Με όνειρο και γλώσσα

Του Γιάννη Ποταμιάνου

Ως ομοούσιος των σκουληκιών

Πλέκω μήτρα μεταξωτή

Να θησαυρίζω τις στερήσεις μου

Κι σαν η στέρηση

γεννήσει τ’ όνειρά μου

Τρυπάω το κουκούλι μου

Και γίνομαι ψυχή

Να πετάω προς τα χρώματα,

το νέκταρ και το φως

Ως ομοούσιος των ψυχών

Προσφέρω τις φτερούγες μου

                          προσάναμμα

Να γίνουν οι αναλαμπές μου

Σηματωροί στις τρικυμίες

Ώσπου  «να πάρουν τα όνειρα

                           εκδίκηση»

Γι’ αυτό

Σαν  μου δείχνεις το ορατό,

εγώ κλώθω το αόρατο

Γι’ αυτό

Σαν μου δείχνεις τους ποιητές,

εγώ βλέπω ολοκαυτώματα

στου δειλινού τα πυρωμένα νέφη

Κι’ όταν

Το άρμα του Φαέθοντα

                                       αποχωρεί

και άχραντη η μοναξιά

            στο σούρουπο ελλοχεύει

Πορεύομαι

Αόρατη σκιά στο έρεβος

Όμως για να μην συντριβώ,

Στα τάρταρα του ακατανόητου

Ποιητής με όνειρο και γλώσσα

πλέκω και πάλι τον ιστό μου

Βαφτίζοντας με λέξεις

                  τα άπειρα χρώματα

που ελλοχεύουν στο λευκό

Δίνω στην ύπαρξη, συνείδηση

Μνημονιακό Σύνταγμα!

Του Δημήτρη Καζάκη*

Η εβδομάδα που πέρασε ήταν γεμάτη σε­νάρια και φήμες για την επικείμενη ανα­διάρθρωση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας. Τα σενάρια προήλθαν κυρίως από γερμανικές πηγές και ήταν μέρος των παρα­σκηνιακών διαπραγματεύσεων για την τύχη της Ελλάδας, αλλά και των άλλων υπό χρεοκοπία χω­ρών. Φυσικά ερήμην των ενδιαφερομένων.

Την κυ­βέρνηση ακόμη μια φορά την ενδιέφερε μόνο να μην συμπεριληφθεί σε κανένα σενάριο το «κούρε­μα» του δημόσιου χρέους. Έτσι ο υπουργός Οικονομικών κ. Παπακωνσταντίνου σε ερώτηση δημο­σιογράφων για το αν μπορεί η χώρα να αποφύγει την αναδιάρθρωση με «κούρεμα» του δημόσιου χρέους απάντησε:

«Δημιουργώντας και διατηρώ­ντας για αρκετά χρόνια πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 5%-6%, πετυχαίνοντας μεγάλες διαρθρωτικές τομές και αλλαγές που ανεβάζουν τον πραγματικό ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας πάνω από 2%, αλλά και με τη βοήθεια της επιμή­κυνσης του χρόνου αποπληρωμής του δανείου των 110 δισ. και – ελπίζουμε – πιο ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης στο πλαίσιο των νέων ευρωπαϊ­κών αποφάσεων» (Κυρ. Ελευθεροτυπία, 23.1).

Για να καταλάβει κανείς τι είναι αυτό που ισχυ­ρίζεται ο υπουργός παραθέτουμε έναν Πίνακα με ορισμένους υπολογισμούς. Για να αρχίσει να μει­ώνεται το δημόσιο χρέος χρειάζεται από φέτος να πάψουμε να δανειζόμαστε για να πληρώνουμε τοκοχρεολύσια παλιότερων δανείων. Όσο δανει­ζόμαστε εκ νέου για να εξυπηρετούμε το τρέχον χρέος, αυτό είναι αδύνατο να τιθασευτεί.

Πώς μπορεί να γίνει αυτό που ισχυρίζεται ο υπουργός; Μόνο αν ο κρατικός προϋπολογισμός μπορεί να παράγει σε πρωτογενές πλεόνασμα το αναγκαίο ποσό για να καλύψει τις τρέχουσες ετή­σιες δαπάνες εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους. Πόσο πρέπει να είναι αυτό το πλεόνασμα; Ας θεωρήσουμε ότι το δημόσιο χρέος της χώρας μας είναι γύρω στα 340 δισ. ευρώ και το ΑΕΠ βρίσκεται γύ­ρω στα 230 δισ. Τότε:

1. Αν η διάρκεια αποπληρωμής του χρέους είναι 10 χρόνια και το μέσο ετήσιο επι­τόκιο 4%, για να αρχίσει να μειώνεται το δημόσιο χρέος το πρωτογενές πλεόνασμα πρέπει να φτά­νει το 14% του ΑΕΠ. Ποσοστό αδιανόητο. Με μέσο ετήσιο σταθμικό επιτόκιο 4% δανειζόταν το ελλη­νικό κράτος ολόκληρη την προηγούμενη δεκαετία.

● Αν το μέσο ετήσιο επιτόκιο αυξηθεί σε 5% για τη δεκαετία, τότε αντίστοιχα το πρωτογενές πλεόνα­σμα θα πρέπει να αυξηθεί στο 14,5% του ετήσιου ΑΕΠ για όλα τα χρόνια.

● Ενώ, αν φτάσει στο 6%, θα πρέπει να αυξηθεί στο 15% του ετήσιου ΑΕΠ.

2. Αν η διάρκεια αποπληρωμής του δημόσιου χρέ­ους γίνει 20 χρόνια, με μέσο ετήσιο επιτόκιο 4% θα χρειαστεί πρωτογενές πλεόνασμα της τάξης του 7% στο ΑΕΠ ετησίως για ολόκληρη τη χρονική περίοδο.

● Αν το επιτόκιο γίνει 5%, το πρωτογενές πλεόνασμα ανεβαίνει περίπου στο 7,5% του ετήσι­ου ΑΕΠ.

● Ενώ, αν το επιτόκιο ανέβει στο 6%, το πρω­τογενές πλεόνασμα θα πρέπει να φτάσει ετήσια στο 8% επί του ΑΕΠ για κάθε έτος της εικοσαετί­ας.

Μπορεί να επιτευχθεί ένα τέτοιο μέσο ετήσιο πρωτογενές πλεόνασμα για ολόκληρη την περίο­δο; Ούτε καν η Γερμανία δεν το έχει πετύχει, ακό­μη και την περίοδο της πιο γοργής ανάπτυξής της.

3. Αν η διάρκεια αποπληρωμής του δημόσιου χρέ­ους γίνει 30 χρόνια, τότε το μέσο ετήσιο πλεόνα­σμα που απαιτείται είναι της τάξης του 5% στο ΑΕΠ. Με την προϋπόθεση ότι το επιτόκιο είναι 4%.

● Αν το επιτόκιο ανέβει στο 5%, τότε το μέσο ετήσιο πλεόνασμα ανέρχεται στο 5,5% του ΑΕΠ.

● Με 6% επιτόκιο απαιτείται 6% επί του ΑΕΠ.

Μπορεί μια οι­κονομία σαν της Ελλάδας να παράγει πλεονάσματα της τάξης του 5-6% επί του ΑΕΠ κατά μέσον όρο για 30 χρόνια; Μόνο στη φαντασία του κ. υπουργού. Κι όλα αυτά με την προϋπόθεση ότι το ΑΕΠ θα παρουσιάσει ετήσια άνοδο 4%. Πράγμα που ούτε ο υπουργός δεν τολμά να πει. Όπως επίσης με την προϋπόθεση ότι θα εξαφανιστούν τα εξωτερικά ελλείμματα. Κάτι αδύνατον να συμβεί σε μια οι­κονομία που θέλει να στηριχθεί στον τουρισμό, τις μεταφορές και τις μεταπρατικές υπηρεσίες.

Αντί­θετα το «μοντέλο ανάπτυξης» που προωθούν η τρόικα και η κυβέρνηση είναι σίγουρο ότι θα οδη­γήσει, αν η οικονομία κατορθώσει να βγει κάποτε από τη χρόνια ύφεση, σε ακόμη μεγαλύτερα και βαθύτερα εξωτερικά ελλείμματα.

Πανάκριβη επιμήκυνση

Από τους υπολογισμούς του πίνακα φαίνεται και το όφελος της επιμήκυνσης. Το όφελος βέβαια για τον δανειστή και όχι για τον οφειλέτη. Διότι η επιμήκυνση της περιόδου πληρωμής ενός χρέους επι­φέρει μια εξαιρετικά σοβαρή επιβάρυνση στο συ­νολικό κόστος εξυπηρέτησης του χρέους. Χώρια τις πρόσθετες εγγυήσεις που ζητούν οι δανειστές για να αποδεχτούν την όποια επιμήκυνση.

Για να πάρουμε μια ιδέα τι ζητούν ως εγγύηση οι δανειστές της χώρας, ας ξεφυλλίσουμε τις εκθέ­σεις του ΔΝΤ, της Ε.Ε., αλλά και μεγάλων ιδιωτικών κεφαλαίων σχετικά με τα «ασημικά» της Ελλάδας. Έτσι τοBloomberg (25.1) αναφέρθηκε στις σχετι­κές εκθέσεις ως εξής:

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, όπως επίσης και Γερμανοί πολιτικοί που αντιτίθενται στη διάσωση της Ελλάδας μαζί με μέλη τοπικών κοινοβουλίων, έχουν παροτρύνει τη χώρα να πουλήσει ή να εκμισθώσει καζίνο, γήπεδα γκολφ, αεροδρόμια ακόμη και νησιά προκειμένου να πληρώσει το χρέος και να αποφύγει την πτώχευση. Η Ε.Ε., η οποία ηγήθη­κε τον Μάιο μιας επιχείρησης διάσωσης της χώρας αξίας 110 δισ. ευρώ, είπε στην έκθεση του Δεκεμβρίου ότι με αυτόν τον τρόπο μπορούν να παρα­χθούν "σημαντικά" έσοδα».

Η κερδοσκοπία με τη γη και τα ακίνητα στην Ελ­λάδα ήταν από τους κύριους πόλους ενδιαφέρο­ντος για ξένους επενδυτές από παλιά. Το καθεστώς πλήρους αυθαιρεσίας, η πριμοδότηση της οικοπε­δοποίησης των πάντων, η σκανδαλώδης πρακτική των χρυσόβουλων κ.ο.κ. έχει κάνει ελκυστική την αγορά ακινήτων.

Όμως η δημόσια ακίνητη περιου­σία, αν και λεηλατημένη από κυβερνήσεις και ιδι­ωτικά συμφέροντα, δεν είχε ανοίξει στην κερδο­σκοπία της αγοράς. Αυτό αλλάζει. Όπως δήλωσε στο Bloomberg (25.1) ο κ. Γιάννης Περροτής, διευθύνων σύμβουλος της CB Richard Ellis,

«ήταν αδύ­νατο για την Ελλάδα να πουλήσει κρατική γη ή πε­ριουσία διότι η κοινή γνώμη το θεωρούσε κακό και οι πολιτικοί δεν είχαν το κουράγιο να το κάνουν. Τώρα τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Ο κό­σμος αποδέχεται ότι πρέπει να γίνουν θυσίες».

Ωστόσο το ξεπούλημα της δημόσιας περιου­σίας δεν είναι αρκετό. Ο Γερμανός υφυπουργός Οικονομικών Γέοργκ Άσμουνσεν, μιλώντας στη Νέα Υόρκη στις 25/1 σε τηλεοπτική σύσκεψη του Bloomberg European Debt Briefing Link, είπε πως οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα πρέπει να αποδε­χτούν μειώσεις στις αμοιβές τους ανάλογες με τις περικοπές που κάνει η κυβέρνηση στις δαπάνες. Σύμφωνα με τον εν λόγω κύριο, η Ελλάδα σπατά­λησε την ανταγωνιστικότητά της τα τελευταία 10 με 15 χρόνια.

«Η μοναδική κατάσταση στην οποία βρισκόταν η Ελλάδα στο παρελθόν εξαφανίστηκε και τώρα πρέπει κάποιος να επαναπροσδιορίσει τι μπορεί να κάνει σε μια χώρα προκειμένου να ανα­πτυχθεί, μιας και μόνο με δημοσιονομική λιτότητα δεν μπορείς να βγεις από αυτή την κατάσταση. Εκ των πραγμάτων, χρειάζεσαι ένα είδος εσωτερικής υποτίμησης ξεκινώντας με την πολιτική μισθών».

Εργασία και περιουσία

Με αυτή τη λογική η προοπτική ανάπτυξης της χώρας εξαρτάται από τη διαρκή συμπίεση του «ερ­γατικού κόστους», τη συρρίκνωση των μισθών επ’ άπειρο. Στο σημείο αυτό ο κ. Άσμουνσεν κάνει μια πολύ σοβαρή εκτίμηση. Από τη στιγμή που η Ελ­λάδα έχασε τη μοναδικότητα μέσα στην Ε.Ε., που ήταν η θέση της στην περιοχή, πρέπει να βρει κάτι άλλο να πουλήσει στην ευρωζώνη. Ή να «προσδι­ορίσει η χώρα ποια είναι γι’ αυτήν η μοναδική πρόταση πώλησης».

Και τι έχει να πουλήσει μια χώρα χωρίς παραγω­γική βάση και στρατηγικά πλεονεκτήματα για τους ισχυρούς της Ε.Ε.; Τι άλλο εκτός από φτηνή εργασία και περιουσιακά στοιχεία. Το Bloomberg, που φιλοξένησε αυτή τη σύσκεψη, ανέφερε ότι το ενδι­αφέρον των συνομιλητών για το ελληνικό πρόβλη­μα επικεντρώθηκε στο εξής:

«Το ελληνικό κράτος κατέχει την πλειοψηφία των μετοχών των εισηγμένων στο χρηματιστήριο οργανισμών διαχείρισης των λιμανιών του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, καθώς και των εταιρειών ύδρευσης της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, όπως επίσης και της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού, η οποία ηλεκτροδοτεί μια χώρα 11 εκατομμυρίων κατοίκων. Η κυβέρνη­ση επίσης κατέχει το 20% του Οργανισμού Τηλεπι­κοινωνιών Ελλάδος Α.Ε.». Κι ο νοών νοείτω.

Στην ίδια εκδήλωση, ο κ. Άσμουνσεν ξεκαθάρισε και τι κρύβεται πίσω από τη διάθεση της Γερμανί­ας και των άλλων εταίρων του «σκληρού πυρήνα» όταν εξετάζουν τη μείωση επιτοκίων των δανείων στην Ελλάδα και την Ιρλανδία. «Μπορούμε να το εξετάσουμε αν οι χώρες γίνουν πρόθυμες να απο­δεχτούν ένα είδος εθνικών δημοσιονομικών πλαι­σίων που θα κατοχυρώνονται στο σύνταγμά τους».

Δηλαδή πίσω από τους πανηγυρισμούς της κυβέρ­νησης για το ότι εξετάζεται η μείωση των αρχικών επιτοκίων του δανείου κρύβεται η δέσμευση της ενσωμάτωσης στο σύνταγμα των βασικών αρχών της δανειακής σύμβασης και της «οικονομικής δια­κυβέρνησης». Δηλαδή η πλήρης κατάργηση κάθε έννοιας δημοσιονομικής και οικονομικής ανεξαρ­τησίας προς όφελος των οργάνων της Ε.Ε.

Κράτη χωρίς δικαίωμα σύνταξης προϋπολογισμού!

Η μετεξέλιξη της ζώνης του ευρώ σε μια ολοκληρωτικού τύπου αγορά, όπου τα κράτη δεν θα έχουν πια ούτε καν το τυπικό δικαί­ωμα να συντάσσουν ελεύθερα προϋπολογι­σμό, αποτελεί πια μονόδρομο για την Ε.Ε. Ο κ. Τρισέ, σε συνέντευξή του στον τηλεοπτικό σταθμό Buitenhof της Ολλανδίας (23/1), δι­ευκρίνισε τα εξής:

«Ελπίζω πάρα πολύ και θα έλεγα περιμένω ότι αυτή η διακυβέρνηση θα ενισχυθεί και ότι ο ημιαυτοματισμός για την απαρχή της διαδικασίας προσαρμογής και για τις κυρώσεις θαενσωματωθεί στη μελλοντική διακυβέρνηση».

Με άλλα λόγια, η «οικονομική διακυβέρνηση» του άμεσου μέλλοντος της ευρωζώνης θα είναι ένα μόνιμο καθεστώς αυ­στηρής κηδεμονίας και επιτήρησης στη βάση αυθαίρετων στόχων, που επιβάλλει η οικο­νομική θεολογία της αγοράς. Όποιος δεν θα συμμορφώνεται ή θα παραβαίνει τον κανόνα της πίστης, τότε σχεδόν αυτόματα θα τίθεται σε διαδικασία προσαρμογής, δηλαδή σε δια­δικασία καθαρτηρίου και αν δεν συμμορφώ­νεται θα αντιμετωπίζει αυστηρές κυρώσεις.

Από πότε όμως η οικονομία αποτελεί πεδίο άσκησης ενός ιδιότυπου τυφλού προτεσταντι­κού φανατισμού, όπου τα προβλήματα και οι εκδηλώσεις της κρίσης δεν είναι παρά προϊόν ανήθικης συμπεριφοράς κρατών και λαών; Η ευρωζώνη από «ολοκλήρωση» μετεξελίσσε­ται ανοιχτά πια σε ένα ιδιότυπο σύστημα πα­πισμού, ακόμη πιο σκληρό, απόλυτο και ανε­λέητο από το παλιό «αλάθητο του Πάπα».

Από τις δηλώσεις των αξιωματούχων της Ε.Ε. είναι φανερό ότι πολύ γρήγορα θα απαι­τηθεί τόσο από τη χώρα μας όσο και από τις άλλες χώρες να ενσωματώσουν στο σύνταγμά τους τις αλλαγές αυτές. Κι έτσι τα κράτη επίσημα θα μετεξελιχθούν σε καντόνια της κε­ντρικής αρχής.

Ωστόσο η μετεξέλιξη αυτή δεν θα σώσει την «ευρωπαϊκή ολοκλήρωση». Αντίθετα θα επιταχύνει την εσωτερική της αποσύνθεση ακόμη κι αν οι λαοί βρεθούν τελείως απροε­τοίμαστοι να τη σταματήσουν. Όσο περισσό­τερο υπερεθνική και υπερκρατική γίνεται η ευρωζώνη και η Ε.Ε., τόσο περισσότερο γίνε­ται έρμαιο των πιο παρασιτικών, κερδοσκοπι­κών και ληστρικών συμφερόντων της αγοράς, ενισχύοντας τις διαλυτικές τάσεις.

«Ρεκόρ Γκίνες»

Είναι χαρακτηριστικό ότι την Τρίτη 25.1 δόθηκε σε δημοπρασία το πρώτο ομόλογο του Ευ­ρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Στήρι­ξης. Το ομόλογο αυτό, που προορίζεται για τη χρηματοδότηση της Ιρλανδίας, αποτελεί, από πολλές απόψεις, μια πρόβα τζενεράλε για το ευρωομόλογο. Αν και η δημοπρασία ήταν της τάξης των 5 δισ. ευρώ, η προσφορά ξεπέρασε τα 44,5 δισ. ευρώ από 500 θεσμικούς επενδυ­τές της διεθνούς αγοράς.

Η εντυπωσιακή αυ­τή ζήτηση ανοίγει ένα νέο μεγάλο κεφάλαιο κερδοσκοπίας με ομόλογα στην ευρωζώνη. Η ιαπωνική κυβέρνηση απέσπασε τη μερίδα του λέοντος από το ομόλογο 5ετούς διάρκειας με πάνω από 20%, όπως ανακοίνωσε το Ταμείο. Οι επενδυτές από την Ασία αγόρασαν συνολικά το 38% της έκδοσης, ενώ εκείνοι από τη Βρετα­νία πήραν το 15% και από τη Γερμανία το 12%. Επενδυτές από τη Βόρεια Αμερική αγόρασαν μόλις το 2%.

«Η ανταπόκριση από τους διεθνείς επενδυ­τές ξεπέρασε κάθε προσδοκία», δήλωσε ο επι­κεφαλής του Ευρωπαϊκού Ταμείου Κλάους Ρέγκλινγκ. «Το βιβλίο των εγγραφών είναι το με­γαλύτερο παρά ποτέ. Θα το ελέγξουμε πριν ειδοποιήσουμε το βιβλίο των ρεκόρ Γκίνες, αλλά κανένας δεν θυμάται κάτι ανάλογο μ’ αυτό σ’ ολόκληρο τον κόσμο».

Το επιτόκιο της έκδοσης έκλεισε στα 2,89% έναντι 2,31% των γερμανι­κών ομολόγων. Οι παρεμβάσεις κυρίως των κρατικών επεν­δυτικών κεφαλαίων της Ιαπωνίας και της Κίνας συγκράτησαν αρκετά τα επιτόκια. Όμως και οι υπόλοιποι επενδυτές δεν θέλησαν να ενισχύ­σουν τις αμφιβολίες και τους δισταγμούς των Γερμανών πολιτικών, γι’ αυτό και δεν επιχείρη­σαν να ανοίξουν πολύ την επιτοκιακή ψαλίδα με τα γερμανικά ομόλογα.

Περιμένουν τη μεγάλη μπάζα

Οι κερδοσκόποι ακολουθούν μια εξαιρετικά προσεκτική τακτική, ώστε να μην τρομάξουν το θύμα πριν αυτό πέσει στην παγίδα τους. Έτσι, την ίδια ώρα που οι αξιωματούχοι της ευρωζώνης ζητωκραύγαζαν για την επιτυχία του πρώτου άτυπου ευρωομολόγου, τα spreads συνέχισαν να ανεβαίνουν για τις περιφερειακές οικονομί­ες. Η δίοδος της οπισθοχώ­ρησης έχει κλείσει και οι ύαι­νες των αγορών περιμένουν πότε θα πέσουν στην αγορά τα κανονικά ευρωομόλογα.

Η μυρωδιά του αίματος αρχίζει να προσελκύει όλα τα αρπακτικά της αγοράς. Ακόμη και τα Hedge Funds, τα οποία έχουν από τις αρχές του χρόνου αρχίσει να πο­ντάρουν στο ότι θα υπάρξει τελική λύση του δράματος του χρέους στην ευρωζώνη έως τον Μάρτιο. Σύμφωνα με στοιχεία από την Chicago Mercantile Exchange, που παραθέτουν οι Financial Times (23.1), φαίνεται ότι επενδυτές αγόρασαν ευρώ αξίας 8 δισ. δολ. μέσα στην εβδομάδα έως τις 18.1. Πράγμα που αποτελεί ρεκόρ για εβδομάδα συναλλαγών.

Αυτό σημαίνει ότι οι κερδο­σκόποι στις διεθνείς αγορές συναλλάγματος στοιχηματί­ζουν σε μια σημαντική άνοδο του ευρώ μέσα στο επόμενο δίμηνο, λόγω της κερδοσκοπίας που θα ακολουθήσει την εφαρμογή του προγράμματος αναδιάρθρωσης των χρεών της ευρωζώνης και την έκδοση των ευρωομολόγων.

Ταυτόχρονα οι κερδοσκοπικές αυτές τοποθετήσεις εξασφαλίζουν ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν πρόκειται να κάνουν την τελευταία στιγμή πίσω. Ούτε πρόκειται να καθυστερήσουν την εφαρμογή των σχεδίων τους, των σχεδίων που ζητά η αγορά, διότι πολύ εύκολα η προσδοκώμενη άνοδος μεταστρέφεται σε άτακτη πτώση.

* Ο Δημήτρης Καζάκης είναι  οικονομολόγος – αναλυτής.

ΠΗΓΗ: Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011, http://seisaxthia.blogspot.com/2011/01/blog-post_30.html

Η θατσεροποίηση της Ελλάδας και η Αριστερά

Του Τάκη Φωτόπουλου*

Αντίθετα με την επίσημη μυθολογία που υιοθετεί και σχεδόν ολόκληρη η Αριστερά μας, το πρόβλημα δεν είναι το χρέος ούτε καν η δημοσιονομική κρίση που αποτελούν απλά συμπτώματα μιας βαθιάς διαρθρωτικής κρίσης, η οποία θεμελιώνεται στο εξωστρεφές μοντέλο οικονομικής «ανάπτυξης» που υιοθέτησαν μεταπολεμικά οι ντόπιες και ξένες ελίτ.[1].

Όπως άλλωστε είχα γράψει στη στήλη αυτή από την αρχή της κρίσης, το πραγματικό δίλημμα για τον ελληνικό λαό δεν είναι χρεοκοπία ή όχι, «το πραγματικό δίλημμα είναι: χρεοκοπία με βάση τους επαχθείς όρους που μας επιβάλλουν οι «εταίροι» μας ή χρεοκοπία στην οποία θα επιβάλουμε τους δικούς μας όρους». [2].

Και η Ελλάδα βρίσκεται σε κατάσταση άτυπης χρεοκοπίας, από τη στιγμή που έχασε κάθε ίχνος οικονομικής κυριαρχίας με την ανάθεση της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής της στην τρόικα, με βάση τη δανειακή συνθήκη του Μάη 2010 που επέβαλλε όρους πολύ επαχθέστερους από τους αποικιακούς όρους δανεισμού της χώρας του 1898!

Το αν θα ακολουθήσει και τυπική χρεοκοπία, με τη μορφή π.χ. της επαναδιαπραγμάτευσης του χρέους, είναι επομένως δευτερεύον θέμα για τα λαϊκά στρώματα που καταδικάζονται με τις Συνθήκες του Μάαστριχτ, της Λισαβόνας κ.λπ. και το Μνημόνιο να πληρώνουν στο διηνεκές πολύ ακριβό τίμημα για την απώλεια κάθε ίχνους οικονομικής κυριαρχίας.

Το τίμημα αυτό είναι η «θατσεροποίηση» της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας, με μοχλό τις «4 ελευθερίες» της Ε.Ε.: δηλαδή την ελευθερία κίνησης κεφαλαίων, αγαθών, υπηρεσιών και εργασίας που συνοψίζουν το περιεχόμενο της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης. Όλες οι διαρθρωτικές «τομές», που επιβάλλει σήμερα η τρόικα μέσω της κοινοβουλευτικής χούντας εκπροσωπώντας τις ντόπιες και ξένες ελίτ (μέσα σε ένα όργιο παραπληροφόρησης που ίσως δεν έχει γνωρίσει ποτέ η χώρα και με τη βοήθεια όχι μόνο «δημοσιογράφων» εν υπηρεσία αλλά και «πανεπιστημιακών», που μη θέλοντας να χάσουν τα κονδύλια της Ε.Ε. που χρηματοδοτούν την έρευνά τους, τα συνέδρια κ.λπ. μιλούν για «μονόδρομο»), εκφράζουν αυτές τις «ελευθερίες».

Από το «άνοιγμα» των επαγγελμάτων που δεν έχει καμιά σχέση με πρόοδο (όπως ισχυρίζεται η χούντα), αλλά απλά στοχεύει στο άνοιγμα της αγοράς υπηρεσιών σε κάθε ντόπια ή ξένη μεγάλη επιχείρηση, μέχρι την κατεδάφιση των συλλογικών συμβάσεων που σκοπεύει στην «απελευθέρωση» της αγοράς εργασίας. Και από το πετσόκομμα των δημόσιων δαπανών και το ξεπούλημα του κοινωνικού πλούτου και το Ασφαλιστικό, μέχρι την «αναμόρφωση» του ΕΣΥ, της Παιδείας, των συγκοινωνιών κ.λπ., που επίσης απλά στοχεύουν στη σταδιακή ιδιωτικοποίηση κάθε κοινωνικής υπηρεσίας -ήδη τα νοσοκομεία μας έχουν ιδιωτικοποιήσει ουσιαστικά τη νοσηλεία και οι ασθενείς εξαναγκάζονται να πληρώνουν πανάκριβες «αποκλειστικές» για να επιβιώσουν μετεγχειρητικά κ.λπ., στο υποτιθέμενο δωρεάν σύστημα υγείας των χουντικών «σοσια-ληστών». Φυσικά, η «απελευθέρωση» των αγορών εμπορευμάτων έχει επιτευχθεί από καιρό με την Ενιαία Αγορά που έχει φέρει την αποδιάρθρωση της παραγωγής, ενώ η απελευθέρωση της αγοράς κεφαλαίων είναι αυτή που έκανε δυνατή όλη την κερδοσκοπία και τα συνακόλουθα «σπρεντ», με τα οποία εκδηλώθηκε η κρίση ως κρίση χρέους.

Η καταστροφή αυτή κάθε κοινωνικής κατάκτησης που επιβάλλει η χούντα και η συνακόλουθη πτωχοποίηση των λαϊκών στρωμάτων έχουν απώτερο στόχο τη δημιουργία μιας κινεζικού τύπου «ανάπτυξης» που θεμελιώνεται στην πάμφθηνη «ελαστικοποιημένη» εργασία, στην καταστροφή του περιβάλλοντος (παρά τη μαζική εισαγωγή γερμανικής συνήθως «πράσινης ανάπτυξης» που αχρηστεύει λ.χ. τα κοιτάσματα λιγνίτη της χώρας, τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για πολύ φθηνότερη ενέργεια, χωρίς να προκαλούν αναγκαστικά σημαντική ζημιά στο περιβάλλον) και σε ένα δημόσιο τομέα που θα παρέχει κοινωνικές υπηρεσίες «αμερικανικού τύπου»…

Σε αυτή τη συστηματική οικονομική και κοινωνική καταστροφή, χωρίς την παραμικρή νομιμοποίηση για τα κτηνώδη μέτρα που επιβάλλονται στα λαϊκά στρώματα, η απάντηση έπρεπε να είναι αυτή που δίνουν σήμερα οι Βρετανοί φοιτητές: «Ό,τι μπορεί να κάνει η Βουλή, το κίνημα μπορεί να ξεκάνει». Όμως, η αντισυστημική Αριστερά (δεν μιλώ για τη ρεφορμιστική η οποία, όταν δεν αμφισβητεί το θεσμικό πλαίσιο και ιδιαίτερα την ένταξή μας στην Ε.Ε. που είναι η βασική αιτία της καταστροφής, ουσιαστικά, δεν ανήκει καν στην Αριστερά) δεν κατάφερε ποτέ να προβάλει ένα ρεαλιστικό πρόγραμμα εξόδου από τη συστημική κρίση που θα κινητοποιούσε τα λαϊκά στρώματα και θα δημιουργούσε εξεγερσιακές συνθήκες, ανάλογες με αυτές που έχουν ξεσπάσει σήμερα ενάντια σε παρόμοιες κοινοβουλευτικές xούντες με τη δική μας σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.

Αναπόφευκτα, η Αριστερά μας θα πληρώσει πρώτη τη μη ανατροπή της διαδικασίας αυτής, με την ουσιαστική εξαφάνισή της, όπως ήδη έγινε σε κάθε χώρα που έχει θατσεροποιηθεί, από τη Βρετανία και τις σκανδιναβικές χώρες μέχρι την Ιταλία…

* http://www.inclusivedemocracy.org/fotopoulos/

[1]. Η Ελλάδα ως προτεκτοράτο της υπερεθνικής ελίτ (Γόρδιος, Νοέμβρης 2010) κεφ. 1-4.

[2]. Βλ. «Το πραγματικό δίλημμα για τον ελληνικό λαό», «Ε», 24/4/2010.

ΠΗΓΗ: Έντυπη Έκδοση, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 29 Ιανουαρίου 2011,  http://www.enet.gr/?i=arthra-sthles.el.home&id=246057

Τα πολυδύναμα σχολεία: Επιπτώσεις στη μάθηση και στη συμπεριφορά των μαθητών

Της Μαρίας Παπαχρήστου*

Ο σχολικός χώρος δεν είναι ο οποιοσδήποτε χώρος, αλλά ένας χώρος που έχει παιδευτική σημασία. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της περιβαλλοντικής ψυχολογίας, στοιχεία του περιβάλλοντος, όπως είναι το γεωφυσικό περιβάλλον, ο δομημένος χώρος, ο αύλειος χώρος κ.ά, επηρεάζουν τον ψυχισμό και τη συμπεριφορά του ατόμου.

Στη περίπτωση μάλιστα του παιδιού, οι επιδράσεις αυτές είναι εντονότερες και μονιμότερες, όχι μόνο λόγω της αυξημένης ευαισθησίας αυτού αλλά και λόγω του ότι το παιδί αναπτύσσεται νοητικά και κοινωνικά μέσα από τις κοινωνικές εμπειρίες του, τις οποίες όμως καθορίζουν και μορφοποιούν σε μεγάλο βαθμό στοιχεία του φυσικού και κυρίως του δομημένου περιβάλλοντος.

Επειδή η σχολική πραγματικότητα υπόκειται σε μία διαρκή και δυναμική διαδικασία αλλαγών, θα πρέπει και τα σχολικά κτίρια, ως εξωτερικά πλαίσια του παιδαγωγικού χώρου, να ανταποκρίνονται και σε μελλοντικές παιδαγωγικές αξιώσεις. Αυτό κρίνεται αναγκαίο διότι η επάρκεια, η ποιότητα και η καταλληλότητα των σχολικών χώρων και του εξοπλισμού και η σωστή διάταξή τους με βάση τις ανάγκες του  προγράμματος, είναι σημαντικές υλικές συνθήκες για τη διαμόρφωση ενός ευχάριστου, δημιουργικού και λειτουργικού περιβάλλοντος μάθησης..

Ο Ο.Σ.Κ., αναγνωρίζοντας τη σημασία των σχολικών κτιρίων στην εκπαίδευση των νέων, θεωρεί ότι χρειάζεται να υπάρχει: ένας ανθρώπινος κτιριακός εναγκαλισμός ο οποίος συμμετέχει στην καθημερινή «σχολική συμβίωση» κάνοντας το παιδί να νιώθει όχι ότι βρίσκεται απλώς σε ένα ευχάριστο χώρο από όπου σε λίγο θα αποχωρήσει, αλλά σε ένα δικό του προσωπικό περιβάλλον που ελάχιστα διαφοροποιείται από την κατοικία του ή καλύτερα, που συγχέει τα όριά του μαζί της και όπου θα ζήσει με χαρά το μεγάλο χρονικό διάστημα της μαθητείας του.

Σταθμός της σύγχρονης (παιδοκεντρικής) θεώρησης του διδακτηρίου αποτελούν οι θέσεις της Montessori (1977), ότι μέτρο του μεγέθους του διδακτηρίου και του εξοπλισμού του πρέπει να είναι το παιδί. Τις θέσεις αυτές υποστηρίζουν και άλλοι ψυχοπαιδαγωγοί, που επισημαίνουν ότι είναι ανάγκη το παιδί να μπορέσει να οικειοποιηθεί το σχολικό χώρο.

Στα περισσότερα ελληνικά σχολικά κτίρια της ίδιας εκπαιδευτικής βαθμίδας, ισχύει το ίδιο κτιριολογικό πρόγραμμα. Αποτέλεσμα είναι ένα άκαμπτο σχολικό κτίριο, με βασικό στοιχείο κτιριολογικής δομής την κλειστή αίθουσα διδασκαλίας. Έχουμε τάξεις παραταγμένες κατά μήκος διαδρόμων και μικρό αριθμό χώρων ειδικής χρήσης: μία αίθουσα φυσικής – χημείας, μία κλειστή αίθουσα πολλαπλών χρήσεων και τα γραφεία της διοίκησης. Το σχολείο, βέβαια, δεν είναι μόνο αίθουσες διδασκαλίας, αλλά ένας συνολικός χώρος παιδείας, που  χρειάζεται βιβλιοθήκες, εργαστήρια, ατομικά γραφεία, τεράστια προαύλια και χώρους παιχνιδιού – άθλησης.

Χαρακτηριστική είναι η απόλυτη έλλειψη έρευνας  στον τομέα του σχολικού κτιρίου. Είναι πρωταρχικό για τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό ενός σχολικού κτιρίου να έχουν προσδιοριστεί με ακρίβεια οι εκπαιδευτικοί στόχοι ή καλύτερα, οι κοινωνικοί στόχοι, που αυτό πρόκειται να εξυπηρετήσει και να έχουν ζητηθεί και  οι  απόψεις  της εκπαιδευτικής κοινότητας..

Στο τέλος της δεκαετίας του 1970 προγραμματίζονται στην  χώρα  μας τα σχολικά  συγκροτήματα, τα «πολυδύναμα» σχολεία μέσης εκπαίδευσης που στεγάζουν περισσότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα μαζί, κυρίως, στις μεγάλες ελληνικές  πόλεις, τα  οποία  αποτελούν κακή εφαρμογή των ευρωπαϊκών πολυκλαδικών και είναι συχνά πολύ μεγαλύτερα, με όλα τα μειονεκτήματα των πολύ μεγάλων σχολείων. Το ζήτημα του μεγέθους του σχολείου οδήγησε διεθνώς σε πολλές συζητήσεις και έρευνες. Από το 1960 μέχρι το 1980, δημοσιεύτηκαν 344 άρθρα για τις επιπτώσεις του μεγέθους της σχολικής κοινότητας στις επιδόσεις, στην  κοινωνικοποίηση και στη ψυχολογία  του μαθητή   (Τσουκαλά Κ, 1998  «Τάσεις  στην  σχολική  αρχιτεκτονική»).

Οι μελέτες των Barker και Gump, που θεωρούνται από τις πλέον σημαντικές σε αυτό τον τομέα, εξετάζουν γυμνάσια με πολλούς  μαθητές. και ανακαλύπτουν ότι τα μικρά κατ’ εξοχή σχολεία προσφέρουν στους μαθητές περισσότερες δυνατότητες για ουσιαστική συμμετοχή καθώς και για άσκηση ηγετικών ρόλων. Ειδικότερα, η συμμετοχή στις σχολικές δραστηριότητες, η ικανοποίηση του μαθητή, το ενδιαφέρον του για την κοινότητα βρέθηκαν να είναι αυξημένα στα μικρού μεγέθους σχολεία σε σύγκριση με τα μεγάλα «πολυδύναμα» σχολικά κέντρα. Άλλες έρευνες έδειξαν ότι στα μικρά σε μέγεθος σχολεία οι μαθητές συμβαίνει να γνωρίζουν τους καθηγητές και τους συμμαθητές τους πολύ καλύτερα, με αποτέλεσμα συχνά να εμπλουτίζονται σε βάθος οι σχέσεις τους, ακόμη  δε  βιώνουν την ανωνυμία, και αυτό έχει διαπιστωθεί ότι περιορίζει την αποκλίνουσα και παραβατική συμπεριφορά. (Συγκολλίτου Έφη, 1997 «Περιβαλλοντική  ψυχολογία» ).

Κατά  την  χρονική  αυτή  περίοδο πραγματοποιήθηκαν  πολλές έρευνες με σκοπό τη σύγκριση των επιπτώσεων που έχουν τα μικρά και τα μεγάλα σχολεία (πολυδύναμα) στις σχολικές επιδόσεις (μάθηση), στη συναισθηματική ανάπτυξη και στην αυτοαντίληψη των μαθητών κ.λ.π. Τα ερευνητικά  αποτελέσματα   τα οποία  προέκυψαν είναι  ότι τα μεγάλα σχολεία (με πάνω από 300 μαθητές) έχουν περισσότερες βοηθητικές εγκαταστάσεις (βιβλιοθήκες, εργαστήρια, γυμναστήρια κ.λ.π.), και δίνουν δυνατότητες στους μαθητές τους. Όμως οι νεότερες έρευνες, επισημαίνουν πως μόνον ένας μικρός αριθμός μαθητών εκμεταλλεύεται τις δυνατότητες αυτές, ενώ οι περισσότεροι από αυτούς εξελίσσονται συνήθως σε παθητικούς παρατηρητές. Αντίθετα, τα μικρά σχολεία κινητοποιούν μεγαλύτερο αριθμό μαθητών, με αποτέλεσμα να εξασφαλίζουν καλύτερες  επιδόσεις.

Ακόμα, τα πολυώροφα διδακτήρια ή τα συγκροτήματα σχολικών κτιρίων παρουσιάζουν δυσκολίες στην κίνηση και στην εποπτεία των μαθητών. Η ίδρυση σχολικών συγκροτημάτων θεωρείται  αντιπαιδαγωγική πράξη, γιατί σε ένα σχολείο – στρατώνα ο μαθητής νοιώθει πνιγμένος μέσα σε ανώνυμες μάζες και καταπιέζεται  από τον όγκο των κτισμάτων. Η ομαδική ζωή, που συνεπάγεται η φοίτηση στο σχολείο, ποτέ δεν πρέπει να αποβαίνει σε βάρος της ατομικότητάς του. (1^ο Εκπαιδευτικό συνέδριο  ΟΛΜΕ 1981  «Εκπαίδευση  και  σχολικά  κτίρια»).

Εκτός από το μέγεθος του σχολικού κτιρίου, σημαντικό ζήτημα είναι και η πυκνότητά του. Η πυκνότητα είναι ο χώρος που αναλογεί στο παιδί ως απόρροια του αριθμού των ατόμων που βρίσκονται στο χώρο της τάξης.

Όταν ο πληθυσμός που βρίσκεται σε ένα δεδομένο χώρο (πχ τάξη) είναι μικρότερος ή μεγαλύτερος από κάποιο αριθμό που θεωρείται κανονικός, αυτό έχει επίπτωση στο βαθμό της συμμετοχής, στο ρυθμό και την ένταση της δράσης, στην παθητικότητα ή ενεργητικότητα των ατόμων που τον συνθέτουν.

Σύμφωνα με τις διαπιστώσεις που προέκυψαν από νεότερες έρευνες, η μεγάλη πυκνότητα στην τάξη σε συνδυασμό με την έλλειψη υποδομής συμβάλλει στην αύξηση της επιθετικότητας, των βανδαλισμών και της άσκοπης συμπεριφοράς.  Αντίθετα, ο επαρκής χώρος και ο κατάλληλος εξοπλισμός αυξάνουν τη  συνεργατικότητα, τη δημιουργική απασχόληση και τη συμμετοχή στις δραστηριότητες της ομάδας.

Εξαιτίας της συγκέντρωσης πολλών μαθητών στο ίδιο κτίριο, και στην ίδια   τάξη  παρατηρούνται  τα  φαινόμενα:       

1. Της αύξησης της περιθωριοποίησης μεγάλου αριθμού μαθητών,

2. Της αύξησης των βανδαλισμών στο χώρο και της επιθετικότητας.

Έρευνα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου καταλήγει στα εξής: οι βανδαλισμοί στα σχολεία «κοστίζουν ακριβά» και επιπροσθέτως επιτείνονται τα φαινόμενα της βίας στα σχολεία, με αποτέλεσμα ένας στους τρεις μαθητές να μην αισθάνεται ασφαλής μέσα σε αυτά. Ακόμη, έρευνα που  πραγματοποιήθηκε στην περιφέρεια της πρωτεύουσας το  1995 έδειξε ότι επτά στους δέκα μαθητές που φοιτούν σε μεγάλα σχολεία δηλώνουν ότι χάραξαν τοίχους, θρανία, πόρτες ή έχουν σπάσει κάτι μέσα στο σχολείο.

Τα παραπάνω ερευνητικά αποτελέσματα τα οποία είναι  διαχρονικά δείχνουν  τη  συνάφεια των επιμέρους  στοιχείων του περιβάλλοντος με τη σχολική πραγματικότητα και την αποτελεσματικότητα. Το σχολείο σήμερα πρέπει να θεωρείται ως ένα δυναμικό πεδίο αλληλεπίδρασης  δυνάμεων στο οποίο δρουν ενεργά όλα τα συμμετέχοντα μέρη: ο μαθητής ο εκπαιδευτικός, η υποδομή και το περιβάλλον.

Η  πολιτεία χρειάζεται να αναλογισθεί τις ευθύνες της απέναντι σε μαθητές  και  εκπαιδευτικούς και  να  διαμορφώσει  συνθήκες  αξιοπρεπείς  για  την  διαβίωση  και  τη  μάθηση  στο  σχολείο και  στην  τάξη  ειδικότερα. Οφείλει να  σεβαστεί τη  βούληση  μαθητών, εκπαιδευτικών  γονέων και να μην τους ταλαιπωρήσει με προσπάθειες ίδρυσης «πολυδύναμων»  σχολικών κέντρων τα  οποία απορρίφθηκαν ήδη στο παρελθόν. Είναι απαραίτητο να σεβαστεί τις διεθνείς προδιαγραφές και να μην  αυξήσει τον αριθμό των μαθητών στην τάξη.

Χρειαζόμαστε ένα δημόσιο  σχολείο  που θα  είναι  δημοκρατικό, λειτουργικό,  και  ανθρώπινο.

* H  ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ είναι Δρ. Εκπαιδευτικής  Διοίκησης, Διευθύντρια

Αντάρτης

Του Ευγένιου Αρανίτση

Κατευθείαν εκτός εαυτού βγήκε ο Αδωνις Γεωργιάδης με το που άκουσε να αντηχεί στον τηλεοπτικό αέρα η λέξη «αντάρτης», την οποία τόλμησε να προφέρει ένας απ' τους οπαδούς του κινήματος «δεν πληρώνω» σε ζωντανή σύνδεση με το επιτελείο του Γ. Αυτιά.

Άρχισε να βρυχάται εμπλουτίζοντας την πύρινη ρητορική του κατά της ιδέας της ανταρσίας (εν γένει) με νοσταλγικές κορώνες τύπου «Δεν μπορώ ν' ακούω γι’ αντάρτες!» και: «ΝΑ ΠΑΣ ΝΑ ΖΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΙΑ!!!». Κατά τα λοιπά, η οδηγητική ιδέα του γεωργιαδικού ξεσπάσματος συνέπιπτε με την υποχρέωση του λαού να σέβεται τους νόμους, έστω κι αν είναι καταφανώς άδικοι, για να μην πούμε ιδίως τότε, και να πιέζει για την αποκατάσταση του δικαίου μέσω των εκλεγμένων νομοθετών του έθνους. Μάλιστα, μεσούσης της διαφωνίας, που το ύφος της δεν επέτρεπε σε κανέναν απ' τους διαδίκους να ακουστεί καθαρά, ο Άδωνις μνημόνευσε στεντορεία τη φωνή και τον Ζαχαριάδη, μάλλον ως παράδειγμα προς αποφυγή.

ΣΗΜΕΙΩΤΕΟΝ ότι συμπεριφορές αυτού του είδους έχουν προ πολλού αποδελτιωθεί από την ψυχιατρική. Φέρ’ ειπείν, κάποιος Τόμας Ρέι Μίτσελ, 54 ετών, πυροβόλησε τρεις φορές τη φίλη του Μπάρμπαρα Τζέκινς, τον Μάρτιο του 1999, επειδή άνοιξε το στόμα της λέγοντας «Ι'm going to…» – Θα πάω στο…, οπότε εκείνος νόμισε ότι ήταν έτοιμη να αρθρώσει τις λέξεις Νιου Τζέρσεϊ. Ο Τόμας, που είχε υπάρξει κατά καιρούς τρόφιμος ψυχιατρείου, διαβεβαίωσε την αστυνομία ότι η φίλη του χρησιμοποιούσε τις λέξεις Νιου Τζέρσεϊ σκοπίμως για να τον εκνευρίσει, ώστε να πετύχει πάλι τον εγκλεισμό του σε ίδρυμα και να οικειοποιηθεί την περιουσία του.

ΕΝ ΟΛΙΓΟΙΣ, η απλή αναφορά συγκεκριμένων λέξεων προκαλεί σε άτομα που πάσχουν από το σύνδρομο του Μίτσελ εκρήξεις θυμού. Εδώ, τα εκλυτικά αίτια εντοπίζονταν επίσης στις λέξεις «Mars», «snickers» και «Wisconsin»· ως εκ τούτου, οι μάρτυρες στο δικαστήριο της πόλης Γκάλβεστον, στο Τέξας, αντάλλασσαν με τους παράγοντες της δίκης γραπτά μηνύματα, προκειμένου να αποφευχθεί η δαιμονική αντήχηση των λέξεων που πυροδοτούσαν τη μανία του κατηγορουμένου. Εξαιτίας μιας αβλεψίας του συνηγόρου στην ακροαματική διαδικασία που προηγήθηκε της δίκης, ο Μίτσελ ήρθε αντιμέτωπος με το περιεχόμενο της κάρτας που έγραφε «snickers» και άρχισε να βρίζει τους πάντες ουρλιάζοντας. Στη δίκη, άντεξε δύο αναφορές στο Νιου Τζέρσεϊ, όμως έκτοτε κάλυπτε με τις παλάμες τα αυτιά του μόλις υποπτευόταν ότι κάποια απ' τις τρομερές λέξεις ήταν καθ' οδόν προς την εκφορά.

ΑΝΑΛΟΓΕΣ περιπτώσεις συναντιούνται στην ελληνική πολιτικοτηλεοπτική σκηνή, και αρκεί να θυμίσουμε την πανικόβλητη αντίδραση ορισμένων όταν ακούν, π.χ., τις λέξεις «ψυχισμός», «Εξάρχεια», «Ορθοδοξία» ή «αυτοδιάθεση». Μία μία, οι λέξεις ξαναβρίσκουν τη χαμένη δύναμή τους προκαλώντας αλλεργικά σοκ.

ΠΗΓΗ: Έντυπη Έκδοση, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 29 Ιανουαρίου 2011, http://www.enet.gr/?i=arthra-sthles.el.home&id=246208

Για την τιμή των ντουβαριών

Του Γαλαξιάρχη*

300 «εκβιαστές», «καταληψίες», «στασιαστές», «εισβολείς», «βρωμιάρηδες», «τσετσενοταλιμπάν», «νεοταξίτες πράκτορες», «λαρθοπρεζέμποροι» εμποδίζουν τα παιδιά μας να σπουδάσουν για να γίνουν άνεργοι δικηγόροι και συμβολαιογράφοι. Ο υπερχειλισμένος βόθρος της αστικής ολιγαρχίας έσκασε γεμίζοντας τον τόπο πολιτικά λύματα που ζέχνουν φριχτά. Στοργικές κλώσσες του αυγού του φιδιού κακαρίζουν παράφωνα για την τιμή των φρεσκοβαμένων ντουβαριών του παλιού κτιρίου της Νομικής Σχολής Αθηνών. Κι ένας κόσμος σε παράνοια να αρνείται πεισμάτικα να κατανοήσει τη μόνη αλήθεια των ημερών: είμαστε όλοι μετανάστες!

300 Άνθρωποι διεκδικούν τα απολύτως θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και 300 δίποδα κράζουν για τη χαμένη ασπράδα ενός ντουβαριού.

Όλος ο ΟΦΑ (Όπου Φασίζει ο Άνεμος) χυδαίος λαϊκισμός του κοινοβουλίου έχει καταλάβει τις δημόσιες συχνότητες και εκφράζει απόψεις που θα έκαναν περήφανα τα στελέχη του NSDAP κατά το μεσοπόλεμο. Εκφράσεις που σε κάθε ευνομούμενο κράτος – όπως επικαλούνται την ευνομία οι ίδιοι γραβατωμένοι νομιμόφρονες τραμπούκοι – θα επέσυραν κατηγορίες για υποδαύλιση βίας και μίσους. Στη χώρα του «τέταρτου δρόμου» όμως, αυτές οι απόψεις όχι μόνο είναι αποδεκτές, αλλά φιλοξενούνται με αιμοδιψή χαρά από αργυρώνητους δημοσιογράφους που τζογάρουν στην κοινωνική αρένα, ποντάροντας τα ρέστα τους στα λιοντάρια. Δημαγωγοί του τηλεοπτικού παράθυρου και οσφυοκάμπτες της μιντιακής παράγκας, σχεδόν προκαλούν τους κρυπτοναζιστές φιλοξενούμενους πολιτικούς σαλτιμπάγκους να εκτοξεύσουν εμμετικές εκκλήσεις μισαλλοδοξίας, κατασυκοφάντησης και μαζικής βίας.

Η απεργία πείνας (πείνας βρε υπάνθρωποι μοντμπανκοφόροι) μεταφράζεται σε ταλιμπανισμό που εκβιάζει το αθώο και ανήμπορο ελληνικό κράτος, ενώ ταυτόχρονα χουντολάγνοι τηλεβιβλιοπώλες υπενθυμίζουν την πρόσφατη δολοφονική επίθεση της Μόσχας για να εξομοιώσουν τον αγώνα θανάτου του εργάτη με τις τυφλές δολοφονίες από φανατικούς μουτζαχεντίν. Κρατικοδίαιτες κυράτσες και όψιμες πολιτεύτριες ξυφουλκούν για το πανεπιστημιακό άσυλο που «καλύπτει ναρκέμπορες και τρομοκράτες». Μούτρα πλισέ, γεμάτα μίσος, σε πανάκριβο κιτς φόντο, χύνουν λίτρα το δηλητήριο για τους «βρωμιάρηδες που παίρνουν το ψωμί του φτωχού Έλληνα». Πρόκειται για τα ίδια παλιόμουτρα που θα έβαζαν δίχως δεύτερη σκέψη την υπογραφή τους για να ξεπουληθεί η δημόσια περιουσία στον πρώτο «αλλοδαπό μειοδότη» και που πρόθυμα θα έχωναν τη χερούκλα τους στην τσέπη του εργάτη και συνταξιούχου για να βουτήξουν ακόμη και τα ψιλά, χαρίζοντάς τα στον «εθνικό τραπεζίτη».

Τάξις και ηθική

Μετά την εμφανώς στραβοκεντημένη παρθενοραφή του πορίσματος για τη Siemens, οι κατά συρροήν καταχραστές δημόσιου πλούτου – με ολόφρεσκα τα ράμματα – δίνουν μαθήματα νομιμοφροσύνης. Ο πρωθυπουργός, αυτός ο ίδιος σοσιαλιστής που θανάτωνε εργατικές κατακτήσεις δεκαετιών σε μία νύχτα σαν αριστοτέχνης νεοφιλελεύθερος επαγγελματίας δολοφόνος, έχει το θράσος να βάζει στο στόμα του τη λέξη «προοδευτισμός» και να παραδίδει μαθήματα αριστεροσύνης για μικρόνοους, πολιτικά αυτιστικούς και δυσλεξικούς εξουσιαστές. Αυτός ο εργολαβίσκος συνοριακών τοίχων, υπαλληλίσκος τραπεζιτών και φανφαρονίσκος της σοσιαλγκλμανουριάς, σηκώνει το δάχτυλο στον εξαθλιωμένο εργάτη που ζει σαν δούλος στη χώρα μας για πέντε, δέκα χρόνια ακόμη και δεκαπέντε χρόνια. Αυτός ο άθλιος υποκινητής ρατσιστικής βίας και άβουλος παρακολουθητής κοινωνικών αυτοματισμών, κάνει τη λέξη «δικαιοσύνη» να ακούγεται σαν βρισιά. Και από πίσω μία ορδή σοσιαλιστών κομπάρσων χειροκροτητών, να σιγοντάρουν την πιο απεχθή και εφιαλτική μορφή λαϊκίστικου ακροδεξιού κηρύγματος μίσους.

Το κόμμα του «Ινδού δούλου σε αναψυκτήριο» σηκώνει το λάβαρο του αγώνα απέναντι στο πανεπιστημιακό άσυλο. Οι δυνάμεις του Βατοπεδίου, της Siemens, των ομολόγων, της Vodafone, των «πακιστανών», ενώνουν τις φωνές τους εναντίον των οπισθοδρομικών κοινωνικών ελευθεριών. Προφανώς σε άλλο άσυλο αναφέρονται, όπου θα όφειλαν να είναι αυτόβουλοι τρόφιμοι εδώ και χρόνια, με αρχηγό τη «Φωτεινή της νύχτας», ως γνήσια εκφράστρια του πλέον απεχθούς κρυπτοφασισμού στο δημόσιο λόγο. Η πιο μουχλιασμένη οπερέτα λαϊκισμού στη νεότερη ιστορία της Δεξιάς, υπό την άτσαλη διεύθυνση του πρώην αρχηγού της Πολ.Αν, εκείνου του τυχάρπαστου εθνικιστικού κόμματος που προσπαθεί να σπάσει το χρονοντούλαπο της ιστορίας και να ξεχυθεί και πάλι στο πολιτικό σκηνικό κουβαλώντας όλα τα σκουλίκια του.

Και βέβαια το κόμμα του ντεμέκ ναζισμού, αγκαλιά με την ορίτζιναλ συμμορία ναζιστών, χύνουν δάκρυα χαράς, για την απρόσμενη (;) ευκαιρία που τους παρέχει η εθνικοσοσιαλιστική κυβέρνηση να αρπάξουν τα κουμπούρια και να πάρουν στο κυνήγι «άπλυτους λαθρομετανάστες» και τους «κομμουνιστοσυμμορίτες συνεργάτες» τους. Απροκάλυπτοι φασίστες οραματίζονται καινούριο Γράμμο και το δηλώνουν με χαρά και περηφάνια.

Και οι θεσμοί του ελληνικού κράτους; Σαπισμένες ταμπέλες που στέκονται ετοιμόροπες στο θέατρον «η Ελλάς» να υπενθυμίζουν στους περαστικούς ότι συνεχίζουν κανονικά οι παραστάσεις «ο Καραγκιόζης ευρωπαίος». Εισαγγελείς – κυριολεκτικά – εκτελούν εντολές της κυβέρνησης, δρώντας κατά γράμμα και αμέσως μετά τις δηλώσεις του πρωθυπουργού εντολέα τους. Η ίδια θεόγκαβη και κυφωτική δικαιοσύνη που αφήνει τους κατά συρροήν ληστές δημόσιου χρήματος, οικονομικούς εγκληματίες και πολιτικούς απατεώνες, να κυκλοφορούν «κύριοι» ανάμεσά μας και ενίοτε να την κοπανάνε «τουρίστες» στην Ζώνη των Τροπικών. Η εγκαθιδρυμένη μπατσοκρατία πάει ακόμη πιο μακριά. Παίζει κρυφτούλι με τις πρυτανικές αρχές συνωμοσιολογώντας και μπαρουφολογώντας, ως είθισται. Οι Κλουζώ του υπόγειου κατσαριδοκράτους της ΓΑΔΑ μιλούν για οργανωμένο σχέδιο αιματοχυσίας, προσφέροντας για μαζική κατανάλωση τα δύο πιο αγαπημένα προϊόντα τους: τον τρόμο και τη βλακεία. Και βέβαια οι δήθεν ειρηνοποιοί και φιλάνθρωποι πανεπιστημιακοί, διδάκτορες της νομικής επιστήμης, να βιάζουν κανονικότατα την έννοια του ασύλου, παραπέμποντας σε κουστουμαρισμένους μπακάληδες που πουλούν νομιμοφροσύνη τοις μετρητοίς. «Να φύγετε, να πάτε αλλού!», το σλόγκαν της νεοελληνικής βλαχομπαρόκ ολιγαρχίας.

Μοιραία, φοβική, μικρή κοινοβουλευτική Αριστερά

Πολύ μικρή. Ολίγιστη. Ένα Κομμουνιστικό Κόμμα να εκφράζει ανοικτά την ενόχλησή του αποκλειστικά και μόνο για λόγους πνευματικών δικαιωμάτων του αγώνα, και ένας δήθεν ριζοσπαστικός σχηματισμός τάσεων-μικρομάγαζων να φοβάται τη σκιά του, λακίζοντας στο πρώτο «φου» του συστήματος. Για τη στάση των λοιπών καρεκλοκένταυρων της καθεστωτικής αριστεράς που μετρούν τις αποστάσεις με το υποδεκάμετρο (βλ. Δη.Αρι.) δεν αξίζει ούτε καν μισή αράδα. Μέσα σε όλα, εμφανίστηκαν και οι πρώτες… Σπίθες στον τηλε-ευαγγελιστή Αυτιά να ωρύονται για νεοταξίτικες συνωμοσίες. Το νέο φρούτο της αριστεροακροδεξιάς έρχεται να συμπληρώνει το παζλ της πολιτικής παράνοιας και του κοινωνικού εκμαυλισμού. Λαδάκι στη μηχανή της εξουσίας από λαδέμπορες της ταξικής πάλης.

Καταληψίες και εκβιαστές

Σήμερα αποβιβάστηκαν τα μέλη της τρόικας φέροντα κι άλλα μέτρα για την εργατική τάξη. Καταληψίες του ελληνικού κοινοβουλίου κατόπιν πρόσκλησης και συνεργασίας των πραξικοπηματιών του ΠΑΣΟΚ. Κύριε Παπανδρέου έχουν γνώσιν οι φύλακες. Χθες εκδόθηκε διεθνές ένταλμα σύλληψης για τον (πρώην) σύντροφό σας στη Σοσιαλιστική Διεθνή, Μπεν Άλι, ο οποίος επίσης χαριεντιζόταν με νεοφιλελεύθερους τραμπούκους τρομοκράτες και ομοτράπεζους «σοσιαλιστές» όπως ο Στρος Καν. Στη θέση σας θα ήμουν πολύ επιφυλακτικότερος στους εθνικοπατριωτικούς δεκάρικους χουντικής νομιμοφροσύνης.

Όχι άλλη ντροπή. Μόνο αηδία και οργή. Είμαστε όλοι μετανάστες!

Με την ελπίδα ότι σε λίγα χρόνια όλοι θα θυμόμαστε τα σκηνικά των ημερών ως μία άθλια παρένθεση της σύγχρονης ιστορίας, Zaphod

Υ.Γ.1 Για όσους νομίζουν ότι το άσυλο είναι παρωχημένος θεσμός που αφορά δικτατορίες, ενώ τώρα έχουμε δημοκρατία με απόλυτη ελευθερία λόγου, υπενθυμίζω απλώς ότι το 1973 δεν είναι τόσο μακριά όσο νομίζουν, μαζί με ένα απόσπασμα από την ειδησεογραφία των ημερών: «Όπως είπε και η εισαγγελέας, “κατέσχεσαν πολλά, ασυνήθιστα πολλά” πράγματα από το σπίτι μου… βούρτσες, ρούχα, οδοντόβουρτσες, μαξιλαροθήκες και… έντυπα. Έντυπα που με αδιάσειστα στοιχεία αποδεικνύουν ότι είμαι αναρχική, κάτι που δεν σκέφτηκα ούτε στιγμή να κρατήσω μυστικό, άρα -όπως εύγλωττα διατύπωσε αυτή η μορφωμένη κυρία- και τρομοκράτης, αφήνοντας ανοιχτό, μέχρι να γίνει το συμβούλιο, ακόμη και το ενδεχόμενο της στέρησης της ελευθερίας μου!» (επιστολή της Φέη-Μαρί Μέγιερ που τη συνέλαβαν ως τρομοκράτισσα, διέδωσαν ψευδώς ότι είναι κόρη μέλους της RAF, και η εισαγγελέας διαφώνησε με την ανακρίτρια επιμένοντας να την προφυλακίσει επειδή ήταν… αναρχική)

Υ.Γ.2 Όποιος δεν κατανοεί τους συμβολισμούς της επίκλησης και της προσφυγής στο άσυλο της Νομικής Σχολής από συνανθρώπους που διεκδικούν τα νόμιμα δικαιώματά τους είναι πολύ απλά κρετίνος.

* http://mallon-akindynos.blogspot.com/p/blog-page.html

ΠΗΓΗ: Πέμπτη, 27 Ιανουαρίου 2011, Αναρτήθηκε από Zaphod Beeblebrox στις 5:17 μ.μ.,  http://mallon-akindynos.blogspot.com/2011/01/300.html

Καταργούν τη μοναδική Ελληνική βιβλιοθήκη στα Πομακοχώρια

Κατρακύλα χωρίς σταματημό!

 Του Κεμάλ Φαρζλή

 

Ένα νέο χτύπημα – από μία σειρά μειοδοτικών ενεργειών – δέχονται τα Πομακοχώρια, τη στιγμή που η εκτουρκιστική παρουσία της Άγκυρας διογκώνεται ποσοτικά και ποιοτικά. Αναφερόμαστε στη μοναδική Ελληνική (Ελληνόφωνη) βιβλιοθήκη των Πομακοχωριών της Ξάνθης και της Ροδόπης, η οποία λειτουργεί στο χωριό Μύκη από το 2004, με 7.000 βιβλία.

Η Βιβλιοθήκη δεν αποτελεί μόνο χώρο παράταξης βιβλίων, αλλά έχει αναλάβει πλήθος πρωτοβουλιών στις οποίες συμμετέχουν τα παιδιά της Μύκης, όπως κουκλοθέατρο, μαθήματα ζωγραφικής και άλλες δημιουργικές δραστηριότητες. Μέχρι και τις «Όρνιθες» του Αριστοφάνη παρουσίασαν τα μικρά Πομακόπουλα. Πολλοί επισκέπτες από άλλες περιοχές της Ελλάδας, έχουν μείνει άφωνοι με το χώρο και τις δράσεις της βιβλιοθήκης, η οποία απασχολεί μόνο μία υπάλληλο και μία καθαρίστρια.

Οι μητέρες του χωριού, παρά την αρχική προπαγάνδα των γενίτσαρων, αγκάλιασαν τη βιβλιοθήκη και πλέον αποτελεί ένα αγαπημένο προορισμό για τα νεαρά Πομακόπουλα.

Ό,τι δεν πέτυχε η Άγκυρα σε όλα τα χρόνια της λειτουργίας της, το κάνει τώρα η Αθήνα. Στα πλαίσια της πολιτικής οικονομικών περικοπών, επίκειται, η κατάργηση του «Οργανισμού Παιδικών και Εφηβικών Βιβλιοθηκών», (μη κερδοσκοπικού Ν.Π.Ι.Δ. ο οποίος χρηματοδοτείται και εποπτεύεται από το Υπουργείο «Εθνικής» Παιδείας) ή, στην καλύτερη περίπτωση, η κατάργηση πολλών βιβλιοθηκών, ώστε από τις 24 εν λειτουργία να απομείνουν 12. Έτσι, και η βιβλιοθήκη της Μύκης, ένα παράθυρο στον κόσμο για τα Πομακόπουλα, κινδυνεύει να κλείσει.

Την ίδια στιγμή, στα Πομακοχώρια οι τουρκικές βιβλιοθήκες αυξάνονται και ενισχύονται με χιλιάδες τουρκικά βιβλία (πρωτίστως εθνικιστικού χαρακτήρα). Πρόσφατα στον Κένταυρο ανοικοδομήθηκε εκ βάθρων νέα Τουρκική βιβλιοθήκη, η οποία εσωτερικά απαστράπτει από πολυτέλεια, αφού διαθέτει αίθουσα σ ύ γ χ ρ ο ν ω ν  π ρ ο δ ι α γ ρ α φ ώ ν, με αναγνωστήριο, υπολογιστές και πάμπολλους τίτλους τουρκικών βιβλίων και φυσικά μόνιμο προσωπικό. Το κόστος ανοικοδόμησης είναι τεράστιο για τα δεδομένα του χωριού. Πού άραγε βρέθηκαν τα χρήματα;

H βιβλιοθήκη έλκει τον μαθητή και δημιουργεί μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα πολυτέλειας, αλλά και συνθήκες (τουρκικής) μάθησης πρωτόγνωρης για την ορεινή περιοχή. Εκτός, από αυτήν λειτουργεί και η βιβλιοθήκη του Εχίνου, η ιδεολογία της οποίας απεικονίζεται στην επιγραφή της. Αν και είναι δημοτική βιβλιοθήκη, φέρει τον τίτλο της και στα …τουρκικά! (βλ. φωτο) 

Απέναντι, λοιπόν, σε αυτήν την πραγματικότητα, η βιβλιοθήκη της Μύκης ήταν το μοναδικό αντίβαρο κοινωνικοποίησης των Πομακόπουλων. Τώρα, που κινδυνεύει με κλείσιμο, η γνώση, σε αυτό το επίπεδο τουλάχιστον (δεν θα μιλήσουμε προς το παρόν για την παρεχόμενη δημόσια ή μειονοτική εκπαίδευση στα Πομακοχώρια), παραχωρείται μονοπωλιακά στην τουρκική βιβλιοθήκη του Κενταύρου και την … Belediye Kütüphanesi του Εχίνου…

Τα Πομακόπουλα θα πάψουν να διαβάζουν Ελληνικά…

Αναρωτιόμαστε: μεγαλοσχήμονα στελέχη της σημερινής κυβέρνησης, όπως ο Ξανθιώτης υπουργός κ. Σωκράτης Ξυνίδης, πάτησαν ποτέ το πόδι τους, στην βιβλιοθήκη, ώστε να διαπιστώσουν ιδίοις όμμασι και να αξιολογήσουν το παραγόμενο έργο; Ποιοι θα κρίνουν τι πραγματικά συμβαίνει; Άνθρωποι που ούτε το κτήριο, όπου στεγάζεται, δεν γνωρίζουν;

Φυσικά, την ίδια στιγμή, θλιβερά μπουλούκια χριστιανών υποψηφίων παντός πολιτικού χρώματος, περιφέρονται από Πομακο-χωρίου εις Πομακο-χωρίον, περιβεβλημένοι με βλακώδη χαμόγελα και εμετική διαχυτικότητα, χωρίς να τους καίγεται καρφί για την ορεινή Ροδόπη, την οποία παραδίδουν αμαχητί στην σφαίρα πολιτικής και πολιτισμικής επιρροής της Άγκυρας.

Αμφιβάλουμε, αν γνωρίζουν καν, τι συμβαίνει εκεί πάνω. Όλοι τους, επιβεβαιώνουν τον Θεμελιώδη Νόμο της Ανθρώπινης Βλακείας (Θ.Ν.Α.Β.), σύμφωνα με τον οποίο οι Βλάκες είναι πιο επικίνδυνοι και από τους Κακοποιούς. Εμείς, θα λέγαμε ότι, στη Θράκη, οι Βλάκες είναι πιο επικίνδυνοι (για την Ελλάδα) ακόμα και από τους Πράκτορες της Άγκυρας… Εκεί, έχουμε φθάσει! Και δεν τελειώσαμε, έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας…Η κατρακύλα, που πλέον έχει παραδοθεί εξολοκλήρου, όχι μόνο στον προαναφερθέντα Θ.Ν.Α.Β., αλλά και στο νόμο της βαρύτητας, έχει μέλλον…

Και για να μην παρεξηγηθούμε, είμαστε βέβαιοι ότι οι νοήμονες αναγνώστες της Ζαγάλισα, δεν πληρούν τους όρους του Θ.Ν.Α.Β. και γι’ αυτό θα πιέσουν αυτόβουλα και με σθένος, προς κάθε κατεύθυνση, ώστε να μην κλείσει η Βιβλιοθήκη της Μύκης. Τα μεταξύ μας σχόλια είναι Παντελώς Άχρηστα (Π.Α.), αν δεν μετατραπούν σε πιέσεις προς βουλευτές, περιφερειάρχες, δημάρχους και κομματικά επιτελεία…

Άρθρο του Κεμάλ Φαρζλή

Μακάριοι… (Στους Τρεις Ιεράρχες)

Του παπα Ηλία Υφαντή

Μακάριοι:

Αυτοί, που παιδικά έμαθαν να σκέφτονται
Κι ο στοχασμός τους
Αναβλύζει, σαν το πρόσχαρο νερό
Απ’ τη χαλικόστρωτη βρυσούλα,
Όπως το άρωμα απ’ το βυσσινί γαρύφαλλο
Και η γλυκάδα απ’ το κέρινο σταφύλι.

Μακάριοι:

Αυτοί, που έμαθαν να χειρουργούν
Με το νυστέρι του θαύματος
Και να βλέπουν,
Πέρα απ’ τα σύνορα του κόσμου και της ιστορίας,
Το απέριττο εργαστήρι του Θεού,
Όπου υφαίνονται
Τα πράγματα και τα γεγονότα
Με τον αέρα της ελευθερίας
Και τη φλόγα του πνεύματος.

Μακάριοι:

Αυτοί, που μπόρεσαν να πιστέψουν τα απίστευτα,
Να δουν τη δύναμη μες στην αδυναμία,
Το μεγαλείο μες στην αθλιότητα…
Και, πέρα απ’ το σκοτεινό ερωτηματικό του θανάτου,
Τον ολόλαμπρο ήλιο της Ανάστασης!…

παπα-Ηλίας, http://papailiasyfantis.wordpress.com, 29-1-2011.

Οι Τρεις  Ιεράρχες «στα αζήτητα» (;) μιας γιορτής (;) για την Παιδεία

Του Χριστόφορου Γ. Παπασωτηρόπουλου*

Έπρεπε να μιλήσω για τους Τρεις Ιεράρχες, όμως είχα κουραστεί ν’ ακούω μεγάλες κουβέντες και να μιλώ για ανθρώπους άγιους, πανάκριβους, ανεκτίμητους σαν να διαφημίζω ένα προϊόν στο ραδιόφωνο. Είναι κι η εποχή που πάσχει από πολυλογία, κι έτσι βάλθηκα να περπατώ στα σοκάκια της σημερινής ελληνικής κοινωνίας, με προσοχή να μη χαθώ και με σκοπό να φτάσω στην πλατεία, στο ξέφωτο της παρουσίας των Αγίων, που και σήμερα τιμά η παιδεία μας – Του Μεγάλου Βασιλείου, του Ιερού Χρυσοστόμου, του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου – και να ψηλαφίσω τη σχέση τους με τον σημερινό μας βίο.

Προχώρησα κι είδα ένα λαό να έχει κάνει την πίστη του στο Θεό ζήτημα προσωπικού γούστου. Μια θάλασσα από άγνοια, ημιμάθεια ή αδιαφορία, μια που ο λόγος της Εκκλησίας φαίνεται να μην προκαλεί πια κανένα ενδιαφέρον. Φταίει άραγε μόνον η Εκκλησία ή κι η δική μας τρυφηλότητα;

Προχώρησα κι είδα ανθρώπους να τρέχουν να προλάβουν τη ζωή τους, να τυραννιούνται από το κυνήγι του χρόνου για να είναι «εντάξει». Και θυμήθηκα τον Ελύτη: «Δώσε δωρεάν το χρόνο σου αν θέλεις να σου μείνει λίγη αξιοπρέπεια».

Είδα τους άρχοντες, εκκλησιαστικούς και μη, να μας μαλώνουν, να μας κουνάνε το δάχτυλο επιτακτικά στο πρόσωπο μπροστά μας, γιατί δεν είμαστε αρκετά υπάκουοι, δεν είμαστε όσο θα έπρεπε υποτακτικοί, γιατί δεν τους σεβόμαστε όσο θα έπρεπε και θυμήθηκα ένα παλιό σύνθημα γραμμένο στον τοίχο: «Αγάπη που’ ναι η εκκλησιά σου; Βαρέθηκα πια στα μετόχια».

Είδα ανθρώπους σκυφτούς να κλαίνε, να πεινούν, ν’ απελπίζονται, να μαζεύονται φοβισμένοι, να βράζουν από θυμό και πόνο και να περιμένουν πότε ο πόνος θα γίνει δημιουργία.

Είδα  παιδιά να με κοιτούν καχύποπτα, σαν προδομένα από εμάς τους μεγαλύτερους, που τους παραδίνουμε αυτόν τον κόσμο , θυμωμένα, που σκοτώνουμε «κατά λάθος» παιδιά στα Εξάρχεια, που σιχαινόμαστε τους «λαθραίους» ανθρώπους που ζητούν καταφύγιο στη χώρα μας κυνηγημένοι, που ξεπουλήσαμε χωρίς καλά καλά να το καταλάβουμε τις αξίες μας για μια περίοπτη θέση σε μια εταιρία, για ένα τζιπ, για μια βίλλα παραπάνω.

Είδα δασκάλους να κάνουν αυτό που «πρέπει», να είναι αρκούντως υπηρεσιακοί – με καθαρά, μεν αλλά άδεια χέρια! – να τρέχουν να προλάβουν την ύλη τους, να οδηγούν με ταχείς ρυθμούς τους μαθητές τους στην κρεατομηχανή της επιτυχίας, στις εξετάσεις. Με την ψυχή αφυδατωμένη, τσακισμένη και την αγάπη και το μεράκι καλά κρυμμένο βαθιά μέσα τους, μη τύχει και κατασπαταληθεί τσάμπα, μια που η καρδιά και το συναίσθημα χρειάζεται κι έξω από τη δουλειά. Και σκέφτηκα τον Μίλτο Κουντουρά: «όποιος αγωνίζεται για τα παιδιά, αγωνίζεται για την ανθρωπότητα».

Κι είδα γονείς πιο κάτω, στραμένους στα παιδιά τους να τους μιλούν με φόβο κι αγωνία για το αύριο που έρχεται σαν καταιγίδα καταπάνω τους. Κι όταν αυτά ζητούσαν «μια ιδέα στεγανή που να μη μπάζει κρύο», μια ελπίδα για να παλέψουν, ο πατέρας δάκρυζε κι η μάνα σιωπηλή αγκάλιαζε. Η κραυγή της σιωπής σκέφτηκα…

Κι είδα γονείς να ορμούν στους καθηγητές των παιδιών τους – με θάρρος ή με θράσος; – γιατί δε δίνουν όσα θα ήθελαν  κι όχι γνώσεις μόνο μα κι αγωγή και κοινωνικοποίηση κι ιδέες κι ελπίδες και οράματα κι αξίες … κι όλα αυτά που οι ίδιοι δεν πρόλαβαν να δώσουν. Και βρήκαν κι έβαζαν στο στόμα τους τους τεμπέληδες που δουλεύουν λίγο, που δεν ελέγχει κανείς τη δουλειά τους, που ρουφάνε άδειες και διακοπές για να βολεύονται και σκέφτηκα και πάλι τον Ελύτη: «Ιδιώτευε μες στο Ανερυθρίαστο».

Κι είδα την Εκκλησία να ταπεινώνεται, να απαξιώνεται μες στις κραυγές του ορθού λόγου και της συλλογικής λήθης  και να πληρώνει σκληρά το τίμημα χρόνιων παθογενειών, ακέραιων καρκινωμάτων στο σώμα της που άλλες φορές  η αγάπη της κι άλλες φορές  η αδυναμία της, τα σκέπαζε  για να μη φαίνονται. Κι έτσι βαυκαλιζόταν πως δεν υπήρχαν…

Κι είδα πιο κάτω ένα φως αχνό, μάλλον σα φωτοστέφανο, αλλά δεν ήμουν σίγουρος-λες κι έχω δει φωτοστέφανο για να ξέρω;-…

Ένας παπάς μοίραζε τη νύχτα φαγητό και κουβέρτες στους άστεγους που είχαν κάνει τα παγκάκια σπίτια τους, ένας άλλος τραβούσε από μια τρύπια βάρκα μια γυναίκα μ’ ένα μωρό στην αγκαλιά της που έφτασαν από απέναντι, πεθαμένοι σχεδόν από το φόβο κι από τα παγωμένα μαύρα νερά του Αιγαίου, κι ένας άλλος μέχρι αργά τη νύχτα φόρτωνε στο πετραχήλι του καημούς κι απελπισία από πρεζόνια κι αλαφιασμένους απόκληρους. Και σκέφτηκα τη μωρία του σταυρού, τη σαλότητα των αγίων, την πίστη στην Ανάσταση, όταν όλα μυρίζουν θάνατο…

Κι έκανα «ένα βήμα πιο γρήγορο απ’ τη φθορά». Κι είδα στο ξέφωτο τρεις δεσποτάδες, χωρίς πλουμιστά άμφια και μίτρες χρυσοκέντητες, μα με ράσα φθαρμένα αλλά καθαρά και μια μαγκούρα ξύλινη ο καθένας για να ακουμπάει. Κοιτούσαν σιωπηλοί κι ολόμονοι, κρυμμένοι θαρρείς, κουρασμένοι, μα μ’ ένα πεισματάρικο χαμόγελο, αυτό που έχουν οι άνθρωποι που αγάπησαν κι αγαπήθηκαν.

Εκεί πλησίασα, γονάτισα  κι αφέθηκα στην παραμυθία τους:

Μου ψιθύρισε ο άγιος Γρηγόριος, για το Θεό που κρύβεται – «Θεέ μου, πόσο μπλε ξοδεύεις για να μη σε βλέπουμε!» –  στα μικρά ασήμαντα πράγματα, στους ανθρώπους που προσπερνάμε, στο σπόρο που φυτεύουμε περιμένοντας ν’ ανθίσει.

Μου είπε για τις δικαιολογίες των ανθρώπων που δεν απλώνουν το χέρι τους να μοιραστούν.

Για την απελπισία της φτώχιας, της ορφάνιας, της ερήμωσης.

Κι ο Μέγας Βασίλειος, μου θύμισε για τους ψευτο-ευλαβείς που αρκούνται στην ελεημοσύνη – άλλοθι της αδικίας και για τους πλούσιους που χαρίζουν για να βολέψουν τη συνείδησή τους.

Κι ο ιερός Χρυσόστομος, αργά και σταθερά μου διηγήθηκε ιστορίες για την Εκκλησία, που πάντα στους κόλπους της μέσα είχε κι ανθρώπους που της τρώγανε τις σάρκες και  για το Χριστό που πάντα μεταμόρφωνε το σώμα της με την πεισματάρικη αγάπη του.

Μου είπαν για τους ανθρώπους τους αμόρφωτους, –  όχι αυτούς που δεν ξέρουν γράμματα – τους άλλους, που ξέρουν ότι έχουν πάντα δίκιο και κρίνουν με άνεση κάθε στραβό ανθρώπινο σα να μη είδαν ποτέ τις δικές τους συμφορές, γερασμένοι δικαστές μιας ζωής τσιγγούνικης…

Μου είπαν για τις ελπίδες και τα όνειρα του κόσμου, τις ουτοπίες που δεν έχουν ακόμη τόπο. Για τον Καινούργιο Κόσμο του Θεού που αγκαλιάζει όλους, κι αυτούς που θέλουμε κι αυτούς που θ’ αποφεύγαμε ακόμη και καλημέρα να τους πούμε, για το σταυρό και τη θυσία αυτού που αγωνίζεται όχι για να κερδίσει, αλλά από έρωτα, γιατί αλλιώς δεν θα μπορούσε να ζήσει.

Για το σταυρό που παραλάβαμε όχι για να τον κάνουμε κόσμημα, μα για να προκαλέσουμε την ανάσταση εδώ και τώρα.

Για τις ελπίδες που δε χάθηκαν κι ούτε ποτέ θα χαθούν όσο οι άνθρωποι παλεύουν, αγωνίζονται, αγαπούν.

Με παρηγόρησαν, όλες οι εποχές μοιάζουν, μου είπαν, μη σκιάζεσαι γιατί ο θάνατος είναι πάντα προσωρινός, φαίνεται δυνατός μα είναι σκόνη μπροστά στη χάρη του Θεού!

Και μου ψιθύρισαν κι ένα στιχάκι για τους δασκάλους που πάντα παλεύουν μαζί με τους μαθητές  τους, σ’ αυτά τα σχολεία, μ’ αυτές τις συνθήκες, μ’ αυτές τις ανημποριές:

«και τι δεν κάνατε για να με θάψετε, όμως ξεχάσατε πως ήμουν σπόρος…».

Σηκώθηκα να φύγω, μου δώσαν την ευχή τους κι ένα χαρτί τυλιγμένο να το διαβάζω κάθε φορά που θα φοβόμουν και θα δείλιαζα. Απομακρύνθηκα, το άνοιξα με λαχτάρα και το διάβασα. Ήταν δυο στίχοι του Μπέρτολτ Μπρεχτ (!):

«Κι όταν θα έχετε καλυτερέψει τον κόσμο,

Να συνεχίσετε να τον καλυτερεύετε αυτόν τον καλύτερο κόσμο.

Κι αν καλυτερεύοντας τον κόσμο, συμπληρώσετε την αλήθεια

λοιπόν, συμπληρώστε κι άλλο τη συμπληρωμένη αλήθεια.

Κι αν συμπληρώνοντας την αλήθεια, αλλάξατε την ανθρωπότητα,

Λοιπόν,

αλλάξτε κι άλλο την αλλαγμένη ανθρωπότητα.»

                                    Πάτρα, Ιανουάριος 2011

σημείωση: ευτυχώς που για να γραφτούν αυτές οι λιγοστές αράδες εκτός από τους Τρεις Ιεράρχες, τα όσα είπαν και κυρίως τα όσα έκαναν και μας άφησαν κληρονομιά, βοήθησαν και ο Οδυσσέας Ελύτης (Μαρία Νεφέλη), ο Μίλτος Κουντουράς (Κλείστε τα σχολειά), ο Γιώργος Σεφέρης (Fog), ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, ο Μπέρτολτ Μπρεχτ και ο Παύλος Σιδηρόπουλος (εν Κατακλείδι).

* Ο Χριστόφορος Γ. Παπασωτηρόπουλος είναι εκπαιδευτικός θεολόγος.