακόμη μια φορά το πανελλήνιο έζησε καλλιεπείς δημαγωγίες, διαξιφισμούς δίχως περιεχόμενο και αντιπαραθέσεις να δίνουν και να παίρνουν  μακριά από τα πραγματικά προβλήματα του τόπου. Και πάλι οι εκλογές αποτέλεσαν τον κυρίαρχο λόγο ύπαρξης για όλες τις ηγεσίες των επίσημων κομμάτων της Δεξιάς και της Αριστεράς. Δώσ’ τους εκλογές και πάρ’ τους την ψυχή!… Για όλες η ψήφος με τις εκλογές είναι χρήμα, είναι εγγύηση της αναπαραγωγής των μηχανισμών τους, είναι η  εξασφάλιση ότι θα συνεχίσουν να πολιτεύονται ερήμην της κοινωνίας και σε βάρος της.

Και ήταν αυτοδιοίκητες οι εκλογές και έγιναν με το νομοσχέδιο το γνωστό ως «Καλλικράτης». Και ακούσαμε πολλά και ωραία γι’ αυτό. Δεν έχει σημασία, αν δεν ακούσαμε ότι με τον «Καλλικράτη» επιβάλλεται επίσημα η διάσπαση του ενιαίου και αδιαίρετου της ελληνικής επικράτειας. Κάτι που ιστορικά είχε επιχειρηθεί, μόνο από τις δυνάμεις κατοχής, όταν το 1941 χώρισαν την Ελλάδα σε τρεις ζώνες. Δεν έχει σημασία, αν από τυπικά ανεξάρτητο κράτος μεταβαλλόμαστε ανοιχτά σε άθροισμα περιφερειών υπό την αυστηρή επιτήρηση ενός κεντρικού κρατικού μηχανισμού, που θα λειτουργεί ως διαμεσολαβητής της «Ευρώπης των περιφερειών» με τους ντόπιους υπεξούσιους πληθυσμούς.

         Άραγε έχει σημασία, αν τη διάσπαση της χώρας σε περιφέρειες και δήμους θα ακολουθήσει μια αντίστοιχη διάσπαση της παιδείας και της υγείας που έχει ήδη εξαγγελθεί; Ένοιαξε άλλωστε σε πολλούς, όταν το υπουργείο από Εθνικής Παιδείας έγινε σκέτο Παιδείας, για να δρομολογηθεί η παιδεία πολλών ταχυτήτων και διαφορετικών περιφερειών. Όπως έγινε με την Υγεία, αλλά και με την ΄Αμυνα, την οποία η κυβέρνηση ετοιμάζεται να παραδώσει ολοκληρωτικά στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε. και τις ιδιωτικές εταιρείες μισθοφορικών υπηρεσιών που συνοδεύουν τους σημερινούς στρατούς της Δύσης.

         Ούτε έχει σημασία, αν με τον «Καλλικράτη» θα συμβούν τα προαναφερθέντα, για να ξεφορτωθεί το κράτος όλες τις υποχρεώσεις του προς την κοινωνία και να ενισχυθεί μόνο ως μηχανισμός άγριας καταστολής και είσπραξης για λογαριασμό των δανειστών και τοκογλύφων και κερδοσκόπων  που ήδη, αν και τα δάνειά τους διπλοαποπληρώθηκαν, λυμαίνονται τη χώρα. 

         Και ο λαός εν πολλοίς – φοβούμαι – ανίδεος και αποχαυνωμένος προσήλθε – όσοι προσήλθαν – στην κάλπη, για να εκτονώσει την αγανάκτησή του με τρόπο ανώδυνο και επωφελή για το νέο καθεστώς. Για ακόμη μια φορά κατάπιε την κάμηλο ασχολούμενος με την οπή της ραφίδας. Όμως δεν έχει σημασία, αρκεί που για τις ηγεσίες των κομμάτων εξασφαλίστηκε η αναπαραγωγή των μηχανισμών τους και το παραδάκι από τα κοινοτικά κονδύλια και την κρατική ενίσχυση και ό,τι απ’ αυτά επακολουθεί…

Πρωτοφανής αποχή

        Όμως παράλληλα με τα προαναφερθέντα όλο και μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής κοινωνίας αντιλήφθηκε ότι και αυτές οι εκλογές καθώς και οι αλλοτινές, όπως είναι στημένες, δεν έχουν κανένα πραγματικό περιεχόμενο. Δεν προσφέρουν καμιά βελτίωση στο υπάρχον σύστημα οικονομίας και πολιτικής, εκτός από το να νομιμοποιούν το άθλιο καθεστώς της μεταπολιτευτικής περιόδου, ένα καθεστώς κοινοβουλευτικού κρετινισμού (= ηλιθιότητας), ένα καθεστώς υποδούλωσης της χώρας στη τρόικα, που μπροστά του ωχριά ακόμη κι εκείνο του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου το 1898, που εγκαταστάθηκε ως αποτέλεσμα της χρεοκοπίας επί Τρικούπη το 1893 και του ελληνοτουρκικού πολέμου της ντροπής του 1897.  

        Είναι αξιοσημείωτο επίσης ότι για πρώτη φορά σε εκλογές στην περίοδο της μεταπολίτευσης ένας   στους δυο ψηφοφόρους αρνήθηκε να νομιμοποιήσει με την ψήφο του αυτόν τον κοινοβουλευτικό κρετινισμό και τις συνέπειές του: τη νέα κατάσταση της οικονομικής κηδεμονίας από την τρόικα, που έχει επιβληθεί στη χώρα από το Μάιο του 2010 είτε με το λευκό, το άκυρο και την αποχή, είτε ψηφίζοντας πολιτικές προτάσεις που, στα μάτια τουλάχιστον του κόσμου, ταυτίζονται καθαρά με την άρνηση του χρέους – την πηγή της δυσπραγίας της χώρας – και την ανατροπή του υπάρχοντος καθεστώτος.

Και από την άλλη ο επίσημος δικομματισμός συγκέντρωσε γύρω στο 40% του εκλογικού σώματος, ποσοστό που δεν επιτρέπει στις κυρίαρχες δυνάμεις να έχουν και την τυπική έστω νομιμοποίησή τους. Δείχθηκε ότι ο τυπικός κοινοβουλευτισμός πνέει τα λοίσθια, προδομένος από τις δυνάμεις εκείνες που για χρόνια τον χρησιμοποιούσαν, για να εναλλάσσονται στην διακυβέρνηση, σε μια δημοκρατία με κοινοβουλευτικό μανδύα, για να συγκαλύπτουν τα απόκρυφα μιας διεφθαρμένης απολυταρχίας της εκάστοτε κυβέρνησης κι ενός κράτους που έχει παραδοθεί σε ντόπια και ξένα μεγάλα συμφέροντα.

Κομβική η απάντηση στο ζήτημα του δημοσίου χρέους

        Eπιτέλους όλοι οι εκπρόσωποι στο κοινοβούλιο σήμερα μιλώντας για οικονομική κρίση δεν μπορούν να αντιληφθούν ότι είτε το θέλουμε είτε όχι είμαστε υποχρεωμένοι πρώτα απ’ όλα να μιλήσουμε για το δημόσιο χρέος. Αν δεν απαντήσεις κάποια στιγμή στο πρόβλημα του δημόσιου χρέους, δεν μπορείς να απαντήσεις πειστικά σε τίποτε, ούτε στα εργασιακά, ούτε στα μισθολογικά, ούτε στο ασφαλιστικό, ούτε για Τοπική αυτοδιοίκηση, ούτε στο ξεπούλημα των πάντων. Κι αυτό γιατί όλα αυτά, αλλά κι αυτά που θα ακολουθήσουν, πηγάζουν από το πρόβλημα του δημόσιου χρέους. Γιατί δεξιοί και αριστεροί του κοινοβουλίου δε μιλούν με σχέδιο για την αντιμετώπιση του χρέους, μήπως είναι συνεργοί στις επιλογές της κυβέρνησης ή φοβούνται ν’ αναλάβουν τις όποιες ευθύνες;…        

        Και τώρα, αμέσως  μετά την εκλογική φιέστα των αυτοδιοικητικών εκλογών  οι εφιάλτες των προβλημάτων της ελληνικής κοινωνίας και πάλι στο προσκήνιο. Οι εκπρόσωποι της τρόικας επισκέπτονται τη χώρα και ελέγχουν τις οικονομικές επιλογές της κυβέρνησης, προκειμένου να εγκρίνουν την εκταμίευση της επόμενης δόσης του δανείου, διαπιστώνουν ότι οι στόχοι του μνημονίου δεν πραγματοποιήθηκαν, παρόλα αυτά δίνουν εύσημα στην ελληνική κυβέρνηση και αισιοδοξούν ότι θα τα καταφέρει.

        Η κυβέρνηση υπόσχεται στους δανειστές ότι θα ανταποκριθεί στις δανειακές της υποχρεώσεις προβαίνοντας σε διαρθρωτικές αλλαγές στις ΔΕΚΟ – διάβαζε ξεπούλημα-, αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας – διάβαζε εκποίησή της – και περιορισμό του δημόσιου τομέα, λύνοντας έτσι και το οικονομικό πρόβλημα της πατρίδας μας. Από κοντά και τα καθεστωτικά Μ.Μ.Ε. με ευέλικτο τρόπο συνηγορούν στις κυβερνητικές επιλογές αφιονίζοντας το πανελλήνιο ότι αυτές και μόνο οι επιλογές είναι εφικτές και ότι άλλη λύση  δεν υπάρχει.

        Κι όμως υπάρχει: Είναι η λύση «της  άρνησης του επαχθούς χρέους και της μη αναγνώρισής του», που διεξοδικά ανέλυσα σε άλλο άρθρο μου, στην ιστοσελίδα Inprecor (27/10/2010).

Υπάρχει δικλείδα ασφαλείας

        Σήμερα κι ενώ ο εφιάλτης του χρέους της χώρας καραδοκεί με ανυπολόγιστες επώδυνες  συνέπειες για το λαό και τη χώρα μας, μόλις τις προάλλες ακούσαμε ότι πάμε για δανεισμό άλλων 50 δισ. ευρώ και ότι δρομολογείται επιμήκυνση για κάποια χρόνια της αποπληρωμής του χρέους. Αλλά είτε με επιμήκυνση, είτε με αναδιάρθρωση, είτε με «κούρεμα» είτε με διαγραφή μεγάλου μέρους του χρέους δυστυχώς η οικονομική γάγγραινα του χρέους μένει…

      Και διερωτάται κανείς γιατί η κυβέρνηση επέλεξε να συνεχίσει την εξυπηρέτηση του χρέους θυσιάζοντας το υστέρημα του λαού και της χώρας; Η απάντηση είναι προφανής. Αν ήθελε, αν δεν ήταν τόσο ολοφάνερα υπόδουλη σε ολιγαρχικά συμφέροντα, θα μπορούσε κάλλιστα να επικαλεστεί «κατάσταση ανάγκης» και να σταματήσει, τουλάχιστον για ένα διάστημα, να πληρώνει τα χρέη της.

          Η έννοια «κατάσταση ανάγκης» (state of necessity) είναι  μια νομικοπολιτική δικλείδα διεθνώς αναγνωρισμένη, την οποία ένα κράτος μπορεί να επικαλεστεί, για να μην εκπληρώσει τις υποχρεώσεις προς τους δανειστές του. Πότε ένα κράτος μπορεί να επικαλεστεί «κατάσταση ανάγκης»; Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όταν ένα κράτος κινδυνεύει από χρεοκοπία και προσπαθώντας να πληρώσει τα χρέη του κινδυνεύει να διαταράξει την εσωτερική ομαλότητα και ασφάλεια του λαού του. Σύμφωνα με την Επιτροπή Διεθνούς Δικαίου του ΟΗΕ: «Ένα κράτος δεν μπορεί να αναγκαστεί να κλείσει τα σχολεία, τα πανεπιστήμια και τα δικαστήριά του, να εγκαταλείψει τις δημόσιες υπηρεσίες του επιφέροντας το χάος και την αναρχία στην κοινωνία, μόνο και μόνο, για να εξασφαλίσει τα χρήματα να πληρώσει τους ξένους ή ντόπιους δανειστές του». (1613^η Συνάντηση, 17 Ιουνίου 1980).                                          

          Την αρχή αυτή αναγνώρισε σχετικά πρόσφατα και το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας, όταν κλήθηκε να αποφανθεί εναντίον της άρνησης της Αργεντινής το 2003 να πληρώσει ορισμένους δανειστές της, προκειμένου να διαφυλάξει το επίπεδο διαβίωσης και παροχών του κράτους προς το λαό της στις 8 Μαΐου 2007. Η απόφαση αυτή αποτελεί ένα ισχυρό νομικοπολιτικό επιχείρημα για τον ελληνικό λαό, ώστε να αρνηθεί να πληρώσει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη δανειακή σύμβαση. Και γι’ αυτό αρκεί μόνο να βρει τη δύναμη να επιβάλλει το συμφέρον του και να μην υποταχθεί στη μοίρα, που άλλοι έχουν προδιαγράψει γι’ αυτόν.

Η προσφυγή στο ΣτΕ

             Προσφάτως με πρωτοβουλία του Δικηγορικού Συλλόγου των Αθηνών έγινε μια τολμηρή προσπάθεια προσφυγών εναντίον του μνημονίου ως αντισυνταγματικού στο Συμβούλιο της Eπικρατείας, που όμως οι εισηγήτριες του Συμβουλίου της Επικρατείας ζήτησαν να απορριφθούν οι προσφυγές. To βασικό τους επιχείρημα κοντά στα άλλα ήταν   ότι «το μνημόνιο θα μειώσει το δημόσιο χρέος και θα συμβάλει στην ταχεία επάνοδο της χώρας στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου».                  

        Είναι όμως έτσι; Ποια είναι τα αντικειμενικά δεδομένα; Όταν η χώρα μας στα τέλη του 2009 με δημόσιο χρέος 126% επί του  ΑΕΠ δεν μπορούσε να βγει στις  αγορές, θα μπορέσει να βγει στις αγορές με 168% δημόσιο χρέος κατά όλες τις εκτιμήσεις το 2013; Φαίνεται λοιπόν πως μάλλον εκτίναξη του δημόσιου χρέους θα έχουμε ως σίγουρο αποτέλεσμα της πολιτικής του μνημονίου. Και περιμένουν οι εισηγήτριες του Συμβούλιου της Επικρατείας να γλιτώσει την επίσημη πτώχευση η χώρα μας ακολουθώντας το μνημόνιο; Γνωρίζουν έστω και μια περίπτωση νοικοκυριού, επιχείρησης ή κράτους που να γλίτωσε την πτώχευση απλώς αναζητώντας νέα δάνεια, για να εξακολουθεί να πληρώνει τα παλιά; Δεν αποτελεί ομολογία απόλυτης χρεοκοπίας η θέση ότι όλα αυτά που υπομένει η χώρα, τα υφίσταται, για να ξαναβγεί στις αγορές, ώστε να δανειστεί εκ νέου;

Οι δανειστές ή ο λαός; Ένα νομικό προηγούμενο

         Βέβαια τόσο οι εισηγήτριες στο Συμβούλιο της Επικρατείας απέφυγαν να απαντήσουν, όπως αποφεύγουν να απαντήσουν καιρό τώρα  και οι κάθε λογής υποστηρικτές του μνημονίου στο εξής αμείλικτο ερώτημα: Όταν μια χώρα βρεθεί μπροστά στο δίλημμα να μην μπορεί να ικανοποιήσει ταυτόχρονα τις πιο βασικές και άμεσες ανάγκες της μεγάλης πλειονότητας των πολιτών της και τις απαιτήσεις των δανειστών της, τότε τι προέχει για την κυβέρνηση αυτής της χώρας; Οι ανάγκες της χώρας και των πολιτών της ή οι απαιτήσεις των δανειστών της; Η τωρινή κυβέρνηση (όπως και η προηγούμενη) απάντησε στο δίλημμα αυτό προτάσσοντας τις απαιτήσεις των δανειστών. Και αυτό δεν είναι ούτε ηθικό ούτε δίκαιο. Και γιατί καμία κυβέρνηση δεν νομιμοποιείται να θυσιάζει το λαό και τη χώρα της, προκειμένου να ικανοποιηθούν αλλότρια συμφέροντα. Όχι μόνο με βάση το Σύνταγμα και το δίκαιο της χώρας, αλλά και με βάση το διεθνές – όπως προαναφέραμε – δίκαιο. Και το επαναλαμβάνουμε: Όταν μια χώρα αντιμετωπίζει μια «κατάσταση ανάγκης», όπως είναι το άμεσο ενδεχόμενο μιας πτώχευσης, το διεθνές δίκαιο αναγνωρίζει στην κυβέρνηση της χώρας να αρνηθεί να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της έναντι των δανειστών της, προκειμένου να μη θιγούν τα δικαιώματα των πολιτών της και να μη απειληθεί η εσωτερική της έννομη τάξη και ασφάλεια.

       Ένας λόγος παραπάνω που υπάρχει νομικό προηγούμενο από την Ελλάδα του 1936. Θα αναφέρουμε ένα ιστορικό παράδειγμα, το οποίο αποτελεί και μια από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις στη διεθνή νομολογία που υποστηρίζει το δικαίωμα που αναφέραμε. Το 1936 η Ελλάδα αρνήθηκε να συνεχίσει την εξυπηρέτηση του δανείου που είχε συνάψει με τη βελγική τράπεζα Societe Commerciale de Belgique. H κυβέρνηση του Βελγίου παρενέβη και προσέφυγε στο Διαρκές Δικαστήριο του Διεθνούς Δικαίου, που είχε ιδρύσει η ΚΤΕ (Κοινωνία των Εθνών), κατηγορώντας την Ελλάδα ότι αθετεί τις διεθνείς της υποχρεώσεις. Η Ελλάδα, που τότε βρισκόταν υπό το φασιστικό καθεστώς της 4^ης Αυγούστου, απάντησε ότι βρίσκεται σε αδυναμία να εκπληρώσει τις δανειακές της υποχρεώσεις, διότι δεν μπορεί να διαθέσει πόρους, χωρίς να θέσει σε κίνδυνο την υπόσταση του λαού και της χώρας.

          Στο υπόμνημά της έλεγε: «Η κυβέρνηση της Ελλάδος, ανήσυχη για τα ζωτικά συμφέροντα του Ελληνικού λαού και για τη διοίκηση, την οικονομική ζωή, την κατάσταση της υγείας και την εσωτερική και εξωτερική ασφάλεια της χώρας, δε θα μπορούσε να προβεί σε άλλη επιλογή. Όποια κυβέρνηση κι αν ήταν στη θέση της, θα έκανε το ίδιο.» (βλ. Yearbook of the International Low Commition, 1980, v.I, σελ. 25). Ας μην ξεχνάμε, για ποια ελληνική κυβέρνηση μιλάμε. Μιλάμε για τη φασιστική κυβέρνηση του Ι, Μεταξά που πατούσε στο λαιμό τον ελληνικό λαό και που επιβλήθηκε με τις ευλογίες της «μεγάλης συμμάχου» της Ελλάδας δηλ. της Αγγλίας και του τοποτηρητή της στη χώρα μας, του βασιλιά Γεωργίου.

        Και η άρνηση της Ελλάδας να εξυπηρετήσει το προαναφερθέν δάνειο ολοκληρώθηκε με το υπόμνημα, που κατέθεσε στο Διαρκές Δικαστήριο ο νομικός εκπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης το 1938, όπου τόνιζε τα αυτονόητα: «Ενίοτε μπορεί να υπάρξει μια έκτακτη κατάσταση, η οποία κάνει αδύνατο για τις Κυβερνήσεις να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους προς τους δανειστές και προς το λαό τους. Οι πόροι της χώρας είναι ανεπαρκείς, για να εκπληρώσουν και τις δυο υποχρεώσεις ταυτόχρονα. Είναι αδύνατο να πληρωθεί το χρέος και την ίδια ώρα να παρασχεθεί στο λαό η κατάλληλη διοίκηση και οι εγγυημένες συνθήκες για την ηθική, κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη. Το οδυνηρό πρόβλημα προκύπτει, όταν πρέπει να επιλέξει κανείς  ανάμεσα στα δυο καθήκοντα. Το ένα πρέπει να υποχωρήσει έναντι του άλλου. Ποιο πρέπει να είναι αυτό;…

        Η θεωρία αναγνωρίζει σ’ αυτό το ζήτημα ότι το καθήκον μιας κυβέρνησης,  να εξασφαλίζει την εύρυθμη λειτουργία των βασικών δημόσιων υπηρεσιών, υπερτερεί έναντι της πληρωμής των χρεών της. Από κανένα κράτος δεν απαιτείται  να εκπληρώσει, μερικώς ή συνολικώς, τις χρηματικές του υποχρεώσεις, αν αυτό θέτει σε κίνδυνο τη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών του και έχει ως αποτέλεσμα την αποδιοργάνωση της διοίκησης της χώρας. Στην περίπτωση όπου η πληρωμή του χρέους του θέτει σε κίνδυνο την οικονομική ζωή ή τη διοίκηση, η Κυβέρνηση είναι, κατά τους συγγραφείς, υποχρεωμένη να διακόψει ή ακόμη και να μειώσει την εξυπηρέτηση του χρέους».(βλ. Yearbook of the International Low Commition 1980, v. I, σελ. 25).

       Το Διεθνές Δικαστήριο αποδέχθηκε το σκεπτικό αυτό και δικαίωσε την Ελλάδα, δημιουργώντας νομικό προηγούμενο, που χρησιμοποίησαν πολλές χώρες με παρόμοια προβλήματα τα κατοπινά χρόνια. Μια απ’ αυτές ήταν και η Αργεντινή το 2003, όταν η κυβέρνησή της υπό τον Νέστορ Κίχνερ επέλεξε να διαγράψει μονομερώς το 70% του δημόσιου χρέους απορρίπτοντας  τα προγράμματα εξαθλίωσης του αργεντίνικου λαού που επέβαλε το ΔΝΤ.

        Εν κατακλείδι αυτό που τόλμησε να διεκδικήσει η φασιστική Ελλάδα του Ι. Μεταξά λίγο πριν από τον πόλεμο, αρνείται ακόμα και να το συζητήσει η «δημοκρατική» Ελλάδα του κ. Γ. Παπανδρέου. Και μάλιστα υπάρχουν και δικαστές που όλα αυτά τα βρίσκουν καλά καμωμένα.

Επιμήκυνση και οι συνέπειές της

      Kαι δε μας έφταναν οι άστοχοι και ατελέσφοροι για το συμφέρον του λαού και της χώρας μας χειρισμοί της κυβέρνησης του κ. Γ. Παπανδρέου στις σχέσεις της με την τρόικα, μας εμφανίστηκε «νέα ευεργεσία», για να τη δεχτεί η Ελλάδα εκ μέρους της: Την επιμήκυνση αποπληρωμής του δανείου των 110 δισ. ευρώ, που της υποσχέθηκαν οι ηγέτες της ευρωζώνης. Χαράς ευαγγέλια για την κυβέρνηση. Ο κ. Παπακωνσταντίνου κοντά στα άλλα δήλωσε: «…Η επιμήκυνση επιβραβεύει μια προσπάθεια που έχει γίνει, γιατί δίνει μια ανάσα στη χώρα μας και δίνει ένα σήμα στις διεθνείς αγορές βιωσιμότητας της προσπάθειας που κάνουμε για δημοσιονομική προσαρμογή, για αναπτυξιακή διαδικασία μέσα από διαρθρωτικές αλλαγές, για να μπορέσουμε να εξοφλήσουμε το δάνειο των 110 δισ. ευρώ το 2014 – 2015 και για να μπορέσουν οι ελληνικές τράπεζες να έχουν χρηματοδότηση από τις διεθνείς αγορές ».

    Τι να πρωτοπεί κανείς γι’ αυτές τις κυβερνητικές θριαμβολογίες; Καταρχάς η επιμήκυνση του χρέους δε γίνεται ποτέ ως «επιβράβευση», αλλά ως αναγνώριση της αδυναμίας του οφειλέτη να εξυπηρετήσει τις υποχρεώσεις του προς τους δανειστές. Επιμηκύνεται η αποπληρωμή ενός δανείου μόνο, όταν ο δανειστής διαπιστώσει ότι ο οφειλέτης δεν μπορεί να πληρώσει κι έτσι του μακραίνει το χρονικό διάστημα, μέσα στο οποίο καλείται να καλύψει την οφειλή του. Το ίδιο κάνουν και οι δανειστές της χώρας.

      Έπειτα, όπως συμβαίνει με ένα νοικοκυριό ή μια επιχείρηση που η τράπεζα του επιμηκύνει την αποπληρωμή ενός δανείου, η επιμήκυνση αυτή δεν είναι ανώδυνη ούτε δίχως επιπρόσθετο κόστος. Έτσι και στην περίπτωση μιας χώρας. Το ελάχιστο επιτόκιο με το οποίο συζητιέται ότι θα πρέπει να επιβαρυνθεί η Ελλάδα, για να αποζημιωθούν οι δανειστές για την επιμήκυνση της αποπληρωμής του χρέους θα είναι τουλάχιστον στο ύψος του αντίστοιχου της Ιρλανδίας, δηλ. γύρω στο 6%  

       Ακόμη η επιμήκυνση αυτή για περίπου 11 χρόνια θα επιφέρει και την επιμήκυνση του περιβόητου μνημονίου, αλλά πρωτίστως και της δανειακής σύμβασης, με βάση την οποία η Ελλάδα έχει οικειοθελώς απεμπολήσει «άνευ όρων και αμετάκλητα », όπως αναφέρει το αγγλικό πρωτότυπο κείμενο της σύμβασης, την εθνική της κυριαρχία. Με άλλα λόγια, θα συνεχιστεί για 6 επιπλέον χρόνια το καθεστώς της επίσημης κατοχής της χώρας, που αρχικά συμφωνήθηκε για 5, από την  Ε.Ε., την ΕΚΤ και ΔΝΤ με ό,τι σημαίνει αυτό για την εκποίηση και τη μετατροπή της σε «μπανανία».

        Tέλος, η επιμήκυνση της αποπληρωμής ενός χρέους είναι πάντα η χειρότερη μορφή διακανονισμού που μπορεί να υποστεί ένας οφειλέτης. Γιατί καταλήγει πάντα να πληρώνει για μακρύτερο χρονικό διάστημα πολύ περισσότερα. Κι επειδή η χώρα δε διαθέτει τα αναγκαία πλεονάσματα ως οικονομία, για να βρει να τα πληρώσει από δικούς της πόρους, θα πρέπει να δανειστεί εκ νέου και έτσι θα καταλήξει με πολύ μεγαλύτερο χρέος στο τέλος. Αυτό άλλωστε το ομολογεί και ο ίδιος ο κ. Παπακωνσταντίνου, όταν λέει ότι στόχος της όλης επιμήκυνσης είναι να βγούμε στις αγορές, για να δανειστούμε. Επί τέλους θα σταματήσει η αναλγησία των σημερινών κυβερνώντων;

        Η επιμήκυνση του δανείου της τρόικας είναι το πρώτο βήμα της συνολικής αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους της χώρας. Όχι για να γλυτώσει η χώρα από τη πτώχευση, αλλά για να μπορέσει με κάποιο τρόπο να ξαναβγεί στις αγορές και να συνεχίσει να δανείζεται, ώστε να πληρώνει τους δανειστές σε μια διαδικασία χρεοκοπίας επ’ αόριστον.  

Οι εκλογές «δείχνουν» εκλογές

        Mε γνώμονα τα παραπάνω κάναμε τις εκτιμήσεις μας για τις πρόσφατες εκλογές και διατυπώσαμε ρεαλιστικότατες προτάσεις για την αντιμετώπιση του χρέους της χώρας. Προτάσεις που η διατεταγμένη δημοσιογραφία τις αποσιωπά και κάποιες μόνο συλλογικές κινήσεις και πανεπιστημιακοί κύκλοι τις διακινούν. Η ιστορικότητά τους καθώς και η τεκμηρίωσή τους καταδεικνύει τη σημαντικότητά τους.

       Και ξαναγυρίζοντας στο τίτλο του άρθρου μας: «Οι εκλογές πέρασαν …το δημόσιο χρέος μένει…», εκτιμούμε ότι και μετά τις πρόσφατες εκλογές βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο, ανεξάρτητα από το πότε θα γίνουν οι επίσημες εκλογές. Τα αποτελέσματά τους θέτουν από μόνα τους θέμα εκλογών. Και θέλουμε να πιστεύουμε ότι, αν στις εκλογές αυτές ο λαός έκανε το πρώτο βήμα λύτρωσης του από τα κόμματα που διαχειρίζονται ή φλερτάρουν το κυρίαρχο σύστημα, μένει τώρα να κάνει το δεύτερο και το πιο αποφασιστικό βήμα: Να δημιουργήσει εκείνη τη συλλογική έκφραση που  μπορεί να εμπνεύσει εμπιστοσύνη στην πλειοψηφία του, να παλέψει οργανωμένα και να προτάξει εκείνα τα άμεσα αιτήματα που απαντούν στην καρδιά του οικονομικού, κοινωνικού και πολιτικού ζητήματος της χώρας σήμερα.

         Μόνο που, για να γίνει αυτό, δεν αρκεί η συνεργασία κάποιων πολιτικών δυνάμεων της αριστεράς, ούτε φυσικά η «ενότητα της αριστεράς», η οποία ενταφιάστηκε πανηγυρικά με αυτές τις εκλογές. Χρειάζεται ένα ευρύ παλλαϊκό μέτωπο που να μπορεί να ξεπερνά τους διαχωρισμούς δεξιάς και αριστεράς μέσα στο λαό, να αναδεικνύει το κοινό συμφέρον όλων των εργαζομένων μέσα από τον αγώνα για τη μη αναγνώριση του δημόσιου χρέους, για τα την έξοδο από το ευρώ, για την κοινωνικοποίηση των μεγάλων τραπεζών, για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας και την κατάκτηση της δημοκρατίας στον τόπο μας μέσα από την κατοχύρωση στην πράξη της λαϊκής κυριαρχίας και της εθνικής ανεξαρτησίας.

* Ο Γ. Βαζάκας είναι εκπαιδευτικός.

ΠΗΓΗ: 13 Δεκεμβρίου 2010, http://www.inprecor.gr/index.php/archives/12576