Οι τιμητές

 

Του Γιάννη Ποταμιάνου

 

Ρίζωσαν μέσα μας

βαθειά

τα βράδια της αποκοτιάς

Βλάστησαν

οι νύχτες των οραμάτων

έβγαλαν φύλλα

και καρπούς

Με σπόρους γεμίσαμε

τις φούχτες μας

Νεοσσούς ταΐσαμε

Για να πετάξουν

στους ορίζοντες

Που σμιλέψαμε τα βράδια

της οδύνης

 

Ρίζωσαν μέσα μας

βαθειά

Άγρια πάθη και έρωτες

που μας ορίζουν

Δυνάμεις ανίκητες οδηγοί

του χρέους

Ελλοχεύουν οι τιμητές

σε μυστικά σταυροδρόμια

σε μυστικά τούνελ

της καρδιάς

Στον κρόταφο πιστόλι

η ντροπή

ξεσκίζει την συνείδησή μας

σαν σεντόνι

Με παράπονο στα μάτια

έρχονται

όσοι τους μιλήσαμε

για ελπίδες

 

Και εμείς τρέμουμε τα οράματα

που καταθέσαμε

Τρέμουμε τις παλιές

αγάπες

Τρέμουμε τα παλιά συνθήματα

τις παλιές ιδέες

Κρυβόμαστε από τα μάτια

των παιδιών

Πώς να μοιράσουμε

νέες υποσχέσεις;

Μας ρήμαξε της ιστορίας

η στροφή

Και η μοναξιά

έσχατη άρνηση της υποταγής                                       

Έστω, και με τις πληγές σου

να αιμορραγούν,

Προχώρα

 

Περιβάλλον – οικολογική γεωργία και ποιότητα ζωής

 

Του Δρ. Αρτέμιου Μ. Αθανασάκη*

Η μορφή αυτή παραγωγής είναι ιδιαίτερα φιλική με το περιβάλλον και γι' αυτό υποστηρίζεται όχι μόνο από τις οικολογικές οργανώσεις, αλλά και από κάθε πολίτη της "πλανητικής κοινωνίας" που ενδιαφέρεται και "δραστηριοποιείται" για την ποιότητα του περιβάλλοντός του.

Η Οικολογική Γεωργία ευτυχώς, "αγκαλιάζεται" και από πολλά προγράμματα Περιβαλλοντικής Αγωγής και Εκπαίδευσης που σήμερα πραγματοποιούνται σε πολλά σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του τόπου μας.
Η όροι Βιολογική, Οικολογική ή Οργανική Γεωργία αναφέρονται σε ένα εναλλακτικό σύστημα γεωργικής παραγωγής που χαρακτηρίζεται από την ορθολογική και συνετή χρήση φυσικών πόρων.

Το σύστημα αυτό δεν υστερεί σε παραγωγικότητα, περιορίζει σημαντικά τη χρήση συνθετικών χημικών λιπασμάτων και γεωργικών φαρμάκων, προστατεύει τον καταναλωτή και το περιβάλλον, αποκαθιστά τη βιολογική ποικιλομορφία και γονιμότητα του εδάφους και είναι περιβαλλοντικά, κοινωνικά και πολιτικά αποδεκτό.

Με άλλα λόγια, η Οικολογική Γεωργία χρησιμοποιεί ήπιες εναλλακτικές μεθόδους καλλιέργειας, στηριγμένες στη βιολογική ποικιλομορφία και σε φιλοπεριβαλλοντικά μέσα φυτοπροστασίας και λίπανσης, αξιοποιώντας τόσο τα σημερινά τεχνολογικά μέσα, όσο και τις εμπειρίες της τοπικής παράδοσης.

 

Η Βιολογική ή Οικολογική Γεωργία αναπτύσσεται περίπου τα τελευταία 30 χρόνια, αναφέρεται στη φυτική, ζωική και αλιευτική παραγωγή και ορίζεται ως ένα σύστημα διαχείρισης των γεωργικών φυσικών πόρων που περιορίζει σημαντικά τη χρήση συνθετικών χημικών λιπασμάτων και γεωργικών φαρμάκων.

Γι' αυτή την εναλλακτική μορφή γεωργικής παραγωγής χρησιμοποιούνται και οι όροι: αειφορική, αυτοϋποστηριζόμενη, βιώσιμη, αναγεννημένη, χαμηλών εξωτερικών εισφορών ή ισοζυγισμένων εισροών, οργανική ή φυσική και βιοδυναμική γεωργία (4). Από την ποικιλία των ονομασιών αυτών είναι φανερό ότι δεν μπορεί να καθοριστεί με ακρίβεια το περιεχόμενο της Βιολογικής Γεωργίας. Γιατί, για κάθε περίπτωση μιας τέτοιας αγροτικής παρέμβασης υπάρχει ειδική προσέγγιση, ανάλογα με τις κλιματικές, οικονομικές και άλλες συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή βιοκαλλιέργειας.
Η Βιολογική Γεωργία έχει υιοθετηθεί ως όρος στην Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία και Πορτογαλία, η Οικολογική Γεωργία στην Ισπανία, Δανία και Γερμανία, ενώ στην Αγγλία επικρατεί ο όρος Οργανική Γεωργία.

Για την Ελλάδα οι βιολογικές καλλιέργειες "πρωτοακούστηκαν" στη δεκαετία του '70, στο χώρο των υγιεινιστών, ως μορφή παραγωγής με "καθαρά" προϊόντα διατροφής. Κατά την πενταετία 1980-85 δημιουργούνται οι αρχικοί πυρήνες ενημέρωσης και δράσης, όπως η συντονιστική επιτροπή βιοκαλλιεργητών, την οποίαν -κατόπιν- διαδέχεται ο σύλλογος οικολογικής γεωργίας Ελλάδος.

Αργότερα συγκροτήθηκαν πάμπολλοι σύλλογοι και θεσμικές οργανώσεις που μέχρι σήμερα διαδίδουν, βιώνουν και εφαρμόζουν την ιδέα της βιοκαλλιεργητικής φιλοσοφίας. Ωστόσο και στη χώρα μας ακμάζει σήμερα το μοντέλο της υστερικής εντατικοποίησης και μεγιστοποίησης της παραγωγής των αγροτικών προϊόντων, που μέσω και των αποξηράνσεων, εκχερσώσεων, επιδοτήσεων και κυρίως της αλόγιστης χρήσης χημικών ουσιών στη φυτοκαλλιέργεια και στη φυτοπροστασία, δημιούργησε τεράστια προβλήματα στην ανθρώπινη -και όχι μόνο- υγεία.

Τα προβλήματα που ακολούθησαν παγκοσμίως με τις "τρελές αγελάδες", τη "νόσο των πουλερικών", "τη γρίππη των χοίρων" και άλλα διατροφικά σκάνδαλα και συμβάντα, προκάλεσαν αυξημένη ανησυχία στους καταναλωτές. Έγκυρες μελέτες ειδικών επιστημόνων και επιστημονικών ιδρυμάτων έδειξαν ότι προκλήθηκε σημαντική επιβάρυνση στο περιβάλλον από την αλόγιστη χρήση λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων και γεωργικών φαρμάκων, αλλά και στην ανθρώπινη υγεία (1,2,3).

Είναι συνεπώς εύλογη η στροφή της πλανητικής κοινωνίας προς τη Βιολογική Γεωργία, ως πρότασης διαμόρφωσης ενός αειφόρου γεωργικού συστήματος και ως βιώσιμης εναλλακτικής λύσης για τις περισσότερο παραδοσιακές προσεγγίσεις της γεωργίας, που μπορεί να προσφέρει "πάλι" υγιεινά και γευστικά αγροτικά προϊόντα. Χρειάζεται όμως η συγκρότηση μιας ολοκληρωμένης πολιτικής για τη βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη, που θα ανασυγκροτήσει παραγωγικά την ύπαιθρο στη χώρα μας, διατηρώντας τα συγκριτικά πλεονεκτήματά της, όπως είναι οι ήπιες κλιματολογικές συνθήκες, το ιδιόμορφο ανάγλυφο του εδάφους και οι -οικογενειακής μορφής- γεωργικές εκμεταλλεύσεις, σε μικρές εκτάσεις, που ευνοούν – κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις – την παραγωγή βιολογικών προϊόντων (5).

Βασική όμως προϋπόθεση εφαρμογής μιας τέτοιας σοβαρής αγροτικής πολιτικής, σε εθνικό, αλλά και σε πλανητικό -κυρίως- επίπεδο, είναι η διαμόρφωση μιας βαθιάς "οικολογικής συνείδησης" στους παραγωγούς και στους καταναλωτές αλλά και η μεταβολή του παραγωγικού-καταναλωτικού μοντέλου και τρόπου ζωής των πολιτών της πλανητικής κοινωνίας (2,6).

 

Οι σκοποί και στόχοι αυτοί, όπως ορίζονται από την IFOAM (International Federation of Organic Agriculture Movements είναι (1,4,5):

– Η αειφορική διαχείριση της γεωργικής γης και η παραγωγή εύγεστων, υγιεινών προϊόντων.

– Η διατήρηση της βιοποικιλότητας των αγροτικών οικοσυστημάτων.

– Η "υποβοήθηση" λειτουργίας των βιολογικών κύκλων των φυσικών οικοσυστημάτων, που "σέβονται" τους μικρο-οργανισμούς, το έδαφος, τη χλωρίδα, αλλά και τις συνθήκες και συνήθειες εκτροφής των ζώων.

– Η εφαρμογή καλλιεργητικών μεθόδων, που αποκαθιστούν και διατηρούν τη γονιμότητα του εδάφους, εφοδιάζοντάς το με επαρκείς θρεπτικές οργανικές ουσίες. Η μείωση της προστιθέμενης ενέργειας, μέσω της ελάττωσης εισροών γεωργικών λιπασμάτων, φαρμάκων και φυτοφαρμάκων.

– Η αποφυγή ρύπανσης (κυρίως του εδαφικού και υδροφόρου ορίζοντα), με τη χρήση ήπιων, φιλοπεριβαλλοντικών γεωργικών τεχνικών.

– Η προστασία της υγείας παραγωγών, καταναλωτών και πολιτών.

Οι στόχοι και σκοποί αυτοί έχουν ωθήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) να "αγκαλιάσει" τα τελευταία χρόνια, το χώρο των βιοκαλλιεργειών, θεσπίζοντας κίνητρα για την παραπέρα εξάπλωσή τους.

Έτσι στην Περιβαλλοντική Πολιτική της Ε.Ε. (2078/92) εντάσσεται με σαφήνεια η έννοια της βιολογικής γεωργίας και τα πλαίσια κανονισμών που προβλέπουν ενισχύσεις σε αγρότες οι οποίοι εφαρμόζουν τις αρχές της, στοχεύοντας πάντα σ' ένα γεωργό ενημερωμένο, ευαισθητοποιημένο και συνειδητοποιημένο, όχι μόνο για την παραγωγή των προϊόντων του, αλλά και για την προστασία του περιβάλλοντός του.

Επίσης προκειμένου να εξασφαλιστεί η γνησιότητα της βιολογικής παραγωγής και η σήμανση ενός προϊόντος, ως βιολογικού, η Ε.Ε. έχει εκδώσει και θέσει σε εφαρμογή από τον Ιούλιο του 1991, τον κανονισμό 2092 για το βιολογικό τρόπο παραγωγής γεωργικών προϊόντων, που καθιστά πλέον τις βιοκαλλιέργειες μέρος του επίσημου σκηνικού της παγκόσμιας γεωργικής ανάπτυξης.

Και τούτο γιατί έχει πλέον διαπιστωθεί ότι το οικολογικό σύστημα οργάνωσης και λειτουργίας της γεωργικής πράξης σέβεται τη φύση, προσπαθώντας να συνεργαστεί αρμονικά μαζί της. Στη λογική αυτή εντάσσεται -όπως φαίνεται από τη χάραξη των προαναφερόμενων στόχων της βιολογικής γεωργίας- η διατήρηση ενός ζωντανού και υγιούς εδάφους, η διατήρηση της μεγαλύτερης δυνατής ποικιλομορφίας ζωικών και φυτικών οργανισμών στο καλλιεργούμενο οικοσύστημα, ο έλεγχος των φυτοπαρασίτων μέσω της "φυσικής αυτορύθμισης" και ακόμη η όσο το δυνατόν πληρέστερη ανακύκλωση της ύλης και η αποφυγή χρήσης χημικών συνθετικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων (7).

 

Και τούτο γιατί η Βιολογική-Οικολογική Γεωργία χρησιμοποιεί ήπιες μεθόδους καλλιέργειας και μέσα φυτοπροστασίας και λίπανσης που δεν αποτελούν κίνδυνο για το περιβάλλον, αξιοποιώντας τις κατακτήσεις της επιστήμης, της τεχνολογίας και της εγχώριας παράδοσης.

Χρειάζεται όμως να διευκρινιστεί ότι δεν ταυτίζεται απολύτως με την παραδοσιακή γεωργία, ούτε και αποτελεί επιστροφή στη λίθινη εποχή, όπως συχνά της καταλογίζεται, αλλά αξιοποιεί κάθε νέα επιστημονική γνώση, στο βαθμό βεβαίως που αυτή είναι συμβατή με τις φυσικές διαδικασίες, υιοθετώντας ταυτόχρονα και τις πολύτιμες "ξεχασμένες" παραδοσιακές τεχνικές.

Έτσι αντιμετωπίζει τους παράγοντες που καθορίζουν την έκταση και την ποιότητα της παραγωγής "ολιστικά". Αναγνωρίζει δηλαδή στα αγροτικά οικοσυστήματα, όπως και σε κάθε οικοσύστημα, ότι ο κάθε παράγοντας επηρεάζει και επηρεάζεται από άλλους παράγοντες. Αυτή την ολιστική πραγματικότητα, η Βιολογική Γεωργία θεωρεί κρίσιμη για τις επιλογές και τις πρακτικές της. Με άλλα λόγια οι μεθοδεύσεις της αντιμετωπίζουν τη φύση σαν ένα ζωντανό οργανικό σύνολο που δεν μπορεί να τεμαχιστεί γνωστικά. Και ακόμη θεωρεί ότι ο -έστω αναπόφευκτος, για μεθοδολογικούς λόγους- επιμερισμός των επιστημονικών αρχών, δεν μπορεί να εμποδίζει την προσέγγιση κοινών θετικών επιδιώξεων για τη φύση, την κοινωνία, την οικονομία και την παραγωγή. Γιατί όταν η έρευνα είναι κατατετμημένη και απολύτως εξειδικευμένη, τότε η ενότητα αλλά και η σημασία σπουδής της φύσης, χάνεται.

Η Βιολογική Γεωργία συνεπώς δεν αρκείται σε αποσπασματικές γεωργικές πρακτικές, αλλά σε διαδικασίες που λειτουργούν ως συνέπεια και συνέχεια των προηγούμενων και των επόμενων. Γι' αυτό και δεν ενδιαφέρεται – για παράδειγμα – απλώς να χρησιμοποιήσει το "κατάλληλο" βιοκτόνο για να αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα στην καλλιέργεια, αλλά να εντοπίσει την "αιτία" τους, σε επίπεδο ολιστικό και μακροπρόθεσμο.

Προς τούτο, βασικές επιλογές, τεχνικές και μέθοδοι εργασίας στις βιοκαλλιέργειες αποτελούν (1,4,10):

 

Ι. Η άροση σε βάθος, μέχρι 15 cm, για τη διατήρηση των μικροοργανισμών του εδάφους.

ΙΙ. Η λιπασματοποίηση-κομποστοποίηση, με τριφύλλι, βίκο, αφαλατωμένα φύκια, ροκανίδια από ελιές, ιχθυάλευρα, οστεάλευρα, αιματάλευρα, ορυκτές ύλες (φωσφορίτης) και κοπριές ζώων που ζυμώνονται και χρησιμοποιούνται ως λίπασμα.

ΙΙΙ. Η απομάκρυνση ζιζανίων, μόνον όταν αυτά ανταγωνίζονται την αύξηση της καλλιέργειας, όχι με ζιζανιοκτόνα, αλλά με άλλα μηχανικά μέσα και την αμειψισπορά, η οποία, στηριγμένη στην εναλλαγή των καλλιεργειών, χρησιμοποιεί βιολογικά φυτοπροστατευτικά μέσα.

IV. Ο έλεγχος των ασθενειών, με παγίδες χρωμάτων, τα οποία αντιστοιχούν στους εχθρούς των καλλιεργειών.

 

Σήμερα οι βιοκαλλιέργειες σημειώνουν σημαντική αύξηση, στις ευαίσθητες οικολογικά, χώρες της Ευρώπης. Σύμφωνα με στοιχεία της Ε.Ε. κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες, πολλαπλασιάστηκαν κατά πολύ οι εκτάσεις των αγροτεμαχίων που καλλιεργούνται σύμφωνα με τις αρχές της βιολογικής γεωργίας, ενώ πολλαπλασιάστηκε και η κατανάλωση των βιολογικών προϊόντων στο σύνολο της ευρωπαϊκής αγοράς.

Η αύξηση αυτή -μεγαλύτερη ή μικρότερη ανά χώρα- εξαρτάται από την αγροτική της πολιτική, την οικολογική ευαισθησία των πολιτών της, αλλά και από το κύρος, την αξιοπιστία και την υπευθυνότητα τόσο των βιοκαλλιεργητών, όσο και των θεσμικών φορέων της βιολογικής γεωργίας.

Σημαντικοί παράγοντες στη ραγδαία αυτή ανάπτυξη των βιοκαλλιεργειών, τα τελευταία χρόνια, συνιστούν (7,10):

α. Η έντονη παρουσία, εμπλοκή και δράση των οικολογικών κινημάτων για την προστασία και ποιότητα του ολιστικού περιβάλλοντος, σε τοπικό και πλανητικό επίπεδο, από τη δεκαετία του '60. Η φιλοσοφία και δράση των κινημάτων αυτών για την ποιότητα ζωής, κυρίως κατά τη δεκαετία του '80, προκάλεσε σημαντική αύξηση της τάσης για παραγωγή και κατανάλωση βιολογικών προϊόντων, που επηρέασε ενισχυτικά τις προσπάθειες των βιοκαλλιεργητών για παραγωγή υγιεινών και εύγεστων αγροτικών προϊόντων.
β. Η επιστημονική έρευνα σε Ινστιτούτα Βιολογικής Γεωργίας, που δεν περιορίστηκε μόνο στην επιστημονική αμφισβήτηση της ποιότητας των συμβατικών γεωργικών προϊόντων, αλλά προμήθευσε και την απαραίτητη τεχνογνωσία για την ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας.

γ. Οι κοινές προδιαγραφές (standards) στη νομοθεσία των ευρωπαϊκών χωρών για τα βιολογικά προϊόντα. Γιατί οι προηγούμενες νομοθετικές διαφοροποιήσεις ανά χώρα, δεν διευκόλυναν τη διακίνηση των βιολογικών προϊόντων, έξω από τα σύνορά τους. Έτσι η ψήφιση από το 1991, ενιαίων προδιαγραφών για τις χώρες της Ε.Ε., αλλά και για τις εισαγωγές βιολογικών προϊόντων από τρίτες χώρες, έχει ευνοήσει σημαντικά το κίνημα της οικολογικής γεωργίας, καθώς και την εφαρμογή των αρχών και μεθόδων της.

δ. Η προώθηση του μάρκετινγκ βιολογικών προϊόντων από χώρες (Δανία, Γερμανία, Σουηδία, Ολλανδία κ.ά.) στις οποίες η παραγωγή, κατανάλωση και διακίνηση βιολογικών προϊόντων έχει ευρέως διαδοθεί και εξαπλωθεί.

ε. Η ένταξη των προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Αγωγής και Εκπαίδευσης στα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα, τα οποία στην προβληματική τους, στη θεματική τους και στη μεθοδολογία τους, εμπεριέχουν προβλήματα και ζητήματα, όπως αυτά των βιολογικών προϊόντων, που επηρεάζουν την ποιότητα του συνολικού περιβάλλοντος.

Χρειάζεται όμως η εναλλακτική αγροτική πολιτική ανάπτυξης, στο επίπεδο και της ελληνικής κοινωνίας, να συμπεριλάβει (8):

 

Ι. Την εφαρμογή ταχύρυθμων προγραμμάτων ευαισθητοποίησης, ενημέρωσης και εκπαίδευσης των γεωργών-παραγωγών για τις εξελίξεις του γεωργικού τομέα.

ΙΙ. Την οικονομική, τεχνολογική και θεσμική στήριξη των βιοκαλλιεργητών.

ΙΙΙ. Τη δημιουργία υποδομών τυποποίησης και εμπορίας των βιολογικών προϊόντων.

IV. Την εντατικοποίηση ελέγχων στα εγχώρια και εισαγόμενα προϊόντα για την προστασία της παραγωγής "καθαρών" προϊόντων.

V. Τη διαμόρφωση συλλογικών υποδομών που μειώνουν το κόστος παραγωγής, βελτιώνουν τις συνθήκες εργασίας και εμψυχώνουν τις νέες γενιές να ασχοληθούν με εργασιακές πρακτικές οι οποίες βελτιώνουν το πραγματικό επίπεδο ποιότητας της ανθρώπινης και μη ζωής.

Ωστόσο, η ανάπτυξη της Βιολογικής-Οικολογικής Γεωργίας και Κτηνοτροφίας αντιμετωπίζει προβλήματα, όπως είναι (3,9):

– H  έλλειψη τεχνογνωσίας σε ζητήματα που κυρίως αφορούν τη λίπανση και φυτοπροστασία των βιοκαλλιεργειών.

– Η ελλιπής ενημέρωση ή και παραπληροφόρηση των καταναλωτών και των πολιτών για τα βιολογικά προϊόντα. 

– Η ανοργάνωτη και περιστασιακή διακίνηση και εμπορία των προϊόντων. Η αδύναμη οικονομική στήριξη των βιοκαλλιεργητών κ.ά.

Όμως, παρ' όλες τις δυσκολίες, η Βιολογική Γεωργία και Κτηνοτροφία είναι επιθυμητή, προσεγγίσιμη και αποδοτική και επιβάλλεται από την αναγκαιότητα προστασίας της φύσης και της υγείας των έμψυχων δημιουργημάτων της.

* Ο Δρ. ΑΡΤΕΜΙΟΣ Μ. ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ είναι M.Sc., M.Ed. καθηγητής Μαρασλείου Διδασκαλείου Πανεπιστημίου Αθηνών

1. Αγρότης, Περιοδ. Υπουργείου Γεωργίας και Φυσικών Πόρων, τ. 392 και 398, Λευκωσία, Μάρτιος 1998.

2. Αθανασάκης Α., Η Περιβαλλοντική Αγωγή σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης, εκδ. Χρ. Δαρδανός, Αθήνα 2005.

3. Αρβανίτης Θ., Εξομολογήσεις ενός βιοκαλλιεργητή, τ. 45, Μεσόγειος SOS, Αθήνα 2004.

4. Γεωργική Τεχνολογία, Αφιέρωμα στη Βιολογική Γεωργία, εκδ. Γεωργική Τεχνολογία, Αθήνα, Σεπτέμβριος 1997.

5. ΔΗΩ, Περιοδ. Οργανισμού Ελέγχου και Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων, εκδ. ΕΚΑ, Ιανουάριος 1996.

6. Λουλούδης Λ., Χημικός ή οργανικός γεωργός: Ένα σύγχρονο δίλημμα, περιοδ. Νέα Οικολογία, τ. 24, Αθήνα 1991.

7. Παλυράκης Ι., Περιβαλλονική Γεωργία, εκδ. Ψύχαλος, Αθήνα 2003.

8. Παπαχρήστου Λ., Εισήγηση στο 4ο Διεθνές Συνέδριο Βιολογικής Γεωργίας, Θήβα 26-28 Μαϊου 2006.

9. Παπαϊωάννου Δ., Ένας βιοκαλλιεργητής διηγείται, Περιοδ. Νέα Οικολογία, Αθήνα 1988.

10. Πρακτικά Ημερίδας Οικολογικής Κίνησης Πάτρας, Τα φυτοφάρμακα στο πιάτο μας: Η πρόκληση της Βιολογικής Γεωργίας, εφημ. "Εν αιθρία", Πάτρα, Απρίλιος 2005.

 

ΠΗΓΗ: Χανιώτικα Νέα 03/08/09,  http://www.chania-info.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=477&Itemid=178

 

Στις βιοκαλλιέργειες το μέλλον της γεωργίας

Της Μαρίας Γιουκουρέλη 

 

 

Aντίθετα, δεν είναι αισιόδοξα τα μηνύματα για τα προϊόντα συμβατικής γεωργίας, που αντιμετωπίζουν προβλήματα στην εγχώρια και ξένη αγορά. Mάλιστα, στα αίτια της αρνητικής εικόνας που παρουσιάζουν οι ελληνικές εξαγωγές αγροτικών προϊόντων αναφέρονται για παράδειγμα οι μεγάλες αποστάσεις και το υψηλό κόστος μεταφοράς, καθώς και οι ελληνοποιήσεις εκατομμυρίων τόνων αγροτικών προϊόντων τρίτων χωρών.

H ευαισθητοποίηση των καταναλωτών σε θέματα διατροφής έχει οδηγήσει και στην Eλλάδα σε αύξηση της ζήτησης για τα βιολογικά προϊόντα. Eνδεικτικό είναι το γεγονός ότι οι πωλήσεις των βιολογικών προϊόντων στην εγχώρια αγορά αυξήθηκαν το 2004 κατά 10% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ την τελευταία πενταετία η αύξηση ανήλθε σε 150%.

Ωστόσο, στην κατάταξη των χωρών βάσει του ποσοστού των βιολογικών εκμεταλλεύσεων επί της συνολικής έκτασης η Eλλάδα βρίσκεται στη 31η θέση με τη βιολογική γεωργία να καλύπτει περίπου το 0,86% της συνολικής της έκτασης, δηλαδή 289.440 στρέμματα με 6.047 βιολογικές εκμεταλλεύσεις (2003).

 

Mε εξαίρεση λοιπόν τη βιολογική γεωργία, όπως προκύπτει από τη μελέτη, η γεωργική απασχόληση δεν είναι πια ελκυστική για τους νέους, ενώ στα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο αγροτικός τομέας περιλαμβάνεται ο καταμερισμός των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, η πολυαπασχόληση των αγροτών, κ.ά.

 Πρόβλημα αποτελούν, εξάλλου και οι «ελληνοποιήσεις» εκατομμυρίων τόνων αγροτικών προϊόντων τρίτων χωρών. Επιπλέον, οι μεγάλες αποστάσεις και το υψηλό κόστος μεταφοράς και διανομής αγροτικών προϊόντων στα κέντρα κατανάλωσης, οι «μεσάζοντες», η ελλιπής ενημέρωση των αγροτών και το πενιχρό συχνά ενδιαφέρον σε ότι αφορά τις εξαγωγές είναι οι βασικοί αρνητικοί παράγοντες, που περιορίζουν την εξαγωγική προσπάθεια κυρίως νωπών αγροτικών προϊόντων της χώρας, ενώ προστίθενται ο ανεπαρκής βαθμός της τυποποίησης και η ακατάλληλη συσκευασία στους παράγοντες, που επηρεάζουν αρνητικά τις εξαγωγές.

Η σπουδαιότητα του αγροτικού τομέα για την ελληνική οικονομία αντικατοπτρίζεται και από τη διάρθρωση του AEΠ. Σύμφωνα με τα στοιχεία το γεωργικό προϊόν συνιστά το 7% του AEΠ για το 2004. To 70% του AEΠ αποτελούν οι υπηρεσίες, 15% η βιομηχανία και 8% οι κατασκευές.

Η συμμετοχή της γεωργίας στο AEΠ έχει μειωθεί σε σχέση με παλαιότερα χρόνια όπου ανερχόταν στο 17% του AEΠ (1980).

Στo πλαίσιo της EΕ ωστόσο η συμμετοχή εξακολουθεί και κινείται σε υψηλότερα επίπεδα αν ληφθεί υπόψη ότι ο μέσος όρος κυμαίνεται στο 1,5%.

 

 

H χρησιμοποιούμενη γεωργική γη ανέρχεται σε 3,5 εκατ. εκτάρια και αντιστοιχεί στο 27% της συνολικής επιφάνειας, σε σύγκριση με το (55-60% της EE «των 15»).Tο 40% της επιφάνειας είναι χαρακτηριζόμενο ως «βοσκότοπος» ή «μόνιμα βοσκοτόπια» (το 60% των μόνιμων βοσκότοπων είναι κρατικής ιδιοκτησίας), τα δάση είναι 20%, αντικατοπτρίζοντας την ορεινή φύση του ελληνικού τοπίου.

Tα προϊόντα γεωργίας & τροφίμων καλύπτουν το 30% περίπου των συνολικών εξαγωγών (σε σύγκριση με το 7-8% στην EE-15) και το 13-14% των συνολικών εισαγωγών.
Aπό το σύνολο της γεωργικής γης το 35%-40% καλλιεργείται με αροτραίες καλλιέργειες, το 20% με ελαιόδεντρα το 11% με βαμβάκι, το 8% με φρούτα και λαχανικά, το 3,5% με αμπέλια και το 1,5% με καπνό.

ΠΗΓΗ: ΗΜΕΡΗΣΙΑ, 17/8/2005, Ειδήσεις – Οικονομία,  http://www.comoutos.gr/downloads/articles/bio/bioarticle_002.htm

 

sancta simplicitas …

(Σ. Σ. Περί ΣΥΡΙΖΑ και … Δραγώνα)

 

Του Στάθη (Σταυρόπουλου)

 

Patria ο muerte, αυτό ήταν το διεθνιστικό σύνθημα των Κουβανών επαναστατών…  «Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο» ονόμαζαν οι Σοβιετικοί τον αντιφασιστικόν αγώνα κατά των Ναζί… «Η διαμαρτυρία είναι πατριωτισμός» διαδήλωναν οι Αμερικανοί εναντίον του πολέμου στο Βιετνάμ……………………………………………. Τούτων ούτως εχόντων, αναρωτιέμαι τι γύρευε ο Κατσαντώνης (δεδομένου ότι δεν εγνώριζε πως είναι Ελληνας) στα Φάρσαλα, αυτός ένας επινοημένος…

 Επιτέλους! καλά νέα – μετά από πολύ καιρό – απ' τον ΣΥΡΙΖΑ! Υστερα από μία περίοδο διχόνοιας και ερίδων που ταλάνισαν έως παράλυσης σχεδόν τις συνιστώσες και τη συνισταμένη, βρέθηκε επιτέλους ο κοινός τόπος, το τίμιο ξύλο, η ιερά σινδόνη που μπόρεσε να τους τυλίξει όλους σε ένα ψήφισμα ενότητας: υπέρ της κυρίας Δραγώνα! Θαύμα-θαύμα!

 

Και διαφωνώ απολύτως με το πνεύμα εφημερίδων όπως το «Εθνος», που παίρνει το πράγμα στο ψιλό γράφοντας: «Αυτό και αν είναι είδηση… Σύσσωμη η κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ εξέδωσε ανακοίνωση στήριξης ενός… κυβερνητικού στελέχους γιατί, όπως υποστηρίζουν, δέχεται επίθεση από ακροδεξιούς κύκλους».

 

Δεν ξέρω αν στους «ακροδεξιούς κύκλους» ο ΣΥΡΙΖΑ τσουβαλιάζει τον Μίκη Θεοδωράκη για παράδειγμα, ή αν όποιος άλλος έχει κάτι να αντιλέξει στα λεγόμενα από την υφισταμένη της κυρίας Διαμαντοπούλου, κυρία Δραγώνα, πρέπει να ριφθεί στην πυρά ή να κλειστεί σε ψυχιατρείο, αλλά πρέπει να παραδεχθώ, όσον κι αν μου είναι θλιβερά κωμικό, ότι ακόμα κι αν δεν είχε ιδρυθεί ο ΛΑΟΣ, θα έπρεπε να έχει εφευρεθεί, διότι άλλο καλύτερο ελιξίριο για την αποβλάκωση της Αριστεράς δεν θα μπορούσε να 'χει επινοήσει η άρχουσα τάξη και η νεοταξίτικη σκέψη.

 

Είναι πλέον θεία μωρία να χαρίζουν κάποιοι αριστεροί την πατρίδα στους ακροδεξιούς εθνικιστές που επανειλημμένως άλλωστε την έχουν προδώσει, και ταυτοχρόνως να συντάσσονται με όλο εκείνο το σύστημα που εξαπολύει την ιδεολογική τρομοκρατία που χρειάζεται η εξουσία για να κυριαρχεί.

 

Ο εθνικισμός, κύριοι αυτής της αριστεράς, συνδεόταν πάντα με ξένες δυνάμεις. Ο εθνικισμός, κύριοι αυτής της αριστεράς (που είναι ικανή να συκοφαντήσει για εθνικισμό και τη μάνα της) βρίσκεται στην πλευρά που υπηρετεί υπάλληλος η κυρία Δραγώνα.

 

Παρατράβηξε το αστείο – ούτε καν ανήθικο κι ηλίθιο δεν είναι… 

 

ΠΗΓΗ1: Έντυπη Έκδοση, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 16 Ιανουαρίου 2010, http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=16/01/2010&id=121669

Φορά, φόρα, διαφορά και διαφθορά

 

Του Αγιορείτη μοναχού Μωυσή

Η πολιτεία μας από καιρό έχει πάρει φόρα. Φόρα κατά το ως άνω λεξικό σημαίνει γρήγορη κίνηση προς ορισμένη κατεύθυνση, ορμή. Βέβαια εδώ δεν είναι πολύ συγκεκριμένη η κατεύθυνση, όμως η φόρα είναι αρκετά μεγάλη νομίζουμε. Είναι σίγουρα κατηφόρα. Συμβαίνει το "με τη φόρα που έχεις θα φας τα μούτρα σου" ή "με τη φόρα που έχει δεν τον σταματάει κανείς". Τελικά "ποιος θα του κόψει τη φόρα;" Η κυβέρνηση δεν καλλιεργεί στα σχολεία μας και γενικά στον δημόσιο βίο μια αγάπη στην πατρίδα, ένα γνήσιο πατριωτισμό, ιστορική συνείδηση, ένα αίσθημα εθνικής αξιοπρέπειας, γοήτρου, ισχύος, κύρους της πατρίδας μας.

Δεν είναι μόνο η σημερινή κυβέρνηση που έχει πάρει αυτή τη φόρα. Από καιρό η εκπαιδευτική πολιτική της χώρας καλλιεργεί συστηματικά και μεθοδικά τον γενικό αφελληνισμό των Ελληνοπαίδων, μην τυχόν και μολυνθούν από κάποιο υπόγειο ή ουρανοκατέβατο εθνικισμό. Η ιστορία μας γελοιοποιείται, ειρωνεύεται, ξαναγράφεται και παρουσιάζεται ως ξαναζεσταμένη σούπα. Η δημοσιογραφία μας στην πλειοψηφία της περιγελά κάθε αναφορά στην πατρίδα μας, στη γλώσσα μας, στην ιδιαίτερη παράδοση, στον ελληνορθόδοξο πολιτισμό. Το μόνο που ενδιαφέρει πλέον τον Νεοέλληνα είναι η υπερκατανάλωση.

Η φόρα έχει φορά και η φορά φόρα. Φορά σημαίνει κατεύθυνση κινούμενου πράγματος. Έτσι πηγαίνουμε με τη δημιουργημένη φορά των πραγμάτων. Στρίβουμε λοιπόν το πανί στη φορά του ανέμου και ακολουθούμε αδιαμαρτύρητα τη φορά του ρεύματος και των πραγμάτων. Φθάσαμε να θεωρούμε με αυτή τη φόρα και τη φορά ότι σχεδόν όλα τα δεινά του τόπου προέρχονται από την εκκλησία. Τα μαγείρεψαν έτσι, ώστε να θέλαμε να μην ήταν μέσα στα ελληνικά όρια το Άγιον Όρος. Να ντρεπόμαστε με λίγα λόγια που είμαστε Έλληνες.

Η διαφορά μας είναι ότι δεν θέλουμε να διαφέρουμε. Διαφορά σημαίνει έλλειψη ομοιότητας. Δεν τον αντέχουμε. Αισθανόμαστε μόνοι. Έτσι φοβόμαστε να έχουμε διαφορά απόψεων, αντιλήψεων, ιδεών. Δεν μπορούμε την ανομοιότητα, την απόσταση από τον συρμό, την κοινή γνώμη, τη μόδα, την επικαιρότητα. Διατηρούνται όμως οι διαφορές γειτονικών κρατών, οι συζυγικές, οι χρηματικές, και γίνονται μάλιστα αγεφύρωτες. Δεν έχουμε ειρηνική επίλυση των διαφορών και δημιουργούνται διαφωνίες, διενέξεις, φιλονικίες, διαζύγια, διασυρμοί, αντινομίες και πόλεμοι.

Η τοιαύτη φόρα και φορά και διαφορά έφερε, αγαπητοί μου, τη δόλια διαφθορά. Διαφθορά σημαίνει φθορά ηθών, εξαχρείωση, ανηθικότητα. Καταστάσεις γνωστές, που χρησιμοποιούνται αθέμιτα μέσα, παραβιάσεις νόμων, με δωροδοκίες προς εύκολο και μεγάλο πλουτισμό. Προέχει το ίδιον όφελος. Έχουμε κατά κοινή ομολογία διαφθορά των αξιωματούχων στη δημόσια διοίκηση, στην κοινωνία, στην πολιτεία. Διαφθορά ηθική, ψυχική, απερίγραπτη, αφάνταστη. Αποτέλεσμα ο εκμαυλισμός, η φαυλότητα, ο εκφυλισμός, η ατιμία, η σήψη και η δυσωδία. Δεν τηρείται κανένας ηθικός φραγμός, ασυδοσία, ακολασία, προστυχιά, ασέβεια. Εξαχρείωση, έκλυση ηθών.

Οι αόριστες εκφράσεις των λεξικών έχουν συγκεκριμενοποιηθεί και σταθεροποιηθεί στην άμοιρη πατρίδα μας. "Με τα λόγια, τις πράξεις και το παράδειγμά τους έχουν διαφθείρει τα ήθη των νέων". Έχει πια εκφυλισθεί σε αυτή τη χώρα κάθε έννοια ηθικής και αξιοπρέπειας. "Η φτώχεια, η αθλιότητα και η έλλειψη παιδείας έχουν εξαχρειώσει τους κατοίκους πολλών περιοχών της χώρας". "Με δωροδοκίες, χρηματισμούς και αθέμιτα μέσα έχει εκφαυλίσει τους υπαλλήλους της υπηρεσίας και του εγκρίνουν τα πάντα".

Η κατάσταση είναι όντως τραγική. Θα τη διορθώσουν κάποιες επιτροπές και κάποια λογύδρια; Αν δεν υπάρχει όραμα, στόχος ιερός, νόημα βαθύ ζωής, έμπνευση, πίστη, ελπίδα, δάσκαλοι με μεράκι, ρασοφόροι με φιλότιμο και ανιδιοτέλεια, παιδεία, εκκλησία, οικογενειακή αγωγή με ζωντανό παράδειγμα, τίποτε δεν μπορεί να γίνει. Καμία εξεταστική επιτροπή της Βουλής δεν μπορεί να απαλλάξει την Ελλάδα από τη διαφθορά. Χρειάζεται θυσία, γενναιότητα, επιστροφή, ταπείνωση, μετάνοια, επανατοποθέτηση και αναδιατύπωση του σκοπού της ζωής, της ιερότητας και της μοναδικότητας του ανθρωπίνου προσώπου. Ο Ντοστογιέφσκι το είπε έγκυρα και έγκαιρα: Δίχως Θεό όλα επιτρέπονται! Σε επόμενη γραφή μας θα αναφερθούμε σε λίγες φωτεινές εξαιρέσεις, για να μη μελαγχολήσουμε τελείως. 

 

ΠΗΓΗ: Εφημ. Μακεδονία, Ιαν 17, 2010, http://www.makthes.gr/index.php?name=News&file=article&sid=49849

Θρησκευτικά για όλους τους μαθητές!

 

Συνέντευξη του Σταύρου Γιαγκάζογλου στον Χ. Ανδρεόπουλο*

 

 

«Άλλο κατήχηση, άλλο εκπαίδευση, γνωσιολογικός ο χαρακτήρας του θρησκευτικού μαθήματος», τονίζει ο Σύμβουλος Θεολόγων του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Στ. Γιαγκάζογλου.

To θρησκευτικό μάθημα θα πρέπει να είναι ανοικτό, πλουραλιστικό και, έχοντας ξεκάθαρα μορφωτικό – γνωσιολογικό περιεχόμενο να είναι υποχρεωτικό για όλους τους μαθητές, ανεξαρτήτως ομολογίας ή θρησκεύματος, όπως π.χ. το μάθημα της Ιστορίας, υποστήριξε ο Σύμβουλος Θεολόγων του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, Δρ. Σταύρος Γιαγκάζογλου, τασσόμενος ενάντια τόσο στο «ομολογιακό – κατηχητικό», όσο και στο «θρησκειολογικό» μοντέλο διδασκαλίας του μαθήματος.

Μιλώντας στην εκπομπή «Θεολογία και Κοινωνία» του Ρ/Σ της Ιεράς Μητρόπολης Λάρισας (Παρασκευή, 15/1/2010, 6 – 7 μ.μ.) και στο δημοσιογράφο – θεολόγο Χάρη Ανδρεόπουλο, το στέλεχος του τομέα Θεολόγων του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, αναγνώρισε ότι τα τελευταία χρόνια το μάθημα έγινε πιο ανοικτό και ανεκτικό προς τις άλλες ομολογίες και τις άλλες θρησκείες, υποστήριξε, όμως, ότι πρέπει να ανοίξει περισσότερο ο χαρακτήρας του, περιλαμβάνοντας περισσότερα στοιχεία για τις χριστιανικές παραδόσεις της Ευρώπης και τις άλλες θρησκείες.

Ο κ. Γιαγκάζογλου, ανακοίνωσε ότι επίκειται η αλλαγή των αναλυτικών προγραμμάτων και των βιβλίων των Θρησκευτικών τόσο για το Λύκειο, όσο και για το Γυμνάσιο, αποκαλύπτοντας, μάλιστα, εισήγηση του τομέα Θεολόγων του Π.Ι. προς την ηγεσία του υπ. Παιδείας για την εισαγωγή του θεσμού του εναλλακτικού, «πολλαπλού βιβλίου», ενώ μιλώντας υπό την ιδιότητα του Διευθυντή Σύνταξης του (εκδιδομένου υπό της Εκκλησίας της Ελλάδος) επιστημονικού περιοδικού «Θεολογία» εξήγγειλε τη διοργάνωση θεματικών επιστημονικών σεμιναρίων για θεολόγους από την ερχόμενη άνοιξη και την ανάληψη της πρωτοβουλίας για τη πραγματοποίηση, σε συνεργασία με την Ακαδημία Αθηνών, του 3ου Συνεδρίου Ορθόδοξης Θεολογίας, το 2013 στην Αθήνα. Αναλυτικότερα:

 

ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

 

Για το θρησκευτικό μάθημα, ο Σύμβουλος του Π.Ι. απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις εξ αφορμής προσφάτου δημοσιεύματος σε αθηναϊκή εφημερίδα που τον έφερε ως υποστηρικτή του «θρησκειολογικού» χαρακτήρα, τόνισε ότι ουδέποτε έκανε παρόμοια δήλωση, διαψεύδοντας με κατηγορηματικό τρόπο το σχετικό δημοσίευμα. Αποδίδοντας, μάλιστα, το σχετικό δημοσίευμα σε «δημοσιογραφική παρερμηνεία», εναντιώθηκε στο θρησκειολογικό μοντέλο τονίζοντας ότι ο ίδιος «ευρίσκεται στον αντίποδα της άποψης που το εκφράζει».

Ο κ. Γιαγκάζογλου εξέφρασε την άποψη ότι «το θρησκειολογικό μάθημα είναι ένα μάθημα φτωχό, εγκυκλοπαιδικό, ένα «super market» απόψεων και γνώσεων που προσφέρονται ανά πάσα στιγμή και στο διαδίκτυο. Πρόκειται», συμπλήρωσε, «για ένα σλόγκαν των λεγόμενων προοδευτικών κύκλων που νομίζουν ότι έτσι θα σπάσουν το «απόστημα» ενός κατηχητικού και ομολογιακού μαθήματος και θα αδυνατίσουν τη σχέση των μαθητών του ελληνικού σχολείου με την ορθόδοξη παράδοση περνώντας σε μια άλλη εποχή, όπου δεν θα διδάσκεται ένα μάθημα που θα έχει επίκεντρο την ορθόδοξη παράδοση, αλλά θα είναι ένα ουδετερόθρησκο μάθημα μέσω του οποίου απλώς θα παρατίθενται στοιχεία απ' όλες ή από κάποιες θρησκείες. Διαφωνούμε κάθετα στην  άποψη για ένα τέτοιο μάθημα, για το λόγο ότι ένας τέτοιος τύπος θρησκευτικού μαθήματος αποτελεί, όπως προείπαμε, απλά ένα super market  γνώσεων και τίποτα παραπάνω…»

 

ΓΝΩΣΙΟΛΟΓΙΚΟ

 

Ο κ. Γιαγκάζογλου τόνισε ότι ο τομέας Θεολόγων του Π.Ι. προτείνει ένα μάθημα ανοικτό, πλουραλιστικό, με γνωσιακό και παιδαγωγικό χαρακτήρα, το οποίο –  σε σχέση με το σημερινά δεδομένα – θα πρέπει να περιλαμβάνει περισσότερα στοιχεία για τις χριστιανικές παραδόσεις της Ευρώπης και τις άλλες θρησκείες. Δίνοντας τις «συντεταγμένες» αυτού του μαθήματος ο Σύμβουλος του Π.Ι., είπε ότι οφείλουμε να διαμορφώσουμε ένα πρόγραμμα θρησκευτικού μαθήματος το οποίο θα πρέπει:

* Nα ξεκινά και να έχει επίκεντρο τη θρησκευτική παράδοση του τόπου, ακριβώς, όπως συμβαίνει με το μάθημα της Ιστορίας. Όπως είναι αδιανόητο να είναι η ελληνική ιστορία στο ελληνικό σχολείο υπόθεση 10 – 15 σελίδων και την ίδια ποσότητα ύλης να διδάσκεται ο μαθητής για την ιστορία των Αζτέκων ή των Λαπώνων, έτσι είναι αδιανόητο και για τα Θρησκευτικά να μην έχουν ως βάση και επίκεντρό τους την ορθόδοξη παράδοση όπως αυτή σαρκώθηκε στα μνημεία του πολιτισμού. Ο κάθε μαθητής, ανεξαρτήτως του εάν είναι ή όχι ορθόδοξος, θα πρέπει να μαθαίνει τη θρησκευτική παράδοση του τόπου μας. Αυτός θα είναι ο βασικός κύκλος του μαθήματος.

* Ο δεύτερος κύκλος θα είναι οι μεγάλες χριστιανικές παραδόσεις που υπάρχουν στην Ευρώπη, όπου εκτός της Ορθοδοξίας υπάρχει ο Ρωμαιοκαθολικισμός και ο Προτεσταντισμός, και,

* Ο τρίτος κύκλος θα περιλαμβάνει τα μεγάλα θρησκεύματα και ιδίως αυτά που μας ενδιαφέρουν περισσότερο, δηλαδή, κυρίως, οι μονοθεϊστικές παραδόσεις του Ιουδαϊσμού και Ισλάμ και άλλες θρησκείες που θα κριθεί ότι παρουσιάζουν αυξημένο ενδιαφέρον.

 

ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ

 

«Άρα»,συνόψισε ο κ.Γιαγκάζογλου,  «μιλάμε για ένα διευρυμένο μάθημα το οποίο θα εξετάζει με κριτικό και διαλεκτικό τρόπο το τι συνεισέφερε στον πολιτισμό η κάθε θρησκευτική παράδοση, και, φυσικά, δεν είναι δυνατόν, στην χώρα μας να μην είναι κεντρικός ο λόγος της ορθόδοξης θεολογίας και παράδοσης, διότι διαφορετικά δεν θα είμασταν τίμιοι με την Ιστορία και τον Πολιτισμό μας…».

Στο  ερώτημα «εάν ένα τέτοιο μάθημα, με επίκεντρο την ορθόδοξη παράδοση, θα μπορούσε να έχει ομολογιακά χαρακτηριστικά» ο Σύμβουλος του Π.Ι. απάντησε:

«Δεν θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί σε καμιά περίπτωση ομολογιακό, με την έννοια ότι στοχεύει να κατηχήσει τους μαθητές. Θα έχει, όμως, τη δυνατότητα να προβάλλει π.χ. τις υπαρξιακές συνέπειες του ορθοδόξου ήθους και τις σχετικές απόψεις των άλλων χριστιανικών παραδόσεων. Εχει σημασία να καταλάβει ένας ορθόδοξος μαθητής τι σημαίνει όταν μιλάει η ορθόδοξη θεολογία για το ανθρώπινο πρόσωπο και του δίνει μοναδικό, ανόμοιο και ανεπανάληπτο χαρακτήρα, σε σχέση με το τι σημαίνει η ύπαρξη του ανθρώπου στις απωανατολίτικες θρησκευτικές παραδόσεις, τι σημαίνει δηλαδή να θέλει κάποιος να είναι πρόσωπο και τι σημαίνει να θέλει να χάσει τη προσωπική του ιδιαιτερότητα και σαν σταγόνα να πέσει στον ωκεανό του νιρβάνα.

Αυτό, όμως, δεν θα πρέπει να γίνεται με μα πολεμική διάθεση με σκοπό να πετιούνται οι άλλες θρησκευτικές παραδόσεις στο καλάθι των αχρήστων για να κυριαρχήσει «ζηλωτικώ» τω τρόπω η Ορθοδοξία. Αυτά δεν είναι ούτε παιδαγωγικώς, ούτε θεολογικώς ορθά. Αλλωστε η Ορθόδοξη θεολογία απ' τη φύση της αγκαλιάζει την ετερότητα και διαλέγεται μ' αυτήν, χωρίς βεβαίως αυτό να σημαίνει ότι προδίδει τον εαυτό της. Άλλο πράγμα ο διάλογος και άλλο το να πεί κανείς εγώ επειδή θέλω  να κάνω διάλογο παύω να είμαι αυτό που είμαι και καταργώ τον εαυτό μου για να αποδεχθώ τα πάντα ως ένα πολυθρησκευτικό χυλό…».   

 

 

Για το θέμα της κατήχησης σε σχέση με την εκπαιδευτική διαδικασία στο σχολείο, ο κ. Γιαγκάζογλου υποστήριξε πως «άλλο είναι το έργο μας, ως θεολόγων, στους κόλπους της Εκκλησίας και άλλο το έργο της Θεολογίας στο πανεπιστήμιο και, εν γένει, στο χώρο του σχολείου. Δεν πρέπει να κάνουμε κατήχηση μέσα στο σχολείο, η κατήχηση είναι έργο της Εκκλησίας, έχει δε από εκκλησιολογικής απόψεως όρους και προϋποθέσεις, όπως είναι η ενορία, η θεία ευχαριστία, οι ποιμένες, ο επίσκοπος.  Υπήρξαν κάποιες περίοδοι που αλλιώς ήταν τα πράγματα και είχαμε φθάσει σε σημείο  να θεωρήσουμε ότι δεν θα κάνουμε κατήχηση στα όρια της Επισκοπής ή της ενορίας και πως αυτή την αποστολή, όπως και το έργο της μισθοδοσίας του κλήρου, την είχε αναλάβει το κράτος, μέσω των σχολείων. Η κατήχηση είναι πολύ σπουδαία υπόθεση και είναι καθαρά έργο της Εκκλησίας.  Θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε, όμως, ότι δεν μπορεί να γίνεται κατήχηση με τα «δεκανίκια» του κράτους…. Άλλο, λοιπόν, το ένα (κατήχηση: έργο της Εκκλησίας, που απευθύνεται μόνο στους Ορθοδόξους) και άλλο, το άλλο (εκπαίδευση: έργο της πολιτείας / κράτους που απευθύνεται προς όλους, ανεξαρτήτως ομολογίας ή θρησκείας)…»

 

 

Για το θέμα των νέων βιβλίων ο κ. Γιαγκάζογλου, είπε ότι «… λόγω της παλαίωσης επίκειται η αλλαγή τους και απεκάλυψε ότι ο τομέας Θεολόγων του Π.Ι. έχει προτείνει στο υπ. Παιδείας και στο (προεδρευόμενο από τον καθηγητή κ. Μπαμπινιώτη) Συμβούλιο Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης να μην συγγράφονται τα βιβλία με τον συντονισμό του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και εν συνεχεία να εκδίδονται από τον ΟΕΔΒ, αλλά να υπάρξουν προδιαγραφές επί των αναλυτικών προγραμμάτων και να είναι ελεύθερες οι συγγραφικές ομάδες να εκδίδουν μέσω εκδοτικών οίκων τα βιβλία που πληρούν τις προϋποθέσεις, τα οποία θα μπορούν να αποτελούν διδακτικά εγχειρίδια με τη φιλοσοφία και τη πρακτική του εναλλακτικού, «πολλαπλού βιβλίου».

Και να μπορεί κάθε σχολείο να επιλέγει ένα βιβλίο μέσα από ένα κατάλογο («λίστα») εγκεκριμένων βιβλίων και τα υπόλοιπα να θεωρούνται βοηθητικό υλικό. Αυτή τη λίστα (εφ' όσον φυσικά εγκριθεί η πρότασή μας) θα την εγκρίνει το υπ. Παιδείας, μετά από πρόταση του Π.Ι. Ετσι θα υπάρξει ένας ανταγωνισμός από τον οποίο θα βγούν καλά αποτελέσματα. Πιστεύουμε ότι αν σταματήσει αυτή η «μονοκρατορία» του ενός βιβλίου θα απελευθερωθούν πολλές δημιουργικές δυνάμεις…» 

 

«ΘΕΟΛΟΓΙΑ»

 

Μιλώντας για το επιστημονικό περιοδικό «Θεολογία»  – τη διεύθυνση σύνταξης του οποίου ανέλαβε προ έτους – είπε ότι η ανανεωμένη έκδοση του περιοδικού έχει προκαλέσει πολλά ευμενή σχόλια, γεγονός που αυξάνει τις υποχρεώσεις του ιδίου και των συνεργατών του για συνέχιση της προσπάθειας.

O κ. Γιαγκάζογλου διαδέχθηκε στη θέση του Διευθυντού Συντάξεως του επιστημονικού περιοδικού της Εκκλησίας της Ελλάδος, τον αποχωρήσαντα, μετά από πολυετή (26ετή) θητεία στη θέση αυτή, ομότιμο καθηγητή του πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ευαγ. Θεοδώρου, επιχειρώντας να χαράξει μια νέα πορεία που να ανταποκρίνεται στις προκλήσεις των καιρών για ένα περιοδικό το οποίο χωρίς να αποβάλει τον ακαδημαϊκό του χαρακτήρα μπορεί να γίνει  πιο δυναμικό, αισθητικά πιο ελκυστικό και, κυρίως, πιο ενδιαφέρον για περισσοτέρους ανθρώπους. Να συνεχίσει να απευθύνεται, ως επιστημονική επετηρίδα, στους εξειδικευμένους επιστήμονες και ερευνητές, αλλά, εφεξής, να είναι προσιτό και στο χώρο πέραν των ειδικών, κυρίως, δε να διακονεί και να υποστηρίζει θεολογικά και ποιμαντικά το έργο της Εκκλησίας στο σύγχρονο κόσμο.

Η «Θεολογία», όπως εξήγησε ο κ. Γιαγκάζογλου μιλώντας στο Ρ/Σ της Ιεράς Μητρόπολης Λάρισας και στο δημοσιογράφο – θεολόγο Χάρη Ανδρεόπουλο, θα κυκλοφορεί σε τέσσερα (αντί των δύο μέχρι πρότινος) τεύχη ανά έτος. Από αυτά τα δύο θα είναι ποικίλης θεολογικής ύλης και τα άλλα δύο θα αναφέρονται σε συγκεκριμένα κάθε φορά θεολογικά αφιερώματα, ενδιαφέροντα και προσβάσιμα και από τον μέσο αναγνώστη.

Σε κάθε τεύχος πέραν του αφιερώματος είναι δυνατόν να δημοσιεύονται ακόμη: στη στήλη «Ιδιόμελα», ορισμένες ανεξάρτητες θεματικά θεολογικές μελέτες ή δοκίμια. Στη στήλη «Θεολογικά Χρονικά», αναφορά σε σημαντικά γεγονότα από τον διορθόδοξο και διαχριστανικό κόσμο, όπως συνοδικές συνδιασκέψεις, συνέδρια, επίσημοι διαχροστιανικοί διάλογοι, κ.α. Στη στήλη «Περιοδικά Ανάλεκτα» σύντομη επισκόπηση των ελληνικών και ξένων θεολογικών περιοδικών, στη στήλη «Βιβλιοστάσιον», βιβλιοκριτικά δοκίμια και παρουσιάσεις θεολογικών μονογραφιών, βιβλίων και λοιπών εκδόσεων. Τέλος, στη στήλη «Αναλόγιον», ενημερωτικό δελτίο πρόσφατων θεολογικών εκδόσεων.    

Μέχρι στιγμής, για το 2009, κυκλοφόρησαν τρία τεύχη, εκ των οποίων τα δύο (1ο και 3ο) ήταν ποικίλης ύλης και το 3ο θεματικό (για τον Συνοδικό θεσμό), ενώ το 4ο θα έχει αφιέρωμα με θέμα «Θεία Ευχαριστία και Εκκλησία» και θα κυκλοφορήσει τον προσεχή Φεβρουάριο. Όπως ανακοίνωσε μιλώντας στην εκπομπή ο Διευθυντής Σύνταξης του περιοδικού, στα  τεύχη του 2010 θα υπάρχουν αφιερώματα σε ζητήματα «Ποιμαντικής Θεολογίας» (όπως κατήχηση, κήρυγμα, μετάφραση κειμένων, γλώσσα της λατρείας, κ.λ.π.), σε ζητήματα για τη Κοινωνία των Πολιτών, τη Πολυπολιτισμικότητα, τη Βιοηθική, την Χρήση του διαδικτύου, την Οικολογία, κ.λ.π. 

 

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΦΛΩΡΟΦΣΚΙ

 

Επίσης, ένα από τα τεύχη του 2010 θα είναι αφιερωμένο σε μια μεγάλη θεολογική προσωπικότητα του 20ου αιώνα, τον π. Γεώργιο Φλωρόφσκι, έναν φωτεινό θεολόγο, που δεν μπορούσε να κατανοήσει τη θεολογική του εργασία, ως πανεπιστημιακός, χωρίς τη σύνδεσή της με την Εκκλησία και θεωρούσε ότι θα πρέπει να παραμένει άρρηκτη η σχέση της (ακαδημαϊκής) θεολογίας με την Εκκλησία.  

Στο σημείο αυτό ο κ. Γιαγκάζογλου, επικαλούμενος το παράδειγμα του Φλωρόφσκι,  και παραδεχόμενος υπήρξαν και στη χώρα μας περίοδοι  «υπερτροφίας» της ακαδημαϊκής θεολογίας, υπό την έννοια της λειτουργίας της ως ιστορικοφιλολογικής επιστήμης χωρίς να συνδέεται με τη ζωή της Εκκλησίας. Στο ερώτημα «εάν μπορεί η Θεολογία να λειτουργήσει αυτόνομα ως ιστορικοφιλολογική επιστήμη» ο κ. Γιαγκάζογλου απάντησε θετικά, τόνισε, όμως, ότι «δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η πηγή της Ορθόδοξης θεολογίας είναι η ζωντανή εκκλησιαστική παράδοση, από την οποία αν πάρει «διαζύγιο»  η Θεολογία τότε θα καταντήσει μια μουσειακή – αρχαιολογική επιστήμη, η δε Εκκλησία θα απωλέσει την κριτική συνείδησή της, διότι η Θεολογία υπηρετεί την Εκκλησία, αλλά και η Εκκλησία δίχως την Θεολογία καταντά ένα ιεροκρατικός οργανισμός, ο οποίος στο τέλος δεν θα έχει τι να πεί πέρα από την επιτέλεση κάποιων τελετουργιών εν πολλοίς ακατανοήτων για τον μέσο άνθρωπο. Άρα, η Θεολογία και η Εκκλησία είναι από τη φύση τους συνδεδεμένες έτσι ώστε η μία να τροφοδοτεί την άλλη και αυτόν τον άξονα, αυτής της ζωτικής σχέσης θέλει να διακονήσει το περιοδικό «Θεολογία». 

 

ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

 

Τέλος, ο κ. Γιαγκάζογλου ανεκοίνωσε ότι το περιοδικό «Θεολογία» από την ερχόμενη άνοιξη θα ξεκινήσει σειρά θεματικών επιστημονικών σεμιναρίων κατ' αρχήν στην Αθήνα και εν συνεχεία και στη Θεσσαλονίκη, τα οποία θα λειτουργούν με τη συμμετοχή 40 – 50 ατόμων ως θεολογικά εργαστήρια και ως forum θεολογίας. Επίσης, το περιοδικό «Θεολογία» σε συνεργασία με την Ακαδημία Αθηνών, τις Θεολογικές Σχολές του ΕΚΠΑ και του ΑΠΘ, και τους φορείς των θεολόγων, ανέλαβε να διοργανώσει το 3ο διεθνές Συνέδριο Ορθόδοξης Θεολογίας, στην Αθήνα.

Υπενθυμίζεται ότι το 1ο Συνέδριο είχε πραγματοποιηθεί στην Αθήνα το 1936, με τη συμμετοχή του π. Γ. Φλωρόφσκι, ο οποίος μάλιστα είχε καθιερώσει το σύνθημα «Επιστροφή στους Πατέρες» και το Β' Συνέδριο είχε πραγματοποιηθεί το 1976 υπό την εποπτεία του αειμνήστου καθηγητού που θεμελίωσε στη χώρα μας τις Βιβλικές σπουδές, του Σάββα Αγουρίδη.

Το 3ο Συνέδριο, σύμφωνα με τον σχεδιασμό προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί μετά από τρία χρόνια (2013) αποσκοπώντας  σε καιρούς όπου έχουν επικρατήσει νέες κοινωνικές και ιδεολογικές συνθήκες να δώσει στην Ορθόδοξη Θεολογία την ευκαιρία να κάνει τις διαπιστώσεις της, να εκφράσει τη προφητική φωνή της παίρνοντας θέση απέναντι στα προβλήματα του ανθρώπου και του κόσμου και να χαράξει γραμμές για το παρόν και το μέλλον, να σαρκώσει την προφητική της φωνή στο σήμερα».

 

* Μιλώντας στο Ρ/Σ της Ιεράς Μητρόπολης Λάρισας και στο δημοσιογράφο – θεολόγο Χάρη Ανδρεόπουλο.

 

 ΠΗΓΗ: amen.gr, Τελευταία Ενημέρωση: Jan 17, 2010,  http://www.amen.gr/index.php?mod=news&op=article&aid=1455

Μνήμη Τεμπονέρα – απελευθέρωση του ανθρώπου

 

Ομιλία του Μιχ. Βασιλάκη*

 

Κλείνουμε φέτος τα 19χρόνια και μπαίνουμε στα 20χρόνια από το Γενάρη του 1991. Από τη βραδιά που ο Νίκος Τεμπονέρας έγινε «δρόμος», «σχολικό συγκρότημα», «μνημείο», αλλά και αναφορά αγώνων και ζωής. Από τότε με όλες τις μαθητικές γενιές μέχρι σήμερα, κρατάει μαζί τους ακούραστα τα πανό και τις σημαίες των αγώνων για να  υπερασπίζονται τους κοινωνικούς αγώνες σαν την αναντικατάστατη απελευθερωτική διαδικασία της κοινωνίας.

Για να υπερασπίζονται τη δυνατότητα και το δικαίωμα της κοινωνίας να λειτουργεί δημοκρατικά, μέσα από αυτούς τους κοινωνικούς αγώνες.

Απέναντι στο χυδαίο συνδυασμό πολιτικής τρομοκρατίας και δημοσκοπήσεων που διαστρεβλώνουν και υποκαθιστούν τη συνείδηση του λαού.

Για να υπερασπίζονται το σχολειό της γνώσης που απελευθερώνει τον άνθρωπο και την εργασία, απέναντι στο δήθεν σχολειό που χρησιμοποιεί την γνώση για να σκλαβώνει την εργασία και να εξανδραποδίζει τον άνθρωπο.

Γι αυτό και στις χούφτες του Νίκου Τεμπονέρα το Δεκέμβρη του 2008 ήταν οι ίδιες πέτρες με αυτές των δεκάδων και δεκάδων χιλιάδων 16άρηδων από το Διδυμότειχο μέχρι τη Σητεία.

Απέναντι στο σύστημα που παράγει Κορκονέες, απέναντι στο σύστημα του εγκληματικού εργολαβικού σαδισμού που για να υποτάξει την εργασία με τους όρους της επισφαλούς εργασίας, δολοφονεί με βιτριόλι το ίδιο το φορέα της εργασίας.

Το κυρίαρχο σύστημα, το Δεκέμβρη του 2008 όσο και να επικέντρωνε στη βία που ξεπετάχτηκε μέσα από την εξέγερση, δεν ανησύχησε για τη ποσότητα της βίας.

Τόση και μεγαλύτερη είχε διαχειριστεί πολλές φορές.

Για τη ποιότητα της βίας ανησύχησε.

Για το τι έγραφαν οι πέτρες που γιόμιζαν τις χούφτες των 16άρηδων ανησύχησαν.

Για αυτό οι στρατιές των υποτακτικών στα Μ.Μ.Ε. ξεπέρασαν και τους ιδιοκτήτες του συστήματος. Άφησαν πίσω ακόμη και το Καρατζαφέρη, εγκαλώντας όχι μόνο τη διοικητική πυραμίδα της καταστολής αλλά και τους συνδικαλιστικούς εκπροσώπους της καταστολής, γιατί έβαλαν δήθεν φραγμό στο βάθος και την έκταση της καταστολής. Γιατί δεν χρησιμοποιούσαν ευθέως τον οπλισμό τους. Έγραψαν έτσι τη πιο μελανή σελίδα της κυρίαρχης  δημοσιογραφίας.

Όμως δεν κατάφεραν ούτε  μια στιγμή να καλύψουν τους προβληματισμούς της εξέγερσης, που καταιγιστικά απευθυνόταν όχι μόνο στο κυρίαρχο σύστημα, αλλά στο σύνολο μιας τελματωμένης και παράλυτης κοινωνίας.

Το μέλλον μας δεν μπορεί να 'χει καμιά συνέχεια με το δικό σας παρόν, μας είπαν!!!

Για να έχουμε μέλλον πρέπει να αρνηθούμε ολοκληρωτικά και χωρίς όρους αυτό το μίζερο δικό σας παρόν.

Το σύστημα σας δεν βελτιώνεται. Ότι χτιστεί σαν συνέχεια των κυρίαρχων αξιών σας, θα 'ναι το ίδιο αδιέξοδο, το ίδιο σάπιο, το ίδιο υποδουλωτικό.

Το σχολείο σας έχει εξελιχτεί σε λαιμητόμο της ζωής, των ονείρων και των ελπίδων μας.

Σαδιστικά ταξικό, πειραματικό εργαστήρι των πιο  ακραίων κύκλων του νεοδαρβινισμού.

Η παιδική μας ενόραση στο παρόν σας αντιλαμβάνεται το μέλλον που μας επιφυλάσσεται για να συντηρήσετε το μίζερο και αδιέξοδο παρόν σας.

Η κοινωνική αντιφατικότητα που γεννά Δεκέμβρηδες σας γεμίζει φυσικά ανασφάλεια για την αναποτελεσματικότητα των κοινωνικών σας μηχανισμών, να μας αφομοιώσουν και να μας υποτάξουν.

Γι αυτό προχωράτε παραπέρα στο όνομα της γνώσης και των θεοτήτων του ανορθολογικού ντετερμινισμού σας. Να μας διαφορικοποιήσετε γενετικά στη κλίμακα πρώτος-τελευταίος για τις ανάγκες του συστήματος σας.

Με το Δεκέμβρη σας είπαμε όχι σε όλα αυτά. Αυτή ήταν η ουσία και το περιεχόμενο του Δεκέμβρη που γνώρισε πολύπλευρη αντιπολίτευση.

Την αντιπολίτευση του μηδενισμού. Καταστροφείς, τρομοκράτες, συνωμότες, εγκληματίες, κακομαθημένα παιδιά αστών, υπονομευτές της οικονομίας, της δημοκρατίας και προπάντων της σταθερότητας της καθεστηκυίας τάξης.

Σ' όλους αυτούς ο Δεκέμβρης βγάζει περιπαικτικά τη γλώσσα. Γιατί όλοι αυτοί που μας εγκαλούσαν, εγκαλούν σήμερα εναγωνίως και καταγγέλλουν και τους διαχειριστές του συστήματος. Ο Καραμανλής είναι φυγάδας!! και ο Παπανδρέου ανεπαρκής και ελλειμματικός!! Αλλά και όσοι δεν συναινούν σε καθεστώς «έκτακτης ανάγκης», δηλαδή ανοικτής κοινοβουλευτικής δικτατορίας θεωρούνται περιθώριο και εθνικά ύποπτοι, ο μόνος που τη γλυτώνει είναι ο Καρατζαφέρης.

Υπάρχει όμως και η άλλη αντιπολίτευση: της οικειοποίησης και της ιδιοποίησης. Της μικροαστικής αναρχοαυτονομίας που στο Δεκέμβρη βλέπει τα σημάδια του τέλους της κοινωνίας!!!! Πηγαίνοντας ένα βήμα πιο πέρα από το φουκογιαμικό τέλος της ιστορίας.

Η απελευθέρωση του ανθρώπου διατείνονται δεν μπορεί να 'χει αναφορά την κοινωνία και φυσικά την εργασία.

Η απελευθέρωση του ανθρώπου θα γίνει κόντρα στη κοινωνία και την εργασία.

Δεν έχουμε εδώ μόνο το τέλος της ταξικής πάλης κατά Φουκογιάμα, εδώ έχουμε το τέλος της κοινωνίας, της κοινωνικής υπόστασης του ανθρώπου!

Ότι ενσωματώνει την οποιαδήποτε κοινωνική αξία είναι αντίπαλος!!

Αυτό είδαν στο Δεκέμβρη: Στην αμφισβήτηση και απόρριψη των κοινωνικών αξιών της χρηματιστηριακής κοινωνίας και μ' αυτό επιχειρούν να τον ιδιοποιηθούν γίνουν ηγεμονία του. Το μόνο που καταφέρνουν βέβαια είναι ιδεολογικά και πολιτικά να βρίσκονται στην ίδια όχθη με τις πιο αντιδραστικές δυνάμεις.

Οι 16αρηδες του Δεκέμβρη απαντούν στην αντιπολίτευση  του και όχι μόνο την καθαρά συστημική

Ξέρουμε την αφομοιωτική και άλλη δύναμη του συστήματος, όταν αντιμετωπίζει την ανθρώπινη υπόσταση στο ατομικό επίπεδο.

Όμως η γενιά μας θα αναπαράγεται είτε το θέλετε είτε όχι και θα συγκροτείτε σε συλλογικότητες, σε μαχητικές κοινωνικές συλλογικότητες, σε εξεγερτικές συλλογικότητες.

Από αυτές τις γενιές θα 'χετε εργάτες και διανοούμενους.

Η αμφισβήτηση και η απόρριψη μας θα γεννούν και θα συγκροτούν συνειδήσεις και στους 30αρηδες και στους 50αρηδες και στους 60αρηδες που θα απαντούν, όπως ο Νίκος Τεμπονέρας στον ίδιο τους τον εαυτό με τους στίχους του Μπρέχτ:

«Εσύ που τα πάντα αψήφησες

ξέρω πόσο το θάνατο φοβήθηκες.

Μα πιότερο φοβόσουν

μια ανέντιμη ζωή»

Να κατανοήσουμε  το Δεκέμβρη χρειάζεται,

Να ακουμπήσουμε στον Δεκέμβρη χρειάζεται, να τον ολοκληρώσουμε πρέπει, για να βγούμε από την υπαρξιακή κρίση που απειλεί τον νεοελληνικό κοινωνικό σχηματισμό.

Γιατί με τα μάτια του μπορούμε:

Να αντιτάξουμε στους χρηματιστηριακούς δείκτες, τη κοινωνία.

Στη λογιστική και τους λογιστές, τη πολιτική.

Στον ανορθολογικό ντετερμινισμό και τη τελεολογία, τη διαλεκτική.

Να δούμε την κοινωνία σαν ενιαίο σύνολο πολλαπλών αντιθέσεων και αντιφατικοτήτων που γράφει την δημιουργική ιστορική της εξέλιξη με οξυγόνο και κινητήριο μοχλό τη ταξική πάλη.

Ν' αρνηθούμε τον εκφυλισμό του μαρξισμού σε ανορθολογικό φονταμενταλισμό, να τον κατακτήσουμε και να τον εξελίξουμε σαν την ιδεολογία της διαρκούς δημιουργικής επαναστατικής εξέλιξης.

Για να μπορέσουμε να ακούσουμε το Δεκέμβρη με τα λόγια του ποιητή:

Έτσι

«..εμείς τη λέμε τη ζωή πηγαίνουμε μπροστά

Και χαιρετούμε τα πουλιά της που μισεύουνε

Είμαστε από καλή γενιά…»

 

* Ο Μιχάλης Βασιλάκης είναι Γραμματέας του ΕΑΜ. Η ομιλία εκφωνήθηκε  στη Συγκέντρωση ΟΛΜΕ – ΔΟΕ για τα 19 χρόνια στη μνήμη του Νίκου Τεμπονέρα στην Πάτρα το Σάββατο 09-01-2010.

 

ΠΗΓΗ:  ΕΑΜ, Δημοσιεύθηκε από eamgr στο 16 Ιανουαρίου, 2010,

http://eamgr.wordpress.com/2010/01/16/%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BC%CE%B9%CF%87%CE%AC%CE%BB%CE%B7-%CE%B2%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BB%CE%AC%CE%BA%CE%B7-%CE%B3%CF%81%CE%B1%CE%BC%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%AD%CE%B1/

 

 

Υστερόγραφο:

 

Δήλωση του Μ. Βασιλάκη γραμματέα του ΕΑΜ

 

Μια ομάδα ανθρωποειδών, στη κυριολεξία κοινωνικά και ανθρώπινα σκουπίδια, βρώμισαν χτές το μνημείο της πόλης στο ΝΙΚΟ ΤΕΜΠΟΝΕΡΑ.

 Γράφοντας με το βαθύ γαλάζιο της εθνικοφροσύνης τη λέξη «ΕΛΛΑΣ» και πάνω σε αυτή τοποθετημένη η εφημερίδα τους ΣΤΟΧΟΣ, με μια φτυαριά ανθρώπινα απορρίμματα.

Έτσι και τόσο φαίνεται να αποτιμούν την αξία της πατρίδας τους, αυτά τα ανθρώπινα σκουπίδια και οι κεκράκτες του φασισμού και του ρατσισμού εντολοδόχοι τους.

Δεν μπορούν να ανεχτούν το μνημείο που 19 χρόνια τώρα, τους θυμίζει πως το μαθητικό κίνημα και ο λαός της Πάτρας σε αυτό το μέρος, ανάσχεσε τις ορδές τους έστω και με ακριβό τίμημα το αίμα του Νίκου  Τεμπονέρα.

Σημείωση επιπρόσθετη: Οι φωτογραφίες είναι από την ηλ. διεύθυνση http://groups.yahoo.com/group/epohigroup/attachments/folder/764800373/item/1678758913/view

Η δημοσιονομική κρίση δείχνει τη βαθιά εξάρτηση της χώρας από τον ιμπεριαλισμό* 

 

Απτή απόδειξη γι' αυτήν τη διαπίστωση δίνει το κύμα ασφυκτικών πολιτικών και οικονομικών πιέσεων και εκβιασμών που δέχεται, με αφορμή το «δημοσιονομικό εκτροχιασμό» της, η Ελλάδα από το Διευθυντήριο της EE, από τα κέντρα του διεθνούς μονοπωλιακού κεφαλαίου – από τις «αγορές» όπως εύσχημα αναφέρεται στην αστική ειδησεογραφία – απέναντι στο οποίο η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται ανήμπορη και χλωμή να αντιδράσει, με αποτέλεσμα να σέρνεται σε υπαγορεύσεις που της υποβάλλουν.

O εκτροχιασμός των δημοσιονομικών, δηλαδή, η αύξηση των δημόσιων ελλειμμάτων και του δημόσιου χρέους, δεν είναι ένα σύμπτωμα που επιτάθηκε με την παγκόσμια οικονομική κρίση μόνο στην Ελλάδα. Παρατηρείται σε όλα τα κράτη της EE (τα οποία, ας σημειωθεί, στην πλειονότητά τους έχουν υπερβεί κατά πολύ τους δείκτες δημόσιου ελλείμματος και δημόσιου χρέους του συμφώνου σταθερότητας της EE), αλλά και παγκόσμια, και είναι μια από τις βασικές παρενέργειες της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης, για το λόγο ότι όλα τα καπιταλιστικά κράτη για ν' αντιμετωπίσουν την κρίση έχουν διοχετεύσει και διοχετεύουν μεγάλα κονδύλια από τους κρατικούς προϋπολογισμούς τους προς το τραπεζικό σύστημα και τις μεγάλες επιχειρήσεις για να τις στηρίξουν από τους κλυδωνισμούς της κρίσης. Aυτό έγινε και στην Ελλάδα μέσα στο 2009, όπου δεκάδες δις ευρώ του κρατικού προϋπολογισμού δόθηκαν σαν οικονομική αιμοδότηση στις Τράπεζες και στις επιχειρήσεις για να καλυφθούν απώλειες της οικονομικής κρίσης, με συνέπεια να εκτιναχθεί απότομα το δημόσιο έλλειμμα και το δημόσιο χρέος, γεγονός που επιμελώς κρύβεται από την κυβέρνηση, τις αστικές πολιτικές δυνάμεις και την αστική δημοσιογραφία.

Εκείνο, ωστόσο, που έφερε την Ελλάδα να αντιμετωπίζεται σαν «απολωλός πρόβατο» της EE και να γίνει στόχος των κύκλων της διεθνούς χρηματιστικής κερδοσκοπίας είναι το μεγάλο ανέβασμα του δημόσιου χρέους της (112,6% του AEΠ το 2009 ) και του δημόσιου ελλείμματός της (-12.7% του AEΠ το 2009), σε ύψος δυσβάστακτο για την οικονομία της. Tο γεγονός, δηλαδή, ότι η Ελλάδα «πρωτοπορεί» σαν κράτος-χρεώστης μέσα στο ιμπεριαλιστικό πλέγμα της EE ενώ, ταυτόχρονα, η οικονομία της προβάλλει αδύναμη στο σήκωμα ενός τόσου ογκώδους χρέους. Αδυναμία που πιστοποιείται και από το ότι το ελληνικό κράτος για να αντεπεξέλθει στο πρόβλημα καταφεύγει σε μεγαλύτερο και επαχθέστερο δανεισμό και, κυρίως, από το ότι η πολιτική «λύση» που δίνει η κυβέρνηση του ΠAΣOK είναι η αποδοχή πιο στενού ξένου οικονομικού και πολιτικού ελέγχου της Ελλάδας.

Κάτω από αυτή την ωμή πραγματικότητα μπορούν να κριθούν, σήμερα, και η αστική προπαγάνδα αλλά και «αριστερές» θεωρίες που αναπτύχθηκαν τα προηγούμενα χρόνια ή και λέγονται ακόμα, οι οποίες παρουσιάζουν μια πλασματική, παραπλανητική και λανθασμένη εικόνα για τη σημερινή πολιτική και οικονομική θέση της Ελλάδας στο διεθνές καπιταλιστικό σύστημα.

Μπορούν να κριθούν, πρώτο, οι προπαγανδιστικοί ισχυρισμοί των κυβερνήσεων του ΠAΣOK και της NΔ για την «ισχυρή Eλλάδα», «την Eλλάδα που μετά την ένταξή της στην ONE βρίσκεται στο κλαμπ των ισχυρών της Eυρώπης», «την Ελλάδα που συμμετέχει ισότιμα στην EE» και άλλα παρόμοια που συγκάλυπταν την εξαρτημένη θέση της Eλλάδας μέσα στον ιμπεριαλιστικό οργανισμό της EE και στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα. Μπορούν να κριθούν, δεύτερο, οι θεωρίες που εμφανίζουν την Ελλάδα σαν μια ιμπεριαλιστική – και όχι εξαρτημένη – χώρα, η οποία ενεργεί σαν «συνέταιρος» ή και «ανταγωνιστής» των μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων.

Φυσικά όλα τα παραπάνω ηχούν αστεία όταν, κανείς, παρακολουθεί τώρα το ελληνικό κράτος, με το βούλιαγμά του μέσα στο χρέος, να επαιτεί οικονομική στήριξη από τις κυβερνήσεις των μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων και από τα ισχυρά οικονομικά κέντρα του διεθνούς χρηματιστικού κεφαλαίου. Όταν βλέπει τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Oικονομικών της κυβέρνησης του ΠAΣOK να γυρνάνε στο εξωτερικό, στις ιμπεριαλιστικές μητροπόλεις, όπως η Bόννη και το Λονδίνο, αναζητώντας επαφές με κυβερνήσεις που διαφεντεύουν την EE, σε συσκέψεις χρηματιστών και σε συνεντεύξεις μέσων ενημέρωσης της διεθνούς χρηματιστικής ολιγαρχίας για να κατευνάσουν τις πιέσεις τους και για να διαβεβαιώσουν ότι η πολιτική της ελληνικής κυβέρνησης θα τους παράσχει τις εξασφαλίσεις κερδών και τόκων για τα κεφάλαιά τους που έχουν δανείσει ή «επενδύσει» στην Ελλάδα.

H δήλωση του Έλληνα πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου ότι «το δημοσιονομικό αδιέξοδο της χώρας απειλεί την εθνική κυριαρχία μας», που έγινε μέσα στη δίνη των άγριων εκβιασμών των διεθνών ιμπεριαλιστικών παραγόντων για τα δημοσιονομικά της Ελλάδας, ασφαλώς, και έχει σαν στόχο τη δημιουργία εσωτερικά ενός κλίματος «εθνικού κινδύνου» με σκοπό να καμφθούν λαϊκές αντιδράσεις και να γίνουν αποδεκτά τα σκληρά αντιλαϊκά μέτρα που προωθούνται, σαν τη συνταγή για την αντιμετώπιση του «δημοσιονομικού αδιεξόδου». Όμως, δεν μπορεί να μην αναγνώσει, κανείς, μέσα από αυτήν τη διατύπωση, σε δεύτερο πλάνο, και την έμμεση ομολογία της εκχώρησης εθνικής κυριαρχίας που συνεπάγεται ο εξωτερικός έλεγχος και οι όροι που θέτουν η EE και τα διεθνή ιμπεριαλιστικά οικονομικά κέντρα, των αποπνικτικών δεσμεύσεων που δημιουργεί η πολιτική της ξένης εξάρτησης στο χειρισμό του οικονομικού προβλήματος.

Ένα χαρακτηριστικό του ιμπεριαλισμού είναι ότι δημιουργεί μορφές κρατικής εξάρτησης, με οικονομικά, πολιτικά και στρατιωτικά μέσα, ανάμεσα στα οποία περιλαμβάνονται και η εξαγωγή κεφαλαίου όχι μόνο με τη μορφή των άμεσων επενδύσεων σε διάφορες χώρες αλλά και του δανειακού κεφαλαίου. Πέρα από τη διείσδυση ξένου μονοπωλιακού κεφαλαίου σε κλάδους της ελληνικής οικονομίας, οι αγορές ομολόγων που εκδίδει το ελληνικό δημόσιο από χρηματιστικούς «οίκους» του εξωτερικού, τα δάνεια που συνάπτει από ξένες Tράπεζες, με την υπερμεγέθη διάσταση που έχουν σε σχέση με το εγχώριο παραγόμενο προϊόν της ελληνικής οικονομίας, είναι μερικές από τις πιο χτυπητές εκφράσεις της οικονομικής εξάρτησης του ελληνικού κράτους, που το χαρακτηρίζουν από τη γέννησή του και έχουν και την αντιστοίχησή τους και στην πολιτική εξάρτησή του από τον ξένο ιμπεριαλιστικό παράγοντα.
O χωρισμός ανάμεσα σε ιμπεριαλιστικά κράτη και σε εξαρτημένες χώρες, όπου μια χούφτα από τα πρώτα εκμεταλλεύεται το μεγάλο αριθμό των δεύτερων, ο χωρισμός ανάμεσα σε κράτη-τοκογλύφους και σε κράτη-οφειλέτες είναι ένα γνώρισμα του ιμπεριαλιστικού συστήματος. Aπό την άποψη αυτού του γνωρίσματος η θέση του ελληνικού κράτους είναι πολύ φανερό σε ποια όχθη βρίσκεται. Xωμένο ως το λαιμό μέσα σε ξένα δάνεια είναι στη δεινή θέση του κράτους- χρεώστη, ενός κράτους εξαρτημένου από τα μεγάλα ιμπεριαλιστικά κράτη και τους ισχυρούς χρηματιστικούς οργανισμούς τους.

Eίναι, ακριβώς, αυτή η υποδεέστερη και ευάλωτη θέση του που το κάνει στόχο, από τη μια, των πιέσεων της EE και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, των ιμπεριαλιστικών κρατών και των κρατικών τραπεζών τους που το απειλούν ότι δεν θα συνεχίσουν τη χρηματοδότησή του αν δεν «συμμορφωθεί» στους όρους που αυτά θέτουν. Aπό την άλλη, των κάθε λογής εκβιασμών των διεθνών χρηματιστικών κεφαλαίων που αποσύρουν τις «επενδύσεις» τους σε ελληνικά κρατικά ομόλογα και μετοχές, οδηγώντας σε υποτίμησή τους και σε καθίζηση του Χρηματιστηρίου και ταυτόχρονα σε άνοδο του επιτοκίου δανεισμού του ελληνικού κράτους και, κατ' επέκταση, στη μεγαλύτερη απομύζηση της Ελλάδας. Οι πιέσεις και εκβιασμοί έχουν πάρει, στη σημερινή εποχή, πιο οργανωμένο χαρακτήρα μέσα από τους λεγόμενους διεθνείς «οίκους αξιολόγησης» των οικονομιών των κρατών, που δρουν σαν όργανα της διεθνούς χρηματιστικής ολιγαρχίας, βαθμολογώντας «πιστοληπτικές ικανότητες» κατά τρόπο που να εξυπηρετούνται τα κερδοσκοπικά συμφέροντα.

Οι πρόσφατες αξιολογήσεις» της ελληνικής οικονομίας από αυτούς τους «οίκους» έχουν σαν αποτέλεσμα η διαφορά επιτοκίου του ελληνικού κρατικού ομόλογου με το γερμανικό (spread) να κλιμακωθεί. H επίπτωση μιας τέτοιας κλιμάκωσης είναι ότι το ελληνικό κράτος, για να καλύψει το χρέος και το έλλειμμά του, υποχρεώνεται να δανείζεται με ακόμα πιο υψηλούς τόκους. Mε αυτό τον τρόπο τα διεθνή χρηματιστικά κέντρα, τα ιμπεριαλιστικά κράτη σπεύδουν να στραγγίξουν παραπέρα την χρεωμένη Ελλάδα, επιβεβαιώνοντας την τοκογλυφική σχέση τους με τα εξαρτημένα κράτη-οφειλέτες.
Tο γιατί η Ελλάδα έχει περιέλθει σ' αυτήν τη δεινή θέση συνδέεται άμεσα με τη διαχρονική πολιτική των κυβερνήσεων της εγχώριας μεγαλοαστικής τάξης και, ειδικότερα, τις τελευταίες δεκαετίες με την πολιτική των κυβερνήσεων της NΔ και του ΠAΣOK.

H συνύφανση των συμφερόντων της ντόπιας πλουτοκρατικής ολιγαρχίας μ' εκείνα του ξένου μονοπωλιακού κεφαλαίου και των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων της Δύσης μεταφράζεται σε μια πολιτική ξένης εξάρτησης όχι μόνο με την έννοια μιας ελληνικής εξωτερικής πολιτικής που έχει χάσει την ανεξαρτησία της και εντάσσεται στα πλαίσια που υπαγορεύουν οι επιδιώξεις των μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, αλλά και με την εφαρμογή μιας πολιτικής στο εσωτερικό της χώρας και στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, προσαρμοσμένης στους όρους που θέτει το ξένο μονοπωλιακό κεφάλαιο, τόσο από την άποψη της κερδοφόρας διείσδυσής του στην ελληνική οικονομία όσο και από την άποψη της ανάπτυξης των ελληνικών παραγωγικών δυνατοτήτων.

Έκφραση, ακριβώς, αυτής της πολιτικής είναι το δόγμα ότι η ανάπτυξη και το οικονομικό μέλλον της Ελλάδας βρίσκεται στο να μετατραπεί η χώρα μας «σε κέντρο του διαμετακομιστικού εμπορίου, του τουρισμού και των υπηρεσιών» που διατυμπανίζουν χρόνια τώρα οι κυβερνήσεις της NΔ και του ΠAΣOK. Ένα δόγμα που το αποτέλεσμά της δεν είναι παρά η καθυστέρηση και η εγκατάλειψη ανάπτυξης κλάδων της παραγωγικής βάσης της χώρας, η μονόπλευρη και στρεβλή ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας (με τον τριτογενή τομέα εξογκωμένο και τη βιομηχανική παραγωγική βάση συρρικνωμένη), η διεύρυνση του εμπορικού της ελλείμματος ακόμα και του ελλείμματος του ισοζυγίου γεωργικών προϊόντων της (που κάποτε ήταν πλεονασματικό) και, ταυτόχρονα, η διαιώνιση και η διόγκωση του κρατικού χρέους.

Οι πολιτικές των κυβερνήσεων του ΠAΣOK και της NΔ επιδίωξαν να εμφανίσουν την ένταξη της Ελλάδας στην EE σαν την οδό που θα ισχυροποιούσε την ελληνική οικονομία, θα έδινε νέες μεγάλες αγορές στις ελληνικές επιχειρήσεις και στους αγρότες, θα βελτίωνε τα οικονομικά μεγέθη της ελληνικής οικονομίας και θα την έκανε πιο ασφαλή σε περιόδους κρίσης. Τα ίδια επιχειρήματα επιστράτευσαν, τα προηγούμενα χρόνια, για να υποστηρίξουν τη λεγόμενη «παγκοσμιοποίηση».

Τα πραγματικά δεδομένα, πλέον, δείχνουν πόσο ψευδή ήταν και είναι όλα αυτά. H ένταξη της Ελλάδας στην EE και η λεγόμενη «παγκοσμιοποίηση» δεν σήμαινε παρά το να ανοιχτούν διάπλατα οι πόρτες της ελληνικής οικονομίας στην εμπορική και κεφαλαιουχική διείσδυση ξένων μονοπωλίων, να εξοστρακισθούν από τον άνισο ανταγωνισμό των ξένων πολυεθνικών και αλυσίδων ελληνικά εμπορεύματα και επιχειρήσεις, να δοθεί με τις αποκρατικοποιήσεις ή ιδιωτικοποιήσεις ο έλεγχος σημαντικών ελληνικών δημόσιων επιχειρήσεων σε ξένα μονοπώλια, να αποκτήσει μεγαλύτερη ελευθερία το χρηματιστικό κεφάλαιο να κάνει κερδοσκοπικά παιχνίδια με ελληνικά ομόλογα και μετοχές, να δημιουργηθούν όροι μεγεθυμένης και ταχύτερης άντλησης κερδών που εξάγονται στο εξωτερικό. Kαι μαζί με όλα αυτά να επιβληθούν πολιτικές δεσμεύσεις, όπως οι συνθήκες, τα σύμφωνα, οι κανονισμοί και οι ντιρεκτίβες της EE, που ενισχύουν αυτό το καθεστώς εξάρτησης και λεηλασίας της ελληνικής οικονομίας.

Καθώς η δημοσιονομική κρίση του ελληνικού κράτους εκδηλώνεται παροξυμμένη ακόμα και αυτοί οι αστοί δημοσιολόγοι που ισχυρίζονταν πως η είσοδος της Ελλάδας στην ONE θα την προστατεύσει οικονομικά, αναγκάζονται τώρα να λένε ότι «οι πιέσεις στην Ελλάδα θυμίζουν άλλες εποχές, όταν η δραχμή βρίσκονταν ανυπεράσπιστη στο έλεος των κερδοσκόπων», ομολογώντας, στην ουσία, ότι τίποτα δεν μεταβλήθηκε στην πραγματική θέση της και στο πώς την αντιμετωπίζει το διεθνές χρηματιστικό κεφάλαιο. Στην πραγματικότητα, το εξαρτημένο ελληνικό κράτος έγινε πιο δέσμιο στα ξένα ιμπεριαλιστικά κέντρα και υπόκειται σε πιο ωμούς εκβιασμούς και απειλές, όπως πολύ παραστατικά απεικονίζουν και οι δημόσιες προσβλητικές επιπλήξεις της ελληνικής κυβέρνησης από τους ηγεμόνες της EE.

Μέσα στο φαύλο κύκλο του μεγάλου κρατικού χρέους η κυβέρνηση του ΠAΣOK χορεύει στο ρυθμό που της επιτάσσουν οι ιμπεριαλιστικές εξαρτήσεις της. Στο ρυθμό της παροχής εγγυήσεων και της λήψης μέτρων που θα διασφαλίσουν στους ξένους δανειστές του ελληνικού κράτους τα παχυλά τοκομερίδιά τους αλλά και το πεδίο να συνεχίσουν την τοκογλυφική αφαίμαξη της Ελλάδας.

Τα σκληρότερα αντιλαϊκά μέτρα του «νέου προγράμματος σταθερότητας» για την ελληνική οικονομία, που η κυβέρνηση του ΠAΣOK θα εφαρμόσει καθ' υπαγόρευση του Διευθυντηρίου της EE και υπό την αυστηρή επιτήρησή του, δείχνουν πως για τη δημοσιονομική κρίση και κατ' επέκταση για τις συνέπειες που φέρνει η ξένη πολιτική και οικονομική εξάρτηση, θα κληθεί ο ελληνικός λαός να πληρώσει. H ξένη εξάρτηση φανερώνεται, έτσι, σαν ένα ζήτημα καθόλου μακρινό από τα καθημερινά του προβλήματα , αλληλένδετο με την κυβερνητική πολιτική που ενσωματώνει την εκμετάλλευση του ελληνικού λαού από την εγχώρια μεγαλοαστική τάξη με την απομύζηση του τόπου του από τον ξένο ιμπεριαλισμό, το διεθνές παρασιτικό κεφάλαιο. 

 * Το άρθρο μου εστάλη για αναδημοσίευση από την εφ. "Λαϊκός Δρόμος" από τον φίλο Χρ. Τσουκαλά.

Σημείωση: Οι υπογραμμίσεις έγιναν από τον admin.