Διαβολκυβέρνηση….

Του παπα Ηλία Υφαντή

Όσοι για ηλεκτρονική
Μιλούν διακυβέρνηση,
Έχουνε πάντα κατά νου
Μια διαβολοκυβέρνηση!….

Που γνήσια διαβολικό
Θα έχει ρεπερτόριο:
Να κάμει ολάκερη τη Γη
Μακάβριο κρεματόριο…

Όπου αρχικρεμάτορες
Θα είναι οι τοκογλύφοι,
Που των εφιαλτών o εσμός
Ξεδιάντροπα θα γλείφει!…

Κι όπου κλαυθμός και οδυρμός
Σ’ όλης της Γης τα πλήθη…

Αυτή ’ναι η μαύρη και πικρή,
Οδυνηρή αλήθεια!
Κι όχι όσα τα ΜουΜουΕ
Σερβίρουν παραμύθια!…

παπα-Ηλίας, http://papailiasyfantis.wordpress.com, 13-12-2010

ΠΕΡΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ

Του Απόστολου Παπαδημητρίου

Η παγκόσμια κοινότητα περνά ίσως τη βαθύτερη κρίση κατά τη μακραίωνη ιστορία των ανθρωπίνων κοινωνιών. Ποτέ στο παρελθόν δεν είχε συγκεντρωθεί τόσο μεγάλη ισχύς στα χέρια ελαχίστων ανθρώπων και ποτέ αυτοί οι δυνάστες δεν ήσαν τόσο ανάλγητοι όσο οι σημερινοί. Στο παρελθόν οι ηγέτες είχαν κάποια ελαφρυντικά για την αγριότητα που επέδειξαν, καθώς ο κώδικας αξιών την ανεχόταν, αν δεν την επέτρεπε μάλιστα. Όλοι τους έκαναν και κάποιο καλό έργο είτε σε στιγμές καλής συναισθηματικής φόρτισης είτε για υστεροφημία. 

Αυτοί που ασκούν σήμερα εξουσία επί της γης είναι παντελώς ανάλγητοι. Βέβαια δεν ηγούνται οι ίδιοι των επιθέσεων των στρατευμάτων τους γι’ αυτό και δεν βάφουν με αίμα τα χέρια τους. Είναι όμως οι εμπνευστές των σχεδίων και επιτελείς καθοδήγησης σε όλες τις συρράξεις στην επιφάνεια του πλανήτη! Ο σκοπός παραμένει ο ίδιος από την προϊστορική εποχή: Απόκτηση πλούτου και δόξας. Και για μεν τον πλούτο είναι παθιασμένοι στο έπακρο, τη δόξα όμως την παραχωρούν στους υποτακτικούς τους. Γιατί είναι αφελές να πιστεύουμε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ είναι πλανητάρχης και όχι υποτελής στις δυνάμεις που τον προωθούν στην εξουσία. Ίσως να είναι αφελέστερο να υποστηρίζεται ακόμη ότι στην αστικού τύπου δημοκρατία τους αιρετούς άρχοντες εκλέγει ο λαός!

Ας εξετάσουμε κάποιους από τους παράγοντες της ανάπτυξης, για την οποία πολλοί κόπτονται. Ασφαλώς όλοι εννοούν την οικονομική ανάπτυξη και μόνο, τη μόνη που αναγνωρίζει όχι βέβαια ο κώδικας αξιών αλλά η έλλειψη κώδικα αξιών στη σύγχρονη δυτικού τύπου κοινωνία. Η ανάπτυξη αυτή επετεύχθη κατά το παρελθόν στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής. Επιχειρήθηκε κατά καιρούς να αποδοθεί αυτό στη διανοητική ανωτερότητα της λευκής φυλής. Μάλιστα κάποιοι ώθησαν την ψευτοέρευνα και σε τομείς όπως η βιολογική μας συγκρότηση. Αισθητή ήταν η ροπή ήδη κατά τις αρχές του 20^ου αιώνα προς στήριξη της θεωρίας του φυλετισμού, την οποία κάποιοι επέκτειναν στην ακραία και αντιεπιστημονική άποψη της ευγονικής.

Κάποιες σκηνοθετημένες δοκιμασίες, γνωστές ως IQ tests, κομμένες και ραμμένες στα μέτρα των δυτικών πολιτιστικών προτύπων, έδωσαν στην αρχή ψευδαίσθηση επιβεβαίωσης της ορθότητάς τους. Τα δείγματα των μη λευκών παρμένα από τα υποβαθμισμένα “γκέτο” των αμερικανικών μεγαλουπόλεων ήταν άκρως ικανοποιητικά γι’ αυτή την “επιβεβαίωση”! Αργότερα, με τη βιομηχανική άνοδο και της Ιαπωνίας άρχισαν να συμμαζεύονται κάπως. Σίγησαν τελικά, όταν έγιναν έρευνες και σε παιδιά μαύρων που είχαν ανατραφεί σε περιβάλλον λευκών ως υιοθετημένα. Όσο για την ευγονική, αυτή τάφηκε για δεακετίες, μετά την πρακτική εφαρμογή των μεθόδων της από “επιστήμονες” του Γ’ Ράιχ σε στρατόπεδα συγκέντρωσης κατά τη διάρκεια του Β΄ παγκοσμίου πολέμου.

Πώς όμως φθάσαμε ως εδώ; Η ιστορία είναι αρκετά παληά. Ξεκινά από τη εποχή που ο λευκός αισθάνθηκε πως η Γηραιά ήπειρος μικρά περιθώρια πλουτισμού είχε να του προσφέρει, καθώς είχε εξαντληθεί στο εσωτερικό της από τις αλλεπάλληλες συγκρούσεις, ενώ η “σταυροφορία” κατά των “απίστων” στην Εγγύς Ανατολή και στην Αφρική πικρή γεύση είχε αφήσει στους αλαζόνες. Εκεί στον νέο Κόσμο ο άπληστος Ευρωπαίος πίστεψε πως βρήκε πλούτη αμύθητα! Εξόντωσε αρχικά τους τοπικούς ηγέτες, γιατί δεν τα πρόσφεραν, σ’ εκείνους τους “πολιτισμένους”, στους “χριστιανούς”. Στη συνέχεια θεώρησαν ότι τον πλούτο θα τον απέδιδε η γη, αν την καλλιεργούσαν ως σκλάβοι πλέον οι πρώην ιδιοκτήτες της! Φυσικά δεν σεβάστηκαν τους απόκληρους πλέον γηγενείς, αλλά τους εξόντωσαν υπό τις σκληρές συνθήκες εργασίας που επέβαλλαν, λόγω της απληστίας τους. Και όταν έμειναν χωρίς εργατικά χέρια, χάρη στη διανοητική τους ανωτερότητα εφεύραν αμέσως λύση: Το δουλεμπόριο από την Αφρική!

Τρώγοντας όμως ανοίγει η όρεξη, μόνο που οι Ευρωπαίοι αποδείχθηξαν ακόρεστοι. Στο εσωτερικό βέβαια, για λόγους εντυπώσεων στο ιστορικό προσκήνιο αλλά και για άλλους κοινωνικής ειρήνης, ανακάλυψαν την αξία κάποιων ιδανικών, όπως ελευθερία, ισότητα και αδελφότητα! Από τότε πρoπαγανδίζουν σε όλη την έκταση του πλανήτη ότι αποτελούν τους φορείς του πανανθρωπίνων ιδανικών! Μάλιστα για να δείξουν πόσο καλοί είναι έδωσαν σε όλους τους λαούς την ελευθερία τους, αποχωρώντας από τις αποικίες και αναγνωρίζοντας την ανεξαρτησία τους! Έτσι είναι;

Για πιά ελευθερία ομιλείτε εγκληματίες; Για την ελευθερία της υποταγής των λαών σε επιλεγμένο κατώτερο στρατιωτικό, τον οποίο προωθείτε αδαπάνως στην εξουσία πουλώντας του όπλα και εξαναγκάζοντας τον στη συνέχεια, προκειμένου να τον διατηρήσετε σ’ αυτήν, να υπογράφει με σας συμφωνίες γνωστές ως της “Μπανανίας”; Τί έχετε να πείτε μεγάλοι εγκληματίες για τις γενοκτονίες στη Μπιάφρα της Νιγηρίας και στη Ρουάντα, κατά το παρελθόν, στο ανατολικό Κογκό σήμερα; Στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν βρήκατε ως δικαιολογία την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, εδώ τί έχετε να ισχυριστείτε; Ασφαλώς τίποτε. Γι’ αυτό και σιωπάτε. Τί, δηλαδή; Να πείτε ότι πίσω από τους αντάρτες που εισβάλλουν στο Κογκό από την Ουγκάντα και το Μπουρούντι κρύβονται οι εταιρίες σας που καταληστεύουν τον ορυκτό πλούτο της χώρας πετώντας και κάποιο κόκκαλο στους νεοανθρωποφάγους, τους ωμότερους από τους άλλους του παρελθόντος, που δολοφονούν χωρίς λόγο, που βιάζουν και ξαναβιάζουν, που ληστεύουν και εξαναγκάζουν στην προσφυγιά εκατομμύρια, για τα οποία εσείς δήθεν φροντίζετε εκλιπαρώντας τους απανταχού της γης φιλεύσπλαχνους για μια δωρεά, τώρα που γεννάται ο Χριστός, στη UNICEF ή στον οργανισμό σας για τους πρόσφυγες.

Καθώς είστε ακόρεστοι για πλούτο, ασφαλώς η ισότητα δεν ισχύει για σας που είστε “πιό ίσοι” από τους λοιπούς κοινούς θνητούς, γι’ αυτό και τα θέλετε όλα δικά σας! Όσο για την αδελφότητα, ασφαλώς καγχάζετε όταν ακούτε το σύνθημα. Για να είναι οι άνθρωποι αδελφοί, πρέπει να έχουν κοινό πατέρα! Αλλά εσείς διακηρύξατε προ αιώνος και πλέον ότι ο Θεός πέθανε! Στην αδελφότητα “πιστεύουν” ακόμη κάποια “απολιθώματα” του διεθνιστικού παρελθόντος, των πιστών στην ιδεολογία που στηρίξατε στη γένεσή της και πού τόσα δεινά εσώρευσε στους λαούς, στους οποίους βοηθήσατε να επιβληθεί. Τώρα σας είναι χρήσιμη κατά τρόπο διαφορετικό. Επειδή δεν μπορείτε να αφανίσετε όλους τους απόκληρους της γης στις εστίες τους, τους εξωθείτε στη φυγή προς βιολογική επιβίωση. Στις χώρες φιλοξενίας θα είναι πολλαπλώς χρήσιμοι για σας. Θα σας υπηρετούν για την αύξηση των κερδών σας και θα συντελέσουν στην παράλυση του κοινωνικού ιστού των χωρών που τους φιλοξενούν, καθώς οι λαοί, παρά την ενορχηστρωμένη επίθεσή σας κυρίως κατά των ηθικών αξιών, διατηρούν ακόμη ίχνη ανθρωπιάς. Το Ευαγγέλιο του Χριστού έχει ζωή δύο χιλιάδων ετών. Αλλά το πολύ σημαντικότερο που προσδοκάτε από αυτούς είναι να τους χρησιμοποιήσετε ως αποδιοπομπαίο τράγο, όταν οι λαοί εξαγριωθούν από τη λεηλασία της περιουσίας τους, την οποία διανείματε χάρη στην κοινωνική ειρήνη κατά το παρελθόν!

Γνωρίζετε πολύ καλά ότι οι κακομαθημένοι οπαδοί του καταναλωτικού ιδεολογήματος δεν έχουν την υπομονή ούτε την αντοχή των αποκλήρων. Λοιπόν, τί έχετε αποφασίσει; Έχετε σενάριο για μια παμπλανητική σύγκρουση εχόντων και αποκλήρων; Ή μήπως σχεδιάζετε την μαζικότερη εξόντωσή τους στίς εστίες τους, αντί της εξόδου κατά τις προσεχείς δεκαετίες; Κάτι αντιλαμβάνομαι με το φτωχό μου μυαλό, αν και “γνήσιος ινδοευρωπαίος”. Αφού ρημάξατε τον πλανήτη και επιφέρατε σ’ αυτόν ανήκεστες βλάβες, αφού μολύνατε το περιβάλλον, αφού κατασπαταλήσατε για την κατανάλωση το προϊόν των μη ανανεωσίμων πλουτοπαραγωγικών πηγών, τώρα βγήκατε να διαλαλήσετε τη νέα σας πραμάτεια: Τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα και την πράσινη ανάπτυξη!

Αλλά από τότε που εμπορεύεστε τους σπόρους και ελέγχετε τη γεωργία αυξήθηκαν οι πεινώντες επί της γης. Και από την πράσινη ανάπτυξη προσδοκάτε νέα κέρδη και ας λέτε ότι νοιάζεστε για το περιβάλλον, για την καταστροφή του οποίου, όπως και για τα τόσα άλλα εγκλήματά σας, δεν ζητήσατε ποτέ συγγνώμη.

Βέβαια σεις ζείτε με τη βεβαιότητα ότι χωρίς Θεό όλα επιτρέπονται (Ντοστογιέφσκυ). Άμποτε όμως να αποκτήσουν και οι λαοί ελπίδα, την ελπίδα που προσφέρει η πίστη στον Θεό.

Ολιγωρία ύψους δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ

Του Σταύρου Λυγερού

Η πληρωμή του κατοχικού δανείου και οι γερμανικές αποζημιώσεις επανήλθαν στην επικαιρότητα με αφορμή απάντηση του υπουργού Δικαιοσύνης σε σχετική κοινοβουλευτική ερώτηση. Οι διεκδικήσεις έπρεπε να προωθούνται ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις των ελληνογερμανικών σχέσεων. Είναι εγκληματικό λάθος οι ελληνικές κυβερνήσεις να τις βάζουν στο ράφι και να τις κατεβάζουν όποτε προκύπτουν τριβές με το Βερολίνο.

Για το νομικό έρεισμα των ελληνικών διεκδικήσεων ζητήσαμε την άποψη του προέδρου της Ελληνικής Εταιρείας Διεθνούς Δικαίου και Διεθνών Σχέσεων, καθηγητή Στέλιου Περράκη. Σχετικά με το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο (1942-43) μας είπε: «Αποτελεί αυτοτελές πρόβλημα από τις αποζημιώσεις. Εφόσον η Γερμανία αρνείται να επιστρέψει το δάνειο που συνομολογήθηκε με ειδική συμφωνία, η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να προσφύγει σε διεθνή δικαιοδοτική διαδικασία. Η εν λόγω διεκδίκηση έχει ισχυρή νομική βάση».

Σχετικά με τις αποζημιώσεις μας είπε: «Μετά την ενοποίηση της Γερμανίας και την υπογραφή Συνθήκης (διευθέτησης) Ειρήνης (2+4), όπως προέβλεπε η Συνθήκη του Λονδίνου του 1953 για τον διακανονισμό των επανορθώσεων, η Ελλάδα όφειλε για λόγους ηθικής/πολιτικής/νομικής τάξης να διεκδικήσει αποζημιώσεις για τα θύματα των εγκλημάτων πολέμου και κατά της ανθρωπότητας, που τέλεσαν οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής. Η ρηματική διακοίνωση του 1995, όμως, δεν είχε συνέχεια. Η απάντηση στη γερμανική άρνηση έπρεπε να είναι η προσφυγή σε διεθνή δικαιοδοτικά όργανα για να αναγνωριστεί η διεθνής ευθύνη της Γερμανίας και η υποχρέωση καταβολής επανορθώσεων. Κάτι τέτοιο, όμως, δεν έγινε. Για τις “επανορθώσεις” κινητοποιήθηκαν πολίτες.

Ο δικηγόρος Γιάννης Σταμούλης έθεσε το ζήτημα ενώπιον εθνικών και διεθνών δικαστηρίων για λογαριασμό των θυμάτων του Διστόμου, των Καλαβρύτων, κλπ. (3.000 περίπου αγωγές). Η διελκυστίνδα με το γερμανικό Δημόσιο κατέληξε στην περίφημη απόφαση 11/2000 του Αρείου Πάγου, που δικαίωνε τους προσφεύγοντες. Η απόφαση αυτή, η οποία δεν επιβεβαιώθηκε από την 6/2002 απόφαση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου, δεν εκτελέστηκε ποτέ, λόγω άρνησης της ελληνικής κυβέρνησης. Επειτα από προσφυγή του Σταμούλη, το Εφετείο Φλωρεντίας, υλοποιώντας την απόφαση ελληνικού δικαστηρίου για το Δίστομο, διέταξε την κατάσχεση ακινήτου γερμανικών συμφερόντων. Η Γερμανία προσέφυγε κατά της Ιταλίας στο Διεθνές Δικαστήριο, εγκαλώντας την ότι τα δικαστήριά της δεν σέβονταν την ετεροδικία. Λόγοι έννομου συμφέροντος και ηθικής τάξης επιβάλλουν την παρέμβαση της Ελλάδας στην εν εξελίξει διαδικασία».

Η Γερμανία εξαίρεσε την Ελλάδα από την πληρωμή αποζημιώσεων, επειδή τη διευκόλυνε η ολιγωρία των ελληνικών κυβερνήσεων. Έχει επικαλεσθεί ακόμα και τα κοινοτικά κονδύλια που εισέπραξε η Ελλάδα! Τα κοινοτικά κονδύλια, όμως, είναι άσχετα με τις αποζημιώσεις. Γι’ αυτό τα παίρνει π.χ. και η Πορτογαλία, που δεν υπέστη γερμανική κατοχή. Δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν έχει παραιτηθεί από τις διεκδικήσεις της, η παρούσα κυβέρνηση οφείλει να τις προωθήσει νομικά αμέσως. Διαφορετικά, θα έχει διαπράξει διά παραλείψεως έγκλημα, που ισοδυναμεί με απώλεια πολλών δεκάδων δισ. ευρώ.

ΠΗΓΗ: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 07-12-10, http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathpolitics_1_07/12/2010_1293452      

"Ποιος θα βρεθεί να μας δικάσει";

Tου Χρήστου Γιανναρά

Στην «Κ» της περασμένης Κυριακής, 5/12/2010, ο κ. Ευθ.-Φοίβος Παναγιωτίδης, επίκουρος καθηγητής Γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, τόλμησε να θέσει το ερώτημα: «Ξέρει ο πρωθυπουργός (Γ. Α. Παπανδρέου) ελληνικά;». Αφορμή για το δημοσίευμά του αποτέλεσε κείμενο του Στάθη της «Ελευθεροτυπίας» και, συγκεκριμένα, η φράση: «Ο εντολοδόχος της τρόικας πρωθυπουργός Παπανδρέου άρχισε να κλίνει τη λέξη “πατριώτης” σε όλες τις πτώσεις – τις δύο που γνωρίζει».

Ο κ. Ε.-Φ.Π. δικαιολογεί το ενδιαφέρον του για το θέμα με το σκεπτικό ότι: «Αν η γλώσσα που παράγουμε είναι ενδεικτική της νόησής μας… αν ο εκφραστικός πλούτος υποδηλώνει, ανεξαιρέτως, βάθος σκέψης και ικανότητα για συνθετική συλλογιστική, ποιος θέλει στο τιμόνι (της χώρας) κάποιον που γνωρίζει μόνο δύο πτώσεις;».

Αποκρούει ο κ. Ε.-Φ.Π. τον «ισχυρισμό κάποιων» ότι «οι γλωσσικές δυσκολίες του πρωθυπουργού πηγάζουν από το γεγονός ότι τα ελληνικά δεν είναι μητρική του γλώσσα». Βέβαια η μητέρα του είναι Αμερικανίδα, αλλά ο πατέρας του, κατά τον αρθρογράφο, αποκλείεται να απευθυνόταν στο παιδί του αποκλειστικώς στα αγγλικά, «δεδομένου και των αγγλικών του Ανδρέα». Επιπλέον (το κυριότερο) και τα αγγλικά ο σημερινός πρωθυπουργός δεν τα μιλάει καθόλου με την άνεση μητρικής γλώσσας, «επαναλαμβάνει συλλαβές, κομπιάζει, κάνει σαρδάμ».

Ο γλωσσολόγος του Πανεπιστημίου Κύπρου δεν καταλήγει σε συμπέρασμα. Δηλώνει απλώς τι «υποψιάζεται»: Ότι η δυσγλωσσία του Γ. Α. Παπανδρέου οφείλεται σε «γενικότερη δυσκολία στη γλωσσική πραγμάτωση», που διαφέρει από τη «γλωσσική ικανότητα». Άλλο η γλωσσική ικανότητα, άλλο η πραγμάτωση της γλωσσικής ικανότητας. Με αυτή τη διάκριση ο κ. Ε.-Φ.Π. κατορθώνει να θέσει ευπρεπέστατα το οξύτατο και δραματικό σήμερα για τον Ελληνισμό πρόβλημα επάρκειας του τιμονιέρη, χωρίς να διακινδυνεύει υπεύθυνη άποψη. Δεν είναι ο πρώτος. Κανένας ώς τώρα από τους έγκυρους και επιφανείς ομοτέχνους του ή και ψυχολόγους, ψυχαναλυτές, κοινωνικούς ανθρωπολόγους, αλλά και οποιοσδήποτε σεβαστός για τη δημόσια εικόνα του πολίτη, δεν έχει τολμήσει να ψελλίσει αναφορά στο εξόφθαλμο πρόβλημα.

Σίγουρα η ανεπάρκεια γλωσσικής εκφραστικής δεν ταυτίζεται υποχρεωτικά με νοητική υστέρηση και πολιτική ανικανότητα. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής δεν διακρίθηκε ως ρήτορας και η δυσκολία του με τις ξένες γλώσσες έμεινε παροιμιώδης. Όμως ο λόγος του ήταν στέρεος, λογικά τετράγωνος, συχνά οι αφορισμοί του είχαν ενεργότερο αποτέλεσμα από αγορεύσεις συναρπαστικών ρητόρων. Κάτι ανάλογο έλεγαν οι παλαιότεροι και για τον σοφό της πολιτικής Θεμιστοκλή Σοφούλη. Αντίθετα, ο εκπληκτικός σε ωριμότητα και σε ουσιαστικό περιεχόμενο ελληνοκεντρικός λόγος του Αντώνη Τρίτση ή του Κύπριου Ανδρέα Χριστοφίδη συνοδευόταν από μια παραλυτική πολιτική ανεπιτηδειότητα που ξάφνιαζε.

Το πρόβλημα που τίθεται στην περίπτωση του σημερινού πρωθυπουργού δεν είναι ούτε θετικά ούτε αντιθετικά ανάλογο. Δεν έχει καν σχέση με το ευρύτερο (κυρίαρχο σήμερα) φαινόμενο υποκατάστασης του πολιτικού λόγου από μιαν επιδέξια κενολογία, που εντυπωσιάζει ως ροή λέξεων χωρίς να συνιστά και ροή νοημάτων. Ο ευφυέστατος μάστορας αυτού του είδους είναι ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος και ολιγονοϊκή απομίμησή του ο λόγος της κ. Ντόρας Μητσοτάκη. Οι μετερχόμενοι το είδος μιλούν ακατάσχετα, με εντυπωσιακό λεξιλόγιο, πληθωρική εκφραστική, φυσιογνωμική ή χειρονομιών, διατυπώνοντας ασήμαντες κοινοτοπίες, ακροβατικές επιδείξεις σοβαροφανών εφέ.

Η περίπτωση του πρωθυπουργού είναι κάτι άλλο. Ανακαλεί αμέσως, στον κάποιας καλλιέργειας ακροατή, το σοφό απόσταγμα της εμπειρίας ότι «άνθρωπος χωρίς γλώσσα είναι άνθρωπος χωρίς σκέψη». Σίγουρα σκεπτόμαστε με τη γλώσσα, η γλώσσα «σημαίνει» την πραγματικότητα: όχι μόνο παραπέμπει στο σημαινόμενο, αλλά το καθιστά «νόημα», το ορίζει και ορίζοντάς το το φανερώνει – είναι «αποφαντική» της πραγματικότητας η λειτουργία της γλώσσας. Και στον σημερινό πρωθυπουργό μας αυτή η σχέση γλώσσας και νόησης, γλώσσας και πραγματικότητας, μοιάζει εξαιρετικά υποτονική, ωσάν η ικανότητα της σκέψης να μην επαρκεί για την ανταπόκριση στην πραγματικότητα. Τα ακραία παραδείγματα φωτίζουν τη συνολική εικόνα: Δεν καταλαβαίνει ότι φράσεις όπως «είμαι πολύ συγκινημένος», είναι κωμικό να τις διαβάζει από το χαρτί που του έχουν ετοιμάσει. ΄Η ότι μόνο οι αφελείς αστοιχείωτοι σπεύδουν να χρησιμοποιήσουν, για επίδειξη «μόρφωσης», εκφράσεις που δεν ελέγχουν τη σημασία τους (: «μηδέν εις το πηλίκον», «εξ απαλών ονύχων» κ.λπ.).

Καθρέφτης της νοητικής επάρκειας είναι, συνήθως, το βλέμμα, η φυσιογνωμική έκφραση. Το άγλωσσο βλέμμα, σχεδόν βλέμμα πτηνού, το χαμόγελο που είναι μόνο σύσπαση και καθόλου φωτισμός του προσώπου, ακυρώνουν ακόμα και την πιθανή οξύνοια, το τάνυσμα των ευγενέστερων προθέσεων. Και όταν από αυτή τη φυσική μειονεξία απαιτούν οι συντάκτες των προεδρικών ρητορευμάτων την ηγεμονική χρήση πρώτου ενικού προσώπου («δεν θα επιτρέψω», «θα κάνω, «θα δείξω»), το αποτέλεσμα είναι, κυριολεκτικά, ευτράπελο.

Όμως εμείς σήμερα, οι ελληνώνυμοι κάτοικοι του βαλκανικού νότου, δίχως την παραμικρή πια ικανότητα αξιολόγησης ποιοτήτων και συνείδησης ευθυνών, αναθέτουμε στον πρώτο τυχόντα (χωρίς υπερβολή) φορέα φανταχτερού ονόματος να διαχειριστεί, όχι απλώς την οικονομική μας επιβίωση, την ελευθερία ή την υποδούλωσή μας, αλλά και θησαυρίσματα παναθρώπινης σημασίας και σπουδαιότητας: Αν θα επιβιώσει ζωντανή η γλώσσα (το βιωματικό φορτίο των λέξεων και η συντακτική ευγλωττία) του Ηράκλειτου, του Αριστοτέλη, του Μελωδού Ρωμανού, αν θα σωθεί ως μέτρο και στόχος της ανθρώπινης συνύπαρξης η αθηναϊκή δημοκρατία και η ελληνορωμαϊκή οικουμένη, αν η θάλασσα και το αρχιπέλαγος του Αιγαίου, που κάποτε γέννησαν την κριτική σκέψη και την αποκαλυπτική Τέχνη, θα παραδοθούν ή όχι στον βιασμό και στην ασέλγεια του αλητοτουρισμού και της άντλησης πετρελαίων.

Αλλοίμονο, είναι αδύνατο να υπάρξει Δικαστήριο Εγκλημάτων κατά της Ανθρωπότητας για να δικάσει τους ελλαδίτες πρωθυπουργούς που απεμπόλησαν το Αιγαίο, επέβαλαν τη μονοτονική γραφή της γλώσσας, τον οικιστικό εκβαρβαρισμό της χώρας, παζαρεύουν για ψήφους τη Θράκη, έστησαν στη σκιά του Παρθενώνα τη νεοπλουτίστικη γυφτιά του κ. Τσουμί.

Και σκοτώνουν κάθε μέρα το τελευταίο απομεινάρι ελληνικότητας: τη γλώσσα.

ΠΗΓΗ: Hμερομηνία:  12-12-10   http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathpolitics_1_12/12/2010_1293506

Με λογισμό τοξοβολώ

Του Γιάννη Ποταμιάνου

Σαν πέσει το σκοτάδι,

έξω απ’ το παράθυρό μου

αφουγκράζομαι το θηρίο

Η αδηφάγος ανθρωποφαγία του,

ανατριχίλα στο κορμί μου

Όμως φίλος μου, ο έρωτας

θολώνει τον καθρέφτη μου

Να κρύβεται το φθαρτό μου

Σαν πέσει το σκοτάδι

           ανάμεσα στ’ αστέρια

Στεντόρεια η κραυγή της απουσίας

Όμως φίλος μου, ο λόγος

Όταν κοχλίας κερασφόρος

τεντώνω τις κεραίες μου

            στους ήχους του απείρου

Όταν θαυμάζω τα ολοκαυτώματα

                             των μετεωριτών

να κλίνουν το μάτι στο αχανές

Σαν πέσει το σκοτάδι

Έρκος ορθώνει το παράδοξο

Όμως φίλος μου καλός

                           η διαίσθηση

Σαν απλώνω του τύπους μου

να στεγνώνουν στ’ άστρα

Όταν στιλβώνω τις πανοπλίες

των θεωριών μου

να τρομάζουν το ακατανόητο

Σαν πέσει το σκοτάδι

                       φοβάμαι το ταξίδι

Όμως φίλος πιστός,

                       τ’ αστέρι μου

Λυχναράκι που φωτίζει τις σκιές   

                    των ψευδαισθήσεων

Γιατί

πως ν’ αντέξω εκεί έξω χωρίς αστέρι;

Όταν

στη παγωμένη λαμπρότητα

                        του σύμπαντος

βρυχάται η Μεγάλη Άρκτος

Γι’ αυτό, όταν στα φαινόμενα

                 ελλοχεύει ο μύθος

Πάντα

με λογισμό τοξοβολώ

                        το ακατανόητο                              

                        12 Νοεμβρίου 2010, Γιάννης Ποταμιάνος

Για τον Πάνο Γεραμάνη*

Του Κώστα Τζιατζή**

Όταν φεύγει ένας φίλος, συνηθίζουμε να τον παινεύουμε από αγάπη, αλλά και από φυσιολογική διάθεση να αναιρέσουμε την απώλεια χρησιμοποιώντας τη μοναδική μέθοδο που αυτό το μεγάλο αίνιγμα διαρκώς λύνεται: Ξαναμοιράζουμε τα μοιρασμένα έργα του, τα λόγια, τα καμώματα, τα τρυφερά και σκληρά του δώρα, τα ερμηνεύουμε, τα αλλάζουμε ή και τα αρνιόμαστε. Γιατί κι εμείς, θέλοντας μη θέλοντας, όχι χωρίς εκείνον (και τόσους άλλους), όχι χώρια του αλλά αρπάζοντάς τον μαζί μας, μπορούμε να συνεχίζουμε ζωντανοί σ’ αυτή την ιστορία, και αν γίνεται «λίγο ψηλότερα».

Για τον Πάνο Γεραμάνη ειπώθηκαν καλά και πολλά σωστά λόγια, ενώ τίποτε δεν μοιάζει υπερβολή γι’ αυτό το «καλύτερο παιδί», γι’ αυτόν το μαχητικό κομμουνιστή, όσο και αν αυτό το τελευταίο, ήταν κάπως φυσικό να υποβαθμίζεται απ’ τους συνηθισμένους. Μα πώς τα κατάφερε να τον αγαπούν τόσοι πολλοί και κάποιοι τόσο πολύ, όταν στους περισσότερους μετριούνται τόσο λίγοι και τόσο λίγο; Η απάντηση βρίσκεται βέβαια, όχι στην δημοσιογραφική επωνυμία, αλλά στο ότι ο Πάνος Γεραμάνης συνδέθηκε σχεδόν «σωματικά» με το «μυστήριο» του λαϊκού πολιτισμού, ένα ζήτημα που σημαδεύει όλη τη μεταπολεμική και τη μεταπολιτευτική Ελλάδα και έχει «την τιμητική του» στην σημερινή κυρίως εποχή, σ’ όλη την «πλανητική πόλη» αλλά και σε κάθε χωριό – έθνος – κράτος ξεχωριστά.

Η ζωή του Πάνου συμβολίζει τη διαρκή και όλο πιο ισχυρή παρόρμηση του σύγχρονου εργαζόμενου ανθρώπου (αυτού του μη αναγνωρισμένου αλλά ωστόσο μοναδικού και αυθεντικού «άρχοντα» της εποχής μας), να διαχωριστεί έστω και στοιχειωδώς, έστω και αυθόρμητα, έστω και μερικά από τη σημερινή κυριαρχία της πιο ελεεινής ταξικής μορφής, πάνω στο γενικό «κοινωνικό πολιτισμό», πάνω στις κατακτήσεις και στα μελλοντικά άλματα αυτού του πολιτισμού. Εκπροσωπεί την παρόρμησή του να γίνει «συντροφιά» με τους ομοίους του, να συνδεθεί, έστω και στο πιο «ψύχραιμο», με κάθε εκδήλωση πόνου, οργής και ποίησης, απειθαρχίας και λεβεντιάς, να συνδεθεί τελικά με την αξία και το φιλότιμο της «μαστοριάς» και όχι με την ανταλλακτική αξία της αγοράς…

Ο Πάνος βίωνε όλες τις σύγχρονες προσπάθειες του λαϊκού πολιτισμού, αναγνώριζε τις πηγές τους χωρίς ισοπεδωτισμούς και στον Αρη και στον Βαμβακάρη και στον Τσιτσάνη και στον Μπελογιάννη και στον Λαμπράκη και στον Θεοδωράκη. Τις έβρισκε στον Καζαντζίδη και στον Πέτρουλα, στη Σωτηρία και στον Τεμπονέρα, στα λαϊκά μεσημέρια της Κυριακής, στις φιλικές εταιρείες της παλιάς και νέας παρανομίας, στην άρνηση των ποικίλων δηλώσεων μετανοίας, στα «ξένα» συγγενικά ή «επαναστατικά τραγούδια», στις σημερινές στοιχειακές προσπάθειες των νεότερων. Αλλά πάνω απ’ όλα τις έψαχνε στους ανεκπλήρωτους πόθους, στα μεγάλα ερωτηματικά του εργατικού ανθρώπου για το πώς δένεται και λύνεται η σημερινή ζωή του, για το που πηγαίνει, η «μεγάλη μας η επανάσταση». Άλλωστε ο ίδιος από τέτοιους ανθρώπους φτιαχνόταν και τέτοιους έφτιαχνε, ήταν ένα ταπεινό μέλος αυτής της μεγάλης «δημιουργίας», αυτού του μεγάλου κόμματος, ένα «μελάκι», όπως έλεγε χαμογελώντας και αν είναι δυνατόν με τέτοια κορμοστασιά.
Ο Πάνος πίστευε πως λαϊκός πολιτισμός για το σύγχρονο εργαζόμενο σημαίνει όχι μόνο την λαϊκή καλλιτεχνία, αλλά κυρίως την ανάγκη του να ξαναβρεί τα διασκορπισμένα κομμάτια του, που συγκρούονται μεταξύ τους ανάμεσα στα καταναγκαστικά πεδία της επιβίωσης, στα γρανάζια της ιδιοκτησίας, στα ναρκοθετημένα μέτωπα της «ξένης» ή και της «δικής του» υπεξαιρεμένης πολιτικής, στη δύσβατη υπόθεση της γνώσης, των ιδεών και της τέχνης. Κατανοούσε την ανάγκη του να συνενώσει αυτά τα διασπασμένα κομμάτια, του να τα «οργανώσει» σε έναν ενιαίο υλικό «ιστό πολιτισμού» που θα διεκδικεί εκβιαστικά και θα καθοδηγεί αποκλειστικά την κυριαρχία του πάνω στις κλεμμένες συνθήκες της ύπαρξής του, που δεν θα ανέχεται ξανά αφέντη πάνω από το κεφάλι του.

Ο Γεραμάνης ήξερε πως αυτού του είδους οι απόπειρες του λαϊκού πολιτισμού με όλες τις μεγάλες επιτυχίες τους αλλά και τις αντίστοιχες ήττες τους, ίσα – ίσα που έχουν διανύσει τα πρώτα τους στάδια. Το λαϊκό πολιτισμό θα τον βρουν ξανά μπροστά τους, πίστευε, και όχι πίσω στα εξημερωμένα του καθρεφτίσματα…

Κήρυκας της πολιτιστικής επανάστασης στα Πέτρινα Χρόνια

Κοντά 35 χρόνια πριν, στη μέση σχεδόν, στην καρδιά της δικτατορίας… Το παλιό αντιδικτατορικό κίνημα της «προδομένης», της κλαίουσας Δημοκρατίας, έχει εξαντληθεί. Το «νέο» αντιδικτατορικό κίνημα της επανάστασης που δραπέτευσε ή που αποδεσμεύτηκε υπό περιοριστικούς όρους, βρίσκεται στην αρχή του… Ο πολιτισμός της «οργάνωσης» του επαναστατικού αγώνα, είναι το σήμα της εποχής και η μεγάλη διάκριση ανάμεσα σε αγωνιστές και σε παρατηρητές κάθε απόχρωσης. Και κοντά σ’ αυτά το μεράκι να αναδείξουμε τη σύγχρονη εργατική τάξη σε κυρίαρχο του κινήματος. Ξαφνικά σκάει η είδηση: Κομμουνιστική ομάδα νέων εργαζομένων, με αξιόλογη δράση ζητά «επαφή». Και όχι τίποτε «πιτσιρικαρία», μεγάλοι κοντά 25άρηδες. Εδώ πλέον η υπόθεση είναι πολύ σοβαρή. Η καρδιά της παραγωγής;

Ρίξαμε το νόμισμα, και να ‘μια στα γραφεία της «Απογευματινής. Ο Γεραμάνης στη σκηνή. Τι είμαστε; ΚΚΕ, ΚΝΕ, υπήρχε τότε και το ΠΑΜ και το ΠΑΜ νέων, Αρης, Γκεβάρα, Καζαντζίδης, λίγο Γαλλικός Μάης; Συμφωνήσαμε. Όλα αυτά μαζί, και ο τίτλος της οργάνωσης μεγαλοπρεπής: Κομμουνιστική Αντιδικτατορική Οργάνωση Νέων Εργαζομένων. Υπήρξε και ο περίφημος καταμερισμός. Να ενημερώνετε την ελληνική και διεθνή κοινή γνώμη, να επεκταθείτε στους ναυτεργάτες. «Κάντε πρώτα κάτι και μετά ενημερώνουμε». Να ιδρύσουμε πολιτιστικούς συλλόγους νέων εργαζομένων. Να βρούμε τυπογραφεία, (τσιμπήσαμε ένα δοκιμαστήριο). Τίποτε οπλισμός; Να διαβάσουμε το Κεφάλαιο, να λύσουμε την σύγκρουση των «κομμουνιστών», το ζήτημα της αναμέτρησης ανάμεσα στον ελαφρό και στο λαϊκό πολιτισμό. Ο Θεοδωράκης δεν αρκεί. Το ρεμπέτικο; Περιοδείες στις λαϊκές γειτονιές. Ο Γεραμάνης εξηγεί την διαφορά ανάμεσα στο Στρώσε το Στρώμα σου για Δυο και στο Σε Πόνεσε η Καρδιά μου και σε Γουστάρει.

Καταλήγουμε: Μια νέα πολιτιστική μαρξιστική και πολιτική επανάσταση απαραιτήτως. Εν τω μεταξύ, ο Γεραμάνης και όλοι μας στην πρακτική δουλειά, στο μηχανισμό, κυκλοφορία υλικού. Ο Γεραμάνης παράνομη υποστήριξη, στη Νομική στο Πολυτεχνείο, στις μέρες των συλλήψεων και της καταδίωξης.

Νόστιμος, αδιόριστος αλλά και πικραμένος

Μεταπολίτευση: Επιστροφή στις ρίζες, ζεϊμπέκικο με ζιβάγκο. «Οι πούστηδες θα μας κάνουνε κατοικίδια». Άθροισμα των δημοκρατικών δυνάμεων. Πολιτική εργατική επανάσταση στην Αριστερά; Κυβέρνηση Τζαννετάκη. Κοντά στα άλλα το ΚΚΕ συμμετέχει και στη μοιρασιά της ιδιωτικής τηλεόρασης στους καναλάρχες. Ο Γεραμάνης συνοψίζει «Σύντροφε μας έφαγε το Ελαφρό».

Μέσα της σκληρής δεκαετίας του ’90. Ο Π¨ανος κάνει απολογισμό: «Δες την τηλεόραση, η χούντα τελικά μας νίκησε πολιτιστικά και εκείνη την εσωτερική επανάσταση που λέγαμε πολύ την καθυστερούμε».

Δεκαετία του 2000, οι αντιπολεμικές διαδηλώσεις δεν ξεχάστηκαν, άλλος γενικός αέρας στην ατμόσφαιρα, νέο συνολικό κομμουνιστικό πρόγραμμα – μαχόμενη αυτοκριτική. Ξανά πλατεία Μαβίλη. Ο Πάνος σε οίστρο. Συμπυκνώνω και διασκευάζω: «Υπάρχουν δυο βασικοί πολιτισμοί, ενωμένοι και αντίθετοι, μέσα στους πολυάριθμους μεγάλους και μικρούς πολιτισμούς, μέσα στο γενικό κοινωνικό πολιτισμό, μέσα στον ανεμοστρόβιλο της εκμετάλλευσης της φύσης και της μάχης με την εκμετάλλευση, μέσα στο συνολικό αποτέλεσμα της ιστορίας, που έχει άπειρους δημιουργούς και χορηγούς, ηγεμόνες και κατακτητές, αλλά κανέναν τελικό αποκλειστικό ιδιοκτήτη. Αυτοί τώρα δεν έχουν άλλη οδό πολιτισμού από το μοντέρνο σκοταδισμό, δεν μπορούν πια μακροπρόθεσμα να ξεδοντιάζουν τους δικούς μας. Μόνο ο δικός μας πολιτισμός μπορεί να σώσει και να μετασχηματίσει ότι αξίζει και από τον δικό τους και από το τελικό αποτέλεσμα της διαπάλης μεταξύ μας. Ο πραγματικός, ο κορυφαίος πόλεμος των πολιτισμών πλησιάζει, έστω και αν οι βασικοί αντίπαλοι ιστορικοί στρατοί δεν έχουν ακόμα συνειδητά παραταχθεί».
«Ο νέος πολιτισμός χρειάζεται τομές μεγαλύτερες από του Λένιν και πολύ περισσότερο φυσικά από εκείνες του Θεοδωράκη, χρειάζεται θεωρία, επιστημονικές ιδέες, συλλογική καλλιτεχνική πρακτική, διεθνιστικό επαναστατικό αγώνα… Χρειάζεται να υψωθεί συνειδητά σε «Κόμμα» και όχι να υποβαθμίζεται σε πολιτιστικό αντάρτικο ή σε απλή πολιτιστική πολιτική του κόμματος, μέχρις ότου καταργηθούν κάθε καταπίεση και όλα τα κόμματα, μέχρις ότου ο επαναστατικός πολιτισμός γίνει ο μαζικός, ο απόλυτος, ο μοναδικός ρυθμιστής της κοινωνίας, η αιώνια πηγή που θα αναβλύζει τις ωραίες της αντιθέσεις».
Ο Πάνος ήταν δημιουργός για τους ανθρώπους, ήταν γνήσιος ακτιβιστής του λαϊκού πολιτισμού και γι’ αυτό αναγκαστικά και ένας από τους πρακτικούς θεωρητικούς του. Έτσι εξηγείται και η σχετική του απόσταση από το τρέχον έργο του και αυτή η διακριτική του μελαγχολία για το πόσα λίγα κάναμε και το τι χρωστάμε.

Τελευταία μας επαφή: «Δεν έκανα αίτηση μονιμοποίησης στην ΕΡΤ. Το ξέχασα». Χαμογελάμε συνένοχα. – Αχ ρε Πάνο, αδιόριστος θα μείνεις.

http://4.bp.blogspot.com/_Dh5JyJ0wVqQ/S0ixoviTOGI/AAAAAAAAAes/HmnzdeiEbUw/s1600/geramanis-2.jpg

Κάποτε εκείνος έκλεινε ακόμα παράνομα ραντεβού με όσους δούλευαν στον αστικό Τύπο. Στο τηλέφωνο μια νέα συντρόφισσα. Σύνθημα, παρασύνθημα, τόπος συνάντησης και πώς θα σε αναγνωρίσω;

– «Αποκλείεται να κάνεις λάθος, είμαι ένας νόστιμος». Αυτός είναι ο νόστιμος, ο χαριτωμένος, ο αισιόδοξος με το σαρκαστικό χιούμορ, ο χαμογελαστός και πικραμένος, ο βαθιά σκεπτόμενος, ο πάντα ερωτευμένος με τη Ναυσικά του Οδυσσέα, το «μελάκι», ο Πάνος.

* Ο Πάνος Γεραμάνης έφυγε το Μεγάλο Σάββατο 30 Απριλίου (ΣΣ 2005), από κοντά μας ένας σπουδαίος αγωνιστής του κομμουνιστικού κινήματος, μεγάλος άνθρωπος και φίλος από τα πολύ δύσκολα χρόνια. Ο Πάνος άφησε την τελευταία του πνοή στην Αγιά της Πάργας, απ’ όπου καταγόταν η σύντροφος της ζωής του Ναυσικά, και είχαν πάει να περάσουν τις ημέρες του Πάσχα. Αιτία του θανάτου του ήταν ανακοπή της καρδιάς. Η νεκρώσιμος ακολουθία ψάλθηκε την Τρίτη του Πάσχα, στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου στο Χαλάνδρι, παρουσία εκατοντάδων φίλων, συναδέλφων και συντρόφων του, ενώ στη συνέχεια η κηδεία έγινε στο κοιμητήριο των Βασιλικών Ευβοίας, εκεί που μεγάλωσε.

Ο Πάνος γεννήθηκε τον Δεκέμβριο του 1945. Με τη δημοσιογραφία άρχισε να ασχολείται όταν ήταν 17 χρονών, δουλεύοντας ως αθλητικός συντάκτης στην εφημερίδα Φως των Σπορ. Το 1964 εξέδωσε την Αγροτική Φωνή της Χαλκίδας. Στη συνέχεια δούλεψε στην Απογευματινή από το 1968 μέχρι το 1971, στην Ακρόπολη, μέχρι το 1981, στο Έθνος μέχρι το 1986, και ενώ ήταν αρχισυντάκτης στα Ελληνοσιοβιετικά Χρονικά στη συνέχεια δούλεψε στην Πρώτη και το Κέρδος μέχρι το 1987. Από τότε μέχρι σήμερα δούλευε στην εφημερίδα Τα Νέα, όπου έγραφε για το λαϊκό τραγούδι, για την ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου και για τις καλές λαϊκές ταβέρνες της Αθήνας.

Στο ραδιόφωνο ξεκίνησε να εργάζεται το 1989, από τα μικρόφωνα του 902 Αριστερά στα FM. Από το 1990 μέχρι σήμερα διατηρούσε στο Δεύτερο Πρόγραμμα την εκπομπή «Λαϊκοί Βάρδοι». Επρόκειτο για μια εκπομπή που είχε χιλιάδες φανατικούς φίλους σε όλη την Ελλάδα – και όχι μόνο – ενώ από τα στούντιο της πέρασαν 235 δημιουργοί του λαϊκού τραγουδιού. Ο Πάνος όμως δεν ήταν μόνο ένας σπουδαίος επαγγελματίας, που αγαπούσε τον καθημερινό λαϊκό πολιτισμό και αφιέρωσε τη ζωή του στην ανάδειξή του.

Ο Πάνος ήταν ένας πολύ αγαπητός άνθρωπος και κυρίως ένας μεγάλος αγωνιστής. Οργανώθηκε στην ΚΝΕ στα χρόνια της χούντας και συμμετείχε στην εξέγερση της Νομικής και του Πολυτεχνείου. Εκείνα τα χρόνια είχε την ευθύνη για την ενημέρωση του εξωτερικού – χρέος που έφερνε σε πέρας με υποδειγματική συνέπεια, πάθος και…ευρηματικότητα. Στα χρόνια της μεταπολίτευσης ανέλαβε γραμματέας στην οργάνωση δημοσιογράφων του ΚΚΕ. Το 1989 διαφώνησε με το ΚΚΕ και αποχώρησε στηρίζοντας στη συνέχεια το εγχείρημα της κομμουνιστικής επαναθεμελίωσης, τις πρωτοβουλίες εκλογικής καθόδου του ΜΕΡΑ κ. ά.

** Το ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ δημοσιεύει ένα άρθρο του ΚΩΣΤΑ ΤΖΙΑΝΤΖΗ για τον Πάνο Γεραμάνη, που αγαπήθηκε τόσο πολύ και από τόσους πολλούς επειδή συνδέθηκε σχεδόν «σωματικά» με το μεγάλο μυστήριο του λαϊκού πολιτισμού σε όλες του τις εκφάνσεις, χωρίς να κάνει δηλώσεις μετανοίας.

ΠΗΓΗ: (16-05-2005),  http://politikokafeneio.com/politismos/geramanis160505.htm

Σημείωση: Οι υπογραμμίσεις από το ΜτΒ.