Μισθολογικό κόστος και ανταγωνιστικότητα

Του Κοσμά Ιατρίδη*

Στην 90η θέση της παγκόσμιας κατάταξης της ανταγωνιστικότητας ανάμεσα σε 142 χώρες από όλο τον κόσμο, βρίσκεται η Ελλάδα, σύμφωνα με έρευνα του World Economic Forum. Η έρευνα δείχνει ότι η Ελλάδα είναι λιγότερο ανταγωνιστική από γειτονικές χώρες όπως η Ρουμανία, η Αλβανία και το FYROM, αλλά και την Μποτσουάνα, τη Γουατεμάλα και το Λίβανο και βρίσκεται στην τελευταία θέση σε ανταγωνιστικότητα μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρώτη στην κατάταξη έρχεται η Ελβετία, ακολουθούμενη από την Σιγκαπούρη που παραγκώνισε την Σουηδία στην τρίτη θέση. Στην συνέχεια της λίστας βρίσκονται η Φιλανδία , οι Η.Π.Α., η Γερμανία, η Ολλανδία, η Δανία, η Ιαπωνία και η Βρετανία καταλαμβάνοντας τις θέσεις 4 ως 10 αντίστοιχα.

Με μία πρώτη ανάγνωση μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι το μισθολογικό κόστος δεν είναι ο κύριος παράγοντας που η Ελλάδα βρίσκεται σε τόσο χαμηλή θέση στους δείκτες της ανταγωνιστηκότητας, καθώς, όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, οι 9 στις 10 χώρες που βρίσκονται στην πρώτη δεκάδα της λίστας έχουν υψηλότερο μέσο αλλά και βασικό μισθό. 

Για του λόγου το αληθές με βάση τα στοιχεία της Ομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Εργοδοτικών Οργανώσεων (FedEE) για το οικονομικό έτος 2011, οι μεικτές κατώτερες αμοιβές στον πυρήνα της Ευρωζώνης, διαμορφώθηκαν ως εξής:

Χώρα              Κατώτερος μισθός     Κύρωσης της τελευταίας συμφωνίας

Λουξεμβούργο      1,757.56 ευρώ                   01/01/2011
Βέλγιο                 1,498.87 ευρώ                   05/01/2011
Ιρλανδία              1499,33 ευρώ                     01/07/2011
Ολλανδία             1,424.40 ευρώ                   01/01/2011
Γαλλία                 1,365.00 ευρώ                   01/01/2011
Αυστρία               1.000 ευρώ                        1/01/2009
Κύπρος                909,00 ευρώ                      01/04/2011
Ελλάδα                739,56 ευρώ                    15/07/2010
Μάλτα                  664,95 ευρώ                      01.01.2011
Ισπανία                 653 ευρώ                          01/03/2011
Πορτογαλία           485 ευρώ                          01/01/2011
Σλοβακία              317,00 ευρώ                      01/01/2011
Εσθονία                278,02 ευρώ                      01/01/2008

(Στον πίνακα δεν αναφέρονται η Γερμανία, η Ιταλία και η Φινλανδία διότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία από την FedEE)

Ο ελάχιστος μηνιαίος μισθός έχει καθιερωθεί σε 20 από τα 27 κράτη – μέλη (Βέλγιο, Ισπανία, Εσθονία, Ελλάδα, Γαλλία, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ολλανδία, Πολωνία, Πορτογαλία, Σλοβακία, Σλοβενία, Τσεχία, Βουλγαρία, Ρουμανία και Ηνωμένο Βασίλειο). Από τα παραπάνω στοιχεία  παρατηρουμε , ότι αν και κάποιες χώρες έχουν (ή είχαν μέχρι πρότινος) χαμηλότερο βασικό μισθό από αυτόν της Ελλάδος, έχουν αρκετά μεγαλύτερο μέσο μηνιαίο εισόδημα . Παραδείγματος χάριν η Ισπανία όπου ο μέσος μισθός είναι 1757 ευρώ ενώ στην Ελλάδα αγγίζει τα 1447 ευρώ σύμφωνα με το περιοδικό Forbes και στοιχεία της Eurostat για την χρονιά του 2010. Αλλά ακόμα και η ανταγωνιστικότητα της Γερμανίας δεν στηρίζεται στο χαμηλό μισθολογικό κόστος. Σύμφωνα με έρευνα του Γερμανικό Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών (DIW) του Βερολίνου τα 2/3 των εργαζόμενων πλήρους απασχόλησης στη Γερμανία (14,9 εκατομμύρια εργαζόμενοι) έχουν μηνιαίο εισόδημα 2922 ευρώ μεικτά. Εδώ θα πρέπει να αναφέρουμε ότι η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων το 2009 αντιστοιχούσε στο 94% των Βορειοευρωπαίων (Eurostat). Για την χρονιά του 2011 έκθεση του ινστιτούτου εργασίας της ΓΣΕΕ, που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΗΜΕΡΗΣΙΑ έδειξε ότι η αγοραστική δύναμη όσων έχουν την ατυχία να αμείβονται μόνο με τον κατώτερο μισθό,  έχει υποχωρήσει σε προ του 1984 επίπεδα.

Τίθεται όμως το ερώτημα: πως ορίζεται η ανταγωνιστικότητα και με ποιους παράγοντες συνδέεται;

Ανταγωνιστικότητα είναι ο βαθμός στον οποίο ένα κράτος μπορεί, υπό συνθήκες ελεύθερης και δίκαιης αγοράς, να προσφέρει αγαθά και υπηρεσίες που πληρούν τα κριτήρια των διεθνών αγορών, διατηρώντας και αυξάνοντας ταυτόχρονα τα πραγματικά εισοδήματα των ανθρώπων μακροχρόνια.(OECD 1992: 237)

Στην κυρίαρχη οικονομική θεώρηση η ανταγωνιστικότητα ορίζεται ως το αντίστροφο του Μοναδιαίου Κόστους Εργασίας (unit labor c

ost). Το Μοναδιαίο Κόστος Εργασίας ορίζεται ως εξής: Ο λόγος του κόστους εργασίας ανά εργαζόμενο, (μισθολογικό κόστος + μη μισθολογικό κόστος), ως προς τον αριθμό μονάδων προϊόντος ανά εργαζόμενο, δηλαδή την παραγωγικότητα της εργασίας του. Δηλαδή το μοναδιαίο κόστος εργασίας είναι το κόστος για την παραγωγή μιας μονάδας προϊόντος.

Συμπεραίνουμε λοιπόν, ότι η ανταγωνιστικότητα εξαρτάται άμεσα από 5 παράγοντες: (1) το μισθολογικό κόστος, (2) το μη-μισθολογικό κόστος, (3) την απόδοση του εργαζομένου, δηλαδή την παραγωγικότητα της εργασίας του (4) την συναλλαγματική ισοτιμία όταν πρόκειται για εξαγωγές σε χώρες με διαφορετικό νόμισμα (5) και το γενικότερο οικονομικό – φορολογικό και θεσμικό πλαίσιο που προσφέρει μία χώρα στους επιχειρηματίες, δηλαδή το κατά πόσον ευνοεί τις επενδύσεις.

Άμεση απόρροια τον παραπάνω είναι ότι το κόστος εργασίας είναι συσχετισμένο με την παραγωγικότητα, και κατά συνέπεια την ανταγωνιστικότητα μιας οικονομίας, αλλά δεν αποτελεί τη μοναδική αλλά ούτε καν την ισχυρότερη ερμηνευτική μεταβλητή. Είναι χαρακτηριστικό ότι χώρες με υψηλό κόστος εργασίας παρουσιάζουν υψηλή παραγωγικότητα όπως η Νορβηγία, η Γερμανία, το Βέλγιο και οι ΗΠΑ ενώ χώρες με χαμηλό κόστος εργασίας παρουσιάζουν χαμηλή παραγωγικότητα, όπως η Πολωνία, η Εσθονία, η Λιθουανία και η Ουγγαρία.

(Επίπεδο παραγωγικότητας και Κόστος Εργασίας το 2010. Στοιχεία για τον τομέα μεταποίησης ανά ώρα εργασίας, Δείκτης για Γερμανία = 100)

Από τον πίνακα προκύπτει πως δεν προσδιορίζεται μία άμεση σχέση του κόστους εργασίας, δηλαδή του μισθολογικού κόστους συμπεριλαμβανομένου και του μη μισθολογικού κόστους, με την παραγωγικότητα, αν δεν εξετάζονται όλοι οι παράπλευροι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν το επιχειρηματικό κλίμα μίας χώρας. Ακόμα μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι χώρες με το ίδιο εργατικό κόστος, όπως η Ελλάδα και η Νότιος Κορέα (36 και 37 αντίστοιχα) έχουν τεράστια απόκλιση στην παραγωγικότητα (49 και 72 αντίστοιχα) και κατά συνέπεια στην ανταγωνιστικότητα. Αυτό είναι ακόμα μία απόδειξη ότι στο μισθολογικό κόστος αποδίδεται πολύ μεγαλύτερη σημασία από την πραγματική του αξία σαν στοιχείο υποβοήθησης της ανταγωνιστικότητας.

Επίσης δεν πρέπει να παραλείψουμε να αναφέρουμε και το γνωστό στην οικονομία ως "παράδοξο του Kaldor" σύμφωνα με το οποίο, χώρες οι οποίες μεταπολεμικά επέδειξαν τη μεγαλύτερη αύξηση του εργασιακού κόστους, πήραν επίσης και μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς. Αλλά και ακόμα μία ανάλυση μιας διαφορετικής περιόδου, 1978-1994, που έγινε από τον Fagerber επιβεβαίωσε το παράδοξο του Kaldor, ότι η αντίληψη ότι μικρό μισθολογικό κόστος οδηγεί σε αύξηση της ανταγωνιστικότητας δεν μπορεί να αποδειχθεί ιστορικά.

Αλλά ακόμα και η ίδια η μέτρηση του μοναδιαίου κόστους εργασίας (αντίστροφο της ανταγωνιστικότητας) στην Ελλάδα δεν μπορεί να εκτιμιθεί με ακρίβεια. Παρακάτω παραθέτουμε γράφημα με την χρονική εξέλιξη του μοναδιαίου κόστους εργασίας μετρημένο από τους πλέον αξιόπιστους οργανισμούς. Μπορούμε να παρατηρήσουμε την τεράστια απόκλιση ως προς τον υπολογισμό της ακριβής τιμής .

Ένα επιπρόσθετο στοιχείο είναι η έρευνα που έγινε από την ΓΣΕΒΕΕ τον Ιανουάριο του 2012 και αφορούσε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, δηλαδή την ραχοκοκκαλιά της ελληνικής οικονομίας. Τα ευρήματα ήταν ενδεικτικά για το κατά πόσον οι ίδιοι επιχειρηματίες θεωρούν "φρένο" στην ανάπτυξη της επιχείρησης τους το μισθολογικό κόστος.

 Και ο ΣΕΒ μέσω του προέδρου του κ. Δημήτρη Δασκαλόπουλου, πρότεινε να τηρηθεί η Εθνική Σύμβαση για φέτος μέχρι τη λήξη της τον Δεκέμβριο, χωρίς μειώσεις ως προς τον κατώτατο μισθό και τον 13ο και 14ο μισθό. Σε αυτό είχαν συμφωνήσει και η Εθνική Συνομοσπονδία Ελληνικού Εμπορίου, η Γενική Συνομοσπονδία Εμποροβιοτεχνών και ο Συνδέσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων.

Και ενώ δεν υπάρχει ουδεμία επιστημονική απόδειξη ότι η μείωση του μισθολογικού κόστους οδηγεί σε βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, και ενώ όλοι οι κοινωνικοί εταίροι τον Φεβρουάριο είχαν συμφωνήσει ότι δεν τίθεται θέμα βασικού μισθού, οι απαιτήσεις της Τρόικας συνεχίζουν να κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση. Δεν έχει περάσει πολύς καιρός που ψηφίστηκε η μείωση του βασικού μισθού κατά 22% και οι επιταγές της τρόικας για τον Ιούνιο, στην επικαιροποίηση του μνημονίου 2, είναι νέα μείωση τουλάχιστον κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες. Οι ελπίδες για πτώση των τιμών στις υπηρεσίες και τα αγαθά αποδείχτηκαν αβάσιμες. Οικονομικές ιδεολογικές αγκυλώσεις εν είδη θρησκευτικής πίστεως οδηγούν σε περικοπές μισθών, ενώ το αποτέλεσμα είναι η ύφεση, η πτώση της ζήτησης και η συρρίκνωση του ΑΕΠ, πράγμα που με την σειρά του οδηγεί σε μεγαλύτερο χρέος, ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα από το ζητούμενο.

Σαφέστατα στην ελληνική οικονομία πρέπει να αλλάξουν πολλά . Όσο επιζήμιες είναι οι πολιτικές που υποστηρίζουν το αντίθετο και επιζητούν την στασιμότητα , τόσο επιζήμιες είναι και οι πολιτικές που οδηγούν στην οικονομική οπισθοδρόμηση στην 10ετία του 80. Διότι αυτό είναι το αποτέλεσμα της εδώ και 2 χρόνια ακολουθούμενης πολιτικής. Η πραγματική ανάπτυξη θα έρθει με επεμβάσεις καίριας σημασίας, όπως ο περιορισμός της γραφειοκρατίας, η ουσιαστική ενίσχυση της διαφάνειας, η έγκαιρη απονομή δικαιοσύνης, η ενθάρρυνση της επιχειρηματικότητας, ο εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου, η οργάνωση και τόνωση της επιστημονικής έρευνας, η συνεχής και υψηλού επιπέδου κατάρτιση των εργαζομένων, η βελτίωση των υποδομών, η ολοκλήρωση της μηχανοργάνωσης και γενικά η ψηφιοποίηση στο δημόσιο τομέα, η δημιουργία ενός απλού, ξεκάθαρου και σταθερού φορολογικού συστήματος και γενικότερα την βελτίωση της λειτουργίας του κρατικού τομέα. Αυτές είναι οι προϋποθέσ6εις της ανταγωνιστικότητας και της δόμησης ενός πραγματικά σύγχρονου ευρωπαϊκού κράτους. Γιατί είναι πραγματικά εφικτή η μετεξέλιξη της Ελλάδος σε ένα κράτος με εύρυθμη λειτουργία της ελεύθερης αγοράς ταυτόχρονα με την συνύπαρξη των κοινωνικών δικαιωμάτων που την κατατάσσουν στον δυτικό και όχι στον αναπτυσσόμενο κόσμο.

* Ο Κοσμάς Ιατρίδης διδάσκει στο Aristotle University of Thessaloniki

ΠΗΓΗ: 21-03-2012, http://politicaldoubts.com/index.php/oikonomia-anaptixi/62-antagonistikotita.html

Πέτρινα λόγια

Του Γιάννη Ποταμιάνου

Στενός ο δρόμος

για να περάσεις καβαλάρης

και πώς να ξεπεζέψεις

όταν συνέχεια

σε πέτρες σκουντουφλάς

μέσα κι έξω;

Θέλω να σου μιλήσω

μα σαν αντιλαλήσει ο στίχος

στον ενδότοιχο

ειρωνεύεται η ηχώ

το πρόσωπό μου

Θέλω να σου μιλήσω,

Μα πέτρινα λόγια του βυθού

και παραμιλητά

μου ψιθυρίζουν

τα θαλασσινά κοχύλια

Μην κοιτάς το σύννεφο

Προκρούστης είναι ο καιρός

πετσοκόβει τα όνειρα

στα μέτρα του

Γι' αυτό πιάσε το χέρι μου,

μαζί να περπατήσουμε

στα δύσβατα καλντερίμια.

5 Αυγούστου 2011,  Γιάννης Ποταμιάνος

Το μπόλιασμα της τεχνοκρατίας από τη φιλοσοφία*

Του Γιάννη Στρούμπα

Στην απόπειρα μείωσης του ελληνικού χρέους μέσα από την ανταλλαγή των παλιών ομολόγων με νέα, η εθελοντική συμμετοχή των ιδιωτών πιστωτών ανήλθε στο 85,8%, ποσοστό που αυξήθηκε στο 95,7% με την ενεργοποίηση των ρητρών συλλογικής δράσης (CACs) (9/3/2012, http://www.nooz.gr/economy/elikse-i-pro8esmia-gia-to-psi). Η ενεργοποίηση των ρητρών συλλογικής δράσης σημαίνει πως ορισμένοι κάτοχοι ομολόγων υποχρεώνονται, παρά τη θέλησή τους, να συμμετέχουν στην απομείωση του χρέους.

Η εξέλιξη αυτή θεωρήθηκε από την Ένωση Παραγώγων (International Swap and Derivatives Association) πιστωτικό γεγονός, εφόσον «περιορίζεται το δικαίωμα όλων των κατόχων των συγκεκριμένων ομολόγων να πληρωθούν» (9/3/2012, http://www.nooz.gr/economy/pistotiko-gegonos-gia-tin-ellada). Έτσι ενεργοποιούνται πλέον τα ασφάλιστρα κινδύνου έναντι της ελληνικής χρεοκοπίας (CDS), άρα όσοι είχαν επιχειρήσει να κερδοσκοπήσουν ποντάροντας στη χρεοκοπία της Ελλάδας δικαιώνονται.

Το κερδοσκοπικό παιχνίδι είναι ένα από τα ζητήματα που συζητούνται στον τόμο «Η βαθιά ελληνική κρίση», όπου ο Θανάσης Νιάρχος, σε ρόλο διαμεσολαβητή και συντονιστή, φέρνει σε επαφή έναν λογοτέχνη, τον Βασίλη Βασιλικό, κι έναν οικονομολόγο, τον Γιάννη Στουρνάρα, προκειμένου να συζητήσουν πάνω στο επίμαχο θέμα της οικονομικής κρίσης με τρόπο εύληπτο από το ανειδίκευτο οικονομικά αναγνωστικό κοινό. Τα οικονομικά ζητήματα που προσκομίζονται προς συζήτηση είναι ποικίλα, θα άξιζε όμως η ανατροπή της φυσικής τους ροής στον διάλογο των δύο αντρών, ώστε να προβληθεί εμφαντικά η παρουσίαση του κερδοσκοπικού παιχνιδιού, τόσο λόγω της ευόδωσής του τον Μάρτιο του 2012, όσο κι επειδή τίθεται από νωρίς στον διάλογο Βασιλικού – Στουρνάρα, ήδη προτού αυτό καρποφορήσει για τους κερδοσκόπους.

Η παρουσίαση των κερδοσκοπικών κινήσεων από τον Στουρνάρα είναι ένα από τα δυνατότερα σημεία του τόμου, αφού ο οικονομολόγος πετυχαίνει ευσύνοπτα και με επάρκεια να εξηγήσει τι διακυβεύεται. Πρόκειται για μία αρρωστημένη «επενδυτική» πραγματικότητα, καθώς αφορά ασφαλιστήρια συμβόλαια στην προοπτική κατάρρευσης της Ελλάδας, τα οποία όμως συνάπτονται από πρόσωπα που δεν κατέχουν ελληνικά ομόλογα! Τα συγκεκριμένα ασφαλιστήρια συμβόλαια είναι τα λεγόμενα «γυμνά CDS». Ο Στουρνάρας τα χαρακτηρίζει ως έναν από τους παραλογισμούς του καπιταλισμού, εφόσον λογικό θα ήταν να έχει κανείς το δικαίωμα της ασφάλισης για προϊόντα που κατέχει, κι όχι για προϊόντα που δεν κατέχει! Η ασφάλιση για ανύπαρκτους τίτλους ιδιοκτησίας, εν προκειμένω για τα ελληνικά ομόλογα, συνιστά στην ουσία τζόγο, όχι επένδυση. Εκλαϊκεύοντας, ο Στουρνάρας παραλληλίζει τον διεξαγόμενο τζόγο με την υποθετική δυνατότητα να συνάψει κανείς ασφαλιστήριο συμβόλαιο για το σπίτι ενός τρίτου, το οποίο δεν του ανήκει. Στην περίπτωση αυτή θα είχε, βεβαίως, κάθε λόγο να πυρπολήσει το ξένο σπίτι, για να καρπωθεί τα λεφτά της ασφάλισης. Αυτό ακριβώς συμβαίνει και με την περίπτωση των ελληνικών ομολόγων.

Ο Στουρνάρας θεωρεί κάθε επένδυση στην καταστροφή του άλλου ως το πιο μελανό κι ανήθικο στοιχείο του καπιταλισμού. Στη χρεοκοπία της Ελλάδας έχουν επενδυθεί 8 δισεκατομμύρια ευρώ παγκοσμίως, γι' αυτό και οι τζογαδόροι έχουν κάθε λόγο να παράγουν φήμες για την εξώθηση της Ελλάδας στη χρεοκοπία. Το ερώτημα για έναν υγιή νου είναι, φυσικά, γιατί επιτρέπεται αυτού του είδους η αρρωστημένη «επένδυση». Όπως εξηγεί ο Στουρνάρας, η απαγόρευση των γυμνών ασφαλιστήριων συμβολαίων ισχύει -ορθώς- μόνο στη Γερμανία και, δυστυχώς, όχι πανευρωπαϊκά, επειδή τα λόμπι που κερδίζουν από τα συμβόλαια αυτού του είδους είναι πια πανίσχυρα, χρηματοδοτούν κράτη και κόμματα και τα ελέγχουν, επιβάλλοντας τα συμφέροντά τους επί των πολιτικών συστημάτων, που αποδεικνύονται επίορκα, διαπλεκόμενα και διεφθαρμένα.

Με τις επενδύσεις σε ομόλογα συνδέεται και το πρόβλημα με την ανάδειξη των οίκων αξιολόγησης σε υπερεξουσίες. Το δικαίωμα της αξιολόγησης οι οίκοι το παίρνουν από την ίδια τη λειτουργία της καπιταλιστικής αγοράς, όπως εξηγεί ο Στουρνάρας. Όποιος επιθυμεί να επενδύσει σε ομόλογα χρειάζεται κάποια αξιολόγηση αυτών. Την αξιολόγηση την προσφέρουν οι σχετικοί οίκοι. Το παράδοξο όμως της υπόθεσης είναι πως οι οίκοι που προβαίνουν στις αξιολογήσεις δεν πληρώνονται από τους πελάτες τους αλλά από τη χώρα ή την εταιρεία που αξιολογούν! Αν η στάση τους αυτή συνδεθεί και με τα κερδοσκοπικά παιχνίδια σε σχέση, για παράδειγμα, με τη χρεοκοπία της Ελλάδας ή τη διάλυση του ευρώ, προκύπτει πως η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει περιθώρια να παραμένει εξαρτημένη από τις αξιολογήσεις των οίκων κι αδρανής. Θα πρέπει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να ιδρύσει και τους δικούς της οίκους αξιολόγησης.

Η κρίση της Ελλάδας, επομένως, οφείλεται σε κινήσεις που σημειώνονται στη διεθνή οικονομική σκηνή, δεν πρέπει όμως να προσπερνιούνται και οι ελληνικές ευθύνες, που απορρέουν από την προβληματική λειτουργία του ελληνικού κράτους με την κυριαρχούσα σ' αυτό κομματικοκρατία. Ο Στουρνάρας επισημαίνει στρεβλώσεις στην ελληνική δημόσια διοίκηση, όπως είναι η αλόγιστη επέκταση του κράτους με το ένα εκατομμύριο δημόσιους υπαλλήλους, η ανισορροπία στους μισθούς, η αναξιοκρατία, η έλλειψη μέτρησης αποτελεσμάτων, η σύσταση δημόσιων οργανισμών με μοναδικό τους στόχο την τοποθέτηση διευθυντών και κομματικών ψηφοφόρων. Πρόβλημα αποτελεί και η φοροδιαφυγή, καθώς το 30% του ελληνικού εθνικού προϊόντος δεν αναφέρεται πουθενά.

Η εξειδικευμένη γνώση του Στουρνάρα σε οικονομικά θέματα του επιτρέπει να προβαίνει σε εύστοχες ως επί το πλείστον επισημάνσεις· η πολιτική συμπόρευσή του ωστόσο με τις κυβερνήσεις του κ. Κώστα Σημίτη συχνά θολώνει τις κρίσεις του, οι οποίες εκτροχιάζονται κι αστοχούν. Όταν ερμηνεύει, για παράδειγμα, τη μεταφορά της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, με την κατάρρευση της επενδυτικής τράπεζας Lehman Brothers στις Η.Π.Α., ως προϊόν της ελληνικής αδυναμίας λόγω της αλόγιστης επέκτασης του κράτους και της απώλειας κάθε ελέγχου στα δημοσιονομικά του κράτους κατά την περίοδο 2004-2009 (κυβερνήσεις Νέας Δημοκρατίας), προβαίνει σε μία υπεραπλούστευση που επιλέγει να αγνοεί πως οι διεθνείς δρομολογημένες εξελίξεις από τα καπιταλιστικά κέντρα θα οδηγούσαν ούτως ή άλλως σε επίθεση εναντίον της Ελλάδας, ασχέτως των δικών της επιμέρους κινήσεων. Όταν πάλι μιλά για τα λάθη του Ανδρέα Παπανδρέου, τα οποία θα έπρεπε να τα διορθώσει ο γιος του κ. Γιώργος Παπανδρέου από τη θέση του πρωθυπουργού που κατείχε μέχρι πρότινος, υιοθετεί απλώς ένα βολικό ερμηνευτικό σχήμα της μεταπολίτευσης, που αποδίδει στον Ανδρέα Παπανδρέου όλα τα δεινά του τόπου, υποπίπτοντας μάλιστα και σε αντιφάσεις, εφόσον δέχεται ότι μεταξύ πατέρα και γιου Παπανδρέου υπήρξαν οι εκσυγχρονιστικές μεταρρυθμίσεις του κ. Σημίτη αλλά και η συντριβή των δημοσιονομικών που προκλήθηκε επί κυβερνήσεων του κ. Κώστα Καραμανλή.

Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση αστοχίας του Στουρνάρα λόγω των προσωπικών του πολιτικών επιλογών είναι η ερμηνεία του για το σκάνδαλο του ελληνικού χρηματιστηρίου την πρώτη δεκαετία του 2000, το οποίο λίγο-πολύ το αποδίδει στην απληστία των Ελλήνων, που αποπειράθηκαν να γίνουν πλούσιοι «μέσα σε δύο ώρες», και κατηγόρησαν στη συνέχεια την τότε κυβέρνηση για το σκάσιμο της χρηματιστηριακής φούσκας. Ο Στουρνάρας, έχοντας θητεύσει σε καίρια οικονομικά πόστα επί κυβερνήσεων του κ. Σημίτη, αδυνατεί να αποστασιοποιηθεί από τη γραμμή επιχειρηματολογίας της τότε κυβέρνησης, και την καθαγιάζει απαλλάσσοντάς την από κάθε ευθύνη. Όμως η κυβέρνηση του κ. Σημίτη φέρει αναμφίβολα βαρύτατες ευθύνες για το χρηματιστηριακό σκάνδαλο, γιατί καλλιέργησε την τάση των πολιτών να «επενδύσουν» στο χρηματιστήριο, εξωθώντας με δημόσιες δηλώσεις προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση όχι μόνο τους ιδιώτες αλλά ακόμη και τα ασφαλιστικά ταμεία, τα οποία θα 'πρεπε να «αξιοποιήσουν» τα κεφάλαιά τους τοποθετώντας τα στο χρηματιστήριο. Έτσι, παρά την επίγνωση της επερχόμενης χρηματιστηριακής κατάρρευσης, ο κ. Σημίτης επέλεξε για ψηφοθηρικούς λόγους να διατηρήσει μία επίπλαστη ευφορία τονώνοντας το χρηματιστήριο με κεφάλαια των ασφαλιστικών ταμείων, παγιδεύοντας τους ιδιώτες κι εγκληματώντας σε βάρος των ταμείων. Την πραγματικότητα τούτη ο κ. Στουρνάρας δεν δικαιούται να την προσπερνά χρεώνοντας απλοϊκά τις αρνητικές εξελίξεις στην «απληστία» του Έλληνα.

Είναι εμφανές πως στη συνομιλία Βασιλικού – Στουρνάρα πρωτοστατεί στην ερμηνεία των εξελίξεων ο Στουρνάρας, ως αρμοδιότερος επί οικονομικών ζητημάτων. Εκείνος όμως που διακρίνεται για την ευστοχία των παρατηρήσεών του και των κατευθύνσεων που δίνει στη συζήτηση, παρά την επιλογή του να μην κρατήσει στον παρόντα διάλογο ρόλο πρωταγωνιστικό, είναι ο Βασίλης Βασιλικός. Ο Βασιλικός επιβεβαιώνει με τις επισημάνσεις του την ικανότητά του να τοποθετεί τα γεγονότα σε περιβάλλοντα διεθνή και να τα συσχετίζει με ιστορικές εξελίξεις, οι οποίες φωτίζουν τις διαχρονικές επιδιώξεις των παραγόντων που εμπλέκονται σ' αυτές. Έτσι, στην ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία («τρόικα») που εποπτεύει σήμερα την ελληνική κυβέρνηση, ο Βασιλικός βλέπει τις τρεις «εγγυήτριες» δυνάμεις που επόπτευαν το νεοσύστατο ελληνικό κράτος γύρω στα 1840. Τη σύγχρονη ελληνική κρίση, πάλι, την εντάσσει σε χορεία εξωτερικών επεμβάσεων που αντιμετώπισαν την Ελλάδα σαν πειραματόζωο, όπως συνέβη με τον ελληνικό εμφύλιο ή την αμερικανοκίνητη χούντα των συνταγματαρχών. Την ουσιώδη μεταφορά στην ερμηνεία της κρίσης από το εσωτερικό στο εξωτερικό ο Βασιλικός την ανακινεί, με τις εύστοχες ερωτήσεις του για τους οίκους αξιολόγησης, τον ρόλο τους στις οικονομικές εξελίξεις και την απόπειρα της καπιταλιστικής τάξης να κατεδαφίσει τα συστήματα κοινωνικών πολιτικών προς όφελός της. Ακόμη και η εναλλακτική λύση υπέρβασης της κρίσης μέσα από τη συνεργασία της Ελλάδας με άλλες ισχυρές κρατικές οντότητες και πέρα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως η Κίνα, από τον Βασιλικό προτείνεται.

Ο εμπνευστής του διαλογικού εγχειρήματος στον παρόντα τόμο Θανάσης Νιάρχος, έχοντας δώσει εξαρχής τη γραμμή της εκλαΐκευσης που θα συμβάλει στη διαφώτιση των αναγνωστών, γνωρίζει καλά, μετά την ένωση των πνευματικών δυνάμεων Βασιλικού – Στουρνάρα, πώς να τηρεί στάση διακριτική, ώστε να μην παρεμποδίζει τη ροή της συνομιλίας. Άλλωστε η τοποθέτηση ενός λογοτέχνη με φιλοσοφικό υπόβαθρο πλάι στον τεχνοκράτη οικονομολόγο, έρχεται να επιβεβαιώσει την πεποίθηση καί των δύο συνομιλητών πως στα δημόσια πράγματα είναι απαραίτητη η παρουσία ανθρώπων με φιλοσοφικό υπόβαθρο που θα μπολιάσουν την απόλυτη τεχνοκρατία. Κι η φιλοσοφική τούτη προσέγγιση βρίσκεται εξάλλου στο τελικό αισιόδοξο μήνυμα που εκπέμπει ο Βασιλικός, όταν επισημαίνει πως απέναντι στην καταστροφολογία οι Έλληνες επέδειξαν μία τρομερή ψυχραιμία.

Βασίλης Βασιλικός – Γιάννης Στουρνάρας, «Η βαθιά ελληνική κρίση. Με τη ματιά ενός λογοτέχνη και ενός οικονομολόγου», επιμ. Θανάσης Θ. Νιάρχος, εκδ. Οδός Πανός, Αθήνα 2011, σελ. 112.

* α΄ δημοσίευση: εφημ. «Αντιφωνητής», αρ. Φύλλου 339, 16/3/2012.

Ο «Α», επιχειρώντας να φωτίσει το ζήτημα της οικονομικής κρίσης, προβαίνει σε μια σειρά βιβλιοπαρουσιάσεων, που έχουν ως στόχο τους την πολύπλευρη προσέγγιση του θέματος από ποικίλες οπτικές. Τα τελικά συμπεράσματα ας διαμορφωθούν στο τέλος αυτής της πορείας από τους αναγνώστες.

Κάτι τρέχει στη Γαλλία με την ΕΕ

Οι Γερμανοί ανησυχούν. Ολοι οι υποψήφιοι για την προεδρία απορρίπτουν θεμελιώδεις πτυχές της ολοκλήρωσης

Του Γιώργου Δελαστίκ

Τραβάνε τα μαλλιά τους οι Γερμανοί με τη στάση των βασικών υποψηφίων για την προεδρία της Γαλλίας απέναντι στην ΕΕ. Εξω φρενών έχουν γίνει στο Βερολίνο. Ο σοσιαλιστής υποψήφιος Φρανσουά Ολάντ επαναλαμβάνει με κάθε ευκαιρία ότι αν εκλεγεί πρόεδρος, πράγμα πιθανότατο, θα απαιτήσει επαναδιαπραγμάτευση του Δημοσιονομικού Συμφώνου (αυτού που καθορίζει ως ανώτατο όριο του ελλείμματος σε όλες τις χώρες της ΕΕ το… 0,5%!), ένα σύμφωνο το οποίο συνομολόγησαν 15 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των χωρών της ΕΕ μόλις στις 2 Μαρτίου.

Η ακροδεξιά Μαρίν Λεπέν, το ποσοστό της οποίας αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ του 15% και του 20% των ψήφων, κατεβαίνει στις προεδρικές εκλογές με κύριο σύνθημά της την αποχώρηση της Γαλλίας από το… ευρώ!

Το τελειωτικό χτύπημα όμως για τη γερμανική κυβέρνηση και τη γερμανική ελίτ ήρθε από τον εν ενεργεία πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί. Θέλοντας και αυτός να συμπλεύσει με το επικρατούν κλίμα στις διαθέσεις των Γάλλων ψηφοφόρων, στην πανηγυρική ομιλία του στις 11 Μαρτίου με την οποία κήρυξε την έναρξη της προεκλογικής του εκστρατείας ζήτησε την επαναδιαπραγμάτευση της συνθήκης του Σένγκεν που επιτρέπει την ελεύθερη διακίνηση ατόμων σε όλες τις χώρες που την έχουν υπογράψει και απείλησε με αναστολή της συμμετοχής της Γαλλίας σε αυτήν!

Εκανε κι άλλο «έγκλημα καθοσίωσης» στα μάτια των Γερμανών ο Σαρκοζί. Στις αρχές του χρόνου είχε παρακαλέσει την καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ να του συμπαρασταθεί στην προσπάθειά του να επανεκλεγεί πρόεδρος της Γαλλίας, συμμετέχοντας σε κάποιες σημαντικές προεκλογικές συγκεντρώσεις του. Η Μέρκελ συναίνεσε ευχαρίστως και πραγματικά στις 6 Φεβρουαρίου εξέφρασε δημοσίως την υποστήριξή της στον ομοϊδεάτη της Σαρκοζί, ενώ παράλληλα απέρριψε αίτημα του σοσιαλιστή υποψήφιου Φρανσουά Ολάντ να έχει κάποια συνάντηση μαζί της.

Οι δημοσκοπήσεις όμως έδειξαν ότι το να εμφανίζεται ο Σαρκοζί ως ο υποψήφιος πρόεδρος που εμπιστεύονται οι Γερμανοί του προκαλούσε ζημιά και μάλιστα μεγάλη και όχι όφελος, όπως υπολόγιζε. Ετσι ο δεξιός Γάλλος πρόεδρος άλλαξε ριζικά γραμμή. Στις 14 Μαρτίου αποποιήθηκε δημοσίως κάθε κοινή προεκλογική εμφάνιση με τη Μέρκελ, δηλώνοντας ότι «η προεκλογική εκστρατεία είναι αποκλειστική υπόθεση των Γάλλων».

«Η καγκελάριος είναι εξοργισμένη με τη συμπεριφορά του Γάλλου προέδρου Νικολά Σαρκοζί» γράφει το γερμανικό περιοδικό «Ντερ Σπίγκελ» στο τεύχος που κυκλοφορεί αυτή την εβδομάδα. «Μόλις η Μέρκελ έμαθε για την ανάκληση της πρόσκλησης (σ.σ.: να μιλήσει σε προεκλογικές συγκεντρώσεις του Σαρκοζί) έβριζε τον απρόβλεπτο χαρακτήρα του Γάλλου ενώπιον εμπίστων της» προσθέτει το γερμανικό περιοδικό.

«Η Ανγκελα Μέρκελ είναι προσβεβλημένη που δεν την προσκάλεσε ούτε σε μια προεκλογική συγκέντρωση του ο Σαρκοζί» τιτλοφορούσε σχετικό ρεπορτάζ και η γαλλική εφημερίδα «Λε Μοντ».

Το σοβαρό πολιτικό θέμα όμως δεν είναι η ψύχρανση των σχέσεων Μέρκελ – Σαρκοζί. Αυτό που έχει πολύ μεγαλύτερο πολιτικό βάρος είναι το γεγονός ότι ο Γάλλος πρόεδρος δεν τολμάει να εμφανίσει δίπλα του τη Γερμανίδα καγκελάριο για να μην καταποντιστεί στις εκλογές. Αυτό σημαίνει ότι η υποβόσκουσα δυσφορία του γαλλικού λαού κατά της Γερμανίας και της γερμανοκρατούμενης ΕΕ έχει προσλάβει πολύ μεγάλες διαστάσεις.

«Η στάση των υποψηφίων στις προεδρικές εκλογές αποπροσανατολίζει τις Βρυξέλλες. Οι ευρωπαϊκοί κύκλοι αναρωτιούνται ποια μύγα τσίμπησε τους Γάλλους πολιτικούς» αναφέρει στους τίτλους άλλου ρεπορτάζ της η γαλλική «Μοντ».

Η οπτική αυτή γωνία τοποθετεί τα πράγματα ανάποδα. Δεν είναι οι Γάλλοι πολιτικοί που πρωτοστάτησαν σε αυτή την αντι-ΕΕ στροφή της προεκλογικής εκστρατείας. Αντιθέτως, με πρωτεργάτη τον Σαρκοζί, ο οποίος αρχικά επιχείρησε να βασίσει την καμπάνια του στη μίμηση του «γερμανικού μοντέλου», οι Γάλλοι πολιτικοί προσπάθησαν να προβάλουν την εικόνα της «γερμανογαλλικής Ευρώπης».

Μόνο όταν διαπίστωσαν την εντονότατη δυσαρέσκεια των Γάλλων ψηφοφόρων για την πορεία της ευρωπαϊκής οικοδόμησης άλλαξαν στάση και αρνούνται θεμελιώδεις πυλώνες της ΕΕ για να επιβιώσουν πολιτικά.

Σοσιαλιστές: Με απομόνωση τους απειλεί το Βερολίνο

ΕΦΡΙΞΕ η δεξιά γερμανική εφημερίδα «Φράνκφουρτερ Αλγκεμάινε» με τα όσα ακούει από τους Γάλλους. «Μπορεί η Γαλλία να επιτρέψει στον εαυτό της έναν ευρωπαϊκό μοναχικό δρόμο, σαν αυτόν που βάζει ως προοπτική ο Ολάντ με την «αναπτυξιακή πολιτική» του;» έγραφε σε ανάλυσή της στο φύλλο της Κυριακής και συνέχιζε: «Ο σοσιαλιστής υποσχέθηκε στους Γάλλους να ενδυναμώσει τον δημόσιο τομέα. Να δημιουργήσει 50.000 νέες θέσεις στα σχολεία, να δημιουργήσει στον δημόσιο τομέα 150.000 «θέσεις εργασίας του μέλλοντος» για νεοεισερχόμενους στον επαγγελματικό βίο, να δημιουργήσει 5.000 θέσεις στη δικαιοσύνη, τη χωροφυλακή και την αστυνομία. Δεν μιλάει καθόλου για περικοπές δαπανών, θέλει να γεμίσει τα κρατικά ταμεία με αυξήσεις φόρων, αρνείται κάθε φρένο στο δημόσιο χρέος».

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ «E» 21/3, http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22792&subid=2&pubid=63633245

Παρά την άποψή του στο θέμα “έθνος”, ο ΣΚΑΪ μέσω του “1821” προσέφερε μια βασική εθνική υπηρεσία: σε μια περίοδοπου ορισμένοι από μας νιώθουν ή προτρέπονται να νιώθουν ένοχοι για το πταίσμα, μάς βοήθησε να ερευνήσουμε αν υπάρχουν και παλιότερα εθνικά κακουργήματα, αν είναι διαχρονικά και ποιοι ευθύνονται γι’ αυτά. Ύστερα από τα αλλεπάλληλα στρώματα πλύσης εγκεφάλου των τελευταίων δεκαετιών που κόντεψαν να μας αποχαυνώσουν (αρκετοί πίστεψαν ακόμα και το Σημίτη που, μιλώντας για “ισχυρή Ελλάδα”, δανειζόταν όλο και περισσότερο), ο ΣΚΑΪ, σε περίοδο ωμού εκβιασμού, σε περίοδο άγριας τρομοκρατίας του έθνους, βάλθηκε να μας πείσει πόσο ευτυχισμένοι θα πρέπει να νιώθουμε, επειδή ανήκουμε σ’ αυτήν την Ε.Ε., στη ζώνη του Ευρώ και επειδή για πρώτη φορά το κράτος θα πάρει, εκτός από ιδιωτικά, και κρατικά δάνεια. Εννοείται, ότι κατά τον ΣΚΑΪ, κύριος αίτιος για την “πρόοδο και την ευημερία” είναι η “Δύση” και κύριος υπεύθυνος για τα δεινά είναι ο “αρνητής της”. Διευρύνθηκε λοιπόν ο εθνικός διάλογος σε μια περίοδο, όπου το επίθετο “εθνικός” ακούγεται από κυβερνητικά χείλη μόνον όταν πρέπει οι πολίτες να καταβάλουν φόρους, δηλαδή “κρατικά χαράτσια”. Σε μια περίοδο που η υποδούλωση των εθνών είναι επί θύραις (αφού η υποδούλωση των κρατών έχει συντελεστεί προ πολλού) ξαναφούντωσε η συζήτηση για το τι είναι “έθνος”, μια συζήτηση που την προκαλούν όσοι συνηγορούν στην ομογενοποίηση των εθνών.

Στις 22 Φεβρουαρίου 1821, ο πρωτότοκος γιος του Κωνσταντίνου Υψηλάντη “πέρασε τον Προύθο” (αυτή είναι η κλασική έκφραση με την οποία η κοινή ιστορία σηματοδοτεί ασαφώς την έναρξη της Επανάστασης). Στις 24 Φεβρουαρίου εξέδωσε προκηρύξεις. Η γνωστότερη, “Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος” έχει επισκιάσει τις υπόλοιπες (δυο απ’ αυτές εδώ). Θα παρηγοριόταν, ίσως, σήμερα ο Αλέξανδρος Υψηλάντης αν έβλεπε ότι η μετερνίχεια φυλάκισή του, οι προδοσίες που κατήγγειλε λίγο πριν συλληφθεί και η αδυναμία του να μιλήσει γι’ αυτά που έζησε, ήταν, βέβαια, οι χειρότερες εμπειρίες του, αλλά όχι ο χειρότερος εφιάλτης του. 190 χρόνια μετά, ο ΣΚΑΪ -στο πλαίσιο της ταύτισης των εθνών με τα κράτη, στο πλαίσιο της διάλυσης των υπαρχόντων πολιτισμών- επικροτεί και επαυξάνει: ο Αλέξανδρος ηγήθηκε μιας “άλλης στρατιωτικής εξέγερσης, περίπου την ίδια περίοδο με την Επανάσταση στην Πελοπόννησο”. Ηγήθηκε, δηλαδή, της “άλλης”, της “παράλληλης” προς την “επίσημη” Επανάσταση: την Επανάσταση της Πελοποννήσου, δηλαδή την επανάσταση της νεωτερικότητας, του αποκατακερματισμού, των χρηματικών δανείων, δηλαδή του δάνειου πολιτισμού και της κρατικής εξάρτησης. Ο ΣΚΑΪ εστίασε ιδιαίτερα στη συμβολική “Αγία Λαύρα”. Την κατέγραψε ως μύθο ουσίας, θέλοντας να κλονίσει τον ελλιπώς ενημερωμένο. Θέλησε να πείσει ότι το κράτος είχε λόγο να τον τρέφει επί 190 χρόνια με αναγκαία ψεύδη, που σήμερα είναι περιττά και επιζήμια, όπως “αποδεικνύει” η επιστημονική έρευνα. Αφού όμως αυτά δεν συνέβησαν, αφού η “Λαύρα” απλώς αποτελούσε την αναγκαία διδακτική συμπύκνωση και η απουσία της σε τίποτα δεν μεταβάλλει την ιστορία της Επανάστασης σε σχέση με την Εκκλησία, προκύπτει το ερώτημα, τι πρεμούρα είχε ο ΣΚΑΪ, να μας “διαφωτίσει” καλά και ντε, να μας “λυτρώσει” από τον εθνικό “μύθο”, σε περίοδο μετάβασής μας από την κρατική εξάρτηση στην εθνική εξαφάνιση. Μια πρώτη ένδειξη μπορεί να έχει ο ανυποψίαστος θεατής, όταν παρατηρήσει ότι τον 190χρονο μύθο μιας Επανάστασης με στόχο την Αθήνα, ο ΣΚΑΪ έκανε ό,τι ήταν δυνατόν για να τον ενισχύσει. Θέλησε δηλαδή να μας πείσει ότι οι επαναστατημένοι (ή κάποιοι “μεγάλοι οραματιστές”, τουλάχιστον) επεδίωξαν ένα κράτος δυτικού τύπου (μοντέρνο, σύγχρονο, προοδευτικό το βάφτισαν…), που θα βασιζόταν στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Στο πλαίσιο αυτό εξαφανίστηκε και η προετοιμασία της Επανάστασης στη Ρούμελη, ο ρόλος των Επτανήσων (λίγα στοιχεία εδώ κι εδώ), εξαφανίστηκαν πολλά, πάρα πολλά… και φυσικά, άλλα εμφανίστηκαν και τονίστηκαν στη θέση τους. Γι’ αυτό και η επιμονή του ΣΚΑΪ στον προσδιορισμό “Εθνική Επανάσταση”, που έκανε προς στιγμή τους αριστερούς (πανεπιστημιακούς και μη) να δυσανασχετήσουν. Πολλά τα καρπούζια στη μασχάλη του ΣΚΑΪ και το πιο σημαντικό (Έθνος=Κράτος) έπεσε απ’ τον τηλεοπτικό τίτλο, δημιουργώντας πρόσκαιρη σύγχυση, ακόμα και στο Πανεπιστήμιο. Λέγοντας “Εθνική Επανάσταση” ο ΣΚΑΪ εννοούσε “Κοσμική Επανάσταση”. Αυτή ήταν η περίφημη “Γέννηση ενός Έθνους”. Εφόσον λοιπόν οι χρηματοδότες του ΣΚΑΪ προφανώς πρόσκεινται στην ήδη συντελούμενη “Φεντεραλιστική, Αυτοκρατορική, Διεθνική Επανάσταση”, δηλαδή την “Επανάσταση” του παγκοσμιοποιημένου αεθνικού κεφαλαίου, μόνο την περίπτωση να ήταν η Επανάσταση του 1821 μια “Πολιτισμική-Πολυεθνική Επανάσταση” δεν θα εξέταζαν οι ιστορικοί του ΣΚΑΪ, αφού τότε θα έπρεπε να προσδιοριστεί ποιος πολιτισμός επαναστατούσε.

Συνεπώς, ο ΣΚΑΪ εμφανίστηκε σε πλήρη διαφωνία με τη ρήση του Κωνσταντίνου προς το γιο του Αλέξανδρο: “Υιέ μου, μη λησμονήσης ποτέ, ότι οι Έλληνες μόνον εις εαυτούς τους πρέπει να στηρίζωνται, όπως γίνωσιν ελεύθεροι”. Δικαίωμά του. Όπως, δικαίωμά του να συμφωνεί πλήρως με τον Βρετανό ΥπΕξ, λόρδο του Castlereagh, που επιθυμούσε να καταστήσει τους Έλληνες ένα “ξεπεσμένο, άψυχο έθνος”, συνεπώς, πλήρως “ακίνδυνο”. Η λιγότερο γνωστή αυτή δήλωση -σε σχέση με την αντίστοιχη, πολύ μεταγενέστερη του Kissinger- παρουσιάζει ενδιαφέρον, αφού επαληθεύεται ως πολιτική της βρετανοκρατίας (1833-1945) και της αμερικανοκρατίας (1945-2008). Ένα έθνος χάνει την ψυχή του και ξεπέφτει, όταν διαλύεται το ηθικό του πλαίσιο αναφοράς (έθνος > ήθος). Εκεί στόχευσε και ο διάδοχος του Castlereagh, ο George Canning, εκεί στόχευσε όλη η αποικιοκρατική πολιτική (τεράστιο το know-how από την Ινδία), εκεί στόχευσε και η πολιτική των δανείων (είχε ήδη εφαρμοστεί στη Ν. Αμερική) που δέσμευσε τη χώρα με τον δανεισμό του 1824-25, έναν δανεισμό που (με την κατάλληλη πολιτική υποβοήθηση) οδήγησε σε μια ατέλειωτη αλυσίδα εθνικών δανείων. Εκεί στόχευσε και ο ΣΚΑΪ, παρουσιάζοντας την Επανάσταση του 1821, όχι απλώς στερούμενη αυτοθυσίας και ιδανικών, αλλά ως μουσουλμανική εθνοκάθαρση, στηριγμένη στο θρησκευτικό φανατισμό! Δηλαδή, η θρησκευτική ηγεσία κρίθηκε ένοχη ως “απούσα” και ο μέσος-κατώτερος κλήρος κρίθηκε ένοχος ως “παρών-μακελάρης”. Ταυτόχρονα, στο πλαίσιο εξύμνησης του δυτικού παράγοντα, εμφανίστηκε και η ελληνική σημαία στα χέρια ενός φιλέλληνα αξιωματικού που πέφτει ένδοξα στη μάχη του Πέτα. Τίποτα ιδιαίτερο μέχρι εδώ. Το ξεχωριστό συνίσταται στο ότι δύο μόνο μάχες αναφέρθηκαν και αναπαραστάθηκαν οπτικά: το Πέτα και τα Δερβενάκια. Και φυσικά, κανένας ντόπιος επαναστάτης δεν κρατούσε σημαία στις δυο μοναδικές μάχες. Ούτε καν τη σημαία της Επιδαύρου. Κάπως έτσι χτίζεται η νέα Ιστορία ενός νέου Έθνους, που επιδιώκεται -σε πρώτη φάση- να ταυτιστεί πλήρως με το κράτος. Το θέμα που ανακύπτει δεν είναι απλώς η παραβίαση του Συντάγματος, ως προς το ρόλο της παιδείας. Δεν τίθεται μόνο θέμα καλλιέργειας της ηττοπάθειας και εμπέδωσης της υποταγής στον Έλληνα. Τίθεται ένα ευρύτερο θέμα: να καταρρακωθεί το ανθρώπινο ήθος, να καταστεί ο πολίτης λειτουργικώς αναλφάβητος και ως άψυχος διεθνοραγιάς πλέον, να συναινεί στον αυτοεξευτελισμό και στην εξαθλίωσή του. Τίθεται, ή μάλλον έχει ήδη τεθεί, και τώρα εμπεδώνεται η νέα ηθική όλων των “νόμιμων” πράξεων κάποιας Goldman Sachs, κάποιων κυβερνήσεων, κάποιων “διαιτητών”, όπως οι Moody’s-Fitch-S&P και ο ΟΗΕ, κάποιων ΜΚΟ, κάποιων πρέσβεων καλής θελήσεως… Νόμιμη διαδικασία, άρα και ηθική, είναι π.χ. το CDS, δηλαδή το ποντάρισμα πάνω στην ανθρώπινη εξαθλίωση, που συχνά οδηγεί στο θάνατο. Είπαμε, δικαίωμα του ΣΚΑΪ η πολιτική άποψη, ακόμα και η πιο απάνθρωπη (τι σόι κοινωνία “ανεκτικότητας” είμαστε). Όμως, η οικειοποίηση του Πανεπιστημίου και η συνειδητή κακοποίηση της επιστήμης, όχι μόνον δεν είναι δικαίωμα, αλλά συνιστά βαρύ παράπτωμα έναντι της ακαδημαϊκής κοινότητας και κακουργηματική ασέλγεια έναντι της κοινωνίας, ακόμα και στην κοινωνία της “ανεκτικότητας”.

Το “1821” του ΣΚΑΪ, ως μνημείο ελλείψεων-αντιφάσεων-επιστημονικής κακοποίησης, μάς βοήθησε τελικά να επανεξετάσουμε το όραμα των Υψηλαντών, που αποτελούσε το κόκκινο πανί για την ευρωπαϊκή πολιτική του 18ου-19ου αιώνα· και την αποικιοκρατική (παγκοσμιοποιητική) και την σταθεροποιητική – κεντροευρωπαϊκή. Ένα καίριο σημείο είναι τούτο: αν υπήρχαν δυο απόψεις για τον ελληνικό πολιτισμό, αυτές που συγκρούστηκαν κατά την Επανάσταση, τότε ποιος οργάνωσε και ξεκίνησε την Επανάσταση; Η μια άποψη; Η άλλη; Και οι δυο μαζί; Σ’ αυτό το ζήτημα ουσίας, ο -ευαίσθητος στην κατάρριψη των μύθων- ΣΚΑΪ προτίμησε την πλάγια μέθοδο. Προτίμησε να πει έμμεσα ότι τη δημιούργησε η “εκσυγχρονιστική” πτέρυγα, δηλαδή το κοσμικό έθνος, που γεννήθηκε 10-20 χρόνια πριν την Επανάσταση στο θεωρείο της πεφωτισμένης γκιλοτίνας! Γιατί όμως να μιλήσει πλάγια και δειλά (άλλαξε και τον υπότιτλο της τηλεοπτικής σειράς στο παρά πέντε), αν μπορούσε να αποδείξει ότι η Επανάσταση ήταν έργο των “εκσυγχρονιστών”; Από μετριοπάθεια μήπως; Επιβεβαιώνεται κάτι τέτοιο στην όλη του προσέγγιση; Γιατί να καταφερθεί με πολλαπλά ψευδή στοιχεία εναντίον της Εκκλησίας; Αν όντως η Αγ. Λαύρα ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτη, ας μας υποδείξουν οι ιστορικοί του ΣΚΑΪ τα σημεία όπου υψώθηκαν τα κοσμικά λάβαρα, τα πρόσωπα που τα ύψωσαν και τις προεργασίες μέσω των οποίων οδηγηθήκαμε στο 1821. Τελικά, ήταν ψέματα αυτά που μάθαμε παλιά στο δημοτικό ή, στα όποια παγιωμένα ψέματα (από την αντίπερα της “Λαύρας” πλευρά), έγινε απόπειρα να προστεθούν κι άλλα, πολύ χοντρύτερα; Αρκεί να παρακολουθήσει κάποιος την παρουσίαση των Κλεφταρματολών και του Πατριαρχικού ρόλου, για να σχηματίσει μια πρώτη εντύπωση. Αρκεί να δει πώς πρόβαλε το “άνομο” 1821 στο σήμερα. Γιατί, εκεί που βγάζει κάποιος το καπέλο στο ΣΚΑΪ, είναι η ειλικρινής παραδοχή του λόγου για τον οποίο έφτιαξε το “1821”.

Οι αντιφάσεις και οι αυτοαναιρέσεις στην παρουσίαση του ΣΚΑΪ ήταν τόσο πολλές, ώστε να καταρρέει άμεσα η αιτιολογία του “πολύπλευρου επιστημονικού λόγου” (που κι αν ακόμα ήταν πρόθεση και γινόταν ισομερώς, θα μετέτρεπε την ιστορία σε στατιστική). Η απαρίθμηση όλων των αντιφάσεων θα έφτιαχνε ένα γιγαντιαίο, επιστημονικό -πλην βαρετό- έργο. Να πούμε δυο λόγια για ένα σημείο που ξεχωρίζει: το “συνταγματικό”. Το μέγα επιχείρημα απόδειξης της “προοδευτικής” μαυροκορδατικής πολιτικής κατά το 1821, που έρχεται να υποστηρίξει το πολιτικό “σήμερα”. Η μαυροκορδάτεια συνταγή μεταφερμένη στο σήμερα, με την ευθεία -ενίοτε- απειλή για την αυστηρή εφαρμογή της “νομιμότητας” συμπλέει με την τύφλωση και κώφωση που δείχνουν οι πολιτικοί (ιστορικοί) του ΣΚΑΪ στη δυσαρμονία της κυβέρνησης των δανείων με τη λαϊκή βάση. Τι “δεν είδε” ο ΣΚΑΪ; Μα, αυτό που και ο ίδιος έκανε: απειλές των δανειστών προς τους δανειζομένους, απειλές και τρόμος από τους εντόπιους κυβερνώντες με ένα και μόνο επιχείρημα: “στην αντίθετη περίπτωση, το χάος”. Κι αν στο σήμερα υπονοείται ή δειλά λέγεται “ο λαός δεν γνωρίζει, ο λαός παρασύρεται από τους λαϊκιστές των εύκολων συνθημάτων”, τότε εμφανίζεται μια ακόμα μεγαλύτερη αντίφαση: η ιστορική συκοφάντηση και η καταδίκη της καποδιστριακής διακυβέρνησης, επειδή συνειδητά παρέκαμψε το μαυροκορδάτειο σύνταγμα (η καταδίκη αυτή έχει σήμερα επανασυσκευαστεί από την ίδια “προοδευτική” ιστορική γραμμή ως αόριστη αποδοχή, με καταγραφή “σοβαρών επιφυλάξεων”). Και την αντίφαση αυτή συνοδεύει η κατάρρευση εκείνου του “συντάγματος”, του οποίου η προσχηματικότητα αποκαλύπτεται, ακόμα και μόνο από τα εξωτερικά, κοινά στοιχεία, μεταξύ της ανέγερσης του 1822 και της κατεδάφισης του 2012: το “σύνταγμα” αυτό συνδέεται με τα δάνεια, εμφανίζεται και εξαφανίζεται με τη διαδικασία του “κατεπείγοντος”.

Το ότι ο Θ. Βερέμης είναι υπέρμαχος της πολιτικής των δανείων και του ευρώ – βρόγχου είναι γνωστό. Το ότι μιλά υπέρ αυτών με το γνωστό επιχείρημα “δεν υπάρχει καλύτερη λύση”, επίσης. Είναι αυτός ο πάγιος, δογματικός λόγος που προσπαθεί με ελλιπή ή ψευδή στοιχεία να τεκμηριώσει την “αδύναμη Ελλάδα” από το 1821 (το 22 ο Κολοκοτρώνης “απέτυχε”, δυστυχώς, να φέρει τη δυτική βοήθεια, κάτι όμως που “κατάφερε” το 27 ο Καραϊσκάκης). Το ότι οι “πονηροί-τεμπέληδες Έλληνες” (όλοι μαζί) ξεγέλασαν την Κομισιόν, καλώντας τη Goldman Sachs να κρύψει το χρέος μέσω swap, το ότι ξεγελούσαν στη συνέχεια επί χρόνια την ανυποψίαστη Γιούροστατ, παραποιώντας κάθε χρόνο τα στοιχεία του προϋπολογισμού είναι κάτι αληθινό και σοβαρό· τόσο, όσο και η ευθύνη του Μπακόλα για την ήττα στη μάχη του Πέτα. Το ότι ο Θ. Βερέμης εντοπίζει και αναλύει την ατομική ευθύνη του πολίτη, όχι όμως του πολιτικού, που πρώτα φτιάχνει το νόμο-προσωπική ασπίδα και ύστερα δικαιολογείται ότι “δεν γνώριζε την οικονομική κατάσταση, αλλά πάντως, φταίνε οι προηγούμενοι” είναι θράσος ή σουρεαλισμός; Το ότι ο Θ. Βερέμης εντοπίζει το σύμπτωμα “δεν μαθαίνουν Ιστορία οι μαθητές του ελληνικού σχολείου”, αδυνατώντας όμως να εντοπίσει την ευθύνη, ενώ και Πανεπιστημιακός υπήρξε και πρόεδρος του Εθνικού (!) Συμβουλίου Παιδείας, τι συνιστά; Θράσος; Σουρεαλισμό; Τι είδους πολιτική επιστήμη είναι αυτή, που χαρακτηρίζει ως “δημοκρατία” την ολιγαρχική, υποκριτική, ρουσφετοκρατική, δυναστική κομματοκρατία και αποδίδει ατομικές ευθύνες στους πολίτες που ανταλλάσσουν την ψήφο τους με διορισμό, αλλά όχι στους πολιτικούς που μεταφέρουν βαλίτσες κομματικού/ατομικού χρήματος και διατηρούν ένα καθεστώς υποτέλειας;

Και ο “συνταγματικός” σουρεαλισμός: οι σημερινοί πολιτικοί μιλούν υπέρ του μονόδρομου “δανεισμός – ευρωζώνη” προειδοποιώντας “αν χρεοκοπήσουμε, θα υποστούμε τεράστια δεινά” (ενδιαφέρονται δηλαδή για μας, αφού οι Ελβετικές & Κεϊμάνιες κασέλες αναμένουν πάντα τον επιθεωρητή Κλουζώ). Όταν οι πολιτικοί λένε ότι φτάσαμε ως κράτος στο “μη παρέκει”, ανεξάρτητα από το πόσο αυτό αληθεύει ως δυνατότητα δανεισμού, ομολογούν ταυτόχρονα την αποτυχία του κληρονομικού πολιτικού μας συστήματος, δηλαδή των γονιών τους, των συγγενών τους, ακόμα και των ιδίων (Υφυπουργός Πολιτισμού, Υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, Υπουργός Εξωτερικών ο Γ.Α.Π. στο διάστημα 1985-2004). Ταυτόχρονα, όχι απλώς δεν παραιτούνται, όχι μόνο δεν ζητούν ταπεινά συγγνώμη, αλλά μεθοδεύουν, εκβιάζουν, απαιτούν να συνεχίσουν να αποφασίζουν οι ίδιοι και προς την ίδια κατεύθυνση! [Η αποδοχή αυτής της παράκρουσης από τους πολίτες θα αποδείξει σε μεγάλο βαθμό το πόσο πέτυχε η διάλυση της παιδείας από το 1980. Πόσο πέτυχε η διάλυση της συλλογικής συνείδησης και η υποκατάσταση του άγραφου, ηθικού πλαισίου από τον πολιτικό νόμο, κάτι που μας ώθησε προς τον ατομισμό]. Την ίδια στιγμή, η λαϊκή δυσαρμονία αποσιωπάται, δηλαδή ο πολίτης υποχρεώνεται σε “σωτηρία”, η έκφραση διαφορετικής άποψης βαφτίζεται “λαϊκισμός” και δεν λαμβάνεται υπόψη, ο ΠτΔ σφυρίζει -κατά το Σύνταγμα, πάντα- αδιάφορα, οι βουλευτές το παραδέχονται πλέον και δημόσια ότι εκβιάζονται και ότι δεν γνωρίζουν τι ψηφίζουν, άρα η Βουλή χάνει τελείως το λόγο ύπαρξής της, η -κατά Μοντεσκιέ- ανεξάρτητη δικαιοσύνη σιωπά μπροστά στην μαζική καταπάτηση των θεσμών και τα ΜΜΕ εξακολουθούν να περιγράφουν μια άλλη χώρα (σιωπούν, χαζογελούν, μαγειρεύουν, προπαγανδίζουν, τρομοκρατούν και αναφέρουν την κομματική πειθαρχία ως να προβλέπεται κι αυτή στο άρθρο 60 του Συντάγματος). Για το καλό μας! Αυτά τα ωραία συμβαίνουν στη χώρα, μετά από 190 χρόνια πιστής εφαρμογής της δυτικής θεσμικότητας. Ή όχι; Εκτός κι αν ο Γ.Α.Π. παραιτήθηκε αυτοβούλως, εκτός κι αν νόμος και ήθος δίνουν το δικαίωμα να εκλέγεσαι με το Α πρόγραμμα και να εφαρμόζεις το αντίθετο Β, λέγοντας -όπως στο δημοτικό σχολείο- “δεν κατάλαβα, δεν ήξερα, νόμιζα, ένα παιδί μου είπε”.

Πού βρίσκονται οι ευθύνες σύμφωνα με αυτή τη “συνταγματική” λογική; μα…, στους πολίτες, που δεν πλήρωσαν φόρους ή ζήτησαν ρουσφέτι και όχι σε όσους πολιτικούς παρείχαν ρουσφέτια, παρακίνησαν προς τη διαφθορά, αδιαφόρησαν για τη φοροδιαφυγή, συρρίκνωσαν με κάθε τρόπο την εθνική οικονομία, συνήργησαν στην καταλήστευση των ασφαλιστικών ταμείων, συνήργησαν στην καταλήστευση του μικροεπενδυτή μέσω του χρηματιστηρίου, πήραν μίζες από τις κρατικές προμήθειες, εκχώρησαν παθητικά ή ενεργητικά τον εθνικό πλούτο, κορόιδεψαν, δίχασαν και κατασυκοφάντησαν τους πολίτες, πήραν δάνεια και τα ξόδεψαν στο κομματικό κράτος… Αλλά κι αυτά μοιάζουν με επί μέρους πλημμελήματα μπροστά στον υπέρτατο, διαγραφόμενο κεντρικό στόχο: όπως το κράτος (κάποτε), έτσι και το έθνος (σήμερα) πρέπει να υποταχθεί στις “αγορές”. Τουτέστιν, ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ = ιδιωτικά μονοπώλια βασικών πόρων και υπηρεσιών, ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ / ΚΡΑΤΟΣ ΔΙΚΑΙΟΥ = εγκαθίδρυση της ατομιστικής κοινωνίας, επιβολή της ηθικής της τοκογλυφίας, δυναστικό κράτος, ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ = όχι συγκεντρώσεις (όχι στο κάπνισμα, 23% στο σουβλάκι), ναι στην κάνναβη στο μπαλκόνι, ηλεκτρικό ρεύμα μόνο μετά την πληρωμή φόρων. Διερευνώντας το 1821, κυρίως όμως το πλαίσιο του διαφωτισμού μέσα στο οποίο λειτούργησε, μπορούμε να δούμε αν η σημερινή τρομοκρατία του εντόπιου κοινοβουλευτικού φασισμού έχει τις ιστορικές της καταβολές στην τρομοκρατία της Επανάστασης των ιακωβίνων, των γκουλαγκ της Επανάστασης των μπολσεβίκων και στη θηριωδία του ναζισμού. Αν, δηλαδή, η πλήρης διαστρέβλωση της Ιστορίας χρησιμοποιήθηκε και παλιότερα, αν κατάφερε η Ιστορία, όχι απλώς να υπερτονίσει και να υποβαθμίσει κατά βούληση, αλλά να βαφτίσει το άσπρο – μαύρο και αντίθετα.

Γιατί τόση σύνδεση της Επανάστασης με το σήμερα; α) γιατί οι συνθήκες και το διακύβευμα σε Ελλάδα, Ευρώπη, πλανήτη δεν μεταβλήθηκαν από τον 18ο αιώνα β) γιατί τη σύνδεση άλλοι την ξεκίνησαν και μάλιστα με ντουντούκες (καλό, τελικά, για μας).

Αλήθεια, μια που είδαμε τον κεντρικό ιστορικό του “1821”, εκτός από το να διαπιστώνει τη διαχρονική ευθύνη των δημοσίων υπαλλήλων, να διαρρηγνύει και τα ιμάτιά του σχετικά με την (αντίστοιχη της “ανομίας” των κλεφταρματολών) σημερινή “ανομία” των πολιτών, οφείλουμε να αναρωτηθούμε: αν συγκρίνουμε τα σημερινά δημόσια και ιδιωτικά διόδια με τους δερβενατζήδες επί Αλή Πασά και συγκρίνουμε την κάθε περίπτωση σε σχέση με το πολιτικό πλαίσιο στο οποίο ανήκει, τι συμπέρασμα βγάζουμε για την κατάχρηση εξουσίας επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και επί Αστικής Κοινοβουλευτικής “Δημοκρατίας”; Τι συμπέρασμα βγάζουμε για την εξέλιξη των δικαιωμάτων του πολίτη δύο και πλέον αιώνες μετά την Παρισινή διακήρυξη των δικαιωμάτων; Θα πει κάποιος: τώρα χάλασε η συνταγή. Μέχρι χθες, ούτε σύγκριση. Αν το δούμε στενά και απομονωμένα, ίσως, όμως η απλή λογική λέει ότι τα διόδια ήταν ένα τρανταχτό μεν, παράδειγμα δε, του βαρέως φορολογούμενου πολίτη, με χαμηλότατη έως ανύπαρκτη ανταποδοτικότητα των φόρων, που εισπράττονται και χρησιμεύουν μόνο στην αποπληρωμή των τοκογλυφικών, αντιπαραγωγικών στην πράξη, δανείων. Αν δούμε όμως ότι το παλιό καθεστώς λέγεται “δεσποτισμός” και το άλλο παίρνει τη θέση του ως “λιμπερτέ, εγκαλιτέ, φρατερνιτέ” (και ως πρόδρομος του μαρξισμού), δηλαδή ως πολίτευμα ριζικής ανατροπής των αδικιών και απονομής κοινωνικής δικαιοσύνης, αν δούμε το βαθμό της υποκρισίας του νεότερου συστήματος διακυβέρνησης, που βαφτίστηκε “φως” και “πολιτισμός”, τότε, πώς αξιοποιούμε τα συμπεράσματα που θα προκύψουν στην προκρούστεια ιστορία του 1821 (και την ΣΚΑΪ-εκδοχή και την παλαιότερη); Μήπως η απάτη της μαυροκορδάτειας “προόδου” είναι απολύτως αντίστοιχη με την ρήση “λεφτά υπάρχουν”; Μήπως η “δυτική σωτηρία” του 1827 είναι αντίστοιχη με αυτήν που αναγγέλθηκε το 2010 στο Καστελλόριζο; Μήπως ο Bentham του 18ου αιώνα είχε ρόλο αντίστοιχο με τον Friedman του 20ου; Μήπως η υπονόμευση του Καραϊσκάκη είναι σαν το σημερινό φούσκωμα του ελλείμματος, ώστε να καταπλεύσει ως σωτήρας η τρόικα I.M.F.-E.C.B.-E.U., όπως τότε η τρόικα Αγγλία-Γαλλία-Ρωσία; Και αν σήμερα η τρόικα έχει τρία μέλη για να εξυπηρετείται καλύτερα ένας στόχος, μήπως, αντίστοιχα, και η τρόικα του 1827 (ως ένα αναγκαστικό-παροδικό στάδιο) δεν ήταν, και τόσο ομοιογενής;

Τη μαγιά για την Επανάσταση του 1821 μπορεί να την αποτέλεσαν οι Κλεφταρματολοί Εταιριστές, οι Μανιάτες, οι Σουλιώτες, η προοπτική της όμως στηρίχτηκε κυρίως στα Πανεπιστήμια. Η καρδιά της Εταιρίας προετοίμαζε τη στελέχωση ενός πολυεθνικού κράτους, σύγχρονου και ανεξάρτητου -όχι ψευδεπίγραφου- στα Πανεπιστήμια της Ιένα, του Γκέτιγκεν, της Βιέννης, του Παρισιού… Η σημερινή ανατροπή δεν μπορεί, παρά να στηριχτεί στο ίδιο σημείο, στο Πανεπιστήμιο. Αυτό που σε σημαντικό βαθμό κυριαρχείται από τη μονομέρεια και το φόβο. Φόβο, ακόμα και να εκφράσει αυτό που επεδίωξε η Επαναστατική Εταιρία του 1821: ο ελληνικός πολιτισμός προσδιόριζε την ταυτότητα των επαναστατών, άρα, θα ο ίδιος θα προσδιόριζε και την ταυτότητα του προκύπτοντος κράτους.

http://www.youtube.com/watch?v=SWzA08ZnCXA (βίντεο 99 λεπτών)

Το καραβάκι της ιστορίας

Ανεξιλέωτη Σαπίλα!

Του Στάθη Σ(ταυρόπουλου)

Η ταπεινότης μου είναι απ' αυτούς που η ενασχόλησή τους με την πολιτική (στην περίπτωσή μου από τη δεκαετία του 1970) τους έμαθε, πρωτίστως, να σέβονται τον λαό.

Δεν πιστεύω ότι ο λαός είναι «λαϊκιστής», όπως επίσης δεν πιστεύω και το αντίθετο, ότι δηλαδή ο λαός πρέπει να 'ναι «σοφός». Κι ακόμα περισσότερο, ότι πρέπει να 'ναι άτεγκτος – μια αριστοκρατική απαίτηση άλλωστε,

η οποία μάλιστα συχνά χρησιμοποιείται εναντίον του λαού για να τον ψέξει, να τον ταπεινώσει, να τον κάνει να αισθανθεί ένοχος που δεν είναι ισόθεος.

Επιπροσθέτως πιστεύω ότι εκείνο που κάνει (αστική έστω) δημοκρατία ανθρώπινο πολίτευμα, είναι το γεγονός ότι διαθέτει κάποιον χώρο και για τους «κλεφτοκοτάδες», μια λελογισμένη δηλαδή παθολογία που κάνει το πολίτευμα υποφερτό.

Μιλώ για λελογισμένη παθολογία κι όχι για τη διαφθορά, την οποίαν εξάλλου γεννούν ακριβώς εκείνοι οι (ήδη διεφθαρμένοι) Δυνατοί που (αφού εκμαυλίσουν τον λαό) τον μέμφονται ύστερα για «χαμηλή διαφθορά»…

Ο λαός εκφράζεται ως ένα ενιαίο σώμα στις εκλογές, αλλά ενιαίο σώμα δεν είναι – χωρίζεται σε τάξεις. Και ακριβώς εκ του γεγονότος ότι ο λαός δεν ψηφίζει συνήθως με βάση την ταξική του θέση, αλλά τις ταξικές του προσδοκίες (φερ' ειπείν να διορίσει ο εργάτης τον γιο του στο δημόσιο), ανοίγεται ο χώρος για τις κυρίαρχες αστικές κυρίως ελίτ προς άγρευσιν κομματικής πελατείας.

Με συγχωρείτε για αυτήν την ίσως σχοινοτενή εισαγωγή, αλλά ήθελα να ξεκαθαρίσω τη θέση μου, ώστε να φανεί από ποιαν οπτική γωνία βλέποντας, θα κάνω την κριτική μου στους 200.000 συμπατριώτες μας που πήγαν και (υπερ)ψήφισαν Μπενύτο την περασμένη Κυριακή.

Εν πρώτοις δεν ήταν 200.000! 200.000 λέει ότι ήταν ο κ. Τσουκάτος.

Θα μπορούσαν να είναι και 400.000! Μήπως υπήρξε κάποιος μηχανισμός (εκλογικοί κατάλογοι, παρατηρητές) ή ό,τι άλλο που θα μας διαβεβαίωνε για του αριθμού το αληθές;

Οχι! Μόνον ο λόγος του κ. Τσουκάτου!

Θα μου πείτε ότι ο λόγος του κ. Τσουκάτου είναι συμβόλαιο (με την Ιστορία, τη Ζήμενς και τα βαλιτσάκια) – να το δεχθώ.

Να δεχθώ όμως και την επιστροφή Τσουκάτου;

Ετσι απλά! Σαν να μην έτρεξε τίποτα;

Αλλά σε αυτό ακριβώς το φαινόμενο εδράζεται το «αρχίζουμε» του Μπενύτο. Αρχίζουμε πώς;

Με την ίδια παθολογία; Με την ίδια ανεξιλέωτη σαπίλα! Με την ίδια ακατάσχετη μπουρδολογία (να ομιλεί δηλαδή εκτός των άλλων και για τον εαυτόν του ο κ. Βενιζέλος ως να ήταν τουλάχιστον ο Ναζωραίος αυτοπροσώπως);

«Είμαι ευαίσθητος!»

«Είμαι με το βιομηχανικό προλεταριάτο», να δηλώνει αναίσχυντα ο άνθρωπος που πήγε τον μισθό στα 420 ευρώ (για να τον πάνε τα συνεταιράκια του στα 300 κι ακόμα παρακάτω).

 Ή μήπως με ένα «συγγνώμη» καθαρίζει ο κ. Βενιζέλος όλην την κόπρο του Αυγείου που αυτός και το κόμμα του μαζί με τη Ν.Δ. επεσώρευσαν στη χώρα; Αλλά, αν ο Μπενύτο είναι ένα ανδρείκελο της Τρόικας κι ένα κατάλοιπο του ανεξιλέωτου ΠΑΣΟΚικού παρελθόντος, αυτοί που τον ψήφισαν τι είναι;

Κατ' αρχήν είναι πολίτες-μαϊμού! Οχι ένεκεν της απροσδιοριστίας του αριθμού τους

– αλήθεια αν ψήφισαν 250.000 πολίτες (διότι όσον οι ώρες, ο αριθμός τους ανέρχεται), ας μας δείξουν τις 500.000 ευρώ που εισέπραξαν –

– όχι τις αποδείξεις διότι ως καλοί ΠΑΣΟΚοι, αποδείξεις δεν έκοψαν – Πολίτες-μαϊμού λοιπόν, όχι ένεκεν της αριθμητικής απροσδιοριστίας, αλλά διότι με τη συμμετοχή τους σε αυτήν τη φάρσα ευτέλισαν για μιαν ακόμα φορά τη δημοκρατίαψηφίζοντας έναν μόνον υποψήφιο  με ποσοστό μονοκράτορα.

Αθλιότητες!

Κι αυτό είναι το τραγικό: ότι οι συμπολίτες μας αυτοί που υποβαθμίζουν τον εαυτόν τους συμμετέχοντας, άλλοι από ιδιοτέλεια κι άλλοι από ιδεολογία σε μια φάρσα που βλάπτει τη δημοκρατία επειδή την καθιστά γελοία (έστω στα ίδια τα εαυτών μέτρα) κι επειδή βασίζεται σε ένα σχήμα όχι μόνον πνιγμένο στις αμαρτίες του παρελθόντος, αλλά που του εξασφαλίζει περαιτέρω «ασυλία», τουλάχιστον στον βαθμό που οι αμετανόητοι υπερψηφίζουν τους ατιμώρητους.

Το ΠΑΣΟΚ, κατά τη γνώμη μου, τώρα μπαίνει κι όχι πριν, στην πιο αισχρή του περίοδο με τον πιο παρακμιακό τρόπο. Διότι όσο δεν λύνονται οι λογαριασμοί με το παρελθόν οι μόνοι λογαριασμοί που θα έχουν αξία στις τάξεις του, είναι οι λογαριασμοί των τραπεζών.

 Όχι! Για μένα, αυτός που πήγε χθες και ψήφισε νομιμοποιώντας μιαν ακόμα αισχρότητα, δεν είναι ο φίλος μου ο ΠΑΣΟΚος της διπλανής πόρτας, αλλά ο συνένοχος στο κόψιμο των μισθών φερ' ειπείν (και του δικού του μισθού βεβαίως) είτε διότι ιδιοτελώς άλλα προφυλάσσει ή εις άλλα ελπίζει, είτε διότι είναι βλαξ.

Έτσι λοιπόν, με βάση όσα σας εξέθεσα στον πρόλογο, αυτή μου η κριτική για ιδιοτέλεια ή βλακεία των πολιτών-μαϊμού, δεν είναι κριτική αφ' υψηλού, αλλά απ' τα χαμηλά απ' τα έσχατα, απ' τον πάτο του Καιάδα, όπου μας έστειλαν όλους (ακόμα και τα παιδιά τους κι ας μην το καταλαβαίνουν) αυτοί οι πρόθυμοι της φάρσας, της παράνοιας, της ατιμωρησίας κι, εν τέλει, της ανελευθερίας…

Αυτοί οι ευτελείς ιδιοτελείς

ΠΗΓΗ: Πρώτη καταχώρηση: 20/03/2012, http://www.enikos.gr/stathis/24974,Anexilewth_Sapila!.html

ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΔΟΚΑΠΗΛΕΙΑ

Του Απόστολου Παπαδημητρίου

            Πολύς ο λόγος γύρω από την έξαρση της εγκληματικότητας σύμφωνα με ανακοίνωση της αστυνομίας της χώρας. Τα ΜΜΕ βρήκαν επίκαιρο θέμα προς σχολιασμό, καθώς το ιστορικό κέντρο της πρωτεύουσας έχει μετατραπεί σε γκέτο. Οι καλεσμένοι επιλέγονται, κατά κανόνα, ώστε να σχηματίζεται «εκρηκτικό μείγμα» με την προσδοκία αύξησης της τηλεθέασης. Οι πασίγνωστες πλέον θέσεις επαναλαμβάνονται όπως και οι καυγάδες, αληθείς ή «στημένοι», και η χώρα πορεύεται προς το χάος όχι πλέον μόνο οικονομικό.

             Οι εθναμύντορες του παρελθόντος και πατριώτες του δεξιού και κεντρώου χώρου έχουν από την μεταπολίτευση ενδυθεί τον μανδύα του κοσμοπολίτικου διεθνισμού αστικού τύπου. Αυτοί επέτυχαν, επικουρούμενοι από την αστίζουσα αριστερά, να ποινικοποιηθεί η αγάπη προς την πατρίδα και να ταυτιστεί το περιεχόμενο των όρων πατριώτης και εθνικιστής. Αυτοί σε σειρά συνεδρίων υποστήριξαν τις θέσεις της «νέας τάξης πραγμάτων» θεωρώντας ότι με την μετανάστευση επιλύεται κατά τρόπο ικανοποιητικό το οξύ δημογραφικό πρόβλημα των γηρασμένων δυτικών κοινωνιών. Αυτοί πρόβαλαν σε συγχορδία με το φάσμα της αριστεράς το ιδεολόγημα της πολυπολιτισμικής κοινωνίας. Αυτοί ασκούντες την εξουσία εξασφάλισαν υπερκέρδη στους «ημετέρους» απασχολούντες μετανάστες χωρίς άδεια εργασίας στη χώρα μας, στηρίζοντας τις ελπίδες προς διατήρηση της ανταγωνιστικότητας των εγχωρίων επιχειρήσεων στην εκμετάλλευση των «ξένων».

Σήμερα δρέπουμε τους καρπούς της αφροσύνης να στηρίζουμε το δόγμα του «πολιτικά ορθού». Η οικονομία μας καταρρέει διασωληνωμένη στο σύστημα παροχής βοήθειας των δημίων μας, που με χαρά θα τερματίσουν την τεχνική υποστήριξη, όταν θα τους έχουμε παραδώσει τα πάντα. Η ανεργία ορθώνεται ως τέρας απειλώντας γηγενείς και μετανάστες, που δεν έχουν ακόμη λόγους να επιστρέψουν στις χώρες τους, αφού εδώ επιβιώνουν, έστω και αν αναζητούν τον επιούσιο άρτο στα δοχεία απορριμμάτων! Υπό τις συνθήκες αυτές η αύξηση της εγκληματικότητας είναι αναμενόμενη κατάληξη. Θύματα της έξαρσης της παραβατικότητας είναι τα λαϊκά και μεσοαστικά στρώματα που κατοικούν σε περιοχές που έχουν κατακλυσθεί από μετανάστες. Η διάπραξη κλοπής ή ληστείας εκεί είναι κατά πολύ πιο εύκολη λόγω γειτνίασης θύτη και θύματος και πλημμελούς αστυνομικής επιτήρησης. Μείζον θέμα θα καταστεί συν τω χρόνω η σύγκρουση των πολιτισμών, την οποία δεν ανέμεναν οι άφρονες και αλαζόνες δυτικοί. Θεωρούσαν δεδομένη την αφομοίωση των μεταναστών το αργότερο κατά την τρίτη γενιά αυτών! Η δυναμική παρέμβαση, ιδιαίτερα πιστών του ισλάμ, αναγκάζει τους «νεοεποχίτες» να «μασούν» πλέον τα λόγια τους για τις πολυπολιτισμικές κοινωνίες.

            Η αριστερά των ποικίλων αποχρώσεων σταθερά προσκολλημένη στο διεθνιστικό δόγμα, που θέλει τους λαούς ενωμένους υπό τον προλεταριακό διεθνισμό, θεωρούσε και θεωρεί ακόμη τις πατρίδες εμπόδιο για την πραγματοποίηση αυτού του «φιλοδόξου» οράματος. Οι οπαδοί της λαμβάνουν άκριτα θέση σε κάθε περίπτωση υπέρ των μεταναστών, καταγγέλλουν όλους τους εκφράζοντες διαμαρτυρία ή, έστω, ανησυχία για τα συμβαίνοντα ως ρατσιστές και αδιαφορούν για τις όποιες επιπτώσεις από την αθρόα είσοδο νέων μεταναστών στη χώρα μας (10.000 κατά μήνα). Παράλληλα εκδηλώνουν την ανησυχία τους για τα οφέλη που αποκομίζουν πολιτικά σχήματα που εμφορούνται από ολοκληρωτικές ιδεολογίες στις περιοχές που οι γηγενείς αισθάνονται πλέον έντονη την ανασφάλεια. Δεν θα γράψω ότι οι οπαδοί αυτών υποκατέστησαν τους καπηλευθέντες κατά το παρελθόν τον πατριωτισμό των Ελλήνων. Αυτοί μπορεί πράγματι να αγαπούν την πατρίδα τους, όπως πολλοί που τυφλά υπηρέτησαν το παρανοϊκό όραμα του Χίτλερ! Το πρόβλημά τους είναι ότι αγνοούν τι είναι η αγάπη, γι' αυτό και μίσος μόνο μπορούν να εκδηλώσουν κατά των θυμάτων της απληστίας των ισχυρών του πλανήτη. Ούτε οι ασκούντες την εξουσία αστοί κατήγοροι, που μετρούν τις απώλειες σε ψήφους, ούτε οι μαρξιστές κατήγοροι που ρίχνουν τη μομφή στους απλούς υποστηρικτές των σχημάτων αυτών δικαιούνται να εμφανίζονται ως τιμητές, διότι είναι υπεύθυνοι για το δράμα που βιώνουμε ως λαός. Ας δούμε το όλο θέμα από άλλη σκοπιά.

            Το φαινόμενο μετανάστευση είναι σύμφυτο με τον άνθρωπο. Σε προγενέστερες εποχές μετανάστευαν φύλα ομαδικά υπό ισχυρό ηγεμόνα προς κατάκτηση ζωτικού χώρου. Αυτούς οι δυτικοί, που έγραψαν την ιστορία, τους αποκάλεσαν βαρβάρους, γιατί λεηλάτησαν και ρήμαξαν τις κατακτηθείσες περιοχές. Ο δικός μας Καβάφης είδε το θέμα κάπως διαφορετικά στο γνωστό του ποίημα «Οι βάρβαροι», του οποίου οι τελευταίοι στίχοι είναι:

«Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους.
 Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις.»

            Σε νεότερες εποχές η μετανάστευση έλαβε πολύ διαφορετική μορφή. Οι «βάρβαροι» υποχώρησαν μπροστά στην «εκπολιτιστική ορμή» των δυτικών, οποίοι κατέκτησαν ολόκληρο τον πλανήτη θεωρώντας ανεπαρκή τον ζωτικό χώρο που διέθεταν κατά το τέλος του φεουδαλικού Μεσαίωνα. Αφάνισαν τους Ινδιάνους της Αμερικής, εξανδραπόδισαν τους ιθαγενείς της Αφρικής και τους κατατυράννισαν ως δούλους στις φυτείες, πριν διαπιστώσουν ότι ήσαν πιο χρήσιμοι στις βιομηχανίες τους. Τότε βρέθηκαν σε αμηχανία, καθώς οι πρώην δούλοι δεν έφθαναν. Οι βιομήχανοι εξασφάλισαν εργατικά χέρια από τις φτωχές ή τις τυχοδιωκτικές περιοχές της Ευρώπης. Έτσι σχηματίστηκε το πολυεθνικό μωσαϊκό των ΗΠΑ, μέσω του οποίου οι ισχυροί του χρήματος καταδυναστεύουν σήμερα τον πλανήτη. Το ίδιο επαναλήφθηκε αργότερα στην Αυστραλία. Τέλος ήρθε και η σειρά της Ευρώπης, τόσο της Γερμανίας, όσο και των πρώην αποικιοκρατικών χωρών. Η άφρων πολιτική των χωρών αυτών στην υπηρεσία του κεφαλαίου είχε οδηγήσει σε αιματηρούς πολέμους και σε τρομακτική έλλειψη εργατικών χεριών μετά τον τερματισμό αυτών. Σ' όλες αυτές τις μεταναστεύσεις λάβαμε μέρος μαζί με άλλους συμφοριασμένους, των οποίων οι χώρες λεηλατήθηκαν. Και έρχονται οι τυφλωμένοι υπέρμαχοι δήθεν των μεταναστών να καταγγείλουν τον ελληνικό λαό για τη συμπεριφορά του, καθώς λησμόνησε ότι έφαγαν ψωμί οι πρόγονοί του μετανάστες. Ναι όντως έφαγαν ψωμί. Ποιος όμως θα γράψει πόσο πικρό ήταν το ψωμί εκείνο; Ποιος θα παρουσιάσει πέρα από τις νύφες, που θεωρήσαμε σημαντικό θέμα, την άθλια υποδοχή στις χώρες προορισμού, την φρικτή εκμετάλλευση, τον έκδηλο ρατσισμό;

            Όταν η αποικιοκρατία τερματίστηκε με την παραχώρηση ανεξαρτησίας στις πρώην αποικίες, άρχισε νέα περίοδος εκμετάλλευσης των λαών. Καταλήστευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών μέσω δοτών κυβερνήσεων, εκλεγμένων ή μη, εξαναγκασμός σε εξοπλισμούς για να παχύνεται η βιομηχανία όπλων και πολεμικές συρράξεις για να μη μένουν «αναξιοποίητοι» οι εξοπλισμοί έχουν σημαδέψει την εποχή της μεγαλύτερης βαρβαρότητας που γνώρισε ο πλανήτης. Το θλιβερό, μάλλον τραγικό, είναι ότι ανήκουμε πλέον και εμείς στη χωρία των εγκληματικών χωρών που σπέρνουν τον όλεθρο στους καταφρονεμένους λαούς. Ουδείς, μένων αδιάφορος για το δράμα των λαών, έχει το δικαίωμα να θέτει το ερώτημα: «Τι θέλουν οι ξένοι στη χώρα μας;». Πόσοι θέσαμε το ερώτημα: «Τι θέλουν άνδρες του ελληνικού στρατού στο Αφγανιστάν, έστω και σε βοηθητικές υπηρεσίες;». Πόσοι γνωρίζουμε το δράμα των λαών και πόσοι καταγγείλαμε επεμβάσεις νατοϊκών στρατευμάτων απανταχού της γης; Σήμερα τη αθρόα μετανάστευση επιβάλλει η ερήμωση πλείστων όσων χωρών από την εκμετάλλευση και τη βία που οι ισχυροί ασκούν άπληστοι για κέρδη. Ο μετανάστης δεν αναζητεί πλέον τον «παράδεισο», που ενδεχομένως και να του τάζουν τα οργανωμένα κέντρα προώθησης λαθρομεταναστών. Από την «κόλαση» της πατρίδας του, θέλει να ξεφύγει. Και εμείς αντί να καταγγείλουμε τον νεοβαρβαρισμό συνοδοιπορούμε με τους ολετήρες του πλανήτη και αντιμαχόμαστε για την τύχη των αποκλήρων που χτυπούν τη θύρα μας. Τη θύρα, στην οποία τους οδηγούν οι οικονομικά ισχυροί εφοδιάζοντας πολλούς από αυτούς με τα υπέρογκα ναύλα του λαθροταξιδίου. Και εδώ όλοι αυτοί παγιδεύονται, καθώς οι «εταίροι» μας φρόντισαν με συμφωνία (του Δουβλίνου) να μη παραχωρείται σ' αυτούς το ευρωπαϊκό κεκτημένο, να μένουν αυτοί μόνο στη χώρα υποδοχής τους! Και εμείς την αθλιότητα αυτή των βαρβάρων δεν τολμούμε να καταγγείλουμε. Ζητούμε μόνο να ενισχυθεί η Frontex, που μάλλον έχει αναλάβει το ρόλο στατιστκής υπηρεσίας, ή να στηθούν στον Έβρο τείχη! Άλλοι πάλι λέμε: Ελάτε, εδώ όλοι χωρούμε!  

            Επί τέλους θα σκεφθεί κανείς ελληνικά και συνάμα ανθρώπινα σ' αυτόν τον τόπο;

«ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ», 19-3-2012