ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ:

Η επιστροφή στον κανόνα του χρυσού φαίνεται να είναι μία από τις λύσεις για την καταπολέμηση των μανιοκαταθλιπτικών αγορών, της υπερχρέωσης, των κρίσεων, του υπερπληθωρισμού και της δικτατορίας των τραπεζών – κυρίως όμως, για τη διατήρηση της παγκόσμιας ειρήνης

Ανάλυση και ιστορική αναδρομή – Μέρος Ι

Του Βασίλη Βιλιάρδου*

«Με εξαίρεση εκείνες τις εποχές, στις οποίες ίσχυε ο κανόνας του χρυσού, έχουν χρησιμοποιήσει πρακτικά όλες οι κυβερνήσεις στην Ιστορία το αποκλειστικό δικαίωμα τους να εκδίδουν χρήματα, για να λεηλατήσουν και να εξαπατήσουν τους Πολίτες-υπηκόους τους» (F. A. von Hayek).  «Χωρίς την ύπαρξη του κανόνα του χρυσού, δεν υπάρχει καμία δυνατότητα προστασίας των αποταμιεύσεων από τον περιορισμό της αγοραστικής τους αξίας, σαν αποτέλεσμα του υπερπληθωρισμού» (A. Greenspan – το 1966, πριν ακόμη γίνει μέλος της άρχουσας τάξης).  «Ο χρυσός είναι χρήμα και τίποτα άλλο….Ο χρυσός είναι το πραγματικά μοναδικό χρήμα – με εξαίρεση το ασήμι» (J. P. Morgan).

«Η Utah είναι η πρώτη Πολιτεία των Η.Π.Α., η οποία αναγνώρισε πρόσφατα τόσο τα χρυσά, όσο και τα ασημένια νομίσματα, σαν επίσημα μέσα συναλλαγών – αρκετές άλλες ομοσπονδιακές Πολιτείες έχουν ήδη ανακοινώσει ότι θα ακολουθήσουν το παράδειγμα της. Μήπως θα έπρεπε να τις μιμηθεί και η Ελλάδα; Μπορεί κανείς να ισχυρισθεί τεκμηριωμένα ότι, η κατάσταση δεν θα γίνει αισθητά χειρότερη, εάν δεν συμβεί κάτι ριζικά διαφορετικό;».

 Κατά τη διάρκεια της Ιστορίας όλοι σχεδόν οι ηγεμόνες προσπαθούσαν, ξανά και ξανά, να προωθήσουν στους υπηκόους τους άχρηστα χαρτονομίσματα, αντί πραγματικών χρημάτων. Το γεγονός αυτό κατέληγε πάντοτε σε καταστροφικές αποτυχίες, αφού η συγκεκριμένη «τακτική» των κυβερνώντων προκαλούσε σταθερά υπερπληθωρισμό – ο οποίος οδηγούσε στη φτώχεια, στην παρακμή, στις κοινωνικές εξεγέρσεις και στους πολέμους.

Με βάση τις εμπειρίες αυτές οι περισσότεροι ηγεμόνες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, τόσο η διαρκής ασφάλεια των αποταμιεύσεων (η προστασία της αγοραστικής αξίας τους δηλαδή), όσο και η ειρήνη, ήταν τότε μόνο δυνατόν να υπάρξουν, εφόσον τα χαρτονομίσματα αντιπροσώπευαν πραγματικές αξίες – απλούστερα, εάν απέναντι σε ένα χαρτονόμισμα ή σε κάποιο άχρηστο μεταλλικό κέρμα, υπήρχε κάποια δεδομένη αξία. Έτσι λοιπόν υιοθετήθηκε ο κανόνας του χρυσού, σύμφωνα με τον οποίο κάθε χώρα μπορούσε να εκδώσει τόσα χρήματα (χαρτονομίσματα και κέρματα), όσο χρυσό διατηρούσε στα θησαυροφυλάκια της – με μία ορισμένη «ισοτιμία ανταλλαγής»      

Μέχρι τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο και συγκεκριμένα από το 1800 έως το 1914, μία από τις πιο «οικονομικά σταθερές» εποχές της Ιστορίας, όλα τα σημαντικά νομίσματα παγκοσμίως ήταν συνδεδεμένα με το χρυσό. Επειδή δε η ποσότητα του χρυσού ήταν περιορισμένη, δεν μπορούσαν να εκδοθούν περισσότερα χρήματα –  οπότε δεν ήταν δυνατόν να δημιουργηθούν οι υπερβολές (φούσκες), οι οποίες χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη εποχή (οφείλονται προφανώς στην αλόγιστη πιστωτική επέκταση, μέσα από τη δημιουργία χρημάτων από το πουθενά, την οποία προκαλεί/προωθεί σκόπιμα το αχόρταγο και ανεξέλεγκτο πλέον τραπεζικό σύστημα).  

Όλες οι χώρες λοιπόν ήταν υποχρεωμένες να διαχειρίζονται με σύνεση τα οικονομικά τους, να διατηρούν ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς δηλαδή, ενώ τόσο οι τράπεζες, όσο και το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο εν γένει, ήταν αδύνατον να κερδοσκοπήσουν εις βάρος των υπολοίπων «συντελεστών παραγωγής» – πόσο μάλλον των ίδιων των κρατών και κατ’ επέκταση των φορολογουμένων Πολιτών τους, όπως δυστυχώς συμβαίνει σήμερα, σε μία έκταση άνευ προηγουμένου.

Περαιτέρω, το «ευγενές μέταλλο» διαχωρίστηκε από τα χρήματα, έπαψε δηλαδή να ισχύει ο κανόνας του χρυσού, το 1914 – επειδή ο εξοπλισμός για τη διεξαγωγή του πρώτου παγκοσμίου πολέμου απαιτούσε τεράστιες ποσότητες χρημάτων, για τις οποίες δεν υπήρχαν τα ανάλογα αποθέματα χρυσού. Εάν λοιπόν είχε διατηρήσει κανείς τον κανόνα, είναι προφανές ότι δεν θα μπορούσε να διεξαχθεί ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος – για τη χρηματοδότηση του οποίου, ειδικά η Fed (η οποία ιδρύθηκε το 1913), εκτύπωσε κατά πολύ περισσότερα χαρτονομίσματα, από όσα «δικαιούταν», πλημμυρίζοντας στην κυριολεξία τις αγορές.

Όπως συνέβη και πρόσφατα, έτσι και τότε (η υπερπαραγωγή άχρηστου χρήματος συνέχισε δυστυχώς μετά το τέλος του 1^ου παγκοσμίου πολέμου), οι τράπεζες είχαν στη διάθεση τους υπερβολικά μεγάλες ποσότητες χρήματος από τις κεντρικές τους – χρήματα που προωθούσαν στους πελάτες τους με τη μορφή φθηνών (χαμηλού επιτοκίου) πιστώσεων. Οι πελάτες τους αυτοί με τη σειρά τους επένδυαν τα «άχρηστα» χαρτονομίσματα στις χρηματαγορές – με στόχο την αποκόμιση γρήγορων κερδών, τα οποία δεν μπορούσε να τους προσφέρει η πραγματική οικονομία.

Επειδή τώρα είχε καταργηθεί ο κανόνας του χρυσού, οι ποσότητες του χωρίς αντίκρισμα χρήματος συνέχισαν να αυξάνονται – ενώ κάθε χώρα είχε εντελώς διαφορετικούς κανόνες «εκτύπωσης», ανάλογους με τις δικές της ανάγκες. Κατ’ επέκταση, οι τιμές των μετοχών αυξάνονταν, τα ακίνητα ακολουθούσαν ανοδική πορεία και τα δάνεια εκτοξεύθηκαν στα ύψη – παρασύροντας ξανά όλες τις «αξίες» (μετοχές, εμπορεύματα κλπ.) σε μία παράλογα ανοδική τροχιά.  

Έτσι λοιπόν, στα τέλη της δεκαετίας του 1920, η αγορά μετοχών των Η.Π.Α. ήταν τόσο υπερβολικά αποτιμημένη που ήταν αδύνατον να αποφευχθεί το «σπάσιμο της φούσκας» – συνέβη τη γνωστή «μαύρη Πέμπτη», στις 24. Οκτωβρίου του 1929. Εκατομμύρια Αμερικανοί έχασαν σε μία ημέρα όλα τους τα υπάρχοντα, ενώ τα αποτελέσματα του κραχ για ολόκληρο τον κόσμο ήταν καταστροφικά. Ακολούθησε φτώχεια, δυστυχία, πείνα και κοινωνικές αναταραχές, οι οποίες κατέληξαν στη Μεγάλη Ύφεση και στο φασισμό – όπου κυρίως ο Χίτλερ στη Γερμανία, αλλά και ο Μουσολίνι στην Ιταλία ή ο Φράνκο στην Ισπανία, θέλησαν να οδηγήσουν την Ευρώπη στην έξοδο από την κρίση.  

Ο τελικός προορισμός ήταν ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος, ο οποίος καταδίκασε εκατομμύρια ανθρώπους στο θάνατο – χρηματοδοτούμενος ξανά από τις ίδιες τράπεζες, οι οποίες είχαν προκαλέσει την καταστροφική χρηματοπιστωτική φούσκα, είχαν διευκολύνει το φασισμό και ήταν υπεύθυνες για όλα τα δεινά της μετέπειτα εποχής.

Μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο επικράτησε η σύνεση στον πλανήτη, η οποία είχε σαν αποτέλεσμα τη θέσπιση του κανόνα του χρυσού στο Bretton Woods των Η.Π.Α. – όπου όλα τα νομίσματα είχαν αντίκρισμα σε δολάρια και τα δολάρια σε χρυσό. Ακολούθησαν δεκαετίες ανάπτυξης και προόδου στη Δύση, οι οποίες όμως ουσιαστικά έφθασαν στο ζενίθ τους τη δεκαετία του 1970 – όπου καταργήθηκε ξανά ο κανόνας του χρυσού, λόγω των τεράστιων χρηματικών αναγκών των Η.Π.Α., οι οποίες δυστυχώς «επέλεξαν», ερήμην των Πολιτών τους, τη διεξαγωγή νέων πολέμων.

Έκτοτε, αργά αλλά σταθερά, οι τράπεζες άρχισαν να εκτυπώνουν ακόμη μία φορά χρήματα χωρίς αντίκρισμα, συνεχίζοντας τη λεηλασία των υπολοίπων συντελεστών παραγωγής – με αποτέλεσμα να χρεώνονται συνεχώς όλα τα κράτη, με αφετηρία το 1980, να εμφανιστούν ξανά οι κρίσεις, να γίνονται όλο και πιο μεγάλες, όλο και πιο συχνές, όλο και πιο «μανιοκαταθλιπτικές». Μία συνεχώς μικρότερη περίοδος ανάπτυξης εντάσεως ανεργίας, ακολουθείται έκτοτε από μία διαρκώς μεγαλύτερη περίοδο ύφεσης, με αποτελέσματα που δεν είναι καθόλου δύσκολο να προβλεφθούν.

Ο ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΥ ΚΑΙ Η ΥΠΕΡΧΡΕΩΣΗ

Όπως αναφέραμε ήδη, η κατάργηση του κανόνα του χρυσού οδηγεί αξιωματικά στην υπερχρέωση, αφού τα κράτη (αλλά και οι ιδιώτες) παύουν να διαχειρίζονται συνετά τα οικονομικά τους – εξοφλώντας τις συνεχώς αυξανόμενες υποχρεώσεις τους με φρεσκοτυπωμένα χρήματα χωρίς αντίκρισμα (οι ιδιώτες με δάνεια και «υποσχετικές πληρωμών»). Ο Πίνακας Ι αναφέρεται στις περιόδους χρέωσης των Η.Π.Α., οι οποίες ουσιαστικά δεν διαφέρουν σημαντικά από τις αντίστοιχες των υπολοίπων χωρών της Δύσης – με την Ιαπωνία να κρατάει τα «σκήπτρα» (δημόσιο χρέος στο 230% σχεδόν του ετήσιου ΑΕΠ της):

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Ιστορική κατανομή του δημοσίου χρέους των Η.Π.Α., συνολικού ύψους 14,3 τρις $

 * Αύξηση χρέους σε τρις $, ** Εντός ενός μόνο έτους ξεπέρασε την οκταετία Reagan ενώ, εάν δεν συμβεί κάτι εξαιρετικό, θα ξεπεράσει ακόμη και τον Bush junior.

Σημείωση: Ο μεγαλύτερος πιστωτής των Η.Π.Α. είναι η Fed, αφού κατέχει το 11,6% του δημοσίου χρέους – ήτοι 1,66 τρις $. Ακολουθεί η Κίνα (1,20 τρις $) και η Ιαπωνία (0,91 τρις $).  Πηγή: New York Times,  Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Όπως συμπεραίνουμε από τον Πίνακα Ι οι Η.Π.Α., έως και το 1981, συσσώρευσαν χρέη ύψους μόλις 1,01 τρις $ – γεγονός που συνέβη και στις περισσότερες άλλες χώρες της Δύσης, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Από το 2001 όμως μέχρι το 2009 το δημόσιο χρέος έφτασε στα ύψη, αφού αυξήθηκε κατά 6,11 τρις $ – μία κατάσταση που συνεχίζει να υφίσταται, μετά την ανάληψη της προεδρίας από τον Obama. Το γεγονός αυτό δεν μας επιτρέπει μεγάλες ελπίδες για το μέλλον, όσο και αν ακούγεται το αντίθετο – αφού η αντιστροφή της τάσης είναι, κατά την άποψη μας, εξαιρετικά δύσκολη.

Ο Πίνακας ΙΙ που ακολουθεί, στον οποίο εμφανίζεται η αύξηση των δαπανών της υπερδύναμης μεταξύ 2001 και 2011 στους κυριότερους τομείς της οικονομίας της, τεκμηριώνει σε κάποιο βαθμό την άποψη μας:

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Αύξηση των δαπανών στις Η.Π.Α., μεταξύ 2001 και 2011, σε δις $

Πηγή: Κυβέρνηση των Η.Π.Α., Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Οι δαπάνες των Η.Π.Α. για τις συντάξεις (προϋπολογισμός 2011) αντιστοιχούν στο 20% των συνολικών ετησίων δαπανών ύψους 3,8 τρις $, για την Υγεία στο 23% και για την άμυνα στο 24% – με όλες τις υπόλοιπες να ανέρχονται στο 33% (η Παιδεία είναι ουσιαστικά σχεδόν εξ ολοκλήρου ιδιωτικοποιημένη). Απέναντι στις δαπάνες του προϋπολογισμού τώρα, τα ετήσια έσοδα είναι μόλις 2,2 τρις $ – εκ των οποίων το 53% προέρχεται από το φόρο εισοδήματος, το 37% από τα κοινωνικά ασφάλιστρα και το 10% από άλλες πηγές.

Το έλλειμμα λοιπόν προϋπολογίζεται για το 2011 στο 1,6 τρις $ – με αποτέλεσμα να αυξηθεί το χρέος στα 15,9 τρις $, ξεπερνώντας για πρώτη φορά το 100% του ΑΕΠ της υπερδύναμης (αν και κατά την άποψη μας είναι πολύ υψηλότερο, πόσο μάλλον εάν συνυπολογίσει κανείς τα χρέη των επί μέρους Πολιτειών). Επομένως, η απόφαση της S&P να υποτιμήσει την πιστοληπτική ικανότητα των Η.Π.Α. ήταν απόλυτα σωστή – αν και υποθέτουμε ότι άνοιξε τον «Ασκό του Αιόλου», ιδιαίτερα όσον αφορά τη διατραπεζική αγορά, προκαλώντας εκ νέου μία άνευ προηγουμένου κρίση εμπιστοσύνης (πόσο μάλλον εάν αυξηθούν τα επιτόκια του δανεισμού των Η.Π.Α., τα οποία είναι σχετικά χαμηλά – της Ιαπωνίας επίσης, αφού ευρισκόμενα στο 1%,  είναι παραδόξως τα μικρότερα στον πλανήτη).         

Συνεχίζοντας υπενθυμίζουμε ότι, η τελική κατάληξη του καπιταλισμού ήταν ανέκαθεν ο πληθωρισμός ή/και η χρεοκοπία – επειδή τα χρέη δεν μπορούν να μειωθούν με άλλον τρόπο, εκτός από την απαξίωση των χρημάτων. Η μοναδική σήμερα χώρα που δεν μπορεί να χρεοκοπήσει (οπότε ο πληθωρισμός είναι μονόδρομος) είναι οι Η.Π.Α. – αφού διαθέτουν το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα και πληρώνουν τις υποχρεώσεις τους διεθνώς σε δολάρια. Επομένως, μπορούν να πληρώνουν όλες τις οφειλές τους τυπώνοντας νέα χρήματα – γεγονός όμως που οδηγεί στην σταδιακή μείωση της αγοραστικής τους αξίας. 

Ολοκληρώνοντας, η σημερινή κατάσταση στις Η.Π.Α. θυμίζει τις αρχές της δεκαετίας του 1980 – όπου όμως, σε αντίθεση με τις παρούσες συνθήκες, η υπερδύναμη δεν ήταν ακόμη χρεωμένη. Εκείνη την εποχή, από τον Ιανουάριο έως τον Ιούλιο, η οικονομία της συρρικνώθηκε (ύφεση, μείωση του ΑΕΠ) κατά 8% σε ετήσια βάση – ένα μάλλον τρομακτικό ποσοστό. Το κράτος τότε ανακοίνωσε μεγάλα προγράμματα στήριξης της οικονομίας, μείωσε τη φορολογία, περιόρισε τα βασικά επιτόκια και αγόρασε τα επισφαλή δάνεια πολλών προβληματικών τραπεζών – όπως ακριβώς συνέβη πρόσφατα.

Σαν αποτέλεσμα όλων αυτών των δημοσίων προγραμμάτων, το ΑΕΠ αυξήθηκε το 1981 κατά 8,4% – ταυτόχρονα όμως με τον πληθωρισμό, ο οποίος εξακοντίσθηκε στα ύψη. Έτσι η Fed (P.Volcker) αναγκάσθηκε να αυξήσει δραστικά τα επιτόκια, οδηγώντας την οικονομία ξανά σε ύφεση – από την οποία τελικά διασώθηκε μετά το ξεπούλημα όλων των δημοσίων επιχειρήσεων (ιδιωτικοποίηση των πάντων), με αποτέλεσμα αργότερα, μεταξύ άλλων, να μην έχει η κυβέρνηση σχεδόν καμία ουσιαστική εξουσία (αλλά ούτε και τα μέσα για να διαχειριστεί μία κρίση προς όφελος των πολλών ή να μειώσει το τεράστιο δημόσιο χρέος και τα ελλείμματα).

Βασίλης Βιλιάρδος  (copyright),  Αθήνα, 21. Αυγούστου 2011, viliardos@kbanalysis.com     

* Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Είναι σύμβουλος επιχειρήσεων με πολλά συγγράμματα και μελέτες, ενώ έχει εκδώσει πρόσφατα το δεύτερο βιβλίο της σειράς «Η κρίση των κρίσεων»

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2405.aspx

Συνέχεια στο Μέρος ΙΙ

Ο νέος Νόμος για την Ανώτατη  Εκπαίδευση και οι ερμηνείες περί  «αγοράς»

Του Νικήτα Χιωτίνη

Ο νέος Νόμος για την Ανώτατη Εκπαίδευση στην Ελλάδα, σηματοδοτεί κατά τον πλέον εύγλωττο τρόπο, τη στροφή που επιχειρείται όχι μόνο στον προσανατολισμό του νεοελληνικού κράτους και της νεοελληνικής κοινωνίας, αλλά και στον προσανατολισμό που επιχειρεί η «Δύση» να επιβάλει στην παγκόσμια κοινότητα.  Τα κεντρικά ζητήματα είναι η έννοια της «Αγοράς» και η έννοια της «Παιδείας», ζητήματα που ορίζουν την έννοια της ανάπτυξης και της εξέλιξης της ανθρωπότητας, τελικώς την ίδια την υπαρξιακή της διάσταση. 

Αναφερθήκαμε στο ρόλο της «Δύσης» για την παραπάνω επιχειρούμενη «στροφή». Εδώ θα πρέπει να επικεντρωθούμε περαιτέρω στους πρωταγωνιστές της, στις  ΗΠΑ και  στην Αγγλία. Και οι δύο αυτές χώρες έχουν   ιστορικούς  λόγους, λόγους που αφορούν στην   ίδια  την ύπαρξή τους, που τους οδήγησαν σχεδόν νομοτελειακώς σε αυτές τις επιλογές.  Οι  ΗΠΑ είναι το πρώτο – ίσως και το μόνο – κράτος που δημιουργήθηκε και εξελίχθηκε «κοσμικά»: παρά την αρχική στήριξή της σε δάνειες παραδόσεις και πνευματικότητες (με κυρίαρχες την ελληνική και την χριστιανική) γρήγορα τις εγκατέλειψε χάριν ενός «κοσμικού» τρόπου ζωής: παραγωγή και  κατανάλωση, παραγωγή για την κατανάλωση και κατανάλωση για την παραγωγή και ευδαιμονία εξαρτώμενη από αυτές. Είναι φυσικό να μην μπορεί να δεί τίποτε άλλο. Η Αγγλία  έχει ιστορικώς στηριχτεί στις αποικίες της. Χάνοντάς τες στράφηκε στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, κυριάρχησε σε αυτό – οι ΗΠΑ δεν ξέφυγαν αυτής της κυριαρχίας – και   προσπαθεί να επιβληθεί τώρα με αυτό παγκοσμίως, αλλάζοντας ή καλλίτερα διαστρέφοντας την μέχρι τώρα Ιστορία του Ανθρώπου.

Πρώτα απ’ όλα ο νέος αυτός Νόμος τιτλοφορείται «Οργάνωση Ανώτατης Εκπαίδευσης, Ανεξάρτητη Αρχή για τη διασφάλιση και πιστοποίηση της ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση». Ο τίτλος αυτός τα λέει όλα. Δεν μιλάμε για Παιδεία, μιλάμε για Εκπαίδευση. Η διαφορά είναι τεράστια. Στη  πρώτη περίπτωση θα οργανώναμε μια κυψέλη δημιουργίας Σκέψης, αυτή πάνω στην οποία στηρίχτηκε μέχρι τώρα η Ιστορία του Ανθρώπου. Στη δεύτερη περίπτωση στοχεύουμε στην εκπαίδευση ανθρώπων που θα στελεχώσουν την «αγορά» και εδώ βρίσκεται ο άλλος πυλώνας του επαναπροσδιορισμού των στόχων του Ανθρώπου. «Αγορά» στη προκειμένη περίπτωση είναι η «παραγωγή» καταναλωτικών προϊόντων, πηγή της ορισθείσης από την νεωτερικότητα έννοια της «ευτυχίας» – έννοια με την οποίαν ούτε ο μαρξισμός διαφωνούσε – «αγορά» είναι και η ολοένα και περισσότερο αυτονομούμενη από την κοινωνία και τις ανάγκες του Ανθρώπου «οικονομία», «οικονομία» που έχει καταδήλως κυριαρχήσει και της πολιτικής, καλλίτερα θα λέγαμε πως την έχει καταργήσει. Μακράν βεβαίως της Αγοράς όπως την εισήγαγαν οι Έλληνες, ως τόπο  έκφρασης της κοινωνίας και Πολιτικής συζήτησης – όπου Πολιτική η έκφραση των συλλογικών στόχων αναζήτησης του ουσιώδους. Ο νέος αυτός νόμος είναι και ιδιαιτέρως ευφυής, καθόσον δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης  των προθέσεών του στη πράξη. Οργανώνει και την «Ανεξάρτητη Αρχή διασφάλισης και πιστοποίησης της ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση».  Πρόκειται όμως πράγματι περί Ανεξάρτητης Αρχής; Στο άρθρο 72 του κατατεθέντος σχεδίου Νόμου αναφέρεται σαφώς πως «Το ανώτατο διοικητικό όργανο της Αρχής είναι το Συμβούλιο. Το Συμβούλιο της Αρχής συγκροτείται από δεκαπέντε μέλη, τα οποία ορίζονται με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως» και συμπληρώνει: «Τα μέλη του Συμβουλίου απολαμβάνουν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας».

Φαντάζομαι πως δεν χρειάζεται ιδιαίτερος σχολιασμός περί αυτού. Αυτή λοιπόν η «ανεξάρτητη» Αρχή θα καθορίζει την έννοια της ποιότητας στα Ανώτατα αυτά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και θα αξιολογεί τους πάντες και τα πάντα, θα καθορίζει και τα σχετικά με τις   χρηματοδοτήσεις των Πανεπιστημίων και των ΤΕΙ. Ας υποθέσουμε λοιπόν πως αυτή η «ανεξάρτητη» Αρχή κρίνει πως ποιότητα και αξιοσύνη για ένα Πανεπιστήμιο είναι η άμεση πρόσβαση στην αγορά εργασίας των αποφοίτων του. Σε αυτήν την περίπτωση όμως τα Τμήματα Καλών Τεχνών, Ανώτερων Μαθηματικών, θεωρητικής Φυσικής, Φιλοσοφίας και τόσα άλλα, που δεν δίνουν άμεση, αλλά ενίοτε μήτε και μακροπρόθεσμη πρόσβαση στην «αγορά» όπως την εννοούμε σήμερα, αλλά σε μιαν άλλην Αγορά, αυτή που δημιουργεί την Ιστορία, τα Τμήματα αυτά λοιπόν θα κλείσουν;

Με αυτά Κυρίες (κυρίως)  και Κύριοι του Υπουργείου Παιδείας δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, να είστε βέβαιοι πως υπηρετείτε και μάλιστα κακεκτύπως τις επιδιώξεις της Νεωτερικότητας, ακριβώς τη στιγμή της δύσης της. Η Ελλάς ευτύχησε μέχρι τώρα να μην την έχει εμπεδώσει, παρόλες τις προσπάθειες των μέχρι τώρα διορισμένων ή μη  πολιτικών της. Δεν βρίσκω τον «στρατηγικό» λόγο να σπεύσουμε τώρα ασθμαίνοντας να υιοθετήσουμε κάτι που καταδήλως είναι πλέον παρωχημένο. Με άλλο Τρόπο αναπτύσσονται οι νέες κρατικές οντότητες που θα κυριαρχήσουν στο παγκόσμιο στερέωμα – αν δεν έχουν ήδη κυριαρχήσει, καθόσον με όπλα του δυτικού χρηματοπιστωτικού συστήματος το έχουν φέρει προ της κατάρρευσής του. Το θέατρο της Ιστορίας μεταφέρεται στην Ανατολή που στηρίζεται στις οικουμενικής εμβέλειας Παραδόσεις της, εις πείσμα των προσπαθειών της (αγγλοαμερικανικής) Δύσης να την αποπροσανατολίσουν.

Η Ελλάς είναι μια χώρα στην οποίαν στηρίχτηκε η Ευρώπη – η οποία Ευρώπη δεν διανοείτο και εξακολουθεί να μη διανοείται να υπάρξει χωρίς αυτήν – και η οποία Ελλάς κομίζει επίσης οικουμενικής εμβέλειας ιδιοπροσωπία. Ας την αφήσουμε ήσυχη να αναπτυχθεί όπως της έταξαν οι πραγματικοί ταγοί της, από τον Αριστοτέλη και τον Πλάτωνα, μέχρι τον Ρήγα, τον Μακρυγιάννη, τον   Δραγούμη, τον Σικελιανό, τον Πικιώνη, τον Θεοδωράκη και τους υπόλοιπους  μεγάλους διανοητές-εκφραστές του συλλογικού της ασυνείδητου,  ων ουκ έστι αριθμός.

7-8-2011

Το αμείλικτο μένος για το Πανεπιστήμιο

Του Δημήτρη Α. Σεβαστάκη*

Πολλοί πανεπιστημιακοί δημοσιεύουν ενδιαφέροντα ή και εξαιρετικά κείμενα, αντιδικώντας με το νέο νόμο για τα ΑΕΙ. Προσπαθούν να εξηγήσουν με όρους ενός αχαλίνωτου ουμανισμού, ή με όρους μιας δομημένης αλλά ακαδημαϊκής επιχειρηματολογίας, προβλήματα που δεν είναι καθόλου αυτονόητα για τον εξωπανεπιστημιακό πολίτη.

Συχνά αντιμετωπίζουν μια ανεξήγητη, κυρίως διαδικτυακή, επιθετικότητα. Απαντούν. Μόνο που απαντούν – φοβάμαι – σε λάθος ερώτημα. Το κέντρο της σοβαρής διαμάχης δεν είναι μια πολιτική «αβλεψία», μια τεχνοκρατική αδεξιότητα στην κατασκευή του νόμου. Ούτε η θεμελίωση ενός μεγάλου πολιτιστικού εγκλήματος που συντελείται με τη στρατηγική ανάσχεση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Το πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο στις πεινασμένες «αγορές» από κρατικοδίαιτους και ευρωδίαιτους επιχειρηματίες, που θέλουν τα ερευνητικά προγράμματα για τον εαυτό τους και, δυνητικά, τους φοιτητές για πελάτες τους. Ούτε, νομίζω, το πρόβλημα βρίσκεται στην «προπαγανδιστική αποτελεσματικότητα» του κυβερνητικού επιτελείου που έρχεται να συναντήσει και να εκμεταλλευτεί υπαρκτά και σοβαρά προβλήματα πανεπιστημιακής κακοδιοίκησης ή παραφθοράς.

Το πρόβλημα νομίζω ότι εκφράζεται με μια πολύπλευρη αποκαθηλωτική μέριμνα, μια βαθύτερη κοινωνική εμπάθεια προς το Πανεπιστήμιο. Εκεί πρέπει κανείς να αναζητήσει το κέντρο του προβλήματος. Ισως πρέπει να επισημάνω ότι σφοδρές επιθέσεις δέχεται το Πανεπιστήμιο κυρίως από τις υπώρειες της φθίνουσας μεσαίας τάξης. Γιατί; Πιθανόν γιατί το Πανεπιστήμιο αποτελεί ένα από τα τελευταία μεγάλα εννοιολογικά σχήματα, που πρέπει να θρυμματιστεί μέσα στον κοινωνικό εμφύλιο και τις ποικίλες προσωπικές και συλλογικές διαψεύσεις. Και η πιο διαψευσμένη αφήγηση είναι η ίδια η «νέα» μεσαία τάξη, που η ανέλιξή της πολιτικά και οικονομικά κορυφώθηκε τη δεκαετία του '90. Πολιτιστικά η «τάξη» αυτή θεμελιώθηκε σε μια τηλεοπτική «αιτιοκρατία», σε μια γρήγορη και αλματική μυθοπλαστική και αξιωματική υπέρβαση:

Ο νέος μέσα από μια ευνοϊκή σύμπτωση (ερωτική στην τηλεόραση, κομματική ή χρηματιστηριακή στη ζωή) ανέρχεται και πλουτίζει. Η νέα μεσαία τάξη αυτοαξιολογήθηκε όπως ακριβώς αξιολογούν στα τηλεπαιχνίδια, όπως επιλύουν τις δραματουργικές αντιθέσεις τα σίριαλ, με τη μαζική φαντασίωση της ανόδου στο φωτεινό πουθενά.

Πολλά από τα (διαψευσμένα πλέον) μέλη της απεχθάνονται κάτι που δεν εξαγοράζεται, αλλά δουλεύεται: τη μόρφωση, τη βαθιά καλλιέργεια, τη δεύτερη σκέψη, τη δύσκολη κριτική σύνθεση. Στη θέση τους θέλουν τη γραμματειακή βεβαίωση μόρφωσης, την περιληπτική πολυμάθεια, την προφάνεια, την προσχωρητική κατανόηση. Όχι φυσικά πως τα Πανεπιστήμια είναι μόνο ή οι μόνοι χώροι λογιοσύνης, αλλά είναι οι πιο ισχυρά θεσμισμένες προϋποθέσεις λογιοσύνης. Με μια σχετικά ήπια ταξικότητα επιτρέπουν στο ταλέντο, ακόμα και του φτωχού, να ανέλθει.

Η νέα μεσαία τάξη εκπαιδεύτηκε να μη θέλει το κοπιώδες ταλέντο, αλλά το υπέρλαμπρο ζωδιακό τεκμήριο. Σ’ ένα βαθμό, έτσι εκφράστηκε και η δική της άνοδος: μέσα από έναν ανάστροφο συλλογικό ναρκισσισμό. Αρκτικόλεξα λοιπόν, φόρμες συμπλήρωσης και αριθμήσεις ποιοτήτων και πάθους. Αυτό είναι το νέο Πανεπιστήμιο που χρειάζεται. Μια νέα μαζική ψευδαίσθηση, όπου ο καθρέφτης θα λέει ότι «είσαι ο πιο ωραίος» και η πραγματικότητα θα αποδεικνύει ότι είσαι ο πιο ηλίθιος.

Ναι, το Πανεπιστήμιο κουβαλάει προβλήματα που οι φοιτητές τα αισθάνονται στην πρώτη τους επαφή με αυτό και τους διδάσκοντες. Ανελαστική και δυσκίνητη ακαδημαϊκότητα, μη διαθεσιμότητα προσωπικού, συχνά ψυχρή και αυτοσυντηρητική διδασκαλία, απίθανη ανοργανωσιά, υλική φτώχεια, βλακώδεις ή πονηρούς ανταγωνισμούς και υπόγειες συνδέσεις παρεών.

Ναι, είναι αυτά τα προβλήματα που επιβαρύνουν το Πανεπιστήμιο και τους πνευματικούς ανθρώπους με ένα υπέρμετρα γραφειοκρατικό, φθοροποιό βάρος από περιττές συγκρούσεις και σπατάλες.

Ναι, είναι αυτά που συχνότατα δεν επιτρέπουν να συνεννοηθείς μετοχικά σε μια πνευματική και ποιητική εγρήγορση, όπως η διδασκαλία. Και είναι αυτά τα προβλήματα που με ένα τυφλό μένος ενισχύουν και καλλιεργούν η ίδια η πυρηνική σύλληψη του νόμου αλλά και οι συχνοί βωμολοχικοί τσαμπουκάδες εναντίον του Πανεπιστημίου και της πολιτιστικής συνθήκης που εγκλείει.

* Ζωγράφος, επ. καθηγητής ΕΜΠ,  dsevastakis@arch.ntua.gr

ΠΗΓΗ: Έντυπη Έκδοση, Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 24 Αυγούστου 2011, http://www.enet.gr/?i=arthra-sthles.el.home&id=303868

Η μάχη για το δημόσιο πανεπιστήμιο, υπόθεση ολόκληρης της κοινωνίας

Του Παναγιώτη Σωτήρη

Η κυβέρνηση ετοιμάζεται να προχωρήσει στην ψήφιση του νομοσχεδίου διάλυσης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με τον ίδιο πραξικοπηματικό τρόπο που ούτως ή άλλως πολιτεύεται το τελευταίο διάστημα. Τη μόνη νομιμοποίηση της κίνησής της έχει αναζητήσει στα αρνητικά αντανακλαστικά ενάντια στην ακαδημαϊκή κοινότητα, εκμεταλλευόμενη και υπαρκτές παθογένειες του πανεπιστημιακού χώρου, τις οποίες το πανεπιστημιακό κίνημα έχει καταγγείλει από καιρό.

Υποστηρίζει ότι οι διαμαρτυρίες προέρχονται από τους πρυτάνεις που θέλουν να διατηρήσουν τα προνόμιά τους, τους καθηγητές που δεν θέλουν να κρίνονται, τις κομματικές φοιτητικές παρατάξεις που θέλουν να συναλλάσσονται με τις πρυτανικές αρχές. Την ίδια ώρα, προβλήματα που έχει δημιουργήσει η ίδια η πολιτική της, όπως είναι η μεγάλη ανεργία των πτυχιούχων, σπεύδει να τα αποδώσει στο υποτιθέμενο… σοβιετικό (!) μοντέλο σχεδιασμού που επικράτησε, όπως μας είπε χτες ο κ. πρωθυπουργός. Ο στόχος είναι προφανής: η κυβέρνηση επιδιώκει οι αντιδράσεις να θεωρηθούν υπόθεση μόνο της πανεπιστημιακής κοινότητας και των φοιτητικών παρατάξεων, ενώ η ίδια παρουσιάζεται ως εκπρόσωπος των αναγκών της κοινωνίας για καλύτερη ανώτατη εκπαίδευση.

Όμως, η πραγματικότητα είναι ότι το νομοσχέδιο αυτό θα έχει, ούτως ή άλλως, καταστροφικές επιπτώσεις πρώτα από όλα για την κοινωνία, για τους φοιτητές, για τους μελλοντικούς φοιτητές, για τις οικογένειές τους, αλλά και για τους εργαζομένους συνολικά.

Πρώτα από όλα, είναι προφανές ότι ακόμη και η σημερινή κουτσουρεμένη δωρεάν παιδεία διακυβεύεται. Ο ορίζοντας της δημοσιονομικής ασφυξίας, των περικοπών και της λογικής του επιχειρηματικού πανεπιστημίου είναι η γενίκευση των διδάκτρων και στο προπτυχιακό επίπεδο. Η ελληνική οικογένεια που βάζει βαθιά το χέρι στην τσέπη και πριν τις πανελλαδικές εξετάσεις αλλά και μετά καλύπτοντας μεγάλο μέρος του κόστους σπουδών (σίτιση, στέγαση), τώρα θα κληθεί πολύ σύντομα να πληρώσει και δίδακτρα.

Επιπλέον, είναι προφανές ότι η κυβέρνηση μεθοδεύει να υπάρχουν σημαντικά λιγότερες διαθέσιμες θέσεις στα δημόσια πανεπιστήμια και ΤΕΙ, ιδίως εάν σαρωθούν ή μαραζώσουν οριστικά τα περιφερειακά ιδρύματα. Όταν ολοκληρωθεί ο περιβόητος πανεπιστημιακός «Καλλικράτης», οι διαθέσιμες θέσεις θα είναι πολύ λιγότερες από όσες προσφέρονται τώρα. Η δυνατότητα να ελπίζει κάποια/ος ότι θα βελτιώσει τη θέση της/του μέσα από την ανώτατη εκπαίδευση θα περιοριστεί σημαντικά. Αυτό θα σπρώξει τους νέους είτε στους κάθε λογής εμπόρους των «κολεγίων» είτε, χειρότερα, στην ανεργία άνευ έστω και κάποιων τυπικών προσόντων. Την ίδια ώρα ολόκληρες περιοχές θα στερηθούν την πολιτισμική και αναπτυξιακή ώθηση που έδινε η παρουσία ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ενισχύοντας τάσεις ερήμωσης της υπαίθρου.

Άλλωστε, η εικόνα που ήδη θα συναντήσουν οι φοιτητές επιστρέφοντας στα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ για το νέο ακαδημαϊκό έτος θα είναι τουλάχιστον αποκαρδιωτική. Οι αλλεπάλληλες περικοπές στους τακτικούς προϋπολογισμούς θα οδηγήσουν σε έλλειψη στοιχειωδών αναλώσιμων υλικών, σε αδυναμία επισκευών, σε κτίρια χωρίς θέρμανση. Την ίδια ώρα η παρατεταμένη αδιοριστία των εκλεγμένων μελών ΔΕΠ και οι τεράστιες περικοπές πιστώσεων για συμβασιούχους διδάσκοντες θα σημαίνουν ότι χιλιάδες μαθήματα δεν θα προσφερθούν και αρκετά Τμήματα δεν θα μπορούν να προσφέρουν ολοκληρωμένα προγράμματα σπουδών.

Έπειτα, το νομοσχέδιο διαλύει την ίδια την έννοια του πτυχίου. Τα διετή ή τριετή πτυχία και η λογική των τριών κύκλων σπουδών θα σημαίνουν ότι οι νέοι δεν θα βγαίνουν στην αγορά εργασίας με στοιχειώδη επαγγελματικά δικαιώματα, αλλά με απλές βεβαιώσεις σπουδών. Ο κόπος και η προσπάθεια για να μπουν στα πανεπιστήμια θα ανταμείβεται με ακόμη περισσότερη ανασφάλεια και έλλειψη κατοχύρωσης. Το άγχος και το κυνήγι μιας θέσης στον ήλιο δεν θα σταματούν ποτέ. Η γενιά της ανεργίας, η γενιά που και θα ζήσει χειρότερα από τους γονείς της, θα λαμβάνει και με τυπικούς όρους τίτλους σπουδών «μειωμένων προσδοκιών».

Αλλά και η κατάργηση της αυτοδιοίκησης των πανεπιστημίων και των δημοκρατικών συμμετοχικών θεσμών μόνο αρνητικές συνέπειες θα έχει. Προσπαθεί να αποτρέψει τη δυνατότητα μέσα στο πανεπιστήμιο να υπάρχουν κινήματα για τη βελτίωση της παρεχόμενης εκπαίδευσης και των συνθηκών σποδών και διαβίωσης, ενώ φαλκιδεύει τη δυνατότητα των πανεπιστημιακών δασκάλων να διδάσκουν με παρρησία και μεράκι. Επιπλέον, απειλεί να ακυρώσει τη δυνατότητα των πανεπιστημίων να λειτουργούν ως χώροι παραγωγής γνώσης και κριτικής σκέψης. Οι επιχειρηματίες ή οι πολιτευτές που θα αποτελέσουν τα «εξωτερικά μέλη» του Συμβουλίου Διοίκησης δύσκολα θα ενδιαφέρονται για τη μελέτη του πολιτισμού, την ανάπτυξη ελεύθερου λογισμικού, την ακριβή μέτρηση της ανεργίας και της υποαπασχόλησης, τις φτηνές και οικολογικές λύσεις στη διαχείριση των απορριμμάτων. Στην καλύτερη των περιπτώσεων θα εξασφαλίζουν φτηνότερες μελέτες για τις «επενδύσεις» τους. Στην Ελλάδα που θεωρεί εναλλακτικές καλλιέργειες τα… φωτοβολταϊκά και σπεύδει να σχεδιάσει αυτοκινητοδρόμους την ίδια ώρα που διαλύει το σιδηρόδρομο και τις δημόσιες συγκοινωνίες, που θεωρεί τη βασική έρευνα εξωτικό είδος, που θεωρεί ότι τα γράμματα, ο πολιτισμός και η ιστορική μνήμη έχουν νόημα μόνο ως τουριστικά προϊόντα, το Πανεπιστήμιο της κριτικής σκέψης και της κοινωνικά προσανατολισμένης έρευνας θεωρείται περιττή πολυτέλεια.

Όσο για την κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου, αυτή δεν πρόκειται να φέρει την «ευταξία» στα Πανεπιστήμια. Ποιος γονιός θα κοιμάται πιο ήσυχος όταν ξέρει ότι ανά πάσα στιγμή, επειδή έτσι έκρινε ένας αστυνομικός διευθυντής ή ένας εισαγγελέας, οι πανεπιστημιακοί χώροι θα γίνονται θάλαμοι αερίων και ξυλοδαρμών όπως αυτοί που ζήσαμε στην Πλατεία Συντάγματος;

Για όλους αυτούς τους λόγους το πραγματικό θύμα των αλλαγών που θέλει να επιβάλει η κυβέρνηση του Μνημονίου δεν θα είναι κάποιες συντεχνίες ή κάποιες παρατάξεις, αλλά ολόκληρη η κοινωνία. Είναι προς το συμφέρον της εργαζόμενης πλειοψηφίας τα κυβερνητικά σχέδια για μια ανώτατη εκπαίδευση συρρικνωμένη, φτωχότερη, ιδιωτικοποιημένη και πολύ πιο αυταρχική να μείνουν στα χαρτιά. H μάχη για ένα πραγματικά Δημόσιο Δωρεάν Δημοκρατικό Πανεπιστήμιο οφείλει να γίνει υπόθεση όλων μας.

ΠΗΓΗ: 24-08-2011, http://www.alfavita.gr/artro.php?id=43027

Αβέβαιο είναι πλέον το μέλλον του ευρώ

Του Γιώργου Δελαστίκ

Κανένας δεν μπορεί πλέον να στοιχηματίσει με βεβαιότητα ότι το ευρώ θα συνεχίσει να είναι και στο μέλλον το κοινό νόμισμα των δεκαεφτά χωρών-μελών της ΕΕ, που είναι σήμερα και, μάλιστα, με τάση διαρκούς επέκτασης και σε άλλα κράτη που συμμετέχουν στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Η οικονομική θύελλα που μαίνεται εδώ και τρία χρόνια στην Ευρώπη απειλεί να προσλάβει τα χαρακτηριστικά πολιτικοκοινωνικού κυκλώνα, που δεν θα αφήσει τίποτε όρθιο – ούτε το ευρώ ούτε καν την ίδια την ΕΕ!

Οι φυγόκεντρες δυνάμεις που επικρατούν στην Ευρωζώνη είναι πλέον εξόφθαλμες, ορατές από τον καθένα. Από την περασμένη εβδομάδα, τα επιτόκια δανεισμού της Ιταλίας και της Ισπανίας στα δεκαετή κρατικά ομόλογα έφτασαν στο 6,5%, ξεπερνώντας κάθε όριο από το… 1997, όταν, δηλαδή, η ιταλική λιρέτα και η ισπανική πεσέτα ήταν δύο πολύ αδύναμα εθνικά νομίσματα. Το χειρότερο είναι ότι ξεπέρασαν και το όριο που μόλις είχε υπερβεί πέρσι η Ελλάδα είχαν τεθεί σε κίνηση οι μηχανισμοί τελικής υπαγωγής της υπό καθεστώς Μνημονίου!

Μόνο που στην περίπτωση της Ισπανίας και ιδίως της Ιταλίας δεν υπάρχει καμία δυνατότητα «διάσωσής» τους μέσω της επιβολής καθεστώτος Μνημονίου. Τα οικονομικά μεγέθη τους δεν είναι διαχειρίσιμα στο πλαίσιο της πολιτικής των Μνημονίων.

Οι «μεγάλοι» χρωστούν τα πολλά

Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί. Βάσει των επίσημων στοιχείων της ΕΕ για το δημόσιο χρέος των κρατών της Ευρωζώνης το 2010 –σημειωτέον ότι κατά το 2011 η κατάσταση επιδεινώνεται ραγδαία στον τομέα αυτό για όλες τις χώρες-μέλη της Ευρωζώνης–, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας δεν έφτανε ούτε στο 4% του συνολικού δημόσιου χρέους των κρατών της Ευρωζώνης. Το συνολικό χρέος των δεκαεφτά χωρών-μελών της ανήλθε πέρσι στα 7,84 τρις ευρώ.

Αν προστεθεί το δημόσιο χρέος και των δύο υπόλοιπων κρατών που έχουν περάσει υπό καθεστώς Μνημονίου, βλέπουμε ότι το συνολικό δημόσιο χρέος της Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας ανέρχεται στο 8% του συνολικού δημό­σιου χρέους της Ευρωζώνης.

Με την Ιταλία, όμως, να χρωστά 1,84 τρις ευρώ και την Ισπανία να χρωστά άλλα 640 δις, η κλίμακα αλλάζει εντελώς. Οι δύο χώρες έχουν μόνες τους το… 30% του δημόσιου χρέους της Ευρωζώνης!

Ο πολύς κόσμος δεν έχει συνειδητοποιήσει, επιπλέον, ότι η «καρδιά» του ηγεμονικού πυρήνα της ΕΕ και της Ευρωζώνης, η Γερμανία και η Γαλλία, είναι ταυτόχρονα και οι μεγάλοι κρατικοί οφειλέτες, καθώς, λόγω του μεγέθους της οικονομίας τους, το δημόσιο χρέος τους απογειώνεται στη… στρατόσφαιρα: Η Γερμανία χρωστούσε το 2010 το ασύλληπτο ποσό των… 2,08 τρις ευρώ, ενώ η Γαλλία 1,6 τρις! Στο 83,2% του ΑΕΠ της ανερχόταν το δημόσιο χρέος της Γερμανίας, που… κουνά το δάχτυλο στους πάντες  – σημειωτέον ότι μόλις 60% είναι το ανώτατο επιτρεπτό όριο από το Σύμφωνο Σταθερότητας… –, και στο 81,7% του ΑΕΠ βρισκόταν το δημόσιο χρέος της Γαλλίας.

Γερμανία και Γαλλία, δηλαδή, έχουν από κοινού το… 44% του δημόσιου χρέους της Ευρωζώνης! Το 8% έχουν οι «μπατίρηδες» Έλληνες, Πορτογάλοι και Ιρλανδοί· το 44% οι πλούσιοι Γερμανοί και Γάλλοι! Και μας βρίζουν και μας εξευτελίζουν κι από πάνω! Ωραίοι είναι…

Οι τράπεζες ισχυρότερες από τα κράτη!

Οι δήθεν «ιστορικές» αποφάσεις της έκτακτης Συνόδου Κορυφής της Ευρωζώνης στις 21 Ιουλίου αποδείχτηκαν… μπούρδες! Εντελώς ανεπαρκείς, δηλαδή, για να αναχαιτίσουν την επέκταση των κερδοσκοπικών επιθέσεων εναντίον των κρατικών ομολόγων της Ισπανίας αλλά ακόμη και της Ιταλίας, ρίχνοντας παράλληλα και τις πρώτες προειδοποιητικές βολές εναντίον της Γαλλίας!

Από την περασμένη Παρασκευή το απόγευμα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα υποχρεώθηκε να αρχίσει να αγοράζει ισπανικά και ιταλικά κρατικά ομόλογα, προσπαθώντας να αναχαιτίσει την άνοδο των επιτοκίων δανεισμού των δύο χωρών. Μάταιος κόπος, κατά τη γνώμη μας…

Το πρόβλημα είναι βαθύτατα δομικό. Στο πλαίσιο του νεοφιλελευθερισμού, όπου τα κράτη δανείζονται από τις ιδιωτικές τράπεζες και όχι από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ή από άλλα κράτη, δεν υπάρχει λύση!

Πόσω μάλλον που, αφενός, οι τράπεζες επιβάλλουν στα κράτη όσο υψηλά επιτόκια θέλουν και, αφετέρου, όταν οι τράπεζες πέφτουν έξω στα τυχοδιωκτικά χρηματοοικονομικά παιχνίδια τους, υποχρεώνουν τις κυβερνήσεις των κρατών να τις διασώζουν με λεφτά των φορολογουμένων και, στη συνέχεια, μόλις διασωθούν, επιτίθενται σαν ύαινες και κατασπαράζουν τα κράτη της Ευρωζώνης –και όχι μόνο–, οδηγώντας τα προς τη χρεοκοπία! Γδέρνουν αδίστακτα τα κράτη που τις διέσωσαν!…

Όσο συνεχίζεται αυτή η πολιτική, δεν υπάρχει η παραμικρή περίπτωση να ανακάμψουν οι οικονομίες των κρατών. Οι τράπεζες με τον τρόπο αυτό καθίστανται πολύ ισχυρότερες από τα κράτη. Οι τράπεζες, μάλιστα, κερδοσκοπούν έτσι εκ του ασφαλούς, αφού τα μεν κέρδη τους είναι δικά τους, τις δε ζημίες τους τις… κοινωνικοποιούν μέσω των κυβερνήσεων και τις φορτώνουν στις πλάτες των λαών…

Μόνη λύση ο δανεισμός από την ΕΚΤ

Τεχνοκρατικά, λύση υπάρχει μέσα στο πλαίσιο του συστήματος. Είναι απλούστατη, προϋπήρχε του ευρώ και εφαρμόζεται από τις κεντρικές τράπεζες των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας και όλων των χωρών του κόσμου: Τα κράτη της Ευρωζώνης πρέπει να δανείζονται πρωτίστως από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τους πολίτες τους, μέσω της έκδοσης ομολόγων προσιτών στο ευρύ κοινό!

Δεν ανακαλύψαμε απολύτως τίποτε. Επαναφέρουμε αυτό που υπήρχε σε όλες τις χώρες της Ευρωζώνης πριν από την εισαγωγή του ευρώ και των κυριολεκτικά διεστραμμένων κανόνων λειτουργίας της ΕΚΤ.

Είναι απλούστατο: Η ΕΚΤ θα δανείζει τα κράτη μακροπρόθεσμα –για δέκα, είκοσι ή τριάντα χρόνια– με χαμηλό επιτόκιο, έχοντας ως κύριο γνώμονά της την ανάπτυξη των εθνικών οικονομιών, και όχι το κέρδος. Στη βάση πολιτικών κριτηρίων, όταν παρουσιά­ζονται ιδιαίτερες δυσκο­λίες σε ένα ή σε περισσότερα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, θα μπορούν να τροποποιούνται προσωρινά ή μονιμότερα οι όροι του δανεισμού για να βοηθιούνται οι χώρες.

Παράλληλα, πρέπει, αφενός, να εκδοθεί ευρωομόλογο και, αφετέρου, να επιτραπεί η διάθεση των εθνικών κρατικών ομολόγων απευθείας στο αποταμιευτικό κοινό, και όχι μόνο στις τράπεζες, όπως γίνεται από τότε που εισήχθη το ευρώ.

Αντί να ακούμε τις ανοησίες και τα αίσχη των απατεώνων κερδοσκόπων στη δευτερογενή αγορά για επιτόκια των ελληνικών ομολόγων της τάξης του… 15% ή και του 25% (!), ανάλογα με τη διάρκειά τους, εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες θα έτρεχαν να τα αγοράσουν με επιτόκιο μόλις 5%, ιδίως εάν η κυβέρνηση Παπανδρέου, η πιο εχθρική προς το λαό κυβέρνηση που υπήρξε ποτέ στη χώρα αυτή, προχωρούσε σε μια τέτοια κίνηση, προτού διασύρει διεθνώς και εξευτελίσει παντελώς τη χώρα…

Απαιτούνται ριζικές ανατροπές

Η ανωτέρω πρόταση είναι απολύτως εντός του συστήματος. Δεν έχει τίποτε το προοδευτικό. Αποκλείεται, όμως, να γίνει δεκτή, παρόλο που συνιστά εφικτή λύση. Οι λόγοι της απόρριψής της είναι πολλοί.

Πρώτα πρώτα, η ΕΚΤ είναι τράπεζα που ανομολόγητα έχει ως ύψιστη αποστολή της την υπεράσπιση των συμφερόντων των τραπεζών, και όχι των χωρών και των λαών της Ευρώπης. Οι ιδιωτικές τράπεζες θα χάσουν εκατοντάδες δις ευρώ κέρδη, εάν αρχίσει να δανείζει τα κράτη η ΕΚΤ, και όχι αυτές.

Δεύτερον, οι πολιτικοί ηγέτες των ευρωπαϊκών χωρών είναι πρωτίστως δέσμιοι των συμφερόντων των τραπεζών της χώρας τους, οι οποίες θα χάσουν πολλά χρήματα, εάν οι καταθέτες πάρουν τμήμα των καταθέσεών τους από τις τράπεζες για να δανείσουν το κράτος και να σώσουν τη χώρα, αγοράζοντας κρατικά ομόλογα. Καμία διάθεση δεν έχουν, λοιπόν, οι πολιτικοί ηγέτες να εκδώσουν κρατικά ομόλογα, που να μπορεί να τα αγοράσει ο κάθε πολίτης.

Τρίτον, λυσσαλέα αντιστέκεται η Γερμανία στην έκδοση ευρωομολόγων και, αν τελικά υποχωρήσει, υπό το κράτος της επικείμενης κατάρρευσης της Ευρωζώνης, θα κάνει τα πάντα για να στραγγαλίσει στην πράξη το μέτρο αυτό, περιορίζοντας δραστικά τον όγκο των ευρωομολόγων που θα εκδοθούν, ώστε οι θετικές συνέπειές του να είναι σχεδόν περιθωριακές.

Υπό το κράτος αυτών και πολλών άλλων, το μέλλον του ευρώ δεν διαγράφεται καθόλου ρόδινο…

Δημοσιεύτηκε: περιοδικό Επίκαιρα: 11/08/2011

ΠΗΓΗ: 17/08/2011, http://www.epikaira.gr/epikairo.php?id=27253&category_id=100

Η αντίσταση στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση

Του Τάκη Φωτόπουλου*

Η αυθόρμητη εξέγερση της «υπο-τάξης» στη Βρετανία δηλαδή των κατεξοχήν θυμάτων της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης (εξέγερση, που σύσσωμο το πολιτικό σύστημα, συμπεριλαμβανoμένων των Εργατικών, και με την ανοχή των εργατικών συνδικάτων χαρακτηρίζουν ως «εγκληματική δραστηριότητα» που πρέπει να συντριβεί με μαζικές συλλήψεις και πολύχρονες φυλακίσεις!) ανέδειξε ένα γεγονός γενικότερης σημασίας.

Ότι, παρά την παραπλανητική φιλολογία της ρεφορμιστικής αριστεράς για τη δήθεν τεράστια σημασία σήμερα των ειρηνικών εκδηλώσεων τύπου πλατείας Συντάγματος στην ανατροπή τυραννικών καθεστώτων (που στην πραγματικότητα δεν επαληθεύτηκε πουθενά παρά μόνο όπου τα συμφέροντα των ξένων και ντόπιων ελίτ συνέπιπταν με τα αιτήματα των πλατειών – Τυνησία, Αίγυπτος), οι λαοί στην απόγνωσή τους πάλι καταφεύγουν στις ιστορικές μορφές εξέγερσης. Και αυτό, διότι ξέρουν καλά ότι οι εξεγέρσεις αυτές δεν μπορούν ποτέ να αγνοηθούν από τις ελίτ, όπως οι ειρηνικές εκδηλώσεις των πλατειών (στις οποίες προσχώρησαν τώρα ακόμη και οι «προοδευτικοί» Σιωνιστές!) που δικαιολογημένα εγκωμιάζουν οι ελίτ και τα συστημικά ΜΜΕ. Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι οι αυθόρμητες εξεγέρσεις θα μπορούσαν ποτέ να ανατρέψουν ένα κοινωνικό-οικονομικό σύστημα (σε αντίθεση με το πολιτικό προσωπικό του) όπως το σημερινό, εάν δεν στηρίζονται σε ένα οργανωμένο πολιτικό  κίνημα με το δικό του αντισυστημικό πρόταγμα, όπως άλλωστε σαφώς δείχνει η Ιστορική εμπειρία. Εντούτοις, η ζημιά από τις εξεγέρσεις αυτές στις ελίτ είναι πολύ μεγαλύτερη από οποιαδήποτε ειρηνική εκδήλωση, διότι στη προσπάθειά τους να τις συντρίψουν εξαναγκάζονται να φανερώνουν την πραγματική φύση της «δημοκρατίας» τους, που στηρίζεται, σε τελική ανάλυση, στη φυσική βία με στόχο την αναπαραγωγή της οικονομικής βίας πάνω στην οποία θεμελιώνεται η αντιπροσωπευτική «δημοκρατία».

Όμως, είναι η οικονομική βία της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης που έσπρωξε την Αγγλική υπο-τάξη των ανέργων, των περιθωριοποιημένων και των νέων χωρίς μέλλον στη βία και τη λεηλασία, εφόσον η οργή τους, έμμεσα αν όχι άμεσα, στρεφόταν ενάντια στην τρομερή ανισότητα που δημιουργεί η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση. Μια ανισότητα που έχει πάρει διαστάσεις Βικτωριανής εποχής σήμερα στη Βρετανία, με το πλουσιότερο 10%  του πληθυσμού να είναι 100 φορές πλουσιότερο από το φτωχότερο 10%! [1] Και αυτό γιατί, συνήθως υποσυνείδητα, αντιλαμβάνονται ότι η ανατροπή της καπιταλιστικής νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης δεν είναι θέμα ανατροπής κάποιων κακών συνωμοσιολόγων και των ολέθριων πολιτικών τους που δήθεν εκφράζουν μια νέα καπιταλιστική «στρατηγική» (όπως αποπροσανατολιστικά υποστηρίζει η ρεφορμιστική Αριστερά αλλά και πολλοί στην «ελευθεριακή»![2]), αλλά θέμα ανατροπής του ίδιου του συστήματος της οικονομίας της αγοράς, του οποίου η δυναμική (και όχι απλώς κάποιο εγκληματικό «δόγμα»!) αναπόφευκτα οδήγησε σε αυτή! Με άλλα λόγια, η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση είναι ΣΥΣΤΗΜΙΚΟ φαινόμενο και ανατρέπεται μόνο μέσα από την ανατροπή των θεσμών της και ιδιαίτερα των ανοικτών και «απελευθερωμένων» αγορών κεφαλαίου, εργασίας και εμπορευμάτων που αποτελούν αποτέλεσμα της δυναμικής της καπιταλιστικής οικονομίας της αγοράς και επιβάλλουν σήμερα οι ελίτ είτε «ειρηνικά», μέσα από τους διεθνείς οργανισμούς που ελέγχουν (ΔΝΤ, ΕΕ κ.λπ.), είτε με τη βία (Ιράκ, Αφγανιστάν, Λιβύη), με στόχο να εντάξουν κάθε χώρα στη διεθνοποιημένη οικονομία της αγοράς.

Τα ίδια βέβαια ισχύουν, και ακόμη περισσότερο, σε σχέση με αδίστακτες κοινοβουλευτικές Χούντες σαν τη δική μας που δεν έχουν τη παραμικρή λαϊκή νομιμοποίηση για τα εξοντωτικά μέτρα που επιβάλλουν κατά των λαϊκών στρωμάτων, όπως ακόμη και το τελευταίο (εαρινό) Ευρωβαρόμετρο έδειξε, με το 90% των πολιτών να μην τα επιδοκιμάζουν, αλλά παρόλα αυτά η Χούντα να μην διανοείται να ζητήσει τη λαϊκή έγκριση με ένα πραγματικά δημοκρατικό δημοψήφισμα. Αντίθετα, η Χούντα αυτή, με τη στήριξη των συστημικών καναλιών και των ακαδημαϊκών «εν υπηρεσία» (που παριστάνουν τους ανεξάρτητους αναλυτές ενώ συγχρόνως αμείβονται πλουσιοπάροχα ως συστημικοί συμβουλάτορες παντός είδους), καθώς βέβαια και την ωμή βία των σωμάτων ασφαλείας που όλο και εντείνεται, και με την επικουρία της «Δικαιοσύνης» (που δεν διστάζει να επιβάλλει μεγαλύτερες ποινές κάθειρξης για τις στρακαστρούκες των εξεγερμένων νεολαίων από αυτές που μπορούν να επιβάλλουν τα Νορβηγικά δικαστήρια σε έναν εγκληματία κατά της ανθρωπότητας), τώρα προχωρά σε αυτό που ακόμη και διεθνείς συστημικές εφημερίδες χαρακτηρίζουν ως «ένα από τα μεγαλύτερα ξεπουλήματα στη δυτική Ιστορία»[3] και στη πλήρη υποδούλωση του Ελληνικού λαού, όπως τη χαρακτηρίζει ο γνωστός διεθνής οικονομικός αναλυτής Max Keiser.[4] Και φυσικά, στο πλαίσιο αυτό, το σύστημα δεν έχει κανένα δισταγμό να παραχωρήσει και την ψευτο-“ελευθερία” να κυβερνάς το σώμα σου παίρνοντας ναρκωτικές ουσίες, που λειτουργούν ανασταλτικά στη συμμετοχή σε συλλογικούς αγώνες αντίστασης κατά της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης και σπρώχνουν τους νέους στην εξατομίκευση των προβλημάτων τους…

Παραπομπές

 [1] John Hills’ Report (National Equality Panel), “An Anatomy of Economic Inequality in the UK” (2010)

[2] Bλ π.χ.  Φώτη Τερζάκη, “Ο νεοφιλελευθερισμός ως έγκλημα κατά της ανθρωπότητας”, (Βιβλιοθήκη, “Ε”, 21/5/2011)

[3] H. Smith, “€50bn fire sale of state assets under way amid warnings over price and openness”, Guardian, 2/8/2011

[4] RT, “Episode 167”, http://rt.com/programs/keiser-report/episode-167-selective-default/

Δημοσιεύθηκε: Ελευθεροτυπία (13 Αυγούστου 2011)

*  http://www.inclusivedemocracy.org/fotopoulos/

ΠΗΓΗ: http://inclusivedemocracy.org/fotopoulos/greek/grE/gre2011/gre2011.htm

Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΚΑΙ Η ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ

Του Απόστολου Παπαδημητρίου

Ο ευαγγελιστής Λουκάς, ο οποίος έχει ως κύρια πηγή για τη συγγραφή του ευαγγελίου του την Παναγία, διέσωσε τον διάλογο της Θεοτόκου με την συγγενή της Ελισάβετ, μητέρα του Προδρόμου, στον οποίο διάλογο περιέχεται και η φράση: «Ότι επέβλεψεν επί την ταπείνωσιν της δούλης αυτού. Ιδού γαρ από του νυν μακαριούσι με πάσαι αι γενεαί».

Ο προφητικός λόγος της Παναγίας φαίνεται να πέφτει στο κενό κατά την εποχή μας. Εμείς που έχομε συνηθίσει στις ποσοτικές εκτιμήσεις των πραγμάτων θεωρούμε ότι υπερέβαλλε αναφερόμενη στην απόδοση τιμής προς το πρόσωπό της από όλες τις γενιές στο διάβα της ιστορίας. Εν πρώτοις η χριστιανική πίστη διαδόθηκε σε τμήμα μόνο των λαών του πλανήτη, αρκετοί από τους οποίους την εγκατέλειψαν στη συνέχεια, για να ασπαστούν τον ισλαμισμό. Σήμερα οι χριστιανοί όχι απλώς αποτελούν μειοψηφία μεταξύ των κατοίκων του πλανήτη, αλλά και δοκιμάζονται από άνευ προηγουμένου κρίση θρησκευτικής ταυτότητας. Αρκετοί κάτοικοι στις θεωρούμενες χριστιανικές χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής διατηρούν τυπική σχέση με την Εκκλησία, αν δεν την έχουν διακόψει και αυτή ενσυνείδητα. Στα πλαίσια της τυπικής αυτής σχέσης μπορεί να συμμετέχουν στους εορτασμούς που η Εκκλησία του Χριστού καθόρισε προς τιμήν της Παναγίας και το όλο κλίμα τους διαμόρφωσε διαχρονικά η λαϊκή ψυχή, πλην όμως είναι ο εορτασμός αυτός ολοένα και πιο τυπικός και μακριά από το πνεύμα εορτασμού της Εκκλησίας, το πνεύμα που έχει ως βάση τη ρήση «εορτή σημαίνει μίμηση του τιμωμένου προσώπου».

Η Παναγία είναι για την Εκκλησία μας το αιώνιο γυναικείο πρότυπο. Παραμένει ταπεινή ακόμη και όταν δοξάζεται ο υιός της. Δεν προβάλλεται ως αυθεντία σε ουδεμία στιγμή του δημοσίου βίου του Χριστού, αλλά διδάσκει κυρίως με τη σιωπή της. Η σύγχρονη «χριστιανή» γυναίκα προβάλλει με έντονη τη διεκδίκηση δικαιωμάτων έναντι του ανδρός μάλιστα με συχνές επικρίσεις κατά της Εκκλησίας, γιατί τάχα αυτή συνετέλεσε στο σχηματισμό ανδροκρατουμένων κοινωνιών, στις οποίες η γυναίκα καταπιεζόταν. Και είναι μεν αναμφισβήτητο ιστορικά γεγονός η καταπίεση της γυναίκας, είναι όμως κατάφωρα άδικη η επίκριση κατά του Ευαγγελίου του Χριστού. Η σύγχρονη γυναίκα στην προσπάθειά της να χειραφετηθεί από τη δυναστεία του άνδρα προχώρησε σε επανάσταση για κατάκτηση δικαιωμάτων, τα οποία την έφεραν σε τρομακτικά δύσκολη θέση, χειρότερη από εκείνη του παρελθόντος. Χειραφέτηση θεωρείται η απεμπόληση της αιδούς, με την οποία κοσμούνταν οι γυναίκες και κατά την αρχαιότητα. Ακόμη και οι εισερχόμενες στους ναούς δεν συγκινούνται από τον τρόπο απεικόνισης της Θεοτόκου, αλλά είναι ντυμένες σύμφωνα με τις επιταγές της μόδας, η οποία γυμνώνει τη γυναίκα ολοένα και περισσότερο. Από αυτό επωφελείται στο έπακρο ο άνδρας, ο οποίος ρέπει στο να θεωρεί διαχρονικά τη γυναίκα σκεύος ηδονής! Και μπορεί να καυχάται η γυναίκα ότι στα πλαίσια της χειραφέτησης έχει πλέον τη δυνατότητα να συνάπτει κατά βούληση σχέσεις χωρίς να δακτυλοδείχνεται, να απατά τον άνδρα, όπως την απατούσε και αυτός, να καθορίζει, αν θα φέρει σε πέρας την κύηση ή θα τη διακόψει. Ιδιαίτερη υπήρξε για το τελευταίο αυτό δικαίωμα η καύχηση γυναικών κατά τις πρόσφατες δεκαετίες.

Σε τελευταία ανάλυση όμως η γυναίκα κατέστη τραγική. Εξήλθε για να εργαστεί, χωρίς να έχει εξασφαλίσει συμφωνία με τον άνδρα της να τη συνδράμει στις εργασίες της οικίας. Ακόμη και χριστιανοί που επισκέπτονται γέροντες σε μοναστήρια ξαφνιάζονται ακούγοντας την απάντηση στο ερώτημα «ποιος πρέπει να κάνει ετούτη ή την άλλη οικιακή εργασία;». Η απάντηση «όποιος προλάβει» προσβάλλει καίρια τον ανδρικό εγωισμό, τον εγωισμό που φρόντισε να καλλιεργήσει η γυναίκα που εναλλάσσει τον ρόλο της νύφης με τον άλλο της πεθεράς!

Η γυναίκα θεωρεί πλέον απαράδεκτο το του Ευαγγελίου «η δε γυνή ίνα φοβείται τον άνδρα». Βέβαια ο άνδρας κώφευε στο παρελθόν στην εντολή του Αποστόλου Παύλου να αγαπά τη γυναίκα όπως το σώμα του. Γνωρίζοντας η γυναίκα τι την περίμενε και έχοντας κακούς συμβούλους στο περιβάλλον επιχειρούσε να επιβληθεί κατά τη διάρκεια του μυστηρίου του γάμου με το πάτημα του ποδιού, σκηνή διακωμώδησης του μυστηρίου και αιτία εκνευρισμού χωρίς λόγο. Σήμερα δεν περιορίζεται στην χωρίς νόημα επίδειξη «ανεξαρτησίας» έναντι του άνδρα, αλλά διεκδικεί επί ίσοις όροις την αρχηγεία της οικογένειας. Και ο άνδρας αντιδρά και η οικογένεια διαλύεται. Και η μονογονεϊκή οικογένεια, αυτή στην οποία η γυναίκα, κατά κανόνα, αναλαμβάνει και τους δύο ρόλους και τα παιδιά δοκιμάζονται όχι μόνο ως την ενηλικίωση αλλά και μετά, θεωρείται μορφή φυσιολογικής οικογένειας υπό τις παρούσες κοινωνικές συνθήκες σε όλες τις «χριστιανικές» χώρες.

Η γυναίκα εξακολουθεί να παραμένει φιλάρεσκη και απ’ αυτό επωφελούνται οι «μαίτρ» της μόδας, περιέργως όχι και πολύ άνδρες κατά κανόνα, για να την ξεγυμνώσουν. Η φωτογραφία γυμνής γυναίκας συνοδεύει κάθε διαφήμιση, ακόμη και της πιο απίθανης συσκευής. Και η τέχνη, ιδίως αυτή του κινηματογράφου αξιοποιεί στο έπακρο την «ελευθερία» που της παρέχεται από τις μη πουριτανικές πλέον κοινωνικές δομές, ώστε να φέρει γυμνή τη γυναίκα σε κάθε οικία ακόμη και μπροστά στα μάτια μικρών παιδιών. Βέβαια το ότι η οφθαλμοπορνεία κυρίως μέσω του διαδικτύου έχει λάβει εκρηκτικές διαστάσεις και το ότι οι έμποροι δεν περιορίζονται στην επίδειξη κατά φύσιν ερωτικών σκηνών αλλά ολοένα και περισσότερο προβάλλουν την ανωμαλία της γενετήσιας σφαίρας ελάχιστα απασχολεί τις «χριστιανικές» κοινωνίες!

Η «χριστιανή» γυναίκα φαίνεται αποποιείται το μεγάλο δώρο του Δημιουργού μας να γίνει συνδημιουργός στη νέα ζωή. Έχοντας στη διάθεσή της τα μέσα που της παρέχει η σύγχρονη τεχνολογία, καυχάται ότι έχει το δικαίωμα αυτοδιαχείρισης του σώματός της, προς μεγάλη τέρψη του ανάνδρου άνδρα, ο οποίος διεκπεραιώνει με ευχέρεια την κάθε ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, απόρροια σχέσεως υπό προθεσμία και χωρίς δεσμεύσεις και από τις δύο πλευρές! Έτσι η γυναίκα αποφασίζει αργά συνήθως να κυοφορήσει με τη φοβερή εμπειρία περισσοτέρων από μια εκτρώσεων! Και ο «χριστιανικός» κόσμος αντιμετωπίζει σήμερα τρομακτικό πρόβλημα δημογραφικής γήρανσης του πληθυσμού.

Η Παναγία δεν έσφαλε όταν προφήτευσε για την τιμή που θα της αποδίδουν διαχρονικά οι άνθρωποι και ιδίως οι γυναίκες. Απλώς δεν εννοούσε τα πράγμα όπως εμείς. Δεν εννοούσε τους πολλούς, αλλά τους εκλεκτούς, εκείνους που επιλέγουν στον βίο τους τη στενή και τεθλιμμένη οδό του Υιού της. Και αυτοί δεν θα εκλείψουν όσο και αν διαφθαρούν οι «χριστιανικές» κοινωνίες. Πάντοτε θα υπάρχουν ευλαβείς ψυχές, που θα προσέρχονται με κατάνυξη στις παρακλήσεις του Δεκαπενταυγούστου και θα ζητούν ταπεινά τη μεσιτεία της, όπως τότε που προσφιλή πρόσωπα διέτρεχαν κίνδυνο σε πολέμους και αναστατώσεις, τότε που η μάνα, η γυναίκα, η αδελφή τα ξεπροβοδούσε με ένα φυλακτό της Παναγιάς και την προσευχή η Μεγαλόχαρη να τα προστατεύει. Μήπως και σήμερα δεν διατρέχουν τα αγαπημένα μας πρόσωπα κινδύνους;  Όταν ο έφηβος περιχαρής ανεβαίνει στη «μηχανή» για να κατακτήσει τον κόσμο, όταν ο άλλος ξεκλειδώνει περί το μεσονύχτιο το αυτοκίνητο του πατέρα, για να επιστρέψει χαράματα, όταν η κόρη βγαίνει με κάποιον άγνωστο, όταν…, πού εναποθέτει άραγε την αγωνία της η σύγχρονη μάνα; Αλλοίμονο αν δεν γνωρίζει την Γοργοϋπήκοο, στην οποία κατέφυγαν γενεές και γενεές.

Μέσα στην κρίση που μας μαστίζει κάποιοι νέοι παίρνουν την απόφαση να εγκαταλείψουν τα εγκόσμια και να αποτραβηχθούν στο Άγιο Όρος, στο Περιβόλι της Παναγίας, όπου θα περάσουν τον βίο τους αγρυπνώντας και ζητώντας το έλεος του Θεού και της μητέρας του για τους ίδιους και τον σύμπαντα κόσμο. Λίγοι ασφαλώς, όμως δεν θα πάψουν, όσο και αν ο κόσμος βυθίζεται στο υπαρξιακό κενό λόγω της πνευματικής κρίσης που τον μαστίζει. Αυτούς, τους μοναχούς και τους ταπεινούς ανθρώπους του λαού, εννοούσε η Παναγία και όχι τα εκατομμύρια των χριστιανών των ταυτοτήτων.

«ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ», 16-08-2011     

Πολιτικοί… υπάλληλοι

Του Δημήτρη Καζάκη

Aν νομίζετε ότι η κρίση της ευρωζώνης βαθαίνει, τότε δεν ακούτε προσεκτικά την επίσημη ρητορική. Αν ανα­ρωτιέστε πώς γίνεται να ξεπεραστεί μια τόσο παρατεταμένη και βαθιά κρί­ση με έκτακτα μέτρα σαν την αγορά κρατικών ομολόγων από την ΕΚΤ ή τις πολιτικές λιτότητας που στραγγαλίζουν τις οικονομίες και τα νοικοκυριά, τότε κάνετε το μοιραίο λάθος να θεωρείτε ότι η επίσημη οικονομική και πολιτική προβληματική διακατέχεται από την κοινή λογική.

Δεν υπάρχει ίχνος όχι κοινής, αλλά ούτε καν τυπικής λογικής στον τρόπο που σκέφτονται και δρουν οι κυρίαρχοι κύκλοι. Υπάρχει μόνο το συμφέρον των αγορών, των τραπεζών και των άλλων χρηματοπιστωτικών κυκλωμάτων.

Δείτε τι έγινε τις τελευταίες τρεις εβδομάδες όπου οι χρηματαγορές φλέρταραν με το κραχ. Μέσα σ’ αυ­τό το διάστημα χάθηκε γύρω στο 12% της κεφαλαιοποίησης από τα μεγάλα χρηματιστήρια, το οποίο ισοδυναμεί με πάνω από το 10% του ετήσιου παγκό­σμιου ΑΕΠ. Τα κεφάλαια αυτά προτίμησαν να καταφύγουν σε «ασφαλείς» τοποθετήσεις, όπως είναι ο χρυσός, τα περιφερειακά νομίσματα, αλλά και τα παράγωγα ασφαλείας.

Με δεδομένο ότι οι παγκόσμιες επενδύσεις στην παραγωγή και το εμπόριο συνίστανται σε ποσοστό άνω του 90% από εξαγορές και συγχωνεύ­σεις επιχειρήσεων που προωθούνται μέσω χρηματιστηρίου, τότε η μείωση αυτής της κεφαλαιοποίησης θα επι­βραδύνει ακόμη περισσότερο την επέ­κταση της αποκαλούμενης πραγματι­κής οικονομίας.

Δεν είναι τυχαίο ότι σε πολλές χώ­ρες, συμπεριλαμβανομένης και της Γερμανίας, οι δείκτες της παραγωγής και του εμπορίου αρχίζουν να εμφανίζουν αρνητικά πρόσημα. Αυτό στην πράξη σημαίνει παραπέρα εκτίναξη της ανεργίας και με δεδομένες τις πο­λιτικές λιτότητας, ακόμη μεγαλύτερη ανέχεια για τον εργαζόμενο πληθυσμό στην καρδιά των μητροπολιτικών κέ­ντρων της παγκόσμιας οικονομίας. Και φανταστείτε ότι η αναταραχή στις χρη­ματαγορές δεν έχει κοπάσει ακόμη. Ούτε το ενδεχόμενο ενός νέου παγκό­σμιου κραχ έχει αποσοβηθεί.

Κυρίαρχοι οι τραπεζίτες

Ποια ήταν η παρέμβαση των κυβερ­νήσεων και των κρατών σ’ αυτόν τον υποτροπιασμό της παγκόσμιας κρί­σης; Καμιά απολύτως. Ο πλανητάρχης Ομπάμα παρενέβη με δηλώσεις που ταιριάζουν σε δεκατριάχρονο Αμερικανάκι, ενώ οι πανίσχυροι Σαρκοζί και Μέρκελ ήταν άφαντοι. Μόλις την πε­ρασμένη Τρίτη εδέησαν να αναδυθούν στην επιφάνεια. Ο Κάμερον της Βρετανίας διακόπευε κάπου στην Τοσκά­νη κι αν δεν ήταν το κάψιμο του Λονδί­νου από τους πληβείους των γκέτο της απόλυτης φτώχειας, εκεί θα βρισκό­ταν ακόμη.

Αυτή η νέα υποτροπή της παγκόσμι­ας κρίσης μάς έφερε μπροστά σε δυο επίσημα δεδομένα: Αφενός μας επι­βεβαίωσε με τον πιο κατάφωρο τρόπο ότι οι πρωταγωνιστές στην παγκόσμια οικονομία δεν είναι τα κράτη, αλλά οι χρηματαγορές και οι βασικοί συντελε­στές τους. Αφετέρου οι κεντρικοί τραπεζίτες, και μάλιστα οι δυο ισχυρότε­ροι, ο Μπερνάνκι της αμερικανικής Fed και ο Τρισέ της ΕΚΤ, αναδείχθηκαν σεκυρίαρχους πολιτειακούς και πολιτι­κούς παράγοντες. Αυτοί πήραν όλες τις αποφάσεις, αυτοί έκαναν όλες τις πα­ρεμβάσεις, αυτοί προέβησαν σ’ όλες τις ουσιαστικές διακοινώσεις.

Το πολιτικό προσωπικό μόλις και με­τά βίας ακολούθησε στα χνάρια και τις κατευθύνσεις που οι κεντρικοί τραπε­ζίτες χάραξαν.

Ορισμένοι μίλησαν για κρίση της πο­λιτικής. Άλλοι για ανυπαρξία πολιτικής ηγεσίας. Η αλήθεια είναι ότι το μεταλ­λαγμένο είδος των πολιτικών που έχει γεννήσει η παγκοσμιοποίηση των αγο­ρών δεν κλωνοποιείται στη διακυβέρνηση κάθε κράτους για να σκέφτεται, αλλά για να ακολουθεί πιστά εντολές. Με το αζημίωτο βέβαια. Στο σημερινό σύστημα οικονομίας και πολιτικής δεν μπορούν να υπάρξουν αυτόφωτοι πο­λιτικοί, έστω και μέσα στα πλαίσια της κρατούσας κατάστασης. Ταιριάζουν μόνο απλοϊκοί από κάθε άποψη δια­χειριστές της εξουσίας, χωρίς κανενός είδους συνείδηση, εκτός από ένα αδί­στακτο πάθος για προσωπικό πλουτι­σμό και ανάδειξη στην πυραμίδα της «παγκόσμιας διακυβέρνησης».

Μια από τις πιο άθλιες παραλλαγές αυτού του μεταλλαγμένου είδους είναι οι εκπρόσωποι της επίσημης πολιτικής στην Ελλάδα. Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι η χώρα μας έχει το θλιβερό ιστορι­κό προνόμιο να διαθέτει το πιο εθελό­δουλο και ξεπουλημένο πολιτικό σύ­στημα. Όμως οι σημερινοί κρατούντες έχουνξεπεράσει κάθε προηγούμενο. Πρόκειται για έναν ιδιαίτερο τύπο γιά­πη βλαχοδήμαρχου, ο οποίος δεν έχει ούτε καν την αίσθηση ότι βρίσκεται στην κυβέρνηση για κάποιον άλλο λό­γο εκτός από το να υπηρετεί αλλότρια συμφέροντα και συμφωνίες.

Είδατε μήπως κανέναν από δαύτους να δηλώνουν έστω κάτι σοβαρό για τον υποτροπιασμό της κρίσης; Ούτε κατά προσέγγιση. Μάλιστα ο πρωθυπουρ­γός της χώρας βρίσκεται σε διακοπές κάτω από ισχυρή, όπως μαθαίνουμε, φρούρηση. Προφανώς για να προστα­τευθεί από τις εκδηλώσεις αγάπης του λαού προς το πρόσωπό του. Ενώ ο αντ’ αυτού, ο πιο χαρακτηριστικός τύπος Ιζνογκούντ της κυβέρνησης, ο αντιπρόε­δρος και υπουργός Οικονομικών κ. Βε­νιζέλος, ασχολείται αποκλειστικά με το πώς θα επιταχύνει ακόμη περισσότερο την υλοποίηση των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει στο όνομα της χώρας. Έστω κι αν χρειαστεί να την οδηγήσει στην καταστροφή μια ώρα αρχύτερα.

Να πού είναι το χρήμα!

Από τα φερέφωνα της επίσημης προπαγάνδας μάθαμε τα εξής κατα­πληκτικά: «“Φέρτε τα λεφτά στην Ελ­λάδα για επενδύσεις”. Η κυβέρνηση καλεί τους Έλληνες επιχειρηματίες να ακολουθήσουν το παράδειγμα των Ιταλών. Αντί να “επενδύουν” σε σπίτια στο κέντρο του Λονδίνου και να γεμί­ζουν θυρίδες στην Ελβετία, τους ζητεί να στηρίξουν τη χειμαζόμενη από την ύφεση ελληνική οικονομία με παρα­γωγικές επενδύσεις. “Να έρθουν εδώ τα χρήματα” επαναλαμβάνει μονότο­να ο υπουργός Οικονομικών Ευ. Βενι­ζέλος και καλεί σε κινητοποίηση “για λόγους συμμετοχής στην εθνική προ­σπάθεια” τους επιχειρηματίες, τον ναυτιλιακό κόσμο και τον απόδημο Ελληνισμό» («Το Βήμα», 14.8).

Αφού ο κ. Βενιζέλος και η κυβέρ­νηση ενδιαφέρονται τόσο πολύ για να γυρίσουν τα χρήματα που βγήκαν έξω, τότε γιατί δεν ξεκινά με τους προστάτες της; Γιατί δεν ξεκινά με τη φορολο­γία στην πηγή τους όλων των κεφαλαί­ων που φεύγουν ή έφυγαν στο εξωτε­ρικό; Γιατί δεν επιβάλλει αυτή τη φο­ρολογία με συντελεστές αντίστοιχους της φορολογίας υψηλών εισοδημάτων, με αναδρομική ισχύ; Και μην μασάτε το παραμύθι ότι η κυβέρνηση δεν γνωρίζει ποιοι βγάζουν αυτά τα κεφάλαια στο εξωτερικό. Τα κεφάλαια αυτά βγαίνουν επίσημα μέσω των τραπεζών. Κι επο­μένως είναι πολύ εύκολο να βρεθούν ονόματα και εταιρείες που ασκούνται σ’ αυτού του είδους το άθλημα.

Τη δεκαετία 2000-2009 βγήκαν επί­σημα κεφάλαια από τη χώρα αξίας 252 δισ. ευρώ. Τι πλήρωσαν σε φόρους; Απολύτως τίποτε. Μόνο το 2010 και εν μέσω χρεοκοπίας, μνημονίων, φοροεπιδρομών και δραστικών περικοπών, βγήκαν άλλα 48 δισ. ευρώ επίσημα. Πόσο φορολογήθηκαν; Ούτε ευρώ. Στο πεντάμηνο Ιανουαρίου – Μαΐου 2011 βγήκαν επίσημα κεφάλαια της τάξης των 18,9 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 4,9 δισ. ευρώ βγήκαν με τη μορφή αμοιβών, μερισμάτων και κερδών στο εξω­τερικό. Ενώ άλλα13,9 δισ. ευρώ βγήκαν από τη χώρα έπειτα από ρευστοποίηση τίτλων του ελληνικού Δημοσίου (ομόλο­γα και έντοκα γραμμάτια) από ξένους επενδυτές. Δευτερευόντως ντόπιοι επενδυτές αύξησαν τις τοποθετήσεις τους σε παράγωγα του εξωτερικού κα­τά 614 εκατ. ευρώ. Μήπως πλήρωσαν τίποτε σε φόρους; Όχι βέβαια.

Ραγδαία πτώση

Όσο συνεχίζεται αυτή η αιμορραγία από την ελληνική οικονομία στον βωμό της ελευθερίας κίνησης του κεφαλαίου και του ευρώ, η ύφεση, που έχει μπει σε τερματικό στάδιο, είναι αδύνατον να αναχαιτιστεί ακόμη κι αν μηδενιστεί το δημόσιο χρέος της χώρας. Ας δούμε τα πιο πρόσφατα δεδομένα της. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) σε σταθερές τιμές 2000, κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2011 παρου­σίασε μείωση κατά 6,9% σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο του 2010. Το ύψος του ΑΕΠ σε σταθερές τιμές 2000 κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2011 έχει υπο­χωρήσει πλέον στο επίπεδο του πρώ­του τριμήνου του 2006! Με άλλα λόγια η ελληνική οικονομία έχει χάσει αισίως 6 χρόνια επέκτασης.

Για να αντιληφθούμε το βάθεμα της ύφεσης ακόμη και στον πιο πλα­σματικό απ’ όλους τους δείκτες της οικονομίας, αρκεί να πούμε ότι το

2010  η ετήσια μεταβολή ΑΕΠ ανά τρίμηνο σε σταθερές τιμές του 2000 ήταν -4,2%. Με βάση τα αποτελέ­σματα των δυο πρώτων τριμήνων του

2011 η ετήσια προβολή της πτώσης του ΑΕΠ σε σταθερές τιμές του 2000 είναι 7,5%! Να θυμίσουμε εδώ ότι η επίσημη πρόβλεψη για το ΑΕΠ του 2011 είναι -3,5%.

Σε τι οφείλεται αυτή η καταπόντιση του ΑΕΠ; Η ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ διευκρινίζει: «Η μείωση στην εγχώρια ζήτηση (τελική καταναλωτική δαπάνη και ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου) συμβάλλει στη μείωση του ΑΕΠ, η οποία αντισταθμίζεται εν μέ­ρει από τη βελτίωση που σημειώθηκε στο εμπορικό ισοζύγιο». Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι η τελική καταναλωτική δαπάνη συμβάλλει πάνω από 90% στο ΑΕΠ της ελληνικής οικονομίας.

Επίσης η τελική καταναλωτική δα­πάνη απαρτίζεται από την τελική κατανάλωση των νοικοκυριών, η οποία συμβάλλει κατά 73% στο ΑΕΠ της χώρας, καθώς και από την τελική κα­τανάλωση της κυβέρνησης, η οποία συμβάλλει κατά 18%. Ο ακαθάριστος σχηματισμός κεφαλαίου, που σημαί­νει επενδύσεις στην οικονομία, συμ­βάλλει κατά 14% στο ΑΕΠ της χώρας, ενώ οι εξαγωγές της χώρας συμβάλ­λουν κατά 21%.

Τα λέμε αυτά επειδή, από τη στιγ­μή που ακολουθείται μια πολιτική που οδηγεί αναγκαστικά στονπεριορισμό της τελικής καταναλωτικής δαπάνης, δεν μπορεί παρά να συρρικνώνεται η οικονομία. Λόγω της ιδιαίτερα μεγά­λης συμβολής της τελικής καταναλω­τικής δαπάνης, ιδίως των νοικοκυριών, η συμπίεση της αγοραστικής δύναμης των λαϊκών στρωμάτων δεν μπορεί πα­ρά να οδηγεί διαρκώς σε μεγαλύτερη ύφεση.

Αυτή η τάση δεν μπορεί να αντιστρα­φεί με κανέναν τρόπο, παρά μόνο με δραματική αύξηση της κατανάλωσης του πληθυσμού κι άρα της αγοραστι­κής δύναμής του. Ιδίως από τη στιγμή που οι επενδύσεις (ο ακαθάριστος σχηματισμός κεφαλαίου) βρίσκονται σε επίπεδα χαμηλότερα του 2000! Η υπο­χώρηση των επενδύσεων (σε σταθερές τιμές 2000) έχει εκδηλωθεί στην ελλη­νική οικονομία ήδη από το τρίτο τρίμη­νο του 2007 και συνεχίζεται μέχρι σή­μερα ακάθεκτη.

Το δεδομένο αυτό συνοδεύεται και από μια ραγδαία πτώση του βαθμού χρησιμοποίησης του εργοστασιακού δυναμικού στη βιομηχανία, που έτσι ή αλλιώς βρισκόταν σε χαμηλά επίπε­δα ολόκληρη την τελευταία δεκαετία σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ε.Ε. Έτσι, από 77% το 2007, κατεβαίνει στο 75,9%το 2008, στο 70,5% το 2009, στο 68,5% το 2010 και στο 68,2% τα δυο πρώτα τρίμηνα του 2011. Όπως είναι φυσικό, η βιομηχανική παραγω­γή υποχωρεί διαρκώς. Ο μέσος Δεί­κτης Βιομηχανικής Παραγωγής της πε­ριόδου Ιανουαρίου – Ιουνίου 2011, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη της περιόδου Ιανουαρίου – Ιουνίου 2010, παρουσίασε μείωση κατά 8,8%, ένα­ντι μείωσης 5,5% που σημειώθηκε κα­τά την αντίστοιχη σύγκριση του έτους 2010 προς το 2009.

Δείκτες κατάρρευσης της βιομηχανικής παραγωγής

Αξίζει τον κόπο να σημειώσουμε ότι η μείω­ση του Γενικού Δείκτη Βιομηχανικής Παραγω­γής κατά 13,1% τον Ιούνιο 2011, σε σύγκρι­ση με τον αντίστοιχο δείκτη του Ιουνίου 2010, οφείλεται στις παρακάτω μεταβολές των δει­κτών των επιμέρους τομέων βιομηχανίας, δη­λαδή:

α. Στη μείωση του Δείκτη Παραγωγής Ορυχείων – Λατομείων κατά 22,3%. Ειδικότερα, στη μείω­ση αυτή συνέβαλαν, κυρίως, οι μειώσεις των δεικτών των διψήφιων κλάδων: άντληση αργού πε­τρελαίου και φυσικού αερίου και άλλων εξορυ­κτικών και λατομικών δραστηριοτήτων.

β. Στη μείωση του Δείκτη Παραγωγής Μεταποιη­τικών Βιομηχανιών κατά 12,2%. Ειδικότερα στη μείωση αυτή συνέβαλαν, κυρίως, οι μειώσεις των δεικτών των διψήφιων κλάδων: παραγώγων πετρελαίου και άνθρακα, μη μεταλλικών ορυκτών και μηχανοκίνητων οχημάτων, ρυμουλκούμενων, ημιρυμουλκούμενων.

γ. Στη μείωση του Δείκτη Παραγωγής Ηλεκτρι­σμού κατά 15,7%.

δ. Στη μείωση του Δείκτη Παροχής Νερού κα­τά 4,6%.

Μέσες μεταβολές

Μια ανάλυση των μέσων μεταβολών, περιό­δου Ιανουαρίου – Ιουνίου 2011, σε σύγκριση με την περίοδο Ιανουαρίου – Ιουνίου 2010, θα μας έδινε τα εξής: Η μείωση του Γενικού Δείκτη Βιομηχανικής Παραγωγής κατά 8,8% της περιόδου Ιανουαρίου – Ιουνίου 2011, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη της περιόδου Ιανουαρίου – Ιου­νίου 2010, οφείλεται στις παρακάτω μεταβολές των δεικτών των επιμέρους τομέων βιομηχανίας, δηλαδή:

α. Στη μείωση του Δείκτη Παραγωγής Ορυχείων – Λατομείων κατά 3,3%.

β. Στη μείωση του Δείκτη Παραγωγής Μεταποιη­τικών Βιομηχανιών κατά 9,5%.

γ. Στη μείωση του Δείκτη Παραγωγής Ηλεκτρι­σμού κατά 9,0%.

δ. Στη μείωση του Δείκτη Παροχής Νερού κα­τά 4,6%.

Μείωση στην ενέργεια

Πρόκειται για ολοκληρωτική καταστροφή των τελευταίων παραγωγικών υποδομών της οικονομίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι μπορεί οι υψηλές θερμοκρασίες του Ιουλίου να οδήγησαν σε αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικού ρεύματος από όλες τις κατηγορίες καταναλωτών. Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΕΣΜΗΕ, η αύξη­ση δεν ανέστρεψε τη συνολική εικόνα, καθώς για το επτάμηνο η ζήτηση παραμένει σεπτωτι­κή τροχιά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΕΣΜΗΕ, η κα­θαρή ζήτηση ηλεκτρικού αυξήθηκε τον Ιούλιο κατά 1,93% έναντι του Ιουλίου 2010 και σε αυ­τό συνέβαλε το ότι οι βιομηχανικοί πελάτες αύξησαν τη ζήτηση κατά 11,32% και οι μικροί βιομηχανικοί, εμπορικοί και οικιακοί κατά 1,81%. Ωστόσο, σε επίπεδο επταμήνου, η καθαρή ζήτη­ση συνεχίζει να υστερεί κατά 2,6% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό χρονικό διάστημα.

Σημειώνεται ότι στο επτάμηνο η ζήτηση από τις εμπορικές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά κατέγραψε πτώση της τάξεως του 2,45% σε σχέση με το 2010. Αντίθετα, η ζήτηση από τους μεγάλους βιομηχανικούς πελάτες εμφανίζεται αυξημένη κατά 7,94% στο επτάμη­νο. Αυτό δεν οφείλεται, όπως είδαμε, στην αυξημένη βιομηχανική παραγωγή, αλλά στο νόμιμο λαθρεμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας, στο οποίο ασκούνται ορισμένοι μεγαλοβιομή­χανοι, οι οποίοι αγοράζουν φτηνά ηλεκτρικό ρεύμα από τη ΔΕΗ και το μεταπωλούν ως δι­κό τους πάλι πίσω στη ΔΕΗ σε υψηλότερη τι­μή. Πρόκειται για την αποθέωση της «ιδιωτι­κής πρωτοβουλίας».

Ποια… ανάκαμψη; Δεν προλαβαίνουν

Αν όλα αυτά συνδυαστούν με τη συνεχιζόμενη κάθετη πτώση της οικοδομής, τότε το να μιλά κανείς για ανάκαμψη με κάποιον τρόπο της ελ­ληνικής οικονομίας μέσα στα υπάρχοντα πλαίσια πολιτικής, είναι μάλλον κακόγουστο ανέκδοτο. Τα περί «Σχεδίου Μάρσαλ» είναι μόνο για κατα­νάλωση ευκολόπιστων τηλεθεατών, ένα είδος που η σκληρή, πικρή εμπειρία της πραγματικότητας το κάνει όλο και πιο δυσεύρετο. Και μην ξεχνάμε ότι τις συνέπειες του μεσοπρόθεσμου δεν τις έχουμε γευτεί ακόμη. Ήδη η δημοσιονομική κατάσταση είναι τόσο χάλια, που η κυβέρνηση σκέφτεται να πάρει πρόσθετα μέτρα: «Δεν μπορώ να σας κάνω δήλωση ότι δεν θα ξαναεισηγηθώ να επιβλη­θούν νέα πρόσθετα μέτρα» είπε ο κ. Βενιζέλος μιλώντας στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, όπου άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο λήψης νέων μέτρων. Μην ανησυχείτε όμως. Ίσως ο κ. Βενιζέλος να μην προλάβει να πάρει νέα μέτρα. Η επίσημη πτώχευση της χώρας είναι προ των πυλών και οι «Ευρωπαίοι εταίροι» τη θεωρούν αναπόφευκτη. Ιδίως τώρα που η παγκόσμια κρίση έχει υποτροπιάσει.

ΠΗΓΗ: Δευτέρα, 22 Αυγούστου 2011, http://dimitriskazakis.blogspot.com/2011/08/blog-post_22.html

«Επιλεκτική» απάτη

Του Δημήτρη Καζάκη

Εν μέσω μιας νέας τροπής της παγκόσμιας κρίσης, αυτής που υποτίθεται ότι ξεπεράστηκε από την παγκόσμια οικονομία, η πολιτική ζωή της χώρας βαδίζει σαν να μη συμβαίνει απολύτως τίποτε. Κι ενώ κάθε μέρα που περνά οι αγορές, ιδίως οι χρηματιστηριακές, πιάνουν νέα αρνητικά ρεκόρ, οι δημοσιογράφοι και οι πολιτικοί τους προϊστάμενοι… το βι­ολί – βιολάκι.

Κάτι συμβαίνει εκεί έξω μακριά στην Εσπερία, αλλά εμείς εδώ έχουμε σω­θεί με τις αποφάσεις της 21ης Ιουλίου. Δείτε παράδειγμα συζήτησης ανάμε­σα σε δημοσιογράφο και τον αναπλη­ρωτή υπουργό Φ. Σαχινίδη σε ραδιο­φωνική εκπομπή την περασμένη Πα­ρασκευή 5/8:

Δημοσιογράφος: «Είστε ένα δραματικά επίκαιρο πρόσωπο, όχι μόνο για την κα­τάσταση που βιώνει η ελληνική οικονο­μία, αλλά και για τις νέες εξελίξεις στον χώρο της Ευρώπης. Αυτή η κλιμάκωση των πιέσεων, η κρίση χρέους, οι ασφυ­κτικές πιέσεις στις αγορές ομολόγων της Ιταλίας και της Ισπανίας, ενδεχο­μένως αύριο κι άλλων χωρών, τι σημα­τοδοτεί; Μια βίαιη επίθεση των κερδο­σκόπων απέναντι στην ευρωζώνη;».

Φ. Σαχινίδης: «Σίγουρα είναι η κρισι­μότερη στιγμή που βιώνει η ευρωζώνη από τη στιγμή που συγκροτήθηκε, το 1999. Αυτό το οποίο είχε πει η ελλη­νική κυβέρνηση απευθυνόμενη προς τους Ευρωπαίους εταίρους στις αρχές του 2010, ότι “πρέπει να στηρίξετε την Ελλάδα διότι η επίθεση την οποία δέχε­ται, εάν δεν αντιμετωπιστεί αποτελε­σματικά και γρήγορα, μπορεί να αποτε­λέσει την αφορμή για να δεχτεί σκλη­ρότερες επιθέσεις η ίδια η ευρωζώνη”, τελικά επιβεβαιώνεται».

Δημοσιογράφος: «Δυστυχώς».

Φ. Σαχινίδης: «Δυστυχώς επιβεβαιώ­νεται. Επιβεβαιώνεται βέβαια και η ορθότητα της προσέγγισης της ελληνικής κυβέρνησης και του πρωθυπουργού Γι­ώργου Παπανδρέου, ο οποίος έγκαιρα ειδοποίησε τους ομολόγους του ότι το πρόβλημα με το οποίο βρίσκεται αντι­μέτωπη η χώρα μας δεν είναι ένα πρό­βλημα ελληνικό, αλλά ένα πρόβλημα που σχετίζεται με το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της ευρωζώνης. Τότε έσπευσαν πολλοί να πουν ότι “Η Ελλά­δα αναζητά μια ακόμη ευκαιρία ή, αν θέλετε, επικαλείται την επίθεση αυτή για να ξεφύγει…”».

Δημοσιογράφος: «Είχαμε κακό όνο­μα».

Φ. Σαχινίδης: «Είχαμε κακό όνομα, ότι προσπαθούμε να ξεφύγουμε από τις ευθύνες που μας αντιστοιχούν. Όμως εμείς με όλες τις αποφάσεις, τις δύσκολες για την κοινωνία και τους Έλ­ληνες πολίτες, που έχουμε πάρει όλο αυτό το χρονικό διάστημα, δείξαμε ότι έχουμε τη διάθεση να αντιμετωπί­σουμε τα προβλήματα που οδήγησαν τη χώρα μας σε αυτό το σημείο και σε αυτή την κατάσταση. Ταυτόχρονα όμως τους καλούσαμε – έχοντας δείξει πλέ­ον πραγματικά ότι πολιτικά είμαστε διατεθειμένοι να αναλάβουμε το κόστος της προσπάθειας που πρέπει να κάνει η Ελλάδα – να αναλάβουν κι αυτοί τις ευθύνες τους».

Δημοσιογράφος: «Δεν τους πείσαμε όμως».

Τι επιβεβαιώθηκε;

Προσέξτε τι συζητούσαν την ημέρα που στα διεθνή χρηματιστήρια, ιδίως της Ευρώπης και της Αμερικής, οι κα­θοδικές τάσεις έφταναν… αισίως στο χαμηλότερο σημείο μετά το μεγάλο κραχ του φθινοπώρου του 2008. Έλε­ος, κύριοι! Αυτό είναι το πρόβλημα; Αν πείσαμε ή δεν πείσαμε τους «εταί­ρους»; Το «κακό όνομα» της χώρας; Ή το γεγονός ότι η χώρα έχει τεθεί υπό ένα αδίστακτο καθεστώς που διαρκώς την οδηγεί από το κακό στο χειρότερο; Ποιος νοήμων άνθρωπος σήμερα έχει έστω και την παραμικρή αμφιβολία ότι βαδίζουμε με μαθητική ακρίβεια προς την πτώχευση; Ή μήπως δεν πειράζει επειδή το «ευρωπαϊκό» ταμπεραμέντο σας θα το αντέξει; Τι επιβεβαιώθηκε;

Επιβεβαιώθηκε το ότι θα τα βγάλου­με πέρα μόνοι μας, όπως διατυμπάνιζε ο Παπανδρέου στις αρχές του 2010;

Επιβεβαιώθηκε ότι με την επιβολή του μνημονίου θα αρχίσει να παράγει πλεονάσματα το Δημόσιο και θα αρχί­σει να μειώνεται το χρέος για να βγει η Ελλάδα ξανά στις αγορές έως τις αρ­χές του 2012 σε συνθήκες οικονομικής ανάκαμψης;

Επιβεβαιώθηκε έστω και ένας από τους επίσημους δημοσιονομικούς στόχους του μνημονίου;

Επιβεβαιώθηκε ότι με το Μεσοπρό­θεσμο και την εκποίηση της χώρας γλιτώσαμε από τη χρεοκοπία; Ή μήπως γλιτώσαμε τη χρεοκοπία για να πέσου­με στην «επιλεκτική πτώχευση»; Έως πότε θα ανεχόμαστε τέτοια δημοσιογραφία; Λες και δεν συμβαίνει απολύτως τίποτε. Λες και η χώρα δεν στενάζει κάτω από απανωτές πολιτι­κές «ευρωπαϊκής αλληλεγγύης». Λες και η ελληνική οικονομία δεν βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση σε συνθήκες πρω­τοφανούς ύφεσης. Λες και δεν ήταν οι ίδιοι που μας πούλαγαν μόλις πριν από λίγες ημέρες πώς η Ελλάδα επιτέλους διασώθηκε και άλλα τέτοια φούμαρα. Αλήθεια, πού είναι όλοι αυτοί που ως «ειδικοί» προεξοφλούσαν κάλμα στις αγορές μετά τις αποφάσεις της 21ης Ιουλίου; Πού είναι όλοι αυτοί που μιλούσαν για ξεπέρασμα της κρίσης; Πού χώθηκαν; Σε ποια τρύπα εξαφανίστη­καν; Θα βγουν άραγε ποτέ να απολογη­θούν για όλες αυτές τις ανοησίες που αράδιασαν στο φιλοθέαμον κοινό;

Συνωμοσιολογία

Μπορεί η διατεταγμένη δημοσιογρα­φία να κάνει σαν να μην ξέρει τίποτε για τον φόνο, αλλά το πρόβλημα με τη νέα τροπή της κρίσης δεν βρίσκε­ται σε κάποιες δήθεν επιθέσεις κερ­δοσκόπων, που απειλούν την άσπιλη και αμόλυντη «Ευρώπη». Αυτά είναι οικονομική συνωμοσιολογία επιπέδου «Βίπερ». Το αγαπημένο είδος αναγνώ­σματος του υπουργού οικονομικών κ. Βενιζέλου:

«Ασύμμετρος πόλεμος διεξάγεται, όπως με την τρομοκρατία. Από τη μια μεριά έχουμε κράτη, διεθνείς οργα­νισμούς και από την άλλη μεριά έχου­με μη ελεγχόμενες οντότητες που δεν απολογούνται πουθενά. Γιατί πρέπει να χαιρόμαστε; Μακάρι να υπήρχαν μηχα­νισμοί παγκόσμιας οικονομικής διακυβέρνησης. Μακάρι να υπήρχε Συμβού­λιο Ασφαλείας χρηματοπιστωτικών και οικονομικών θεμάτων. Μακάρι να εί­χαν εφαρμοστεί αυτά που είπε το G-20 το 2008. Όμως, δυστυχώς δεν έχουν γίνει». Τάδε έφη στη Βουλή στις 4/7. Η αλήθεια είναι ότι η τροπή της κρίσης πυροδοτήθηκε όχι από κερδοσκοπι­κές τοποθετήσεις, αλλά από μαζικές ρευστοποιήσεις τίτλων στις αγορές των ομολόγων, των μετοχών και των εμπορευμάτων. Τι πυροδότησε αυ­τό το μαζικό ξεπούλημα τίτλων; Κυρί­ως η πρόβλεψη ότι η κρίση χρέους θα επιδεινωθεί δραματικά τόσο στην ευ­ρωζώνη όσο και στις ΗΠΑ. Όμως αυτό που λειτούργησε ως θρυαλλίδα για τα αγελαία ένστικτα των αγορών ήταν οι αποφάσεις της 21ης Ιουλίου της Συνό­δου Κορυφής. Από την πρώτη στιγμή επισημάναμε ότι οι αποφάσεις αυτές, εκτός όλων των άλλων, εμπεριείχαν τη δυνατότητα μιας τέτοιας αλυσιδωτής αντίδρασης, η οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει συνθήκες πανικού στις αγορές. Κι αυτό έγινε.

Μαζικό «ξεφόρτωμα»

Αφού κατακάθισε ο κουρνιαχτός της προπαγάνδας και οι επενδυτές των αγορών συνειδητοποίησαν ότι πρόκειται για μια έντεχνη προσπάθεια των μεγάλων τραπεζών να ξεφορτωθούν το ελληνικό χρέος εν όψει της «επιλεκτικής πτώχευσης» της Ελλάδας, άρχι­σαν μαζικά να ξεφορτώνονται ομόλογα της ευρωζώνης. Ακολούθησε η εκποίη­ση τραπεζικών μετοχών και το ντόμινο βρέθηκε σε εξέλιξη. Από τις 26 Ιουλίου που άρχισε η μαζική ρευστοποίηση έως τις 5 Αυγούστου εί­χαν ήδη χαθεί πάνω από 4,3 τρισ. δολ της κεφαλαιοποίησης των μεγάλων χρηματιστηρίων της Αμερικής, της Ευρώπης και της Ασίας. Ενώ πάνω από 5 τρισ. δολ. σε τρέχουσα αξία ομολόγων, κυρίως κρατικών, είχαν πουληθεί στη δευτερογενή αγορά. Ο πανικός αυτός των αγορών έφερε και την υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας των ΗΠΑ από τη Standard & Poor’s, σε μια προσπάθεια των οίκων αξιολόγησης να μην επαναλάβουν το φιάσκο του προηγούμενου κραχ, που τους έπιασε στον ύπνο. Η υποβάθμι­ση αυτή με τη σειρά της επιδείνωσε τις προσδοκίες των αγορών χρέους και ο πανικός εντάθηκε. Οι συνθήκες αυτές είναι ιδανικές για όσους θέλουν να κερ­δοσκοπήσουν, ειδικά με ανοιχτές πω­λήσεις (short selling ) ομολόγων και κυ­ρίως μετοχών, αλλά το πρόβλημα δεν βρίσκεται σ’ αυτούς. Βρίσκεται στο γε­γονός ότι οι κυβερνήσεις και οι θεσμοί της «παγκόσμιας διακυβέρνησης», στους οποίους ορκίζεται ο κ. Βενιζέ­λος, ενίσχυσαν με κάθε τρόπο και μέσο την πλασματική διόγκωση των αγορών, ιδίως των τραπεζών. Οι ΗΠΑ τροφοδότησαν τα δυο προηγού­μενα χρόνια με πάνω από 16 τρισ. δολ. ρευστό χρήμα τις τράπεζες και τις αγο­ρές κεφαλαίου. Όχι μόνο τις δικές τους, αλλά και τις ευρωπαϊκές. Οι τράπεζες βρήκαν την ευκαιρία και αξιοποίησαν αυτό το τζάμπα χρήμα διογκώνοντας ακόμη περισσότερο την κερδοσκοπία με ομόλογα και μετοχές. Το αποτέλε­σμα ήταν σήμερα οι τράπεζες και οι αγορές πλασματικού – εικονικού κεφα­λαίου να είναι πιο διογκωμένες απ’ ό,τι ήταν πριν από το μεγάλο κραχ του φθι­νοπώρου του 2008. Τα παγκόσμια χρηματοπιστωτικά δια­θέσιμα έφτασαν στα τέλη του 2010 τα 212 τρισ. δολάρια, 11 τρισ. δολ. περισ­σότερα από το 2009. Το 2007 το ύψος αυτών των διαθεσίμων ήταν 202 τρισ. δολάρια και λόγω του κραχ έπεσαν στα τέλη του 2008 στα 175 τρισ. δο­λάρια. Η εκτίναξη αυτή μέσα στα επό­μενα δυο χρόνια οφείλεται κατά κύριο λόγο σε δυο παράγοντες: Αφενός στην αύξηση της κεφαλαιοποίησης των χρηματιστηρίων διεθνώς, που από 34 τρισ. δολάρια στα τέλη του 2008 πήγε στα 54 τρισ. δολάρια στα τέλη του 2010. Κι αφετέρου στον όγκο των κρατικών ομολόγων, που από 32 τρισ. δολάρια το 2008 ανέβηκαν στα 42 τρισ. δολά­ρια το 2010.

Επιρρεπής σε κραχ!

Ωστόσο, η παγκόσμια οικονομία δεν μπόρεσε να ανακάμψει ούτε με όρους επενδύσεων ούτε με όρους κατανάλω­σης. Ακόμη και οι πωλήσεις των πολυεθνικών σε παγκόσμιο επίπεδο το 2010 εξακολουθούν να υστερούν έναντι του 2008. Το 2008 ήταν 33,3 τρισ. δολάρια και το 2010 έκλεισαν στα 32,9 τρισ. δολάρια.

Οι επενδύσεις των πολυεθνικών βρί­σκονται ακόμη σε αναστολή και η ανεργία συνεχίζει να καλπάζει. Αυτό σημαίνει ότι η εκτίναξη των χρηματα­γορών έγινε όχι τόσο στη βάση της επέ­κτασης της πραγματικής οικονομίας, αλλά της μεγαλύτερης κερδοσκοπίας με μετοχές και κρατικά ομόλογα. Κι αυ­τό το εξασφάλισαν οι πολιτικές κρατι­κής επιδότησης των τραπεζών και των αγορών παγκοσμίως, με τους λαούς να πληρώνουν βαρύ τίμημα και τα κρατικά χρέη να βρυχώνται επικίνδυνα ακόμη και στις ΗΠΑ.

Μόνο που, εκτός από μια ακόμη πιο πλασματική – δηλαδή εικονική – ανάκαμψη, αυτό που πέτυχαν αυτές οι πο­λιτικές ήταν να δημιουργήσουν μια πο­λύ περισσότερο ασταθή και επιρρεπή σε κραχ παγκόσμια οικονομία. Κι αυτό ζούμε αυτές τις ημέρες. Πώς προσπα­θεί να απαντήσει η «παγκόσμια διακυ­βέρνηση»; Με τον ίδιο γνωστό τρόπο. Η ΕΚΤ βγήκε να ξαναγοράσει κρατικά ομόλογα από τη δευτερογενή αγορά, κυρίως της Ισπανίας και της Ιταλίας, ενώ η Ομοσπονδιακή Κεντρική Τράπε­ζα των ΗΠΑ (Fed) ετοιμάζεται για έναν νέο γύρο κοπής χρήματος. Τι προσπαθούν να κάνουν; Να ανακόψουν τη φυγή των κεφαλαίων από τις αγορές σε αναζήτηση καταφυγίου σε χρυσό και σε νομίσματα σαν της Ελβε­τίας. Προσπαθούν, δηλαδή, να δημιουργήσουν προσδοκίες μεγαλύτερου κέρδους στους επενδυτές, ώστε να σταματήσουν τη μαζική ρευστοποίηση τίτλων.

Άντε και τα καταφέρνουν με κάποιον τρόπο. Δηλαδή με τον γνωστό τρόπο: η Fed θα κόψει περισσότερο χρήμα, οι τράπεζες και οι πολυεθνικές θα απολύσουν ακόμη περισσότερο κόσμο και θα αυξήσουν τις κεφαλαιοποιήσεις τους, τα κράτη θα εκτινάξουν τα χρέη τους και οι λαοί θα πρέπει να χάσουν ακό­μη περισσότερα. Περισσότερες χώρες θα πρέπει να ισοπεδωθούν, προκειμέ­νου να μην καταρρεύσει το τραπεζικό σύστημα.

Πέστε λοιπόν ότι τα καταφέρνουν και ηρεμούν τις αγορές. Τι θα έχουν καταφέρει; Θα έχουν ηρεμήσει προσωρινά τις αγορές σε ύψος χρηματοπιστωτικών διαθεσίμων πολύ μεγαλύτερο απ’ ό,τι προηγουμένως. Κι επομένως θα έχουν κάνει τις αγορές και φυσικά την παγκό­σμια οικονομία πολύ πιο ευάλωτη και πιο επιρρεπή σε κραχ. Έως πού θα πάει αυτό; Μέχρι να καταρρεύσουν όλοι;

Σε δεύτερη μοίρα η Ελλάδα

Το καινούργιο στοιχείο της τωρινής τροπής της κρίσης βρίσκεται στο γεγονός ότι η κρίση δεν επι­κεντρώνεται πλέον μόνο στην ευρωζώνη. Ούτε μόνο στις ΗΠΑ. Έχει ήδη μεταθέσει το επίκεντρο στις οικονομίες των G-7, μια και οι δυο οικονομίες που φαίνεται πλέον να κλυδωνίζονται επικίνδυνα κάτω από το βάρος των χρεών, ιδιωτικών και κρατικών, είναι η Ισπανία και η Ιταλία. Μπορούν να σωθούν; Όσο συνεχίζεται η ίδια τακτική, είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί με απρόβλεπτες συνέπειες. Τι είναι το άμεσα προβλέψιμο; Μπροστά στην ανάγκη «διάσωσης» της Ιταλίας και της Ισπανίας, αλλά και της Γαλλίας πολύ σύντομα, η «διάσωση» της Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας μπήκε σε δεύτερη μοίρα. Ειδικά το σχέδιο εθε­λοντικής ανταλλαγής χρέους που συμφωνήθηκε για την Ελλάδα ανάμεσα στο τραπεζικό λόμπι και τους ευρωκράτες φαντάζει ακόμη πιο έωλο. Κάθε εγχείρημα εθελοντικής ανταλλαγής χρέους, όπως έχουμε εξηγήσει, εμπεριέχει μια πολύ σοβαρή πιθανότητα άμεσης πτώχευσης. Γι’ αυτό οι οίκοι αξιολόγησης βαθμολογούν τις χώρες που το επιχειρούν με «επιλεκτική πτώχευση». Αυτή η πιθανότητα μεγιστοποιείται, όπως μπορεί να καταλάβει ο καθένας, σε συνθήκες ανατα­ραχής των αγορών. Ιδίως όταν πρόκειται για μια οικονομία τόσο εξασθενημένη, καχεκτική και σε τόσο βαθιά ύφεση όπως η ελληνική, αλλά και με τέτοιο βάρος δημόσιου χρέους.

Το παράδειγμα της Αργεντινής

Να θυμίσουμε για μια ακόμη φορά ότι στη διάρ­κεια ενός εντελώς παρόμοιου σχεδίου εθελο­ντικής ανταλλαγής χρέους κατέρρευσε ολοκλη­ρωτικά και η Αργεντινή το 2001. Η πρώτη φάση του σχεδίου εθελοντικής ανταλλαγής εκτελέστηκε τον Ιούλιο του 2001. Οι αγορές, η κυβέρνηση της Αργεντινής, το ΔΝΤ και οι ΗΠΑ, που πατρονάρισαν εξαρχής το όλο σχέδιο και «έπεισαν» τις τράπεζες να συμ­μετάσχουν εθελοντικά, ζητωκραύγαζαν για την επιτυχία. Το χρέος υποτίθεται ότι άρχισε να μειώνεται. Η αλήθεια ήταν ότι το συνολικό κόστος αυξήθηκε κατά 28% έως το τέλος του χρόνου, λόγω των πλουσιοπάροχων «χρημα­τοοικονομικών εγγυήσεων» που συμφωνήθη­καν με τις τράπεζες προκειμένου να συμμετάσχουν στην εθελοντική ανταλλαγή. Φυσικά ο μόνος που δεν γνώριζε για το αντίτιμο ήταν ο λαός της Αργεντινής, που άκουγε έκπλη­κτος επισήμους και μη να τον διαβεβαιώνουν ότι η κρίση χρέους έχει πλέον περάσει και το δημόσιο χρέος γίνεται πλέον βιώσιμο. Ύστερα από αυτή την τεράστια επιτυχία ακολούθησε ένα αδίστακτο σχέδιο δημοσιονομικής λιτότητας με στόχο «μηδενικό έλλειμμα».0 Το αποτέ­λεσμα ήταν η δυστυχία και η ανέχεια να καλπά­σουν, αλλά και η ύφεση να αγκαλιάσει μια από τις πιο παραγωγικές οικονομίες της Λατινικής Αμερικής.

Με ψηλά τις σημαίες από την επιτυχία της πρώ­της εθελοντικής ανταλλαγής και πλήρως συμ­μορφωμένη με τις απαιτήσεις των αγορών, η υποτακτική κυβέρνηση της Αργεντινής προχω­ρά σε δεύτερο εγχείρημα τον Οκτώβριο – Νο­έμβριο του 2001. Λόγω όμως του συνδυασμού της τρομακτικής ύφεσης εντός Αργεντινής, της σαθρής δημοσιονομικής της κατάστασης, αλλά και της διεθνούς κρίσης των χρηματαγορών που είχε ξεσπάσει με επίκεντρο τα χρηματιστήρια της Νέας Υόρκης, οι οίκοι αξιολόγησης βαθμολογούν την Αργεντινή με «επιλεκτική πτώχευ­ση» και μέσα σ’ έναν μήνα η χώρα συνολικά έχει καταρρεύσει με τα γνωστά επακόλουθα.

Επιμύθιο

Ένα πολύ χρήσιμο επιμύθιο της όλης ιστορίας είναι ότι από το 2003 έως το 2005 οι πολιτικοί και οικονομικοί αρχιτέκτονες αυτής της εθελοντικής ανταλλαγής χρέους δικάστηκαν γιατί εξαπάτησαν τον λαό της Αργεντινής. Τους είχαν διαβεβαιώσει, όπως και οι δικοί μας σήμερα, ότι πρόκειται για ελάφρυνση, ενώ στην πραγματι­κότητα η δικαστική έρευνα απέδειξε ότι είχαν αναλάβει δεσμεύσεις που επιδείνωναν ραγδαία την όλη κατάσταση του δημόσιου χρέους. Οι υπουργοί, πρόεδροι, τραπεζίτες, αξιωματούχοι και λοιποί συμμετέχοντες στην εν λόγω συμ­φωνία δικάστηκαν και καταδικάστηκαν. Μπορεί οι δικοί μας πολιτικοί να είναι αρκετά θρασείς με το να νομίζουν ότι εδώ είναι Ελλάδα και επομέ­νως οι δωσίλογοι, οι ψεύτες και οι κλέφτες της εξουσίας δεν έχουν να φοβηθούν τίποτε. Όμως ποτέ δεν ξέρεις.. Έχει ο καιρός γυρίσματα. Και η ώρα της κρίσης όλο και πλησιάζει…

ΠΗΓΗ: Δευτέρα, 15 Αυγούστου 2011, http://dimitriskazakis.blogspot.com/2011/08/blog-post_15.html

Απόπειρα απάντησης στο αίνιγμα της ανάγνωσης

Της Αμαλίας  Κ. Ηλιάδη*

Πριν αρκετά χρόνια πήρα εντελώς αναπάντεχα για τους κοντινούς μου τη μεγάλη απόφαση να τα “αλλάξω” όλα, γύρω μου και μέσα μου. Έτσι απότομα, σχεδόν μέσα σε μια νύχτα, τους ξάφνιασα, δηλώνοντας έμπρακτα πως από δω και πέρα πλέον θα ακολουθήσω τους εσωτερικούς μου ρυθμούς και τη φωνή της σιωπής μου. Όμως συνήθως όλες οι μεγάλες αποφάσεις έτσι παίρνονται, δουλεύει από καιρό η σκέψη στα εντός σου τριβελίζοντας νου και καρδιά, μέχρι που ξαφνικά τελεσιδικεί.

Βίαια και απότομα μοιάζει στους ανύποπτους που δεν αντιλαμβάνονται τι συντελείται μέσα στην ψυχή σου, από ποιους σκοτεινούς λαβυρίνθους προσπαθείς να βγεις σε ξέφωτο. Μια πτώση από τα σύννεφα, μια απογοήτευση, μια απώλεια, ελπίδα ίσως για ένα νέο ξεκίνημα, πολλοί και διάφοροι οι λόγοι αυτής της απόφασης νοερής «φυγής».

Αβέβαιη στην αρχή, δεν ήξερα αν πήρα τη σωστή απόφαση. Ήξερα μόνο γιατί «φεύγω», όχι που ακριβώς πάω. Είχα λόγους να απομακρυνθώ από όσα με πλήγωναν, αλλά ψυχανεμιζόμουν πως δεν θα ήταν και παράδεισος η νέα μου ζωή. Ατέλειωτες ώρες βούλιαζα στους μαιάνδρους του μυαλού μου… Κάποια φορά συναντηθήκαμε, εγώ και η φωνή της σιωπής μου. Κουβαλούσαμε την αμηχανία αυτών που έχουν πολλά να πουν και δεν βρίσκουν λόγια να τα εκφράσουν. Πιο πολλές ήταν οι σιωπές και αυτά που δεν κατάφεραν να ειπωθούν αλλά κάπου βρέθηκε το νήμα, η χρυσή κλωστή της αφήγησης που συνδέει τη φαντασία με την πραγματικότητα. Ιστορίες, συγγραφείς, αναγνώστες…

Αρκεί ένα βιβλίο, λοιπόν, και γαντζώνεσαι; Αποφεύγεις την πραγματικότητα και πλάθεις μια άλλη; Είναι η δίψα για το άγνωστο που κρύβεται μπροστά σου και σε προκαλεί; Ανήκεις σε αυτούς που αναζητούν την επιβεβαίωση των πιστεύω τους σε ένα βιβλίο; Είναι όλα αυτά που γυρνάνε σα σβούρα, αξεδιάλυτα μέσα σου και αδυνατείς να εκφράσεις; Είναι απρόσιτες καταστάσεις που θα ήθελες να ζήσεις; Ένας τρόπος να κρυφτείς από τον ίδιο σου τον εαυτό; Είναι μια δίψα να μάθεις; Μήπως απλά γεμίζεις τον άδειο σου χρόνο, «σκοτώνεις» την ώρα σου; Είναι κάτι που σε εξυψώνει και σε πλουτίζει εσωτερικά; Το κάνεις για να ξεχαστείς, να λησμονήσεις τα «άγρια» της ζωής σου; Γιατί αγνοείς επιδεικτικά το ολόγιομο φεγγάρι, τον ήλιο που βασιλεύει στον ορίζοντα, χαρίζοντάς σου αξέχαστα δειλινά, ή το αφάνταστα αχνογάλαζο ξημέρωμα; Γιατί  αποκλείεις τόσες φορές τη ζωή που κυλάει γύρω σου με όλους τους σπαρταριστούς χυμούς της, για να απομονωθείς με ένα βιβλίο;

Πόσες απαντήσεις υπάρχουν σε αυτές τις ερωτήσεις; Δεκάδες, ίσως πολύ περισσότερες και  ίσως διαφορετικές μεταξύ τους. Νομίζω ότι πρέπει όλοι οι συστηματικοί αναγνώστες να αναρωτηθούμε το πώς και το γιατί βάλαμε στη ζωή μας τη συνήθεια του διαβάσματος για να αποκωδικοποιήσουμε αποτελεσματικότερα το αίνιγμα της  ψυχής μας, για να φωτίσουμε περισσότερο τα άδυτα της εσωτερικής μας ζωής και να προσεγγίσουμε, πολύπλευρα και βαθύτερα, το γνώθι σαυτόν. Απόλαυση, μανία, βάλσαμο, ταξίδι, όπως θέλετε το ονοματίζετε. Τι ήταν αυτό που μας οδήγησε, ή, τι είναι αυτό που προκαλεί τη διέγερση των αισθήσεων, των συναισθημάτων, του νου μέσα από το γραπτό λόγο.

Ίσως θα μπορούσε ο διάλογος με τον εαυτό μας και με τους άλλους να μας βοηθήσει να καταλήξουμε σε κάποιες απαντήσεις. Έχει σίγουρα τρομερό ενδιαφέρον να εντοπίσουμε πως βιώνει κάθε διαφορετικός χαρακτήρας μια ενέργεια σαν το διάβασμα, μια πράξη απομόνωσης μέσω της οποίας έρχεσαι σε επαφή με τις ιδέες, τις θεωρίες ή τα παραμύθια, με τις επιστήμες, τη γνώση, την κουλτούρα λαών, πολιτισμών, ανθρώπων-ατόμων και, λύνοντας το αίνιγμα της ανάγνωσης,  αποκτάμε όλο και περισσότερες δυνατότητες, και ταυτόχρονα πιθανότητες, να λύσουμε  το αίνιγμα του ψυχισμού μας.

* Η Αμαλία  Κ. Ηλιάδη είναι φιλόλογος-ιστορικός (Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Βυζαντινής Ιστορίας απ’ το Α.Π.Θ.), Υπεύθυνη Σχολικής Βιβλιοθήκης 2ου Ε.Π.Α.Λ.  Τρικάλων, ailiadi@sch.gr, http://users.sch.gr/ailiadi, http://blogs.sch.gr/ailiadi, http://www.matia.gr, http://www.emy67.wordpress.com