Η αναγκαιότητα της αριστερής κριτικής στον ΣΥΡΙΖΑ

Του Γιώργου Ρούση

Το τελευταίο διάστημα, πέρα από την απολύτως δικαιολογημένη αντίδραση όσων με απαράδεκτο τρόπο αντιμετωπίζουν τον ΣΥΡΙΖΑ ως την άλλη όψη του νομίσματος του μαύρου μετώπου, αναπτύσσεται μια όλο και πιο έντονη επιθετικότητα ενάντια  σε όσους  τολμούν να του ασκήσουν κριτική από τα αριστερά.

Αυτή στοχεύει όλους εκείνους, πρόσωπα ή συνιστώσες της ριζοσπαστικής αριστεράς, που υποστηρίζουν ότι οι προτάσεις του είναι ανεπαρκείς  για μια φιλολαϊκή έξοδο από την κρίση, και τούτο διότι κινούνται εντός των τειχών του οικοδομήματος μέσα στο οποία  δημιουργήθηκε η κρίση.

Μάλιστα το βασικό επιχείρημα αυτής της κριτικής είναι ότι οι εξ' αριστερών επικριτές του ΣΥΡΙΖΑ, κουβαλούν νερό στο μύλο των μνημονιακών δυνάμεων,  γιατί φοβίζουν τον κόσμο ο οποίος χρεώνει και στον ΣΥΡΙΖΑ τις «εξτρεμιστικές» τους απόψεις, και έτσι τον αποδυναμώνει εκλογικά, τη στιγμή που η μάχη ανάμεσα σε ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται ότι θα κριθεί οριακά.

Έτσι λοιπόν κάθε αναφορά σε έξοδο από το ευρώ, – τη στιγμή που οι  ίδιοι οι Ευρωπαίοι οδεύουν προς πολλές ευρωζώνες – ή  σε ρήξη με την ΕΕ, πολύ περισσότερο η αναφορά σε αντικαπιταλιστικά-αντιμπεριαλιστικά μέτρα, και βεβαίως η αναφορά σε όρους  όπως  καπιταλισμός (ως υπαίτιος της παγκόσμιας κρίσης) ή  σοσιαλισμός (ως προοπτική),  αποφεύγονται επιμελώς.

Ταυτόχρονα ουδείς από τους κριτικούς της αριστερής κριτικής δεν έχει αρθρώσει μια λέξη για να αποδείξει ότι δεν πρόκειται ο ΣΥΡΙΖΑ να εξελιχθεί σε νέο αριστερό ανάχωμα του συστήματος, κάτι που είναι σαφές ότι επιδιώκει τόσο η ντόπια αστική τάξη, όσο και οι ξένοι δυνάστες μας.

Έτσι, και μάλιστα όχι από κυβερνητική θέση, απέναντι στις πιέσεις των ξένων, την τρομολαγνεία και τον πιο χυδαίο αντικομμουνισμό του Σαμαρά, ο ΣΥΡΙΖΑ υπογράφει  πιστοποιητικά νομιμοφροσύνης σε ευρώ, ΕΕ, και υπόσχεται ότι πασχίζει για την «ευρωπαϊκή κοινωνική συνοχή».

Παράλληλα: 

– δεν θεωρεί σκόπιμο να προβεί σε καμιά  αυτοκριτική για παρελθούσες αμαρτίες, τύπου υπερψήφισης του  Μάαστριχτ,  ή για πιο πρόσφατες μικρότερες νοθείες όπως πχ η συμμετοχή νυν βουλευτών και άλλων στελεχών του στις εκλογές για τα όργανα των ΑΕΙ με βάση το νόμο  Διαμαντοπούλου,

– αμβλύνει  σε καθημερινή σχεδόν βάση τις αρχικές του τοποθετήσεις, πόσω μάλλον τις προγραμματικές δεσμεύσεις του,

– εξοβελίζει από το λεξιλόγιο του τον όρο καταγγελία,

– απευθύνεται  στην καθεστωτική ΔΗΜΑΡ για σχηματισμό κυβέρνησης και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αυτή να λειτουργήσει με την ανοχή των πιο συντηρητικών δυνάμεων,

– νεκρανασταίνει τον καταδικασμένο στη λαϊκή συνείδηση Αρσένη και τον  προτείνει για υπηρεσιακό πρωθυπουργό, 

– προβάλλει  όλο και περισσότερο τα πιο δεξιά στελέχη του, ενώ  τα αριστερά του όλο και πιότερο αυτολογοκρίνονται,

– εναγκαλίζεται με τέως συμβούλους των Τσοχατζόπουλου και Γ. Παπανδρέου,

– προαναγγέλλει το μετασχηματισμό του σε νέα μεγάλη δημοκρατική παράταξη,

– φαντασιώνεται ότι θα αλλάξει τους συσχετισμούς στην Ευρώπη σε συμμαχία με τους υποστηριχτές του Ολάντ, τη στιγμή που ο ίδιος καλεί την Ελλάδα να εκπληρώσει όλες τις υποχρεώσεις της.

Μια τέτοια στάση όμως, δεν μπορεί παρά να γεννήσει τον ακόλουθο προβληματισμό στον καλοπροαίρετο αριστερό που έχει τη πολιτική διαύγεια να τον απασχολεί  κι' ένα βήμα παραπέρα από το ντέρμπυ των εκλογών.

Έστω ότι ο ΣΥΡΙΖΑ κατορθώνει να σχηματίσει κυβέρνηση με τη συνεργασία άλλων δυνάμεων όπως η ΔΗΜΑΡ. Το βέβαιο είναι ότι αυτή η κυβέρνηση είναι αδύνατον να κοντράρει έστω και κατ' ελάχιστο το ξένο  και ντόπιο κεφάλαιο, κάτι απαραίτητο αν θέλει να πάρει τα όποια φιλολαϊκά μέτρα, δίχως τη στήριξη ενός ισχυρού λαϊκού κινήματος. Όταν όμως στο όνομα της απόσπασης μιας ψήφου πίσω από το παραβάν, η ριζοσπαστικοποίηση αυτού του κινήματος σε αντικαπιταλιστική, αντιιμπεριαλιστική κατεύθυνση, αντί να προωθείται, γίνεται προσπάθεια να μετριαστεί, ή ακόμη χειρότερα  όταν θεωρείται ότι θα φοβίσουμε το λαό αν ορίσουμε με σαφήνεια ποιοι είναι οι στόχοι και οι αντίπαλοι του, τότε με μαθηματική ακρίβεια το παιγνίδι της επόμενης μέρας έχει χαθεί.

Ακόμη λοιπόν και αυτή η οπορτουνιστική, επιφανειακή και κοντόφθαλμη κριτική της αριστερής κριτικής στον ΣΥΡΙΖΑ, αποτελεί ένα επιπρόσθετο λόγο άσκησης της,  ένας επιπρόσθετο λόγο  για να καταδειχτεί ότι  αυτή, όχι  μόνον δεν βλάπτει  τα λαϊκά συμφέροντα, αλλά τα ενισχύει.

Από την ίδια οπτική γωνία και η ψήφος σε ριζοσπαστικές δυνάμεις όπως η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, όχι μόνον δεν είναι χαμένη ψήφος, όπως διατείνονται όσοι πρόσφατα ενστερνιστήκαν αυτό το κλασικό επιχείρημα του δικομματισμού,  άλλα είναι μια άλλη ποιοτικά ψήφος που σε βάθος χρόνου, και όχι μόνον εκλογικά, ενισχύει το ριζοσπαστισμό και αποδυναμώνει την προσπάθεια διαμόρφωσης μιας ενσωματώσιμης αριστεράς.

Το βέβαιο είναι ότι αν ευοδωθεί αυτή η προσπάθεια, αυτό θα είναι αρνητικό και όσοι  αναμένουν κάτι τέτοιο για να δικαιωθούν θα πρέπει να γνωρίζουν ότι μια ήττα μιας κυβέρνησης υπό τον ΣΥΡΙΖΑ, πέρα από τη δικαίωση τους,   θα χρεωθεί στη σύμπασα αριστερά, και το πιο σημαντικό είναι ότι θα οδηγήσει σε βαθειά απογοήτευση όλο αυτόν τον κόσμο που μέσα στο μαύρο σκοτάδι, είδε στον ΣΥΡΙΖΑ κάποια αχτίδα φωτός.

Γι' αυτό και πρέπει να πασχίσουμε να διασώσουμε και να ενισχύσουμε τον αριστερό  ριζοσπαστισμό, μόνο ικανό να διαφυλάξει  αυτήν την  ελπίδα και να  μετατρέψει το όνειρο  σε πραγματικότητα, μόνο ικανό να συγκρατήσει το τσουνάμι της απογοήτευσης, που θα προκληθεί  κατά την απευκταία αλλά λίαν πιθανή περίπτωση, που ο ΣΥΡΙΖΑ θα  ενσωματωθεί και το ΚΚΕ θα καταβαραθρωθεί.

ΠΗΓΗ: by aristeroblog on Fri, 2012-05-25, http://aristeroblog.gr/node/787

Μερκολάντ υπέρ… Σαμαρέλου!

Του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

Αν υπάρχουν ακόμη αιθεροβάμονες που πιστεύουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος, αρκεί μόνο μια ματιά στο τελικό ανακοινωθέν της χθεσινοβραδυνής, άτυπης συνόδου κορυφής των Βρυξελλών για να τους φέρει στα συγκαλά τους. «Προσδοκούμε τον ομαλό σχηματισμό νέας κυβέρνησης, η οποία θα έχει υπό την ευθύνη της το πρόγραμμα προσαρμογής και επαρκή πλειοψηφία για να εφαρμόσει με αποφασιστικότητα τις δημοσιονομικές και δομικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται», διαμηνύουν οι γκαουλάιτερ του μεσογειακού προτεκτοράτου. Νωρίτερα, ο σοσιαλιστής υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Λοράν Φαμπιούς, είχε προειδοποιήσει αυστηρά τους Έλληνες ότι, αν θέλουν να μείνουν στο ευρώ, "δεν πρέπει να ψηφίσουν κόμματα που θα οδηγήσουν στην έξοδο από αυτό".

Εν ολίγοις, μπορεί από τον Σαρκοζί να πήγαμε στον Ολάντ και το γαλλογερμανικό υβρίδιο Μερκοζί να μεταλλάχθηκε σε Μερκολάντ, αλλά το μήνυμα στους ατίθασσους ιθαγενείς παραμένει το ίδιο: Ή βγάζετε κυβέρνηση… Σαμαρέλου (Σαμαρά, Βενιζέλου και λοιπών μνημονιακών δυνάμεων) ή κόψτε το λαιμό σας!

Το σκηνικό είχε ήδη στηθεί την επομένη του εκλογικού σεισμού της 6ης Μαίου. Καθώς τα εγχώρια κέντρα εξουσίας βρίσκονταν σε κατάσταση σύγχυσης, αναζητώντας επιζώντες κάτω από ερείπια του δικομματισμού, το Βερολίνο πήρε απ' ευθείας στα χέρια του τη διαχείριση της κρίσης, ενόψει των δεύτερων, κρίσιμων εκλογών της 17ης Ιουνίου. Η στρατηγική που επέλεξαν κινείται στη γνωστή λογική του ρόπαλου και του καρότου: Ρόπαλο εν προκειμένω είναι η απειλή ότι, αν βγει κυβέρνηση της Αριστεράς και καταγγείλει το μνημόνιο, θα μας κόψουν το δανεισμό και θα μας διώξουν από το ευρώ. Όσο για το καρότο, αυτό βρίσκεται στην περιλάλητη "ανάπτυξη", κάποια κονδύλια που θα εισρεύσουν από την ευρωπαϊκή τράπεζα επενδύσεων στα ταμεία των πολυεθνικών για να αγοράσουν κοψοχρονιά ελληνικές επιχειρήσεις, ακίνητα και ορυκτό πλούτο, να αρχίσουν να προσλαμβάνουν νέους με 200 ευρώ και… ζήσε Μαύρε μου να φας το Μάη τριφύλλι!

Πάνω σ' αυτή τη στρατηγική αναπτύχθηκε η πιο εμμετική εκστρατεία ψυχολογικής βίας που έχει γνωρίσει αυτός ο τόπος μετά τη χούντα των συνταγματαρχών. Πρωτοσέλιδα εμφανίζουν την Ελλάδα να σβήνει σε μια λίμνη αίματος, αφού προηγουμένως έχει αυτοπυροβοληθεί στο κεφάλι – εννοείται, με την παρανοϊκή ψήφο ενός λυσσασμένου λαού. Τηλεοπτικά πάνελ που μοιάζουν με ανακριτικά γραφεία, όπου ένας εκπρόσωπος της Αριστεράς έχει να αντιμετωπίσει τρεις μαινόμενους μνημονιακούς πολιτικούς κι άλλους δύο δημοσιογράφους που αφήνουν στην άκρη κάθε πρόσχημα αντικειμενικότητας και λειτουργούν σαν πληρωμένοι μπράβοι. Αγκαλιά με τα μεταλλαγμένα φασιστοειδή του ΛΑΟΣ, ένας καταρρακωμένος Σαμαράς ανασύρει από τη ναφθαλίνη τον πιο χυδαίο αντικομμουνισμό της δεκαετίας του '50 – μια εκστρατεία εντελώς παλαιομοδίτικη όταν στρέφεται εναντίον του ΚΚΕ και απλώς γελοία όταν στοχοποιεί ένα κόμμα που επιμένει να υπερασπίζεται το ευρώ και αναζητά συμμάχους στην αριστερή σοσιαλδημοκρατία, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ.

Ένα από τα δύο: Ή οι άνθρωποι είναι πανικόβλητοι, ή μας περνάνε όλους για εντελώς ηλίθιους. Αίφνης, Σαμαράς και Βενιζέλος μας λένε ότι και αυτοί είναι εναντίον του μνημονίου (ανεξάρτητα αν υπέγραψαν προσωπικές δηλώσεις υποτέλειας για την εφαρμογή του), ότι αν φτιάξουν κυβέρνηση θα μας οδηγήσουν με ασφάλεια στην έξοδο, υπέρβαση, απαγκίστρωση, τέλος πάντων σε ένα είδος ευθανασίας του μνημονίου, κι ότι κινδυνεύουμε μόνο από τον τυχοδιωκτισμό της Αριστεράς, που τα θέλει όλα εδώ και τώρα. Κι αναρωτιέται κανείς: Αν οι Ευρωπαίοι είναι αποφασισμένοι, όπως λένε, να μας οδηγήσουν σε οικονομικό ολοκαύτωμα αν η Αριστερά καταργήσει το μνημόνιο, γιατί δεν θα κάνουν το ίδιο αν ο Σαμαράς και ο Βενιζέλος το "υπερβούν";

Λένε πάλι ότι το πραγματικό δίλημμα των εκλογών είναι Σαμαρέλος και ευρώ ή Αριστερά και δραχμή – δηλαδή επιστροφή στο μακρινό 2002, όπου ως γνωστόν όλοι ντυνόμαστε με προβιές, κυνηγάγαμε με ακόντια και ζεσταινόμαστε γύρω από τη φωτιά. Δεν καταλαβαίνουν, άραγε, ότι αν πείσουν τον κόσμο πως το ευρώ πάει πακέτο με το μνημόνιο και τη φτώχεια, την ανεργία και τα κλειστά μαγαζιά, την τρόικα και τον εξευτελισμό, τότε θα τον κάνουν να μισήσει και το ευρώ και την Ευρώπη- σφαγείο των δικαιωμάτων και των ελπίδων του; Δεν αντιλαμβάνονται τι θα απαντήσει ο κόσμος αν το δίλημμα που θα του τεθεί είναι να πεθάνει με το ευρώ ή να ζήσει με τη δραχμή;

Λένε τέλος ότι τα κρατικά ταμεία είναι άδεια, ότι οι τράπεζες είναι στο χείλος της κατάρρευσης, ότι σε ένα μήνα δεν θα υπάρχουν λεφτά για μισθούς, σε δύο για τα νοσοκομεία και σε τρεις για τα σχολεία, ότι βρισκόμαστε μόλις ένα μέτρο από τον γκρεμό, όπου θα μας σπρώξει μια ενδεχόμενη νίκη της Αριστεράς, κι ότι η μόνη λύση είναι να εμπιστευτούμε τα έμπειρα χέρια τους για να μας σώσουν. Κι εμείς οι ηλίθιοι αναρωτιόμαστε: Καλά, δεν μας έσωσαν δέκα φορές ως τώρα τα έμπειρα χέρια τους; Ποιος άλλος αν όχι αυτοί, τι άλλο αν όχι το μνημόνιο φταίει που, ενώ μας ξεζούμισαν μέχρι εκεί που δεν παίρνει άλλο, τα ταμεία είναι και πάλι άδεια, οι τράπεζες είναι ακόμη βαρέλι χωρίς πάτο, τα νοσοκομεία ασφυκτιούν μετά το ληστρικό "κούρεμα" του PSI και πάει λέγοντας; Έλεος κύριοι, αρκετά μας σώσετε, δεν θέλουμε να μας σώσετε κι άλλο!

Κάπου εδώ όμως τελειώνουν τα αστεία κι αρχίζουν τα σοβαρά. Όλα δείχνουν – κι οι μυστικές τους δημοσκοπήσεις το επιβεβαιώνουν – ότι αυτή η απίθανη εκστρατεία τρομοκράτησης των πολιτών δεν τους βγαίνει, αντίθετα λειτουργεί σαν μπούμερανγκ. Στο μεταξύ, οι συντάξεις ακρωτηριάζονται εκ νέου, τα χαράτσια και τα εκκαθαριστικά της Εφορίας αρχίζουν να έρχονται στα σπίτια και η παλλίροια της οργής αρχίζει να φουσκώνει και πάλι. Η ρωγμή που άνοιξε στις 6 Μαΐου απειλεί να γίνει ρήγμα στις 17 Ιουνίου κι ο εκλογικός σεισμός να φέρει κοινωνικό τσουνάμι.

Πολύ φοβόμαστε ότι στην πιο τυχοδιωκτική μερίδα των κυρίαρχων κύκλων αρχίζουν να κερδίζουν έδαφος σενάρια ανώμαλων εξελίξεων, τις οποίες θα μπορούσε να πυροδοτήσει ένα οικονομικό ηλεκτροσόκ – ας πούμε, τη μέρα που θα πάει ο κόσμος στις τράπεζες και τα ΑΤΜ δεν θα έχουν ρευστό. Τι άλλο υποδηλώνει το τρομοκρατικό non paper του Παπαδήμου στη σύσκεψη των αρχηγών, οι νέες δηλώσεις του στο CNBC περί προετοιμασιών εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ – από τις οποίες κάποιοι κέρδισαν εκατομμύρια στις χρηματαγορές- και πάει λέγοντας;

Είναι αξιοθαύμαστη η ψυχραιμία που έχει δείξει μέχρι στιγμής το κοινωνικό σώμα, καθώς όλα αυτά θα μπορούσαν κάλλιστα να έχουν ήδη οδηγήσει σε τραπεζικό πανικό. Φαίνεται ότι κάποιοι ποντάρουν με κυνισμό σ' αυτό το σενάριο ελπίζοντας πως, στη χαοτική ατμόσφαιρα που θα δημιουργηθεί, θα μπορέσουν να ενοχοποιήσουν την Αριστερά και να αποτρέψουν την εκλογική της επικράτηση ή έστω και τη σοβαρή ισχυροποίησή της, απέναντι σε μια εντελώς αδύναμη και ανυπόληπτη μνημονιακή κυβέρνηση, που θα κληθεί να πάρει νέα σφαγιαστικά μέτρα και να είναι εκείνη που θα διαχειριστεί την αναπόφευκτη χρεοκοπία, εκείνη που θα αναγκαστεί να μας βγάλει από το ευρώ, προτού καταρρεύσει κάτω από μια πραγματική, λαϊκή εξέγερση.

Θέλουμε να ελπίζουμε ότι δεν θα υλοποιηθούν τελικά, παρόμοια τυχοδιωκτικά εγχειρήματα, τα οποία, πέρα από το τεράστιο κοινωνικό και εθνικό κόστος, μπορεί να λειτουργήσουν, στο πολιτικό επίπεδο, εντελώς αντίθετα από ό,τι θα ήθελαν οι εμπνευστές τους. Σε κάθε περίπτωση, η Αριστερά οφείλει να προετοιμαστεί και για το χειρότερο, καθιστώντας από τώρα υπεύθυνους (και αύριο υπόδικους) όσους θα επιδοθούν σε υπόγειο οικονομικό σαμποτάζ, ισοδύναμο της αντιδημοκρατικής εκτροπής και της εθνικής προδοσίας.

ΠΗΓΗ: http://www.thepressproject.gr/theme.php?id=20895

Το ευρώ είναι έτοιμο για δημιουργική καταστροφή

Του Larry Elliott  [μετάφραση Αριάδνη Αλαβάνου]

Το φάντασμα της Lehman Brothers προβάλλει στις χρηματοπιστωτικές αγορές του κόσμου. Μνήμες από τις χαοτικές ημέρες του Σεπτεμβρίου του 2008 μας κατέκλυσαν, καθώς ο Άλιστερ Ντάρλινγκ [πρώην υπουργός Οικονομικών της Μ. Βρετανίας] εμφανίστηκε στην τηλεόραση εν μέσω ρεπορτάζ για φυγή κεφαλαίου και τραπεζικών πανικών.

Ξεχάστε την ιδέα ότι οι Ευρωπαίοι πολιτικοί είναι καλύτερα προετοιμασμένοι τούτη τη φορά από όσο ήταν το 2008. Κρατάτε μικρό καλάθι ότι έχουν ένα μεγάλο πολεμικό ταμείο για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες από μια ελληνική έξοδο από το κοινό νόμισμα. Η πολυδιαφημισμένη προστασία είναι κάτι αντίστοιχο με μια γραμμή Μαζινό.

Τα γεγονότα έχουν επιταχυνθεί από τις προ δεκαπενθημέρου γαλλικές και ελληνικές εκλογές. Η ελληνική αποχώρηση από την Ευρωζώνη σήμερα αποτιμάται από τις αγορές, η προσοχή είναι εστιασμένη στο μέγεθος των παράπλευρων απωλειών. Περιμένετε τα χειρότερα. Την περασμένη εβδομάδα η πίεση κορυφώθηκε στην Ισπανία και στις προβληματικές της τράπεζες. Η ιδέα ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες που τα δύο περασμένα χρόνια έμοιαζαν με λαγούς παγιδευμένους από προβολείς μέσα στη νύχτα μπορούν να σκεφτούν μια καθαρή διέξοδο για την Ελλάδα είναι εντελώς φανταστική. Η κρίση θα είναι χαοτική, οδυνηρή, παρατεταμένη και πιθανώς τελική.

Ακόμη και τώρα, υπάρχει αποτυχία ή απροθυμία να συλλάβουν τη βασική αλήθεια σχετικά με το κοινό νόμισμα: δεν λειτουργεί. Οι νομισματικές ενώσεις επιτυγχάνουν μόνο αν υπάρχει οικονομική ευελιξία, οικονομική αλληλεγγύη και πολιτισμική ομοιογένεια. Αν υπάρχουν αυτοί οι τρεις παράγοντες, όπως στις Ηνωμένες Πολιτείες, υπάρχει η πιθανότητα ένα κοινό επιτόκιο και ένα κοινό νόμισμα να ενθαρρύνουν την οικονομική σύγκλιση μέχρι ενός σημείου. Το πρόβλημα της Ευρώπης είναι ότι δεν έχει κανέναν από αυτούς τους τρεις παράγοντες. Χώρες όπως η Ελλάδα δεν γίνονται σαν τη Γερμανία σε μια νύχτα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει τους πόρους για να βοηθήσει την προσαρμογή των πιο φτωχών χωρών. Και το κυριότερο απ' όλα, η κρίση φανέρωσε ότι δεν υπάρχει αίσθηση κοινού σκοπού ξέχωρα από την επιθυμία να εξασφαλιστεί η συνέχιση του "σχεδίου".

Το σχέδιο επιβίωσης, όπως παρουσιάζεται, συνεπάγεται ότι οι χώρες θα ξεκινήσουν μια μακρά διαδικασία διαρθρωτικής προσαρμογής που θα τις καταστήσει πιο ανταγωνιστικές, ότι θα ισχύσει ένα δημοσιονομικό σύμφωνο το οποίο θα εξασφαλίζει ότι οι κυβερνήσεις ζουν με βάση τις δυνατότητές τους και ίσως υπάρξουν κάποιες μικρές έξτρα δαπάνες για πανευρωπαϊκές υποδομές, προκειμένου να ικανοποιηθούν τα αιτήματα των ψηφοφόρων για άμβλυνση των επιπτώσεων της λιτότητας.

Οι θετικές προοπτικές του σχεδίου αυτού είναι μικρές. Δείτε την Ιρλανδία, μία από τις τρεις χώρες που υφίστανται τους σκληρούς όρους της διάσωσης. Έχει πρόβλημα ανταγωνιστικότητας; Όπως παρατηρεί ο Ντάβαλ Τζόσι της BCA Research, η Ιρλανδία αντιπροσωπεύει το 0,3% του παγκόσμιου Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος και ωστόσο έχει το 3% του παγκόσμιου εμπορίου υπηρεσιών και το 6% του εμπορίου φαρμακευτικών ειδών. Είναι στην τρίτη θέση παγκοσμίως από την άποψη των άμεσων ξένων επενδύσεων, οι αποδόσεις των οποίων είναι 17%, συγκρινόμενο με το 6% της Γερμανίας. "Ως εμπορική οικονομία σε βασικούς τομείς, η Ιρλανδία μετρά 10 ή 20 φορές πάνω από το βάρος της. Αυτό δεν είναι σημάδι μιας οικονομίας που χρειάζεται να γίνει πιο ανταγωνιστική", λέει ο Τζόσι.

Ούτε το δημοσιονομικό σύμφωνο, για το οποίο θα κάνει δημοψήφισμα η Ιρλανδία στις 31 Μαΐου, θα είχε αποτρέψει την κρίση που μείωσε κατά 15% το ΑΕΠ της και δημιούργησε ένα νέο κύμα μετανάστευσης των νεότερων και ταλαντούχων ανθρώπων της. Η Ιρλανδία, όπως η Ισπανία, είχε υγιή δημόσια οικονομικά τα χρόνια πριν από το ξέσπασμα της κρίσης. Το πρόβλημα στις δύο χώρες δεν ήταν το μεγάλο δημόσιο χρέος, αλλά το πολύ μεγάλο ιδιωτικό. Ο λόγος που είχαν τόσο μεγάλο ιδιωτικό χρέος ήταν ότι ο δανεισμός ήταν πολύ φθηνός για οικονομίες που μεγεθύνονταν γοργά και υπερθερμαίνονταν. Και ο λόγος που ο δανεισμός ήταν τόσο φθηνός ήταν το ότι η Ιρλανδία και η Ισπανία είχαν εκχωρήσει το δικαίωμα να έχουν τα δικά τους επιτόκια και υπέκειντο στις ίδιες με όλες τις χώρες επιταγές της νομισματικής ένωσης.

Προς τιμήν τους, αυτό το θεμελιώδες σφάλμα αναγνωρίστηκε από τον Γκόρντον Μπράουν και τον Εντ Μπολς, που αντιστάθηκαν στο τραγούδι των σειρήνων που τους καλούσε πιεστικά να εντάξουν τη Βρετανία στο κοινό νόμισμα. Όλες οι επιβλαβείς οικονομικές τάσεις του Ηνωμένου Βασιλείου – η κερδοσκοπία, οι φούσκες ακινήτων, η νοοτροπία του ζω τώρα και πληρώνω αργότερα – θα είχαν ενισχυθεί κατά πολύ αν γινόταν μέλος του ευρώ και το αποτέλεσμα θα ήταν ένα ακόμη μεγαλύτερο κραχ από αυτό που πέρασε το 2007-2009, ένα μεγαλύτερο έλλειμμα του προϋπολογισμού και ένα πρόγραμμα λιτότητας που δεν θα το επέβαλλε ο Ντ. Κάμερον, αλλά η Άνγκελα Μέρκελ.

Πριν από δέκα χρόνια, δεν ήταν τόσο της μόδας να εκφράζει κανείς τέτοιους φόβους, τότε δηλαδή που το ευρώ θεωρούνταν εκπληκτικό και ό,τι πιο προχωρημένο. Η ειρωνεία είναι πως η νομισματική ένωση ήταν πράγματι η τελευταία πνοή του οικονομικού οράματος του 20ού αιώνα: από τα πάνω προς τα κάτω, γραφειοκρατική και θεμελιωμένη στην αντίληψη της δυτικής οικονομικής ηγεμονίας.

Παρά αυτό το νομισματικό χάος, υπάρχουν ακόμη κάποιοι στις Βρυξέλλες ή στη Φρανκφούρτη που υποστηρίζουν ότι το ευρώ ήταν επιτυχημένο και ότι θα προχωρεί ακάθεκτο. Οι φωνές τους ακούγονται ύποπτα παρόμοιες μ' εκείνες των μελών του πολιτικού γραφείου που στη δεκαετία του 1980 έλεγαν πως η Σοβιετική Ένωση ήταν λειτουργική και θα διαρκούσε για πάντα. Η αναμφισβήτητη πολιτική δέσμευση στο ευρώ σημαίνει ότι σήμερα ακούγονται εκκλήσεις για μια ταχύτατη προσέγγιση στην πλήρη πολιτική ένωση, αλλά αυτό σημαίνει ότι θα επαναληφθεί η μεθοδολογία από τα πάνω προς τα κάτω που χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία της νομισματικής ένωσης και – σε μια εποχή που οι αγορές μιλούν για μια ελληνική έξοδο εντός εβδομάδων ή μηνών – θα χρειάζονταν χρόνια για να επιτευχθεί.

Αντίθετα, οι ρεαλιστικές επιλογές για το ευρώ είναι ότι θα διαλυθεί ή θα παραπαίει σε μια κατάσταση ημιθανή, με χαμηλή οικονομική μεγέθυνση, υψηλή ανεργία, αυξανόμενη δημόσια απογοήτευση και ευρέως αποκλίνουσες απόψεις στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για το τι χρειάζεται να γίνει. Αν ήταν εταιρία, το ευρώ τώρα θα είχε χρεοκοπήσει. Είχε ένα σκάρτο επιχειρηματικό σχέδιο, το οποίο εφαρμόστηκε με το χείριστο τρόπο. Το πείραμα επιβίωσε στις ευνοϊκές συνθήκες των αρχών της δεκαετίας του 2000, αλλά μόνο ο πυρήνας, η Γερμανία, στάθηκε ικανός να αντιμετωπίσει το πιο σκληρό κλίμα των τελευταίων πέντε χρόνων. Οι μάνατζερ καβγαδίζουν μεταξύ τους, το εργατικό δυναμικό έχει εξεγερθεί και δεν υπάρχουν νέες γραμμές παραγωγής

Εν ολίγοις, το ευρώ είναι ώριμο γι' αυτό που ο Τζόζεφ Σουμπέτερ ονόμαζε δημιουργική καταστροφή. Ο καπιταλισμός, σύμφωνα με τον Σουμπέτερ, ήταν μια ιστορία συνεχούς, καταστροφικής αλλαγής, όπου η καινοτομία πετούσε έξω από την επιχειρηματική δραστηριότητα καθιερωμένες εταιρίες και καθιστούσε παρωχημένους ολόκληρους τομείς. Όποιος δουλεύει στο μουσικό κλάδο, στις εκδόσεις ή στις εφημερίδες την τελευταία δεκαετία κατανοεί άριστα για τι πράγμα μιλούσε ο Σουμπέτερ.

Εφαρμόζεται η θεωρία του Σουμπέτερ στην Ευρωζώνη; Με κάποιον τρόπο ναι. Το κέντρο βάρους της παγκόσμιας οικονομίας έχει μετακινηθεί από την Ευρώπη, που μοιάζει παρωχημένη και άτσαλη, προς έναν κόσμο ταχείας καινοτομίας και χαλαρών δικτύων. Η προσαρμογή του λανθασμένου μοντέλου με τον τρόπο που προτείνει ο Φρανσουά Ολάντ δεν θα έχει κανένα αποτέλεσμα. Η μοναδική πραγματική λύση είναι να πετάξει κανείς αυτό το σχέδιο και να ξεκινήσει πάλι με μια μικρή ομάδα χωρών που θα μπορούσαν να σουτάρουν μαζί. Το να γίνει η Ευρωζώνη λειτουργική είναι σαν να εφαρμόζεις ένα μακροχρόνιο επιχειρηματικό μοντέλο για τα πικάπ ή τα τουριστικά γραφεία του Τόμας Κουκ. Όπως εκείνα, η νομισματική ένωση είναι το παρελθόν και όχι το μέλλον, που αντιπροσωπεύει μια ανάλογη κατασκευή σε έναν ψηφιακό κόσμο.

ΠΗΓΗ: Guardian 20/5/2012. Το είδα Τρίτη, 22 Μάιος 2012, http://tometopo.gr/home/news/748-to-.html

Η Αποκάλυψη πλησιάζει

Του Paul Krugman

Αίφνης, εύκολα διαπιστώνουμε ότι το ευρώ – αυτό το μεγαλοπρεπές, ατελές πείραμα νομισματικής ένωσης χωρίς πολιτική ένωση – μπορεί να διαλυθεί. Δεν μιλάμε για μακροχρόνια προοπτική. Θα μπορούσε να καταρρεύσει με εκπληκτική ταχύτητα, σε διάστημα μηνών. Και το κόστος, τόσο οικονομικό όσο και πολιτικό, θα είναι τεράστιο.

Αυτό δεν είναι απαραίτητο να συμβεί. Το ευρώ (ή τουλάχιστον το μεγαλύτερο μέρος του) θα μπορούσε να σωθεί. Προϋπόθεση όμως είναι οι ευρωπαίοι ηγέτες, ιδίως στη Γερμανία και στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), να αρχίσουν να ενεργούν πολύ διαφορετικά απ' ότι τα τελευταία χρόνια. Πρέπει να σταματήσουν να ηθικολογούν και να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Να σταματήσουν να κωλυσιεργούν και, για μια φορά, να προκαταλάβουν τα γεγονότα.

Μακάρι να μπορούσα να πω ότι είμαι αισιόδοξος.

Όταν γεννήθηκε το ευρώ, ένα κύμα αισιοδοξίας σάρωσε την Ευρώπη – και αυτό, όπως αποδείχτηκε, ήταν το χειρότερο που θα μπορούσε να συμβεί. Χρήμα έπεσε στην Ισπανία και άλλες χώρες, οι οποίες τότε φάνταζαν σαν ασφαλείς επενδύσεις. Αυτή η πλημμύρα κεφαλαίου τροφοδότησε τεράστιες φούσκες ακινήτων και τεράστια εμπορικά ελλείμματα. Με την οικονομική κρίση του 2008, η πλημμύρα υποχώρησε προκαλώντας σοβαρή ύφεση στις ίδιες χώρες που ανθούσαν νωρίτερα.

Σε εκείνο το σημείο, η έλλειψη πολιτικής ένωσης στην Ευρώπη αποδείχτηκε σοβαρό μειονέκτημα. Η Φλόριντα στις ΗΠΑ και η Ισπανία είχαν αμφότερες φούσκες ακινήτων. Αλλά όταν εκείνη της Φλόριντας έσκασε, οι συνταξιούχοι δανειολήπτες μπορούσαν να συνεχίσουν να βασίζονται στο ότι θα έπαιρναν τις επιταγές της Κοινωνικής Πρόνοιας και Περίθαλψης από την Ουάσινγκτον. Στην Ισπανία δεν υπάρχει παρόμοια υποστήριξη. Γι' αυτό η σκασμένη φούσκα εξελίχθηκε σε δημοσιονομική κρίση.

Η απάντηση της Ευρώπης ήταν η λιτότητα: άγριες περικοπές δαπανών σε μια προσπάθεια να ηρεμήσουν οι αγορές ομολόγων. Όμως, όπως θα σας έλεγε κάθε συνετός οικονομολόγος, οι περικοπές αυτές εμβάθυναν την ύφεση των δοκιμαζόμενων οικονομιών της Ευρώπης, πράγμα που υπονόμευσε περαιτέρω την εμπιστοσύνη των επενδυτών και οδήγησε σε αυξανόμενη πολιτική αστάθεια.

Και τώρα έρχεται η στιγμή της αλήθειας. Η Ελλάδα είναι, προς το παρόν, το επίκεντρο. Οι Έλληνες ψηφοφόροι, δικαίως εξοργισμένοι με τις πολιτικές που προκάλεσαν ανεργία 22% – άνω του 50% στους νέους -, στράφηκαν εναντίον των κομμάτων που επέβαλαν αυτές τις πολιτικές. Και επειδή ολόκληρο το ελληνικό πολιτικό κατεστημένο εξαναγκάστηκε ουσιαστικά να υιοθετήσει μια καταδικασμένη οικονομική ορθοδοξία, το αποτέλεσμα ήταν η άνοδος των εξτρεμιστών. Ο,τι και να συμβεί στις επόμενες εκλογές, το παιχνίδι έχει τελειώσει: η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχίσει τις πολιτικές που απαιτούν οι Γερμανία και η ΕΚΤ.

Και τώρα λοιπόν τί;

Στην Ελλάδα, όλο και περισσότεροι καταθέτες αποσύρουν τα χρήματά τους από τις τράπεζες αναμένοντας μια πιθανή ελληνική έξοδο από το ευρώ. Η ΕΚΤ χρηματοδοτεί, στην πραγματικότητα, την απόσυρση των καταθέσεων δανείζοντας στην Ελλάδα τα απαιτούμενα ευρώ. Αν και εφόσον η ΕΚΤ αποφασίσει ότι δεν μπορεί να συνεχίσει να δανείζει, η Ελλάδα θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει το ευρώ και να ξανατυπώσει το δικό της νόμισμα.

Η απόδειξη αυτή ότι η πορεία με το ευρώ είναι αναστρέψιμη, θα οδηγήσει με την σειρά της σε απόσυρση των καταθέσεων από τις ισπανικές και ιταλικές τράπεζες. Η ΕΚΤ θα κληθεί και πάλι να αποφασίσει αν θα παράσχει χρηματοδότηση. Αν αρνηθεί, το ευρώ συνολικά θα καταρρεύσει.

Η χρηματοδότηση όμως δεν είναι αρκετή. Η Ιταλία και, ιδίως, η Ισπανία πρέπει να αποκτήσουν ελπίδα – ένα οικονομικό περιβάλλον στο οποίο θα έχουν προοπτικές εξόδου από την λιτότητα και την ύφεση. Ρεαλιστικά, ένα τέτοιο περιβάλλον θα προκύψει αν η ΕΚΤ εγκαταλείψει την μονομανία της με την σταθερότητα των τιμών, δεχθεί και, μάλιστα, ενθαρρύνει αρκετά χρόνια με πληθωρισμό 3% ή 4% στην Ευρώπη (κι ακόμη παραπάνω στη Γερμανία).

Τόσο οι τραπεζίτες της ΕΚΤ όσο και η Γερμανία απεχθάνονται αυτή την ιδέα, αλλά είναι ο μοναδικός τρόπος για να σωθεί το ευρώ. Τα τελευταία 2,5 χρόνια, οι ευρωπαίοι ηγέτες αντιμετώπισαν την κρίση με ημίμετρα που αγοράζουν χρόνο, τον οποίο όμως δεν εκμεταλλεύτηκαν. Τώρα ο χρόνος τελειώνει.

Θα σταθεί λοιπόν η Ευρώπη στο ύψος των περιστάσεων; Ας το ελπίσουμε – και όχι γιατί τυχόν κατάρρευση του ευρώ θα έχει αρνητικές επιπτώσεις παγκοσμίως. Το μεγαλύτερο κόστος θα είναι πολιτικό.

Η αποτυχία του ευρώ ισοδυναμεί με τεράστια ήττα του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Θα έχει επίσης τις ίδιες επιπτώσεις που η αποτυχία της λιτότητας έχει στην Ελλάδα, κηλιδώνοντας τα μεγάλα κόμματα και ενδυναμώνοντας τους εξτρεμιστές.

Όλοι μας έχουμε συμφέρον να επιτύχει η Ευρώπη – όμως εξαρτάται από τους ίδιους τους Ευρωπαίους να επιτύχουν. Ολόκληρος ο κόσμος περιμένει να δει αν θα ανταποκριθούν στο έργο αυτό.

Τα γλειφτρόνια των ΜερκΟλάν…

Του παπα Ηλία Υφαντή

Παπούλη, μου έλεγε η συγχωριανή μου Ελένη, αυτοί, που ψηφίζουν το δικομματισμό, είναι ή βολεμένοι ή βλαμμένοι. Οι πρώτοι, για τ' αργύρια μπορούν να πουλήσουν, όχι μόνο την πατρίδα, αλλά και τη μάνα, που τους γέννησε.

Και οι δεύτεροι σκέφτονται, ωσάν να ζουν εκατό, τουλάχιστο, χρόνια πίσω. Όπως στην εποχή, που κάποιοι πεινασμένοι και εξαθλιωμένοι Έλληνες φώναζαν για τον παππού του έκπτωτου: «Ελιά-ελιά και Κώτσο βασιλιά»!

Κι, αντί να ντρέπονται για το κατάντημα των κομματικών ινδαλμάτων τους και το δικό τους, έχουν το απύθμενο θράσος να λασπολογούν εναντίον του απελπισμένου και δικαίως αγανακτισμένου λαού. Και προσπαθούν με κάθε τρόπο να μας τρομοκρατήσουν.

Ενώ, αν διέθεταν και κόκκο έστω φιλότιμου και συνείδησης, θα μπορούσαν να κάμουν μια πολύ απλή σύγκριση: Θα έβαζαν στο ένα τάσι της συνειδησιακής τους ζυγαριάς τα κακουργήματα και τα' ανοσιουργήματα των μνημονιακών «σωτήρων» τους. Και στο άλλο τα "αλλοπρόσαλλα", όπως λένε, λεγόμενα των αντιμνημονιακών. Για να συγκρίνουν και να κρίνουν…

Αλλά τη συνείδησή τους, πέρα απ' την τυφλή αφοσίωση στα ινδάλματα τους, την έχουν αλώσει και τυφλώσει και οι πάτρωνες των ινδαλμάτων τους: Οι αρχιτέκτονες, δηλαδή, της ληστρικής τοκογλυφικής επιδρομής εναντίον μας. Οι οποίοι έρχονται να συμπαρασταθούν – τώρα στις εκλογές – στους εντολοδόχους τους εφιάλτες. Για να μπορέσουν να συνεχίσουν το ολέθριο έργο τους. Για λογαριασμό και των μεν και των δε. Και μας θέτουν διάφορα κάλπικα τρομοκρατικά διλήμματα. Για να μας εξαναγκάσουν, για μια ακόμη φορά να σκύψουμε και να προσκυνήσουμε τα μακροπρόθεσμα ληστρικά σχέδιά τους.

Και κάνουν και – άμεσες ή έμμεσες – παρεμβάσεις: Όπως η κ. Μέρκελ προς τον «ημέτερο» Κάρολο, τον Μέγα, σχετικά με το διαβόητο δημοψήφισμα. Με τις ένθεν κακείθεν φαυλεπίφαυλες διαψεύσεις. Ή το πρωτόκολλο του κ. Ολάν. Το οποίο φαίνεται να έχει προτιμήσεις για όσους διαθέτουν τη μεγαλύτερη, κάτωθεν της οσφυϊκής χώρας, περιφέρεια.

Και μπράβο στον κ. Τσίπρα, που τους πληρώνει με το ανάλογο νόμισμα… Γιατί οι ξιπασμένοι αυτοί υβριστές και τρομοκράτες των λαών πρέπει να αντιμετωπίζονται με τον αντίστοιχο τσαμπουκά αξιοπρέπειας. Και όχι με τα δουλοπρεπή προσκυνήματα και αναξιοπρεπή γλειψίματα. Των διαπρεπών κλεφτρονιών της ξεπουλημένης και γλείφουσας πολιτικάντικης συμμορίας… Κι ας κατακρίνουν δριμύτατα τον κ. Τσίπρα κάποιοι διαπρεπείς εκπρόσωποι του αξιότιμου κατιναριού της λαδωμένης και έρπουσας δημοσιογραφίας.

Αλλά, επιτέλους, γιατί να μας σκοτίζουν τα λεγόμενα και τα πρωτόκολλα των ΜέρκΟλάν; Και όλων των άλλων ξιπασμένων μελανοαίματων… Μήπως στις 6 Μαΐου ακούσαμε τι μας έλεγαν οι ντόπιοι εφιάλτες και τα φερέφωνα δημοσιογραφικά τους παπαγαλάκια;

Ή μήπως δεν ξέρουμε το ρόλο, τόσο των σοσια-ληστών, όσο και των καπιτα-ληστών. Τόσο στον τόπο μας, όσο και διεθνώς! Όταν και οι μεν και οι δε διέπρεψαν και διαπρέπουν εξίσου ως απατεώνες και κλέφτες και λήσταρχοι και δολοφόνοι των λαών.

Αλλά και ως οι μεγαλύτεροι από καταβολής ελληνισμού καταστροφείς και προδότες… Τους οποίους πρέπει να αντιμετωπίσουμε με την ίδια ακριβοδίκαιη ετυμηγορία και στις 17 Ιουνίου…

Ελεύθεροι και ανεξάρτητοι απ' τα τοκογλυφικά και τρομοκρατικά διλήμματα. Τόσο των κλεφτρονιών και γλειφτρονιών, όσο και των ΜερκΟλάν πατρώνων τους….

παπα-Ηλίας,  Μαΐου 23, 2012, http://papailiasyfantis.wordpress.com/2012/05/23/….BD/ 

Το ΠΑΣΟΚ είναι σάπιο και καταρρέει

Συνέντευξη του Νίκου Κοτζιά  [στο Νίκο Παπαδημητρίου]

Στις εκλογές θα ψηφίσουμε για τη σωτηρία της χώρας, είναι το συμπέρασμα του Νίκου Κοτζιά. Σφόδρα επικριτικός κατά του δικομματισμού, για το ΠΑΣΟΚ ειδικά παρατηρεί ότι το σάπιο εξαφανίζεται. Ο πανεπιστημιακός και συγγραφέας συμφωνεί με πολλές από τις προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς να είναι μέλος του, όπως διευκρινίζει, καλεί όμως την Αριστερά να ωριμάσει με ταχύτητα.

Μετά και τη διαπίστωση αδυναμίας σχηματισμού κυβέρνησης, το κεντρικό διακύβευμα των νέων εκλογών ποιο θα είναι, κ. καθηγητά; Είτε κυβέρνηση της Δεξιάς είτε κυβέρνηση της Αριστεράς;

Τα στοιχεία – προς το παρόν τουλάχιστον – δείχνουν άνοδο της ΝΔ, και ακόμα περισσότερο του ΣΥΡΙΖΑ. Το ζητούμενο είναι ποιος θα βγει πρώτος ώστε να καρπωθεί τις έδρες. Αυτή είναι η αριθμητική των εκλογών. Υπάρχει όμως και η Πολιτική με «Π» κεφαλαίο. Από αυτή τη σκοπιά, στις εκλογές κρίνεται πριν απ' όλα το αν θα υπάρξει μια πολιτική σωτηρίας της χώρας. Αν θα συνεχίσει να πληρώνει την κρίση ο μισθωτός, ο συνταξιούχος, ο έντιμος επιχειρηματίας ή η ολιγαρχία. Ιστορικά, o κύριος λόγος που καταστρέφονται οι κοινωνίες είναι το μπλοκάρισμα των θεσμών, η υποταγή τους στα συμφέροντα μιας ολιγαρχίας η οποία επιθυμεί δυσλειτουργικές αγορές. Εμποδίζει να υπάρχει ισότιμη πρόσβαση στα τραπεζικά προϊόντα. Θέλει το κράτος ως λάφυρο και όχι ως μηχανισμό κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης. Για να υπάρξει στέρεη λύση πρέπει να καταστραφούν τέτοιες ολιγαρχικές δομές.

Ο πρόεδρος της ΝΔ είπε πάντως ότι το εκλογικό δίλημμα θα είναι ή αριστερός τυχοδιωκτισμός-μηδενισμός ή φιλοευρωπαϊκό μέτωπο των νοικοκυραίων και της δημιουργίας…

Μερικές φορές ακούω τις ηγεσίες του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ και αναρωτιέμαι αν πράγματι πιστεύουν ότι δεν κυβέρνησαν εκείνοι τα τελευταία 38 χρόνια. Ότι δεν είναι εκείνοι που έφτιαξαν την Ελλάδα της συνενοχής, της αδικίας, της ύφεσης και των μπλοκαρισμένων θεσμών. Ότι δεν είναι η δική τους πολιτική που κατέστρεψε τα τελευταία χρόνια τα νοικοκυριά, που απογοήτευσε τους ανθρώπους με ταλέντο και δημιουργία, πολλοί από τους οποίους έμειναν άνεργοι ή έκλεισαν τις επιχειρήσεις τους.

Για το ζήτημα του φιλοευρωπαϊσμού δεν μου απαντήσατε…

Όταν με επιμονή ταυτίζουν την Ευρώπη με την πολιτική της Μέρκελ, με μια άδικη λιτότητα, με ένα ρεκόρ ύφεσης, πράττουν ύβριν, δηλαδή αντιευρωπαϊσμό. Η Ευρώπη ήταν και είναι οι πνευματικές κατακτήσεις, οι ελευθερίες, τα δικαιώματα του ανθρώπου και των εργαζομένων, το κράτος δικαίου και το κοινωνικό κράτος, η δημοκρατία. Δεν ήταν και δεν θα είναι η άρνηση αυτών των αξιών, όπως γίνεται με την πολιτική των μνημονίων.

Θα συμφωνήσετε ότι η Αριστερά μπαίνει στην αφετηρία του προεκλογικού αγώνα με θολές απόψεις περί ευρώ και δραχμής, περί αξιοποίησης των τραπεζικών καταθέσεων και άλλα τέτοια;

Η Αριστερά έχει ένα στοίχημα: να ωριμάσει με ταχύτητα. Να αντιληφθεί την ανάγκη για σαφήνεια, αλλά και για πρακτικές προοδευτικές λύσεις. Η πολυγλωσσία και οι ανάγκες διατήρησης εσωτερικών ισορροπιών αποτελούν αδύναμα σημεία της, αδυναμίες που δεν θα πρέπει να εξετάζονται με κακοπροαίρετους μεγεθυντικούς φακούς. Η Αριστερά βρίσκεται σε εκείνο το κύμα που διαμορφώνεται σε όλο τον δυτικό κόσμο το οποίο προωθεί διαφορετικές λύσεις στην κρίση. Λύσεις ανάπτυξης και κοινωνικά δίκαιες. Και αυτό είναι το κύριο.

Οι ίδιοι άνθρωποι κινδυνολογούν… Και για τη δραχμή;

Ως προς τη δραχμή, εκεί μας οδηγούν εκείνοι που το 1962 έλεγαν «λαέ, θα σου πάρουν τη δραχμή» και σήμερα λένε «θα σου πάρουν το ευρώ», που τότε κινδυνολογούσαν λέγοντας «θα σε βγάλουν από τη δραχμή» και τώρα λένε «σε πάνε στη δραχμή». Νομίζω ότι όταν ύστερα από 50 χρόνια λένε τα ίδια σε παραλλαγές, δείχνουν φτώχεια στρατηγικής σκέψης. Εντέλει, η δική τους αδιέξοδη πολιτική οδηγεί σε καταστροφή και στη δραχμή!

Ορισμένοι κατηγορούν τον ΣΥΡΙΖΑ – Ενωτικό Κοινωνικό Μέτωπο, στον οποίο συμμετέχετε, ότι με όλα αυτά που τάζει στο πρόγραμμά του (προσλήψεις, κρατικοποιήσεις κ.ά.) δίνει μια νεότερη εκδοχή του «λεφτά υπάρχουν». Τι απαντάτε;

Κατ' αρχάς, να είμαι σαφής: δεν συμμετέχω στο σχήμα που αναφέρατε, στον ΣΥΡΙΖΑ, ούτε ως μέλος ούτε ως σύμβουλος. Παραμένω σε ένα χώρο που εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι τον ονομάζουμε χώρο της κοινωνικής δικαιοσύνης, της δημοκρατίας, του πατριωτισμού, της ρεαλιστικής ανάπτυξης. Από το φθινόπωρο θα δείτε τη δύναμη αυτού του ρεύματος. Πιο ειδικά, ως προς τα οικονομικά-κοινωνικά βρισκόμαστε κοντά στην υπάρχουσα Αριστερά, αλλά με ένα περισσότερο ρεαλιστικό πνεύμα πρακτικών λύσεων. Δεν ταυτιζόμαστε μαζί της. Στα άλλα έχουμε διαφορετικές προσεγγίσεις. Δείτε το ίδιο το ελάχιστο πρόγραμμα των 5 σημείων που παρουσίασε ο ΣΥΡΙΖΑ. Ένα ενδιαφέρον πρόγραμμα για δημοκρατική οικονομική πολιτική – δεν συμφωνώ σε όλα, αλλά η κύρια επιλογή του για μια άλλη πορεία είναι υποστηρικτέα. Δεν είναι όμως ένα συνολικό κυβερνητικό πρόγραμμα. Δεν θέτει το κεντρικό ζήτημα της κυριαρχίας της χώρας. Δεν λέει τίποτα για την εξωτερική πολιτική και τα εθνικά θέματα. Κι αυτό σε εποχή παγκοσμιοποίησης και κρίσης είναι ένα έλλειμμα.

Την ώρα που δίνεται σκληρή μάχη για να εξασφαλιστούν οι μισθοί και οι συντάξεις του επόμενου μήνα ή οι ελάχιστες δαπάνες για τη δημόσια υγεία, μήπως κάποια από τα προηγούμενα είναι εκτός τόπου και χρόνου; Μήπως ήρθε η ώρα να πει η Αριστερά κάποιες σκληρές αλήθειες;

Η λογική της επιλογής ότι με τους συνεχείς δανεισμούς λύνουμε τα προβλήματα της χώρας και διασφαλίζουμε τη ρευστότητα είναι λάθος και παραπλανητική. Η χώρα βαδίζει σε πολυετή ύφεση-ρεκόρ, με αποτέλεσμα τα συσσωρευμένα χρέη να αυξάνουν το ποσοστό του χρέους και να οδηγείται η πατρίδα απευθείας στη χρεοκοπία. Πρέπει να αυξήσουμε το ΑΕΠ, δηλαδή να πάμε σε ανάπτυξη, με επενδύσεις σε νέους τομείς, με διαφορετικό χειρισμό του ΦΠΑ, με δημιουργία Τράπεζας Επενδύσεων και άλλα πολλά μέτρα. Να αξιοποιήσουμε το ανθρώπινο δυναμικό της χώρας αντί να είναι άνεργο. Να επιστρέψουμε στις δημόσιες επενδύσεις, εξαιρώντας τες από τον υπολογισμό του χρέους. Αυτός ο δρόμος θα είναι δύσκολος. Κανείς δεν δικαιούται να το αποκρύψει. Είναι όμως ένας δρόμος με προοπτική, εμπεριέχει στοιχεία ελπίδας και αισιοδοξίας. Ο άλλος το μόνο που κάνει είναι να ανοίγει τον πάτο του βαρελιού της ύφεσης, να ρίχνει βενζίνη στη φωτιά.

«Την πολιτική των κομμάτων του μνημονίου τη ζήσαμε» είπαν πολλοί πολίτες με την ψήφο τους, ενώ αναζητούν εναλλακτικό δρόμο. Υπάρχει αυτός, κ. Κοτζιά;

Η πολιτική που εφάρμοσαν ήταν ακραία νεοφιλελεύθερη, ήταν η πολιτική που επέβαλε ο γερμανικός παράγοντας υπό τη Μέρκελ, άνευ αντιστάσεων από τις ηγετικές ομάδες στην Ελλάδα. Πολλοί έχουμε προτείνει εναλλακτικούς δρόμους. Προσωπικά έχω γράψει βιβλίο για την «Πολιτική Σωτηρίας» της Ελλάδας, όπου αναπτύσσω ένα αναλυτικό σχέδιο για την Ελλάδα του αύριο. Αλλά δείτε και τον Ομπάμα, τον Ολάντ, την αντιπολίτευση στη Γερμανία… Όλοι προτείνουν διαφορετικό δρόμο από εκείνο των Μέρκελ, Παπαδήμου, Σαμαρά και Βενιζέλου.

Το σάπιο δεν έχει μέλλον. Δεν βλέπετε προσπάθειες από ΠΑΣΟΚ και ΝΔ να αλλάξουν;

Δυστυχώς, δεν τους βλέπω να επιθυμούν αλλαγές ως προς τη λογική στην οποία μόλις άσκησα κριτική. Αλλά και ως προς πολλά άλλα. Επί παραδείγματι, δύο χρόνια μιλούσαν, ιδιαίτερα το ΠΑΣΟΚ, για μονόδρομο και τώρα ξαφνικά ανακάλυψαν τη δυνατότητα αλλαγών, τροποποιήσεων. Επί δύο χρόνια δεν έκαναν καμία ουσιαστική διαπραγμάτευση και τώρα λένε ότι είναι οι κάλλιστοι διαπραγματευτές. Παριστάνουν ότι πήραν το μήνυμα των εκλογών και το ερμηνεύουν ως μια απαίτηση των πολιτών να συνεχίσουν να κυβερνούν κι εκείνοι. Στις εκλογές ο λαός είπε να αλλάξει η πολιτική και τα πρόσωπα. Δεν θέλει άλλο πολιτικούς-φεουδάρχες.

Το ΠΑΣΟΚ είναι ένα κόμμα με βαθιές ρίζες στην κοινωνία. Έχει δρόμο ανάκαμψης;

Όταν ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ χαρακτηρίζει το κόμμα του σάπιο, εγώ τι να προσθέσω; Η βιολογία διδάσκει ότι το σάπιο καταρρέει, εξαφανίζεται.

* Ο Νίκος Κοτζιάς είναι Πανεπιστημιακός και συγγραφέας.

ΠΗΓΗ: 18-05-2012, http://www.citypress.gr/freesunday/index.html?action=article&article=3420

Το νερό στον κόσμο: Κοινωνικό αγαθό ή εμπόρευμα;

Του Κώστα Νικολάου

Ο προσδιορισμός του νερού ως κοινωνικού αγαθού ή ως εμπορεύματος είναι θεμελιώδους σημασίας, διότι υπαγορεύει ευθέως τη δυνατότητα δημόσιας ή ιδιωτικής διαχείρισής του.

Η αντιπαράθεση για την ιδιωτική ή δημόσια διαχείριση του νερού δεν είναι καινούργια. Διεξάγεται εδώ και δεκαετίες σε όλο τον κόσμο. Τα τελευταία όμως χρόνια, αυτή η αντιπαράθεση δεν είναι πλέον μόνο θεωρητική. Υπάρχουν αποτελέσματα ερευνών, που προκύπτουν από συγκεκριμένες εφαρμογές διαφορετικών μοντέλων διαχείρισης σε πολλές και διαφορετικές χώρες του κόσμου.

Ποιά είναι τα αποτελέσματα από την ιδιωτική διαχείριση του νερού, όπου αυτή εφαρμόσθηκε παγκόσμια; Ποιά είναι τα αποτελέσματα από τη δημόσια ή/και κοινοτική διαχείριση του νερού; Τί συμπεράσματα προκύπτουν συγκρίνοντας τα αποτελέσματα αυτών των δύο βασικών μοντέλων διαχείρισης; Αυτά είναι τα βασικά ερωτήματα, που θα επιχειρηθεί να απαντηθούν συνοπτικά στο κείμενο που ακολουθεί.

Η κατάσταση διεθνώς και το θεσμικό πλαίσιο

Το 2010, τα Ηνωμένα Έθνη δηλώνουν ότι η πρόσβαση σε καθαρό νερό και υγιεινή είναι ανθρώπινο δικαίωμα [1]. Μια δεκαετία πριν, είχε εκδοθεί η Ευρωπαϊκή Οδηγία – Πλαίσιο περί Υδάτων, η οποία μεταξύ άλλων: α) καθορίζει ότι το νερό δεν είναι εμπορικό προϊόν όπως οποιοδήποτε άλλο, αλλά θα πρέπει να θεωρείται κληρονομιά, β) προτρέπει τις χώρες να παρέχουν υπηρεσίες ύδατος σε λογική τιμή γι' αυτούς που το χρειάζονται, γ) ενθαρρύνει όλους τους πολίτες να συμμετέχουν στην προστασία και τη διαχείριση των υδάτων [2]. Το 2003, η Ελλάδα εναρμονίζει το εθνικό δίκαιο με τις διατάξεις αυτής της Οδηγίας [3]. Επίσης, με αφορμή το 6ο Παγκόσμιο Φόρουμ Νερού 2012, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δηλώνει ότι το νερό είναι κοινός πόρος της ανθρωπότητας και η πρόσβαση στο πόσιμο νερό είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα [4].

Πώς όμως υλοποιήθηκε μέχρι σήμερα και πώς θα υλοποιηθεί στο μέλλον αυτό το διεθνές θεσμικό πλαίσιο για το νερό, σε έναν κόσμο, όπου 884 εκατομμύρια άνθρωποι (περίπου το 13% του παγκόσμιου πληθυσμού) δεν έχουν πρόσβαση σε καθαρό νερό και 2,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι (περίπου το 37% του παγκόσμιου πληθυσμού) δεν έχουν πρόσβαση σε συστήματα υγιεινής; [5] Ποιά μοντέλα διαχείρισης νερού θα αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα ενός κόσμου, όπου σε όλο σχεδόν το βόρειο ημισφαίριο δεν υπάρχει καμιά σπανιότητα νερού (ούτε φυσική ούτε οικονομική), ενώ υπάρχει οικονομική σπανιότητα νερού στο νότιο ημισφαίριο και φυσική σπανιότητα σε μια ζώνη που ξεκινά από τη βόρεια Αφρική και συνεχίζει στη μέση Ανατολή, στον Περσικό Κόλπο και φθάνει μέχρι την άκρη της Ασίας; [6].

Το μοντέλο της σύμπραξης δημόσιου-ιδιωτικού (ΣΔΙ)

Εδώ και 20 χρόνια, οι υποστηρικτές της ιδιωτικοποίησης των υπηρεσιών παροχής νερού, αντιμετωπίζοντας το νερό ως εμπόρευμα, υποσχέθηκαν παγκόσμια αυξημένες επενδύσεις και μεγάλη αποτελεσματικότητα στη διαχείριση του νερού παγκόσμια. Έτσι, το 2010, το 12% του παγκόσμιου πληθυσμού είχε νερό από ιδιωτικές εταιρείες [7]. Είναι αξιοσημείωτο ότι αυτό δεν συνέβη μόνο σ' εκείνα τα μέρη του κόσμου, που υπάρχει φυσική ή οικονομική σπανιότητα, αλλά και στις ΗΠΑ και ιδίως στην Ευρώπη, που κανενός είδους σπανιότητα δεν υφίσταται.

Στις ΗΠΑ, η ιδιωτική ύδρευση ήταν κυρίαρχη μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα. Στη Γαλλία, από τα μέσα του 19ου αιώνα εφαρμοζόταν η σύμπραξη δημόσιου-ιδιωτικού (ΣΔΙ) στη διαχείριση του νερού. Πρόκειται για το ονομαζόμενο «Γαλλικό μοντέλο». Στο «Γαλλικό μοντέλο» ΣΔΙ, οι επενδύσεις και η ιδιοκτησία των υποδομών ανήκουν στο δημόσιο και η διαχείριση – διανομή του νερού στον ιδιωτικό τομέα. Αυτό το μοντέλο αποτέλεσε κατά κύριο λόγο τη βάση για την ιδιωτικοποίηση διεθνώς της ύδρευσης και είχε μεγάλη οικονομική υποστήριξη. Από το 1989 η Παγκόσμια Τράπεζα προωθεί την ιδιωτικοποίηση. Για παράδειγμα, το 2002, την ενίσχυσε με 21,8 δισεκατομμύρια δολάρια σε 86 συστήματα ύδρευσης σε υπό ανάπτυξη χώρες.

Ποιά ήταν λοιπόν τα αποτελέσματα της ιδιωτικοποίησης; Από μια έρευνα για την ιδιωτικοποίηση στις ΗΠΑ, κατά την οποία εξετάσθηκαν τα 10 μεγαλύτερα συστήματα ύδρευσης στις ΗΠΑ, προέκυψε ότι έπειτα από 20 χρόνια ιδιωτικοποίησης, οι τιμές αυξήθηκαν 3 φορές πάνω από τον πληθωρισμό και οι λογαριασμοί νερού των νοικοκυριών κατά μέσο όρο τριπλασιάσθηκαν στα πρώτα 10 χρόνια [8]. Παρόμοια, μια έρευνα της ίδιας της Παγκόσμιας Τράπεζας κατέληξε ότι παγκόσμια οι ΣΔΙ απέτυχαν να μειώσουν τα τιμολόγια νερού και να αυξήσουν τις επενδύσεις σε υποδομές νερού [9].

Παντού, όπου υπήρξε ιδιωτικοποίηση, αυτή συνοδεύθηκε από υποβάθμιση της ποιότητας του νερού, αύξηση της απώλειας νερού, υποβάθμιση των υποδομών και αύξηση των τιμών [7]. Ακόμα και το Παρίσι, που ήταν το διεθνές σύμβολο της ΣΔΙ, το 2010 επιστρέφει σε δημόσια διαχείριση και σε ένα χρόνο εξοικονόμησε 35 εκατομμύρια ευρώ και μείωσε 8% τις τιμές. Ύστερα από δεκαετίες ιδιωτικοποίησης της ύδρευσης, οι πόλεις στην Ευρώπη και σ' όλο τον κόσμο εγκαταλείπουν πλέον την ιδιωτική διαχείριση (Βερολίνο, Μόναχο, Στουτγάρδη, Παρίσι, Γκρενόμπλ, Μπορντώ, Τουλούζ, Μονπελιέ, Μασσαλία, Λιλ, Βρέστη, Μπουένος Άιρες, Ατλάντα, Γιοχάνεσμπουργκ, Κοτσαμπάμπα κλπ) [10].

Το μοντέλο της σύμπραξης δημόσιου – κοινοτικού (ΣΔΚ)

Το μοντέλο της σύμπραξης δημόσιου-κοινοτικού (ΣΔΚ) στηρίζεται στη συνεργασία μεταξύ δημόσιων φορέων, συνεταιρισμών, εργατικών σωματείων, ΜΚΟ και άλλων συλλογικοτήτων μιας κοινότητας. Δίνει έμφαση στη εμπλοκή της κοινότητας (των πολιτών) και στοχεύει στην ενδυνάμωση των δημόσιων υπηρεσιών ύδρευσης.

Έρευνες διεθνών φορέων από εφαρμογές σε όλο τον κόσμο, διαπιστώνουν ότι με την ΣΔΚ επιτυγχάνεται:

– Εκπαίδευση και ανάπτυξη ανθρώπινων πόρων

– Τεχνική υποστήριξη σε μεγάλο εύρος θεμάτων

– Βελτίωση αποτελεσματικότητας και οικοδόμηση θεσμικής αποτελεσματικότητας

– Χρηματοδότηση υπηρεσιών ύδρευσης

– Βελτίωση της συμμετοχής [11].

Επίσης, έρευνα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κατά την οποία διενεργήθηκε σύγκριση μεταξύ εφαρμογών ΣΔΙ και ΣΔΚ διαπίστωσε τα εξής:

– Οι ΣΔΙ αυξάνουν τις τιμές νερού, κοστίζουν στους δήμους και δεν διευκολύνουν την παροχή νερού σε χαμηλού εισοδήματος νοικοκυριά

– Τα πλεονάσματα από τις ΣΔΚ επενδύονται στα συστήματα ύδρευσης αντί να διανεμηθούν κέρδη στους συμμετέχοντες φορείς

– Οι ΣΔΙ επικεντρώνονται σε βραχυπρόθεσμη εξοικονόμηση, ενώ οι ΣΔΚ κεφαλαιοποιούν έχοντας μεγαλύτερης διάρκειας αποτελέσματα στη λειτουργία της ύδρευσης

– Οι ΣΔΚ επιτυγχάνουν την εμπλοκή του συνόλου της κοινότητας – δήμος, καταναλωτές, συλλογικότητες της κοινότητας κλπ – γεγονός που μεγιστοποιεί την αποτελεσματικότητα και ισότητα των υπηρεσιών ύδρευσης [12].

Μια ενδιαφέρουσα παρένθεση: Το εμφιαλωμένο νερό….

Στο σημείο αυτό είναι πολύ ενδιαφέρον να γίνει μια αναφορά στην αγορά του εμφιαλωμένου νερού, αφού 200 δισ. μπουκάλια εμφιαλωμένου νερού το χρόνο πωλούνται παγκοσμίως με κέρδη 60 δισ. € και στην ΕΕ η μέση κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού είναι 109 λίτρα/άτομο.

Η σημασία αυτής της αναφοράς έγκειται στο γεγονός ότι τα τελευταία 20 χρόνια οικοδομήθηκε μια αγορά εμφιαλωμένου νερού μέσω μια μεθοδικής και πολύ αποτελεσματικής δυσφήμησης του δημοσίου συστήματος ύδρευσης. Η δυσφήμιση του δημοσίου συστήματος ύδρευσης συμβάλλει ταυτόχρονα: α) στην ιδιωτικοποίηση του συστήματος ύδρευσης και β) στην άνοδο της αγοράς του εμφιαλωμένου νερού [13].

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο μεγαλύτερος παγκόσμιος εξαγωγέας εμφιαλωμένου νερού είναι η Γαλλία (με μεγάλη διαφορά από την Κίνα, που είναι δεύτερη), ενώ στους μεγάλους εισαγωγείς περιλαμβάνονται οι ΗΠΑ, Γερμανία, Αγγλία, Βέλγιο, Ιαπωνία κλπ [14].

Διαπιστώνοντας και καταλήγοντας….

Μια συστηματική επισκόπηση των παγκόσμιων ερευνών για τις εφαρμογές διαχείρισης του νερού, ακόμα και στις αναπτυγμένες χώρες, έδειξε ότι η υπόθεση της μείωσης κόστους με την ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης δεν επιβεβαιώνεται. Παρόμοια, η υπόθεση της χρηματοδότησης, της μεταφοράς τεχνογνωσίας και νέων τεχνολογιών με την ιδιωτικοποίηση επίσης δεν επιβεβαιώνεται. Οι τιμές που ζητούν οι εταιρείες για να κάνουν κάτι τέτοιο είναι μη-βιώσιμες [15].

Η ίδια επισκόπηση διαπιστώνει ότι, στην πραγματικότητα το θέμα δεν είναι απλά: δημόσιο ή ιδιωτικό. Το θέμα είναι η κοινοτική ιδιοκτησία, έλεγχος και διαχείριση. Η καλή λειτουργία της ύδρευσης απαιτεί τοπικό δημοκρατικό έλεγχο και διαχείριση [15].

Συμπερασματικά, το νερό είναι κοινωνικό αγαθό. Ο ίδιος ο χαρακτήρας των υπηρεσιών νερού ευνοεί τη δημόσια-κοινωνική διαχείριση των συστημάτων νερού.

Βιβλιογραφία

[1] UN News Centre, "General Assembly declares access to clean water and sanitation is a human right", July 28, 2010

[2] Ευρωπαϊκή Οδηγία Πλαίσιο περί Υδάτων 2000/60/ΕΚ

[3] Νόμος 3199/2003 «Προστασία και διαχείριση των υδάτων – Εναρμόνιση με την Οδηγία 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2000». (ΦΕΚ Α΄ 280/9.12.2003)

[4] European Parliament resolution on the 6th World Water Forum in Marseille, 1.2.2012

[5] World Health Organization and UNICEF, "Progress on sanitation and drinking water: 2010 update", 2010

[6] Population Reference Bureau, "World Population Data Sheet", PRB, 2011

[7] Food and Water Europe, "Public-public partnerships. An alternative model to leverage the capacity of municipal water utilities", 2012

[8] Food and Water Watch, "Selling out consumers: How water prices increased after 10 of the largest water system sales", June 2011

[9] The World Bank, "Does private sector participation improve performance in electricity and water distribution?" 2009

[10] Leslie Franke and Herdolor Lorenz, "Water makes money. How private corporations make money with water", Kernfilm, 2010

[11] Public Services International and Transnational Institute, "Public-public partnerships (PUPs) in water", March 2009

[12] European Parliament, Directorate-General for External Policies of the Union, "A comparative evaluation of public-private and public-public partnerships for urban water services in ACP countries", May 2010

[13] Corporate Accountability International "Think Outside the Bottle", http://www.stopcorporateabuse.org/, 2004

[14] UN Comtrade online database, 2006

[15] Mildred E. Warner, Professor, Cornell University, USA, "Interview to Euractiv", 2012

ΣΣ: Το άρθρο αυτό αποτελεί τη βάση ομιλίας στην Ημερίδα "Πόσιμο νερό και υγεία", Παγκόσμια Ημέρα Νερού, 22 Μαρτίου 2012, Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών ΑΠΘ, ΕΥΑΘ, Θεσσαλονίκη.

ΠΗΓΗ: Πέμπτη, 22 Μαρτίου 2012, http://www.dialektika.gr/2012/03/blog-post.html

Αλήθειες για τη Γενοκτονία των Ποντίων

Του Γιάννη Χατζηαντωνίου*

Ο Νάσος Θεοδωρίδης δημοσίευσε, πριν από έναν χρόνο, άρθρο στην "Αυγή" της 20.5.2011 όπου επιτίθεται στη χαρακτηριζόμενη από αυτόν ως «εθνικιστική μερίδα» των Ποντίων για το ζήτημα της γενοκτονίας τους. Ο αρθρογράφος, όμως, έκανε ακριβώς αυτό που καταλογίζει στους άλλους: «Δεν διστάζει να χρησιμοποιεί μισές αλήθειες, να αποκρύπτει άλλες αλήθειες και να διαδίδει πολλά ψεύδη».

Το πρόβλημα δεν δημιουργήθηκε, όπως λέει ο Ν. Θ., λόγω της έλλειψης πίστης των «υπηκόων» του οθωμανικού κράτους Ποντίων και της δράσης τους στα μετόπισθεν του τουρκικού στρατού κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Πρόκειται για τερατώδες ψέμα. Η πολιτική της εθνοκάθαρσης είχε εγκαινιαστεί από τους Νεότουρκους πολύ νωρίτερα με τις διώξεις, τους εκτοπισμούς, τα διαβόητα Τάγματα Εργασίας (235.000, σύμφωνα με την Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα – άλλοι 80.000 κατέφυγαν στη Ρωσία), μια πολιτική που δεν είχε σχέση με την οποιανδήποτε συμπεριφορά των χριστιανικών πληθυσμών.

Ακριβώς το ίδιο επιχείρημα (της συνεργασίας με τον Ρώσο – εχθρό) χρησιμοποίησαν εξάλλου οι Τούρκοι και για τους Αρμενίους. Είναι βέβαια ένα ζήτημα, αν υφίστατο υποχρέωση πίστης πολιτών χωρίς δικαιώματα που καταπιέζονταν εθνικά και θρησκευτικά (τα οποιαδήποτε δικαιώματά τους χαρακτηρίζονταν «προνόμια», δηλαδή ήταν εξαιρέσεις) σε ένα κράτος ασιατικού δεσποτισμού όπως ήταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία. Δεν επρόκειτο, λοιπόν, για υπερβασίες μιας αναγκαίας λόγω των συνθηκών καταστολής.

Ο αρχηγός της εθνοκάθαρσης – γενοκτονίας των Ελλήνων Ποντίων, Τοπάλ Οσμάν, αποβιβάστηκε στην Τραπεζούντα και άρχισε την επιχείρηση το 1919, όταν είχε λήξει προ πολλού ο ρωσοτουρκικός πόλεμος. Οι διώξεις των Ελλήνων του Πόντου ήταν γενοκτονία διότι διώκονταν όχι γιατί έκαναν κάτι ατομικά, αλλά γι' αυτό που ήταν συλλογικά, με πρακτικές εξόντωσης.

Οι μαρτυρίες είναι διαφωτιστικές: Το τέλος του 1921 σφραγίστηκε από φοβερές ωμότητες στον μικρασιατικό Πόντο. Ο Βρετανός αρμοστής στην Κωνσταντινούπολη, Sir Horace Rumbold, πληροφορεί τον υπουργό Εξωτερικών Curzon ότι: "Οι Τούρκοι φαίνεται ότι δρουν βάσει προμελετημένου σχεδίου για την εξόντωση των μειονοτήτων… Όλοι οι άνδρες ηλικίας άνω των 15 ετών της περιφερείας Τραπεζούντος και της ενδοχώρας εκτοπίστηκαν στα εργατικά τάγματα του Ερζερούμ, Καρς και Σαρήκαμις".

Βασισμένος σε μια σειρά επίσημων αναφορών ο Βρετανός πρωθυπουργός Λόιντ Τζορτζ προβαίνει σε δημόσιες δηλώσεις στη Βουλή των Κοινοτήτων (House of Commons. The Parliamentary Debates, Fifth Series, τομ. 157): "... (στον Πόντο) δεκάδες χιλιάδες (Ελλήνων) ανδρών, γυναικών και παιδιών απελαύνονταν και πέθαιναν. Ήταν καθαρή ηθελημένη εξολόθρευση. 'Εξολόθρευση' δεν είναι δικιά μου λέξη. Είναι η λέξη που χρησιμοποιεί η αμερικανική αποστολή".

Και οι σοβιετικοί απεσταλμένοι, οι οποίοι έχουν πλήρη γνώση των τουρκικών ωμοτήτων κατά των Ελλήνων, δεν μπορούν να κρύψουν τον αποτροπιασμό τους για τα φρικτά εγκλήματά τους. Ο Αράλοβ, σοβιετικός πρέσβης στη Άγκυρα, όπως αναφέρει στα απομνημονεύματά του που κυκλοφόρησαν το 1960 στη Μόσχα με τον τίτλο "Vospominaniya Sovietskovo Diplomata 1922-1923", ενημερώνεται στη Σαμψούντα από τον αρχιστράτηγο Φρούνζε.

Ο Φρούνζε τού είπε ότι είχε δει πλήθος Έλληνες που είχαν σφαγιαστεί: "βάρβαρα σκοτωμένους Έλληνες – γέρους, παιδιά, γυναίκες". Προειδοποίησε επίσης τον Αράλοβ για το τι πρόκειται να συναντήσει: "…πτώματα σφαγιασμένων Ελλήνων τους οποίους είχαν απαγάγει από τα σπίτια τους και είχαν σκοτώσει πάνω στους δρόμους".

Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που, όπως λέει ο Ν. Θ., «ουδείς ειδήμων ασχολήθηκε αντικειμενικά με την ιστορική ανάλυση της άλλης πλευράς της αλήθειας στο θέμα του ελληνισμού του Πόντου». Οι ειδήμονες στηρίζονται στα γεγονότα και όχι στις «αντιεθνικιστικές» ιδεοληψίες. Υπάρχουν γνωστοί αγωνιστές της αριστεράς, όπως ο Περικλής Ροδάκης, που έχουν ασχοληθεί εκτενώς με τα ζητήματα αυτά. Ο Ν. Θ., όμως, έχει αποφανθεί: τόσο το χειρότερο για τα γεγονότα!

Αυτό που ονομάζει «αντικειμενικότητα» είναι μεταμοντέρνα σχετικοποίηση και αναθεώρηση και ακραία ιδεοληψία. Σκεφτείτε πώς θα μπορούσε η μεθοδολογία αυτή να εφαρμοστεί στα εγκλήματα των ναζί στην κατεχόμενη Ελλάδα…

Με τη λογική αυτή φταίει η Εθνική Αντίσταση για τη μαζική δολοφονία στα Καλάβρυτα! Πολύ σωστά, λοιπόν, στο μήνυμά του ο Αλέξης Τσίπρας μιλά για τη «Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου» που κατέγραψε η ιστορία και τους 353.000 νεκρούς της. Αυτό όμως που πρέπει να σκεφτούμε όλοι είναι: Μπορεί η ιδεοληπτική αντίληψη να στηρίξει τον αγώνα του λαού και της Αριστεράς σήμερα, να ενώσει τον λαό και να αποκρούσει τις μνημονιακές πολιτικές; Προσθέτουμε ή αφαιρούμε κύρος και δυνάμεις στην αναγκαία προσπάθεια να νικήσουμε και να συγκροτηθεί κυβέρνηση με πυρήνα την Αριστερά με τέτοιες απόψεις;

Η ελληνική κοινωνία χρειάζεται νέο πολιτικό υποκείμενο. Ένα νέο, πατριωτικό, δημοκρατικό και ριζοσπαστικό κόμμα της Αριστεράς, ηγεσία των εθνικών και κοινωνικών αγώνων του λαού. Απόψεις όπως αυτή του Ν.Θ., σεβαστές ως ιδιαιτερότητα, είναι απόψεις που δεν μπορούν να είναι απόψεις ενός κόμματος που διεκδικεί να καθορίζει τη μοίρα του λαού και το μέλλον της χώρας.

* Ο Γιάννης Χατζηαντωνίου είναι μέλος της Σ.Ο. του Νέου Αγωνιστή

ΠΗΓΗ: Ημερομηνία δημοσίευσης: 22/05/2012, http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=690088

Ψυχραιμία σύντροφοι:

Εκτός απ' τον ΣΥΡΙΖΑ υπάρχουν και η τρόϊκα και οι σαμαροβενιζελικοί!

Του Νίκου Μπέκη

Και ξαφνικά σ' αυτή τη χώρα που λέγεται Ελλάδα, δεν υπάρχουν πια Μνημόνια, δεν υπάρχουν αποικιακές Συμβάσεις, δεν υπάρχει ΤΡΟΙΚΑ, δεν υπάρχουν οι ντόπιοι υποτακτικοί της, ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία κυρίως, δεν ισοπεδώθηκε, κυριολεκτικά, η υγεία, η περίθαλψη, η παιδεία, δεν κατακρεουργήθηκαν οι μισθοί και οι συντάξεις, δεν έκλεισαν δύο στα τρία μαγαζιά, δεν υπάρχουν ένα εκατομμύριο και πάνω άνεργοι, δεν υπάρχουν φτώχια, πείνα, ζητιανιά, αυτοκτονίες απελπισίας!

Κυρίως δεν υπάρχει το άμεσο ενδεχόμενο όλα αυτά να χειροτερέψουν μετά τις εκλογές του Ιουνίου, όχι. Αυτό που υπάρχει, ο άμεσος κίνδυνος, το μαύρο σύννεφο πάνω απ' τη χώρα και το λαό, η μεγάλη απειλή, δεν είναι οι ξένοι και ντόπιοι μεγαλοκαρχαρίες και τα Μνημόνιά τους. Είναι o ΣΥΡΙΖΑ και ο Τσίπρας!

Εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ και του Τσίπρα άρχισαν να φωνάζουν απ' την πρώτη στιγμή οι αφέντες τσελιγκάδες απ' τη Γερμανία (Σόιμπλε, Μέρκελ), απ' την ΕΕ (Μπαρόζο, οικοδεσπότης των «προθύμων», για να μην ξεχνιόμαστε), απ' το ΔΝΤ (Λαγκάρντ).

Ακολούθησαν οι ντόπιοι τσομπάνηδές τους, Παπανδρέου, Σαμαράς, Βενιζέλος και τώρα, αφού  δεν τον εξουδετέρωσαν παγιδεύοντας τον σε μια νέα μνημονιακή κυβέρνηση, τώρα, που έφτασε ξανά η ώρα του λαού να «μιλήσει», έστω με την ψήφο του, εξαπέλυσαν και τα μεγάλα και μικρά τους τσοπανόσκυλα!

Μεγαλόσχημοι και μικρόσχημοι δημοσιογράφοι, εκφωνητές ειδήσεων, σοβαροφανείς αναλυτές, αποτυχημένοι, αποδοκιμασμένοι (ακόμα και στις πρόσφατες εκλογές) πολιτικοί του συρμού, οικονομικοί, ου μην αλλά, και  θεσμικοί παράγοντες άρχισαν να αλυχτούν με όλη τη δύναμή τους εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ και του Τσίπρα, σε κάθε κουβέντα, σε κάθε πάνελ, σε κάθε δημόσιο λόγο τους. Είναι δε τέτοιο το ύφος και η έντασή τους, τέτοια η εξαλλοσύνη τους, ώστε τα μόνα που λείπουν για να χαρακτηριστεί λυσσασμένη, κυριολεκτικά, η επίθεση, είναι οι αφροί γύρω απ' το στόμα και τα δαγκώματα!

Όλο αυτό το σκηνικό, για κάποιον αριστερό, κάποιον που έμαθε και προσπαθεί να αναλύει τα πράγματα με τον Διαλεκτικό Υλισμό, είναι λίγο πολύ αναμενόμενο και φυσιολογικό. Ζούμε, δυόμιση χρόνια τώρα, μια ένταση της ταξικής πάλης, μια πρωτοφανή επίθεση στα δικαιώματα, τις κατακτήσεις, τις ελευθερίες, στο βιοτικό επίπεδο του λαού και σε μια, έστω επιμέρους, μάχη, ο λαός κέρδισε μια σημαντική νίκη απέναντι στους εχθρούς του. Τους επέφερε σοβαρό, αλλά όχι θανάσιμο πλήγμα, τους τραυμάτισε, αλλά δεν τους εξουδετέρωσε, «δεν τους ξεδόντιασε».

Τώρα λοιπόν αυτοί, στη δεύτερη μάχη, είναι πιο επικίνδυνοι, μαζεύουν τις εφεδρείες τους, καλούν όλους τους συμμάχους τους και έχουν «λυσσάξει» γιατί ξέρουν πως μια δεύτερη ήττα, έστω εκλογική, θα τους στείλει οριστικά στην πολιτική εξορία. Έστω!

Αυτό που δεν είναι καθόλου κατανοητό, είναι η θέση που παίρνουν σ' αυτό το σκηνικό άνθρωποι και δυνάμεις, που με τα λόγια τους και την πράξη τους, τη στάση τους και τους αγώνες τους, απέδειξαν, όλα αυτά τα χρόνια, πως είναι στην απ' εδώ μεριά της όχθης, στο πλευρό του λαού, μέσα στους αγώνες του. Μιλάμε για την ηγεσία του ΚΚΕ, για ανθρώπους σαν τον κ. Αλαβάνο, τον κ. Μπογιόπουλο και άλλους που, ιδιαίτερα τώρα, με άρθρα, δηλώσεις, δημόσιες τοποθετήσεις, καταφέρονται, αποκλειστικά σχεδόν, εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ και του Τσίπρα, λες και το μέγιστο πρόβλημα της χώρας και του λαού, αυτή την περίοδο, δεν είναι η πολιτική του ΔΝΤ, της ΕΚΤ, της ΕΕ, αλλά ο τρόπος που θέλει να την αντιπαλέψει ο ΣΥΡΙΖΑ! Συστοιχίζονται έτσι, εξ αντικειμένου, με όλους αυτούς που, πριν λίγο καιρό, ορθώς τους αποκαλούσαν «μαύρο μέτωπο» εναντίον του λαού, τους μνημονιακούς, τους Παπαδημικούς. (Ειρήσθω εν παρόδω: Σοβαρότατο το ολίσθημα του Τσίπρα να προτείνει, έστω και υπηρεσιακό, πρωθυπουργό τον Αρσένη, τον εμπνευστή της κακόφημης, καταστρεπτικής εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης ή τον Παπαδήμο, το σύμβολο των δυνάμεων του Μαύρου Μετώπου που επέβαλλαν το 2ο Μνημόνιο).

Γιατί είναι άλλο να λες ότι υπάρχει αντίφαση στη θέση του ΣΥΡΙΖΑ υπέρ του ευρώ και της ΕΕ και κατά των Μνημονίων ταυτόχρονα, και άλλο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ παγιδεύει το λαό, τον οδηγεί στην φτώχεια απροετοίμαστο κ.τ.λ. που λένε οι Σαμαροβενιζέλοι.

Υπάρχει μια μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην υποστήριξη, τη συστράτευση, την ουδετερότητα, την κριτική, με μικρότερη ή μεγαλύτερη ένταση, έστω την επίθεση (για κάποιο λόγο) και την πολεμική! Εμείς αναρωτιόμαστε φωναχτά: Ποιος είναι, σήμερα, ο κύριος εχθρός του λαού; Τον Ιούνιο οι μισθοί, οι συντάξεις, οι απολύσεις, τα χαράτσια, η μετενέργεια που εφαρμόζεται, το ξεπούλημα του δημόσιου πλούτου της χώρας, όλη η λαίλαπα των μέτρων που γνωρίσαμε στο πετσί μας αυτά τα δυόμιση χρόνια σε επανάληψη, θα υλοποιηθούν απ' τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Τσίπρα ή απ' τους Σαμαροβενιζελικούς;

Ας το πούμε διαφορετικά: Ποιος είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος, να βγουν, με την ψήφο του λαού, οι ΠασοκοΝεοδημοκράτες και να εφαρμόσουν όλα τα προηγούμενα μέτρα ή να μη μπορέσει ο ΣΥΡΙΖΑ, αφού έχει την ευκαιρία του, να «ξηλώσει» τα μνημόνια; Εμείς λέμε ο πρώτος. Εσείς; Όσον αφορά τώρα τα περί αυταπατών ας αναρωτηθούμε πραγματικά: Πόσο αυταπάτη είναι για τον εργαζόμενο, τον συνταξιούχο, τον συμβασιούχο και όλους όσους ζουν με την αγωνία της αυριανής μέρας, όχι να μην έχουν, μετά τον Ιούνιο Μνημόνια, αλλά να μην έχουν, έστω, νέα μέτρα, νέα δεσμά;

Δεν είναι καθόλου απαραίτητο, ούτε επιβάλλεται από κάποια ανάλυση, να υποστηρίξει κάποιος τον ΣΥΡΙΖΑ, να μην κάνει κριτική, αντιπαράθεση, ακόμα και επίθεση. Είναι όμως απαραίτητο, επιβάλλεται απ' την ανάλυση των κύριων και δευτερευουσών αντιθέσεων, να προσέχει, ώστε να μην συστοιχίζεται, τουλάχιστον σ' αυτές τις συνθήκες, με το Μαύρο Μέτωπο των μνημονιακών δυνάμεων. Για τους αριστερούς, τους κομμουνιστές, πάντα είχε σημασία τι έλεγαν, πώς το έλεγαν, πότε το έλεγαν, πού το έλεγαν!