2012, ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ:

 Εάν δεν βρεθεί σύντομα λύση, η Ευρώπη θα διαλυθεί, ενώ θα ξεσπάσουν πολλοί διαφορετικοί πόλεμοι, μπροστά από τις πόρτες των σπιτιών μας – οι οποίοι θα ενταθούν από ένα κύμα μεταναστών που θα εισβάλλει στην πλούσια Δύση – Μέρος Ι

Του Βασίλη Βιλιάρδου*

“Για να μπορέσει η Ελλάδα όχι μόνο να ξεφύγει από την κρίση, αλλά να τα καταφέρει να γίνει η ωραιότερη, η πλουσιότερη και η πιο πολιτισμένη χώρα του κόσμου (άρθρο μας), όπως αξίζει σε όλους τους Έλληνες, πρέπει να ξέρει τι θέλει, να το θέλει πραγματικά και να προσπαθήσει να το επιτύχει με όλες τις δυνάμεις της – εντός του 2012 και μέσα στο Ευρώ, όχι μόνο επειδή έχει ανάγκη την Ενωμένη Ευρώπη για την ασφάλεια της, αλλά και γιατί η έξοδος της, κάτω από τις σημερινές συνθήκες, θα ήταν απλά μία ομολογία συλλογικής αποτυχίας: μία πληγή, η οποία πάρα πολύ δύσκολα θα έκλεινε στο μέλλον.

Εάν θέλουμε να τα καταφέρουμε, μπορούμε να το κάνουμε, χρησιμοποιώντας στην ανάγκη δικά μας μέσα – ενώ οφείλουμε να προσέξουμε στο μέλλον, απαιτώντας από οποιαδήποτε κυβέρνηση επιλέξουμε, από την ΕΕ επίσης, τη συμμετοχή μας στις βασικές αποφάσεις, οι οποίες θα αφορούν το μέλλον μας. Η εγκατάσταση της άμεσης δημοκρατίας στην Ελλάδα είναι απόλυτη προτεραιότητα αφού, σε αντίθεση με όλες τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης, η Ελληνική κρίση οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στην Πολιτική – πολύ λιγότερο σε άλλους παράγοντες, όπως για παράδειγμα πολιτιστικούς, κοινωνικούς ή οικονομικούς. Σε κάθε περίπτωση, έχουμε την άποψη ότι, μετά το πρώτο εξάμηνο του 2012 θα τελειώσει η κρίση χρέους στην Ευρωζώνη – είτε διατηρηθεί το κοινό νόμισμα, όπως εμείς τουλάχιστον ελπίζουμε, είτε όχι. Το ίδιο θα συμβεί και στην Ελλάδα – η ύφεση θα ολοκληρωθεί δηλαδή, είτε χρεοκοπήσει λόγω πολιτικής ανικανότητας, είτε όχι. Τέλος, η αλληλεγγύη μεταξύ των χωρών-μελών της ΕΕ και των κοινωνικών τάξεων, μπορεί να εξασφαλίσει το μέλλον όλων μας: μέσα από μία «λειτουργικότερη» αναδιανομή των εισοδημάτων και των περιουσιακών στοιχείων, η οποία θα οδηγήσει ξανά στην αύξηση της απασχόλησης και στην ανάπτυξη”.

Ανάλυση

Περίληψη: Οι μεγάλες ευθύνες της χώρας μας, οι γερμανικές ευθύνες, τα δήθεν ευεργετικά αποτελέσματα της υιοθέτησης εθνικών νομισμάτων, η δικτατορία των τραπεζών, η σημασία της ΕΚΤ για την έξοδο της Ευρωζώνης από την κρίση, η γερμανική πληθωριστική υστερία, ο πλούτος των εθνών (πίνακες με την κατανομή των περιουσιακών στοιχείων ανά τον κόσμο), η αναγκαιότητα της αναδιανομής εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων για την επιβίωση της Δύσης, οι τεράστιες μελλοντικές απειλές για τις πλούσιες χώρες, η υποχρέωση άμεσης, ριζικής επίλυσης των οικονομικών προβλημάτων και οι προβλέψεις μας για το 2012.    

Κανένας δεν ισχυρίζεται ότι, εμείς οι Έλληνες είμαστε άμοιροι ευθυνών για όλα όσα συμβαίνουν στην οικονομία μας – για τη διαπλοκή, για τη διαφθορά, για την απίστευτη έλλειψη προγραμματισμού, για την ανυπαρξία επιχειρηματικού πλαισίου, για την ανεπάρκεια της πολιτικής, για τον αντιπαραγωγικό δημόσιο τομέα, για τη μειωμένη φορολογική συνείδηση (αν και οφείλεται κυρίως στη μηδενική σχεδόν ανταποδοτικότητα των φόρων), για τα ελλείμματα και για τα χρέη.

Εν τούτοις, τίποτα από όλα αυτά δεν νομιμοποιεί τις απίστευτες επιθέσεις των γερμανικών κυρίως ΜΜΕ και τον σκόπιμο διασυρμό της χώρας μας, με στόχο την τοποθέτηση της διεθνούς κοινής γνώμης εναντίον μας – γεγονότα που σίγουρα δεν διευκολύνουν τις όποιες προσπάθειες εξυγίανσης της οικονομίας μας, οι οποίες θα ήταν σημαντικά ευκολότερες, εάν η Γερμανία εξοφλούσε αυτά που μας οφείλει (πολεμικές επανορθώσεις).  

Άλλωστε, δεν είναι άμοιρη ευθυνών και η Γερμανία για τη διαφθορά στη χώρα μας – αφού η γερμανική ιδίως βιομηχανία ήταν αυτή, η οποία διέφθειρε «ανερυθρίαστα» και χωρίς κανέναν ηθικό ενδοιασμό, για ολόκληρες δεκαετίες τις κυβερνήσεις μας. Η Siemens, η MAN, η Daimler και η Thyssen/HDW, οι τέσσερις αυτοί μεγάλοι βιομηχανικοί όμιλοι, έχουν γράψει αναμφίβολα «Ιστορία διαφθοράς» στην Ελλάδα.

Ας μην ξεχνάμε δε ότι, οι πολεμικές βιομηχανίες της Γερμανίας δεν είχαν κανένα πρόβλημα να πλημμυρίσουν με όπλα μία χώρα, την πρώτη σε κατά κεφαλήν εξοπλιστικό κόστος μεταξύ όλων των χωρών του ΝΑΤΟ, η οποία δεν είχε φυσικά τη δυνατότητα να τα πληρώνει. Ακόμη και το 2010, όταν η Ελλάδα δήλωνε αδυναμία πληρωμών, ενώ γινόταν εισαγγελικές έρευνες για τα τεράστια σκάνδαλα διαφθοράς, η Γερμανία την υποχρέωσε να αγοράσει δύο υποβρύχια – να χρεωθεί δηλαδή με 1 δις €, παρά το ότι ήταν ουσιαστικά χρεοκοπημένη. Περαιτέρω, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, εάν η Ελλάδα δεν επιβαρυνόταν με εξοπλιστικά προγράμματα, όπως όλοι οι υπόλοιποι «εταίροι» της, το δημόσιο χρέος της δεν θα ξεπερνούσε σήμερα το 60% του ΑΕΠ της – παρά την κακή διαχείριση των οικονομικών της, από όλες ανεξαιρέτως τις κυβερνήσεις της τα τελευταία 30 χρόνια (ίσως οφείλουμε να σημειώσουμε εδώ ότι, η μείωση των εξοπλιστικών προγραμμάτων μας θα ήταν ουτοπική, εάν εξερχόμαστε από την ΕΕ – ενώ η έξοδος από την Ευρωζώνη προϋποθέτει την έξοδο από την ΕΕ). 

Ολοκληρώνοντας την εισαγωγή μας, αυτός που απειλεί να καταστρέψει την Ευρωζώνη δεν είναι προφανώς η Ελλάδα, αλλά ο απίστευτα παράλογος «χρηματοπολιτικός δογματισμός» της γερμανικής κυβέρνησης – η οποία υπεραμύνεται των τραπεζών (εγκρίνοντας τον απεριόριστο δανεισμό τους από την ΕΚΤ με 1%, την αγορά ομολόγων του δημοσίου με άνω του 5% ή/και τη διάσωση τους από τους Ευρωπαίους φορολογουμένους), απαγορεύοντας παράλληλα στα κράτη να «απολαύσουν» ανάλογες διευκολύνσεις. Ουσιαστικά δηλαδή, η Γερμανία (σε καμία περίπτωση οι Γερμανοί Πολίτες, οι οποίοι υποφέρουν τα πάνδεινα από την ηγεσία τους) είναι αυτή, η οποία συνεχίζει να ενισχύει τις τράπεζες, εις βάρος των κρατών και των Πολιτών της Ευρώπης – αυτή η οποία έχει επιβάλλει τη δικτατορία των τραπεζών, προφασιζόμενη την «επιβουλή» των αγορών και τις «αιμοβόρες» επιθέσεις του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος (ενδεχομένως στα πλαίσια της αντιπαράθεσης της με τις Η.Π.Α. και την Κίνα, με στόχο την απολυταρχική ηγεσία της Ευρώπης, ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο).        

Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΔΡΑΧΜΗ

Ανεξάρτητα από τα παραπάνω, όλοι όσοι υποστηρίζουν την επιστροφή στη δραχμή, πόσο μάλλον χωρίς τη «μεσολάβηση» ενός άλλου νομίσματος και μίας άλλης κεντρικής τράπεζας (θα μπορούσε να είναι η ελβετική κεντρική τράπεζα και το φράγκο ή κάποιο άλλο νόμισμα, εάν δεν ήθελε κανείς το δολάριο και τη Fed), δεν είναι δυνατόν να μην γνωρίζουν ότι, κάτι τέτοιο θα ήταν καταστροφικό, εν μέσω μίας κρίσης δανεισμού και χρέους – η οποία έχει αναγκάσει τη χώρα μας να αποκοπεί από τις αγορές. Εν τούτοις, έχουν ένα καταλυτικό επιχείρημα, με το οποίο δύσκολα μπορεί κανείς να αντιπαρατεθεί: πρόκειται για μία λύση, η οποία εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από εμάς – για μία εθνικά υπερήφανη λύση, η οποία τουλάχιστον θα εξασφάλιζε την αξιοπρέπεια και την ελευθερία μας. Εάν λοιπόν, όπως ισχυρίζονται οι υπέρμαχοι της δραχμής, δεν θέλουμε να γίνουμε προτεκτοράτο της Γερμανίας, εάν προέχει η εθνική μας κυριαρχία, αφού είναι αδύνατον να υπάρξει ισότιμη συνύπαρξη όλων των χωρών εντός της Ευρωζώνης, καθώς επίσης επειδή είναι ανέφικτη η πολιτική και δημοσιονομική ένωση της Ε.Ε., στα «πρότυπα» των Η.Π.Α., πόσο μάλλον αφού πρόκειται καθαρά για μία Ευρώπη των τραπεζών και του Καρτέλ, πως είναι δυνατόν να παραμείνουμε κράτος-μέλος και πως μπορούμε να περιμένουμε συμφέρουσες για τη χώρα μας αποφάσεις, οι οποίες προϋποθέτουν την ανύπαρκτη αλληλεγγύη και τη βοήθεια των ισχυρών της ένωσης;

Χωρίς να ισχυριζόμαστε ότι υπάρχουν εύκολες λύσεις ή καθαρές απαντήσεις στα παραπάνω, εμείς έχουμε την άποψη ότι, εάν θέλουμε να διατηρήσουμε σε κάποιο βαθμό το βιοτικό μας επίπεδο και την εθνική μας κυριαρχία, οφείλουμε να αγωνισθούμε με στόχο την «εξομάλυνση» της Ευρωζώνης – ξεκινώντας από τη μεθοδική επίλυση των δικών μας προβλημάτων. Η γεωπολιτική μας θέση, η ανεπάρκεια της πολιτικής μας ηγεσίας (η οποία δεν πρόκειται να αλλάξει απλά και μόνο με την υιοθέτηση της δραχμής), το δημόσιο χρέος, τα «δίδυμα ελλείμματα», καθώς επίσης τα υπόλοιπα δυσμενή μεγέθη της οικονομίας μας, είναι πολύ δύσκολο να μας επιτρέψουν ένα βιώσιμο, ελεύθερο μέλλον, εάν τυχόν εγκαταλείψουμε μονομερώς την Ευρωζώνη. Όσον αφορά τώρα τα δήθεν ευεργετικά αποτελέσματα της υιοθέτησης ενός εθνικού νομίσματος, τα οποία εστιάζονται κυρίως στην υποτίμηση του (αύξηση της ανταγωνιστικότητας λόγω μείωσης του εργατικού κόστους και, κατ’ επακόλουθο, μείωσης των τιμών των εγχώριων προϊόντων και υπηρεσιών – αύξηση των τιμών των εισαγομένων), έχουμε τη γνώμη ότι, έχει περάσει πλέον εκείνη η εποχή, κατά την οποία «κοροϊδεύονταν» οι εργαζόμενοι – με το «εργαλείο» της πληθωριστικής υποτίμησης των μισθών τους. Η εσωτερική, ξεκάθαρη υποτίμηση, η οποία σήμερα επιχειρείται, έχει ακριβώς τα ίδια πλεονεκτήματα – με εξαίρεση το ότι, γίνεται αμέσως αντιληπτή από τους εργαζομένους.

Εν τούτοις, το πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι το ύψος των μισθών (συμμετέχουν με συντελεστή 1 στο παραγόμενο προϊόν, όταν στη Γερμανία ο συντελεστής είναι 1,7), αλλά η παραγωγικότητα των εργαζομένων – η οποία είναι πάρα πολύ χαμηλή τόσο στο δημόσιο, όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Ένα επίσης μεγάλο πρόβλημα είναι η ανυπαρξία παραγωγικών επενδύσεων, από τις οποίες εξαρτάται κυρίως η πολυπόθητη ανάπτυξη – γεγονός που οφείλεται αφενός μεν στη χαμηλή παραγωγικότητα των εργαζομένων, αφετέρου στη γραφειοκρατία, καθώς επίσης στην έλλειψη σταθερού/ορθολογικού επιχειρηματικού και φορολογικού πλαισίου. Όλα αυτά τα προβλήματα, όπως και πολλά άλλα, μεταξύ των οποίων θεωρούμε ως σημαντικότερο την πολιτική ανεπάρκεια ή/και τη διαφθορά, δεν πρόκειται να λυθούν «ως εκ θαύματος», απλά και μόνο με την επιστροφή στη δραχμή. Αντίθετα, πρόκειται για μία επίπονη, μακρόχρονη διαδικασία, η οποία δεν επιβαρύνεται σημαντικά από τη συμμετοχή μας στο κοινό νόμισμα – ενώ είναι δυνατόν να ωφεληθεί η Ελλάδα, εάν η Ευρωζώνη εκλογικευθεί και εάν ασχοληθεί σοβαρά με τα προβλήματα των επί μέρους οικονομιών της (κάτι που θεωρούμε εξαιρετικά πιθανόν να συμβεί εντός του 2012).  

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΤ

Όλοι συμφωνούν σχετικά με το ότι η Ευρωζώνη δεν πρόκειται να επιβιώσει, χωρίς την εγγύηση της ΕΚΤ για τα ομόλογα δανεισμού των κρατών. Επειδή όμως η ΕΚΤ δεν έχει τη δυνατότητα να αγοράζει κρατικά ομόλογα (επιτρέπεται μόνο στη δευτερογενή αγορά), αφού απαγορεύεται από τη συμφωνία του Μάαστριχτ, ο μοναδικός δρόμος είναι η εκχώρηση μίας τραπεζικής άδειας στο μηχανισμό σταθερότητας (EFSF) – έτσι ώστε να δανείζεται αυτός χρήματα από την ΕΚΤ και να αγοράζει τα ομόλογα εκείνων των χωρών, οι οποίες αδυνατούν να απευθυνθούν στις αγορές, δανειζόμενες με βιώσιμα επιτόκια. Φυσικά, ο μηχανισμός σταθερότητας θα αγόραζε ομόλογα δημοσίου, υπό την προϋπόθεση της παρουσίασης και εφαρμογής προγραμμάτων εξυγίανσης των προϋπολογισμών, εκ μέρους των κυβερνήσεων των χωρών, οι οποίες θα απευθυνόταν στον ίδιο για δανεισμό (το ενδεχόμενο αυτό θα διευκόλυνε και τη Γερμανία, η κεντρική τράπεζα της οποίας δανείζει τις άλλες κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης μέσω της ΕΚΤ – γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα την έκθεση της σε επισφαλείς πιστώσεις, ύψους περί τα 500 δις €).   

Η γερμανική ηγεσία όμως αντιδράει σε μία τέτοια προοπτική ισχυριζόμενη ότι, θα επρόκειτο για μία «μονεταριστική αντιμετώπιση» του δημοσίου χρέους και για μία «άδεια εκτύπωσης χρημάτων» στην ΕΚΤ – προφανώς αιτιολογημένα, αφού πράγματι θα συνέβαινε κάτι τέτοιο. Εν τούτοις, αυτό ακριβώς κάνουν και έκαναν οι ιδιωτικές εμπορικές τράπεζες ανέκαθεν: δανείζονται χρήματα από την ΕΚΤ με χαμηλά επιτόκια και τα δανείζουν στα κράτη, αγοράζοντας τα ομόλογα τους – με αρκετά μεγάλα ποσοστά κέρδους. Στη συνέχεια, τοποθετούν τα ομόλογα σαν εγγύηση στην ΕΚΤ, λαμβάνουν νέα δάνεια, τα δανείζουν ξανά στα κράτη κοκ. – κάτι που ερμηνεύεται ως ένα διαρκές πρόγραμμα επιδότησης του τραπεζικού κλάδου, αφού οι τράπεζες κερδίζουν χρήματα, χωρίς να επενδύουν ούτε ένα σεντς από τα ίδια κεφάλαια τους. Επομένως η δημιουργία χρημάτων από το πουθενά, με κέρδη για τις τράπεζες, είναι θεμιτή κατά τη δογματική Γερμανία – ενώ παραδόξως δεν συμβαίνει το ίδιο, εάν η δημιουργία χρημάτων λειτουργεί μέσα από ένα κοινό τραπεζικό ινστιτούτο (ΕΚΤ), τα κέρδη του οποίου μοιράζονται από τους Πολίτες των κρατών-μελών της Ευρωζώνης! Η αιτία είναι, πάντοτε κατά τη Γερμανία, το ότι, η αύξηση των χρημάτων, με «εντολή» της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας, δημιουργεί υποχρεωτικά πληθωρισμό – επομένως, πρόκειται για μία μεγάλη κοινωνική αδικία, αφού σε τελική ανάλυση ο (υπέρ)πληθωρισμός επιβαρύνει δυσανάλογα Πολίτες και κράτη. Η στρατηγική όμως αυτή, παρά το ότι λειτουργεί σε πάρα πολλές χώρες (Η.Π.Α., Ιαπωνία, Ελβετία, Μ. Βρετανία κλπ.), δεν έχει οδηγήσει στον πληθωριστικό Αρμαγγεδώνα, στον οποίο αναφέρεται η Γερμανία – πιθανότατα επειδή το νέο χρήμα που δημιουργείται, εξισορροπεί τα μειωμένα έσοδα των κρατών, τα οποία οφείλονται στην ύφεση των οικονομιών τους. Επομένως, τις προστατεύει από την πλήρη κατάρρευση, ενώ δεν τις απομονώνει από τις αγορές – γεγονός που τεκμηριώνεται από το ότι, η Βρετανία δανείζεται με χαμηλότερα επιτόκια, σε σχέση με τη Γερμανία, παρά το τεράστιο έλλειμμα του προϋπολογισμού της, το οποίο είναι πολλαπλάσιο του γερμανικού.

Περαιτέρω, όλες οι ευρισκόμενες σε κρίση Οικονομίες, εντός και εκτός της Ευρωζώνης, είναι πολύ μακριά από την πλήρη εκμετάλλευση των παραγωγικών δυνατοτήτων τους – μπορούν δηλαδή να παράγουν πολύ περισσότερα, από αυτά που μπορούν να πουλήσουν, χωρίς να χρειαστούν νέες επενδύσεις. Επομένως, η δημιουργία (εκτύπωση) χρημάτων θα μπορούσε τότε μόνο να προκαλέσει πληθωρισμό, εάν η εξ αυτής μεγαλύτερη παροχή πιστώσεων θα είχε σαν αποτέλεσμα μία πολύ ισχυρή «πυροδότηση» της Ζήτησης, η οποία θα οδηγούσε σε πολύ υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης – οπότε σε νέες επενδύσεις, για την κάλυψη των παραγωγικών κενών. Όμως, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται πουθενά στον ορίζοντα – εάν δε προκύψει, θα μπορούσε αμέσως να διορθωθεί, με τη βοήθεια υψηλότερων επιτοκίων. 

Η ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΥΣΤΕΡΙΑ

Συνεχίζοντας, η μάλλον «υστερική» προειδοποίηση (warning), όσον αφορά τους κινδύνους ενός υπερπληθωρισμού, τους οποίους επισημαίνουν διαρκώς πολλοί Γερμανοί τραπεζίτες και οικονομολόγοι (κυρίως μέλη της ΕΚΤ ή της Bundesbank), παρά το ότι αρκετά χρόνια πριν από το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης δεν έκαναν απολύτως τίποτα (αν και γνώριζαν ότι, οι εμπορικές τράπεζες σχεδόν διπλασίασαν την προσφερόμενη ποσότητα χρήματος, αυξάνοντας δραματικά την παροχή πιστώσεων), είναι «ψευδεπίγραφη» – ενώ εξυπηρετεί προφανώς άλλες σκοπιμότητες. Η τότε έντονα επεκτατική πιστωτική πολιτική των εμπορικών τραπεζών, οδήγησε αναμφίβολα στην πληθωριστική αύξηση των τιμών των ακινήτων – καθώς επίσης άλλων περιουσιακών στοιχείων. Με αυτόν τον τρόπο δημιούργησαν, ιδίως οι γερμανικές τράπεζες, «τιμολογιακές φούσκες», στο σπάσιμο των οποίων, καθώς επίσης στην ύφεση που το ακολούθησε, οφείλεται η έκρηξη του δημοσίου χρέους χωρών όπως η Ισπανία και η Ιρλανδία – στην Ελλάδα, αντίθετα, δεν έπεσε στην παγίδα ο ιδιωτικός τομέας, γεγονός που τεκμηριώνεται από τον ελάχιστο συγκριτικά δανεισμό του, αλλά ο δημόσιος (μέσα από τον τεράστιο δανεισμό του για έργα υποδομής, για τους Ολυμπιακούς αγώνες, για τα υπερβολικά εξοπλιστικά προγράμματα κλπ. – κυρίως προς όφελος της γερμανικής και γαλλικής βιομηχανίας). Η αδιαφορία αυτή απέναντι στις οικονομικές αλληλεπιδράσεις, συνεχίζεται με την ίδια ένταση και τον ίδιο «δογματισμό» από τη σημερινή κυβέρνηση της Γερμανίας – η οποία προωθεί καταστροφικά προγράμματα λιτότητας, «υπό την «αιγίδα» της Κομισιόν και της ΕΚΤ. Η επικέντρωση στη μείωση των δαπανών και στην εσωτερική υποτίμηση των μισθών, χωρίς κανενός είδους αναπτυξιακή πολιτική, υποσκάπτει σταθερά την πιστοληπτική ικανότητα όλων των χωρών-μελών της Ευρωζώνης – παρά το ότι είναι γνωστό πως σε μία Οικονομία, οι δαπάνες του ενός είναι τα έσοδα του άλλου.

Προφανώς, εάν τόσο τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις, όσο και το δημόσιο μειώνουν ταυτόχρονα τα έξοδα τους, τότε εκμηδενίζεται η Ζήτηση, καθώς επίσης το ΑΕΠ – επομένως, γίνονται όλοι μαζί φτωχότεροι, ενώ το δημόσιο χρέος σε απόλυτα μεγέθη, πόσο μάλλον ως ποσοστό επί του ΑΕΠ, αυξάνεται συνεχώς. Ακριβώς αυτό συμβαίνει σήμερα σε όλη την Ευρωζώνη, στην οποία έχουν επιβληθεί «δρακόντεια» μέτρα λιτότητας – ακριβώς σε αυτόν το λόγο οφείλεται η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης των περισσοτέρων χωρών της, καθώς επίσης η απώλεια της εμπιστοσύνης των αγορών, η οποία οδηγεί σε υψηλότερα επιτόκια, σε μεγαλύτερα ελλείμματα, τα οποία εκβάλλουν σε μεγαλύτερα χρέη κοκ. Φυσικά ισχύει το ότι, εάν το δημόσιο χρέος είναι τόσο μεγάλο (όπως στην Ελλάδα και στην Ιταλία), η εξυπηρέτηση των τόκων επιβαρύνει δυσανάλογα την οικονομική δυνατότητα της χώρας – οπότε τα νέα δάνεια δεν αποτελούν λύση. Εν τούτοις, τα χρέη δεν είναι σε καμία περίπτωση ανεξάρτητα μεγέθη – τα χρέη του ενός δηλαδή, είναι η περιουσία του άλλου, γεγονός που αποσιωπούν σκόπιμα οι υπέρμαχοι της πολιτικής λιτότητας.

* Βασίλης Βιλιάρδος  (copyright), Αθήνα, 26. Δεκεμβρίου 2011, viliardos@kbanalysis.com. Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος και συγγραφέας, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου.

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2502.aspx?mid=562743

Συνέχεια στο Μέρος ΙΙ

Όνειρα οξύφωνα

Του Γιάννη Ποταμιάνου

Μέσα στις θαλασσινές σπηλιές

            κλώθει το κύμα τη βουή του

Εκεί που στύβει η πέτρα

                                 το ζουμί της,

κι’ ο ασβεστόλιθος

                     ιδρώνει σταλακτίτες,

εκεί λουλουδίζουν στο σκοτάδι

              τα λουλούδια του ερέβους

 Μέσα στις θαλασσινές σπηλιές

                 που ξαπλωμένη η φώκια

νείρεται την απεραντοσύνη,

αμέριμνο το κύμα

               αποκοιμίζει τ’ όνειρό μου

Μέσα στις θαλασσινές σπηλιές

     που παφλάζει το ακατανόητο,

εκεί τ’ αυτιά των κοχυλιών

αφουγκράζονται το παράλογο

                                 των ανέμων

Μέσα στις θαλασσινές σπηλιές,

η απεραντοσύνη

                κρύβεται στο γαλάζιο

και το γαλάζιο με κυριεύει

                                 μέσα κι  έξω

Μέσα στις θαλασσινές σπηλιές,

γλύφει το κύμα το κορμί μου

και σμιλεύει

     τους εσώτερους βράχους μου

 λαγνοβοώντας

                      με  όνειρα οξύφωνα

Μα σαν πέσει η νύχτα,

ως κρώζον χειρόπτερο

                    ανιχνεύω την ηχώ μου

και  πετώ μες το σκοτάδι

να αφουγκραστώ τις μαρμαρυγές

                                   των αστεριών

          7 Αυγούστου 2011,  Γιάννης Ποταμιάνος

Απ’ τον Παπαδήμο στη χρεωκοπία;

Της Μαρίας Κόρδα

Κάθε θαύμα τρεις μέρες λέει ο λαός μας. Τα «ευαγγέλια χαράς» απ’ τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης της διαπλοκής κράτησαν μέχρι τη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 9^ης Δεκεμβρίου. Πλέον τα ρεπορτάζ μιλούν για τα «όργανα που άρχισαν» στο εσωτερικό της συγκυβέρνησης. Ορισμένοι τίτλοι εφημερίδων, όπως «κυβέρνηση σε αφασία» ή «κυβέρνηση σε εφεδρεία» είναι πολύ χαρακτηριστικοί του όλου κλίματος.

Οικογενειακοί καυγάδες

Αν και τα θέματα που φαίνεται ότι αποτελούν αγκάθια για τη συνοχή της κυβέρνησης είχαν θιγεί – και κατ’ ουσίαν είχαν ανοίξει – ήδη απ’ τη συζήτηση για τον προϋπολογισμό του 2012, τα τελευταία 24ωρα επιστρέφουν με μεγαλύτερη δριμύτητα. Τρία είναι τα επίμαχα σημεία στα οποία φαίνεται να επικεντρώνονται οι ενδοκυβερνητικές τριβές.

Είτε αυτές εκφράζονται μεταξύ των υπουργών, είτε μεταξύ των κομμάτων που στηρίζουν τη συγκυβέρνηση, είτε και στο εσωτερικό του καθενός εξ’ αυτών των κομμάτων. Το πρώτο είναι ο χρονικός ορίζοντας των εκλογών και η παράταση της κυβερνητικής θητείας. Σε συνδυασμό με αυτό, προέκυψε προσφάτως και το δεύτερο, που είναι η αλλαγή της σύνθεσης του υπουργικού συμβουλίου και οι δυνατότητες ανασχηματισμού που διαθέτει ο κ. Λουκάς Παπαδήμος. Και το τρίτο, αλλά όχι έσχατο, είναι το αν μπορεί να πάρει νέα μέτρα αυτή η κυβέρνηση ή αν τα νέα μέτρα θα πρέπει να παρθούν μετά από εκλογές.

Υπέρμαχος της παράτασης της θητείας και της διεύρυνσης της αποστολής της κυβέρνησης Παπαδήμου είναι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κ. Γιώργος Παπανδρέου. Σ’ αυτή την κατηγορία πρέπει να προστεθεί και ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ κ. Γιώργος Καρατζαφέρης που έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ του ανασχηματισμού της. Απ’ την άλλη ο πρόεδρος της ΝΔ κ. Αντώνης Σαμαράς, ενώ λέει πως δεν κοιμάται «με τον ημερολόγιο αγκαλιά», διαμηνύει την ίδια ώρα «2 μήνες θητεία ακόμα και τέλος».

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός οικονομικών κ. Ευάγγελος Βενιζέλος αρκείται στο να μη διαταράσσει τις σχέσεις του με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, προκειμένου να εξασφαλίσει το δαχτυλίδι της διαδοχής. Ενώ το θέμα του βίου της κυβέρνησης έχει διχάσει την ομάδα των τεσσάρων του ΠΑΣΟΚ, καθώς ο κ. Αντρέας Λοβέρδος έχει πάρει αποστάσεις από τις τοποθετήσεις της κ. Άννας Διαμαντοπούλου.

«Πολεμική κυβέρνηση»

Απ’ την πλευρά του, το Μέγαρο Μαξίμου όταν άρχισε να φουντώνει η συζήτηση για τη συνοχή, το βίο και την αποστολή της κυβέρνησης, αρκέστηκε να στείλει μέσω του κυβερνητικού εκπροσώπου κ. Παντελή Καψή, το μήνυμα ότι ο κ. Παπαδήμος δεν είναι υπό την κηδεμονία των κομμάτων. Πάντως ο στενός συνεργάτης του Πρωθυπουργού, υπουργός επικρατείας κ. Γιάννης Σταυρόπουλος διεμήνυσε ότι «Πουθενά στις προγραμματικές δηλώσεις δεν υπάρχει ημερομηνία εκλογών, ούτε και ο πρωθυπουργός μίλησε ποτέ για συγκεκριμένη ημερομηνία εκλογών». Πρόσθεσε ότι «Η κυβέρνηση λειτουργεί μόνο ένα μήνα. Δεν μπορώ να έχω σαφή εικόνα αν με λιγότερους υπουργούς θα λειτουργούσε καλύτερα το σχήμα» και ξεκαθάρισε ότι «Αν το δημόσιο συμφέρον επιβάλλει την λήψη νέων μέτρων, τότε θα ληφθούν νέα μέτρα».

Η αιτία των οικογενειακών καυγάδων

Το όλο πρόβλημα δε βρίσκεται στο χρόνο της θητείας της παρούσας κυβέρνησης συνεργασίας, ούτε στο εύρος των αρμοδιοτήτων της. Ανάγεται στην ίδια την αποστολή της και το σκοπό για τον οποίο συγκροτήθηκε. Και πιο συγκεκριμένα η ρίζα του προβλήματος είναι οι δυσκολίες εφαρμογής των αποφάσεων της συνόδου κορυφής της ΕΕ της 26^ης  Οκτωβρίου.

«Σε μια ιδιότυπη σύντομη “παρένθεση” πριν από την τελική “κάθαρση του δράματος” βρίσκεται η διαχείριση της ελληνικής κρίσης. Τόσο για την τρόικα όσο και για την ελληνική κυβέρνηση, είναι πλέον κοινό μυστικό ότι το ελληνικό πρόγραμμα προσαρμογής με τις μέχρι σήμερα παραδοχές και τη δομή του έχει καταρρεύσει και είναι πλέον μη ανατάξιμο. Ταυτόχρονα, το haircut και η ανταλλαγή των ελληνικών ομολόγων (PSI) οδηγούνται σε πλήρες αδιέξοδο, με αποτέλεσμα να είναι στον αέρα το νέο χρηματοδοτικό πακέτο, η νέα δανειακή σύμβαση και το νέο μνημόνιο.

 Στο πλαίσιο όλων αυτών, οι Έλληνες διαπραγματευτές αντιμετώπισαν αυτή τη φορά μια “άλλη” τρόικα: “χαλαρή”, διεκπεραιωτική, “αδιάφορη”, σχεδόν… παραιτημένη. Ωστόσο, πρόκειται μόνο για τη νηνεμία πριν από την καταιγίδα. Μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου θα κριθεί αν η Ελλάδα θα παραμείνει στο ευρωπαϊκό “παιχνίδι” ή αν η “κάθαρση” θα επέλθει με υποχρεωτικό PSI, ώστε η ελληνική οικονομία να πιάσει “πάτο” και στη συνέχεια να αναγεννηθεί εκ της τέφρας της… Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που ο κ. Βενιζέλος κατελήφθη από διάθεση “απόδρασης”, ύστερα από το “Βατερλό” της τελευταίας συνάντησης για την ανταλλαγή των ομολόγων». [1]

Ο χρόνος των εκλογών, η σύνθεση και το εύρος των αρμοδιοτήτων της κυβέρνησης συνεργασίας εκφράζουν τα νέα αδιέξοδα στα οποία έχει περιέλθει η κυρίαρχη τάξη στην Ελλάδα και η πολιτική της ελίτ.  Στην πραγματικότητα έχουμε περιέλθει σε μια νέα φάση της πολιτικής κρίσης,[2] που εκφράστηκε με τη διαδοχή της κυβέρνησης Παπανδρέου απ’ τη συγκυβέρνηση Παπαδήμου και σοβεί στο έδαφος της οικονομικής κρίσης του καπιταλισμού και των κοινωνικών αδιεξόδων που παράγουν οι πολιτικές διαχείρισής της.

Σύμφωνα με τον ισχυρό άνδρα της Deutsche Bank Γιόζεφ Άκερμαν, [3] το μεγαλύτερο αγκάθι που κολλάει τις διαπραγματεύσεις είναι η μεταφορά του ελληνικού χρέους στο αγγλικό-αποικιοκρατικό δίκαιο που αξιώνουν οι δανειστές για να δεχτούν haircut 50% στην ονομαστική αξία των ελληνικών ομολόγων που κατέχουν. Σ’ αυτά πρέπει να προστεθούν το επιτόκιο και το είδος των νέων μετοχών μετά την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Ωστόσο το μεγαλύτερο πρόβλημα φαίνεται ότι βρίσκεται αλλού. Βρίσκεται στην πορεία της ευρωζώνης, την οποία δεν μπορεί να εγγυηθεί κανείς. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι επίσημο προσχέδιο του EFSF [4] προειδοποιούσε τους επενδυτές για κίνδυνο διάσπασης ή και διάλυσης της ζώνης του ευρώ. Η συγκεκριμένη ρήτρα όπως φαίνεται οδεύει προς κατάργηση,[5] αλλά σε κάθε περίπτωση το πρόβλημα παραμένει.

Έτσι λοιπόν το ευρώ και το χρέος συνεχίζουν ν’ αποτελούν κεντρικό πρόβλημα του ελληνικού καπιταλισμού και της οικονομικής του βιωσιμότητας. Επί της ουσίας αυτό που φοβάται η άρχουσα τάξη της χώρας είναι η διαδοχή της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους από μια ανεξέλεγκτη χρεωκοπία που θα περιλαμβάνει και έξοδο απ’ το ευρώ, κατ’ επιλογήν των εταίρων της. Γι’ αυτό και το μεγαλύτερο αγκάθι στις διαπραγματεύσεις για το PSI  είναι το δίκαιο που θα διέπει τα νέα ομόλογα που θ’ αντικαταστήσουν τα παλιά. Και αν συμπεριλάβει κανείς τις ίδιες τις δομικές αδυναμίες της ευρωζώνης τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο δύσκολα για την ελληνική αστική τάξη. Σε κάθε περίπτωση υπό αυτούς τους όρους η όποια νέα δανειακή σύμβαση έρθει δεν θα αρκεστεί να είναι ακόμα πιο επαχθής απ’ την προηγούμενη. Θα θέτει τη χώρα και το λαό σε καθεστώς μακρόχρονου διεθνούς οικονομικού ελέγχου αντίστοιχου με αυτόν του 1898.

Στην πραγματικότητα το πολιτικό σύστημα της χώρας βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα γόρδιο δεσμό που επειδή είναι ανίκανο, φύσει και θέσει, να τον κόψει, προσπαθεί εναγωνίως να τον λύσει ενώ ξέρει πως δε γίνεται. Το μόνο που καταφέρνει είναι να σφίγγει τη θηλιά στο λαιμό του ελληνικού λαού. Σε σημείο που αδυνατεί να αναπνεύσει όλη η χώρα συμπεριλαμβανομένου και του ίδιου του αστικού πολιτικού συστήματος. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι αυτή τη στιγμή η πολιτική ελίτ της χώρας και το σύστημα που εκπροσωπεί έχει πρόβλημα υπαρξιακό και αδυνατεί, όσο δε φαντάζεται κανείς, να τ’ αντιμετωπίσει. Το τραγικό για το λαό μας, είναι ότι οι ανησυχίες του συντριπτικά μεγαλύτερου μέρους της αριστεράς σε όποια εκδοχή της, δεν είναι απλά υπαρξιακές, αλλά έχουν περάσει στη σφαίρα της μεταφυσικής.  Μισόλογα στο ευρώ και (σ)το χρέος δε χωράνε… 

Παραπομπές

 [1] Εφημερίδα «Ο Κόσμος του Επενδυτή», Σάββατο 17 Δεκεμβρίου 2011.

[2] Βλέπε «Η 18η Μπρυμαίρ του Λουκά Παπαδήμου», 23 Νοεμβρίου 2011 http://www.inprecor.gr/index.php/archives/137146

[3] http://www.inprecor.gr/index.php/archives/145581

[4] http://www.inprecor.gr/index.php/archives/145524

[5]  http://news.in.gr/economy/article/?aid=1231142183

ΠΗΓΗ: 20 Δεκεμβρίου 2011, http://www.inprecor.gr/index.php/archives/146701

Κρίσις Οικονομική ή κρίσις του Θεού; – Μέρος ΙΙ

Ομιλία* του Μητρ. Προικοννήσου Ιωσήφ**

Συνέχεια από το Μέρος Ι

Παραπομπάς εις Αγίους

Αλλ’ ας έλθουμε τώρα στην έννοια της λέξεως «Κρίση», με την οποία χαρακτηρίζουμε τη σύγχρονη οδυνηρή συγκυρία. Τη χρησιμοπούμε σήμερα με την ιατρική έννοια του όρου: Δηλαδή ως απότομη και οξεία εμφάνιση συμπτωμάτων μιάς παθογένειας, με προφανείς κινδύνους. Ασφαλώς υπάρχουν και άλλες έννοιες του όρου, όπως: Γνώμη, εκτίμηση, αποτίμηση, εκλογή, επιλογή, προτίμηση, δοκιμή δεξιότητας ή δύναμης, έκβαση ή αποτέλεσμα μιάς υποθέσεως, ενός γεγονότος κ.λπ. Υπάρχει όμως και η δικανική έννοια: Δίκη, δικαστική απόφαση! Και βεβαίως, στη συνάφεια αύτη υπάρχει και ο Κριτής, έγγειος ή θείος. Η τελευταία αυτή σημασία φρονώ ταπεινά ότι τεροιάζει περισσότερο στα δεδομένα πού μας απασχολούν.

Μας είχε διδάξει ενωρίτατα και πολύ καθαρά ο Θεός ότι: «Εγώ ειμί Κύριος ο Θεός σου… ουκ έσονται σοι θεοί έτεροι πλην εμού. Ου ποιήσεις σεαυτώ είδωλον ουδέ παντός ομοίωμα, όσα εν τω ουρανώ άνω και όσα εν τη γη κάτω και όσα εν τοις ύδασιν υποκάτω της γης. ου προσκυνήσεις αυτοίς ουδέ μή λατρεύσης αυτοίς» (Έξοδ. Κ’ 1-5). Μας είχε εκ νέου προειδοποιήσει: «Ουδείς δύναται δυσί κυρίοις δουλεύειν. ή γαρ τον ένα μισήσει και τον έτερον αγαπήσει, ή ενός ανθέξεται και του ετέρου καταφρονήσει. Ου δύνασθε Θεώ δουλεύειν και μαμωνά» (Ματθ. Στ΄ 24). Η λέξη μαμωνάς είναι αραμαϊκή και σημαίνει κέρδος (συνηθέστερα ανέντιμο), λύτρα δωροδοκία, αποζημίωση, πάντοτε με μια αίσθηση αναξιοπρέπειας και τίνος ηθικά επιλήψιμου. Παραπέρα δηλώνει τον υλικό πλούτο και την αρρωστημένη προσκόλληση σ’ αυτόν. Σημαίνει τελικά πλεονεξία, την οποία ο Απόστολος Παύλος απερίφραστα εχαρακτήρισε ως ειδωλολατρία (Κολ. Γ΄ 5).

Η πλεονεξία παραγκωνίζει τον Θεό δίνοντας προτεραιότητα στα υλικά αγαθά, ωσάν αυτά να μπορούν να στηρίξουν την ελπίδα του ανθρώπου για ζωή. Ο πλεονέκτης προσκολλάται αρρωστημένα στα υλικά αγαθά, αφοσιώνεται στην απόκτηση, την αύξηση ή διατήρησή τους και ξεχνά ολότελα τον τροφοδότη και ζωοδότη Θεό. Η ύλη έγινε η θρησκεία του, ο χαμοθεός του, αυτήν εμπιστεύεται, δηλαδή πιστεύει, γι΄ αυτήν κάνει τα πάντα. «Ο αγαπών αργύριον, ούτως ως αγαπάν ώφειλε Κύριον τον Θεόν εξ όλης της ψυχής», λέει ο Μέγας Βασίλειος, «ο τοιούτος αντί του δουλεύειν τω Κυρίω, δουλεύει τω μαμωνά, το τω Θεώ οφειλόμενον της αγάπης μέτρον επί το άργύριον μεταθείς. Διά τούτο γίνεται η πλεονεξία ειδωλολατρία επειδάν τα τω Κυρίω προσφερόμενα δώρα επί τα γήινα μετενέγκη» (Εις τον Προφ. Ησαΐαν, κεφ. 1, PG 30, 212 CD). Δυστυχώς στην εποχή μας θα ακουόταν εξαιρετικά επίκαιρος ο λόγος του προ ολίγων ημερών εορτάσαντος Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου: «Οι πολλοί περί την των χρημάτων μαίνονται συλλογήν και τον Θεόν μισήσαντες αγαπώσι τον μαμωνάν» (Περί Κατανύξεως Α’, ΕΠΕ 28,634).

Προετίμησαν την χρυσή εικόνα του μαμωνά

Η λατρεία του μαμωνά είναι η μεγάλη αμαρτία των ημερών μας! Τί άλλο μαρτυρεί η λύσσα με τις ατέλειωτες επενδύσεις, τα χρηματιστήρια, τις μετοχές, τα χαρτοφυλάκια, τα ρέπος, τα ομόλογα, τις ρευστοποιήσεις, τα θαλασσοδάνεια, τις μεγαλοπιστώσεις, τα συναλλαγματικά παιγνίδια, την ακαριαία παρακολούθηση των διεθνών αγορών, των επιτοκίων, των συναλλαγών, της τιμής του χρυσού, του σκαμπανεβάσματος των αξιών κ.τ.τ.; Όποιος έχει όμματα πνευματικά βλέπει ότι μπροστά μας «έστηκεν εικών χρυσή, η του μαμωνά τυραννίς», όπως θάλεγε και πάλι ο θείος Χρυσόστομος (Κατά Ματθαίον Α’, ΕΠΕ 9,154). Εικόνα Ναβουχοδονοσώρειος εν πεδίω Δεηρά, την οποία «έκνοον πρόσταγμα τυράννου δυσσεβούς» καλεί επίμονα σε διαρκή προσκύνηση. Και οποίος έχει «ώτα ακούειν», μέσα από τα πολυμέσα, την τηλεόραση, το διαδίκτυο, τον τύπο, το ραδιόφωνο κ.λπ., ακούει τον πονηρό κήρυκα με διάτορη φωνή να εντέλλεται: «Υμίν λέγεται, λαοί, φυλαί, γλώσσαι· η αν ώρα ακούσητε της φωνής της σάλπιγγος, σύριγγάς τε και κιθάρας, σαμβύκης και ψαλτηρίου και συμφωνίας και παντός γένους μουσικών, άπτοντες προσκυνείτε τη εικόνι τη χρυσή η έστησεν Ναβουχοδονόσώρ ο βασιλεύς» (Δαν. Γ 4-5).

Οι περισσότεροι ενέδωσαν «και εγένετο ότε ήκουσαν οι λαοί της φωνής της σάλπιγγος, σύριγγάς τε και κιθάρας, σαμβύκης και ψαλτηρίου και συμφωνίας και παντός γένους μουσικών, πίπτοντες πάντες οι λαοί, φυλαί, γλώσσαι προσεκύνουν τη εικόνι τη χρυσή, η έστησε Ναβουχοδονόσωρ ο βασιλεύς» (Δαν, Γ, 7) στη Wall Street, στα Χρηματιστήρια, στις Τράπεζες, στα ανταλλακτήρια, στα σαράφικα, στα αεριτζήδικα της Νέας Υόρκης, της Αθήνας, του Λονδίνου, του Τόκυο, του Χόνγκ-Κόνγκ, του Πεκίνου, των Βρυξελλών, της Φραγκφούρτης, του Παρισιού κ.λπ. Ελάχιστοι είναι με τη μερίδα των αγίων Τριών Παίδων! Οι περισσότεροι προτίμησαν την εικόνα τη χρυσή, τον μαμωνά. Άλλοι ενεργώς και δημοσία και γυμνή τη κεφαλή και άλλοι υποκαρδίως, ρίχνοντας κρυφά προς το μέρος της το θυμίαμα της επιθυμίας.

Επέλεξαν την ειδωλολατρίαν

Οι πάντες, σχεδόν, «φιλαργυρίαν νοσούντες, την πάντων κακών αίτίαν» (Γρηγ. Παλαμάς: ομιλ. ΛΘ’ Εν Λιτή, ΕΠΕ 10, 500-502), «εματαιώθησαν εν τοις διαλογισμοίς αυτών και εσκοτίσθη η ασύνετος αυτών καρδία· φάσκοντες είναι σοφοί εμωράνθησαν, και ήλλαξαν την δόξαν του αφθάρτου Θεού» (Ρωμ α’, 22-23) – μετήλλαξαν δηλ. την λατρεία του μόνου αληθινού Θεού μ’ εκείνην του ειδώλου της απάτης του πλούτου, της ύλης, του χοός. Παραδόθηκαν «εις νουν αδόκιμον» και όχι μόνο συμπεριφέρθηκαν όπως πιο πριν με επώδυνη ειλικρίνεια μας διεζωγράφισε ο Μητροπολίτης Μεσογαίας, αλλά διέπραξαν και το άκρον άωτον της αμαρτίας, δηλ. την ειδωλολατρία! Δεν στοχάσθηκαν τουλάχιστον πώς η ύλη, ο πλούτος, το συνάλλαγμα, είναι «ολιγοχρόνιον κτήμα· αγνώμων οικέτης, αιμοβόρος και ανδροφόνος· ποταμίων ρευμάτων μιμείται φύσιν» (Ιω. Χρυσόστομος: Εις το «Μη φοβού όταν πλουτήση άνθρωπος», Α’, ΕΠΕ 8Α, 276-278) ή εκείνο πού τόσο όμορφα λέει με ηδυσμένο ποιητικό λόγο ο Θεολόγος Γρηγόριος: «Τα δε χρήματα παίζει πλανώντα την φιλόπλουτον νόσον, άλλοις επ’ άλλω προσγελάν πεφυκότα, πόρνης απίστου τον τρόπον μιμούμενα, πολλούς εραστάς ποικίλως μωκωμένης, συνόντα, και φεύγοντα, και κολλώμενα, τούτοις, εκείνοις, ουδενί δε γνησίως. Το γαρ βέβαιον ουκ έχει πλούτου φύσις, λάβροις θαλάσσης κύμασιν εικασμένη, κυρτουμένοις, πίπτουσιν αστάτω φορά» (Έπη εις ετέρους Η’, Προς Σέλευκον, ΕΠΕ 11, 136-138). Ήδη η πόρνη εκείνη τους ξεγέλασε, ο θησαυρός έφυγε από τα χέρια τους, κατακρήμνισε τα όνειρά τους, διέλυσε τα σχέδια τους, ετσάκισε τα φτερά τους κι έφερε τόση δυστυχία στην ανθρωπότητα! «Ο πεποιθώς επί πλούτω ούτος πεσείται» (Παροιμ. ια’, 28)’, έλεγε η Γραφή, αλλά ποιος άκουε;

Και τώρα, οι προστιθέντες καρδίαν στον ρέοντα πλούτο (Ψαλμ. Ξα’ 11), δηλαδή «οι την εικόνα προσκυνήσαντες, όψονται το πυρ αυτοίς θηρίου χαλεπώτερον παντός επιπηδών και καθέλκον ένδον» (Ιω. Χρυσόστομος: Κατά Ματθαίον Α’, ένθ. ανωτ.). Μόνο πού στο πύρ αυτό μαζί με τα ξερά καίγονται ήδη και τα χλωρά. Μαζί με τους χρυσολάτρες, τους παραδόπιστους, τους χαμοθεόδουλους, εκείνους πού για χάρη του μπεζαχτά αδίκησαν πολλούς, επάτησαν επί πτωμάτων, ευτέλισαν θεσμούς, απομύζησαν την ικμάδα λαών και χωρών ολοκλήρων, υφίστανται τις συνέπειες της μεγάλης αμαρτίας και πολλοί λιγότερο υπεύθυνοι, και κάποιοι λίγοι ανεύθυνοι. Κρίση! Συμφορά!…

                                                             Ο Μιχαήλ Άγγελος στην αψίδα του ιερού ζωγραφίζει τη "Δευτέρα παρουσία"

Ακούστε τον σύγχρονον Άγιον Ζίτσης και Αχρίδος

Θα μου επιτρέψετε στο σημείο αυτό να δανειστώ τα φώτα ενός συγχρόνου Αγίου, του Επισκόπου Ζίτσης και Αχρίδος Νικολάου Βελιμίροβιτς (†1956), του «Νέου Χρυσοστόμου» της Σερβικής Εκκλησίας, ο οποίος έζησε την Παγκόσμια Οικονομική Ύφεση του 1929. Κάποιος ιερέας Κόναν του έγραψε ρωτώντας τον από πού προερχόταν η κρίση εκείνη και τί εσήμαινε αυτή. Του απάντησε, μεταξύ άλλων: «Η ‘crisis’ [κρίση] είναι ελληνική λέξη και σημαίνει ‘δίκη’… Έως τώρα οι ευρωπαϊκοί λαοί χρησιμοποιούσαν τη λέξη ‘δίκη’, άντί για τη λέξη ‘κρίση’, οπότε και να τους εύρισκε κάποια συμφορά. Τώρα η καινούργια λέξη αντικατέστησε την παλιά, και το κατανοητό έγινε ακατανόητο. Όταν γινόταν ξηρασία, πλημμύρα, πόλεμος η έπεφτε επιδημία, όταν έρριχνε χαλάζι, γίνονταν σεισμοί, πνιγμοί και άλλες συμφορές, λέγανε: ‘Θεία δίκη’! Και αυτό σημαίνει: κρίση μέσα από ξηρασίες, κρίση μέσα από πλημμύρες, μέσα από πολέμους, μέσα από επιδημίες κ.λπ. Και τη σημερινή χρηματικο-οικονομική δυσκολία ο λαός την θεωρεί ως θεία δίκη, όμως δεν λέει η δίκη αλλά η κρίση. Έτσι ώστε η δυσκολία να πολλαπλασιάζεται με το να γίνεται ακατανόητη! Εφόσον όσο ονομαζόταν με την κατανοητή λέξη ‘δίκη’, ήταν γνωστή και η αιτία, λόγω της οποίας ήρθε η δυσκολία, ήταν γνωστός και ο Δικαστής, ο Οποίος επέτρεψε την δυσκολία, ήταν γνωστός και ο σκοπός της επιτρεπόμενης δυσκολίας. Μόλις όμως χρησιμοποιήθηκε η λέξη ‘κρίση’, λέξη ακαταλαβίστικη σε όλους, κανείς δεν ξέρει πιά να εξηγήσει ούτε για ποιό λόγο, ούτε από Ποιόν, ούτε ως προς τί; Μόνο σ’ αυτό διαφέρει η τωρινή κρίση από τις κρίσεις, πού προέρχονται από την ξηρασία ή την πλημμύρα ή τον πόλεμο ή την επιδημία ή τους πνιγμούς ή κάποιους άλλους πειρασμούς. Με ρωτάς για την αίτια της τωρινής κρίσης ή της τωρινής θείας δίκης! Η αιτία είναι πάντοτε η ίδια. Η αιτία για τις ξηρασίες, τις πλημμύρες, τις επιδημίες και άλλα μαστιγώματα της γενιάς των ανθρώπων, είναι η αίτια και για την τωρινή κρίση. Η αποστασία των ανθρώπων από τον Θεό! Με την αμαρτία της Θεο-αποστασίας, οι άνθρωποι προκάλεσαν αυτή την κρίση, και ο Θεός την επέτρεψε, ώστε να ξυπνήσει τους ανθρώπους, να τους κάνει ενσυνείδητους, πνευματικούς, και να τους γυρίσει προς Εκείνον. Στις μοντέρνες αμαρτίες· μοντέρνα και η κρίση. Και όντως ο Θεός χρησιμοποίησε μοντέρνα μέσα, ώστε να το συνειδητοποιήσουν οι μοντέρνοι άνθρωποι: χτύπησε τις τράπεζες, τα χρηματιστήρια, τις οικονομίες, το συνάλλαγμα των χρημάτων. Ανακάτωσε τα τραπέζια στις συναλλαγές σ’ όλο τον κόσμο, όπως κάποτε στο ναό των Ιεροσολύμων. Προξένησε πρωτόγνωρο πανικό μεταξύ εμπόρων και αυτών, πού ανταλλάσσουν το χρήμα. Προκάλεσε σύγχυση και φόβο. Όλα αυτά τα έκανε, για να ξυπνήσουν τα υπερήφανα κεφαλάκια των σοφών της Ευρώπης και της Αμερικής, για να έλθουν εις εαυτούς και να πνευματικοποιηθούν. Και από την άνεση και το αγκυροβόλημα στα λιμάνια της υλικής σιγουριάς να θυμηθούμε τις ψυχές μας, να αναγνωρίσουμε τις ανομίες μας και να προσκυνήσουμε τον Ύψιστο Θεό, τον Ζώντα Θεό» (Δρόμος δίχως Θεό δεν αντέχεται. Αθ. 2008, σσ. 33-35). Νομίζω ότι ο Άγιος τα λέει κατά γράμμα και σ’ εμάς για τη σημερινή κρίση. Δεν έχω καμμιά αμφιβολία. Έτσι είναι ακριβώς! Κι όπως ο θείος Γρηγόριος ο Παλαμάς θα επέλεγε: «Διά ταύτα και τα τοιαύτα παιδευόμεθα, και έτι παιδευθησόμεθα». Ναι, θ’ ακολουθήσουν κι άλλα, «την μεν γαρ των επηρειών λύσιν ποθούμεν τε και ζητούμεν, τοις δε πταίσμασι δι’ α παιδευόμεθα και προστίθεμεν» (Ομιλία ΛΘ’ Εν Λιτή, ΕΠΕ 10, σσ. 500-502).

Δυστυχώς δέν φαίνεται μετάνοια στον ορίζοντα, παρά το ότι αντικειμενικά, είτε μας αρέσει είτε όχι, αυτή είναι η μόνη λύση. Η θεία δίκη, λοιπόν, θα συνεχίζεται. Μέχρι πότε; Πάλι θα ζητήσω από τον Άγιο Νικόλαο την απάντηση: Όσο το πνεύμα των ανθρώπων παραμείνει δίχως αλλαγή. Ώσπου οι υπερήφανοι υπαίτιοι αυτής της κρίσης να παραιτηθούν μπροστά στον Παντοδύναμο. Ώσπου οι άνθρωποι και οι λαοί να θυμηθούν την ακαταλαβίστικη λέξη ‘crisis’, να τη μεταφράσουν στη γλώσσα τους, ώστε με αναστεναγμό και μετάνοια να φωνάξουν: «η Θεία δίκη»! (ένθ. ανωτ., σσ. 35-36). Εύχομαι η μέρα αυτή να μη αργήσει! Σας ευχαριστώ».

* Ομιλία του «Σεβ. Μητροπολίτη Προικοννήσου κ. Ιωσήφ εις ημερίδα του Παγκρητίου Συνδέσμου Θεολόγων, η οποία επραγματοποιήθη την 19ην Νοεμβρίου, εις το Πνευματικόν Κέντρον Παναγίας Μπεντεβή, παρουσία του Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ. Ειρηναίου».

ΠΗΓΗ: Εφημερίδα Oρθόδοξος Τύπος», Αριθμός Φύλλου 1905, Έτος ΝΑ’, 9 Δεκεμβρίου 2011. Το είδα: 19 Δεκεμβρίου 2011,  http://www.pemptousia.gr/2011/12/…8D/

**  Ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Προικοννήσου, Ὑπέρτιμος καὶ Ἔξαρχος πάσης Προποντίδος κ. Ἰωσήφ(κατὰ κόσμον Ἐμμανουὴλ Ἀντ. Χαρκιολάκης) ἐγεννήθη εἰς Σητείαν Κρήτης τὸ 1955, ὅπου καὶ ἐπεράτωσε τὰς ἐγκυκλίους σπουδάς του. … Ολόκληρο το «βιογραφικό» του στην επίσημη ιστοσελίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, εδώ.

Κρίσις Οικονομική ή κρίσις του Θεού; – Μέρος Ι

Ομιλία* του Μητρ. Προικοννήσου Ιωσήφ**

Σεβασμιώτατε, Αγαπητοί πατέρες και αδελφοί, Κύριε Πρόεδρε του Παγκρητίου Συνδέσμου Θεολόγων, Αγαπητοί συνάδελφοι Θεολόγοι!

Κατ’ αρχήν ευχαριστώ θερμότατα τον Σύνδεσμό σας για την ευγενή πρόσκληση να είμαι σήμερα ανάμεσα σας ως ομιλητής, καθώς και τον Σεβ. Αρχιεπίσκοπο Κρήτης και πνευματικό πατέρα όλων μας κ. Ειρηναίο για την προφρόνως και ευγενώς, όπως πάντα, παρασχεθείσα ευλογία του, τόσο για να λειτουργήσω στα όρια της θεοσώστου Επαρχίας του, όσο και για να σας μιλήσω. Είμαι δέσμιος της αγάπης όλων σας! Θα προσπαθήσω να δώσω, όσο μπορώ, μια απάντηση στο ερώτημα: «Κρίση οικονομική η Κρίση του Θεού;»

Στις ζοφερές ημέρες μας όλοι μιλούμε για την «Κρίση», πού ενέσκηψε και μας ταλανίζει, τόσο εδώ στην Ελλάδα, όσο και στην Ευρώπη και σε άλλες χώρες του κόσμου. Πέντε μέχρι στιγμής ευρωπαίοι πρωθυπουργοί κατέρρευσαν άδοξα μέσα στη δίνη αυτής της κρίσης. Χιλιάδες άνθρωποι βρέθηκαν ξαφνικά αντιμέτωποι με το φάσμα της οικονομικής καταστροφής, της ανεργίας και της φτώχειας, ενώ πολλοί έχουν κιόλας φτάσει στο απονενοημένο διάβημα. Ήδη μιλούν για εκατοντάδες αυτοκτονίες την τελευταία διετία στην πατρίδα μας, άμεσα συναρτημένες με την περιλάλητη κρίση.

Τα ΜΜΕ συνήθως τις αποσιωπούν και από μια έποψη ίσως καλώς πράττουν. Οι μισθοσυντήρητοι και οι συνταξιούχοι του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα είδαν το μισθό και τη σύνταξη τους να περιορίζεται άγρια. Οι υπεύθυνοι διαχειριστές της ζωής και του μέλλοντός μας συμπεριφέρονται σαν μαθητευόμενοι μάγοι, λαμβάνουν σπασμωδικές αποφάσεις, φάσκουν και αντιφάσκουν, σήμερα αποφασίζουν κάτι και αύριο το αναιρούν, υπόσχονται, αυτοδιαψεύδονται και τραυματίζουν καθημερινά το ηθικό και την αξιοπρέπειά μας. Οι φόροι και τα τέλη έρχονται σαν καταιγίδα, αυξάνονται συνέχεια με γεωμετρική πρόοδο και εισπράττονται εκβιαστικά, χωρίς μάλιστα να λαμβάνεται κάποια μέριμνα για δίκαιη κατανομή τους. «Το κράτος διεκδικεί συνέχεια τα δάκρυα και το αίμα μας», όπως σωστά παρατήρησε σε εγκύκλιο του ο Μητροπολίτης Μεσογαίας Νικόλαος, «χωρίς καμιά ελπίδα και εγγύηση», ενώ «προσφέρει στο λαό πολύ λιγότερα απ΄ όσα του απαιτεί» (Εγκύκλ. 63/30-9-2011).

Το Κοινωνικόν Κράτος – Η διανομή και οι άστεγοι

Το περίφημο «κοινωνικό κράτος», όπως το γνωρίζαμε αρχίζει να συρρικνώνεται ταχύτατα και να αποσύρρεται από το προσκήνιο. Μ’ αυτά και μ’ αυτά, κυριολεκτικά «ισοπεδωθήκαμε στο μηδέν της περιουσίας μας και στο τίποτα της αξιοπρέπειάς μας» (ένθ’ ανωτ.). Η κατάθλιψη, το πονηρό πνεύμα της λύπης, όπως την ονομάζει ο Άγιος Κασσιανός ο Ρωμαίος, είναι κατόπιν τούτων η ευρύτατα ενδημούσα νόσος και στον τόπο μας, και μάλιστα στα μεγάλα αστικά κέντρα, ενώ η κατανάλωση των σχετικών ψυχοφαρμάκων έχει αυξηθή δραματικά. Οι ειδήσεις, του εσωτερικού και του εξωτερικού, πού βομβαρδίζουν κάθε ώρα τ’ αυτιά μας και τα μάτια μας, προξενούν όχι ανησυχία, αλλά κυριολεκτικά πανικό! Ένα δαιμονικό γαϊτανάκι οικονομικής και κοινωνικής καταρρεύσεως ξετυλίγεται στην Ευρώπη, στην Αμερική και σ’ άλλες χώρες της σφαίρας, στο οποίο η μικρή Ελλάς έχει, δυστυχώς, κεντρικό ρόλο. Οι πολιτικοί, πού ήκιστα αδίκως, θεωρούνται ανεπαρκείς, αναξιόπιστοι και κυριολεκτικά «χαλασοχώρηδες» κατά Παπαδιαμάντην, συγκεντρώνουν πάνω τους την μήνιν και τα πυρά των αγανακτησμένων και απελπισμένων. Θυμηθήτε τα γεγονότα της 28ης Οκτωβρίου. Κύματα αγανακτησμένων πολιτών κάθε ηλικίας, κοινωνικής τάξεως και μορφωτικού επιπέδου, κατακλύζουν τις πλατείες και των ελληνικών πόλεων, όπως και των μεγαλουπόλεων του εξωτερικού, διαμαρτυρομένων έντονα για τη διάχυτη δυστυχία. Συλλαλητήρια επί συλλαλητηρίων και διαδηλώσεις επί διαδηλώσεων διοργανώνονται για να υψώσουν διάτορη φωνή απογνώσεως. Η κρατική εξουσία τους δείχνει άγρια τα δόντια της. Η διανόηση κάνει τις αναλύσεις και τις εκκλήσεις της σε διάφορους τόνους, αλλά δεν καταφέρνει να ξορκίσει τη σύγχυση. Τα εκκλησιαστικά συσσίτια των απόρων πού διοργανώνουν αξιέπαινα πολλές ενορίες μας, αποτελούν τη μόνη, συχνά, ελπίδα για να αντιμετωπίσουν το φάσμα της πείνας ολοένα και περισσότεροι συνάνθρωποι, αξιοπρεπείς μέχρι χθες νοικοκύρηδες. Οι άστεγοι πολλαπλασιάζονται συνεχώς και μάλιστα εν καιρώ χειμώνος.

Η κοινωνία… παραμιλά

Οι περισσότεροι, πού κυκλοφορούν στους δρόμους συμπεριφέρονται νευρωτικά, είναι έτοιμοι να εκραγούν ή δείχνουν αφηρημένοι, με τον νου να ταξιδεύει αλλού. Στις συζητήσεις, ακόμη και των απλούστερων στο καφενείο ή στο χωριό, μπήκαν νέοι όροι όπως: Μνημόνιο, Μεσοπρόθεσμο, Goldman Sachs, οίκοι αξιολόγησης, σπρέντς, ασφάλιστρα κινδύνου, επιτόκια, ΔΝΤ, Ευρωζώνη, Τρόικα, διάθεση ομολόγων, δημοσιονομική εξυγίανση, εκταμίευση της δόσης κ.ά.π. Όλοι κουβεντιάζουν για το αν το Μνημόνιο είναι στην πραγματικότητα το Μνημόσυνο της Ελλάδος όπως την ξέραμε. Αν το Μεσοπρόθεσμο είναι απλώς προοίμιο πολλών άλλων μεταμεσοπροθέσμων και μακροπροθέσμων στραγγαλιστικών μέτρων πού σαν οδοστρωτήρες θα περάσουν πάνω από τον ταλαίπωρο λαό μας. Αν θα πρέπει να μείνουμε στο ευρώ ή να επιστρέψουμε στη σεμνή δραχμούλα μας. Αν αξίζει να παραμένουμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή να αποχωρήσουμε. Αν αντέχει το οικοδόμημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τεκτονικό σεισμό πού το σείει (Ιταλία, Πορτογαλλία, Ισπανία, Ιρλανδία, Ισλανδία κ.λπ. κ.λπ), ή αν θα καταρρεύσει καταπλακώνοντάς μας όλους κάτω από τα ερείπιά του.

Οι άπληστοι τραπεζίται

Αν η Αμερική, η Ρωσία ή η Κίνα μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της καταστάσεως. Όλοι γίνονται αυτοχειροτόνητοι οικονομικοί και κοινωνικοί αναλυτές και διεθνολόγοι και αποφαίνονται ανάλογα. Πολλοί αναζητούν ήδη μια χώρα, για να μεταναστεύσουν, και μάλιστα νέοι, πού βλέπουν εδώ τα φτερά τους και τα όνειρα τους τραγικά ψαλλιδισμένα και ασφυκτιούν. Στην Κύπρο έχουν κιόλας κατευθυνθή πολλοί, στις διάφορες δυτικοευρωπαϊκές χώρες άλλοι, αρκετοί αναζητούν καλλίτερες συνθήκες στη γείτονα Τουρκία, ενώ πάρα πολλοί αναζητούν τους γνωστούς παλαιότερους μεταναστευτικούς «παραδείσους» της Αυστραλίας και της Αμερικής. Ασφαλώς δεν πρόκειται για ανειδίκευτους χειρώνακτες αλλά συχνά για ανθρώπους με πανεπιστημιακά πτυχία, με γλώσσες, με διδακτορικά κ.τ.τ. Κατάσταση γενικώς σουρρεαλιστική, τραγική, θρήνου και οιμωγής άξια, κυριολεκτικά δαιμονική. Αυτά είναι γνωστά σε όλους. Και όλοι αναζητούν τη ρίζα του μεγάλου κακού στην πριν από δυόμιση χρόνια κατάρρευση της Lehman Brothers στη Νέα Υόρκη και στις περιπέτειες (και αθλιότητες) των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της Wall Street, με τα λεγόμενα «Golden Boys» να επισύρρουν στις κεφαλές τους τα αναθέματα των θυμάτων από κάθε γωνιά της γης. Θεωρούν ότι εδώ, στους άπληστους μεγαλοτραπεζίτες και στα μοχλευμένα λογιστικά τους κεφάλαια, στο αμέτρητο «χρήμα-αέρα», στα λιμνάζοντα ομόλογα (η αγορά ομολόγων είναι σε αξία πέντε φορές μεγαλύτερη από όλο το Ακαθάριστο Ετήσιο Προϊόν της υφηλίου, ενώ η αγορά των διεθνών παραγώγων είναι δώδεκα φορές μεγαλύτερη από το παγκόσμιο ΑΕΠΙ), στις χρηματιστηριακές «φούσκες», βρίσκεται η γενεσιουργός αίτια της καταστάσεως πού βιώνουμε. Και βέβαια κανείς εχέφρων δεν θα υποστηρίξει ότι τα άδηλα εκείνα και κρύφια μυστήρια και τα θλιβερά γεγονότα στην πέραν των Γαδήρων υπερδύναμη είναι άσχετα με τα σημερινά δικά μας οξύτατα προβλήματα.

Η Λέσχη Μπίλντερμπεργκ

Όπως άλλωστε δεν είναι άσχετα και κάποια άλλα, όπως το λίγο παλαιότερο «Κραχ» του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών του 1999, όταν εκατό περίπου δισεκατομμύρια ευρώ άλλαξαν απότομα χέρια, με αποτέλεσμα χιλιάδες μικροεπενδυτές να θρηνούν μέχρι σήμερα τις οικονομίες μιάς ζωής, το εφάπαξ των γηρατειών τους ή όσα αφρόνως δανείσθηκαν από τις Τράπεζες για να «παίξουν» στο Χρηματιστήριο επ΄ ελπίδι ευκόλου και υψηλού κέρδους. Βεβαίως κάποιοι άλλοι εθησαύρισαν απ΄ εκείνο το απότομο ξεφούσκωμα και είναι κρίμα πού δεν βρέθηκε μέχρι σήμερα μια σοβαρή κυβέρνηση με αποφασιστικότητα να αντιμετωπίσει τους ταχυδακτυλουργούς εκείνους της απάτης κυριολεκτικά ως «πλουτίσαντας επί Κατοχής». Κάποιοι, με όχι εντελώς αβάσιμη καχυποψία, αναζητούν πίσω από τις καλοσφαλισμένες πόρτες ιδιότυπων διεθνών λεσχών όπως η λεγόμενη Τριμερής Επιτροπή (The Trilateral Commission) η η Λέσχη Bilderberg, τα γενεσιουργά αίτια της παγκοσμίας Κρίσεως. Άλλοι μέμφονται την Κομμισιόν της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, την ακαμψία του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος ή την επιθυμία της Γερμανίας για μια Γερμανική Ευρώπη. Άλλοι στοχοποιούν φορολογικούς παραδείσους όπως τα Cayman Islands της Καραϊβικής με τις υπεράκτιες εταιρίες, το Λιχτενστάϊν και την Ελβετία με το απόλυτο τραπεζικό απόρρητο (τελευταίως αυτό έχει ξεπερασθή, αλλά η Ελλάδα μένει ένοχα αδιάφορη!), όπου φυγαδεύεται το μαύρο χρήμα, προϊόν οικονομικού (τουλάχιστον!) εγκλήματος.

Η ασυλία των διεφθαρμένων

Άλλοι κατηγορούν μεγάλες διεθνείς εταιρίες πού εξυπηρετούν τεράστια συμφέροντα (όρα και Siemens) και τους εντόπιους πράκτορες τους, πού και όταν αποκαλύπτεται ο καταλυτικός ρόλος τους εξασφαλίζουν την ασυλία τους στα όρια της μητέρας-πατρίδας της εταιρίας. Δεν είμαι ειδικός για να εκφέρω γνώμη, χωρίς τούτο να σημαίνει και ότι είμαι κρετίνος ή ότι δεν έχω τις υποψίες μου. Οπωσδήποτε όμως θα είμασταν πολύ μακρυά από την αλήθεια αν δεν αναζητούσαμε ταπεινά ευθύνες και από μας τους ίδιους. «Πολλά γάρ πταίομεν άπαντες». Όπως πολύ εύστοχα παρατηρεί ο Μεσογαίας Νικόλαος: «Σίγουρα και η δική μας ευθύνη ως λαού δεν είναι καθόλου μικρή. Συμφωνήσαμε με τις μικρονοϊκές πολιτικές επιλογές και τις κάναμε συνήθειες και νοοτροπία μας. Η ανειλικρίνεια, η αδιαφορία, το βόλεμα, το εύκολο κέρδος, η προσβολή των θεσμών, η ύβρις κατά της πίστης και της παράδοσής μας, η ασέβεια κατά του κράτους και των νόμων, οι αλόγιστες διεκδικήσεις, αποτέλεσαν κομμάτια της ζωής του νεοέλληνα, πού δεν μας τιμούν καθόλου… Το δικό μας μερίδιο ευθύνης για το σημερινό μας κατάντημα δεν είναι ευκαταφρόνητο.» (ένθ’ ανωτ.).

Είμαστε βουτηγμένοι σε ηθική και πνευματική κρίση! Έχουμε απομακρυνθή από την ευθεία οδό του Χριστού! Αυτή είναι μια οδυνηρή όσο και αναμφισβήτητη πραγματικότητα!

Ο Μαρξ και το… κεφάλαιον

Η σημερινή Κρίση, αγαπητοί μου, όπως επιγραμματικά την περιγράψαμε, δεν είναι βεβαίως η πρώτη πού βιώνει η ανθρωπότητα. Είναι πολύ χρήσιμο να θυμούμαστε ότι πριν από ογδόντα χρονιά ο κόσμος είχε ζήσει τη «Μαύρη Τρίτη», δηλαδή την 29η Οκτωβρίου 1929, όταν μ’ ένα τρομερό «Κραχ» του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης ξέσπασε η Παγκόσμια Οικονομική Ύφεση, The Great Depression», πού έφερε την πείνα και την εξαθλίωση σε δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπων σ’ όλο τον κόσμο. Περίπου δέκα χιλιάδες τράπεζες τινάχθηκαν στον αέρα, εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τις καταθέσεις τους. τις επιχειρήσεις τους, τα υποθηκευμένα λόγω δανείων σπίτια και περιουσίες τους. Μεγάλες επιχειρήσεις διαλύθηκαν, τα εργοστάσια έκλεισαν, η βιομηχανία και το εμπόριο έγιναν συντρίμμια, ενώ κατά σύμπτωση ενέσκηψε και μια μεγάλη περίοδος ξηρασίας στις Η.ΠΑ, πού κράτησε ως το 1930, κι εκαθήλωσε στο ναδίρ και την αγροτική παραγωγή. Πρώην εκατομμυριούχοι, επιχειρηματίες, βιομήχανοι κ.τ.τ. βρέθηκαν ξαφνικά να πουλούν μήλα και μολύβια σε καροτσάκια μικροπολητού στους δρόμους για να επιβιώσουν. Άνθρωποι άρχισαν να αυτοκτονούν πηδώντας από τα ψηλά κτήρια. Μόνο στις Η.ΠΑ το ένα τρίτο του λαού βρέθηκε πολύ κάτω από το συμβατικό όριο της φτώχειας. Σε άλλες χώρες τα πράγματα υπήρξαν χειρότερα.

Σπουδαρχίδες-δημοπίθηκοι

Στρατειές ατέλειωτες οι άνεργοι, οι νεόπτωχοι, οι πεινασμένοι, οι απελπισμένοι σε όλο τον δυτικό κόσμο, ήταν ένα θαυμάσιο άλλοθι για τους μπολσεβίκους και κομμουνιστές τηο Σοβιετικής Ενώσεως ν’ αναθεματίζουν το κεφάλαιο (όχι το βιβλίο του Μαρξ!) και τον καπιταλισμό, καλώντας τους «προλετάριους» όλης της γης να ενωθούν κάτω από την «μπαντιέρα ρόσα τριονφερά», για ν’ απολαύσουν τον επαγγελλόμενο ερυθρό παράδεισο. Ήταν επίσης ένα θαυμάσιο άλλοθι για παρανοϊκούς αρχολίπαρους και σπουδαρχίδες δημοπίθηκους, όπως κάποιος Αδόλφος Χίτλερ, για να ξεσηκώσουν τις πανικόβλητες μάζες, να τις φανατίσουν και να στήσουν σκοτεινά ολοκληρωτικά καθεστώτα, πού θα έβαφαν στο αίμα όλη την υφήλιο με τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Εάν λάβουμε σοβαρά υπ΄ όψιν αφ΄ ενός μεν το γεγονός ότι η ιστορία προχωρεί σαν σπιράλ και κάποτε μερικά φαινόμενα της επαναλαμβάνονται, αφ΄ ετέρου δε ότι η οικονομία σήμερα είναι πολύ περισσότερο παγκοσμιοποιημένη απ΄ ότι το 1929, το Κραχ του έτους εκείνου, πού εκράτησε μια ολόκληρη δεκαετία και κατέληξε μέσα στον ωκεανό αίματος του Β Παγκοσμίου Πολέμου, μόνο αίσια σημεία δεν φανερώνει στον ορίζοντα των καιρών μας.

* Ομιλία του «Σεβ. Μητροπολίτη Προικοννήσου κ. Ιωσήφ εις ημερίδα του Παγκρητίου Συνδέσμου Θεολόγων, η οποία επραγματοποιήθη την 19ην Νοεμβρίου, εις το Πνευματικόν Κέντρον Παναγίας Μπεντεβή, παρουσία του Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ. Ειρηναίου».

ΠΗΓΗ: Εφημερίδα Oρθόδοξος Τύπος», Αριθμός Φύλλου 1905, Έτος ΝΑ’, 9 Δεκεμβρίου 2011. Το είδα: 19 Δεκεμβρίου 2011,  http://www.pemptousia.gr/2011/12/…8D/

**  Ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Προικοννήσου, Ὑπέρτιμος καὶ Ἔξαρχος πάσης Προποντίδος κ. Ἰωσήφ(κατὰ κόσμον Ἐμμανουὴλ Ἀντ. Χαρκιολάκης) ἐγεννήθη εἰς Σητείαν Κρήτης τὸ 1955, ὅπου καὶ ἐπεράτωσε τὰς ἐγκυκλίους σπουδάς του. … Ολόκληρο το «βιογραφικό» του στην επίσημη ιστοσελίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, εδώ.

Συνέχεια – με το θεογικό επίπεδο – στο Μέρος ΙΙ

Το σύστημα της μίζας

Του Νίκου Μπογιόπουλου

Και η μέγιστη αλήθεια είναι ότι το «πώς» κυβερνάει κανείς, έντιμα ή άτιμα, πέρα από πρόσωπα ή προθέσεις, αλλά με την έννοια της πολιτικής ως γενικής συνισταμένης των όρων της κοινωνικής οργάνωσης, είναι αντανάκλαση του «προς όφελος ποιου» κυβερνάει.

Εν ολίγοις,

μόνο και εφόσον κάποιος κυβερνάει με γνώμονα ότι οι τηλεπικοινωνίες είναι δημόσιο αγαθό, ότι τα ναυπηγεία συνιστούν στρατηγικό κλάδο προς όφελος του λαού και ότι τα σύνορα δεν είναι το πρόσχημα για να παίζουν τα παιχνίδια τους οι πλασιέ των όπλων, μόνο και εφόσον κάποιος κυβερνάει με πυξίδα την ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών και όχι τα κέρδη των πολυεθνικών, μόνο και εφόσον κάποιος κυβερνάει όχι υπό τον έλεγχο των μονοπωλίων, αλλά υπό τον διαρκή εργατικό και λαϊκό έλεγχο, τότε και μόνο τότε αυτός ο κάποιος, και θέλει και πράγματι μπορεί να«κόψει το βήχα» στις «Siemens» και στις «Ferrostaal» και μαζί να «κόψει τα χέρια» τόσο στους μιζαδόρους, όσο και στους δωρολήπτες.

Αντίθετα, όποιος κυβερνάει σαν αυτούς που κάθε τρεις και λίγο υπόσχονται ότι «το μαχαίρι θα φτάσει στο κόκαλο», όποιος κυβερνάει για λογαριασμό του κεφαλαίου, ξεπουλώντας (με όλους τους τύπους της αστικής κοινοβουλευτικής νομιμότητας) τις τηλεπικοινωνίες στις «Siemens», τα ναυπηγεία στις «Thyssen» και ρυθμίζει τους εξοπλισμούς σύμφωνα με τις «ανάγκες» κερδοφορίας των μονοπωλίων, τότε, εκείνο που υπηρετεί και αναπαράγει δεν είναι παρά το σύστημα – θερμοκήπιο μιας «εντιμότητας» απολύτως σύμφυτης με τη νομιμότητα της καπιταλιστικής μπίζνας.

Ένα θερμοκήπιο, δηλαδή, που ανατροφοδοτεί συνεχώς το δημόσιο βίο με «μπουμπούκια» μιζαδόρων και δωροληπτών.

ΠΗΓΗ: Παρασκευή 23 Δεκέμβρη 2011, http://www2.rizospastis.gr/page.do?id=13823&publDate=23%2F12%2F2011&direction=&pageNo=31 Το είδα: Παρασκευή, 23 Δεκεμβρίου 2011, http://seisaxthia.blogspot.com/2011/12/blog-post_3574.html

Αντιχριστοκάλαντα!….

Του παπα Ηλία Υφαντή

Σε ποιους – και φέτος – άρχοντες

Τα κάλαντα να πούμε;

Και τα «καλά Χριστούγεννα»

Σε ποιους να ευχηθούμε!

Αφού στη μπανανία μας

Άρχοντες δεν υπάρχουν….

Και στη σκλάβα πατρίδα μας

Γερμαναράδες άρχουν!…

 Κι οι μάγοι τώρα του Χριστού

Πώς να τα βρουν τα ίχνη.

Που το λαμπρό τ’ αστέρι του

Πνίγει η αιθαλομίχλη!…

Χριστός γεννάται, αδελφοί

Εν βηθλεέμ τη πόλει

Και τη ζωή του απειλούν

Ηρώδες και διαβόλοι…

Οι τοκογλύφοι όλης της Γης

Η φύτρα των διαβόλων

Σ’ όλη τη Γη αναζητούν

Το Βασιλιά των όλων…

Εκατομμύρια παιδιά

Άσπλαχνα τα αρπάζουν

Και στο βωμό του Μαμωνά

Απάνθρωπα θυσιάζουν…

Κι έτσι ως πανηγυρίζουνε

Ηρώδες και διαβόλοι

Βαριά πενθεί ο ουρανός

Και οι αγγέλοι όλοι …

Κι εμείς οι – τάχα -χριστιανοί,

Που το Θεό υμνούμε

Τους δολοφόνους των λαών

Τυφλά ακολουθούμε!

Και τους απανταχού της γης

Δήμιους χειροκροτούμε…

Υ. Γ. Και, παρόλα αυτά εύχομαι ολόψυχα σε όλους: ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ και καλή λευτεριά! Αφού, σε πείσμα όλων των αντίχριστων δολοφόνων και εφιαλτών, τον τελευταίο λόγο τον έχει ο Θεός…

Που μακάρι να απαλλάξει εμάς και όλους τους λαούς τη Γης απ’ τα δηλητηριώδη φίδια και τα ανθρωποφάγα θεριά! Και θα γίνει! Αρκεί να βγάλουμε την δουλόφρονα προβιά και να ντυθούμε-όπως και οι πρόγονοί μας- την ανύσταχτη αγάπη για τη λευτεριά!

παπα-Ηλίας, Δεκεμβρίου 24, 2011, http://papailiasyfantis.wordpress.com/2011/12/24/….B1/

Τα Χερουβείμ και τα Cεραφίμ… Του Κυρίου Ημών Ιησού Χριστού

Του Κ. Μ.

XC

Τα Χερουβείμ και τα Cεραφίμ

Αγγελικές ουράνιες δυνάμεις και νοερές ασώματες οντότητες, συνυπάρχουν, συνοδοιπορούν, συμπάσχουν, συγχαίρονται και συλλυπούνται με τους ανθρώπους… Παρότι δεν βλέπουμε αγγέλους με τα φυσικά μας μάτια, όπως και τόσα άλλα που είναι έξω από τις συχνότητες της φυσικής μας όρασης, θάταν άσοφο να απορρίψουμε την ύπαρξη και την μετοχή τους στα ανθρώπινα, καθώς ο καλός Θεός δια των Γραφών και των αγίων Του μας γνωστοποιεί την παρουσία και βοήθειά τους.

Φυσικά αναφέρομαι στους φωτεινούς αγγέλους  του Θεού τους προστάτες κι όχι στους αντιδίκους της σωτηρίας μας, που μπορεί να εμφανιστούν ΚΑΙ σαν άγγελοι φωτός, μόνο και μόνο για να μας πλανήσουν. Έτσι, δεν είναι ευλογημένο να ασχοληθούμε με την ‘’όραση’’ αυτών, που ενέχει κάποιου είδους κίνδυνο, αλλά για την ψυχωφελή τους παρέμβαση και λειτουργικότητα στην ζωή μας, ώστε να τους αποδώσουμε τουλάχιστον την ευχαριστία.  

Μια φορά ο άγιος Συμεών ο δια Χριστόν σαλός, φιλούσε τα σκαλοπάτια ενός πορνείου λέγοντας πως ο τόπος αυτός, είναι άγιος. Η συμπεριφορά των περαστικών κατά κανόνα ήταν απορριπτική, βλάσφημη και προσβλητική στον άγιο, που γέμιζαν αμφιβολίες στον μαθητή του, μέχρι τη στιγμή φυσικά, που του εξήγησε την στάση και πράξη του.

…Εδώ παιδί μου πέφτουν τα δάκρυα των αγγέλων – προστατών των ανθρώπων, εκείνων που περνάνε το κατώφλι και ακολουθώντας το πάθος τους, κατεβαίνουν στα καταγώγια… Εξαπτέρυγα, μετάρσια, φτερωτά, θρόνοι, κυριότητες, χερουβείμ, σεραφείμ, άγγελοι, αρχάγγελοι… γεμίζουν την πλάση, μη αφήνοντας κενό στον κύκλο της ζωής.

Για να οριστεί όμως ένας κύκλος (με μαθηματικό τρόπο, με παράλληλη αναλογία και στα φυσικοπνευματικά) χρειάζεται να γνωρίζουμε το κέντρο και την ακτίνα του.

Ήμασταν στο κέντρο και εξοστρακιστήκαμε. Ήμασταν επάνω στην Αγάπη του Θεού και εκπέσαμε από δολιότητα στην δουλεία των δαιμόνων και δια της φυγοκέντρου περιθωριοποιηθήκαμε στα άκρα της Δημιουργίας. Εκπέσαμε από το 1 (αθάνατο) στο 4 (τον τετραδιάστατο χωροχρόνο) όπου φθορά και θάνατος συνέχει την ύπαρξή μας. Πάλι όμως το πνεύμα του Θεού, μέσω της προπαιδειάς Του, μας εξάγει από το θάνατο στην αιωνιότητα, από το παράλογο στο λογικό για να μας ανοίξει το δρόμο διά της λογικής ανάτασης, στην υπέρλογη Ανάσταση. 

Και από το 147 (ΑΔΗ) στον Κύριο, στην Κυριακή και πρώτη, δια της ταπεινότητος και του αγιασμού, (όπως Ο ίδιος προτείνει: ταπεινοί γίνετε και άγιοι γίνετε…).

Ο κύκλος της Ζωής δεν βιούται αλλιώς, ή μη, ως μία ευθεία. Όχι οριζόντια επί γης απλωμένη από έναν τόπο σε άλλον, αλλά ως μία ανάγουσα εις τον Ουρανόν κλίμαξ, την οποία καλούμαστε να ανεβούμε ή επειδή εξ εσόπτρου και εν αινίγματι γνωρίζουμε, επειδή η Βασιλεία του Θεού εντός ημών εστί, να κατεβούμε στην καρδιά.

 Χαιρετάμε αξιοπρέπως την Θεοτόκο με το: χαίρε κλίμαξ επουράνιε δι ης κατέβη ο Θεός, χαίρε γέφυρα μετάγουσα τους εκ γης προς ουρανόν, αλλά και στο ‘’άξιον εστί’’ ως, τιμιωτέρα των χερουβείμ και ενδοξοτέραν ασυγκρίτως των σεραφείμ….

Τα χερουβείμ και τα σεραφείμ νοούνται ως οίκοι και οχήματα, με την Θεοτόκο, το τελειότερο όχημα και τον καθαρότερο οίκο, στον οποίο ενοίκησε Ο άχρονος και άχωρος Κύριος, χωρεθείς και ενχρονισθείς.

Έτσι, ως κλίμακα την προείδε ο Ιακώβ, με ανεωγμένους τους ουρανούς και άγγελοι να ανεβαίνουν και να κατεβαίνουν. Έτσι παραστάθηκε και στην εικόνα ‘’Άξιον εστί’’.   

Κι εμείς, σ’ αυτήν την εξοστρακισμένη πραγματικότητα, το κάτω όριο της Δημιουργίας, ή θα αφεθούμε να παρασυρόμαστε από την φυγόκεντρο δύναμη, οπότε θα έχουμε μόνο κινητική ενέργεια στην εξωτερική στοιβάδα και περιφέρεια, ή θα τολμήσουμε να κατευθυνόμαστε προς το Κέντρο (ή  να ανερχόμαστε την κλίμακα) προς τον Ζωοδότη Χριστό, ο οποίος μας καλεί και ευλογεί, αποκτώντας σε κάθε σκαλοπατάκι, νέα δυναμική. 

Μια δυναμική, που δεν βρίσκεται όσο η ψυχή και το σώμα βρίσκονται σε διάσταση, (ή ο άνθρωπος εκτός εαυτού/αμετανόητος) αλλά, όταν το ένα (ψυχή, ως άλλο σπερματοζωάριο) εγκατασταθεί μέσα στο άλλο (σώμα ως ωόν/ωάριο) και αρχίσει δια του πρώτου ζυγωτού ο λογικός πολλαπλασιασμός, (όπως μέσα στην μήτρα/εν προκειμένω Ορθόδοξη Εκκλησία, στον τύπο της Παναγίας) για να επιτελεσθεί η ευλογημένη σωτηρία και αναγέννηση εν Χριστώ και δια Χριστού.    

Έχουμε όλην την ελευθερία, να σπουδάσουμε επιδερμικές επιστήμες, κοσμικές και να μοιάσουμε τον ανόητο φιλόσοφο ή να μάθουμε μπάνιο, ομοιάζοντας τον εύστοχο βαρκάρη, που μπορεί να μην ήξερε μαθηματικά γεωγραφία ή ιστορία, ξοδεύοντας χρόνους της ζωής του, αλλά μαθαίνοντας μπάνιο…. Προτείνοντας σε μας, την ωφελιμότερη θεογνωσία, από κάθε εξωτερική φυσιογνωσία.

Παρατηρώντας τους ανθρώπους, βλέπουμε, από την πρώτη κιόλας ματιά, την διαφορά τους σε δύναμη, σε κινητικότητα. Σε ευστοχία πράξεων και σκέψεων, σε καθαριότητα (πνευματική).

Ο άνθρωπος, σε όποιο σημείο του κύκλου της ζωής κι αν βρίσκεται, σε στάση (νοούμενο σαν οίκο) έχει κυριολεκτικά ελεύθερη επιλογή μετάβασης σε άλλο σημείο, 360 μοίρες από τον εαυτό του, σε όποιον προσανατολισμό κι αν επιθυμήσει να ακολουθήσει. Κι αν αποφασίσει να κινηθεί, η επιλογή του υλοποιείται μέσω ενός οχήματος, μιας κινητικής δύναμης που αντλεί από την ελευθερία του, εν όσω ζει. Στο επόμενο σημείο στάσης, ‘’συντονίζεται’’ σε άλλον οίκο, (χερουβείμ) παρότι ο ίδιος. Αυτό που ΔΕΝ βλέπει ο άνθρωπος, είναι πως τον στηρίζει κι εκεί που αποφάσισε να βρεθεί άλλος άγγελος (σεραφείμ) και πάλι τον βοηθά να κινηθεί προς τον δρόμο που οδηγεί προς το Κέντρο, όπου κι αν είναι στραμμένο το πρόσωπό του. Ακόμη και αν έχει στρέψει τα νώτα του προς τον Θεό.

Σ’ όλη την πλάση, με όλες τις επιλογές του ανθρώπου, όπου αυτός σταθεί κι όπου βρεθεί, κι όταν πάλι αποφασίσει να κινηθεί, εκεί πάντα κοντά του βρίσκεται η ολκάς των θελόντων σωθήναι γλυκυτάτη και υπερευλογημένη Παναγία, ώστε να μην έχουμε δικαιολογία ότι, όταν θελήσαμε να σωθούμε/ολοκληρωθούμε, δεν είχαμε γοργοεπήκοο βοηθό. Μία μόνη μομφή έμεινε να μας κατακρίνει, ότι ‘’μάλλον’’ δεν θελήσαμε. Ότι αγαπήσαμε (αλοίμονό μας) το σκότος παρά το Φως.

Παρά όμως την ζοφερή κατάσταση που βρισκόμαστε, ευελπιστούμε πως οι παρόντες άγγελοι, στον πόδα του Πανταχού Παρόντος και τα πάντα Πληρούντος Τριαδικού Θεού, μπορούν και θέλουν να μας μεταδώσουν τον ευλογημένο τρόπο, πως να είμαστε ταπεινοί, καθώς στα αλήθεια, ποια καλή και θεάρεστη δύναμη και ποια εύστοχη κίνηση μας ανήκει, ώστε να αυτοεπαιρόμαστε; Ταπεινά και με αυτήν την τόλμη, απευθυνόμαστε στην Παναγία Μητέρα μας…

Κυρία Θεοτόκε νουθέτησέ μας τους συληθέντας το νου, Κυρία των Αγγέλων, Υπερευλογημένη Θεοτόκεδόξα Σοι!

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε!

ΠΗΓΗ: Πέμπτη, 22 Δεκεμβρίου 2011, http://hellasorthodoxy-kmyst.blogspot.com/2011/12/c.html?mid=55

Θα καταρρεύσει η Κίνα;

Αναδύεται ως άλλο ένα επικίνδυνο σημείο στην παγκόσμια οικονομία 

Του Πολ Κρούγκμαν

Σκεφτείτε την ακόλουθη εικόνα: Η πρόσφατη ανάπτυξη βασίστηκε στην τεράστια άνθηση του τομέα των κατασκευών που προκλήθηκε από την άνοδο στις τιμές των ακινήτων και παρουσίασε όλα τα κλασικά συμπτώματα μιας φούσκας. 

Υπήρξε ταχεία ανάπτυξη του τομέα των δανείων, με μεγάλο μέρος της ανάπτυξης αυτής να σημειώνεται όχι μέσω του παραδοσιακού τραπεζικού συστήματος, αλλά κυρίως μέσω ενός σκιώδους τραπεζικού τομέα χωρίς κανέναν έλεγχο, ο οποίος δεν υπόκειται ούτε στην επιθεώρηση του κράτους ούτε υποστηρίζεται από κυβερνητικές εγγυήσεις. Τώρα η φούσκα σκάει και υπάρχουν πραγματικοί λόγοι να φοβόμαστε δημοσιονομική και οικονομική κρίση. 

Περιγράφω την Ιαπωνία στα τέλη της δεκαετίας του 1980; Ή μήπως περιγράφω την Αμερική του 2007; Θα μπορούσα. Όμως τώρα μιλάω για την Κίνα, που αναδύεται ως άλλο ένα επικίνδυνο σημείο στην παγκόσμια οικονομία την ώρα που πραγματικά δεν χρειαζόμαστε κάτι τέτοιο. 

Μέχρι τώρα διστακτικά προσπαθούσα να αξιολογήσω την κινέζικη περίπτωση, εν μέρει επειδή είναι τόσο δύσκολο να γνωρίζει κάποιος τι συμβαίνει εκεί πέρα. Είναι προτιμότερο να βλέπει όλες τις οικονομικές στατιστικές ως μια ιδιαίτερα βαρετή μορφή επιστημονικής φαντασίας, όμως τα κινέζικα νούμερα είναι ακόμα πιο φανταστικά από τα υπόλοιπα. Θα στρεφόμουν στους κινέζους ειδικούς για να με βοηθήσουν, αλλά δεν υπάρχουν ούτε καν δύο που να συμφωνούν. 

Όμως, ακόμα και τα επίσημα στοιχεία είναι ανησυχητικά – και τα πρόσφατα νέα αποδεικνύονται αρκούντως δραματικά ώστε να σημάνει συναγερμός. 

Το πιο εντυπωσιακό για την οικονομία της Κίνας την τελευταία δεκαετία ήταν η κατανάλωση των νοικοκυριών, η οποία παρ' ότι μεγάλωνε δεν έφθασε τη συνολική ανάπτυξη. Αυτή τη στιγμή οι καταναλωτικές δαπάνες αντιστοιχούν μόλις στο 35% του ΑΕΠ, δηλαδή σχεδόν το μισό του ποσοστού στις ΗΠΑ. 

Ποιος αγοράζει λοιπόν τα αγαθά και τις υπηρεσίες που παράγει η Κίνα; Κατά ένα μέρος εμείς: καθώς το μερίδιο των καταναλωτών στην οικονομία μειώνεται, η Κίνα όλο και περισσότερο βασίζεται στο εμπορικό της πλεόνασμα για να κρατήσεις τις βιομηχανίες ανοιχτές. Όμως ακόμα πιο σημαντικό για την Κίνα είναι οι δαπάνες με στόχο τις επενδύσεις, που έφθασαν σχεδόν το μισό του ΑΕΠ. 

Η προφανής ερώτηση είναι: Με την καταναλωτική ζήτηση σχετικά αδύναμη, τι υποκίνησε όλες αυτές τις επενδύσεις; Και η απάντηση, σε μεγάλο βαθμό, είναι ότι εξαρτώνται από μια όλο και μεγαλύτερη φούσκα στον τομέα των ακινήτων. Οι επενδύσεις στα ακίνητα διπλασιάσθηκαν ως ποσοστό του ΑΕΠ από το 2000. 

Γνωρίζουμε σίγουρα ότι τα ακίνητα ήταν μια φούσκα; Είδαμε όλα τα σημάδια: όχι απλά την άνοδο των τιμών αλλά και το είδος του κερδοσκοπικού πυρετού που ζήσαμε στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη. 

Και υπήρχε και ένα άλλο παράλληλο με την αμερικανική εμπειρία: καθώς τα δάνεια αυξήθηκαν, τα περισσότερα προήλθαν όχι από τράπεζες αλλά από ένα ανεξέλεγκτο και απροστάτευτο σκιώδες τραπεζικό σύστημα, το οποίο στην Κίνα λειτουργεί μέσω «υπόγειων τραπεζών» και ενεχυροδανειστηρίων. 

Κι όμως τελικά οι επιπτώσεις ήταν ίδιες: στην Κίνα όπως και στην Αμερική μερικά χρόνια νωρίτερα, το δημοσιονομικό σύστημα ίσως αποδειχθεί πολύ πιο ευάλωτο από τα στοιχεία που αποκαλύπτει το κλασικό τραπεζικό σύστημα. 

Τώρα η φούσκα σκάει μπροστά στα μάτια μας. Πόσο κίνδυνο κρύβει για την κινέζικη οικονομία αλλά και την παγκόσμια; 

Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι δεν πρέπει να ανησυχούμε, ότι η Κίνα είναι ισχυρή και οι έξυπνοι ηγέτες της θα κάνουν ό,τι είναι αναγκαίο προκειμένου να αντιμετωπίσουν τη δυσχερή κατάσταση. Συχνά μάλιστα, χωρίς να το λένε ξεκάθαρα, υπονοούν ότι η Κίνα μπορεί να κάνει όσα χρειάζονται επειδή δεν έχει να ανησυχήσει για δημοκρατικές διαδικασίες. 

Έχει όμως εκτεταμένη διαφθορά, που σημαίνει πως όσα συμβαίνουν σε τοπικό επίπεδο μπορεί να έχουν ελάχιστα κοινά με τις διαταγές που προέρχονται από το Πεκίνο. Όμως ούτως ή άλλως οι δηλώσεις κινέζων αξιωματούχων για την οικονομική πολιτική δεν μου ακούγονται καθησυχαστικές. 

Για μένα, πάντως, όλα αυτά ηχούν σαν κάποιες διάσημες τελευταίες φράσεις. Στο κάτω – κάτω θυμάμαι πολύ καλά να δέχομαι παρόμοιες διαβεβαιώσεις για την Ιαπωνία στη δεκαετία του 1980, όπου λαμπροί τεχνοκράτες στο υπουργείο Οικονομικών υποτίθεται ότι είχαν τα πάντα υπό έλεγχο. Και αργότερα υπήρχαν διαβεβαιώσεις ότι η Αμερική ποτέ, μα ποτέ δεν θα επαναλάμβανε τα λάθη που οδήγησαν στη χαμένη δεκαετία της Ιαπωνίας – ενώ στην πραγματικότητα τα πάμε χειρότερα από ό,τι τότε η Ιαπωνία. 

Ελπίζω ότι χτυπάω τον κώδωνα του κινδύνου ασκόπως. Όμως είναι αδύνατον να μην ανησυχώ: η ιστορία της Κίνας μοιάζει πολύ με όλες τις καταρρεύσεις που ήδη είδαμε αλλού. Και η παγκόσμια οικονομία, που ήδη υποφέρει από το χάλι της Ευρώπης, πραγματικά δεν χρειάζεται ένα νέο επίκεντρο κρίσης. 

ΠΗΓΗ: ΤΑ ΝΕΑ / THE NEW YORK TIMES. ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Τρίτη 20 Δεκεμβρίου 2011, http://www.tanea.gr/gnomes/?aid=4681529