Επιχείρηση:  «Τιμωρείστε την Ελλάδα»!

του ANDREAS WEHR*

Μετάφραση-απόδοση: ¨ΝΤΑΝΤΟΝ

 

Οι τίτλοι των εφημερίδων δεν θα μπορούσαν να είναι πιο δραματικοί. "Η Ελληνική Μιζέρια" (Φράνκφουρτερ Αλλγκεμάϊνε-7/1/10 ) , "Δυναμίτης στην Νομισματική Ένωση" (επίσης "Φ.Α."-29/1/10), "Απεταθρώθει στην Μεσόγειο" (Ντη-Τσάϊτ-14/1/10 ), "Τερατώδες Έλλειμμα" (Ντερ Σπήγκελ-Διαδυκτίου-5/12/09 ), "Η πιστωτική κρίση οξύνεται" (επίσης "Φ.Α"-29/1/10).
Όλα τα σχετικά δημοσιεύματα μιλούν για τα "παραποιημένα στατιστικά στοιχεία της Ελλάδας", για "αυξημένα επιτόκια κινδύνου", για ένα "Bail-out" ("αποκοπή" ), για μια προεξέχουσα – ειδική- αντιμετώπιση του χειροδεμένου και ανήμπορου οφειλέτη (την Ελλάδα) από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Τι αληθεύει από όλα αυτά; Περι τίνος πρόκειται; Είναι η Ελλάδα, η οποία εκτός των άλλων είναι μέλος της Ε.Ε. και της Νομισματικής Ένωσης, ένα αποτυχημένο κράτος ("faile state");

Και βέβαια όχι. Απειλείται, βρίσκεται υπό πτώχευση; Ούτε αυτό συμβαίνει. Το Δημόσιο Χρέος της Ελλάδας συμβαίνει να είναι υψηλό, υπερβαίνει το 113 % του Α.Ε.Π. της , όμως ακόμα μεγαλύτερο είναι το σχετικό χρέος της Ιταλίας (115 % του Α.Ε.Π.) και της Ισλανδίας (η οποία πιέζει για να εισέλθει στην Ευρωπαϊκή Ζώνη) ανέρχεται στο 118 %. Το Δημόσιο Χρέος του Βελγίου είχε ανέλθει το 1993 στο 140 % του Α.Ε.Π., χωρίς να της απαιτηθεί να κηρύξει "πτώχευση".

Εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης μάλιστα συναντάμε πολύ μεγαλύτερα Κρατικά -Δημόσια Χρέη, όπως είναι αυτό της Ιαπωνίας το οποίο ανέρχεται στο 189,6 % του Εθνικού της Εισοδήματος. Συνεπώς δεν μπορούμε να μιλάμε  σήμερα για έναν ενδεχόμενο κίνδυνο πτώχευσης της Ελλάδας.

Το αποδεικνύει και το γεγονός ότι μόλις στις 26 Ιανουαρίου 2010 πέτυχε να δανειστεί 8 δις Ευρώ. Και βέβαια οι ενδιαφερόμενοι (σ.σ.μ. το Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Σύστημα) δεν είχαν κανέναν ενδοιασμό για να προχωρήσουν σε αυτόν τον δανεισμό. Αντίθετα μάλιστα, ήταν διατεθειμένοι να προσφέρουν το τριπλάσιο ποσό (βλέπε "F.A.Z." – 29/1/10 . Για τον ίδιο λόγο δεν δυσκολεύονται να ικανοποιήσουν ένα νέο προγραμματιζόμενο από την Ελλάδα δάνειο, ύψους 5 δις Ευρώ.

Για παράδειγμα,  διαφορετικά φαίνεται να είναι τα πράγματα για την "πιστοληπτική ικανότητα" της Λετονίας. Τελευταία αποφασίστηκε να αναβληθούν τα προβλεπόμενα σχέδια της για την σύναψη ενός Κρατικού Δάνειου. Η Λετονία βρίσκεται εκτός "Ευρωπαϊκής Νομισματικής Ζώνης", η Ελλάδα όμως εντός.

Μήπως σημαίνει το γεγονός αυτό ότι η Ελλάδα "θέτει σε κίνδυνο το κοινό νόμισμα του Ευρώ"; Μήπως θα ήταν καλλίτερο να εγκαταλείψει την "Ευρωπαϊκή-Νομισματική-Ζώνη";
 Τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα μας λένε πως η Ελλάδα δεν διαθέτει το απαιτούμενο "ειδικό οικονομικό βάρος" για να μπορέσει να βλάψει το Ευρώ.
 Αυτό γίνεται περισσότερο αντιληπτό εάν εξετάσει κανείς τους απόλυτους αριθμούς.
Το Ελληνικό Δημόσιο Έλλειμμα, ύψους 406 εκατομμυρίων δολαρίων, το υπερβαίνουν, σε σημαντικό βαθμό, κυρίως η Ισπανία ( 695 εκατομμύρια ) και η Ιταλία με ένα χρέος των 2.062 εκατομμυρίων δολαρίων.

Ακόμα και εάν συμβαίνει να αυξάνεται, στο ελάχιστο, ο "Γενικός Δανεισμός" της Ευρώ-Ζώνης, με τα αυξανόμενα ελλείμματα της Ελλάδας, η πραγματικότητα δείχνει ότι η υπάρχουσα δυναμική "Συνολικής Χρέωσης" της Ευρώ-Ζώνης  παραμένει σε  καλά επίπεδα αντιμετώπισης και διόρθωσης ("moderat").

Το 2009 το χρέος της  αυξήθηκε κατά 6 %, γεγονός που αποκλίνει, στο διπλάσιο από το ανώτατο όριο (3 %) που έχει θέση, βάση Συμφωνίας, η Ε.Ε., Όμως δεν πρέπει να παραβλέπουμε το γεγονός πως το 2009 ήταν το χειρότερο έτος της Διεθνούς οικονομικής κρίσης. Όπως επίσης και το γεγονός ότι διατέθηκαν τεράστια πακέτα " Οικονομικής Διάσωσης-Ενίσχυσης των Τραπεζών" και δρομολογήθηκαν πολύ ακριβά – πέρα του φυσιολογικού οικονομικού κόστους και των πραγματικών αναγκών – προγράμματα "ανάκαμψης της οικονομίας".

Παράλληλα υπήρξε στασιμότητα ή μείωση στην είσπραξη των φορολογικών οικονομικών πόρων. Με ένα "Γενικό Δανεισμό" στο ύψος του 6 % μπορούμε να πούμε πως η Εύρω-Ζώνη βρίσκεται, συγκριτικά σε Παγκόσμιο Επίπεδο, ακόμα σε μια καλή κατάσταση.

Το 2010 το Δημόσιο έλλειμμα των Η.Π..Α. ανέρχεται στο 10 % και σε χώρες, όπως στην Ιαπωνία και την Αγγλία, υπερβαίνει κατά πολύ αυτό της Ευρώ-Ζώνης. Συνεπώς δεν υπάρχει καμία αιτία για την πρόκληση πανικού στις Βρυξέλλες.

 

Για ποιους λόγους λοιπόν προκλήθηκε όλη αυτή η φιλολογία και η διαμάχη  για την Ελλάδα; Πίσω από τις συγκεκριμένες εκδηλώσεις υπάρχει πολιτική σκοπιμότητα. Πρόκειται για την προσπάθεια επιβολής "πάση θυσία", και ανεξαρτήτου κόστους και συνεπειών, του "Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης",  με όλες τις προβλεπόμενες εντολές – προδιαγραφές  και κυρώσεις.

Κυρίως για την επιβολή όλων των μέτρων του "Συμφώνου Σταθερότητας",  όπως το οραματίσθηκαν οι αρχικοί του εμπνευστές, δηλαδή ο πολιτικός κόσμος – το πολιτικό κατεστημένο – της Γερμανίας και οι Γερμανοί τραπεζίτες, οι όποιοι επιμένουν να το διατηρήσουν – απαρέγκλιτα.

Σήμερα επίσης μέσα στην Ευρωπαϊκή ‘Ένωση παίζεται και ένα παιχνίδι διασφάλισης της πολιτικής επικυριαρχίας- πρωτοκαθεδρίας.

Ο "Κεντρικός Πυρήνας" της Ε.Ε., συσπειρωμένος γύρω από την Γερμανία, πυρήνας που – παρά την παρούσα οικονομική κρίση – διαθέτει ακόμα "Νομισματική-Οικονομικό-Πολιτική-Σταθερότητα",  θέλει να κρατήσει την εξασθενημένη Ευρωπαϊκή Περιφέρεια, την Ιρλανδία, Πορτογαλία, την Ισπανία, την Ιταλία και βέβαια την Ελλάδα, στην "δική του χαραγμένη πορεία και γραμμή".

Για τους λόγους αυτούς υποβαθμίζεται σήμερα συστηματικά η Ελλάδα. Στον "πίνακα των ανακοινώσεων" έχει αναρτηθεί η "επαπειλούμενη κρατική πτώχευση της". Η Ελλάδα ενδείκνυται, όσο καμία άλλη χώρα στον κόσμο, για την διεξαγωγή μιας «Επιχείρηση Τιμωρίας».

Εξ  αρχής την θεωρούσαν σαν ένα "ανάγωγο παιδί", μάλιστα και σαν ένα "νόθο παιδί"  της Ευρώ-Ζώνης. Κανονικά δεν θα έπρεπε να συμμετάσχει σε αυτήν, όταν ήδη το 2001 με την είσοδο της είχε παραποιήσει τα οικονομικά στατιστικά της στοιχεία.

Βέβαια τα αντίστοιχα στοιχεία είχε παραποιήσει και η Ιταλία. Μόνο που με το Συνιδρυτικό αυτό μέλος της Ε.Ε. (σ.σ. την Ιταλία) δεν μπορεί να συμπεριφέρεται κανείς με τέτοιον αχαλίνωτο τρόπο όπως συμπεριφέρεται απέναντι στην Ελλάδα. Με τελείως διαφορετικό τρόπο την αντιμετωπίζουν.

Ο κ. Otmar Issing, πρώην Διευθύνων Οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, είχε δηλώσει σχετικά:

"… καμία άλλη χώρα εκτός από την Ελλάδα δεν κατάφερε να αντλήσει, στην διάρκεια πολλών χρόνων, τόσα μεγάλα οφέλη από την Νομισματική Ευρωπαϊκή Ένωση και παράλληλα να παραβιάζει, τόσο πολύ, τους "Κοινούς Κανονισμούς".

Στην εικόνα αυτή βοήθησε και το γεγονός ότι μετά από την κυβερνητική αλλαγή στην Αθήνα τον Οκτώμβρη του 2009 , από τους Συντηρητικούς στους Σοσιαλδημοκράτες, εμφάνισαν ξαφνικά τελείως νέα στοιχεία για το πραγματικό χρέος της χώρας.

Οι απερχόμενοι – εκλογικά ηττημένοι Συντηρητικοί- είχαν υπολογίσει τα υπαρκτά ελλείμματα «προς τα κάτω», για να κερδίσουν τις εκλογές.
Η νέα κυβέρνηση διόρθωσε στις 21 Οκτωβρίου 2009 τους αριθμούς. Σύμφωνα με αυτά , για το έτος 2008 το έλλειμμα διαπιστώθηκε στο 7,7  % και όχι στο 5,5 του Α.Ε.Π. Ακόμα μεγαλύτερη ανησυχία – δυσφορία (προκάλεσαν οι αναγωγές  για το 2009: Πρόκειται για ένα έλλειμμα της τάξεως του 12,5 % και όχι του 3,7 του Α.Ε.Π.

Αμέσως ακολούθησε η επίσκεψη στην Ελλάδα μιας "Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων", εντεταλμένης από την "Ευρωπαϊκή Επιτροπή", για να ελέγξει τις Ελληνικές στατιστικές υπηρεσίες. Το "πόρισμά τους" κατέληξε σε καταστροφικές διαπιστώσεις. 

 

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΩΝ ΥΠΟΚΡΙΤΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Έκτοτε,  το κύμα αγανάκτησης των υπόλοιπων Χωρών-Μελών της Ε.Ε. ξεπέρασε τα όρια. Οι πιο επιεικείς χαρακτηρισμοί που ακούσθηκαν ήταν "Ο Έλληνας Σπάταλος" ("Οικονομία της Κακοδιαχείρισης").

Με οξύτατους τόνους καταγγέλλονται η "Πελατειακή Οικονομία της Ελλάδας", η "Φοροδιαφυγή", η "Διαφθορά" και η κακοδιαχείριση οικονομικών πόρων.

Και βέβαια δεν υπάρχει καμία ανάγκη να ωραιοποιήσει κανείς την συμπεριφορά της κυρίαρχης πολιτικής τάξης στην Ελλάδα. Είναι η ίδια η Αριστερά, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ελλάδας (Κ.Κ.Ε.), και ο κομματικός συνασπισμός των δυνάμεων της σοσιαλιστικής αριστεράς (ΣΥΡΙΖΑ ) που καταγγέλλουν εδώ και χρόνια τις συνθήκες αυτές.

Στην παρούσα κατάσταση μπορεί κανείς να διαπιστώσει ότι οι προνομιούχοι δεν καταβάλουν σχεδόν καθόλου φόρους και ότι ο παρακρατημένος από τους επιχειρηματίες Φ.Π.Α. ( που δεν αποδίδεται) ξεπερνά το 30 %,  ενώ στην υπόλοιπη Ε.Ε. το ποσοστό αυτό ανέρχεται "μόνο" στο 12 %! Επίσης το συνολικό ποσό της Φοροδιαφυγής στην Ελλάδα υπολογίζεται σε 30 δισεκατομμύρια Ευρώ  ετησίως. 

Και όμως, όλα αυτά τα δεδομένα μέχρι σήμερα δεν ενοχλούσαν κανέναν στις Βρυξέλλες ή στο Βερολίνο, όπως το ίδιο ακριβώς δεν ενοχλούσε η μεταχείριση των αιτούντων πολιτικό άσυλο, οι απαράδεκτα χαμηλοί μισθοί και το απαξιωμένο – αποσαθρωμένο  εκπαιδευτικό σύστημα που οδηγεί τους φοιτητές στην εξέγερση.

Ο Ελληνικός καπιταλισμός είναι τόσο σάπιος και παρασιτικός, όσο είναι και στις  άλλες χώρες του κόσμου.

Ας ανακαλέσουμε  στην μνήμη μας τις προσπάθειες χειραγώγησης της Δικαιοσύνης  στην Ιταλία,  με σκοπό να μην έλθουν στην επιφάνεια οι σκοτεινές επιχειρηματικές δραστηριότητες του Μπερλουσκόνι, του πιο πλούσιου ανθρώπου της χώρας.

Ας σκεφτούμε τα λαδώματα πολιτικών όλων των κομμάτων στην Αγγλία ή τον Γάλλο πρόεδρο Σαρκοζί, ο οποίος συναναστρέφεται με όλους τους ισχυρούς που ασκούν επιρροή. Ας  σκεφτούμε και τις συνθήκες που ισχύουν στην ίδια την Γερμανία, οι οποίες προσομοιάζουν όλο και περισσότερο με τις συνθήκες της Ελλάδας.

Η πελατειακή οικονομία, η φοροδιαφυγή και η διαφθορά επεκτείνεται και στην Γερμανία. Και εδώ καταρρέουν οι υποδομές της χώρας. Όμως όχι, στην έδρα του κατηγορητηρίου, ενός Δικαστηρίου που συγκροτείται από  τη  " Συνέλευση των Υποκριτών", πρέπει να εμφανιστεί – ν' ανέβει- μόνο η Ελλάδα, "αυτός ο κατά – επανάληψη και υποτροπιάζων ψεύτης των στατιστικών στοιχείων-εγκληματίας" (Βλέπε "Financial-Times-Γερμανίας – 9/11/2009.

Με την ευκαιρία αυτή προσφέρεται μια καλή αφορμή για να αναλογιστούν το Γερμανικό κεφάλαιο και το Γερμανικό πολιτικό κατεστημένο τις ευθύνες τους για την Οικονομική Κρίση και στην Ελλάδα. 

Ο Heine Flassbeck σε άρθρο του στις "FINANCIAL-TIMES/ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ" (16/12/2009) ΣΥΣΧΕΤΙΣΕ ΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΕΞΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΕΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ! (σ.σ.μ. ο τονισμός δικός μας). 

Γερμανικές εταιρείες οδηγούν χωρίς έλεος στην καταστροφή του άλλους Ευρωπαίους ανταγωνιστές τους. Οι διατάξεις της Τελωνειακής Ένωσης και του Ελεύθερου Εμπορίου ανοίγουν διάπλατα τις πόρτες της Εσωτερικής Αγοράς όλων των Χωρών-Μελών της Ε.Ε. για το προβάδισμα του τεχνολογικά ανεπτυγμένου Γερμανικού κεφαλαίου και την κυριαρχία της Ευρωπαϊκής Αγοράς από τις Γερμανικές εξαγωγές, και όχι μόνο.

Ότι αποτελεί για την Γερμανική αγορά παραγωγικό "πλεόνασμα" και προωθείται στις εξαγωγές καταλήγει να αποτελεί για τις υπόλοιπες "εισαγωγικές χώρες" της Ευρώπης το  «έλλειμμα».

Η ανταγωνιστικότητα των οικονομιών της Ελλάδας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας υποχωρεί σταθερά. Τα "Ισοζυγία Πληρωμών τους", κυρίως το εμπορικό, είναι διαρκώς παθητικά. Εάν διέθεταν οι χώρες αυτές ακόμα το Εθνικό τους Νόμισμα θα είχαν προχωρήσει σήμερα στην "υποτίμηση του", ώστε οι εξαγωγές τους να καταστούν φτηνότερες και εισαγωγές τους ακριβότερες. Όπως έπραξαν πρόσφατα η Τσεχία και η Πολωνία. Σαν μέλη της Ευρώ-Ζώνης τους είναι αδύνατο να ασκήσουν αυτό το παλαιό δικαίωμα, είναι καθηλωμένοι μέσα σε μια παγίδα.

Οι Νέο-Φιλελεύθεροι τους συνιστούν σαν αντίδοτο να κάνουν κάτι άλλο: Να υλοποιήσουν μια "εσωτερική υποτίμηση", με άλλα λόγια να μειώσουν τους μισθούς και τις τιμές των προϊόντων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί απέναντι στην Ελλάδα δύο στόχους:

Α) Το υπάρχον Δημοσιοοικονομικό έλλειμμα θα πρέπει να υποχωρήσει – συμπιεστεί με την απορρύθμιση – κατάργηση του Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης και Προστασίας και τη Μείωση των Μισθών. Σαν παράδειγμα για μια αντίστοιχη πολιτική,  μας παραπέμπουν στην Ιρλανδία.

Στην χώρα αυτή ο Κρατικός Προϋπολογισμός μειώθηκε για το 2010 κατά τέσσερα δισεκατομμύρια Ευρώ. Οι δημόσιοι υπάλληλοι εισπράττουν ήδη κατά 15 % μειωμένους μισθούς. Οι κοινωνικές παροχές μειώθηκαν κατά 4%, οι παροχές για τα παιδιά κατά 10 %.

Η Σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση της Αθήνας έχει χαράξει ήδη την ίδια γραμμή. Πάγωσαν οι άνω των 2000 Ευρώ μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων και μειώθηκαν τα σχετικά επιδόματα κατά δέκα τοις εκατό. Το πιο αποφασιστικό βήμα – μέτρο εκκρεμεί ακόμα:

Πρόκειται να αυξηθούν σημαντικά τα "Συνταξιοδοτικά Όρια Ηλικίας" και να μειωθούν οι συντάξεις. Η υλοποίηση της σχετικής απόφασης δεν φαίνεται να αποτελεί μια εύκολη ενέργεια. Στο σημείο αυτό η Κυβέρνηση συναντά την Αντίσταση μάχιμων και έμπειρων – κομμουνιστικά καθοδηγούμενων – Συνδικάτων. Και σε αντίθεση με τα αντίστοιχα μέτρα, τα οποία δεν μπόρεσαν να αποτρέψουν οι Γερμανοί συνάδελφοι τους, οι Έλληνες πέτυχαν -ήδη δύο φορές- στο παρελθόν – να μην περάσει μια τέτοιου είδους "μεταρρύθμιση" στο συνταξιοδοτικό σύστημα.

Η σημερινή Διεθνής, Δημόσια και ΕΝΤΟΝΗ πίεση προς την νέα Ελληνική κυβέρνηση σκοπεύει και σε κάτι άλλο: "Να καλύψουν-ενδυναμώσουν ους Σοσιαλδημοκράτες στην προσπάθεια καταβαράθρωσης του "Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης". 

Β) Με το παράδειγμα της Ελλάδας,  η Ευρωπαϊκή Ένωση επιθυμεί να κάνει μια επίδειξη, για το πως σκέπτεται να αντιμετωπίζονται στο μέλλον οι χώρες που δεν ακλουθούν τις Οδηγίες των Βρυξελλών. Η κυβέρνηση των Αθηνών δεν πρόκειται- μόνο- να υποστεί, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες Διατάξεις του " Συμφώνου Σταθερότητας", όπως επίσης όλες οι 19 Χώρες-Μελή της Ε.Ε., την λεγόμενη αρχική "Διαδικασία Εξέτασης και Διαβούλευσης  για την Υπέρβαση του Δημοσιοοικονομικού Ελλείμματος ".

Για την Ελλάδα ο Επίτροπος Joaquin Almunia σκέφτηκε ένα ακόμα πιο "ειδικό" μέτρο: " …η κυβέρνηση της Αθήνας αδιαφόρησε τελείως για τις Συστάσεις που της κάναμε την Άνοιξη (σ.σ. 2008). Εξ αυτού του γεγονότος θα αυξηθεί το έλλειμμά της. Η Ελλάδα περνά ( σ.σ.μ. κατά κάποιο τρόπο αυτόματα στο "επόμενο στάδιο" ), τίθεται  υπό το "Καθεστώς της λεγόμενης "Καθυστέρησης και Έκτατης Ανάγκης" ("Im Verzug gesetzt", βλέπε "Frankfurter- Allgemeine"- 10/11/2009 )…". 

Ο σχολιαστής της "F..A." στην συνέχεια έδωσε την σωστή ερμηνεία της σχετικής – τελευταίας – δήλωσης Almunia, με την εξής παρατήρηση:

" Για τους λόγους αυτούς η Επιτροπή προτίθεται να δρομολογήσει μια στενή Δημοσιοοικονομική επιτήρηση της Ελλάδας,  τόσο αυστηρή όσο δεν είχε υπάρξει ποτέ άλλοτε (βλέπε "F.A.Z." 2/2/2010)".

Την Τετάρτη (3/2/) η Επιτροπή των Βρυξελλών ανακοίνωσε ήδη την λήψη συγκεκριμένων μέτρων με την πρόθεση να θέση τον Ελληνικό Κρατικό Προϋπολογισμό υπό τον- άμεσο- έλεγχο της Ε.Ε. 

Το λεγόμενο "Καθεστώς Καθυστέρησης-Έκτατης Ανάγκης" στο οποίο έχει υπαχθεί η Ελλάδα σημαίνει πως μια χώρα με "μεγάλο έλλειμμα" θα πρέπει να επιστρέψει " με ακόμα πιο γρήγορους ρυθμούς " (σε αντίθεση με τους άλλους "κανονικούς" παραβάτες) στο προβλεπόμενο από το "Σύμφωνο Σταθερότητας" ανώτατο σημείο του 3 %.

Για παράδειγμα, παρά το γεγονός ότι σήμερα η  Γαλλία έχει ένα έλλειμμα που ανέρχεται στο 7 % του Α.Ε.Π., της έχει δοθεί ένας άνετος χρόνος μέχρι το 2014 για να επιστρέψει στο  3%  (σχόλιο- σ.σ.μ., προφανώς επειδή δεν έχει ανακηρυχθεί από την Ε..Ε. ο "εταίρος και η γνωστή ΕΤΑΙΡΑ της Γερμανίας στο ειδικό "καθεστώς καθυστέρησης-εκτάκτου ανάγκης"), ενώ απαιτείται ταυτόχρονα από την κυβέρνηση της Αθήνας να πετύχει τον συγκεκριμένο στόχο με μεγαλύτερα άλματα μέσα στον συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα (σ.σ.μ. γεγονός που "πιέζει" την ελληνική κυβέρνηση για σκληρά και  δυσανάλογα επώδυνα μέτρα). Από το σημερινό 12,7 %  του Α.Ε.Π θα πρέπει η Ελλάδα να καταφέρει , μέσα σε τρία χρόνια (το 2012), να επιστρέψει στον "μαγικό αριθμό" του 3 %.

Αυτό είναι το πλάνο "πλοήγησης" που εισηγήθηκαν στην Αθήνα οι Βρυξέλλες: 

"… η Ανακοίνωση της Αθήνας για την λήψη ακόμα πιο αυστηρών μέτρων Δημοσιοοικονομικής λιτότητας (σ.σ.μ. εννοεί τα μέτρα που ανακοίνωσε την Τρίτη ο Γ. Παπανδρέου "διακαναλιακά") έγινε προφανώς υπό τις πιέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία είχε φροντίσει προηγουμένως να χαρακτηρίσει-ανεπίσημα – τα αναμενόμενα και "προαναγγελθέντα" – ημέρες πριν –  από την κυβέρνηση Παπανδρέου σαν "μέτρα-σοκ", ελάχιστα "φιλόδοξα" (σ.σ.μ., συνεπώς στις δηλώσεις του ο κ. Παπανδρέου προσπάθησε να είναι-ακόμα πιο καταθλιπτικός για τον ελληνικό λαό και πιο "γενναιόδωρα-φιλόδοξος" για τους Γκαουλάϊντερ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ) ". 

Ο στόχος που έθεσε η Ελληνική κυβέρνηση να μειώσει έλλειμμα στο 4 % του Α.Ε.Π. ξεπερνά τις προδιαγραφές που έθεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε όλες τις άλλες Χώρες-μέλη της Ε.Ε., στα πλαίσια του θεσμοθετημένου, από το "Σύμφωνο Σταθερότητας", "πρώτου σταδίου", δηλαδή του σταδίου της "Διαδικασίας-Συνεργασίας και Διαβούλευσης για την αντιμετώπιση των Ελλειμμάτων".

Μέχρι τώρα τα πιο σκληρά μέτρα λιτότητας τα είχε πάρει η Ιρλανδία με ένα στόχο ετήσιας μείωσης του ελλείμματος (με αρχή το 2010) κατά 2 % του Α.Ε.Π.              
Η πρόθεση της Ελλάδας να μειώσει το έλλειμμα, μέσα στο 2010-σε μια χρονιά που έτσι και αλλιώς αναμένεται να μειωθεί ακόμα περισσότερο  η παραγωγικότητα της Ελληνικής οικονομίας  κατά 4 %, οδηγεί με σιγουριά σε πλήρες αδιέξοδο και οικονομικό μαρασμό. Ένα γεγονός το οποίο -προφανέστατα- δεν απασχολεί και δεν ενδιαφέρει κανέναν στις Βρυξέλλες. Η αλήθεια είναι πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή γνωρίζει πολύ καλά πως οι βροντερές απειλές της για "Μέτρα Τιμωρίας" δύσκολα μπορούν να υλοποιηθούν, όπως και να επιβληθούν ποινές.

"Διαδικασίες Συζήτησης-Διαβούλευσης για την Αντιμετώπιση Δημοσιοοικονομικών Ελλειμμάτων" υπήρξαν για πολλές χώρες στην Ε.Ε.

Μέτρα- δράσεις όμως τιμωρίας, προστίμων και αντιποίνων  δεν πάρθηκαν ποτέ. Επίσης είναι πολύ δύσκολο να παρθούν και να εφαρμοστούν "άλλες μορφές τιμωρίας", που εισηγούνται ορισμένοι, όπως είναι η περιστολή των εκταμιεύσεων από τα Περιφερειακά και Διαρθρωτικά Ταμεία της Ένωσης.   Παρόλα αυτά οι "γνώσεις της γραμματικής" που κατέχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή   δεν τελειώνουν ποτέ. Για να "βάλει  σε τάξη- να πειθαρχήσει" την Ελλάδα βασίζεται στην βοήθεια των "Δυνατών Συμμάχων της".  Αυτοί είναι οι Χρηματοπιστωτικές – Χρηματιστηριακές Αγορές,  οι οποίοι σπεκουλάρουν-κερδοσκοπούν εδώ και μήνες ενάντια στην Ελλάδα.

Οι προσπάθειες αισχροκέρδειας των Συμμάχων αυτών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τρέφονται και συντηρούνται από τις φήμες και τις υποψίες για μια ενδεχόμενη "Πτώχευση της Ελλάδας" ή ακόμα για την ενδεχόμενη αποσύνθεση-διάσπαση της "Ευρώ-Ζώνης".

Στην προσπάθεια αυτή  διαπρέπουν ιδιαίτερα, τα Μ.Μ.Ε. των Η.Π.Α. και της Αγγλίας.  "…Οι Χρηματοπιστωτικές Αγορές αποτελούν ευαίσθητους καλούς δέκτες όλων των περιρρεόντων φημών που αφορούν ενδεχόμενες επιχειρήσεις σωτηρίας των Ελλήνων, ούτε μπορούν να παραβλέψουν την συζήτηση που διεξάγεται για την πιθανότητα αποκλεισμού της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Νομισματική Ένωση (βλέπε "F.A.Z" – 29/01/2010. Και εάν διαπιστωθεί ότι υπάρχει έλλειψη των απαιτούμενων "φημών", τότε ανακαλύπτουν οι ίδιες  οι "Αγορές", "στα πεταχτά", ορισμένες. Όπως έκανε τελευταία ο "ECONOMIST", ένα από τα γνωστά όργανα της "Αγοράς", στο ειδικό περιοδικό που εκδίδει με την ονομασία "EUROPEAN VOICE", "πληροφορώντας" την διεθνή κοινή γνώμη πως " Βρισκόμενη η Ελλάδα σε μια δεινή θέση αναγκάσθηκε να ζητήσει βοήθεια από τις κυβερνήσεις της Γαλλίας και της Γερμανίας". Μόλις διαψεύστηκε η φήμη αυτή, εμφανίσθηκε η ¨είδηση"  ότι " Αθήνα, μπροστά στις δυσκολίες της, έφτασε στο σημείο να ζητήσει βοήθεια από το Πεκίνο ". 

Η Κίνα διέψευσε αμέσως την είδηση με την οξυδερκή και τολμηρή παρατήρηση: " Ένας Οικονομολόγος δεν μπορεί ποτέ να συναινέσει στην αλλαγή – διαφοροποίηση από μία αβέβαιη περιουσιακή οικονομική τάξη (σημείωση αρχικού συντάκτη: εννοούσε τις Η.Π.Α.) προς μια ακόμα πιο αβέβαιη περιουσιακή οικονομική τάξη "(σ.σ.μ. προσωπικά δεν κατάλαβα το πραγματικό νόημα του Κινεζικού σχολίου, όπως το εντάσσει ο αρχικός συντάκτης σε αυτό το άρθρο. Ίσως να πρέπει να διαβάσει κανείς όλο το σχετικό δημοσίευμα των "Financial-Times/Γερμανίας της 29ης Γενάρη 2010, στο οποίο παραπέμπει ο συντάκτης). 

 

ΑΝΤΛΗΣΗ ΠΡΟΣΘΕΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΑΠΟΜΥΖΗΣΗΣ.

Βλέπουμε – αντιλαμβανόμαστε το ποιον εξυπηρετούν οι φιλολογίες για την αναμενόμενη πτώχευση της Ελλάδας. Οι συζητήσεις και οι φήμες αυτές προκαλούν αβεβαιότητα και φοβίες. Με αυτό τον τρόπο εκδιώκονται κεφάλαια που αναζητούν επενδύσεις, όπως γνωρίζουμε το κεφάλαιο τρέμει όπως ένα Ελάφι. Για να ξαναεπιστρέψει απαιτείται η προσφορά περισσότερης τροφής. Τι άλλο μπορεί να σημαίνει το άκουσμα για απαιτούμενους "μεγαλύτερους τόκους", για "μεγαλύτερες αποδώσεις σε περιπτώσεις κινδύνου";

Με την μέθοδο αυτή το Ελληνικό κράτος μπόρεσε τελικά να εξυπηρετήσει, στα τέλη του Γενάρη 2010, το εξωτερικό του χρέος, αλλά μόνο διότι υποχρεώθηκε να πληρώσει πολύ παραπάνω, απότι πληρώνουν τα Γερμανικά Ομόσπονδα Κρατίδια  για τον δανεισμό και την εξυπηρέτηση των χρεών τους: Απόσπασμα: "Οι -Πρόσθετοι Τόκοι Κινδύνου για τον Κρατικό Δανεισμό της Ελλάδας, ανήλθαν, σε σύγκριση με τους τόκους που καταβάλει η Γερμανική Ομοσπονδία για τον δανεισμό τους, στο ανώτερο τους σημείο, μετά από την ένταξη στο Ευρώ. Οι αποδόσεις, τα κέρδη, για Δάνεια δεκαετούς χρονικής διάρκειας αυξήθηκαν στο 7 % (βλέπε "Financial-Times/Γερμανίας"-29/01/2010). Οι "Επενδυτές"-Χρηματιστές αποδέχθηκαν με ευχαρίστηση το συγκεκριμένο κερδοσκοπικό δώρο. Για την θιγόμενη όμως Ελλάδα η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι θα πρέπει να καταβάλει για τον δανεισμό της, επιπλέον 250 εκατομμύρια δολάρια (σε σύγκριση με τους χαμηλότερους τόκους δανεισμού για τις άλλες Ευρωπαϊκές χώρες), τα οποία θα μπορούσαν να διατεθούν για έργα σε σχολεία, νοσοκομεία και οδικές υποδομές.

Το "ξεζούμισμα" επιπλέον κεφαλαίων (κερδών) προετοιμάσθηκε από την υποβάθμιση της δανειοληπτικής της αξιοπιστίας, την οποία ανέλαβαν να "εκτιμήσουν" τα τρία βασικότερα Πρακτορεία (σ.σ.μ., πρόκειται για "Πρακτορεία" στην κυριολεξία της λέξεως!) Αξιολόγησης των Η.Π.Α.
Ένα "μαγικό χέρι" οδήγησε τους πιστούς Δούλους των Αγορών (σ.σ.μ., αναφέρεται στους λεγόμενους "Οίκους Αξιολόγησης" ) στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα θα πρέπει να "εκπέσει" από την μέχρι τώρα καλή της πιστοληπτική αξιοπιστία. Συνεπώς γίνεται κατανοητό το γεγονός ότι οι Χρηματοπιστωτικές Αγορές συμβάλουν με τον τρόπο τους, γίνονται "αρωγός" στην προσπάθεια των Βρυξελλών να υποτάξει την Ελλάδα στον Ζυγό του λεγόμενου "Συμφώνου Σταθερότητας". Γι' αυτό και δεν πρέπει να μας εκπλήσσει το παρακάτω σχετικό σχόλιο (6/10/2009) των "Financial-Times/Γερμανίας": "οι Χρηματοπιστωτικές Αγορές – ΣΩΖΟΥΝ ΤΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ" 

Σε άλλη έκδοση της ίδιας εφημερίδας μας δόθηκε η ευκαιρία να διαβάσουμε επίσης πως: "…η Ελπίδα εξακολουθεί να βρίσκεται στην "Αγορά". Στον βαθμό που θα αυξηθούν οι πρόσθετοι "τόκοι επικινδυνότητας" για τον Κρατικό Δανεισμό της Ελλάδας, αυτός θα καταστεί ακριβότερος και κατά προέκταση η παραπέρα αναζήτηση πιστώσεων θα είναι μία μη προσφιλής ενέργεια. Τα υπόλοιπα κράτη της Ε..Ε. δεν θα πρέπει να υποσκάψουν την εξέλιξη αυτή με ανώφελες υποσχέσεις παροχής βοήθειας για το ξεπέρασμα της κρίσης…" 

 

ΔΗΛΩΣΗ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ OIKONOMIKHΣ ΠΤΩΧΕΥΣΗΣ-ANIKANOTHTAΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ  ΓΙΑ ΤΗΝ Ε.Ε.

Θα μπορούσε εύκολα να συντριβεί η Εξουσία των Χρηματοπιστωτικών Αγορών και να υποχωρήσουν οι λεγόμενοι "πρόσθετοι τόκοι κινδύνου" στο επίπεδο του Δανεισμού της Γερμανικής Ομοσπονδίας, εάν τα υπόλοιπα μέλη της Ευρώ-Ζώνης εξέφραζαν την επιθυμία για συμπαράσταση σε οποιοδήποτε μέλος τους βρεθεί προ δύσκολων οικονομικών συγκυριών. Θα αρκούσε γι΄αυτό μια ξεκάθαρη και απλή δήλωση τους "ότι σε περίπτωση κινδύνου αναλαμβάνουν την κάλυψη των χρεών ενός μέλους τους που θα συναντήσει δυσκολία αποπληρωμής".. Η ενέργεια αυτή θα έπρεπε να είναι "αυτονόητη", από την στιγμή που οι χώρες- μέλη της Ε.Ε. προχώρησαν στην Νομισματική Ένωση, καθιέρωσαν ένα "κοινό νόμισμα" και έκτοτε υποτίθεται πως αποτελούν μια "Κοινότητα με Κοινή Μοίρα" (σχόλιο – σ.σ.μ.: Ο Νέο-Γερμανικός Ρομαντισμός περιγράφει αυτή την κατάσταση της "κοινής μοίρας" με τον "συγκλονιστικό" όρο "SCHIKSALS-GEMEINSCHAFT", δηλαδή με άλλα λόγια, ή " όλοι μαζί θα ζήσουμε " ‘ή "όλοι μαζί θα πεθάνουμε". Μόνο που οι Γερμανοί, από "παράδοση" αναγνωρίζουν σαν "Κοινότητα-Gemeinschaft" – την "Γερμανική Λαϊκή  Εθνική Κοινότητα" ("VOLKS-GEMEINSCHAFT"). Χρέη άλλων  δεν αναλαμβάνουν, ακόμα και εάν τα έχουν δημιουργήσει με την πολιτική τους οι ίδιοι…).

Η "Ευρωπαϊκή Οικονομική και Νομισματική Ένωση" δεν συγκροτήθηκε με τον σκοπό της "κοινής μοίρας". Διαθέτει ένα κοινό νόμισμα , όμως η χάραξη της Οικονομικής και Χρηματοπιστωτικής πολιτικής ανήκει στην δικαιοδοσία της Εθνικής Κυριαρχίας. Και για να μπορούν οι λεγόμενες "Χρηματοπιστωτικές Αγορές" να συνεχίσουν να ασκούν τις κερδοσκοπικές τους πιέσεις σε κάθε ξεχωριστή Χώρα-Μέλος της Ε.Ε., εξήφθη η "πρόνοια" στις λεγόμενες " Ευρωπαϊκές Συνθήκες" με το ιδιαίτερο εκείνο Συμβατικό άρθρο με το οποίο τονίζεται ο " αποκλεισμός της ανάληψης κοινής ευθύνης – για τις υποχρεώσεις των επιμέρους μελών της Ε.Ε.". 

Το πραγματικό νόημα του συγκεκριμένου άρθρου αποδίδεται αποκαλυπτικά στην "Βασική Γνωμοδότηση για το Ευρωπαϊκό Δίκαιο",  όπου διαβάζουμε τα εξής:

 Η θέση των Χωρών-Μελών στις Διεθνείς Χρηματοπιστωτικές Αγορές δεν πρέπει να καλυτερεύσει με την θεσμοθέτηση "κοινής ευθύνης και ανάληψης χρεών από όλη την Κοινότητα των μελών ".. Αντίθετα η Δανειοληπτική Αξιοπιστία των μελών πρέπει να εξασφαλιστεί με την "Δημοσιοοικονομική Πειθαρχία… Η μείωση της πιστοληπτικής αξιοπιστίας θα πρέπει να αποτελέσει ένα "κίνητρο" για να αποφεύγεται μια παράλογη πολιτική εξόδων.

Θα το  διατυπώναμε και διαφορετικά: Ο αποκλεισμός του συγκεκριμένου ωφελήματος στις Χρηματοπιστωτικές Αγορές (σ.σ.μ. , της "ανάληψης κοινής  κοινοτικής ευθύνης για τα ξεχωριστά κράτη-μέλη") να στοχεύει στην αύξηση της πίεσης προς την κατεύθυνση μιας Πειθαρχημένης Δημοσιοοικονομικής Διαχείριση". 

Αυτή η ειδική "πρόνοια" – διάταξη της Ευρωπαϊκής Συνθήκης", ο επονομαζόμενος όρος του "No-Bail" αποτελεί την βασική αρχή λειτουργίας της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. Εξασφαλίζει  να μην μετατραπούν τα Κράτη-Μέλη της Ε.Ε. σε μια "Κοινότητα Αλληλεγγύης και Κοινής Ανάληψης Ευθυνών" ("Solidariscche Haftungsgemeinschaft") ή σε μια  "Ένωση Μεταφοράς Πόρων" προς Χώρες-μέλη που θα περιέλθουν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. 

Σύμφωνα με τις απόψεις του κ. "Issing" (σ.σ.μ. πρώην μέλος των Διοικητικών Συμβουλίων Ντόϋτσε Μπάνκ και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας,"Επισκέπτης" στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ¨Διευθύνων Οικονομολόγος" ΚΑΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΘΕΜΕΛΙΩΤΗΣ ΤΟΥ "ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΥ ΜΟΝΕΤΑΡΙΣΜΟΥ", βλέπε το βιογραφικό-"ποινικό του" μητρώο:

http://de.wikipedia.org/wiki/Otmar_Issing) : 

"...η παροχή Οικονομικής Βοήθειας στα βρισκόμενα σε ανάγκη Κράτη-Μέλη της Ε.Ε. θα πρέπει  στην καλλίτερη περίπτωση,  να προέρχεται "απέξω" – και όχι από την ίδια την Ε.Ε.. Και θα είχε μόνο τότε ένα νόημα, εάν συνοδεύεται με αυστηρούς όρους οι οποίοι θα εξασφαλίζονται με την απειλή "ποινικών ρητρών" και άλλων "μέτρων τιμωρίας" για μια τέτοια "αποστολή". Αυτή όμως η επιλογή σημαίνει και την παράλληλη δήλωση ανικανότητας και "πτώχευσης" της Ευρωπαϊκή Κοινότητας.

Για την οικονομική εξυγίανση ενός Κράτους μέλους της, όπως και της  Ευρώ-Ζώνης, καλείται προς βοήθεια το καθοδηγούμενο από την Ουάσινγκτον "Διεθνές Νομισματικό Ταμείο"!

Σύμφωνα με τον κ. Issing η περίπτωση αυτή είναι προτιμότερη από το να αποφασίσουν οι Βρυξέλλες για μια ενδεχόμενη χορήγηση οικονομικής βοήθειας. Διότι, πάντα κατά τον κ. Issing, "το να επικαλεστεί κανείς το επιχείρημα της ανάγκης εκδήλωσης "Ευρωπαϊκής-Αλληλεγγύης", περιέχει εκρηκτική πολιτική πυρίτιδα… " 

Η πρόσφατη σύγκρουση για τον έλεγχο της Ελλάδας είναι η ανελέητη πάλη μεταξύ των ιμπεριαλιστικών χωρών για την εξασφάλιση των Αγορών και την επέκταση των σφαιρών επιρροής  τους μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι οικονομικά ισχυρές χώρες θέλουν να γονατίσουν-ποδηγετήσουν τις αδύναμες.
Σε ποιο βαθμό θα το καταφέρουν, θα εξαρτηθεί από την ανάπτυξη των ταξικών αγώνων στις χώρες που δέχονται την πίεση και την απειλή. 

 

* Ο Ανδρέας Βέρ (Andreas Wehr) είναι συνεργάτης της "Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Αριστεράς" (GUE/NGL) στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συντονιστής στο ίδιο της "Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικής Πολιτικής" (ECON). Για περισσότερες αναλύσεις και τοποθετήσεις του:

www.andreas-wehr.eu 

 

ΠΗΓΗ: http://enotikoaristero.wordpress.com/2010/02/11/  

Τα ρετιρέ…

 

Του παπα Ηλία Υφαντή

 

 

Ε, ρε τι γίνεται! Ε, ρε…
Εκεί ψηλά στα ρετιρέ!
Όπου κοπρίτες κυριλέ
Κάνουνε πάρτι ρεφενέ
Με του λαού την τσέπη, ναι!

Φοροαπαλλαγές σε κλέφτες!
Φοροαπαλλαγές σε ψεύτες!
Όπου με τις συμπαιγνίες
Στήσαν ληστοσυντεχνίες…

Δικολάβοι κι εργολάβοι
Το λαό τον χαρατσώνουν
Και μ' αμαρτωλές προφάσεις
Και κλεφτρονο-αποφάσεις
Τον ιδρώτα του τσεπώνουν…
Και στην Εφορία, λένε,
Ούτε φράγκο δεν πληρώνουν…

Οι ΔΕΗδες μείον ρεύμα
Κι ο λαός να το πληρώνει
Με ιδρώτα και με αίμα…
Και οι δήμιοι το νεράκι;
Δηλητήριο και φαρμάκι…

Σαλτιμπάγκοι βουλευτάδες
Με απατηλές φανφάρες
Και τετράπαχες μισθάρες
Του λαού το βιος ρημάζουν
Και ασώτως το μοιράζουν
Σ' αδηφάγους μασκαράδες
Με μισθάρες και με μπόνους
Κι επιδόματα σε τόνους:

Επιδόματα κουμπάρων
Επιδόματα και θείων
Επιδόματα μαφιόζων
Επιδόματα ηλιθίων!…

Επιδόματα αγυρτείας
Επιδόματα αλητείας!…
Και στους λειτουργούς του δίκιου;
Επιδόματα αδικίας…

Επιδόματα βουνίσια
Επιδόματα καμπίσια,
Ποταμίσια, πελαγίσια…
Κι άντε πίστεψε πως τώρα
Τα στραβά θα κάνουν ίσια!…

Τώρα που Ευρωπαίγοι
Τις γαϊδουρινές αυτάρες
Τους τραβούν να κόψουν κάτι
Απ' τις παχυλές μισθάρες
Όλο κλαίνε κι ολολύζουν
Tα gold boys τα καημένα
Και της Αϊτής θυμίζουν
Τα ορφανά τα πεινασμένα…

Και με θράσος απειλούνε
Διαρκώς να απεργούνε,
Μέχρι να τους σπλαχνιστούνε…
Και να τους παρηγορήσουν
Έτσι που να ξαναστήσουν…

Της κλεφτουριάς τα τρόπαια
Τα άκρως αποτρόπαια!…

 

Παπα-Ηλίας, 11-02-2010

 

http://papailiasyfantis.blogspot.com

http://papailiasyfantis.wordpress.com

E-mail: papailiasyfantis@gamail.com

Η θρησκεία και ο ρόλος της στην ταυτότητα των παιδιών

(έρευνα σε σχολεία της Θεσσαλονίκης και της Θράκης)

 

Της Ειρήνης Ρακιτζή

(για την έρευνα του καθηγητή Μάριου Κουκουνάρα-Λιάγκη)

 

Μία αποκαλυπτική έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε σχολεία δευτεροβάθμιας

εκπαίδευσης της Θεσσαλονίκης και της Κομοτηνής, επιβεβαιώνει ότι, η ανεκτικότητα των μαθητών στη θρησκευτική διαφορετικότητα δεν είναι δεδομένη, ωστόσο, μπορεί να επιτευχθεί στο σχολείο, τόσο μέσα από την παρέμβαση με θεατροπαιδαγωγικά προγράμματα όσο και με την υποχρεωτική θρησκευτική εκπαίδευση, που όμως δεν θα ενέχει χαρακτήρα κατηχητικό, ομολογιακό ή μύησης.

Η έρευνα διήρκεσε από το 2006 έως το 2009, υπό την ευθύνη του εκπαιδευτικού και διδάκτορα Κοινωνιολογίας της Θρησκείας του τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ, Μάριου Κουκουνάρα – Λιάγκη, και τα αποτελέσματά της παρουσιάζονται στο βιβλίο του, «Ο Θεός, ο δικός μου, ο δικός σου. Πολιτισμός, Εκπαίδευση, Ετερότητα. Έρευνα για την διαπολιτισμική επικοινωνία» (εκδ. Γρηγόρη).

Στηρίχθηκε στην εφαρμογή μίας θεατροπαιδαγωγικής παρέμβασης μέσα στην τάξη και σε μετρήσεις, που έγιναν, με διάφορες μεθόδους (ερωτηματολόγια, παρατήρηση με βιντεοσκόπηση, προσωπικές συνεντεύξεις, ημερολόγια), τόσο πριν όσο και μετά τη συγκεκριμένη παρέμβαση, ώστε να αποτυπωθεί η μεταστροφή στη στάση και τις αντιλήψεις των μαθητών για τη θρησκευτική ετερότητα και να συγκριθούν τα δύο αποτελέσματα. Συμμετείχαν πάνω από 300 μαθητές (ορθόδοξοι) και περισσότεροι από 20 εκπαιδευτικοί ελληνικών σχολείων, κάθε τύπου (γυμνάσιο, λύκειο, ΕΠΑΛ, μουσικό, μειονοτικό).

Στη θεατροπαιδαγωγική δράση χρησιμοποιείται μία ιστορία: τα παιδιά συναντούν έναν μαθητή της Γ'Α Λυκείου, που πιστεύει σε άλλο Θεό. Τη διαφορετικότητά του τονίζουν όλοι γύρω του, η μητέρα, ο πατέρας, οι φίλοι, με τον τρόπο που μιλούν και συμπεριφέρονται. Ο μαθητής, μέσα από διάφορα περιστατικά, συγκρούεται με τους γονείς του, μ' έναν φίλο του, αλλά και με μία φίλη του, με την οποία δεν μπορεί να είναι μαζί, επειδή είναι διαφορετικοί.

Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες και δουλεύουν πάνω στην ιστορία, μέσα από δραστηριότητες εξερεύνησης και εκπαιδευτικού δράματος. Το 70% των παιδιών δηλώνουν πιστοί, αλλά δεν εκκλησιάζονται.

Πριν από τη θεατροπαιδαγωγική δράση, οι μαθητές καλούνται να απαντήσουν σε μία σειρά από ερωτήσεις. Πιστεύουν, σήμερα, οι νέοι; Ποια είναι η σχέση τους με την εκκλησία; Τι πιστεύουν για τους μουσουλμάνους και τις άλλες θρησκείες; Πόσο ανεκτικοί και πόσο ρατσιστές είναι; Αλλάζουν οι στάσεις και οι αντιλήψεις τους για την ετερότητα;

Όπως προέκυψε, η θρησκεία παίζει σημαντικό ρόλο στη ζωή τους, κυρίως για τα παιδιά της Θράκης. Πάνω από το 70% των μαθητών της Κομοτηνής δήλωσαν ότι είναι πιστοί και θεωρούν (σε ποσοστό 50%) τους γονείς τους λιγότερο πιστούς από τους ίδιους. Στη Θεσσαλονίκη, το 55% των μαθητών δηλώνουν πιστοί. Και οι δύο ομάδες, πάντως, ενώ δηλώνουν ότι πιστεύουν και ότι η θρησκεία αποτελεί προτεραιότητα στην κρίση τους προς τους άλλους, δεν εκκλησιάζονται.

Σε ερώτηση, ποια είναι η πηγή πληροφόρησης για τη θρησκεία τους και για τις άλλες, οι μαθητές αξιολόγησαν, με σειρά προτεραιότητας, το σχολείο, την οικογένεια, την εκκλησία, ενώ ακολουθούν τα μέσα ενημέρωσης.

"Η θρησκευτική εκπαίδευση πρέπει να είναι υποχρεωτική στο σχολείο για όλους, εφόσον ετοιμάζει τα παιδιά, γνωσιακά και διαπολιτισμικά, για τη θρησκεία τους και για τις άλλες, ενώ σε δεύτερο επίπεδο νοηματοδοτεί την ταυτότητά τους, διαμορφώνει στάση σεβασμού απέναντι στο διαφορετικό και τους προετοιμάζει να γίνουν σωστοί πολίτες", σχολίασε ο κ.Λιάγκης και διευκρίνισε: "γνώση δεν σημαίνει πίστη. Αυτή αφορά την εκκλησία, η οποία θα πρέπει να αναλάβει τον ρόλο της. Το σχολείο διαμορφώνει καλούς πολίτες και η εκκλησία διαμορφώνει πιστούς".

Το 57% εμφανίζονται μη ανεκτικοί στους αλλόθρησκους.

 

 Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η μεταστροφή της αντίληψης των μαθητών στη θρησκευτική ετερότητα. Πριν από την εφαρμογή του προγράμματος, οι στάσεις των μαθητών, σε μεγάλο ποσοστό, δεν ήταν ανεκτικές απέναντι στους πιστούς άλλων θρησκειών και ο βαθμός ανεκτικότητας ήταν διαφορετικός μεταξύ αυτών που γνώριζαν προσωπικά μουσουλμάνους και σ' αυτούς που δεν γνώριζαν. Καθόλου έως μη ανεκτικοί ήταν το 57% των μαθητών- στη Θεσσαλονίκη οι μη ανεκτικοί ήταν πολλοί περισσότεροι (70%) απ' ό,τι στη Θράκη (40%)- ενώ πολύ ανεκτικοί ήταν το 24,4%.

Μετά το θεατροπαιδαγωγικό πρόγραμμα, το ποσοστό των πολύ ανεκτικών διπλασιάστηκε (53,3%), ενώ μειώθηκαν όλες οι διαβαθμίσεις των αρνητικών στάσεων σε λιγότερο αρνητικές, κατά 20-30%.

Τα παιδιά της Θεσσαλονίκης παραδέχονται ότι, ρόλο στη γνώμη τους παίζει η εικόνα που παρουσιάζουν τα ΜΜΕ για τους μουσουλμάνους (60%), ενώ τα παιδιά της Θράκης το σχολείο. Στη Θράκη, εξάλλου, αν και οι μαθητές δηλώνουν σε ποσοστό 100% ότι γνωρίζουν τους <<άλλους>>, δεν έχουν σχέσεις ουσιαστικής επικοινωνίας μαζί τους (γνωρίζουν το όνομά τους, αλλά δεν πήγαν ποτέ στο σπίτι τους).

"Περνούν μισή μέρα μαζί στο σχολείο, αλλά περίμεναν μία παιδαγωγική δράση για να γνωριστούν πραγματικά μεταξύ τους. Μάλιστα, μετά τη δράση, αλλάζει η αρνητική γνώμη για τους 'άλλους', από το 42% στο 26%", ανέφερε ο κ. Λιάγκης.

Τρεις μήνες μετά την εφαρμογή του προγράμματος, οι μαθητές, σε ποσοστό πάνω από 90%, το περιγράφουν, χρησιμοποιώντας λέξεις, όπως: κατανόηση, θέληση, ευαισθητοποίηση, αγάπη, δικαίωμα, συγκατάβαση, ισότητα. Το 66% θεωρεί ότι η ομαδική εργασία τούς οδήγησε σε κριτική των στάσεών τους απέναντι στον "άλλο" και χρησιμοποίησαν εκφράσεις όπως "με έκανε να σκεφτώ", "σου ανοίγει τα μάτια", "το μάθημα γίνεται πιο ευχάριστο" κ.ά.

Η θετική στάση των μαθητών προς το σχολείο αποτυπώθηκε και από τους καθηγητές: "Είπαν ότι, εάν γίνονται έτσι τα μαθήματα, θα έρχονται στο σχολείο με χαρά και ενδιαφέρον", ακόμη και για παιδιά με δυσλεξία ή παιδιά που δεν μιλούν ποτέ στην τάξη: "πρώτη φορά άκουσα τη φωνή του, να εκφράζει άποψη, να συμμετέχει".

"Τα θεατροπαιδαγωγικά προγράμματα μπορούν να συμβάλλουν στην ηθική και πολιτική διαπαιδαγώγηση των νέων σε ευαίσθητα κοινωνικά θέματα, μπορούν να τα επικοινωνήσουν με επιτυχία στο σχολείο και να ενισχύσουν την αλλαγή στάσεων και την καλλιέργεια αξιών", κατέληξε ο κ. Λιάγκης.

 

ΠΗΓΗ: 1 Φεβρουαρίου 2010 (12:10 UTC+2), http://omogeneia.ana-mpa.gr/press.php?id=8802

Ο Δεσμώτης

 

Του Γιάννη Ποταμιάνου

 

 

Ελεύθερος στις δύο διαστάσεις

Μπορούσε να πάει όπου θέλει

Να καβαλήσει τα άλογα

Να εξημερώσει τα ζώα

Να οργώσει τη γη

Ένοιωθε απόλυτος κυρίαρχος

Μελαγχολούσε όμως σαν κοίταζε

Το ολόγιομο φεγγάρι

Άπλωνε το χέρι να το χαϊδέψει

Ζήλευε και τα πουλιά

Πιότερο τους Αετούς και τα Γεράκια

Αυτά που πετούσαν πιο ψηλά

 

Ανέβαινε στις κορυφές των δένδρων

Κι αγνάντευε τους κάμπους

Ανέβαινε σε απάτητες κορφές

Κι αγνάντευε τα πέλαγα

Έκλεινε τα μάτια και ονειρεύονταν

Κάθε μέρα και ψηλότερα

 

Πλανιόνταν με τους χαρταετούς

στα σύννεφα

Καβάλα σε ιπτάμενα χαλιά

Και άλογα φτερωτά

Ποθούσε τόσο πολύ τον ουρανό

που πέταξε

 

Ανέβηκε πάνω απ' τα πουλιά

Με αερόστατα, με αεροπλάνα

και πυραύλους

Δραπέτευσε απ' τον πλανήτη

Χάιδεψε το φεγγάρι

Εισόρμησε στην τρίτη διάσταση

Βεβηλώνοντας την ειμαρμένη

Έσκισε τον ουρανό

Και τότε αντίκρισε τη φυλακή του

Να την φυλάει ο Κέρβερος

της απομόνωσης

Η τέταρτη διάσταση

 

                                         24 Ιανουαρίου 2010, Γιάννης Ποταμιάνος

Π ρ ό σ κ λ η σ η

«Γιὰ τὸν ἀναστοχασμὸ τῶν σχέσεων Κράτους καὶ Ἐκκλησίας»

 

μὲ ἀφορμὴ τὸ ἀφιέρωμα τῶν τευχῶν του 110 καὶ 111, σᾶς προσκαλεῖ σὲ μιὰ συζήτηση…

«Γιὰ τὸν ἀναστοχασμὸ τῶν σχέσεων Κράτους καὶ Ἐκκλησίας»

 

τὴ Δευτέρα 22 Φεβρουαρίου 2010, ὥρα 18:00, στὸ Πνευματικὸ Κέντρο τοῦ Δήμου Ἀθηναίων (ὁδ. Ἀκαδημίας 50, Ἀθήνα).

 

Θὰ μιλήσουν οἱ:

Νίκος Ἀλιβιζάτος, Καθηγητὴς συνταγματικοῦ δικαίου

 

Σταῦρος Ζουμπουλάκης, Διευθυντὴς τοῦ περιοδικοῦ Νέα Ἑστία

 

Ἰγνάτιος, Μητροπολίτης Δημητριάδος καὶ Ἁλμυροῦ

 

Νίκος Σηφουνάκης, Ὑφυπουργὸς Ὑποδομῶν, Μεταφορῶν καὶ Δικτύων

 

Σᾶς περιμένουμε μὲ ἰδιαίτερη χαρά. Εἴσοδος ἐλεύθερη.

 

Περιοδικὸ , Θερμοπυλῶν 39, 152 35, Βριλήσσια, τηλ.: 210 8049396, email: synaxi@otenet.gr

Μπλόκα στα όρια της πόλης*

 

Του Γιώργου Φούφα**

 

     Εκατό χρόνια, απ' το ματωμένο ΚΙΛΕΛΕΡ, οι σύγχρονοι κολίγοι, σηκώνουν πάλι κεφάλι. Ακόμα κι αν φαντάζει γνώριμο, το σκηνικό των μπλοκαρισμένων δρόμων απ' τ' αγροτικά και τα τρακτέρ, τα τελευταία χρόνια, σήμερα ο αγώνας νοηματοδοτείται διαφορετικά. Κανένα σχέδιο καμιάς εξουσίας και κανένα σενάριο εφάνταστου δημοσιογράφου δεν μπορεί να προβλέψει την δύναμη και την ορμή που γεννά το ξέσπασμα της Υπαίθρου.

Απρόβλεπτη και ασυγκράτητη, άγρια και ελεύθερη η οργή του αγρότη, θα' ρθει σαν μπουρίνι να χαλάσει την εύρυθμη, κανονική ζωή των άλλων που  κατοικούν στις πόλεις και έχουν μάθει να βολτάρουν μόνο έξω απ' αυτές τα σαββατοκύριακα, αφιονισμένοι, για διασκέδαση και χαλάρωση.

 Οι έμποροι λοιδωρούν, οι μεταφορείς βρίζουν, οι νοικοκυρές αγανακτούν, οι τραπεζίτες τρίβουν τα χέρια τους κι οι πολιτικοί δουλεύουν τους πάντες, λέγοντας ψέματα

ακόμα και στον εαυτό τους.

     Κι οι αγρότες, εξακολουθούν να κλείνουν με μπλόκα τους δρόμους, προειδοποιώντας  χρόνια τώρα, για τη μεγαλύτερη καταστροφή, που έρχεται για το ανθρώπινο είδος και τη φύση.

     Πόσες χιλιάδες αγροτικά μπλόκα πρέπει να στηθούν σ' όλη την Ελλάδα, για να ξυπνήσουν τις κοιμισμένες συνειδήσεις των ανθρώπων της πόλης, που δεν οσμίζονται την μυρωδιά του καθημερινού θανάτου της γεωργίας, της μοναδικής παραγωγικής δύναμης, που είναι η τροφός της ζωής  μας.

     Πόσες χιλιάδες αγρότες της Ινδίας πρέπει ν' αυτοκτονήσουν  για να καταλάβουν οι μακάριοι των μητροπόλεων, ότι η gourmet διατροφής τους στήνεται με την κλοπή της σοδειάς, του σπόρου, της ζωής της ίδιας των σύγχρονων σκλάβων της γεωργίας, που κατ' ευφημισμόν λέγονται αγρότες απ' τις πολυεθνικές.

     Πόσες χιλιάδες ιθαγενών αγροτών της Ν. Αμερικής, πρέπει να εκτελεσθούν σαν σκυλιά απ' τους σύγχρονους  κονκισταδόρες – εταιρείες, μέσα στα χωράφια τους ή στα τροπικά δάση του Αμαζονίου, υπερασπιζόμενοι  το δικαίωμα στην ύπαρξη μικρού κλήρου, την αυτοδιάθεση  και την προστασία της φυσικής κληρονομιάς, για  να νιώσουν οι θιασώτες της ταχυφαγίας, σ' όλο τον κόσμο, ότι τρώγοντας καταπίνουν και μέρος απ' την ψυχή και το σώμα του παλιού φυσικού κόσμου.

 

Ο θάνατος της Γεωργίας, δεν είναι προνόμιο της Ελλάδας.

 

     Είναι ο παγκόσμιος  σχεδιασμός της Γεωργίας, απ' την κυριαρχία, που προετοιμάζει την πλήρη εκβιομηχάνιση μιας υπερμεγενθυμένης γεωργίας, βιοτεχνολογικής, υπέρμετρα επιχειρηματικής, αποστειρωμένης από την αγροτική κουλτούρα και τον πολιτισμό της υπαίθρου. Η σύγχρονη γεωργία δεν θα διαθέτει  καν αγρότες. Το προτεινόμενο μοντέλο παραγωγής τροφής, προϋποθέτει τον εξανδραποδισμό της φύσης, αστικοποιώντας και το τελευταίο τετραγωνικό ελεύθερης γης, προβάλλοντας την Ανάπτυξη ως πανάκεια, για την κατάκτηση και της τελευταίας απάτητης κορυφής.

     Η αστικοποίηση επελαύνει στην Ύπαιθρο, κουβαλώντας αυτοκινητόδρομους, ακριβά αυτοκίνητα, Cucci και Αrmani, μαγαζιά της νύχτας, εισβάλει στα σπίτια, στα χωριά, με τη σκουπιδοτηλεόραση, κάνοντας τη χαζομάρα αξία, αποβλακώνει, οργανώνοντας νέους υπήκοους καταναλωτές.

     Τα μπλόκα στους δρόμους είναι απόγνωση, δεν είναι αγώνας. Ο καθημερινός αγώνας των αγροτών συνίσταται στην ίδια τους την ύπαρξη. Σκληρός αγώνας για την επιβίωση και καθημερινός  αγώνας για την επανάκτηση της αγροτικής συνείδησης και της κυτταρικής μνήμης της κοινοτικής ζωής.

 

Τα μπλόκα στους δρόμους είναι εξέγερση, δεν είναι επανάσταση.

 

     Η επανάσταση, προϋποθέτει το ξύπνημα ολόκληρης της κοινωνίας, ενάντια στην Παγκόσμια δικτατορία της Κατανάλωσης.

     Τα μπλόκα στους δρόμους, είναι το ξεμπλοκάρισμα της οργής, για την καθημερινή λεηλασία της ζωής μας και της φύσης, απ' τις βιομηχανίες του κέρδους.

     Δεν χρειάζεται καμιά συνδιαλλαγή με τις δυνάμεις της εξουσίας, που έστησαν το μεγάλο φαγοπότι των εταιρειών αγροεφοδίων, σπόρων, των εταιρειών πώλησης και διακίνησης των αγροτικών προϊόντων σε βάρος ολόκληρου του αγροτικού κόσμου και πλάσαραν απ' τα χρόνια του εμφυλίου και πέρα, το απατηλό όνειρο του «εύκολου» και «άνετου» αστικού τρόπου ζωής, φτιάχνοντας τις πόλεις τέρατα κι ερημώνοντας την ύπαιθρο.

     Καμιά συνδιαλλαγή μ' αυτούς που έσπρωξαν στην «πρέζα» της επιδότησης  τον αγρότη, καταρρακώνοντας την προσωπικότητα  και υποβαθμίζοντας έτσι την πραγματική αξία του γεωργικού προϊόντος.

     Βαδίζοντας  οι Αγρότες στα δικά τους μονοπάτια, όπως ξέρουν να περπατάνε ελεύθερα στη φύση, πρέπει να πορευτούν, συλλογισμένοι, γι' αυτά που έπραξαν έως τώρα κι αυτά που δεν έπραξαν.

 

Η αυτογνωσία, εξάλλου, είναι κομμάτι της χαμένης τους αξιοπρέπειας.

 

     Ας μην λησμονήσουν ότι έσφαλαν, αφήνοντας τους Αγροτοπατέρες να κυβερνάνε χρεωκοπημένους συνεταιρισμούς, τρώγοντας με δέκα μασέλες, τους πολιτευτάδες της  κάθε εξουσίας να οργώνουν τη ζωή τους και να τους πουλάνε φύκια για μεταξωτές κορδέλες και τέλος, τους εμπόρους να τους παίζουν στα ζάρια, τζογαδόρους του εμπορίου, που κάναν τις σοδειές αέρα, «σκάζοντας τα κανόνια»,  και κλείνοντας τα σπίτια.

     Ας μη λησμονήσουν ότι έσφαλαν που' κρυψαν στο σεντούκι τη γνώση για τη γη, όπως την είχαν κληρονομήσει απ' τους παπούδες, μαζί με την αγνή λαϊκή καθημερινή παράδοση, δίνοντας τον χώρο ν' απλώσει τις δικές της αξίες στην ύπαιθρο, ο νεωτερισμός της εκβιομηχανισμένης  γεωργίας  και του αστικού τρόπου ζωής. Αφήνοντας την χημική γεωργία να ρημάξει την φύση και τις ζωές τους, υποθήκευσαν το μέλλον και των επόμενων γενεών, κάνοντας την τροφή φαρμάκι και την γη χωματερή χημικών αποβλήτων.

 

     Ας μην λησμονήσουν, ότι έσφαλαν όταν δεν διαφύλαξαν ούτε ένα σπυρί απ' το παλιό στάρι, την ξεχασμένη ποικιλία τομάτας, το καλαμπόκι που δίνανε στα ζώα, τότε και τώρα είναι αναγκασμένοι  ν' ακουμπάνε τη μισή τους σοδειά για σπόρους (υβρίδια και μεταλλαγμένα ) στην Monsanto και την Sygenda.

     Πιο πολύ δεν πρέπει να λησμονήσουν ότι δεν άκουσαν εκείνο τον τρελό που φάγανε οι τσιφλικάδες, τον Μαρίνο Αντύπα, που μια κληρονομιά μας άφησε μονάχα, την αγάπη και την ανάγκη για υγιή συνεργατισμό, χωρίς την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.

     Αν ξυπνήσει η αγροτική συνείδηση, στην καρδιά των ανθρώπων της υπαίθρου, υπάρχει μια ελπίδα σαν πυρκαγιά να διαδοθεί και στις αβίωτες πόλεις, κάνοντας τις εξεγέρσεις των μητροπόλεων αλλιώτικες, όμορφα καταστροφικές, υπέροχα δημιουργικές.

 

Εξ' άλλου κάτω  απ' τα τσιμέντα και την άσφαλτο, χώμα και νερό υπάρχει.

 

     Ετσι μόνο στα μπλόκα, μαζί με τους αγρότες θα συνταχθούν κι όλοι της γης οι κολασμένοι, οι εργάτες γης, οι μετανάστες οι άνεργοι, οι εργάτες απ' τις φάμπρικες, οι μικροσυνταξιούχοι κι οι απόκληροι.

     Αν είναι να'ρθει ο «Αγροτικός Δεκέμβρης» τώρα, καλώς να έρθει. Απλώς ας μάθει η εξουσία ότι ο Αγρότης πια δεν είναι μόνος, ούτε ψάχνει.

     Η μόνη Βιώσιμη Γεωργία, είναι η μη εισροεική οικολογική Γεωργία, που ασκείται από ελεύθερους ανθρώπους στις ελευθεριακές κοινότητες του μέλλοντος, ενεργειακά και διατροφικά  αυτάρκεις, αμεσοδημοκρατικές και αυτοοργανωμένες.

     Αυτή είναι η Γεωγία, που μας αξίζει, σ' ένα περιβάλλον, ισότητας και αλληλεγγύης, κοινωνικής  δικαιοσύνης, ελευθεριακής  παιδείας και πολιτισμού.

     Καμιά διαβούλευση οργανωμένη απ' την εξουσία, δε θα δώσει οράματα και προοπτικές για το ζοφερό μέλλον που μας έχουν προετοιμάσει.

     Η ρήξη της υπαίθρου με τη πόλη, αν δεν συμβεί, οι καιροί που θα έλθουν θα' ναι αμείλικτοι για το ανθρώπινο είδος και τον πλανήτη.

 

** O Γιώργος Φούφας είναι μέλος της ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΚΉΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΒΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ και της Α. Κ. Αγροτών

 * Το άρθρο μου εστάλη με το ηλ. ταχυδρομείο από συνεργάτης της Αποικίας.

Η γλώσσα του θαύματος…

 

«Ανάγκα τε και θεοί πείθονται», έλεγαν οι αρχαίοι. Κι ακόμη πως «την προαίρεση των ανθρώπων ούτε ο Δίας δεν μπορεί να την αλλάξει». Όμως…

Στο χριστιανισμό ισχύει το αντίστροφο. Αφού το καθετί και ο καθένας-και η ανάγκη και η προαίρεση- υπακούουν στη θέληση του Θεού. Αλλά και στη μεσιτεία των αγίων:

Ιούλιος 1944. Οι αντάρτες στήνουν ενέδρα κοντά στα Φιλιατρά της Μεσσηνίας και σκοτώνουν μερικούς Γερμανούς.

Οι Γερμανοί -σύμφωνα με τα ναζιστικά αντίποινα- αποφασίζουν να τουφεκιστούν 100 (εκατό) κάτοικοι των Φιλιατρών και να καεί η μισή η πόλη.

Η εκτέλεση αποφασίστηκε να γίνει στις 19 Ιουλίου.

Το βράδυ παρουσιάζεται στον ύπνο του τοπικού Γερμανού διοικητή Κοντάου, αλλά και του Γερμανού στρατηγού στην Τρίπολη ένας γέροντας ασκητής, που απαιτεί να μην πραγματοποιηθεί η εκτέλεση.

Οι Γερμανοί βέβαια είναι σκληροί και αγέρωχοι. Αλλά και ο ασκητής, επιβλητικός και απαιτητικός, δεν εννοεί να τους αφήσει να ησυχάσουν, αν δεν τους μεταπείσει να ματαιώσουν το κακούργημα, που έχουν αποφασίσει.

Υποσχόμενος ότι, εφόσον ικανοποιήσουν το αίτημά του, θα τους βοηθήσει να επιστρέψουν αυτοί και οι άνδρες τους σώοι και αβλαβείς στην πατρίδα τους.

Την επόμενη ο Γερμανός διοικητής Κοντάου συγκεντρώνει τους ιερείς της πόλης. Κι αφού διαπιστώνει ότι ο καλόγερος δεν ήταν μετααξύ τους, περιέρχεται τους ναούς προκειμένου να διαπιστώσει ποιος ήταν, που τους αναστάτωσε όλη τη νύχτα και τους έκαμε να αλλάξουν τη σκληρή τους απόφαση.

 

Και να, που τον αναγνωρίζει στην εικόνα του πολιούχου της πόλης Αγίου Χαραλάμπου. Μπροστά στην οποία γονατίζει και προσεύχεται. Παρότι ως διαμαρτυρόμενος δεν πίστευε, ως τότε, στη μεσιτεία, όχι μόνο των αγίων, αλλά ούτε και της Παναγίας…

Ύστερα από ένα χρόνο, όταν πια ο Κοντάου είχε γυρίσει στην πατρίδα του, ο Άγιος Χαράλαμπος και πάλι παρουσιάζεται στο όνειρό του και του ζητάει να τον επισκεφτεί στη γιορτή του (10 Φεβρουαρίου).

Επίσκεψη και προσκύνημα, που γινόταν κάθε χρόνο, ενόσω ο Κοντάου, που στο μεταξύ έγινε ορθόδοξος, ζούσε, και, όπως λέγεται, συνεχίζεται να γίνεται από τους απογόνους του, που κι αυτοί έγιναν ορθόδοξοι…

Το θαύμα αυτό δεν κυκλοφορήθηκε από κάποιες θρησκόληπτες γριούλες ούτε επινοήθκε από κάποιους επαγγελμαίες κληρικούς ούτε ανήκει σε κάποιο αβέβαιο και μακρινό παρελθόν.

Είναι τωρινό πασίγνωστο και πανθομολογούμενο. Και βεβαιωμένο από αλλοεθνείς και αλλόδοξους, που θα είχαν κάθε λόγο να το αμφισβητήσουν και να το απορρίψουν. Και γι' αυτό είναι πομπός πολλαπλών μηνυμάτων:

Πρώτα-πράτα της ακατανίκητης δύναμης της προσευχής. Που ασφαλώς τη νύχτα εκείνη μέσα στο καμίνι του ανείπωτου πόνου οι κάτοικοι των Φιλιατρών ομοθυμαδόν και ολονύκτια και διάπυρη είχαν κάνει.

Κι ακόμη της αθανασίας των αγίων και πολλών άλλων κεκοιμημένων. Που είναι πολύ περισσότερο ζωντανοί και ισχυροί από εμάς τους θεωρητικά ζωντανούς, που μπορεί να είμαστε ουσιαστικά νεκροί και ανίσχυροι.

Αφού, και όταν ζουν και μετά το βιολογικό τους τέλος, γνωρίζουν να μιλούν την πειστικότερη απ' όλες τις γλώσσες, που είναι η γλώσσα του θαύματος. Στην οποία υπακούουν και υποτάσσονται και τα βουνά και οι θάλασσες και τα ουράνια σώματα και τα ζώα. Ακόμη και οι κακούργοι…

Και αυτήν ακριβώς μίλησε και ο Άγιος Χαράλαμπος στους Γερμανούς…

 

Παπα-Ηλίας, 09-02-2010

 

http://papailiasyfantis.blogspot.com

http://papailiasyfantis.wordpress.com

e-mail: papailiasyfantis@gmail.com

 

Το διαχρονικό δράμα της Αϊτής 

 

Του Απόστολου Παπαδημητρίου

 

Η Αϊτή, πρώην γαλλική κτήση, υπήρξε η δεύτερη χώρα στο δυτικό ημισφαίριο, μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, που διακήρυξε την ανεξαρτησία της (1η Ιανουαρίου 1804). Η χώρα απετέλεσε την πρώτη ανεξάρτητη δημοκρατία Αφροαμερικανών και το μόνο κράτος που γεννήθηκε έπειτα από επιτυχημένη επανάσταση δούλων. Οι κάτοικοί της που είχαν γευθεί τη σκλαβιά ήσαν σε θέση να κατανοήσουν τον οποιοδήποτε αγώνα διεξήγαγε λαός για την ελευθερία του. Δεν έπασχαν από το σύνδρομο διατήρησης της ισχύος, το οποίο εκδήλωναν και εκδηλώνουν διαχρονικά οι ισχυροί της γης. Ούτε όμως και επαναπαύτηκαν στη δική τους ελευθερία.

Γι' αυτό και όταν έλαβαν επιστολή-έκκληση (Αύγουστος του 1821), την οποία υπέγραφαν τα μέλη της ελληνικής επιτροπής της επανάστασης στο Παρίσι (Αδ. Κοραής, Κ. Πολυχρονιάδης, Α. Βογορίδης και Χρ. Κλωνάρης) δεν έμειναν αδιάφοροι, αλλά έσπευσαν να αναγνωρίσουν το νέο κράτος πριν καν αυτό συσταθεί, όπως γράφει ο Φιλήμων, φιλικός και ιστορικός της επανάστασης, στο τετράτομο έργο του με τίτλο "Δοκίμιον ιστορικόν περί της ελληνικής επαναστάσεως", στο οποίο διέσωσε και την απαντητική επιστολή του προέδρου της χώρας Jean Pierre Boyer με ημερομηνία 15 Ιανουαρίου 1822. Και δεν περιορίστηκαν οι κυβερνώντες την Αϊτή στην αναγνώριση, αλλά απέστειλαν προς την επιτροπή του Παρισιού 25 τόνους καφέ, προκειμένου αυτός να πωληθεί και να αγοραστούν όπλα για τον επαναστατικό αγώνα! Λίγο αργότερα όμως η Αϊτή αναγκάστηκε να αποζημιώσει τους Γάλλους επειδή τους έδιωξε από το έδαφός της, με αποτέλεσμα να υποφέρει ακόμη περισσότερο τα επόμενα χρόνια η χώρα από τη φτώχεια.

Κύλισαν τα χρόνια και ήρθε η ώρα να αποκτήσουμε και μεις την ελευθερία μας, μετά από απόφαση των τότε ισχυρών που επιδίωκαν να υπερασπίσουν τα δικά τους συμφέροντα. Η Ελλάδα κατάφερε να ενσωματώσει το μεγαλύτερο μέρος των γεωγραφικών εκτάσεων, στις οποίες κατοικούσε πληθυσμός κατά πλειονοψηφία ελληνικός. Παρά τις κατά καιρούς συμφορές λόγω πολέμων, που δεν παύουν να προκαλούν οι ισχυροί, επέτυχε την οικονομική της ανάπτυξη. Η Ελλάδα δεν ακολούθησε την τακτική των απελευθερωμένων κατοίκων της Αϊτής. Ποτέ της δεν υποστήριξε επανάσταση ή απελευθερωτικό κίνημα κάποιου λαού. Οι διπλωμάτες της χώρας κινούμενοι στη σκιά των ισχυρών "προστατών" της χώρας μας απέφευγαν κατά τις ψηφοφορίες στα διεθνή συμβούλια να υπερασπιστούν τα δίκαια των αδυνάτων, τα οποία καταπατούνταν βάναυσα. Τελευταίο παράδειγμα η σιγή μας ενώπιον του δράματος του παλαιστινιακού λαού.

Η Αϊτή παρά τη σχετική μακροζωία της, είναι η πιο φτωχή χώρα του δυτικού ημισφαιρίου. Μετά αιώνα από την απόκτηση της ανεξαρτησίας της οι ΗΠΑ, στην επιχείρηση εξωστρέφειας, προκειμένου να καταστούν πλανητική δύναμη, κατέλαβαν την Αϊτή (1915) και μετέτρεψαν τη χώρα σε προτεκτοράτο (Έτσι αποκαλούν οι αποικιοκράτες τις χώρες που κυριεύουν, καθώς διατείνονται ότι θέτουν αυτές υπό την προστασία τους!). Το καθεστώς αυτό διατηρήθηκε ώς το 1932. Το 1957 οι "προστάτες" της χώρας εγκατέστησαν ως ισόβιο πρόεδρο αυτής τον François Duvalier και αυτόν διαδέχθηκε (1971) ο γυιός του Jean Claude  Duvalier, ο οποίος ανετράπη από τη λαϊκή οργή το 1986. Κατά την άσκηση της εξουσίας από το ανδρείκελα των ΗΠΑ δολοφονήθηκαν περισσότεροι από 60.000 κάτοικοι της χώρας και πολλοί περισσότεροι βασανίστηκαν. Ο δικτάτορας κατέφυγε στη Γαλλία, όπου είχε φροντίσει να ασφαλίσει την περιουσία του, που ανερχόταν σε 400.000.000 δολλάρια! Δεν πρόφθασαν να χαρούν οι κάτοικοι της πολύπαθης χώρας την πολιτική τους ελευθερία υπό τον εκλεγμένο πρόεδρο Jean-Bertrand Aristide (1991) και νέο πραξικόπημα υπό τον στρατηγό Raul Cedras επανέφερε εντός μηνών τη δικτατορία στη χώρα υπό τις ευλογίες των ΗΠΑ. Κατά την περίοδο 1991-94 διαπράχθηκαν 4.000 πολιτικές δολοφονίες και 40.000 κάτοικοι αναγκάστηκαν να αυτοεξοριστούν. 

Οι τελευταίες αμερικανικές κυβερνήσεις πότε ενισχύουν και πότε υπονομεύουν τη συνταγματική δημοκρατία της χώρας. Και φτάνουμε στη σημερινή κατάσταση, κατά την οποία πάνω από 10.000 ιδιωτικές οργανώσεις υποτίθεται ότι επιτελούν ανθρωπιστικό έργο στην Αϊτή και παρά ταύτα η χώρα παραμένει μια από τις φτωχότερες του πλανήτη. Ένα μέρος των χρημάτων στα οποία στηρίζονται οι ανθρωπιστικές οργανώσεις προέρχεται από την αμερικανική κυβέρνηση, η οποία επιμένει να επιστρέφει ένα μεγάλο μέρος της βοήθειας σε αμερικανικές τσέπες. Αυτό όμως είναι μέρος μόνο του προβλήματος. Το κακό ολοκληρώνεται από την κακοδιοίκηση και τους καταστρεπτικότατους τυφώνες που πλήττουν συχνά τη χώρα.

Οι πάμφτωχοι κάτοικοί της αποδίδονται σε αγώνα για την επιβίωσή των οικογενειών τους, από τον οποίο συχνά επωφελείται το οργανωμένο έγκλημα. Μπορεί να προβάλλεται η χώρα στο εξωτερικό ως τουριστικός παράδεισος οι κάτοικοί της όμως βιώνουν καθημερινά στην κόλαση. Στα μύρια όσα βάσανά τους ήρθε να προστεθεί ο πρόσφατος καταστρεπτικότατος σεισμός, στον οποίο δεν ήταν δυνατό να αντέξουν οι χωρίς κανονισμό κτισμένες πρόχειρες κατοικίες. Πολλά τα θύματα, πολλές οι ζημιές, πολλοί οι άστεγοι, πολλά τα ορφανά!

            Η διεθνής κοινότητα φάνηκε για λίγο να εκδηλώνει τη συμπάθειά της προς τους πάσχοντες συνανθρώπους μας. Και όμως φάνηκε για μία ακόμη φορά το πόσο απάνθρωποι έχουμε καταστεί. Κάποιες Πολιτείες των ΗΠΑ αρνήθηκαν να δεχθούν βαριά τραυματίες προς νοσηλεία, πριν η ομοσπονδιακή κυβέρνηση διευκρινίσει ποιός θα καλύψει τη δαπάνη αυτής! Αυτό είναι το αμερικανικό σύστημα, το οποίο έχει υιοθετήσει τελευταία και η συρόμενη από το αμερικανικό άρμα ταλαίπωρη ΕΕ. Κάποιοι άλλοι έσπευσαν να εξασφαλίσουν πολύτιμο εμπόρευμα μεταξύ των ορφανών παιδιών που τριγυρίζουν αδέσποτα στους δρόμους. Θα τα πωλήσουν έναντι αδρής αμοιβής σε άτεκνα ζεύγη ή θα οδηγηθούν αυτά, για να προσφέρουν τα ζωτικά τους όργανα σε κάποια κλινική; Γι' αυτό το έγκλημα των "πολιτισμένων" ποιός και πότε θα πληρώσει;

            Αγαπητέ συμπατριώτη. Κάποτε οι κάτοικοι της Αϊτής έκαναν το χρέος τους έναντι του δικαίου αγώνα των προγόνων μας. Ήρθε ο καιρός να εκφράσουμε, έστω και αργά, την ευγνωμοσύνη μας ως απόγονοι των ευεργετηθέντων. Ο καθένας ας επιλέξει τον τρόπο της βοήθειας.

 

                                                            "ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ", 07-02-2010

 

Πρεσβεία Αϊτής: Βασιλίσσης Σοφίας  28 Μαρούσι  ΤΚ 15124  

Ο ρόλος και η σημασία της Ανθρωπιστικής  παιδείας στο σχολείο του σήμερα:

 

άνοιγμα νέων οριζόντων σε μια δοκιμασμένη, στο χρόνο, αξία.

 

Της Αμαλίας Κ. Ηλιάδη *  

Συχνά αναρωτιέται κανείς, εφόσον βέβαια άπτεται των ενδιαφερόντων και των ευαισθησιών του, για το ρόλο και τη σημασία της ανθρωπιστικής παιδείας στο σχολείο του σήμερα. Προτού απαντήσει κανείς σε αυτή την πρωταρχικής βαρύτητας αναρώτηση είναι απαραίτητο να καθορίσει τις προϋποθέσεις και τους σκοπούς της Παιδείας και της Εκπαίδευσης. 

Κατά τη γνώμη μου αποκλειστικός σκοπός της εκπαίδευσης δεν πρέπει να είναι η προετοιμασία του νέου ανθρώπου για την αγορά εργασίας στην «κούρσα» του ξέφρενου οικονομικού και τεχνολογικού ανταγωνισμού Ευρώπης-Αμερικής-Ιαπωνίας-Κίνας-Ρωσίας, πράγμα που  γίνεται σήμερα, κατά κόρον, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη μας (και στη χώρα μας), αλλά βασικός σκοπός της εκπαίδευσης θα έπρεπε να  είναι η προσφορά ουσιαστικής παιδείας. Και η παιδεία είναι "απόρροια της αγωγικής πράξης κατά την οποία εκπαιδευτές, εκπαιδευτικές αξίες και εκπαιδευόμενοι βρίσκονται σε μια δυναμική αλληλενέργεια, η οποία πηγάζει από βάθη, όπου σβήνει η διαφορά του ατομικού «εγώ» και «συ»  από την ταυτότητα της ζωής. Και μαζί σβήνουν διαφορές θρησκευτικές, εθνικές, χρωματικές, πολιτικές, φυλετικές, πολιτιστικές, διαφορές φύλου, καταγωγής, κοινωνικής προέλευσης. Σβήνουν οι διαφορές και αναδύεται ως κατηγορική προσταγή η φωνή της ηθικής, η οποία ορίζει την ανθρώπινη ποιότητα. Ο άνθρωπος τότε πραγματώνει την ανώτερη φύση του, την πνευματική του ουσία".

Αυτά, βέβαια, ηχούν λιγάκι ρομαντικά σε μιαν εποχή σαν τη δική μας, στην οποία οι κατά καιρούς  πλανητάρχες και οι συνεργάτες τους, χρησιμοποιώντας τη σύγχρονη τεχνολογία καταστρατηγούν κάθε έννοια δικαίου και επιβάλλουν τη βούλησή τους σε ανατολή και δύση, σε βορρά και νότο.

"Στις σημερινές καπιταλιστικές κοινωνίες, παρατηρούν σοβαροί φιλόσοφοι της παιδείας, η παιδεία υποκαθίσταται απροκάλυπτα από την επαγγελματική εκπαίδευση με το επιχείρημα ότι οι νέοι πολίτες πρέπει να κερδίζουν τα προς το ζην αναγκαία συντελώντας στην οικονομική πρόοδο της κοινωνίας τους. Η γενική μόρφωση, λένε, δεν εξυπηρετεί τις τρέχουσες ανάγκες της ζωής. Πρέπει να αντικατασταθεί με την εξειδικευμένη επαγγελματική κατάρτιση. Το επιχείρημα, όμως, αυτό δείχνει απλώς ότι οι απόφοιτοι των σχολείων γενικής εκπαίδευσης χρειάζονται κάποια, συνήθως βραχυπρόθεσμη, επαγγελματική εκπαίδευση, για να μπορούν να μπουν μέσα στους παιδαγωγικούς μηχανισμούς της κοινωνίας τους, και δεν αποδεικνύει ότι η παιδεία πρέπει να υποκατασταθεί από την επαγγελματική εκπαίδευση". Άλλωστε ο άνθρωπος της ουσιαστικής κριτικής και διαλεκτικής παιδείας αποκτά τέτοια υποδομή, ώστε σε μικρό χρονικό διάστημα να μπορεί να κατακτήσει τις περιοχές της κάθε είδους τεχνολογίας, της οποίας οι ορίζοντες ανοίγουν μόνο από ανθρώπους με κριτική ικανότητα, με φαντασία, με ευρηματικότητα, με όραμα για νέους καλύτερους κόσμους. Και τέτοιοι άνθρωποι δεν μπορεί να είναι άλλοι από τους ανθρώπους της ουσιαστικής  παιδείας και πνευματικής καλλιέργειας. Μάλλον λοιπόν είμαστε ρεαλιστές ως πρεσβεύουμε τις παραπάνω απόψεις. Άλλωστε, σε εποχές  ανατροπής και αναθεώρησης των αξιών δεν υπάρχει υγιέστερος ρεαλισμός από το ρομαντισμό.

Για όλους τους ανωτέρω λόγους και για άλλους ακόμη που θα εκτεθούν στη συνέχεια τα παραμελημένα, σχεδόν σφαγιασθέντα Ανθρωπιστικά Γράμματα πρέπει να αποκατασταθούν στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και προπάντων στο Λύκειο. Τα «μοντέρνα» μαθήματα,  σύγχρονα και «εκσυγχρονιστικά» πήραν σε πολλές περιπτώσεις τη θέση ανθρωπιστικών μαθημάτων που διδάσκουν διαχρονικές αξίες και πνευματικά, ψυχοδιανοητικά ιδανικά! Σαν να υπάρχει, όσο υπάρχουν και θα υπάρχουν άνθρωποι και ανθρώπινες πολιτείες, κάτι πιο σύγχρονο και πιο μοντέρνο από τη δημοκρατία. Σαν να παλιώνουν οι αξίες: η "Αντιγόνη", του Σοφοκλή, ο "Προμηθέας" του Αισχύλου, η "Λυσιστράτη" του Αριστοφάνη. Πώς αλλιώς; Αθάνατες αξίες, αξίες λόγοι, αξίες "νόμοι υψίποδες, ουρανίαν δι' αιθέρα τεκνωθέντες, ων Όλυμπος πατήρ μόνος", αξίες "που δεν τις εγέννησε ή θνατά φύσις ανέρων, κι ούτε ποτέ τις κοιμίσει η λήθη… Δεν τις συλλαμβάνεις λογικά τις αξίες αυτές, τις νιώθεις, με τη σοφία της ζωικής πείρας, που κυλά απαλά, βουβά κι απλώνεται σα μεγάλο ποτάμι…", θα μας έλεγε ο Φ.Πολίτης. αξίες που μόνον όταν ο άνθρωπος φτάσει στην κορυφαία έκφρασή του θα κάνουν να φουντώσει μέσα του "ο άπειρος ηθικός κόσμος", η πραγματικά νέα θρησκεία, το "καινόν δαιμόνιον".

Πολλοί,  άλλωστε, Έλληνες και  ξένοι μελετητές του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού,  θα μπορούσαν, στον αιώνα της θεάς τεχνολογίας,  να ακούσουν μέσα από τον Επιτάφιο του Περικλέους τη φωνή του 5ου αιώνα π.Χ., ο οποίος υψώνει για λογαριασμό όλων των αιώνων και όλων των ανθρώπινων γενεών που πέρασαν και που θα έρθουν, το λόγο της δημοκρατίας: του δικαίου, του νόμου, της ισοδικίας, της ισονομίας, της ισοπολιτείας, της ισοκρατίας, της ισηγορίας, της παρρησίας, της αμεσότητας, της ευθύτητας, της ελευθερίας, του μέτρου – αγαθά που για λογαριασμό όλου του κόσμου κατέκτησαν οι Έλληνες, και που σήμερα υποχωρούν μπροστά σ' έναν υφέρποντα αμοραλισμό πολιτικό, θρησκευτικό, επιστημονικό, καλλιτεχνικό, συνδικαλιστικό, εκπαιδευτικό;

 "Στον Επιτάφιο του Περικλέους, θα μας έλεγε ο Φ. Πολίτης, βυθίζεται ο 5ος αιώνας π.Χ. σε συλλογή, και μέσα από τη σιγή, όπως και στα βάθη απάτητης σπηλιάς, σουρώνει και σταλάζει ο λόγος της δημοκρατίας Η αττική πολιτεία, πολιτεία ελεύθερων ατόμων, απλώνει τη λάμψη της μέσα στο χώρο και στο χρόνο, η πνευματική ζωή έχει φτάσει στο κορύφωμα της, γεννιέται τώρα η ελεύθερη επιστήμη, η λυτρωμένη από προλήψεις έρευνα, η κριτική σκέψη. Ο αιώνας της αττικής ακμής μονολογεί".

Στα βιβλία της γλώσσας, κάποια στιγμή, οι Έλληνες μαθητές και μαθήτριες θα συναντήσουν το λόγο του E. Benveniste: "Κάθε φορά που ο λόγος ξετυλίγει ένα γεγονός, ο κόσμος ξαναχτίζεται από την αρχή. Τίποτε δεν είναι τόσο μεγάλο όσο ο λόγος, ο οποίος δημιουργεί τόσα πολλά με τόσο λίγο." Όταν τους διδάξουμε το λόγο του L. Wittegenstein: "The limits of my language mean the limits of my world" (Τα όρια της γλώσσας μου σηματοδοτούν τα όρια του κόσμου μου),  ή και πάλι το δικό του λόγο: "Οι λέξεις είναι σαν την κρούστα στην επιφάνεια βαθιών νερών. Τα παραμύθια ψάχνουμε να τα βρούμε ακριβώς έτσι, κολυμπώντας κάτω από το νερό" ή το λόγο του Paul Valery: "Δεν υπάρχει λέξη που να μπορούμε να την καταλάβουμε, αν προχωρήσουμε στο βάθος", θα θυμηθούμε το λόγο του Οδυσσέα Ελύτη: "Κοιτάξτε τα χείλη μου, από αυτά εξαρτάται ο κόσμος". Και  φραγμό στα χείλη του ποιητή δεν μπορείς να βάλεις.

 

Αυτά σημαίνουν πως θα 'ρθει καιρός – πρέπει να 'ρθει – που η γλώσσα δε θα διδάσκεται πια αποκλειστικά από βιβλία. Τα βιβλία της γλώσσας είναι τα ίδια τα πράγματα και οι γλωσσικές συνειδήσεις των παιδιών, όπου γλωσσικοί μηχανισμοί έτοιμοι από τη φύση και από τη γλωσσική κοινότητα περιμένουν το δάσκαλο που θα τους πυροδοτήσει για να γίνουν οι γεννήτριες του λόγου. Αυτό είναι το διδακτικό πεδίο της γλώσσας. Κι εδώ είναι που διολίσθησε το σχολείο και εγκλώβισε σε χρυσό κλουβί δάσκαλο και μαθητή. Μετέθεσε έτσι και μετέβαλε το διδακτικό πεδίο τους. Το μετέθεσε από το φυσικό του χώρο σ' έναν άλλο χώρο τεχνητό, και το μετέβαλε από δυναμικό, που ήταν στο φυσικό του χώρο, σε στατικό και μνημονικό.

Η γλώσσα είναι το μόνο ίσως γνωστικό αντικείμενο  που μπορεί να διδαχθεί και χωρίς  το σχολικό εγχειρίδιο ή, στην ευνοϊκότερη περίπτωση, μόνο με την οδηγητική συνέργεια του σχολικού εγχειριδίου. Γιατί, εκεί, στο μέσα κόσμο του παιδιού υπάρχει "δυνάμει" (και αθέατο) το βιβλίο της γλώσσας και δε μένει παρά να «λειτουργηθεί» για να καταστεί και "ενεργεία" (και θεατό). Και τότε η διδασκαλία της γλώσσας στη σχολική τάξη δε θα ασθμαίνει μανταλωμένη στις 150 σελίδες των εγχειριδίων των κανόνων του λόγου, αλλά θα γεννάει το λόγο της ζωής, το λόγο της Λογοτεχνίας, ποίησης και πεζογραφίας. Έχουν βλέπετε, μας το είπε ο ποιητής, "στις ψυχές τους μικρά τζάκια αναμμένα, για να ζεσταίνουν τα παιδιά". Μια τέτοια πρακτική εφαρμογή των εν λόγω αρχών φρονώ πως πραγματώνει το ακόλουθο «Σχέδιο παρουσίασης Μικροδιδασκαλίας 20΄» στο μάθημα της νεοελληνικής λογοτεχνίας:

Τίτλος Μικροδιδασκαλίας: Σχήματα λόγου-εκφραστικά μέσα: παρομοίωση-μεταφορά.

 

Εκπαιδευτικοί στόχοι Μικροδιδασκαλίας:

 

 Γνώσεις: Να μπορούν οι εκπαιδευόμενοι μαθητές να εντοπίζουν εύστοχα παρομοιώσεις και μεταφορές σ' ένα κείμενο πεζού λόγου.

Ικανότητες: Να μπορούν να χρησιμοποιούν οι ίδιοι τα παραπάνω εκφραστικά μέσα στο λόγο τους-προφορικό και γραπτό- και να συνειδητοποιούν τη διαμεσολάβηση του συμβολικού-μεταφορικού στοιχείου στην ελληνική γλώσσα.

Στάσεις: Να υιοθετήσουν το γεγονός ότι η γλώσσα, όπως και ο κόσμος, είναι φτιαγμένη από σύμβολα. Έτσι, οι παρομοιώσεις και οι μεταφορές ως εκφραστικά μέσα και αισθητικά σχήματα λόγου, στοιχειοθετούν την ποιητική λειτουργία της γλώσσας σε πεζό κείμενο: η αλλαγή του τρόπου προσδιορισμού ενός ατόμου, ενός τόπου, μιας υπηρεσίας, μιας λειτουργίας, η αλλαγή των λέξεων οδηγεί το υποσυνείδητο να δει με άλλο μάτι την πραγματικότητα. Έτσι, στην επιμόρφωση των μαθητών μας σε ζητήματα γλώσσας, το «εργαστήρι της ζωντανής γλώσσας» δεν σημαίνει το ίδιο με το «μάθημα των ελληνικών».

Ο καθένας καταλαβαίνει τώρα ότι τα σχολικά βιβλία μάλλον είναι υπόθεση ευαίσθητων συγγραφέων / δασκάλων οι οποίοι, για την ώρα τουλάχιστον, δε φαίνονται να είναι αρκετοί στον ελληνικό εκπαιδευτικό ορίζοντα. Και ούτε θα τους αναδείξουν τα κονδύλια, όπως αναδεικνύουν π.χ. μια βιομηχανία. Πρόκειται για ποιότητες ανθρώπων, οι οποίοι παραμένουν παγερά αδιάφοροι στο χρήμα.

 

'Αλλα ζητεί η ψυχή τους,

γι' άλλα κλαίει.

τον έπαινο του Δήμου και των Σοφιστών,
τα δύσκολα και τ' ανεκτίμητα Εύγε.
την Αγορά, το Θέατρο,

και τους Στεφάνους.

Αυτά τα πνευματικά αγαθά δεν τα προσφέρει το χρυσάφι καμιάς "Σατραπείας", για να συνεχίσουμε με τον Κ. Καβάφη, ο οποίος στο ομώνυμο ποίημά του "Σατραπεία" παρουσιάζει την ποιότητα αυτών των διαφορετικών ανθρώπων.  Το Υπουργείο Παιδείας είναι το μόνο που θα μπορούσε να δημιουργήσει το ανάλογο κλίμα και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα βαθιάς «αποδοχής», ώθησης και  ανάπτυξης των ανθρωπιστικών σπουδών στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

Σήμερα έχουμε στα γυμνάσια και στα λύκεια τα περισσότερα υλικοτεχνικά μέσα και τις πνευματικές και θεωρητικές προϋποθέσεις για μια  διδασκαλία εκσυγχρονισμένη: θεμελιωμένη στην επιστημονική έρευνα και στη διδακτική πράξη, διδασκαλία πλήρως αξιολογημένη και ολοκληρωμένη. "Η γλώσσα αναδύεται, ως κοινωνικό προϊόν, από την ανθρώπινη κοινότητα με πλήθος γλωσσικές ποικιλίες (γλωσσικά επίπεδα), που αντιστοιχούν στις κοινωνικές ποικιλίες (κοινωνικά επίπεδα)». Η γλώσσα δηλαδή λειτουργεί σε πολλά επίπεδα και ανθίζει με ποικίλους τρόπους προφορικού και γραπτού λόγου, δημιουργώντας αμέτρητα κείμενα: κείμενα γραπτά και προφορικά, ποιητικά και πεζά, λόγια και λαϊκά, περιγραφικά και αφηγηματικά, του θεάτρου και του κινηματογράφου, της τηλεόρασης και του ραδιοφώνου, των αθλητικών σχολίων και των θρησκευτικών τελετών, των τίτλων και των διαφημίσεων, των περιθωριακών, της πιάτσας, του σαλονιού, του σπιτιού και του κρατικού μηχανισμού, κείμενα όλων των στιγμών της ζωής, κείμενα που ασταμάτητα υφαίνουν τις σχέσεις μας, την επικοινωνία μας, τον πολιτισμό μας.

Είναι ανάγκη, συνεπώς, να αποκτήσει ο μαθητής συνείδηση αυτών των κειμένων. Όπως είναι ανάγκη να κατανοήσει ότι πολλές λέξεις που κατακτά κατά τη μελέτη των ποικίλων μαθημάτων (μαθηματικών, φυσικής, ιστορίας, θρησκευτικών κτλ.) μπορούν να χρησιμοποιηθούν και αλλού: στην καθημερινή επικοινωνία, στη σύνταξη ενός επίσημου κειμένου, στην έκθεση – έκφραση και αλλού. Πέφτουν έτσι οι φραγμοί, θραύονται τα στεγανά των ειδικών μαθημάτων και ολόκληρος ο γλωσσικός θησαυρός γίνεται αυτομάτως και γλωσσικός θησαυρός της έκφρασης: πολλά κανάλια φέρνουν λεκτικό πλούτο στην ίδια κοίτη του νεοελληνικού μας λόγου. Και δεν είναι μόνον οι λέξεις: ο μαθητής αποκτά άλλη νοοτροπία: διευρύνεται η σκέψη του, ώστε να αγκαλιάσει όλα τα μαθήματα και να αντλήσει από εκεί τρόπους, μεθοδεύσεις και περιεχόμενα χρήσιμα στο χτίσιμο ενός κειμένου… Κατανοεί έτσι ο νέος άνθρωπος ότι η έκθεση δεν είναι το επίσημο ένδυμα του λόγου, που το ντύνεται κανείς κάποιες στιγμές του χρόνου, παρά είναι καθημερινή γλωσσική επικοινωνιακή πρακτική τόσο των σχολικών μαθημάτων και της επιστήμης όσο και των άλλων μορφών της ζωής.

Η έκφραση – έκθεση δηλαδή βρίσκει έτσι τις πραγματικές της διαστάσεις και δεν είναι πια φιλολογικό στεγανό. Εγκαταλείπει έτσι τον «ψευδολογοτεχνισμό», που χρόνια τώρα την είχε παγιδέψει, και εγκολπώνεται κάθε αγαθό που προσφέρουν οι επιστήμες. Παίρνει π.χ. το μαθηματικό λογισμό και την αποδεικτική διαδικασία από τα μαθηματικά, την επιχειρηματολογία από τη λογική, την ακριβή διατύπωση και την οργάνωση του λόγου από τα κείμενα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας κ.ο.κ. Όλα, με άλλα λόγια, συγκλίνουν σ' αυτήν. Έκθεση γράφει ο μαθητής παντού: στη φυτολογία, στη ζωολογία, στα θρησκευτικά, στην ιστορία, στα μαθηματικά κτλ. σε κάθε γραπτό δοκίμιο… Πλήθος κανάλια κομίζουν λόγο και σκέψη από μάθημα σε μάθημα και όλα μαζί στην έκφραση – έκθεση, που με τη σειρά της ανοίγει τις σελίδες της και δέχεται ολόκληρη τη σχολική ζωή, γιατί ολόκληρη η σχολική ζωή είναι έκφραση – έκθεση, όπως ολόκληρος ο κοινωνικός βίος είναι έκφραση και επικοινωνία".

– Για την επίτευξη της ενδυνάμωσης της ανθρωπιστικής παιδείας και των αρχαίων ελληνικών γραμμάτων, που, κυρίως, την εμπεριέχουν, στο χώρο της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, είναι αδήριτη η ανάγκη, κατά τη γνώμη μου, να εκπονούνται δημιουργικές και πρωτότυπες εργασίες εκ μέρους των μαθητών και σε συνεργασία, φυσικά, με τους καθηγητές τους, οι οποίες θα τους οδηγούν, μέσα από την αυτενέργεια και την ατομική  πρωτοβουλία και συνεργασία, στη συνειδητοποίηση των ανθρωπιστικών αξιών  του δικαίου, του νόμου,  της ισονομίας, της ισοπολιτείας, της ισοκρατίας, της ισηγορίας, της παρρησίας, της αμεσότητας, της ευθύτητας, της ελευθερίας, του μέτρου, της ανάπτυξης κριτικής και διαλεκτικής σκέψης, της αποδοχής της ατομικότητας, της συλλογικότητας, της συνεργασίας, του παραμερισμού προκαταλήψεων, της αλληλεγγύης, του Διαπολιτισμικού σεβασμού, της μοναδικότητας των διαφόρων πολιτισμών, της αποδοχής της διαφορετικότητας, της  καταπολέμησης στερεοτύπων  κ.ά.

– Βέβαια,  η εργασία στο σχολείο δεν είναι λογικό να είναι η ίδια για όλους τους μαθητές: είναι άκρως απαραίτητη η συμφωνία της με την ιδιαίτερη, προσωπική φύση του κάθε μαθητή (Αρχή της ατομικότητας). Η εργασία στο σχολείο δεν είναι λογικό να είναι η ίδια για όλους τους μαθητές, εφ' όσον η φύση τους είναι διαφορετική, αλλά να είναι σύμφωνη με την ιδιαίτερη προσωπικότητα του καθενός, δηλαδή να είναι προσωπική. Οι  ψυχικές διαφορές χαρακτηρίζουν και συνιστούν την ατομικότητα του κάθε ανθρώπου. Βασισμένο σ' αυτή την αρχή, το νέο σχολείο ζητά απ' το κάθε παιδί να δώσει εκείνο που μπορεί και εκείνο για το οποίο έχει κάποια  φυσική κλίση. Οι λόγοι που επιβάλλουν το σεβασμό της αρχής της  ατομικότητας είναι ποικίλοι:

 

Οικονομία των δυνάμεων του μαθητή.

Αποτελεί συνηθισμένο σφάλμα της παιδικής εργασίας να εκτελείται με σπατάλη ενέργειας και με μεγάλη δαπάνη δυνάμεων. Γι' αυτό, απαίτηση της οικονομίας της εργασίας είναι να ρυθμίζεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις της υγιεινής, ώστε η προσπάθεια και η αναψυχή να τίθενται σε  ορθή σχέση. Έργο λοιπόν του Σχολείου εργασίας είναι να εισαγάγει τους μαθητές στην τέχνη του «εργάζεσθαι» για να ρυθμίζουν  μόνοι τους την εργασία τους, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ψυχικής υγιεινής.

 

Συμφωνία με τη φύση της ύλης.

Η εργασία,  η οποία αποβλέπει στη μορφοποίηση του χαρακτήρα του μαθητή,       οφείλει τη μορφωτική της δύναμη όχι μόνο στον τρόπο με τον οποίο       μεταχειριζόμαστε-διατάσσουμε την ύλη, αλλά επίσης στο ποιόν της ύλης, γιατί το διδασκόμενο αντικείμενο έχει παιδαγωγική αξία ανεξάρτητα από τη μεθοδική σχηματοποίησή του. Γι' αυτό η εργασία στο σχολείο δεν πρέπει να αδιαφορεί απέναντι στην ύλη. Αντίθετα, οφείλει να γνωρίζει και να κατανοεί το περιεχόμενό της για ν' ανταποκρίνεται πλήρως σ' αυτό.

 

Εγγύτητα προς τη ζωή.

Χωρίς την ιδιότητα αυτή ο σκοπός του σχολείου, δηλαδή η περαιτέρω αυτενεργός εξέλιξη του μαθητή και η ενεργός συμμετοχή του στη ζωή της κοινωνίας της οποίας αποτελεί μέλος, δε θα ήταν δυνατό να επιτευχθεί. Γι' αυτό πρέπει να φροντίζει η εργασία να οδηγεί το μαθητή στην πραγματικότητα της ζωής και να μην αποβαίνει σκιά εργασίας, όπως συνέβαινε με το παλιό σχολείο της διδαχής. Οι εφημερίδες, τα περιοδικά, οι οδοιπορίες, οι εκδρομές, τα ταξίδια, τα ποικίλα εκπαιδευτικά προγράμματα κ.λ.π., στοιχεία της ζωής σε μια σύγχρονη κοινωνία, πρέπει να χρησιμοποιούνται από το σχολείο στο πλαίσιο της εργασίας. Επίσης, ο κινηματογράφος, το θέατρο, ο διάλογος και η συζήτηση, πράγματα τόσο κοντά στη ζωή, είναι πρόσφορα για χρησιμοποίηση στην εργασία.

Όπως είναι γνωστό, οι οικονομικές, επιστημονικές, και καλλιτεχνικές εργασίες κρίνονται από το αποτέλεσμα, δηλαδή απ' το έργο το οποίο προέρχεται απ' τη δημιουργία του χεριού και του πνεύματος. Οι εργασίες, όμως, του σχολείου εργασίας δεν κρίνονται απ' τα έργα  αλλά απ' τις  μορφωτικές επιδράσεις τους, περισσότερο.

 

Α) Προτεινόμενα θέματα εργασιών στην Αρχαία Ελληνική Γραμματεία-Πολιτισμό:

 

1) Η στρατιωτική τέχνη στην Αρχαία Ελλάδα

2) Κοινωνία και Οικονομία του 5ου μ. Χ. αι. (εποχή του Περικλή).

3) Αρχαία Ελληνική Τραγωδία και Δυτική Ευρώπη (σχέσεις, επιδράσεις, αναβιώσεις απ' την Αναγέννηση ως τα νεότερα χρόνια).

4) Σαπφώ, ελληνίδα ποιήτρια, βίος και έργο.

5) Αριστείδης ο Δίκαιος, βίος και έργο.

6) Η θέση του παιδιού /παιδιών, αγοριών και κοριτσιών, στην Αρχαία Ελλάδα.

7) Αρχαία Ελληνική Ζωγραφική.

8) Ο θεσμός του Γάμου στην Αρχαία Ελλάδα.

9) Παιδεία και Εκπαίδευση στην Αρχαία Ελλάδα.

10) Σχέση Αρχαίας και Νέας Ελληνικής Γλώσσας (Ιστορική αναδρομή, θεωρητικά στοιχεία, παραδείγματα).

11) Η καθημερινή ζωή στην Αρχαία Αθήνα.

12) Η καθημερινή ζωή στην Αρχαία Σπάρτη.

13) Η θρησκεία των Αρχαίων Ελλήνων.

14) Αρχαία Ελληνική Αρχιτεκτονική

 

Β) Προτεινόμενα θέματα εργασιών στη Βυζαντινή Ιστορία-Πολιτισμό:

 

1) Η στρατιωτική Τέχνη κατά τους Βυζαντινούς χρόνους.

2) Βυζαντινή ποίηση και υμνογραφία.

3) Θρύλοι, μύθοι και παραδόσεις για την Άλωση της Κωνσταντινούπολης.

4) Η θέση του παιδιού (αγοριών και κοριτσιών) στο Βυζάντιο.

5) Ο έρωτας και ο θεσμός του γάμου στο Βυζάντιο.

6) Η Ελληνική Γλώσσα κατά τους χρόνους του Βυζαντίου.

7) Η καθημερινή ζωή των Βυζαντινών.

8) Ανάλυση χαρακτηριστικών (για σας) έργων της Βυζαντινής Τέχνης (ελεύθερη επιλογή).

9) Βασίλειος ο Μακεδών, αυτοκράτωρ του Βυζαντίου.

10) Νικηφόρος Φωκάς, αυτοκράτορας του Βυζαντίου.

11) Απεικονίσεις Βυζαντινών αυτοκρατόρων.

12) Ειρήνη η Αθηναία, αυτοκράτειρα του Βυζαντίου.

13) Θεοδώρα, αυτοκράτειρα του Βυζαντίου.

14) Θεοφανώ, αυτοκράτειρα του Βυζαντίου.

15) Θρύλοι και παραδόσεις του Βυζαντίου (Βυζαντινή λαογραφία).

 

Γ) Προτεινόμενα θέματα εργασιών στη Φιλοσοφία:

 

1) Η σημασία του έργου του Φρειδερίκου Νίτσε για την Ευρωπαϊκή φιλοσοφία.

2) Η φιλοσοφική σκέψη των Επικουρείων φιλοσόφων.

3) Η φιλοσοφική σκέψη των Σοφιστών.

4) Η φιλοσοφική σκέψη του Μπαρούχ Σπινόζα.

5) Σχέσεις Νεοπλατωνικών φιλοσόφων και Χριστιανικής φιλοσοφικής σκέψης.

6) Η φιλοσοφική σκέψη των Γνωστικών.

7) Ο φιλοσοφικός λόγος του Ρενέ Ντεκάρτ.

8) Ο φιλοσοφικός στοχασμός του Ντέϊβιντ Χιούμ.

9) Σχέσεις φιλοσοφίας και Επιστήμης.

10) Σχέσεις φιλοσοφίας και θρησκειών.

11) Η συμβολή της φιλοσοφίας στη βιοηθική.

12) Τέχνη – Αισθητική και Φιλοσοφία ή Φιλοσοφία και Ιστορία της Τέχνης.

13) Σχέσεις Φιλοσοφίας και Ιστορίας.

14) Λόγος και Σκέψη.

15) Μυθολογία και Φιλοσοφία. (Μύθοι, θρύλοι, παραδόσεις διαφόρων λαών και η σχέση τους με τη φιλοσοφική σκέψη).

 

Ενδεικτική βιβλιογραφία:

1.Wichterich H. Pedagogische Atmosphare und menschliche Kommunikation, Rheinstetten 1977, 55.

2.Ξωχέλλης Παν., Παιδαγωγική του Σχολείου, Θεσσαλονίκη 1979.

3.Πετρουλάκης Ν., Προγράμματα, εκπαιδευτικοί στόχοι, μεθοδολογία, Αθήναι 1981.

4.Τατάκης Β., Παιδαγωγική, Αθήνα 1978.

5.Τσίριμπας Α., Γενική Διδακτική, Αθήναι 1959.

6.Τσουρέκης Δημ., Σύγχρονη Παιδαγωγική, Αθήνα 1981.

7.Χαραλαμπίδης Θ., Γενική Παιδαγωγική, Αθήνα α.ε.

8. "ΑΛΛΑ ΖΗΤΑΕΙ Η ΨΥΧΗ ΤΟΥΣ, ΓΙ' ΑΛΛΑ ΚΛΑΙΕΙ" (Κ.Καβάφης). Ανοιχτή επιστολή στον Υπουργό Παιδείας Πέτρο Ευθυμίου του Συλλόγου Αποφοίτων της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

9. Gee J-P. (1993), "What is Literacy?" στο L.-M. Cleary & M. Linn (eds.) Linguistics for Teachers. -New York: Mc Graw-Hill, pp. 257-265.

10.  N. Elsasser- Steiner, N. & V. John-Steiner (1993),"An Interactionist Approach to Advancing Literacy „ στο L.-M. Cleary & M. Linn (eds.) Linguistics for Teachers. -New York: Mc Graw-Hill, pp. 265-281.

11.  G. Kress, (1994), Learning to write. -London: Routledge.

12.  Παραδέλλης Θ., (1997), «Προφορικότητα και εγγραμματοσύνη: από την αυτόνομη δράση στην κοινωνική πρακτική» στο Ong. W. Προφορικότητα και εγγραμματοσύνη. -Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης, σ. IX-XXXIV.

 

* Η Αμαλία Κ. Ηλιάδη είναι φιλόλογος-ιστορικός (Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Βυζαντινής Ιστορίας απ' το Α.Π.Θ.) Υπεύθυνη Σχολικής Βιβλιοθήκης 2^ου Ε.Π.Α.Λ.  Τρικάλων, Δ/νση κατοικίας: Μ. Πιτσάκου 21, Τ.Κ. 42100 ΤρίκαλαΤηλ.& Fax:  2431071402, ailiadi@sch.gr,