Υπόθεση ΕΜΠ -Indymedia: δίωξη καθαρά πολιτική

Η δίωξη μας είναι ξεκάθαρα πολιτική

 

Συνέντευξη του Γεράσιμου (Μάκη) Σπαθή [στον Κώστα Μερκουράκη]


 

Οι ποινικές διώξεις κατά της προηγούμενης Πρυτανικής Αρχής που αφορούν τη λειτουργία της ιστοσελίδας Indymedia ξεκίνησαν το 2009 και λίγες μέρες πριν, επανήλθαν στο προσκήνιο. Το συμβούλιο Πλημμελειοδικών Αθηνών ανέτρεψε την προηγούμενη διάταξη του Εισαγγελέα, παραπέμποντας σε δίκη τους κυρίους Μουτζούρη, Σπαθή και Πολύζο. Ο πρώην αντιπρύτανης Γεράσιμος Σπαθής, ο ένας εκ των τριών που κατηγορείται για «παράβαση καθήκοντος με σκοπό να προσκομίσει πολιτικό όφελος» μιλά στο Ποντίκι για την υπόθεση.

Γιατί η δίωξη σας έχει χαρακτηριστεί «πολιτική»;

Η δίωξη μας είναι ξεκάθαρα πολιτική διότι από κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν τεκμηριώνεται η ύπαρξη δόλου για παράβαση καθήκοντος. Η Εισαγγελική αρχή ισχυρίζεται ότι η φιλοξενία της ιστοσελίδας επιτρέπονταν από εμάς, ώστε να μας ψηφίζουν οι οπαδοί της στις πρυτανικές εκλογές.

Τι μπορεί να οδήγησε την Εισαγγελική Αρχή να ανατρέψει τη διάταξη του Εισαγγελέα Εφετών;

Είναι γεγονός πως οι βουλευτές του ΛΑ.ΟΣ. υπέβαλλαν συχνά ερωτήσεις στην Βουλή και οι εκάστοτε Υπουργοί Παιδείας μας πίεζαν να απαντάμε και να παίρνουμε τα κατάλληλα μέτρα. Επίσης, στον ημερήσιο τύπο και τα ΜΜΕ γράφονταν και λέγονταν συχνά πολλά εναντίον μας, από πολιτικά και ιδεολογικά αντίπαλα στρατόπεδα.

Έχει ενοχλήσει κάποιους μέσα ή έξω από την πανεπιστημιακή κοινότητα η λειτουργία του Athens Indymedia;

Η πανεπιστημιακή κοινότητα συνήθως δεν ενοχλούνταν, μερικές φόρες εκφράζονταν κάποια δυσφορία όταν γράφονταν κριτικές εναντίον της, όμως σε ένα ελεύθερο και δημοκρατικό πανεπιστήμιο αυτό είναι αποδεκτό. Πολλές φορές, εξω-πανεπιστημιακοί παράγοντες που θεωρούσαν ότι θίγονται από τα γραφόμενα στην συγκεκριμένη ιστοσελίδα, μας απειλούσαν με επιστολές ή αγωγές για να διακόψουμε την λειτουργία του ιστότοπου.

Πιστεύετε πως μπαίνουν στο στόχαστρο συνολικά η ακαδημαϊκή αυτοτέλεια και η ελευθερία διακίνησης των ιδεών;

Το βασικό διακύβευμα σήμερα δεν πιστεύω πως είναι τόσο το περιεχόμενο της συγκεκριμένης ιστοσελίδας όσο η ελευθερία διακίνησης των ιδεών στο χώρο των ΑΕΙ και το πανεπιστημιακό άσυλο. Η λειτουργία του Ιndymedia είναι ένα ακόμη πρόσχημα από αυτούς που απεργάζονται την κατάργηση του εδώ και πολύ καιρό τώρα.

Τι διακυβεύεται για εσάς, μέσα από τη συγκεκριμένη υπόθεση;

Τα μέλη της πρώην πρυτανείας του ΕΜΠ που διώκονται δικαστικά είχαν σθεναρά αντισταθεί σε κάθε προσπάθεια παραβίασης του πανεπιστημιακού ασύλου, των θεσμικών παρεμβάσεων για την κατάργησή του,  και την υπεράσπιση του δημόσιου και δημοκρατικού πανεπιστήμιου.

Στο πρόσωπό μας σήμερα επιχειρείται μια μορφή παραδειγματισμού για όσους δεν συμμορφώνονται με τις υποδείξεις των κυρίαρχων κύκλων και την αύξηση της καταστολής που καθημερινά διαπιστώνουμε όλοι μας. Η επιβολή των όρων του μνημονίου άλλωστε το απαιτεί. Το  πανεπιστήμιο όμως που ήταν πάντα τόπος αντίστασης και επαναστατικών ιδεών δεν θα το επιτρέψει.

 

ΠΗΓΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 13 ΜΑΙΟΥ 2011, http://www.topontiki.gr/article/16609

Πολιτικός ζόφος

Πολιτικός ζόφος

 

Του Δημήτρη Καζάκη



Με την μυστική σύσκεψη του Λουξεμβούργου στις 6 Μαΐου, ανήμερα της ψήφισης του μνημονίου σε νόμο του κράτους πριν ακριβώς ένα χρόνο, έκλεισε και ο πρώτος κύκλος της επίσημης χρεοκοπίας της Ελλάδας. Τις επόμενες ημέρες θα γίνουν γνωστές οι βασικές λεπτομέρειες της συμφωνίας που «βρίσκεται στα σκαριά», όπως είπε ο Ζαν Κλοντ Γιουγκέρ, για ένα νέο σχέδιο «διάσωσης» της Ελλάδας.

Κι ενώ ο κόσμος οργίαζε με τα παιχνίδια που στήνουν φίλοι και εταίροι με αντικείμενο την άμεση πτώχευση της χώρας, ο πρωθυπουργός βρέθηκε πάλι σ’ ένα ακριτικό νησί, όπως τότε που διάλεξε το Καστελόριζο για να ανακοινώσει την προσφυγή στον «μηχανισμό στήριξης» της ΕΕ και του ΔΝΤ. Σύμπτωση; Μάλλον όχι.

Τι συμπεράσματα βγήκαν από την πρώτη αυτή φάση; Πολλοί βιάστηκαν να πουν ότι ο λογαριασμός του μνημονίου δεν βγαίνει. Δεν είναι αλήθεια. Το μνημόνιο και κυρίως η δανειακή σύμβαση δεν επιβλήθηκαν για να επιτευχθούν οι συγκεκριμένοι δημοσιονομικοί στόχοι. Οποιοσδήποτε γνώριζε απλή αριθμητική, ήξερε εξαρχής πολύ καλά ότι οι στόχοι ήταν απλά ένα πρόσχημα, ένας αυθαίρετος σχεδιασμός επί χάρτου, προκειμένου να συγκαλυφθεί το γεγονός ότι με το μνημόνιο και προπαντός με την δανειακή σύμβαση το ελληνικό κράτος και ο λαός έχασε κάθε δυνατότητα άσκησης κυριαρχίας προκειμένου να μπει σε εκκαθάριση όπως μια οποιαδήποτε επιχείρηση που χρωστάει και βρίσκεται σε κατάσταση χρεοκοπίας. Η Ελλάδα έπρεπε να μπει στον γύψο προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις στο ευρώ και να διασωθούν τα συμφέροντα των δανειστών της.

Επομένως η δραματική επιδείνωση όλων των δεικτών της ελληνικής οικονομίας ήταν κάτι απολύτως αναμενόμενο. Αυτό που τα σούργελα της διατεταγμένης δημοσιογραφίας και των αναλυτών της επίσημης προπαγάνδας, εμφάνιζαν ως «άλμα» της οικονομίας υπό καθεστώς μνημονίου, είναι στην πραγματικότητα μια ελεύθερη πτώση χωρίς προηγούμενο. Τώρα έρχονται και μας λένε ότι ο λογαριασμός δεν βγαίνει. Λες και μπορούσε να βγει. Λες και μπορεί να υπάρξει ανάταξη μιας οικονομίας σε συνθήκες όπου βίαια σπρώχνεται σε μια πρωτοφανή ύφεση. Πότε άλλοτε η ελληνική οικονομία γνώρισε μια τέτοια υποχώρηση σε επίπεδο ΑΕΠ, το οποίο σε τριμηνιαία βάση και σε σταθερές τιμές του 2000 έπεσε το 2010 κατά 6,8%. Πότε άλλοτε είχε γνωρίσει η οικονομία της χώρας 73% μέσα σ’ ένα χρόνο πτώση της οικοδομής; Πότε άλλοτε είχε συστηματική συρρίκνωση του τζίρου της λιανικής για σχεδόν έναν ολόκληρο χρόνο με ρυθμούς που ξεπερνούν σχεδόν δυο φορές τον επίσημο πληθωρισμό; Πότε άλλοτε ο εργαζόμενος πληθυσμός γνώρισε τέτοια μαζική ανεργία, υπαπασχόληση και προσωρινή απασχόληση, όπως το προηγούμενο 12μηνο; Πότε άλλοτε είχαμε σε τέτοιο βαθμό τον καταστροφικό συνδυασμό μιας τρομακτικής υποτίμησης της εργασίας και των λαϊκών εισοδημάτων από τη μια και από την άλλη την εκτίναξη ενός τιμάριθμου ειδικά στο επίπεδο των τιμών παραγωγής και εισαγωγής;
Ποτέ άλλοτε, παρά μόνο σε συνθήκες πολέμου. Ήταν τόσο δύσκολο για κάποιον να δει ότι όλα αυτά θα οδηγήσουν σ’ ένα ακόμη πιο μεγάλο αδιέξοδο; Ήταν τόσο δύσκολο να δει κανείς ότι τα μέτρα και οι πολιτικές του μνημονίου θα οξύνουν περισσότερο τα προβλήματα και θα αδυνατήσουν σε βαθμό κακουργήματος την ελληνική οικονομία και τις αντοχές της; Κι όμως κανένας απ’ όλους αυτούς που έχαψαν το παραμύθι της ανάταξης της οικονομίας μέσω του μνημονίου δεν βγαίνει να απολογηθεί γι’ αυτό. Γιατί να το κάνει άλλωστε; Διατεταγμένη υπηρεσία εκτελούσε εξαρχής και σε διατεταγμένη υπηρεσία εξακολουθεί να βρίσκεται. Με εξαίρεση βέβαια τους γνωστούς ignoramous idiotus της δημοσιογραφίας και της οικονομικοπολιτικής φιλολογίας, οι οποίοι δυστυχώς θα συνεχίσουν να μας ταλαιπωρούν αναμασώντας κλισέ και ρετσέτες εισαγωγής.

Ο λογαριασμός δεν βγαίνει, λένε και ξαναλένε όλοι αυτοί που είχαν χαρακτηρίσει μονόδρομο το μνημόνιο και την δανειακή. Ποιος φταίει γι’ αυτό; Όχι βέβαια η λογική και τα συμφέροντα των αφεντικών, αλλά η «έλλειψη τόλμης» της κυβέρνησης. Το προσέξατε αυτό; Η κυβέρνηση δεν υπήρξε αρκετά «τολμηρή», δεν έκανε αρκετά για να πετύχει η συνταγή του μνημονίου. Με άλλα λόγια δεν τσάκισε όσο θα έπρεπε τα εργατικά και λαϊκά εισοδήματα, δεν εξαφάνισε όσο θα έπρεπε τις συντάξεις, ούτε είναι αρκετή η ανεργία και η εξαθλίωση που βιώνει η εργαζόμενη κοινωνία. Μπορεί για όλους εμάς τους ανθρώπους της κοινής λογικής να φαντάζει τρομακτικό η ανεργία να αγκαλιάζει το 1/3 περίπου της μισθωτής απασχόλησης. Μπορεί να φαίνεται ομηρικών διαστάσεων η καταστροφή των ελεύθερων επαγγελματιών, των μικρών και μεσαίων επιχειρηματιών σε συνθήκες ισοπέδωσης της εσωτερικής αγοράς, αλλά όλα αυτά δεν είναι αρκετά. Δεν έχει πονέσει αρκετά ο Έλληνας, λένε κυνικά τα τσιράκια και οι δωσίλογοι. Πρέπει να γίνουν πολλά περισσότερα. Πρέπει ο ελληνικός λαός να φτάσει στο σημείο να του φαίνεται απολύτως φυσιολογικό να πουλάει το τομάρι του για γδάρσιμο, να ξεπουλάει η χώρα του ότι έχει και δεν έχει έναντι πινακίου φακής, ή πιο σωστά έναντι μιας μερικής επαναγοράς του χρέους.
Όμως εκεί που όντως απέτυχε το μνημόνιο είναι στο να δώσει το αναγκαίο χρονικό διάστημα στους δανειστές και το πολιτικό τους προσωπικό να βρουν μια φιλική προς αυτούς διέξοδο από την χρεοκοπία της χώρας. Οι εμπνευστές του μνημονίου ήλπιζαν σε μια περίοδο ως το 2013 για να βρουν μια φιλική διέξοδο υπό συνθήκες ελεγχόμενης χρεοκοπίας. Μια φιλική διέξοδο που θα προστάτευε, αφενός, τα συμφέροντα των ομολογιούχων του ελληνικού χρέους και, αφετέρου, το ίδιο το ευρώ. Και στα δυο απέτυχε παταγωδώς το μνημόνιο. Το 2013 σήμερα φαντάζει άπιαστο όνειρο ακόμη και για τους πιο θρησκόληπτους οπαδούς του ευρώ.

Ο λάθος υπολογισμός

Η ελληνική οικονομία δημοσιονομικά δεν μπορεί να βγάλει το 2011. Το φωνάζουμε εδώ και μήνες. Από την εποχή ψήφισης του κρατικού προϋπολογισμού. Οι καλπάζουσες δανειακές ανάγκες του ελληνικού δημοσίου είναι αδύνατον να χρηματοδοτηθούν ούτε από το πρόγραμμα λιτότητας και περικοπών, όσο σκληρά και αδυσώπητα κι αν είναι, ούτε από τις δόσεις του δανείου «στήριξης». Κι αυτό φαινόταν εξαρχής, κρίνοντας από την ίδια την εσωτερική δυναμική αύξησης του δημόσιου χρέους που ελάχιστα εξαρτάται από τα κρατικά ελλείμματα. Όταν έχεις να πληρώσεις 16 δις ευρώ μόνο για τόκους ομολόγων το 2011, όσα δηλαδή δαπανάς για υγεία και παιδεία μαζί, είναι αδύνατον να αντιμετωπίσεις με περικοπές και λιτότητα την εξυπηρέτηση χρέους. Εκτός κι αν καταργήσεις κάθε άλλη δαπάνη του κράτους, πέρα από την εξυπηρέτηση χρέους. Είναι σίγουρο ότι εκεί μας οδηγούν, αλλά σκεφτείτε ότι μόνο οι δαπάνες για τα ληξιπρόθεσμα ομόλογα του 2011 (τόκοι και κεφάλαιο μαζί) ανέρχονται τουλάχιστον σε 58 δις ευρώ. Το σύνολο των τακτικών δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού δεν ξεπερνούν τα 56 δις ευρώ. Επομένως ακόμη κι αν καταργήσουμε όλες τις περιττές δαπάνες του κράτους, που σύμφωνα με την λογική των εμπνευστών του μνημονίου είναι ότι αφορά την κοινωνία και τον εργαζόμενο, ακόμη και τότε είναι αδύνατο να εξυπηρετηθεί το δημόσιο χρέος με ίδιους πόρους.

Οι ευρωκράτες και οι ντόπιοι κλώνοι τους είχαν υπολογίσει ότι έως το τέλος του 2011, οι μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες θα είχαν ξεφορτωθεί τα ελληνικά ομόλογα που κατέχουν – κυρίως προς την ΕΚΤ – και έτσι θα ήταν δυνατή μια εθελοντική αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Κάτι τέτοιο δεν έγινε δυνατό. Αφενός γιατί η κρίση χρέους στην ευρωζώνη ξεπέρασε σε διαστάσεις και ένταση κάθε επίσημη πρόβλεψη. Οι απαιτήσεις από την ΕΚΤ, μέσω της αυξημένης χρηματοδότησης των τραπεζών και την αγοράς ομολόγων από την πρωτογενή και δευτερογενή αγορά κυρίως των χωρών υπό χρεοκοπία, ξεπέρασαν κάθε πρόβλεψη. Οδήγησαν την ΕΚΤ στο χείλος της χρεοκοπίας και την εξανάγκασαν να περιορίσει δραστικά την πολιτική υποβοήθησης των τραπεζών και των ομολογιούχων.

Από την άλλη, η δίψα για κέρδος των μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζών και των άλλων θεσμικών επενδυτών που βρέθηκαν με τον μεγάλο όγκο των ομολόγων της Ελλάδας και των άλλων χωρών υπό χρεοκοπία, τους εμπόδισε να ξεφορτωθούν μαζικά τους κρατικούς τίτλους που κατέχουν. Αντίθετα, τους κράτησαν και προτίμησαν να επενδύσουν στην κερδοσκοπία μέσω CDS και «σορταρίσματος» στη δευτερογενή αγορά. Αυτό, χάρις στον «μηχανισμό στήριξης», δηλαδή της κεντρικής απόφασης της ΕΕ και της ΕΚΤ να μην επιτρέψουν σε καμμιά χώρα να πτωχεύσει, έφερε τρελά κέρδη στου μεγάλους κατόχους ομολόγων και στους κερδοσκόπους που συνδέονται μαζί τους. Κι έτσι σήμερα βλέπουν πολύ πιο προσοδοφόρο να συνεχίζεται η κατάσταση αυτή μέσα από απανωτά χρηματοδοτικά προγράμματα «στήριξης» της Ελλάδας, αλλά και των άλλων οικονομιών υπό χρεοκοπία, έως ότου υπάρξει η ανάγκη για μια τελική αναδιάρθρωση με την οποία θα πάρουν «τα ρέστα τους» και θα αφήσουν τις χώρες αυτές τελείως ρημαγμένες.

Αυτός είναι ο λόγος που από νωρίς και ιδίως εν μέσω άγριας σπέκουλας με την δήθεν αναδιάρθρωση του χρέους της Ελλάδας, λέγαμε ότι το επίδικο ζήτημα για τις αγορές και κυρίως για τους κερδοσκόπους δεν είναι η μια κι έξω πτώχευση της χώρας μέσα από μια φιλική προς αυτούς αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, αλλά η πτώχευση με δόσεις, η χρεοκοπία εσαεί και το χρέος στο διηνεκές που θα τους επιτρέπει διαρκώς νέα ρεβάνς κερδοσκοπίας με τα ομόλογα και τα παράγωγα χρέους.

Ποιος αμφιβάλλει;

Αυτό φυσικά προϋποθέτει νέα χρηματοδοτική στήριξη μακρύτερης διάρκειας από το ΔΝΤ και την ΕΕ. Το ΔΝΤ από την μεριά του έχει ανακοινώσει την πρόθεσή του εδώ και μήνες. Έμενε η ΕΕ και η ΕΚΤ. Η μυστική σύσκεψη του Λουξεμβούργου φαίνεται καθόρισε τα χαρακτηριστικά της νέας χρηματοδοτικής στήριξης. Τις λεπτομέρειες θα τις μάθουμε εν καιρώ.
Υπάρχει κανείς που αμφιβάλει ότι αυτή η νέα χρηματοδοτική στήριξη, θα συνοδευτεί με νέα ακόμη πιο σκληρά και αδυσώπητα μέτρα και παρεμβάσεις;

Υπάρχει κανείς που αμφιβάλει σήμερα ότι αυτή η εκ νέου «διάσωση» της χώρας θα στοιχίσει σε δημόσια περιουσία, σε ιδιωτικοποιήσεις πρωτοφανούς έκτασης και ενδεχομένως σε δέσμευση ακόμη και εθνικού εδάφους για λόγους «αξιοποίησης»; Ή μήπως πιστεύει στα σοβαρά κανείς ότι μπορεί να υπάρξει κυβέρνηση από το υπάρχον πολιτικό σύστημα η οποία να προστατέψει τα κυριαρχικά και ζωτικά συμφέροντα αυτής της χώρας και του λαού της; Ότι θα υπάρξει κυβέρνηση από τα υπάρχοντα κόμματα που θα πει «μπάστα», φτάνει πια, στους εκποιητές και εκκαθαριστές της τρόικας; Όποιος όντως τρέφει τέτοιες αυταπάτες, τότε πολύ φοβάμαι ότι πρέπει να κοιτάξει την περίπτωσή του επειγόντως. Από πλευράς ψυχοπαθολογίας είναι εξόχως κρίσιμη η κατάστασή του. Ευτυχώς όμως που στην Ελλάδα υπάρχουν αρκετοί αξιόλογοι ειδικοί ψυχίατροι που μπορούν να του εξηγήσουν επακριβώς από τι πάσχει.

Άλλωστε η ζοφερή πραγματικότητα όποιον δεν σκοτώσει, σίγουρα θα τον συνεφέρει από τέτοιες αυταπάτες. Ελπίζω μόνο να μην είναι πολύ αργά και κατόπιν εορτής. Κι αυτό γιατί το νέο πρόγραμμα χρηματοδοτικής στήριξης έχει μια πολύ σοβαρή πολιτική προϋπόθεση: την ομοψυχία των πολιτικών δυνάμεων. Απαιτεί δηλαδή ένα σύστημα διακυβέρνησης έκτακτων αναγκών και έκτακτων συνθηκών στο όνομα της «εθνικής σωτηρίας».

«Επικίνδυνες» οι λιγοστές ελευθερίες μας

Οι λιγοστές ελευθερίες που έχουν απομείνει για τον λαό συνιστούν τεράστιο κίνδυνο για την εφαρμογή του νέου ακόμη πιο εντατικού και αδυσώπητου προγράμματος υποβάθμισης της ζωής του εργαζόμενου και του συνταξιούχου, αλλά και εκποίησης της χώρας. Τα αφεντικά απαιτούν γρήγορες αποφάσεις και πολύ πιο αποφασιστική εφαρμογή των ανάλγητων πολιτικών. Κι αυτό δεν μπορεί να γίνει εντός των παραδοσιακών πλαισίων κοινοβουλευτικής διαβούλευσης, ή με το λαό στους δρόμους και τους εργαζόμενους σε απεργίες.

Νόμιμη εκτροπή

Χρειάζεται επειγόντως μια νέα χούντα, μια νέα χούντα μέσα από την συναίνεση των κορυφών του πολιτικού συστήματος. Αυτό εκφράζει και το «ξέσπασμα» του κ. Λοβέρδου. Δεν ζητά απλά συνενόχους, αλλά την πολιτική νομιμοποίηση μιας εκτροπής που θα επιτρέψει την ακόμη πιο ανάλγητη και πιο καταστροφική εφαρμογή των ίδιων πολιτικών.

Η χούντα αυτή δεν είναι ανάγκη να έχει την μορφή μιας τριτοκλασσάτης δικτατορίας των συνταγματαρχών. Ούτε ανάγκη να συμβεί με άρματα μάχης στους δρόμους. Υπάρχουν δυστυχώς αρκετοί ευυπόληπτοι ακαδημαϊκοί, επιφανείς πολίτες και επίδοξοι σωτήρες της ημεδαπής και της αλλοδαπής, που στο όνομα της πάταξης της «κομματοκρατίας» και φυσικά για το καλό μας, είναι έτοιμοι να συμμετάσχουν ενεργά σε μια επιχείρηση κατάλυσης ακόμη κι αυτών των λιγοστών ελευθεριών προκειμένου να «σωθεί η πατρίς». Το σκηνικό έχει ήδη στηθεί, το υπάρχων σύνταγμα παρέχει όλες τις δυνατότητες, ο πρόεδρος της δημοκρατίας είναι διαθέσιμος, το πλαίσιο της ΕΕ είναι τόσο ασφυκτικό που ακόμη και ο κ. Τσίπρας έφτασε στο σημείο να καταθέσει ερώτηση στη Βουλή όπου εμφανίζεται να ανησυχεί για την εθνική κυριαρχία της χώρας.

«Για το καλό μας»

Ακόμη και ο κ. Τσίπρας μπόρεσε να αντιληφθεί ότι η λεγόμενη έκτακτη σύσκεψη υπουργών Οικονομικών στο Λουξεμβούργο, όπου «πιθανότερα σενάρια είναι η σύνταξη ενός νέου Μνημονίου και η εκποίηση δημόσιας περιουσίας υπό εποπτεία» είναι «αδιανόητο τέτοια θέματα που έχουν να κάνουν με την εθνική κυριαρχία και το μέλλον των επόμενων γενεών να συζητούνται μυστικά, εν αγνοία του λαϊκού παράγοντα και των θεσμών της χώρας».

Δεν γνωρίζουμε με ποιον τρόπο θα επιβληθεί μια τέτοια λύση. Αν οι επικυρίαρχοι αποφασίσουν ότι μπορούν να εκβιάσουν την πολιτική νομιμοποίηση μιας τέτοιας λύσης μέσα από εκλογές, τότε το στήσιμο της κάλπης είναι κοντά. Όμως αυτό που πρέπει να έχουμε ξεκάθαρο είναι ότι αυτές οι κάλπες, όπως και όποτε στηθούν, δεν θα είναι μια ακόμη συνηθισμένη εκλογική αναμέτρηση. Όχι μόνο λόγω της υφέρπουσας κοινωνικής απαξίωσης του πολιτικού συστήματος. Το ζητούμενο δεν είναι η πολιτική νομιμοποίηση των νέων αντιλαϊκών μέτρων και πολιτικών, όπως συνηθίζει να αποφαίνεται η αριστερά. Το αληθινό ζητούμενο είναι η πολιτική νομιμοποίηση μιας εκτροπής στο όνομα της «σωτηρίας της χώρας», μιας νέου τύπου χούντας με χαρακτηριστικά υπερκομματικής ή οικουμενικής διακυβέρνησης. Πάντα για το καλό μας.

Εκλογές ανάλογες του 1933 στη Γερμανία

Βρισκόμαστε ουσιαστικά στις παραμονές μιας εκλογικής αναμέτρησης – όποτε αυτή κι αν γίνει – σαν εκείνη του 1933 στην Γερμανία. Μόνο που αυτή την φορά η ανοιχτή δικτατορία του χρηματιστικού κεφαλαίου, δεν έχει ανάγκη να επιβληθεί μέσα από κάποιους περίεργους ένστολους τύπους με κάγκελα στο μανίκι. Ούτε πηγάζει μόνο από εσωτερικές εθνικές αναγκαιότητες. Ο τόπος διαθέτει υπεραρκετούς γιάπις της οικονομίας και της πολιτικής, έχει πολλούς επίδοξους εθνοσωτήρες, οι οποίοι με τις πλάτες της ΕΕ και του ΔΝΤ είναι απολύτως πρόθυμοι να αναλάβουν το ίδιο θεάρεστο έργο.

Θα τους αφήσουμε; Θα τους αφήσουμε να μετατρέψουν σε κρανίου τόπο τη χώρα μας; Θα τους αφήσουμε να στερήσουν κάθε ελπίδα για εμάς, τα παιδιά και τα εγγόνια μας; Θα τους αφήσουμε να εξαργυρώνουν τον μόχθο μας στα ταμεία των τοκογλύφων και της ληστοσυμμορίας που κυβερνά Ελλάδα και Ευρώπη; Τι θα πούμε στις μελλοντικές γενιές όταν στο δικαστήριο της ιστορίας μας ρωτήσουν, γιατί αφήσατε αυτή την καταστροφή να συντελεστεί;

Τι θα τους πούμε; Βλέπαμε που πάμε, αλλά δεν ξέραμε τι να κάνουμε; Αυτός που από φόβο ή αδυναμία προσπαθεί να πείσει τον εαυτό του ότι δεν υπάρχει άλλη λύση, τι περιμένει να συμβεί για να πει φτάνει πια; Να χυθεί αίμα; Να ζήσει την εξαθλίωση και την χρόνια ανεργία, που ζουν σήμερα σχεδόν οι μισοί εργαζόμενοι στην Ελλάδα; Να δει την οικογένειά του να σκαλίζει στα σκουπίδια για ένα πιάτο φαγητό;

Δική μας υπόθεση

Να βρεθεί στην δύσκολη θέση να προσπαθεί να επιβιώσει από τα συσσίτια της ενορίας; Να ζήσει τις κατασχέσεις σπιτιού και οικοσκευής όταν δεν θα έχει να πληρώσει το δάνειο στην τράπεζα; Να καταντήσει να εκλιπαρεί για μια δουλειά του ποδαριού, ώστε να εξασφαλίσει ένα λειψό μεροκάματο; Να βρεθεί στην ανάγκη να βγάλει τα παιδιά του, ή την γυναίκα του στο πεζοδρόμιο γιατί δεν θα μπορεί να κάνει αλλιώς; Να δει το παιδί του, ή κάποιο άλλο εντελώς προσφιλές του πρόσωπο να πεθαίνει στα χέρια του γιατί κανένα ιδιωτικοποιημένο νοσοκομείο δεν θα δέχεται ανασφάλιστους;

Μην κοιτάτε δεξιά ή αριστερά; Δεν υπάρχει κανένας που θα μας λύσει το πρόβλημα. Μόνο εμείς οι ίδιοι έχουμε τη δύναμη να το πετύχουμε. Είναι δική μας αποκλειστική υπόθεση. Κανενός σωτήρα ή κόμματος που νοιάζεται μόνο για την ψήφο μας. Αρκεί ο καθένας μας ξεχωριστά και όλοι μαζί να διεκδικήσουμε την αξιοπρέπεια που μας έχουν στερήσει τόσα χρόνια και να απαντήσουμε στο ερώτημα: Θα τους αφήσουμε;

 

ΠΗΓΗ: Πέμπτη, 12 Μαΐου 2011, http://seisaxthia.blogspot.com/2011/05/blog-post_2299.html

 

Σημείωση admin: Δημοσιεύτηκε στο Ποντίκι, 11/5/2011

Οι Ανθρωποφύλακες του Γιάννη Ποτ.

Οι Ανθρωποφύλακες

 

Του Γιάννη Ποταμιάνου*


 

 

Παραμονεύουν στις σκιές,

                               είναι παντού

Ελλοχεύουν στα στενά

και στους παράδρομους

                               των λεωφόρων

Αρματωμένοι την απάθεια

Με σιδερένια πρόσωπα

                         κι άδειο βλέμμα

Περιφέρουν την θηριωδία τους

         ενδεδυμένοι την δορά τους

Κράνη ασπίδες και περικνημίδες

 

Σκαπάνη η δύναμή τους

ξεθάβει την αρχέγονη ζωωδία

Αφηνιασμένοι ταύροι

             ρουθουνίζουν φωτιές

Καλπάζουν μες τα σύννεφα

δύσοσμης  σκόνης

Ξεκοιλιάζουν τη μάνα τους

Τσακίζουν τ’ αδέλφια τους

                             ανενδοίαστα

 

Και σαν συντρίψουν τα όνειρά μας

Αλλάζουν το φιδίσιο δέρμα τους

Για να εισέλθουν άσπιλοι

                             και αμόλυντοι

πλάνητες,

στα μύχια φυλλοκάρδια μας

 

Μόνο τότε οι αγαθοί φρουροί

                                        της τάξης

Τείνουν υποκριτικά,

                             χείρα βοηθείας

Στους αδύναμους που συνέτριψαν

την προηγούμενη ημέρα

 

επανέκδοση 12 Μαΐου 2011, Γιάννης Ποταμιάνος

Μετά την απροκάλυπτη κατασταλτική βία …

Ελλάδα: Η ώρα των μεγάλων ρήξεων μετά την απροκάλυπτη κατασταλτική βία

 

Του Λεωνίδα Χ. Αποσκίτη*

 

Το αντισυνταγματικό καθεστώς της τρόϊκας και των ντόπιων δοσίλογων ξεπέρασε κάθε προηγούμενο κατασταλτικής βίας στον ένα χρόνο εφαρμογής του Μνημονίου. Είναι φανερό ότι επιτίθενται απροκάλυπτα στον λαό που διαδηλώνει ειρηνικά για να τον εκφοβίσουν εν όψει των χειρότερων που έρχονται χωρίς να υπολογίζουν ακόμα και τις ζωές των πολιτών.

Ας καταλάβουν πλέον σοβαρά όλοι ότι, μετά το αιματοκύλισμα της 11ης του Μάη, έχουμε να αντιμετωπίσουμε μια αδίστακτη χούντα με κοινοβουλευτικό μανδύα.

Το θετικό είναι ότι πολύς κόσμος, παρά τον ασφυκτικό αστυνομικό κλοιό και τις αντίθετες προτροπές των «περαστικών» του ΠΑΜΕ, του ΣΥΡΙΖΑ, της ΑΝΤΑΡΣΥΑ κ.ά.…, παρέμεινε στο Σύνταγμα μέχρι τις βραδινές ώρες, τραγουδώντας και φωνάζοντας συνθήματα.

Μέσα σε συνθήκες πλήρους αποσταθεροποίησης και εν όψει απρόβλεπτων καταστάσεων που μπορεί να αντιμετωπίσουμε στους επόμενους μήνες, έρχεται η ώρα των μεγάλων αποφάσεων.

Η επιδείνωση της οικονομίας της χώρας είναι μαθηματικά βέβαιη και ακόμα και υπουργοί της ξενοκίνητης κυβέρνησης δεν κρύβουν σε ιδιωτικές συζητήσεις ότι μέχρι τον επόμενο χειμώνα η ανεργία θάχει διογκωθεί και οι μισές επιχειρήσεις θα είναι μη βιώσιμες.

Ο πρώην υπουργός και νυν πρόεδρος των ΕΛΠΕ, Τάσος Γιαννίτσης, μίλησε δημόσια για «περίοδο πρωτόγνωρης θεμελιακής κρίσης» (Τα Νέα, Τρίτη 3 Μαΐου 2011).

Όταν «η μόνη βεβαιότητά μας είναι ότι αύριο θα βρεθούμε πρόσωπο με πρόσωπο με καταστάσεις που δεν γνωρίζουμε ούτε ποιες είναι, ούτε τι σημαίνουν», τότε πρώτη προτεραιότητα είναι να διασωθεί η υπαρξιακή βάση της χώρας, με οποιοδήποτε κόστος.

Για να μπορέσουμε να πάρουμε την πατρίδα μας πίσω, να αποκτήσουμε ξανά την πολιτική ελευθερία μας χρειάζεται να θυσιάσουμε πολλά και να εξεγερθούμε. Είμαστε μόνοι μας. Οι πολιτικές ηγεσίες μας έχουν προδώσει. Το ίδιο και οι δικαστικοί λειτουργοί. Οι ακαδημαϊκοί είναι εξαφανισμένοι, πλην ελαχίστων. Τα μέσα ενημέρωσης έχουν ξεπουληθεί, τα πανεπιστήμια επίσης. Οι στρατιωτικοί έχουν γίνει παρατρεχάμενοι της νατοϊκής «λέσχης των αρπακτικών». Η εκκλησία έχει κιοτέψει. Δεν έχουν απομείνει δομές ή θεσμοί που να μην έχουν μολυνθεί από τα "απεμπλουτισμένα" απόβλητα των Βρυξελλών και της Ουάσιγκτων.

Αυτό σημαίνει ότι η κοινωνική ανυπακοή, η απόλυτη ρήξη με αυτή την εθνοκτόνα μηχανή που θέλει να στερήσει από τον λαό μας ό,τι του ανήκει, ό,τι έχτιζε για χρόνια, η αυτοθυσία και ο ηρωϊσμός είναι ο μόνος δρόμος. Είναι μια επιλογή δύσκολη και ανηφορική αλλά μόνο έτσι μπορούμε να τους συντρίψουμε μαζί με τους άλλους λαούς που θα βρεθούμε στο ίδιο σταυροδρόμι. Πολλοί έχουν αρχίσει να το καταλαβαίνουν. Ίσως γι’ αυτό το φετινό Πάσχα ακούσαμε πολλές φορές την ευχή: Καλή Ανάσταση, Καλή Επ-Ανάσταση και Καλή Λευτεριά.

 

 [*Δημοσιογράφος-Συγγραφέας, ιδρυτικό μέλος της Πρωτοβουλίας Πολιτών "Σεισάχθεια"]

Μπροστά σε έναν πατριωτικό πόλεμο

Μπροστά σε έναν πατριωτικό πόλεμο

 

Του Λεωνίδα Χ. Αποσκίτη

 

Η ατμόσφαιρα «μυρίζει μπαρούτι» στην Ελλάδα  που οδηγεί μαθηματικά στο ελληνικό «Ταχρίρ» οσονούπω,  αυτά είναι που ανησυχούν το καθεστώς της Τρόϊκας και του Μνημονίου. Η ελληνική εργατική και μικρομεσαία τάξη έχει ήδη ξεκινήσει μια σειρά μαχητικών και κοινωνικών αγώνων που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει την ακριβή κλιμάκωσή τους, ούτε όμως να αποκλείσει την αιματηρή προοπτική στην σύγκρουση με το αστυνομικό δουλοκρατικό καθεστώς που χτίζεται καθημερινά γύρω μας. Γι’ αυτό μας είναι χρήσιμα σήμερα τα συμπεράσματα από το πρόσφατο κεφάλαιο της ιστορίας της Αιγύπτου που ακόμα δεν έχει ολοκληρωθεί η κατάληξή του.

Πάνω απ’ όλα πρέπει να χαραχτεί ανεξίτηλα στο μυαλό μας ότι οι εξεγερμένοι Αιγύπτιοι, που πολέμησαν για την πατρίδας τους στους δρόμους, υπεράσπισαν το μέλλον το δικό τους και των παιδιών τους έναντι εσωτερικών και εξωτερικών εχθρών. Ο στρατός τους αποφάσισε να προστατεύσει τον λαό, και έτσι αποτράπηκε η κλιμάκωση της αιματοχυσίας.

Στον ίδιο δρόμο, στο ίδιο καθήκον πορευόμαστε και εμείς, απέναντι σε εσωτερικούς και εξωτερικούς δυνάστες. Το ερώτημα είναι, αν ο ελληνικός στρατός θα ανταποκριθεί στα συνταγματικά του καθήκοντα, ή θα σκύψει ξανά μπροστά στα νατοϊκά συμφέροντα και τα αντιλαϊκά σχέδια των διαχρονικών πατρόνων και τοκογλύφων που απομυζούν αυτό τον λαό.

Ο Μίκης Θεοδωράκης, μιλώντας στο ΡΕΞ στις 17 Ιανουαρίου, προέβλεψε πως αυτή την φορά δεν έχουν την δυνατότητα οι αντιλαϊκές δυνάμεις να στρέψουν τον στρατό εναντίον του λαού και του έθνους όπως το 1967.. Μακάρι να δικαιωθεί.

Αν κάνουμε μια αναγωγή των γεγονότων της αιγυπτιακής εξέγερσης στην ελληνική πραγματικότητα, πρέπει να βρούμε αυτό που θα μπορούσε να ενώσει όλον τον αντι-μνημονιακό και πατριωτικό χώρο σαν κεντρικός στόχος μιας πανελλαδικής εξέγερσης. Εδώ τι παρατηρούμε; Απέναντι στην τριπλή επίθεση που δέχεται η χώρα και ο λαός – οικονομική, εθνική, γεωπολιτική – έχουν αντίστοιχα δημιουργηθεί τρία μεγάλα αντιστασιακά ρεύματα, τα οποία όμως ούτε συνεργάζονται, ούτε καν συζητούν μεταξύ τους, αντιθέτως, συχνά βρίσκονται αντιμέτωπα. Το κίνημα κατά της Μνημονιακής Σύμβασης και της ταξικής οικονομικής επίθεσης του κεφαλαίου βρίσκεται στα χέρια της κοινοβουλευτικής και εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς. Η αντίσταση στην εθνική αλλοτρίωση – παιδεία, μεταναστευτικό, εθνικά θέματα – εκφράζεται από έναν πολύμορφο «πατριωτικό χώρο» με δυναμική παρουσία στο διαδίκτυο και αναιμική στους δρόμους. Ο τρίτος χώρος που έχει διαμορφωθεί είναι γύρω από την ορθόδοξη και εκκλησιαστική μας παράδοση, αυτών δηλαδή που αντιδρούν στην ηλεκτρονική ταυτότητα, την παρακολούθηση και την οργουελλική εκμηδένιση του προσώπου στην μελλοντική ελληνική κοινωνία.

Και τα τρία αυτά κινήματα ακολουθούν μια ασύμβατη πορεία, λες και οι εκπρόσωποί τους ζουν σε άλλη χώρα ο καθένας και όχι στην Ελλάδα της Τρόϊκας. Το ΠΑΜΕ κάνει τις «περατζάδες» του από το Σύνταγμα και καταλήγει στο μετρό…, οι παπάδες φωνάζουν και ψέλνουν για το 666, λες και ο άθεος που θα φάει το «χάραγμα» μεθαύριο θέλοντας και μη δεν είναι «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν»… και οι διάφοροι πατριώτες ή «εθνικιστές» εκτονώνονται στους πλακωμούς με τους «αλληλέγγυους» και τα τσιράκια των καλοστημένων, από το σύστημα, «αντιρατσιστικών» ΜΚΟ.

Ελάχιστοι μόνο ανεξάρτητοι ακτιβιστές μετέχουν και δρουν σε όλα τα κινήματα προσπαθώντας να περάσουν μια ενωτική αντίληψη και να στήσουν έναν συντονισμό.

Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, κάθε σχήμα που προσπαθεί να εκφράσει ένα ευρύτερο αντιμνημονιακό μέτωπο είναι καλοδεχούμενο, έστω και αν δεν έχει ξεκαθαριστεί μια ολοκληρωμένη πολιτική πρόταση. Κι αυτό ισχύει για Πρωτοβουλίες Πολιτών όπως η ΣΕΙΣΑΧΘΕΙΑ  ή κινήσεις όπως τις ΣΠΙΘΕΣ, που έχουν ήδη δράση μερικών μηνών. Βέβαια, ούτε η Κίνηση Ανεξάρτητων Πολιτών (Σπίθα) του Μίκη Θεοδωράκη μπορεί από μόνη της να αποτελέσει το μέτωπο αν δεν συνεργασθεί και με τις άλλες κινήσεις που έχουν διαμορφωθεί. Αυτό όμως κάνει ότι μπορεί να το σαμποτάρει η κεντρική καθοδήγηση και αυτές οι παλινωδίες 'εχουν αποσυσπειρώσει το κίνημα.

Η Ελλάδα είναι υπό πώληση και η κοινωνία σε πορεία εξαθλίωσης. Το κατεστημένο, εν όψει αναταραχής και πιθανής πτώχευσης, σχεδιάζει «φυγή προς τα εμπρός» μέσω πρόωρων εκλογών και σχημάτων συγκυβέρνησης. Ο λαός, εγκλωβισμένος στο αδιέξοδο, και με την δεδομένη πολυδιάσπαση των «αντιμνημονιακών», θα παγιδευτεί στην εκλογική διαδικασία με τον ένα ή τον άλλο τρόπο και θα τους δώσει, έστω μέσα από μεγάλη αποχή και πτώση των ποσοστών του δικομματισμού, την εντολή να σχηματίσουν νέα κυβέρνηση μνημονιακής συνεργασίας με κόμματα η προσωπικότητες.

Αυτή θα είναι η ταφόπετρα της, όποιας έχει απομείνει, ελληνικής ανεξαρτησίας. Αυτές οι εκλογές μπορεί να είναι ουσιαστικά και οι τελευταίες ελεύθερες εκλογές του νεοελληνικού κράτους. Θα ακολουθήσει κατά μέτωπον επίθεση, όσο διαρκεί η μετεκλογική ανοχή, στα εισοδήματα των πολιτών, τους μισθούς, τις συντάξεις, τα επιδόματα, θα περικοπούν και τα τελευταία εργασιακά δικαιώματα και θα εκποιηθεί όλος ο εθνικός πλούτος. Η Ελλάδα θα κατακερματισθεί μέσα στην ανέχεια, θα πάψει να είναι εθνική χώρα και θα μεταβληθεί σε χώρο-αποθήκη όλων των φυλών και των αποχρώσεων με έναν διαλυμένο κοινωνικό ιστό. Το Αιγαίο θα μοιραστεί, η Θράκη θα γίνει «η νέα Κύπρος» και η Μακεδονία «η νέα Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων».

Το χειρότερο είναι ότι, μέσα από μια προσυμφωνημένη συνταγματική αναθεώρηση, θα ενσωματωθούν οι αλλαγές του μνημονίου και της ιθαγένειας στο νέο Σύνταγμα έτσι ώστε να βρίσκεται αυτομάτως εκτός συνταγματικού πλαισίου κάθε Έλληνας πολίτης που θα διεκδικεί στο μέλλον κοινωνικά δικαιώματα και εθνική αξιοπρέπεια, παράνομος και καταδιωγμένος μέσα στην πατρίδα του.

Απέναντι σ’ αυτή την προοπτική, πόσο μπορούμε να περιμένουμε για τις «καινούργιες» δυνάμεις της ιδεολογικής καθαρότητας και της πολιτικής τελειότητας… και τι θα μπορούν να συμμαζέψουν αυτές σε μια κοινωνία-κουρέλι και ένα έθνος-σαλτιμπάγκο, το οποίο θα προσπαθεί να διασωθεί μέσα από την υποταγή είτε στον νεο-οθωμανισμό είτε στον σιωνισμό που θα διαφεντεύουν την περιοχή.

Η αντίδραση πρέπει να μεθοδευτεί εδώ και τώρα, από ένα ανοικτό Αντι-Μνημονιακό Μέτωπο, πατριωτικής και απελευθερωτικής κατεύθυνσης, που θα αυτό-οργανωθεί από τα κάτω.

Στο συντονιστικό όργανο αυτού του Μετώπου πρέπει να συνυπάρχουν και οι τρεις χώροι που προαναφέραμε, μαζί με τα κινήματα γειτονιάς, διοδίων κ.ά. και τους εκπροσώπους πολιτικών χώρων αντιμνημονιακής κατεύθυνσης. Εννοείται πως δεν περιμένουμε να προσέλθουν εκπρόσωπο των κοινοβουλευτικών κομμάτων, αν και δεν το αποκλείουμε εκ των προτέρων, αλλά η δυναμική ενός τέτοιου μετώπου, αν συγκροτηθεί από τις υπόλοιπες δυνάμεις, θα είναι καταλυτική και θα προσελκύσει χιλιάδες οργανωμένους στα κόμματα της αριστεράς. Άλλωστε η βάση και τα μεσαία στελέχη αυτών των κομμάτων εκφράζουν τις ίδιες ανησυχίες.

Τι θα κάνει αυτό το μέτωπο; Θα καλέσει αμέσως τον λαό σε κινητοποίηση διαρκείας με κεντρικό αίτημα: «Φύγε Τζέφρυ, φύγε τώρα!», «Έξω η χούντα του ΔΝΤ», ζητώντας δηλαδή την άμεση παραίτηση αυτής της κυβέρνησης, που είναι όλοι τους ένοχοι εσχάτης προδοσίας, αφού πρώτα απαιτήσει από τους βουλευτές των αντι-μνημονιακών πολιτικών κομμάτων να αποχωρήσουν από την Βουλή ώστε να σταματήσει η νομιμοποίηση της εκποίησης της χώρας.

Στην συνέχεια, αυτό το κίνημα δεν θα πέσει στην παγίδα να εκτονωθεί σε εκλογές, στον βαθμό που δεν υπάρχει συγκροτημένη πολιτική πρόταση ανατροπής και διεξόδου, αλλά αφου επικρατήσει μπορεί και εοιρηνικά να καλέσει τον πρόεδρο της Δημοκρατίας να διορίσει μεταβατική, αντιπροσωπευτική κυβέρνηση (με συμμετοχή και εκπροσώπων των κινημάτων), η οποία μέσα σε καθορισμένο χρονικό διάστημα θα ανοίξει τους φακέλλους του χρέους για να αποκαλυφθεί η απάτη εις βάρος του λαού, θα κινήσει διαδικασία ποινικής δίωξης των υπευθύνων της πολυετούς λεηλασίας αλλά και όσων με τις πράξεις τους το 2009 και το 2010 οδήγησαν τα επιτόκια στα ύψη και την χώρα στο ΔΝΤ. Τέλος, θα προκηρύξει δημοψήφισμα για την έξοδο από το Μνημόνιο με απόφαση του ίδιου του λαού. Παράλληλα, θα αγνοήσει τις δεσμεύσεις της δανειακής σύμβασης και θα προχωρήσει σε δανεισμό από τρίτους (Ρωσσία, Κίνα, Βραζιλία, Ομογένεια) και άλλες ενδεικνυόμενες ενέργειες ώστε να ανασυγκροτηθεί η οικονομία και να κινηθεί η αγορά όλο το κρίσιμο μεσοδιάστημα.

Επειδή αυτό το σενάριο ακούγεται "ιδανικό" πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι και για ενδεχόμενη άγρια καταστολή και για σενάριο σύγκρουσης, την οποία δεν θα επιδιώξουμε κατ' ανάγκη, αλλά σ' αυτή την περίπτωση η επικράτηση μας ανοίγει τον δρόμο για μεγάλες ανατροπές πέραν του Μνημονιου.

Όταν θα απαλλαγούμε από το ΔΝΤ με την σύσσωμη λαϊκή αντίσταση και απόφαση, τότε θα τεθεί το θέμα νέων εκλογών με νέους κομματικούς σχηματισμούς, που θα έχουν διαμορφωθεί μέσα από αυτή την δυναμική, η επανίδρυση του κράτους με νέα εθνοσυνέλευση και το ζήτημα της άρνησης πληρωμής του χρέους, το οποίο έχει διπλοπληρωθεί και τριπλοπληρωθεί όλα αυτά τα χρόνια.

Ρεαλιστικό ή όχι, το σενάριο αυτό είναι το μόνο που μπορεί να μας βγάλει με τις λιγότερες απώλειες από την πορεία προς την κόλαση γιατί αλλιώς το επόμενο βήμα θα είναι: στημένες εκλογές, ολοκλήρωση της καταστροφής, υποδούλωση συνταγματική, χρεωκοπία, κατάρρευση του πολιτικού συστήματος, χάος και αιματηρή καταστολή, διάλυση της χώρας σε «καντόνια» διαφορετικού οικονομικού επιπέδου και ανταγωνιστικά μεταξύ τους. Ελληνικό έθνος και κράτος finito, χωρίς πολλά λόγια.

Δεν έχουμε αυταπάτες για την δυσκολία του εγχειρήματος, αλλά ποιος πίστευε ότι οι Ανατολικοευρωπαίοι θα τα κατάφερναν πριν από δύο δεκαετίες ή οι «Αραπάδες» θα ξαναμοίραζαν την τράπουλα με τόση ευφυΐα και ορμητικότητα στις χώρες της Μέσης Ανατολής.

Ένα πράγμα με φοβίζει μόνο: η αφασία και ο μηδενισμός της νεολαίας. Οι Αιγύπτιοι, κυρίως νέοι, διαδηλωτές, μετά την πατερναλιστική και προσβλητική συμπεριφορά του Μουμπάρακ, αντί να ξεσπάσουν σε καταστροφές στο Κάϊρο, στην Αλεξάνδρεια και στις άλλες πόλεις, άρχισαν να διαβάζουν ποίηση και να κάνουν χιούμορ με τον γερασμένο ηγέτη. «Και ναι μεν η αραβική ποίηση δεν κερδίζει επαναστάσεις», είπε ο γνωστός Βρετανός δημοσιογράφος Robert Fisk, αλλά το «μπαλλάκι» του τέλους πέρασε έτσι από τους διαδηλωτές στο διεφθαρμένο καθεστώς.

Θυμάμαι αυτή την απίστευτη ορμή και το κέφι της αιγυπτιακής νεολαίας, που αποτελεί το 27,5% του συνολικού πληθυσμού της μεγάλης αυτής χώρας, γιατί είχα πάει σχετικά πρόσφατα και στην Αλεξάνδρεια και στο Κάϊρο.

Η απουσία νεολαιΐστικου κινήματος, η τεράστια πνευματική «λοβοτομή» που έχει γίνει από την «μεταμοντέρνα» εκπαίδευση και ο διάχυτος μηδενισμός τύπου «Δεκεμβριανών» είναι πράγματι το ground zero στις δυνατότητες του ελληνικού λαού να αντισταθεί. Ας ελπίσουμε αυτό να αντιστραφεί και στο επόμενο στάδιο της ιστορίας να είναι η ώρα των Ελλήνων να αιφνιδιάσουν και να καταπλήξουν την ανθρωπότητα. Έχουμε δικαίωμα στην ελπίδα, όπως κάθε ιστορικός λαός αυτού του κόσμου. Δεν είμαστε χτεσινοί ούτε υπήρξαμε ποτέ εύκολη λεία για τα δόντια του κάθε τύραννου και εισβολέα. Το θέμα δεν είναι πλέον πόσο ρεαλιστικό είναι αυτό το σενάριο αλλά ότι είναι το αναγκαίο και πρέπει να το κάνουμε και ικανό. Θα είναι ένας πατριωτικός πόλεμος για την σωτηρία του λαού και την αναγέννηση της χώρας.

11-5-2011

Οι αιτίες της ελληνικής δημοσιονομικής κρίσης

Οι αιτίες της ελληνικής δημοσιονομικής κρίσης

Ομιλία στην Αθήνα στο «Διεθνές Συνέδριο για το δημόσιο χρέος*

 

Του Λεωνίδα Βατικιώτη


 

Η προσφυγή στο Μνημόνιο ΔΝΤ – ΕΕ ήταν μια πολιτική επιλογή που στόχευε: Πρώτο, την αφαίρεση κοινωνικών δικαιωμάτων και εργατικών κατακτήσεων, κατ’ απαίτηση του ελληνικού κεφαλαίου. Προς επιβεβαίωση δύο στοιχεία: Η πρόσφατη δήλωση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας, Γιώργου Προβόπουλου [1] , ότι το 2010, τον πρώτο χρόνο εφαρμογής του Μνημονίου, οι μισθοί μειώθηκαν κατά 14% και οι συντάξεις κατά 11%.

Επίσης ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας [2] βάση της οποίας το ωριαίο κόστος εργασίας στην Ελλάδα το 2010 κατέγραψε ρεκόρ πτώσης της τάξης του 6,5%, όταν στην ΕΕ των 27 αυξήθηκε κατά 2% και στην ευρωζώνη των 17 αυξήθηκε κατά 1,4%.

Δεύτερο, την απαλλαγή των ξένων τραπεζών, ειδικότερα των γαλλο-γερμανικών που είχαν την μεγαλύτερη έκθεση, από τα ελληνικά ομόλογα, κατ’ απαίτηση των διεθνών πιστωτών. Προς επίρρωση πρόσφατα στοιχεία [3] που δείχνουν ότι τον χρόνο που πέρασε οι μεγάλες τράπεζες της Ευρώπης και των ΗΠΑ μείωσαν σημαντικά τις θέσεις τους στην ελληνική αγορά ομολόγων με αποτέλεσμα να μην κινδυνεύουν πλέον σημαντικά από μια αναδιάρθρωση ή παύση πληρωμών.

Η επιβολή παρόλα αυτά του αντισυνταγματικού Μνημονίου, παρά και ενάντια στη θέληση του ελληνικού λαού δικαιολογήθηκε με βάση την έκρηξη του δημόσιου χρέους και του ελλείμματος. Ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός κατά την κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου, το ΔΝΤ, την ΕΕ και το ελληνικό κεφάλαιο προκλήθηκαν από τις υψηλές κοινωνικές παροχές. Η πραγματικότητα ωστόσο είναι τελείως διαφορετική. Οι ρίζες της ελληνικής κρίσης χρέους βρίσκονται στις παρακάτω αιτίες:

1. Ύφεση και μέτρα αντιμετώπισής της

Το ξέσπασμα της κρίσης τον Σεπτέμβριο του 2008, με αφορμή την κατάρρευση της Lehman Brothers οδήγησε σε μείωση τις καταναλωτικές δαπάνες και επίσης τα δημόσια και δη τα φορολογικά έσοδα σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Παράλληλα οι κρατικές παρεμβάσεις για την άμβλυνση των συνεπειών της κρίσης αύξησαν τις δημόσιες δαπάνες και διεύρυναν το έλλειμμα σε όλη την ΕΕ. Πολύ περισσότερο στην Ελλάδα.

2. Εθισμός του ελληνικού κεφαλαίου σε άμεσες ενισχύσεις

Η διάσωση των προβληματικών επιχειρήσεων την δεκαετία του ’80 και οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 αποτελούν την κορυφή του παγόβουνου των άμεσων ενισχύσεων προς τις επιχειρήσεις υπό την μορφή ρευστού. Σταθερά ωστόσο τις τελευταίες δεκαετίες οι ελληνικές επιχειρήσεις, ειδικότερα η αφρόκρεμα τους ενισχύονται με δις. κάθε χρόνο, υπό την μορφή αναπτυξιακών κινήτρων μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Τα σκάνδαλα και οι ρεμούλες ανθούν με συνεργούς τα δύο κόμματα εξουσίας (ΠΑΣΟΚ και ΝΔ) και τις μεγάλες επιχειρήσεις, αυτές ακριβώς που επέβαλαν το Μνημόνιο και εμφανίζονται να ανησυχούν για τα ελλείμματα.

3. Ιδιωτικοποιήσεις

Με την επίκληση του εξορθολογισμού και της μείωσης του κράτους τα δημόσια έσοδα απώλεσαν πηγές εσόδων που απέδιδαν στο διηνεκές έναντι πινακίου φακής. Το παράδειγμα του ΟΤΕ που πουλήθηκε στην γερμανική Deutsche Telecom από την κυβέρνηση της ΝΔ κάτω από εντελώς αδιαφανείς διαδικασίες και με τίμημα που ισούταν με τα έσοδα του δημοσίου για έναν χρόνο είναι το πιο γνωστό αλλά δεν είναι και το μοναδικό.

4. Εξοπλισμοί

Μια ματιά να ρίξει κανείς στα ποσά που δαπανώνται διεθνώς για εξοπλισμούς νομίζει πως η Ελλάδα είναι η στρατιωτική υπερδύναμη της Ευρώπης και της Μεσογείου. Ενδεικτικά, όταν κατά μέσο η ΕΕ των 27 δαπανά το 1,6% του ΑΕΠ της για εξοπλισμούς, η Ελλάδα αφιερώνει το 3,3% [4]. Ποσοστό διπλάσιο του μέσου ευρωπαϊκού και τριπλάσιου αυτού που δαπανούν άλλες γειτονικές χώρες όπως οι μεσογειακές ευρωπαϊκές. Πρόκειται δε για εξοπλισμούς εν πολλοίς αχρείαστους μια και επιβάλλονται από το ΝΑΤΟ εξυπηρετώντας τις επιθετικές, τρομοκρατικές του αποστολές και όχι τη φύλαξη των συνόρων.

5. Χαμηλή φορολογία του κεφαλαίου

Η Ελλάδα έχει ένα από τους χαμηλότερους λόγους φορολογικών εσόδων προς ΑΕΠ: 32,6% του ΑΕΠ όταν ο μέσος όρος στην ΕΕ των 27 και την ευρωζώνη είναι 37% και στη Δανία που έχει τον υψηλότερο λόγο 48%. Τα χαμηλά φορολογικά έσοδα είναι ωστόσο απόρροια της χαμηλής, σχεδόν συμβολικής, φορολόγησης του κεφαλαίου. Αυτό φαίνεται από την μεγαλύτερη απόκλιση που εμφανίζουν οι συντελεστές φορολόγησης κεφαλαίου στην Ελλάδα σε σύγκριση με την ΕΕ: 15% είναι στην Ελλάδα όταν στην ευρωζώνη οι αντίστοιχοι φορολογικοί συντελεστές είναι 27% [5] .

6. Συμμετοχή στην ευρωζώνη

Η συμμετοχή της Ελλάδας στην ΕΟΚ το 1981 και στην ευρωζώνη το 2002 αρχικά επιτάχυνε τις διαδικασίες εκκαθάρισης κεφαλαίου εις βάρος της μεταποίησης, της γεωργίας, της κτηνοτροφίας και της συνολικής απασχόλησης και, φυσικά, των δημοσίων εσόδων. Πέραν αυτού η αιτία για το χαμηλό ποσοστό των εξαγωγών στο σύνολο του ΑΕΠ (21% έναντι 40% για τη ζώνη του ευρώ) πρέπει να αναζητηθεί στην υιοθέτηση μιας νομισματικής πολιτικής όχι απλώς ακατάλληλης αλλά διαμετρικά αντίθετης με τα συμφέροντα της ελληνικής οικονομίας. Αρκεί να αναφέρουμε ότι η ελληνική οικονομία καλείται να επιβιώσει σε ένα περιβάλλον ανατίμησης του «εθνικού» της νομίσματος μέσα σε μια 10ετία κατά 64% (τόσο έχει ανατιμηθεί το ευρώ έναντι του δολαρίου από τις 2/1/2002 μέχρι χθες) όταν κατά το παρελθόν ανά 7 χρόνια προέβαινε σε υποτιμήσεις. Αυτό το γεγονός, μαζί με τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Εε στην εφαρμογή αντιλαϊκών πολιτικών υπογραμμίζουν, κατά τη γνώμη μου, την ανάγκη εξόδου της Ελλάδας από την ευρωζώνη και την ΕΕ.

7. Εξυπηρέτηση δημόσιου χρέους

Οι δαπάνες εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους από το 1991 μέχρι και το 2011 ανήλθαν σε 513 δισ. Ευρώ (Πίνακας 1). Οι δε εξοφλήσεις βραχυπρόθεσμων τίτλων μόνο τα τελευταία 9 χρόνια (2003 – 2011) ανέρχονται σε 151 δισ. Εύκολα συνάγεται ότι τα τελευταία 20 χρόνια έχουμε πληρώσει δύο φορές το δημόσιο χρέος. (Ξεκάθαρη περίπτωση ανατοκισμού!)

Ο καταστροφικός ρόλος της εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους στα δημόσια οικονομικά φαίνεται επίσης από το γεγονός ότι τα φορολογικά έσοδα (52,9 δισ. ευρώ) φθάνουν και περισσεύουν για τις απαραίτητες κοινωνικές δαπάνες : αποδοχές δημοσίων και συντάξεις, χρηματοδότηση ασφαλιστικών ταμείων και δαπάνες υπουργείου Υγείας, Παιδείας και Άμυνας (51,6 δις.). Λεφτά υπάρχουν λοιπόν αν σταματήσει να εξυπηρετείται το δημόσιο χρέος που μόνο φέτος για τόκους και χρεολύσια θα απορροφήσει 62 δισ. ευρώ. Τρεις φορές περισσότερα απ’ όσο οι αποδοχές και οι συντάξεις και δέκα φορές περισσότερα απ’ όσα θα πάνε στην Παιδεία. Να γιατί το δημόσιο χρέος δεν πρέπει να πληρωθεί. Το έχουμε ήδη πληρώσει πολλές φορές! Να γιατί πρέπει να διαγραφεί κάτω από μαζικούς λαϊκούς αγώνες που θα επιβάλλουν την ανατροπή του μνημονίου, της κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου και των πολιτικών λιτότητας.

 

 

Δαπάνες εξυπηρέτησης χρέους κεντρικής κυβέρνησης, σε εκ. Ευρώ

Έτος

Χρεολύσια

Τόκοι

Παράλληλες δαπάνες

Σύνολο

 

1991

2.703

4.203

46

6.952

 

1992

6.406

4.123

71

10.600

 

1993

4.707

6.228

135

11.070

 

1994

7.162

8.990

190

16.342

 

1995

7.907

9.098

307

17.312

 

1996

10.263

9.641

339

20.243

 

1997

10.145

8.809

308

19.262

 

1998

9.682

9.018

170

18.870

 

1999

9.251

9.290

101

18.642

 

2000

13.131

9.499

58

22.688

 

2001

11.618

9.289

39

20.946

 

2002

20.280

8.535

59

28.874

 

2003

20.763

9.208

70

30.041

 

2004

18.444

9.283

72

27.799

 

2005

20.379

9.616

71

30.066

 

2006

16.589

9.441

56

26.086

 

2007

22.195

9.657

71

31.923

 

2008

26.246

11.134

72

37.452

 

2009

29.000

12.195

145

41.340

 

2010

19.510

12.950

0

32.460

 

2011

28.130

15.920

0

44.050

 

ΣΥΝΟΛΟ

314.511

196.127

2.380

513.018

 

Πηγή: Υπουργείο Οικονομικών, Κρατικοί προϋπολογισμοί

 

Παραπομπές

[1] Δημοσιεύθηκε στον Τύπο στις 19 Απρίλη με αφορμή την καθιερωμένη δημοσιοποίηση της έκθεσης του Διοικητή.

[2] Eurostat news release 42/2011,16 March 2011: Fourth quarter 2010 compared with fourth quarter 2009 – Euro area hourly labor costs rose by 1,6%.

[3] Πηγή: Bank of International Settlements. Δημοσιεύθηκαν στον ελληνικό Τύπο στις 21 Απρίλη.

[4] www.sipri.org και www.eda.europa.eu

[5] Eurostat: Taxation trends in the European Union, main results, 2010 edition.

 

* Παρασκευή 6 Μαΐου 2010

 

ΠΗΓΗ: 08/05/2011, http://leonidasvatikiotis.wordpress.com/2011/05/08/%ce%bf%ce%b9-%ce%b1%ce%b9%cf%84%ce%af%ce%b5%cf%82-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%ae%cf%82-%ce%b4%ce%b7%ce%bc%ce%bf%cf%83%ce%b9%ce%bf%ce%bd%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba/

ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΑΣΥΜΜΕΤΡΙΕΣ ΙΙΙ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΑΣΥΜΜΕΤΡΙΕΣ:

οι απειλές της ΕΚΤ, η Γερμανία και η Ευρώπη – Μέρος ΙΙΙ

 

Του Βασίλη Βιλιάρδου*


 

Συνέχεια από το Μέρος ΙΙ

… Το γεγονός αυτό είναι μία ακόμη βόμβα μεγατόνων στα θεμέλια του συστήματος, η οποία πιθανότατα δεν επιτρέπει τη χρεοκοπία καμίας χώρας-μέλους της Ευρωζώνης και καμίας ευρωπαϊκής «συστημικής» τράπεζας. Ο Πίνακας VI «αποτυπώνει» τις target-2 θέσεις στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα:

ΠΙΝΑΚΑΣ VI: Απαιτήσεις και υποχρεώσεις στο target-2 σύστημα (ποσά κατά προσέγγιση από διάγραμμα)

Χώρα

Απαιτήσεις/Υποχρεώσεις

Χώρα

Απαιτήσεις/Υποχρεώσεις

 

 

 

 

Γερμανία

321

Σλοβακία

-16

Λουξεμβούργο

70

Βέλγιο

-20

Ολλανδία

40

Αυστρία

-25

Φιλανδία

20

Γαλλία

-25

Ιταλία

./.

Ισπανία

-50

Μάλτα

./.

Πορτογαλία

-60

Σλοβενία

./.

Ελλάδα

-95

Κύπρος

-10

Ιρλανδία

-150

Πηγή: Bundesbank, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Σημείωση: Το τελικό υπόλοιπο του λογαριασμού είναι πάντοτε μηδενικό – ισοσκελισμένο δηλαδή.  Η ΕΚΤ, η τράπεζα διακανονισμών της Ευρωζώνης εν προκειμένω, θα ευρισκόταν στο «μάτι του κυκλώνα», εάν τυχόν εμφανίζονταν επιπλοκές στην εξυπηρέτηση των δανείων, όπως στο σημερινό παράδειγμα της χώρας μας (μυστική συνάντηση στις 6. Μαΐου στο Λουξεμβούργο)  

Όπως βλέπουμε από τον Πίνακα VI, μόνο τέσσερις χώρες «χρηματοδοτούν» το σύστημα, ενώ οι τέσσερις τελευταίες έχουν τις μεγαλύτερες υποχρεώσεις απέναντι του – γεγονός που τεκμηριώνει ακόμη μία φορά τις ιδιαίτερες αδυναμίες τους. Επίσης αποδεικνύεται και από εδώ το ότι, το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ευρωζώνης έχει πολύ μεγάλα προβλήματα (άρθρο μας), ενώ επικρατεί μία άνευ προηγουμένου έλλειψη εμπιστοσύνης των τραπεζών μεταξύ τους – κάτι που σίγουρα θα οδηγήσει την ΕΕ σε ένα τεράστιο αδιέξοδο, εάν δεν επιλυθεί σύντομα.        

Ολοκληρώνοντας, προφανώς δεν κινδυνεύουν οι target-2 απαιτήσεις της Bundesbank απέναντι στην ΕΚΤ – όσο τουλάχιστον οι απαιτήσεις της ΕΚΤ απέναντι στις τράπεζες των ελλειμματικών χωρών της Ευρωζώνης είναι «καλυμμένες». Εάν τυχόν όμως αποδειχθεί ότι τα καλύμματα (εγγυήσεις) είναι χαμηλότερης αξίας των δανείων, ή εάν υπάρξει διαγραφή χρεών κάποιας χώρας (χρεοκοπία κλπ.), τότε η ΕΚΤ θα αναγκασθεί να αυξήσει τα κεφάλαια της, για να ανταπεξέλθει με τις ζημίες και να μην χρεοκοπήσει (κινδύνους που δεν έχει η Fed).   

Κατ’ επέκταση, τα κεφάλαια θα πρέπει να προέλθουν από τους μετόχους της – από τις κεντρικές τράπεζες δηλαδή των κρατών που συμμετέχουν στην ΕΚΤ. Ο τελικός κίνδυνος λοιπόν της Γερμανίας δεν είναι τα 340 δις € που της οφείλει η ΕΚΤ, αλλά τουλάχιστον το ποσοστό, στο οποίο συμμετέχει (18,94%) – περίπου 61 δις € δηλαδή, εάν υποθέσουμε βέβαια ότι όλες οι υπόλοιπες κεντρικές τράπεζες θα είναι σε θέση να ανταπεξέλθουν, με μία ενδεχόμενη αύξηση κεφαλαίου της ΕΚΤ.           

Η ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Όπως πολύ σωστά διαπιστώνεται από αρκετούς οικονομολόγους, το πρόβλημα είναι οι συνεχώς αυξανόμενες πιστώσεις, καθώς επίσης τα διάφορα «τεχνάσματα» που χρησιμοποιήθηκαν. Ξεκινώντας από το «τύπωμα χρημάτων» εκ μέρους της ΕΚΤ (η ποσότητα χρήματος εντός της Ευρωζώνης υπερδιπλασιάσθηκε από το ξεκίνημα της, χωρίς μία ανάλογη αύξηση του ΑΕΠ), η διαδικασία συνεχίσθηκε – με τη χρηματοδότηση των ελλειμματικών χωρών από την ΕΚΤ, δια μέσου της αγοράς ουσιαστικά των ομολόγων δημοσίου των χωρών της GIPS (Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία και Ισπανία).  

Εκτός αυτού, η ΕΚΤ επέτρεψε στις εθνικές κεντρικές τράπεζες τη δημιουργία νέων χρημάτων από το πουθενά, εκτός της κανονικής διαδικασίας «νομισματικής παραγωγής» και έναντι χαμηλότερων εγγυήσεων, για την παροχή πιστώσεων προς τις εμπορικές τράπεζες (ELAEmergency Liquidity Assistance). Τα νέα αυτά χρήματα, οι πιστώσεις ELA δηλαδή προς τις ελλειμματικές χώρες, υπολογίζονται από τη Citibank στα 65 δις € – εκ των οποίων η κεντρική τράπεζα της Ιρλανδίας «τύπωσε» μόνη της περίπου 60 δις € (το 40% του ΑΕΠ της). Εάν τυχόν δε χρεοκοπήσουν οι συγκεκριμένες χώρες, η Γερμανία θα υποχρεωθεί να πληρώσει περίπου το 33%.

Επίσης, οι κεντρικές τράπεζες των πλεονασματικών χωρών (για παράδειγμα η Bundesbank), ενίσχυσαν τις αντίστοιχες των ελλειμματικών με τεράστια ποσά, μέσα από το σύστημα target-2, έτσι ώστε να αντικαταστήσουν την έλλειψη δανειακών χρημάτων από τις αγορές (ρευστότητα). Τέλος, ο πρόσφατος μηχανισμός στήριξης της Ευρωζώνης «απαίτησε» επί πλέον χρήματα, εντείνοντας προφανώς το πρόβλημα. Ο Γερμανός οικονομολόγος του Ινστιτούτου θεωρεί ότι, ο παρακάτω Πίνακας VII αποτυπώνει σωστά τις υποχρεώσεις της Γερμανίας (πριν από την πρόσφατη αύξηση του πακέτου στήριξης):

ΠΙΝΑΚΑΣ VII: Υποχρεώσεις της Ευρωζώνης-ΔΝΤ και της Γερμανίας, σε δις €

Είδος

Σύνολο Ευρωζώνη-ΔΝΤ

Γερμανία

 

 

 

ΔΝΤ*

250

15

ESM μετρητά

80

22

Εγγυήσεις ESM

620

168

ΔΝΤ Ελλάδα

30

2

ΕΕ Ελλάδα

80

22

Ομόλογα δημοσίου ΕΚΤ

77

26

Υποχρεώσεις target-2

340

114

ELA μόνο GIPS

65

22

 

 

 

Σύνολα

1.542

391

Πηγή: Ifo Institut, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

* Με βάση τη συμμετοχή της Γερμανίας στο κεφάλαιο του ΔΝΤ

Σύμφωνα με τον Πίνακα VII, οι επιβαρύνσεις της Γερμανίας, εφόσον βέβαια θα συμμετέχουν όλες οι άλλες χώρες ανάλογα, ανέρχονταν ήδη στα 391 δις € – ήτοι, στο 17% του ΑΕΠ της. Επομένως, κάθε άλλο παρά αμελητέες θα μπορούσε να τις χαρακτηρίσει κανείς, παρά το ότι ήταν μέσα στα πλαίσια των δυνατοτήτων της.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Κατά την άποψη μας, τόσο η Γερμανία, όσο και τα ΜΜΕ της ηγέτιδας αυτής δύναμης θα πρέπει να είναι πάρα πολύ προσεκτικά στο μέλλον – αφού μία μικρή σπίθα θα έφτανε ίσως για να τυλιχθεί ολόκληρος ο πλανήτης στις φλόγες. Ήδη αυτά που συνέβησαν προχθές, καθώς επίσης η ξαφνική πτώση των τιμών των πρώτων υλών και αρκετών μετάλλων, τεκμηριώνουν την απίστευτη ανασφάλεια που επικρατεί στις αγορές, σε σχέση με όλα όσα συμβαίνουν στην υπερχρεωμένη Δύση – συμπεριλαμβανομένων των Η.Π.Α., καθώς επίσης της Ιαπωνίας.

Ειδικά όσον αφορά το ΔΝΤ, το οποίο εισέβαλλε απειλητικά στην Ευρωζώνη δια μέσου της Ελληνικής κερκόπορτας, συνεχίζοντας την επέλαση του στην Ιρλανδία και στην Πορτογαλία (η μάχη της ΕΕ θα δοθεί στην Ισπανία), με στόχο να δώσει νέα τροφή στις πολυεθνικές-εντολοδόχους του, θεωρούμε ότι εάν δεν επιστρέψει άμεσα στις ιδρυτικές του αξίες, θα καταστρέψει ολόκληρη τη Δύση. Με το κεφάλαιο να μην έχει πατρίδα και με την Ασιατική απειλή προ των πυλών, δεν πρόκειται καθόλου για υπόθεση, αλλά για μία ρεαλιστική αποτύπωση της ψυχρής πραγματικότητας.

Περαιτέρω, μία τυχόν ανεξέλεγκτη χρεοκοπία της Ελλάδας ή κάποιας άλλης χώρας της Ευρωζώνης, θα σήμαινε την αρχή του τέλους τόσο της ΕΕ, όσο και της υπόλοιπης Δύσης. Ανεξάρτητα όμως από τη συγκεκριμένη διαπίστωση, εμείς οι Έλληνες οφείλουμε να αλλάξουμε αμέσως τρόπο ζωής – διαχειριζόμενοι σωστά τα οικονομικά μας και ελέγχοντας ενεργητικά τόσο την Πολιτεία (άμεση δημοκρατία), όσο και τα ΜΜΕ, εάν δεν θέλουμε να γίνουμε προτεκτοράτο ενός οποιουδήποτε άλλου κράτους ή οι «πυρπολητές» της Ευρωζώνης.  

Ειδικά όσον αφορά τα σημερινά προβλήματα μας, επιθυμούμε να τονίσουμε ακόμη μία φορά ότι, πρέπει να επιδιώξουμε την ολοκληρωτική εξόφληση του δημοσίου χρέους μας με ετήσιες, εφικτές και μακροπρόθεσμε δόσεις, με το ελάχιστο δυνατόν επιτόκιο.

Ολοκληρώνοντας, ίσως η παρούσα κρίση να μας αναγκάσει να μάθουμε να εκτιμάμε και να προστατεύουμε αυτόν τον παράδεισο που μας προσφέρθηκε, καθώς επίσης τη Δημοκρατία μας – η οποία, αν και δύσκολη στη λειτουργία της, πράγματι αρκετά προβληματική, είναι κατά πολύ προτιμότερη και ασύγκριτα πιο ανθρώπινη, από τον απολυταρχικό, κρατικοκεντρικό καπιταλισμό της Ασίας και τον ολιγαρχικό, ιδιωτικοποιημένο της «Δύσης».

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 08. Μαΐου 2011, viliardos@kbanalysis.com,       

*Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Έχει εκδώσει πρόσφατα το βιβλίο «Η κρίση των κρίσεων», το οποίο περιλαμβάνει επιλεγμένα οικονομικά άρθρα του 2009.

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2344.aspx

ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΑΣΥΜΜΕΤΡΙΕΣ ΙΙ

ΕΥΡΩΠΑΙΚΕΣ ΑΣΥΜΜΕΤΡΙΕΣ:

… οι Ελληνικές τράπεζες, η Bundesbank, οι απειλές της ΕΚΤ, … – Μέρος ΙΙ

 

Του Βασίλη Βιλιάρδου*


 

 

Συνέχεια από το Μέρος ΙΙ

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Όπως έχουμε αναφέρει σε προηγούμενο άρθρο μας (Πίνακας ΙΙ), οι χορηγήσεις των Ελληνικών τραπεζών είναι σχετικά υψηλές, προσδιοριζόμενες στο δεκαπλάσιο περίπου των Ιδίων Κεφαλαίων τους (αν και των πολυεθνικών τραπεζών ξεπερνούν το 30πλάσιο). Οι καταθέσεις αντίστοιχα δεν μπορούν να συγκεκριμενοποιηθούν, αφού οφείλονται εν μέρει και σε χορηγήσεις, οι οποίες καταχωρούνται παράλληλα, «διπλά» ουσιαστικά, σε λογαριασμούς όψεως (επιμηκυμένη λογιστική εγγραφή).    

ΠΙΝΑΚΑΣ IΙ: Καταθέσεις, χορηγήσεις και διαφορά (καταθέσεις μείον χορηγήσεις) ορισμένων Ελληνικών τραπεζών σε δις €, με κριτήριο τους Ισολογισμούς τους το 2009.

Τράπεζα

Καταθέσεις

Χορηγήσεις

Διαφορά

 

 

 

 

Εθνική Τράπεζα

58,08

58,13

-0,05

Eurobank

45,81

42,02

3,79

Alpha Bank

35,26

41,81

-6,55

Τράπεζα Κύπρου

26,93

22,35

4,58

Τράπεζα Πειραιώς

25,73

31,25

-5,52

Αγροτική Τράπεζα

22,68

22,13

0,55

Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο

12,66

7,91

4,75

Πηγή: Ναυτεμπορική, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος 

Περαιτέρω, είναι προφανές ότι η εκποίηση, η λεηλασία καλύτερα των Ελληνικών επιχειρήσεων έχει ήδη ξεκινήσει – με τις τράπεζες να προηγούνται στο «χορό του Ζαλόγγου», καθοδηγούμενες από την πολιτική «πιστωτικής συρρίκνωσης» (κάψιμο χρημάτων) των συνδίκων του διαβόλου. Η χρηματιστηριακή αποτίμηση τους έχει φτάσει πλέον στο ναδίρ, ενώ τα εμπόδια που τοποθετούνται στην «δανειακή» τους ανάπτυξη, ανατροφοδοτούμενα από την ευρύτερη κρίση εμπιστοσύνης στη διατραπεζική αγορά, στερούν τόσο από αυτές, όσο και από την πραγματική οικονομία της χώρας μας, όλες τις δυνατότητες «αντιστροφής της τάσης». Ο Πίνακας ΙΙΙ που ακολουθεί είναι χαρακτηριστικός:

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ: Κατάταξη ελληνικών τραπεζών με κριτήριο τη χρηματιστηριακή τους αξία.

Τράπεζα

Ον. Τιμή

Αρ. μετοχών

Τιμή 06.05.11

Χρημ. Αξία

 

 

 

 

 

Εθνική

5,00

956.090.842

4,92

4.703.966.943

Κύπρου

1,00

894.948.198

2,35

2.103.128.265

Alpha Bank

4,70

534.269.648

3,47

1.853.915.679

Eurobank

2,75

538.594.955

3,30

1.777.363.352

Πειραιώς

0,30

1.143.326.564

1,01

1.154.759.830

Marfin Popular

0,85

1.470.283.933

0,77

1.132.118.628

ΤΤ

3,70

284.465.964

2,70

768.058.463

Αγροτική

0,72

905.444.444

0,46

416.504.444

ΣΥΝΟΛΑ

 

 

 

13.909.815.243

Πηγή: Ναυτεμπορική, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος 

Όπως διαπιστώνεται από τον Πίνακα ΙΙΙ, η συνολική σημερινή χρηματιστηριακή αξία των παραπάνω τραπεζών πλησιάζει μόλις τα 14 δις € – όταν, για παράδειγμα, η αξία μόνο της ελβετικής Credit Suisse υπερβαίνει τα 35 δις €. Εκτός αυτού, η τιμή της μετοχής πολλών ελληνικών τραπεζών (υπογραμμισμένες, με κόκκινο), είναι χαμηλότερη από την ονομαστική της αξία. Συνεχίζοντας, εάν θελήσουμε να κατανοήσουμε τη λογική των αγορών, οφείλουμε προφανώς να εξετάσουμε πόσο είναι εκτεθειμένη η εκάστοτε τράπεζα στα ομόλογα του Ελληνικού δημοσίου, για τα οποία πιθανολογείται «διαγραφή» (haircut) έως και του 50% της αξίας τους (Πίνακας IV): 

ΠΙΝΑΚΑΣ IV: Δάνεια προς το δημόσιο σε δις €, τέλη Ιουνίου 2010 – Ίδια Κεφάλαια με ημερομηνία 31.12.2009

Τράπεζα

Ομόλογα

Ίδια Κεφάλαια

Ομόλογα/Κεφάλαια

 

 

 

 

Εθνική

19.800.000.000

8.224.161.000

2,4 φορές

Αγροτική

10.200.000.000

1.353.604.000

7,5 φορές

Πειραιώς

8.300.000.000

3.238.154.000

2,6 φορές

Eurobank

7.400.000.000

5.486.000.000

1,3 φορές

Alpha Bank

5.600.000.000

4.775.572.000

1,2 φορές

ΣΥΝΟΛΑ

51.300.000.000

23.077.491.000

2,2 φορές

Πηγή: Επιτροπή ελέγχου των τραπεζών – αποτελέσματα του τεστ αντοχής 23.07.10,  Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Σύμφωνα με τον Πίνακα IV, με αρκετά παλαιότερα δυστυχώς στοιχεία, η πλέον εκτεθειμένη ήταν τότε η Αγροτική Τράπεζα – ακολουθούμενη από την Τράπεζα Πειραιώς και την Εθνική. Αν και διαπιστώνεται μία «διαστρέβλωση» της αγοράς, η λοιπή εκτίμηση των αγορών έχει κάποια «ελάχιστη λογική» – με βάση τους κινδύνους της Ελλάδας που αναφέραμε.

Πολύ περισσότερο, εάν συνυπολογίσουμε τις αυξημένες εκροές καταθέσεων προς το εξωτερικό το τελευταίο χρονικό διάστημα, καθώς επίσης την πιθανότητα μίας τραπεζικής επιδρομής (bank run) – την οποία ενισχύουν δυστυχώς τα διάφορα «ανεύθυνα» δημοσιεύματα των γερμανικών ΜΜΕ (όπως το πρόσφατο του Spiegel, τη σκοπιμότητα του οποίου είναι πολύ εύκολο να υποθέσουμε). Για παράδειγμα, εάν υπάρξει διαγραφή στα Ελληνικά ομόλογα, ύψους 50%, τότε η Εθνική θα χάσει όλα της τα Ίδια Κεφάλαια (η Αγροτική και η Πειραιώς κατά πολύ περισσότερα) – οδηγούμενες προφανώς στη χρεοκοπία, εάν δεν καλύψουν τις τυχόν απώλειες, με ανάλογες αυξήσεις κεφαλαίων. Επομένως, θα μπορούσε να ισχυρισθεί κανείς ότι οι «αγορές» έχουν λογική, αποτιμώντας τις συγκεκριμένες τράπεζες με τόσο χαμηλές χρηματιστηριακές αξίες. Εν τούτοις, κατά την αυστηρά υποκειμενική μας άποψη πάντοτε και χωρίς βέβαια να συνιστούμε τίποτα ή να εγγυόμαστε για τους υπολογισμούς και τα στοιχεία, οι αποτιμήσεις αρκετών Ελληνικών τραπεζών είναι εξαιρετικά χαμηλές – με στόχο την εκποίηση τους σε εξευτελιστικές τιμές.  

ΤΑ ΕΥΡΩΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΟΥΝΤΑ ΔΟΧΕΙΑ

 Μέσα σε ελάχιστα χρόνια, από το 2007 ουσιαστικά, ένας μοναδικός λογαριασμός της γερμανικής κεντρικής τράπεζας (Bundesbank) αυξήθηκε σε τέτοιο βαθμό, ο οποίος αντιστοιχεί με το 50% σχεδόν του συνολικού ενεργητικού της (ή με το 14% του γερμανικού ΑΕΠ). Έτσι λοιπόν, μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης, οι απαιτήσεις της κεντρικής τράπεζας της χώρας, απέναντι σε άλλες κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης, οι οποίες προέρχονται από το ευρωπαϊκό σύστημα πληρωμών «target-2», ανήλθαν στα 340 δις € – από σχεδόν μηδενικές πριν το 2007 (Πίνακας V – ποσά κατά προσέγγιση).   

ΠΙΝΑΚΑΣ V: Απαιτήσεις της Bundesbank εντός του ευρωσυστήματος, σε δις €

Τράπεζα

2007

2008

2009

2010

2011

 

 

 

 

 

 

Bundesbank

25

100

150

250

340

Πηγή: Bundesbank, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Σύμφωνα τώρα με τον ικανότατο πρόεδρο του Ινστιτούτου Οικονομικής Έρευνας του Μονάχου, οι παραπάνω απαιτήσεις από το λογαριασμό «target-2» αποτελούν ένα ακόμη ρίσκο για τη Γερμανία. Αντίθετα, με βάση τη γερμανική κεντρική τράπεζα, καθώς επίσης την ΕΚΤ, δεν υπάρχει κανένας επί πλέον κίνδυνος για τη χώρα. Για να μπορέσει τώρα να αναλύσει κανείς εάν πράγματι υπάρχει κάποιο ρίσκο ή όχι, οφείλει να ερευνήσει τις λεπτομέρειες του συστήματος πληρωμών target-2. Μέσω λοιπόν του συγκεκριμένου «ευρωσυστήματος», διακανονίζονται πληρωμές σε «κεντρικά τραπεζικά χρήματα». Μία τέτοια πληρωμή δημιουργείται, για παράδειγμα, όταν μία ελληνική επιχείρηση παραγγέλνει ένα μηχάνημα στη Γερμανία και θέλει να το πληρώσει. Στην περίπτωση αυτή, δίνει εντολή στην ελληνική τράπεζα να εμβάσει τα χρήματα στο λογαριασμό του προμηθευτή της – στη γερμανική προφανώς εμπορική τράπεζα. Αντίστοιχα, όταν μία γερμανική εταιρεία αγοράζει εμπορεύματα από μία ελληνική, δημιουργούνται ανάλογες κινήσεις.

Οι δύο τράπεζες τώρα, η γερμανική και η ελληνική, «συμψηφίζουν» ουσιαστικά τέτοιου είδους πληρωμές των πελατών τους μεταξύ τους και αποπληρώνουν το τελικό ποσόν που απομένει. Εάν λοιπόν υποθέσουμε ότι, η ελληνική τράπεζα είναι ο τελικός χρεώστης, τότε πληρώνει το υπόλοιπο στη γερμανική, μέσω του συστήματος «target-2» – στη συνέχεια, κατ’ αναλογία με τις εμπορικές τράπεζες, συμψηφίζουν τα υπόλοιπα τους και πληρώνουν οι κεντρικές. Για το σκοπό αυτό είναι απαραίτητα τα κεντρικά τραπεζικά χρήματα – ενώ, είτε η ελληνική τράπεζα διαθέτει καταθέσεις στην Τράπεζα της Ελλάδας (ΤτΕ) και πληρώνει με αυτές, είτε δανείζεται τα απαιτούμενα χρήματα από την ΤτΕ. Μέσω αυτής της δανειακής συναλλαγής, την οποία «προσφέρουν» όλες οι κεντρικές τράπεζες της Ευρώπης το ελάχιστο μία φορά την εβδομάδα στις εμπορικές, δημιουργείται για την ελληνική τράπεζα ένα πιστωτικό στο λογαριασμό της – ταυτόχρονα, μία υποχρέωση της να το εξοφλήσει. Για την κεντρική τράπεζα, το πιστωτικό είναι μία υποχρέωση για πληρωμή κεντρικού τραπεζικού χρήματος, απέναντι στην οποία υπάρχει η απαίτηση της πληρωμής του εμβάσματος της εμπορικής τράπεζας.

Συνοψίζοντας, με την πληρωμή μέσω του συστήματος target-2, «δρομολογείται» η ακόλουθη αλυσίδα υποχρεώσεων: Η ΤτΕ εγγράφει ένα χρεωστικό στην ελληνική εμπορική τράπεζα, τα χρήματα αυτά φεύγουν από την ΤτΕ προς την ΕΚΤ και από αυτήν στην Bundesbank – η οποία εγγράφει ένα πιστωτικό (κατάθεση), στο λογαριασμό που διατηρεί η γερμανική εμπορική τράπεζα (η Deutsche bank για παράδειγμα) σε αυτήν. Με τον τρόπο αυτό η γερμανική εμπορική τράπεζα, μέσω της παραπάνω πιστωτικής εγγραφής της Bundesbank, έχει από αυτήν μία απαίτηση πληρωμής κεντρικού τραπεζικού χρήματος – κατ’ επέκταση, η Bundesbank έχει μία ανάλογη απαίτηση από την ΕΚΤ, η ΕΚΤ από την ΤτΕ και η ΤτΕ από την ελληνική εμπορική τράπεζα (από την Εθνική για παράδειγμα). Έτσι λοιπόν, η εξόφληση της αρχικής παραγγελίας του μηχανήματος από την ελληνική εταιρεία προς τη γερμανική, αυξάνει ουσιαστικά τις «target-2» απαιτήσεις της Bundesbank στην ΕΚΤ – αφού είναι αδύνατη η εξόφληση τους από την ΤτΕ η οποία, όπως όλες οι υπόλοιπες κεντρικές τράπεζες των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, δεν μπορεί να παράγει πια χρήματα από το πουθενά.

Με δεδομένο τώρα το ότι, η γερμανική οικονομία είναι πλεονασματική (εξαγωγές μεγαλύτερες των εισαγωγών), είναι φυσιολογικό να αυξάνονται οι απαιτήσεις της απέναντι στο εξωτερικό – οπότε της Bundesbank απέναντι στην ΕΚΤ (εκτός εάν επένδυε στις υπόλοιπες ελλειμματικές χώρες, αγοράζοντας ακίνητα ή επιχειρήσεις σε αυτές – κάτι που οφείλουμε να τονίσουμε ιδιαίτερα, ειδικά όσον αφορά τις πιέσεις της Γερμανίας στη χώρα μας, σε σχέση με τις γνωστές αποκρατικοποιήσεις των 50 δις €).   Βέβαια, η Γερμανία ήταν ανέκαθεν εξαγωγικά ισχυρή, χωρίς όμως μέχρι το 2007 να δημιουργούνται target-2 απαιτήσεις της Bundesbank, απέναντι στην ΕΚΤ – επομένως υπήρξαν και στο παρελθόν ισχυρές εισροές κεντρικού τραπεζικού χρήματος στη Γερμανία, από όλες τις ελλειμματικές χώρες της Ευρωζώνης, χωρίς να υπάρχουν προβλήματα. Είναι εμφανές λοιπόν ότι, έως το ξεκίνημα της χρηματοπιστωτικής κρίσης, τα χρήματα που εισέρρεαν στο γερμανικό τραπεζικό σύστημα, οδηγούνταν ξανά πίσω – δια μέσου των συνεχώς αυξανομένων απαιτήσεων των γερμανικών εμπορικών τραπεζών, απέναντι στις εμπορικές τράπεζες των ελλειμματικών χωρών (για παράδειγμα, της Deutsche Bank απέναντι στην ΕΤΕ). Οι εμπορικές τράπεζες της Γερμανίας δηλαδή δάνειζαν τις επιχειρήσεις των ελλειμματικών χωρών ή προσέφεραν στις τράπεζες τους «κεντρικά τραπεζικά χρήματα», τα οποία οι ίδιες (οι γερμανικές) δεν χρειάζονταν. Μετά την κρίση όμως, ειδικά σαν αποτέλεσμα της χρεοκοπίας της Lehman Brothers, τα πράγματα άλλαξαν. Οι γερμανικές τράπεζες έπαψαν να εμπιστεύονται τις τράπεζες ή τις επιχειρήσεις (ιδιώτες κλπ.) των ελλειμματικών χωρών, φοβούμενες τυχόν πτώχευση τους και σταμάτησαν να τις δανείζουν. Η Bundesbank δε περιγράφει περιληπτικά ως εξής τη «νέα τάξη πραγμάτων»: «Οι εμπορικές τράπεζες της Γερμανίας ήταν λιγότερο διατεθειμένες, μετά την κρίση, να δανείζουν τις ξένες στη διατραπεζική αγορά – τοποθετώντας τα χρήματα τους (απαιτήσεις) στη γερμανική κεντρική τράπεζα». Επί πλέον, πολλές τράπεζες των αδύναμων χωρών δανείζονται από την ΕΚΤ περισσότερα χρήματα από όσα χρειάζονται, λόγω ανασφάλειας, καταθέτοντας όσα δεν χρειάζονται στις ισχυρές τράπεζες των πλεονασματικών χωρών της ΕΕ.   

Έτσι λοιπόν, οι απαιτήσεις των γερμανικών για παράδειγμα εμπορικών τραπεζών απέναντι στην Bundesbank αυξάνονται, παράλληλα με τις απαιτήσεις της Bundesbank απέναντι στην ΕΚΤ – με αποτέλεσμα τόσο το σύστημα, όσο και η ίδια η ΕΚΤ, να έλθουν ίσως αντιμέτωποι με έναν μάλλον σοβαρότατο κίνδυνο, εάν τυχόν «σπάσει» ένα από τα κομμάτια της αλυσίδας.…  

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 08. Μαΐου 2011, viliardos@kbanalysis.com,       

*Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Έχει εκδώσει πρόσφατα το βιβλίο «Η κρίση των κρίσεων», το οποίο περιλαμβάνει επιλεγμένα οικονομικά άρθρα του 2009.

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2344.aspx

 

Συνέχεια στο Μέρος ΙΙΙ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΑΣΥΜΜΕΤΡΙΕΣ Ι

ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΑΣΥΜΜΕΤΡΙΕΣ:

Οι υπόγειες τακτικές του ΔΝΤ, η Ελλάδα ξανά στο μάτι του κυκλώνα, το χρέος, οι ιδιωτικοποιήσεις, οι Ελληνικές τράπεζες, … – Μέρος Ι

 

Του Βασίλη Βιλιάρδου*


 

Σήμερα παραιτούμαι από το προσωπικό του ΔΝΤ, ύστερα από δώδεκα χρόνια στο εξωτερικό, ως αξιωματούχος του «Ταμείου» – κατά τη διάρκεια των οποίων, με όπλα τα φάρμακα σας και τα τεχνάσματα σας, εφορμούσα σαν αρπακτικό γεράκι εναντίον των κυβερνήσεων και των λοιπών λαών της Λατινικής Αμερικής.

Για μένα, η παραίτηση μου είναι μία ανεκτίμητη απελευθέρωση – επειδή με αυτόν τον τρόπο κάνω το πρώτο μεγάλο βήμα που θα μου επιτρέψει να ελπίζω ότι, θα μπορέσω να ξεπλύνω τα χέρια μου από αυτό που στα μάτια μου είναι το αίμα εκατομμυρίων φτωχών και πεινασμένων ανθρώπων….Ξέρετε, το αίμα είναι τόσο πολύ που κυλάει σε ποτάμια ενώ, όταν στεγνώνει, σχηματίζει επάνω μου κρούστα. Μερικές φορές αισθάνομαι ότι δεν υπάρχει αρκετό σαπούνι σε ολόκληρο τον κόσμο, για να καθαριστώ από όλα όσα έκανα στο όνομα σας” (Badu).

Τα παραπάνω λόγια προέρχονται από έναν πρώην οικονομολόγο του ΔΝΤ ο οποίος, μεταξύ άλλων, ισχυρίσθηκε ότι το «Ταμείο» χρησιμοποιούσε τις στατιστικές ως «φονικά όπλα», για τη αποσταθεροποίηση πολλών χωρών – προφανώς σε «συνεργασία» με τα υπόλοιπα «μαχητικά» της υπερδύναμης, όπως τη Fed, τις εταιρείες αξιολόγησης, τις επενδυτικές τράπεζες, τα hedge funds, τους οικονομολόγους, τα ΜΜΕ κλπ. (προφανώς με τη βοήθεια της ανελλιπούς, στοχευμένης «τροφοδότησης» της κοινής γνώμης, η συμμετοχή της οποίας «απαιτείται» – με σκάνδαλα πολιτικών, με σκοτεινές διαπλοκές υπαλλήλων, με διαφθορά συνδικαλιστών, με «ατασθαλίες» στρατιωτικών ή αστυνομικών, με φοροδιαφυγή πολιτών κοκ).   

Επίσης, ο οικονομολόγος επιβεβαίωσε ότι το «Ταμείο» είχε «παραποιήσει» τόσο το χρέος, όσο και τα ελλείμματα, ενώ είχε «διογκώσει» τα στοιχεία για το εργατικό κόστος μίας συγκεκριμένης χώρας, έτσι ώστε η παραγωγικότητα της να φαίνεται πολύ χαμηλή – με στόχο τη χρεοκοπία και τη λεηλασία της, από τις αχόρταγες πολυεθνικές-εντολείς του.

Όλα αυτά μάλλον με την ανοχή, εάν όχι με τη συμμετοχή της πολιτικής ηγεσίας της χώρας του, αφού είναι γνωστό ότι στις σημερινές, επεκτατικές και «αποκρατικοποιημένες» Η.Π.Α., μεταξύ Πολιτικής και Πολυεθνικών υπάρχει μόνο μία «περιστρεφόμενη» πόρτα – η οποία επιτρέπει τα πάντα σε όσους διέρχονται καθημερινά από αυτήν, παραμένοντας ουσιαστικά υπεράνω των νόμων και των θεσμών.  

Η ΕΛΛΑΔΑ ΞΑΝΑ ΣΤΟ ΜΑΤΙ ΤΟΥ ΚΥΚΛΩΝΑ

Ανεξάρτητα τώρα από τις θλιβερές διαπιστώσεις του στελέχους του ΔΝΤ, η πορεία μίας χώρας προς τη χρεοκοπία δεν οφείλεται μόνο στα πραγματικά προβλήματα της Οικονομίας της. Είναι επίσης το αποτέλεσμα, αφενός μεν του τρόπου με τον οποίο η ίδια διαχειρίζεται την κρίση χρέους ή δανεισμού της, αφετέρου των αντιδράσεων των «αγορών» – όπου η (σκόπιμη ή μη), αρνητική αντιμετώπιση της εκ μέρους τους, λειτουργεί ως μία «αυτοεκπληρούμενη προφητεία».

Πολύ περισσότερο, όταν «Γερμανοί καθηγητές» οικονομικών ή χρηματιστηριακοί «αναλυτές» τραπεζών, καθώς επίσης ιδιοτελή ΜΜΕ, προβλέπουν καθημερινά τη χρεοκοπία της,  «διαφημίζοντας» την όπου και όπως μπορούν, η χώρα είναι αδύνατον να ξεφύγει από την παγίδα – ακόμη και αν τα οικονομικά της θα μπορούσαν να της το επιτρέψουν. Δυστυχώς, ειδικά όσον αφορά την Ελλάδα, συμβαίνουν όλα μαζί τα παραπάνω, με αποτέλεσμα να οδηγείται στη χρεοκοπία, παρά το ότι θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να την αποφύγει.

Για παράδειγμα, εάν ο απίστευτος πανικός που επικρατεί, σε σχέση με τα ομόλογα του ελληνικού δημοσίου, επέστρεφε στα κανονικά του μεγέθη, τα επιτόκια δανεισμού της χώρας μας θα μπορούσαν να υποχωρήσουν σε ένα φυσιολογικό «επίπεδο κρίσης» – στο 7% περίπου, με κριτήριο τις πραγματικές δυσκολίες της. Εάν τώρα η «ονομαστική» ανάπτυξη (συμπεριλαμβανομένου του πληθωρισμού), διαμορφωνόταν στο 3% (αντί του σημερινού 1,5%), η Ελλάδα θα χρειαζόταν ένα ετήσιο πλεόνασμα του «πρωτογενούς» (προ τόκων) προϋπολογισμού της, της τάξης του 5% – κάτι που δεν είναι σε καμία περίπτωση αδύνατον να επιτευχθεί, αφού τόσο η Ιταλία, όσο και το Βέλγιο (χώρες με ανάλογο χρέος προς ΑΕΠ στο παρελθόν), το έχουν καταφέρει για πάρα πολλά χρόνια.

Ειδικά όσον αφορά την Ελλάδα θα ήταν κατά πολύ πιο απλό, αφού υπάρχουν τεράστια περιθώρια μείωσης των δημοσίων δαπανών της, καθώς επίσης ανάπτυξης της οικονομίας της (για παράδειγμα, οι εξαγωγές της είναι της τάξης των 25 δις $ ετησίως, έναντι 50 δις $ της Πορτογαλίας!).

Για να γίνουν συγκριτικά κατανοητά τα παραπάνω, εάν η Γερμανία αναγκαζόταν ξαφνικά να πληρώσει επιτόκιο 7%, με ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ της κατά 3,5%, τότε θα έπρεπε να εμφανίζει πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 3% στον προϋπολογισμό της, ο οποίος σήμερα είναι ελλειμματικός.

Ουσιαστικά λοιπόν, το πρόβλημα επικεντρώνεται στο ύψος του επιτοκίου, ενώ σε αυτό «εστιάζεται» κυρίως η ύφεση στην οικονομία ενός κράτους. Όπως φαίνεται δε από τον Πίνακα Ι που ακολουθεί, το δημόσιο χρέος μίας χώρας, η οποία το αναχρηματοδοτεί διαρκώς, με επιτόκιο 5%, διπλασιάζεται κάθε 15 χρόνια (γεγονός στο οποίο οφείλεται σε μεγάλο βαθμό το τεράστιο ύψος του δημοσίου χρέους πολλών δυτικών κρατών – συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας).              

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Εξέλιξη ελληνικού χρέους (με ανατοκισμό), με επιτόκιο 5% ετησίως και χωρίς πρωτογενή ελλείμματα – με ισοσκελισμένο δηλαδή προϋπολογισμό.

Αρχικό Χρέος

15 έτη (2025)

30 έτη (2040)

45 έτη (2055)

60 έτη

 

 

 

 

 

340 δις €

680 δις €

1,36 τρις €

2,72 τρις €

5,44 τρις €

Πηγή: B. Senf, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Σημείωση: Ο ακριβής αριθμός για ένα δάνειο ύψους 1 € μετά από 150 έτη είναι 1.507 – δηλαδή, εάν κάποιος δανειζόταν σήμερα ένα «ανατοκιζόμενο» ευρώ, με 5% επιτόκιο, μετά από 150 έτη θα έπρεπε να πληρώσει 1.507 €. Όπως φαίνεται από τον Πίνακα Ι, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας το 2025, εάν ανατοκιζόταν με 5% επιτόκιο, χωρίς να επιδεινώνεται από τυχόν ελλείμματα του προϋπολογισμού της, θα διαμορφωνόταν στα 680 δις €. Εάν βέβαια παράλληλα αυξανόταν το ΑΕΠ της με ρυθμό υψηλότερο του 5% (περίπου με 7%, αφού το χρέος υπερβαίνει κατά 40% το ΑΕΠ), η σχέση χρέους προς ΑΕΠ θα παρέμενε σχεδόν η ίδια. Εάν όμως η Ελλάδα «καταδικαζόταν» σε μία διαρκή ύφεση, τότε η σχέση χρέους/ΑΕΠ θα υπερδιπλασιαζόταν. 

ΤΟ ΧΡΕΟΣ, ΟΙ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ

Όλα όσα αναφέραμε δεν σημαίνουν φυσικά ότι η χώρα μας, με βάση τη σημερινή κρίση χρέους της Δύσης, δεν χρειάζεται «αναδιάρθρωση» του δημοσίου χρέους της. Αντίθετα, έχουμε την άποψη ότι, αρκετά έχουν κερδίσει οι «εταίροι» μας, καθώς επίσης οι «τοκογλυφικές αγορές» από τον μη συνετό, επιπόλαιο τρόπο, με τον οποίο διαχειριζόμαστε τα οικονομικά μας στο παρελθόν.

Οι απίστευτες υπερτιμολογήσεις των πολυεθνικών της Γερμανίας και της Γαλλίας, με τη βοήθεια της διαφθοράς των πολιτικών μας, σε όλα σχεδόν τα είδη εισαγωγής (εξοπλιστικά προγράμματα, φαρμακευτικά προϊόντα, μηχανήματα κλπ.), τα συνήθως αφορολόγητα έσοδα των ξένων εταιριών που έχουν εγκατασταθεί στη χώρα μας, τα πανάκριβα δημόσια έργα που κατασκεύασαν, οι τόκοι δανεισμού μας και τόσα άλλα, μας δίνουν ουσιαστικά κάθε δικαίωμα να απαιτήσουμε σήμερα κάποια ελάχιστα ανταλλάγματα. Η «αναδιάρθρωση» λοιπόν είναι τόσο αναγκαία, όσο και δικαιωματική για εκείνους τουλάχιστον τους Πολίτες μίας χώρας, οι οποίοι καλούνται σήμερα να πληρώσουν άδικα οι ίδιοι το τίμημα της «κακοδιαχείρισης» και της «καταλήστευσης» δεκαετιών.

Στα πλαίσια αυτά, θεωρούμε ότι είναι εύλογος και έντιμος ο διακανονισμός της αποπληρωμής του δημοσίου χρέους μας σε 40 ισόποσες ετήσιες δόσεις, με επιτόκιο ίσο με το βασικό της ΕΚΤ – κάτι που αφενός μεν δεν θα προκαλούσε ζημίες στις αγορές (άρθρο μας), αφετέρου θα επανάφερε την Ελλάδα σε μία υγιή πορεία ανάπτυξης. Παράλληλα, θα την απελευθέρωνε από τα δεσμά των διεθνών τοκογλύφων και του συνδίκου πτώχευσης, του ΔΝΤ δηλαδή – το οποίο μας έστειλαν με θράσος οι διαφθορείς-πιστωτές μας, για να εισπράξουν τις διογκωμένες απαιτήσεις τους, λεηλατώντας παράλληλα τη χώρα μας. 

Συνεχίζοντας, εάν τυχόν ιδιωτικοποιηθούν οι κοινωφελείς, καθώς επίσης οι στρατηγικής σημασίας επιχειρήσεις της χώρας μας (πόσο μάλλον στις σημερινές εξευτελιστικές τιμές, σε ξένους «επενδυτές»), με σκοπό την εξ αυτών μείωση του δημοσίου χρέους μας, δεν πρόκειται ποτέ να βγούμε από την κρίση.

Εκτός του ότι η πώληση όλων των κρατικών επιχειρήσεων δεν θα αποφέρει στα ταμεία της χώρας μας περισσότερα από 7 δις € (τους τόκους δηλαδή για τρεις περίπου μήνες), αφενός μεν τα έσοδα του δημοσίου μας (μερίσματα, υπεραξίες κλπ.) θα περιορισθούν, αφετέρου δε θα μειωθούν οι φόροι (φοροαποφυγή των πολυεθνικών), με την παράλληλη αύξηση της ανεργίας – με αποτέλεσμα να αυξάνονται διαρκώς τα ελλείμματα και το χρέος.

Περαιτέρω, εάν θέλουμε να αποφύγουμε το «μοιραίο», στο οποίο μας εξωθούν έντεχνα οι «εισβολείς», παραμένοντας προφανώς εντός της Ευρωζώνης (θα ήταν ίσως σωστό να μην είχαμε εισέλθει, αλλά εντελώς παράλογο να εξέλθουμε ατομικά), θα πρέπει να πάψουμε αμέσως να στρεφόμαστε αδιακρίτως ο ένας εναντίον του άλλου – δηλαδή, οι Πολίτες εναντίον των συλλογικά διεφθαρμένων πολιτικών, των «επαίσχυντων» συνδικαλιστών και των «τεμπέληδων» δημοσίων υπαλλήλων, οι πολιτικοί εναντίον των χωρίς εξαίρεση «φοροφυγάδων» Πολιτών κοκ.

Εάν δεν σταματήσει ο «εμφύλιος» πόλεμος, καθώς επίσης εάν δεν απομονώσουμε και δεν τιμωρήσουμε παραδειγματικά εκείνους ακριβώς, οι οποίοι έχουν συμβάλλει στην «παρακμή» της Ελλάδας, η οποία είναι κυρίως «πολιτισμική», δεν πρόκειται να αντιστρέψουμε ποτέ την τάση – παραμένοντας για πολλά χρόνια εξαθλιωμένοι πολίτες μίας ξενοκρατούμενης χώρας.     

Άλλωστε, ο πρωταρχικός στόχος αυτών που εισβάλλουν σε μία χώρα, ειδικά όταν μέσω αυτής της «επίθεσης» επιδιώκεται η κατάλυση της Ευρωζώνης (άρθρο μας), δεν είναι άλλος από την «αποσταθεροποίηση» της – κάτι που επιτυγχάνεται με διάφορους τρόπους (προβοκάτσιες, διαρροή ειδήσεων στα ΜΜΕ, διατεταγμένα δημοσιεύματα, bank run κλπ.), δια μέσου των οποίων «αποδομούνται» η πολιτική, το χρηματοπιστωτικό σύστημα, τα συνδικάτα, οι δημόσιοι υπάλληλοι, η αστυνομία, ο στρατός και γενικότερα η κοινωνική συνοχή. Όπως δε πιστεύεται από τους ίδιους, «Η ιστορία γράφεται αποκλειστικά από τις ελίτ: Οι κατάλληλοι τεχνοκράτες πρέπει να κατασταλάξουν στις κατάλληλες πολιτικές».   

Τέλος, ας μην ξεχνάμε ότι βιώνουμε ουσιαστικά έναν (οικονομικό) πόλεμο του μονοπωλιακού καπιταλισμού, του «ιδιωτικοποιημένου αστυνομικού κράτους» καλύτερα (κυριότερος διεθνής εκπρόσωπος του οποίου είναι το ΔΝΤ – σε κάποιες άλλες χώρες η Οικονομική Αστυνομία), με το «κοινωνικό κράτος» – το οποίο δεν έχει πλέον αιτία ύπαρξης για την «ελίτ» ούτε στην Ευρώπη (στις Η.Π.Α. έχει πάψει προ πολλού να λειτουργεί), μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού.

Πιθανόν δε να έχει συμφωνηθεί η ηγεσία της Γερμανίας στην Ευρώπη (Ευρασία), υπό την «προστασία» φυσικά και στο όνομα των Η.Π.Α. (εννοούμε πάντοτε τις πολυεθνικές και ποτέ τους Αμερικανούς ή Γερμανούς Πολίτες, οι οποίοι υποφέρουν όσο όλοι εμείς οι υπόλοιποι – εάν όχι περισσότερο). Διαφορετικά, θα ήταν μάλλον παράδοξη η απόφαση της Γερμανίας, να επιτρέψει τη συμμετοχή του ΔΝΤ στα εσωτερικά θέματα της Ευρωζώνης – ταυτόχρονα με την απίστευτη «παραπλάνηση» των Πολιτών της, τους οποίους η ίδια η κυβέρνηση της στρέφει εναντίον μας (άρθρα της Bild, του Focus, του Spiegel κλπ.).    

 

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 08. Μαΐου 2011, viliardos@kbanalysis.com,       

*Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Έχει εκδώσει πρόσφατα το βιβλίο «Η κρίση των κρίσεων», το οποίο περιλαμβάνει επιλεγμένα οικονομικά άρθρα του 2009.

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2344.aspx

 

Συνέχεια στο Μέρος ΙΙ

Το Δόγμα του ΣΟΚ-Καπιταλισμός καταστροφής ΙΙ

«Το Δόγμα του ΣΟΚ, η άνοδος του Καπιταλισμού

της καταστροφής» – της Naomi Klein, εκδ. «Λιβάνη», 2010, σελίδες 718 – Μέρος ΙΙ

 

Του Γιάννη Τόλιου*


 

Συνέχεια από το Μέρος Ι

Η εφαρμογής του δόγματος ΣΟΚ στη Ρωσία

Η Ρωσία της δεκαετίας 1990 έγινε το «Ελ-Ντοράντο» των ιδεών του νεοφιλελευθερισμού. Μετά την ανατροπή του Γκορματσόφ και ανάληψη της προεδρίας από το Γιέλτσιν, στο διάστημα 1992-1998, με τις οδηγίες του ΔΝΤ και των «παιδιών του Σικάγου», εφαρμόστηκαν με μορφή «κεραυνοβόλου πολέμου» ακραία νεοφιλελεύθερα μέτρα με την επωνυμία «θεραπεία-σοκ» που μετέτρεψαν τη ρωσική κοινωνία σε «κρανίου τόπο».

Απελευθέρωση τιμών, δραστικές περικοπές επιδοτήσεων, ιδιωτικοποίηση 225.000 κρατικών επιχειρήσεων, υποτίμηση νομίσματος, πολιτικές υπέρ του ελευθέρου εμπορίου, κά. Εκατομμύρια ρώσοι πολίτες έχασαν τις αποταμιεύσεις τους, εκατομμύρια εργαζόμενοι έμειναν απλήρωτοι για μήνες, πτώση λαϊκής κατανάλωσης κατά 40%, το 1/3 του πληθυσμού κάτω από το όριο της φτώχειας. Οι έντονες λαϊκές αντιδράσεις έφεραν σε αντιπαράθεση τον πρόεδρο Γιέλτσιν με την πλειοψηφία του Κοινοβουλίου. Το ΔΝΤ πίεζε για επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων εκβιάζοντας τη χορήγηση δανείου 1,5 δις δολ. Ο πλούτος που διακυβευόταν ήταν τεράστιος. Μεγάλα αποθέματα πετρελαίου, 30% των παγκόσμιων αποθεμάτων φυσικού αερίου, 20% των παγκόσμιων αποθεμάτων νικελίου, πολεμικές βιομηχανίες, κά. 

Ο Γιέλτσιν αποφάσισε διάλυση του Κοινοβουλίου. Το τελευταίο σε ειδική συνεδρίαση αποφάσισε με 636 υπέρ και 2 κατά να παραπέμψει το Γιέλτσιν στο συνταγματικό δικαστήριο για παραβίαση συντάγματος. Ο Γιέλτσιν αρνήθηκε να δεχτεί την απόφαση. Μεγάλες συγκεντρώσεις λαού γύρω από το Κοινοβούλιο. Ο Γιέλτσιν καλεί το στρατό και βομβαρδίζει το Κοινοβούλιο ενώ μονάδες του στρατού ανοίγουν πυρ κατά των διαδηλωτών. Ήταν 4 Οκτώβρη 1993. Μέχρι το τέλος της ημέρας πάνω από 500 άτομα είχαν χάσει τη ζωή τους και 1.000 ήταν τραυματίες. Η Μόσχα βιώνει τη μεγαλύτερη έκρηξη βίας από το 1917. Στο τέλος της ημέρας ο Γιέλτσιν «ανακηρύσσεται» και επίσημα Πινοτσέτ της Ρωσίας. Με διάταγμα διαλύει όλα τα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια της χώρας. Μια κλίκα νεόπλουτων δισεκατομμυριούχων οι γνωστοί «ολιγάρχες», αναλαμβάνουν την οικονομία της χώρας. Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 οι δόκτορες του σοκ είχαν ολοκληρώσει τη χορήγηση του «πικρού φάρμακου» στη ρωσική κοινωνία. Πάνω από 74 εκατ. ρώσοι ζούσαν κάτω από τα όρια της φτώχειας και το 25% (37 εκατ.) σε απελπιστική κατάσταση. Στη διάρκεια της δεκαετίας εφαρμογής της «θεραπείας σοκ» ο πληθυσμός της Ρωσίας μειώθηκε κατά 6,6 εκατ. άτομα. Στη σημερινή Ρωσία το χάσμα του πλούτου μεταξύ πλουσίων και φτωχών είναι τέτοιο που νομίζει κάποιος ότι ζουν σε διαφορετικές χώρες και σε διαφορετικούς αιώνες. «Η περίπτωση της Ρωσίας περισσότερο από την περίπτωση της Χιλής καταδεικνύει τι είναι στην πράξη η ιδεολογία της ελεύθερης αγοράς». (σελ. 342)

Η εμπειρία εφαρμογής του «Δόγματος ΣΟΚ» στο Ιράκ

Ο πόλεμος στο Ιράκ ήταν εφαρμογή του δόγματος ΣΟΚ σε στρατιωτικό και οικονομικό πεδίο. Ο φόβος για τα μέσα μαζικής καταστροφής χρησιμοποιήθηκε για να αποδεχτεί η κοινή γνώμη την εισβολή στο Ιράκ. Στην πραγματικότητα επρόκειτο για τον έλεγχο των μεγάλων αποθεμάτων πετρελαίου (τρίτα στον κόσμο) και την κομβική γεωγραφική του θέση για την εγκατάσταση στρατιωτικών βάσεων. Το δόγμα «Σοκ και Δέος» με τη μορφή αστραπιαίου πολέμου θα προκαλούσε γρήγορη κατάρρευση του εχθρού. Δεν στοχεύει μόνο τις εχθρικές ένοπλες δυνάμεις, αλλά σύμφωνα με τους εμπνευστές του «την κοινωνία εν γένει», καθώς ο μαζικός φόβος είναι μια κομβική παράμετρος της εν λόγω στρατηγικής. Το «σοκ και δέος» δεν ήταν μια πολεμική στρατηγική όσο και μια επίδειξη ισχύος για παραδειγματισμό όσων τολμούσαν να αμφισβητήσουν με οποιονδήποτε τρόπο το κύρος των ΗΠΑ. Το «σοκ και δέος» εκτός από ψυχολογικό σχέδιο που πλήττει απ’ ευθείας τη βούληση του αντιπάλου να αντισταθεί, επιδιώκει την αποστέρηση και υπερφόρτωση των αισθήσεων με σκοπό τον αποπροσανατολισμό και την παλινδρόμηση του υποκειμένου.

Οι βομβαρδισμοί προκάλεσαν βαθιές πληγές στο Ιράκ, όμως ήταν κυρίως οι λεηλασίες που λύγισαν την ψυχή της χώρας. «Οι εκατοντάδες λαφυραγωγοί που έσπασαν πανάρχαια αγγεία, απογύμνωσαν χιλιάδες γυάλινες προθήκες και άρπαξαν χρυσά αντικείμενα και άλλες αρχαιότητες από το Εθνικό Μουσείο…Χάθηκε το 80% από το 170.000 αντικείμενα του μουσείου. Η Εθνική Βιβλιοθήκη στην οποία υπήρχαν αντίτυπα όλων των βιβλίων και των διδακτορικών διατριβών που είχαν δημοσιευτεί στο Ιράκ μετατράπηκε σε ερείπια. Εικονογραφημένα Κοράνια ηλικίας χιλίων ετών εξαφανίστηκαν από το Μουσείο Θρησκευτικών Υποθέσεων από το οποίο απέμεινε μόνο το καμένο εξωτερικό του κέλυφος…Η βαθιά μνήμη μιας ολόκληρης κουλτούρας, μιας κουλτούρας που συνεχιζόταν χιλιάδες χρόνια αφαιρέθηκε». (σελ. 452) Η μεγαλύτερη ωστόσο λεηλασία της χώρας ήταν οικονομική. Επεβλήθη νέα νομοθεσία για την οικονομία και νέο νόμισμα. Η φορολόγηση των εταιριών μειώθηκε από το 45% στο 15%. Οι ξένες εταιρίες μπορούσαν να κατέχουν ως και το 100% των περιουσιακών στοιχείων μιας ιρακινής επιχείρησης. Οι ξένοι επενδυτές μπορούσαν να εξάγουν το 100% των κερδών τους, ενώ οι συμβάσεις ανάθεσης έργων ήταν τουλάχιστον σαράντα ετών. Ανοίχτηκαν τα σύνορα για απεριόριστες εξαγωγές. Οι κατοχικές αρχές δήμευσαν 20 δις δολ. της εθνικής εταιρίας πετρελαίου να τα διαθέσουν κατά το δοκούν. Απαγορεύτηκε στην κεντρική τράπεζα του Ιράκ να χρηματοδοτεί κρατικές επιχειρήσεις. Τέλος σύμφωνα με αξιόπιστη μελέτη ο πόλεμος στο Ιράκ είχε ως συνέπεια να χάσουν τη ζωή τους 650.000 ιρακινοί ως τον Ιούλιο 2006. 

Οι αναλύσεις για τον πόλεμο του Ιράκ καταλήγουν συχνά στο συμπέρασμα ότι η εισβολή ήταν μια επιτυχία αλλά η κατοχή μια αποτυχία. Με την κατοχή εφαρμόστηκε πολιτική πλήρους ιδιωτικοποίησης της οικονομίας. Τα κεφάλαια που διατέθηκαν για την ανοικοδόμηση του Ιράκ δόθηκαν μόνο σε αμερικάνικες ιδιωτικές εταιρίες, ενώ τα υλικά κατασκευών (τσιμέντο, κά) όπως και οι εργάτες ήλθαν από το εξωτερικό στη λογική μιας «λυόμενης χώρας» που η συναρμολόγηση της θα γίνει στο Ιράκ. «Ούτε ένα δολάριο δεν δόθηκε στα ιρακινά εργοστάσια ώστε να ξαναρχίσουν να λειτουργούν, αποτελώντας τα θεμέλια για μια βιώσιμη οικονομία, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και χρηματοδοτώντας ένα σύστημα κοινωνικών υπηρεσιών». (σελ.466) Από το δημόσιο τομέα απολύθηκαν πάνω από 500.000 άτομα οι περισσότεροι στρατιωτικοί και πολλοί γιατροί, νοσοκόμες, δάσκαλοι, μηχανικοί κά. Η κατοχή του Ιράκ έγινε ένας αγωγός διοχέτευσης των δολαρίων των αμερικανών φορολογουμένων και των εσόδων από τις πωλήσεις του ιρακινού πετρελαίου, σε ξένες εταιρίες με εντελώς παράνομο τρόπο.

Στα πρώτα τριάμισι χρόνια της κατοχής του Ιράκ, οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ συνέλαβαν και φυλάκισαν πάνω από 61.500 ιρακινούς, ενώ 19.000 παρέμειναν κρατούμενοι. Μετά την εισβολή δεκάδες χιλιάδες διανοούμενοι-επιστήμονες δολοφονήθηκαν (πάνω από 300 ιρακινοί ακαδημαϊκοί και 2.000 γιατροί), ενώ πάνω από 4.000.000 εγκατέλειψαν την χώρα. Στις φυλακές εφαρμόζονταν συστηματικά βασανιστήρια. Κουβάδες με παγωμένο νερό, γερμανικά λυκόσκυλα που γάβγιζαν και έδειχναν τα δόντια τους, γροθιές και κλωτσιές, αποστέρηση αισθήσεων, εξαναγκασμός να στέκονται σε άβολες στάσεις, κά, καθώς συστηματικά ηλεκτροσόκ με γυμνά καλώδια. Δυστυχώς πολύ λίγο αναδείχτηκαν οι αγριότητες του συγκεκριμένου πολέμου στην πολιτισμένη Δύση και ήταν συγκριτικά μικρός ο βαθμός αλληλεγγύης που εκφράστηκε στον ιρακινό λαό.

Η καταστροφή του Ιράκ και τα συνακόλουθα σχέδια ανοικοδόμησης του είναι δύο όψεις του «καπιταλισμού της καταστροφής» που και στις δύο εκφάνσεις του οι ιδιωτικές εταιρίες παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Όσο περισσότερο διαρκούσε ο πόλεμος τόσο μετατρεπόταν σε ιδιωτικοποιημένο πόλεμο. Κατά τη διάρκεια του πρώτου Πολέμου του Κόλπου το 1991, ένας εργολάβος-μισθοφόρος αντιστοιχούσε σε 100 στρατιώτες. Το 2003 που ξεκίνησε η εισβολή, η αναλογία αυξήθηκε ένας εργολάβος-μισθοφόρος για 10 στρατιώτες και τρία χρόνια μετά την κατοχή ήταν 1 προς 3, ενώ μετά τα τέσσερα χρόνια κατοχής η αναλογία έγινε 1 προς 1,4. Στους αριθμούς αυτούς περιλαμβάνονται μόνο οι εργολάβοι-μισθοφόροι που εργάζονταν για την κυβέρνηση των ΗΠΑ και όχι για τα άλλα κράτη της συμμαχίας ή την ιρακινή κυβέρνηση και τις εργοληπτικές εταιρίες άλλων χωρών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις η αξία των μισθοφορικών-επιχειρήσεων ανέρχονταν σε 4 δις δολ. Έτσι με την ανάθεση τους σε εξωτερικούς προμηθευτές και την ιδιωτικοποίηση κάθε πτυχή της «καταστροφής» και «ανοικοδόμησης», δημιουργείται ένας αέναος κλειστός κύκλος κερδοφορίας. «Το σημερινό Ιράκ είναι ένα δημιούργημα της πενηντάχρονης σταυροφορίας για να ιδιωτικοποιηθεί ολόκληρος ο πλανήτης. Αντί να μας παραπλανούν οι δηλώσεις και αποκηρύξεις των δημιουργών του, οφείλουμε να το δούμε ως την πιο καθαρή ενσάρκωση της ιδεολογίας που το γέννησε». (σελ.483)

Επικαιρότητα του βιβλίου για την Ελλάδα

Ένας έλληνας αναγνώστης, διαβάζοντας το βιβλίο της Ναόμι Κλάϊν, εύλογα θα αναρωτηθεί αν το «δόγμα του ΣΟΚ» έχει καμιά σχέση με τα δρώμενα τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα. Χωρίς αμφιβολία η φιλοσοφία του «δόγματος ΣΟΚ» διαπερνά τα όσα συμβαίνουν στη χώρα, τα οποία αρχίζουν να τα βιώνουν και οι λαοί των ευρωπαϊκών χωρών ιδιαίτερα της περιφέρειας της ευρωζώνης. Με αφορμή τη διόγκωση δημόσιου χρέους και των ελλειμμάτων, προωθείται με τη μορφή Μνημονίων, μεταξύ εθνικών κυβερνήσεων και «τρόϊκας» (ΕΕ-ΔΝΤ-ΕΚΤ), μια «κοινωνική αντεπανάσταση» φέρνοντας την εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα σε συνθήκες ζωής και εργασίας των αρχών του 1900. Η συγκεκριμένη «αντεπανάσταση» δεν επιχειρεί μόνο τη βίαιη ανακατανομή εισοδήματος και πλούτου υπέρ του χρηματιστικού κεφαλαίου, αλλά αποτελεί συνολική αντιδραστική στροφή στη λειτουργία του καπιταλιστικού συστήματος σε εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο. Ειδικότερα η κρίση της Οικονομικής και Νομισματικής Ενοποίησης (ΟΝΕ) στην ΕΕ, επιχειρείται να ξεπεραστεί με νεοφιλελεύθερα «υλικά (αυστηροποίηση «Συμφώνου Σταθερότητας», «Μόνιμος Ευρωπαϊκός Μηχανισμός», «Σύμφωνο για το Ευρώ», κά) που οδηγούν σε κατάργηση θεμελιωδών κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων των εργαζόμενων και των λαών της Ευρώπης. Αυτήν την πολιτική του «σοκ και δέος» βιώνουν οι έλληνες και οι ευρωπαίοι εργαζόμενοι, οι οποίοι βρίσκονται σε φάση ανασύνταξης των δυνάμεων τους, ανάπτυξης μαχητικών αγώνων και αναψηλάφισης προοδευτικών δρόμων εξόδου από την κρίση και  ανατροπής του «νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού» με προοπτική το σοσιαλισμό. 

Τα όνειρα παίρνουν εκδίκηση

Όπως όλα τα θαύματα έτσι και το «θαύμα» του νεοφιλελευθερισμού (του καπιταλισμού της αυτορύθμισης χωρίς κρίσεις και αντιθέσεις) κράτησε μόνο τρεις μέρες, έστω κι αν ήταν δεκαετίες. Όταν πέθανε ο Φρίντμαν το 2006 σε ηλικία 94 ετών, το περιοδικό Fortune έγραψε ότι «το ρεύμα της ιστορίας ήταν μαζί του». Ωστόσο ο μύθος δεν κράτησε ούτε ένα χρόνο. Η φωτιά της χρηματοπιστωτικής κρίσης που άναψε το καλοκαίρι του 2007 στις ΗΠΑ, επεκτάθηκε γρήγορα σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες σηματοδοτώντας μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις του καπιταλισμού, γεγονός που σήμανε τη νεκρώσιμη καμπάνα του νεοφιλελευθερισμού. Έτσι η ιστορία επανέφερε στο προσκήνιο με μεγαλύτερη ένταση το δίλημμα «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα». Δεν είναι τυχαίο ότι ένα μήνα μετά το θάνατο το Μίλτον Φρίντμαν, το Δεκέμβριο 2006, οι ηγέτες της Λατινικής Αμερικής συναντήθηκαν στην πόλη Κατσαμπάμπα της Βολιβίας, όπου πριν αρκετά χρόνια μια λαϊκή εξέγερση εναντίον της ιδιωτικοποίησης του νερού, είχε εξαναγκάσει την πολυεθνική Bechtel να φύγει από τη χώρα. 

Ο μαρξιστής πρόεδρος Μοράλες άνοιξε τις εργασίες της διάσκεψης με την υπόσχεση ότι έχει έλθει η ώρα να κλείσουν «οι ανοιχτές φλέβες της Λατινικής Αμερικής». Επρόκειτο για μια μνεία στο βιβλίο του Εδουάρδο Γκαλεάνο, μια λυρική αφήγηση της βίαιης καταλήστευσης που μετέτρεψε μια πλούσια ήπειρο σε φτωχή. Σήμερα οι χώρες της Λατινικής Αμερικής (Βενεζουέλα, Βολιβία, Ισημερινός, Ελ Σαλβαδόρ, Νικαράγουα) και από δίπλα η Κούβα) εφαρμόζουν σχέδια που ανακόπηκαν βίαια με τις λόγχες των όπλων στο παρελθόν, προωθώντας προοδευτικούς μετασχηματισμούς με ριζοσπαστικό-σοσιαλιστικό προσανατολισμό στα πλαίσια της «Μπολιβαριανής Πρωτοβουλίας» (ALBA), για τη δημιουργία μιας οικονομικής ένωσης όλων των χωρών του Νότιου Κώνου. Πρόκειται για μια ένωση που βρίσκεται στον αντίποδα της νεοφιλελεύθερης ζώνης ελευθέρου εμπορίου (NAFTA) που προωθούν οι ΗΠΑ στην αμερικάνικη ήπειρο, την πιο προωθημένη αμφισβήτηση της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης. Η ιστορία δεν έχει πει ακόμα τον τελευταίο της λόγο κι αυτός σίγουρα δεν θα είναι ο «λόγος» του νεοφιλελευθερισμού.

Αδύναμες πλευρές του βιβλίου, δεν μειώνουν τη σημασία του

Αξιολογώντας συνολικά το βιβλίο της Ναόμι Κλάϊν, δεν μπορεί να μην αναγνωρίσει τη σημαντική προσφορά του στη σύγχρονη ιδεολογική διαπάλη με το νεοφιλελευθερισμό. Ωστόσο από την άποψη της «εναλλακτικής λύσης», η φερέγγυα απάντηση δεν βρίσκεται στην επιστροφή στον «ρυθμιζόμενο καπιταλισμό» των κεϋνσιανών δογμάτων, παρ’ ότι διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα στο κοινωνικό πεδίο. Ξεκινώντας από την αναγκαιότητα του ελέγχου και ρύθμισης των αγορών, της δικαιότερης κατανομής εισοδήματος και πλούτου, την τόνωση της ανάπτυξης και αύξησης της απασχόλησης, μια πολιτική προοδευτικής εξόδου από την κρίση πρέπει να δίνει προοπτική στη κίνηση των σύγχρονων κοινωνιών προς το σοσιαλισμό και την υπέρβαση συνολικά του καπιταλισμού ως κοινωνικο-ιστορικού σχηματισμού. 

                                                                                 10.4.2011

 * O Γιάννης Τόλιος είναι διδάκτωρ οικονομικών επιστημών.

                                                                                                         

ΠΗΓΗ: http://www.ytolios.gr/keimeno.php?ei=anak&id=266