PISA, το «θαύμα» της Φινλανδίας και το «μακρύ χέρι» της αγοράς

Των Γιώργου Μαυρογιώργου*, 

Φωτεινής Αγγελακοπούλου,   Μαρίας  Α. Ιωάννου **

Συνεχίζουμε τη σειρά των αναλύσεων που έχουμε κάνει αναφορικά με τα μικρά και  μεγάλα «μυστικά» της γοητείας του PISA, εστιάζοντας στη θέση που επιφυλάσσει για τις γνώσεις στο υποχρεωτικό σχολείο. Ο βασικός μας ισχυρισμός είναι ότι η σύλληψη του δοκιμίου του PISA (τόσο στη μορφή όσο  και στο περιεχόμενο) εμπεριέχει την υποβάθμιση της θέσης των γνώσεων στο υποχρεωτικό σχολείο και αυτό συνδέεται με τις προτεραιότητες της καπιταλιστικής αγοράς.

Πρόκειται για ισχυρισμό που είχε προκαλέσει (2008) την υπεράσπιση του PISA, με την επιστράτευση  του «Θρήνου των Καρυάτιδων»,  από τον καθηγητή Γιώργο Τσιάκαλο, πρόεδρο της Επιτροπής Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων στην Κύπρο. Για αυτό το θέμα παραπέμπουμε στη σειρά προηγούμενων κειμένων μας.

Όπως έχουμε υποστηρίξει, στα δοκίμια του PISA τα δεδομένα ή οι πληροφορίες που κρίνονται απαραίτητες   διατίθενται στους μαθητές ώστε να επιδείξουν «κομβικές» δεξιότητες «ορθής» χρήσης. Οι μαθητές, δηλαδή, αντιμετωπίζονται ως χρήστες έτοιμων» πληροφοριών. Καλούνται να κάνουν «έξυπνες» επιλογές «έξυπνων» προκατασκευασμένων απαντήσεων για να ανταποκριθούν σε «έξυπνες» ερωτήσεις. Στην καλύτερη περίπτωση, καλούνται να συναρμολογούν υπαινιγμούς  για να συνθέτουν σύντομες απαντήσεις. Είναι προφανές ότι  έχει αποκλειστεί η αποστήθιση, αν και δεν είναι ο κύριος  στόχος. Ή, για να το πούμε αλλιώς, η απομάκρυνση από πρακτικές αποστήθισης συνοδεύεται από υποβάθμιση των γνώσεων, υπέρ των λεγόμενων «κομβικών» δεξιοτήτων, λες και απομνημόνευση και γνώση πάνε μαζί!

Η υποβάθμιση των γνώσεων μας θυμίζει το διάλογο του Πλάτωνος «Μένων». Σε αυτόν, ο Σωκράτης προσπαθεί να πείσει  ότι η γνώση είναι ανάμνηση και καλεί έναν δούλο για να δείξει ότι ο «διπλασιασμός του τετραγώνου» δεν  είναι υπόθεση γνώσεων! Ο Σωκράτης, όπως γράφει ο Χρ. Φράγκος, δεν κάνει ερωτήσεις για να ζητήσει κάποια γνώση από το δούλο αλλά για να ζητήσει συλλογισμό. Δεν ενδιαφέρεται τόσο για τις γνώσεις αλλά για τη χρήση των γνώσεων. Κάθε φορά που ο μαθητής δίνει λανθασμένες απαντήσεις του προσφέρει πρόσθετες και συμπληρωματικές πληροφορίες. Δεν έχουμε πρόθεση να αποδώσουμε στο δοκίμιο PISA τα χαρακτηριστικά μιας μαιευτικής διδακτικής προσέγγισης στην απόκτηση των γνώσεων. Ο Σωκράτης δίδασκε. Το PISA αξιολογεί. Το αναφέρουμε για να υπογραμμίσουμε ότι η έμμονη προβολή της άποψης ότι έχουν προτεραιότητα οι ικανότητες και δεξιότητες στη χρήση των γνώσεων σε πραγματικές καταστάσεις ζωής δεν μας δίνει απάντηση στο ερώτημα: πώς είναι δυνατόν να αποσυνδέουμε την ανάπτυξη ικανοτήτων και δεξιοτήτων από τη διαδικασία απόκτησης των γνώσεων; Αν για τον Πλάτωνα η απάντηση βρίσκεται στην ανάμνηση, για το PISA, μάλλον, βρίσκεται στις ανάγκες της αγοράς.

Ευρωπαϊκή Ένωση και  PISΑ: στον ίδιο αστερισμό

Διαβάζοντας κανείς σχετικά κείμενα διαβούλευσης και  ανακοινώσεις  της ΕΕ (π. χ Επιτροπής της 3ης Ιουλίου 2008 «Βελτίωση των ικανοτήτων για τον 21ο αιώνα: ατζέντα για την ευρωπαϊκή συνεργασία στο σχολικό τομέα» και τη «σύσταση» του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, «σχετικά με τις βασικές ικανότητες της δια βίου μάθησης»), έρχεται αντιμέτωπος με τις ρητές αναφορές στις απαιτήσεις της αγοράς. Υποστηρίζεται π.χ. ότι «οι νέοι χρειάζονται ένα ευρύτερο παρά ποτέ  φάσµα ικανοτήτων προκειμένου να αναπτύξουν το δυναµικό τους. Πολλοί νέοι θα εργαστούν σε θέσεις εργασίας που δεν υπάρχουν ακόµη. Πολλοί θα χρειαστούν προηγμένες γλωσσικές, διαπολιτισμικές και επιχειρηματικές ικανότητες. Η τεχνολογία θα εξακολουθήσει να αλλάζει τον κόσµο µε τρόπους που δεν µπορούµε να φανταστούµε(…) Η τάση των σχολικών προγραμμάτων σπουδών είναι να παρέχεται στους µαθητές βοήθεια για την απόκτηση γνώσεων καθώς και των δεξιοτήτων και των µοντέλων συµπεριφοράς που είναι αναγκαία για να εφαρµόσουν τις γνώσεις αυτές σε καθηµερινές περιστάσεις(…) Το Συµβούλιο έχει τονίσει την ανάγκη εφοδιασµού των ατόµων µε «νέες δεξιότητες για νέες θέσεις εργασίας(…) και ικανότητες υψίστου επιπέδου, ακόµη και αριστείας, προκειµένου να διατηρηθεί και να ενισχυθεί η δυνατότητα καινοτοµίας και χρήσης της έρευνας, η οποία απαιτείται για µεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα, ανάπτυξη και απασχόληση».

Γίνεται φανερό ότι έχουμε σαφή προσανατολισμό προς τις ανάγκες της αγοράς  εργασίας που απαιτούν, κατά προτεραιότητα, επιχειρηματικές ικανότητες και δεξιότητες αριστείας, σε περιβάλλον ανταγωνιστικότητας. Η απόκτηση γνώσεων  υποχωρεί και αντικαθίσταται με τις δεξιότητες χρήσης και εφαρμογής τους σε «καθημερινές περιστάσεις». Είναι σαφές ότι ακούμε  με πολύ μεγάλη ευκρίνεια την ηχώ των παραδοχών που υποβαστάζουν το όλο εγχείρημα του PISA. Οι διατυπώσεις όλων αυτών των προδιαγραφών  αποτυπώνονται με αποκαλυπτικό τρόπο στις συζητήσεις και στις διαδικασίες διαμόρφωσης των σχολικών  προγραμμάτων.

Το «θαύμα» της Φινλανδίας και σχολικά προγράμματα

Οι τρέχουσες διαδικασίες διαμόρφωσης σχολικών προγραμμάτων γίνονται στο πλαίσιο της ατζέντας που παρατηρούνται σε επίπεδο ευρωπαϊκής  εκπαιδευτικής πολιτικής. Αυτή υποστηρίζεται  από την εναρμονισμένη πολιτική του ΟΟΣΑ/ PISA. Έτσι, ένας τριπλός  υπερεθνικός σχηματισμός  (ΕΕ,ΟΟΣΑ και PISA), σε αγαστή συνεργασία, ασκεί έναν ιδιότυπο ολοκληρωτικό «επιθεωρητισμό» στα ίδια τα σχολικά προγράμματα και στην ίδια την εκπαιδευτική διαδικασία, με τρόπο που να ευνοεί τη διείσδυση των κριτηρίων της αγοράς στην ίδια την εκπαίδευση.

Αναφέρεται ότι στην Ελλάδα, αυτοί που είχαν, κατά καιρούς, τις αρμοδιότητες «εθνικού διαχειριστή» στο PISA, είχαν και την ευθύνη διαμόρφωσης των νέων σχολικών προγραμμάτων. Αντιλαμβανόμαστε ότι έχουμε να κάνουμε με μια διαδικασία όπου οι λεγόμενοι «εθνικοί  διαχειριστές» έχουν αυτοανακηρυχθεί εντολοδόχοι, εργολάβοι και τοποτηρητές των πολιτικών του PISA. Τους «εθνικούς διαχειριστές» δεν τους απασχολεί η σκοπιμότητα συμμετοχής ούτε τους ενδιαφέρει, έστω, μια κριτικά προσανατολισμένη συμμετοχή. Η προτεραιότητά τους είναι πώς θα εξασφαλίσουν τις προϋποθέσεις ώστε να γίνουν οι απαραίτητες προσαρμογές συμμόρφωσης στις αρχές του PISA για να έχουν οι μαθητές υψηλότερες επιδόσεις.

Είναι όλοι και όλες  τους συνεπαρμένοι από το «θαύμα» της Φινλανδίας.

Θα μπορούσαμε, παραφράζοντας, να ισχυριστούμε ότι το «θαύμα» της Φινλανδίας» έχει γίνει το «όπιο» που βοηθάει την προπαγάνδιση του PISA. Το μυστικό του, βέβαια, σύμφωνα με  Φινλανδή πανεπιστημιακό Μαθηματικό, βρίσκεται στο ότι «τα φινλανδικά σχολικά εγχειρίδια περιέχουν πολλά προβλήματα της μορφής των θεμάτων του PISA»!Τόσο απλό! Στην Ελλάδα, «το σύνολο, σχεδόν, των διδασκομένων μαθηματικών στο Γυμνάσιο δεν αποτελεί αντικείμενο ελέγχου μέσω του PISA». Έτσι, κάπως, ευνοούνται  οι επιλογές να ευθυγραμμιστούν τα σχολικά προγράμματα στην Ελλάδα  προς τις προδιαγραφές PISA, για να είμαστε ανταγωνιστικοί στις επιδόσεις!  Είναι σημαντικό να καταγράψουμε τους όρους και τις συνθήκες υποδοχής του PISA στην Κύπρο.  Η συζήτηση για την κρίση  στην Ελλάδα φαίνεται ότι ενισχύει τάσεις για απομάκρυνση από ομοιότροπες επιλογές εκπαιδευτικής πολιτικής. Η Ελλάδα αναφέρεται, πλέον, ως παράδειγμα προς αποφυγή. Στο συγκεκριμένο θέμα,  βέβαια, οι επιλογές δεν είναι πολύ διαφορετικές, λόγω του υπερεθνικού «επιθεωρητισμού» της ΕΕ, του ΟΟΣΑ και του PISA. Το θέμα αυτό θα το αναλύσουμε σε επόμενο κείμενό μας. Ας δούμε τώρα  πού εντοπίζουμε, το «χέρι» της αγοράς;

Το PISA υποβαθμίζει τις γνώσεις σε πληροφορίες

Υποστηρίζουμε ότι, παρά τη διαφήμιση που γίνεται με αναφορά στο ιδεολογικό παραπλανητικό νεφέλωμα της «Κοινωνίας της Γνώσης», το PISA εκθρονίζει τις γνώσεις από το υποχρεωτικό σχολείο. Ρητά δηλώνεται ότι «η εξέταση επικεντρώνεται στην ικανότητα των νέων να χρησιμοποιούν τις γνώσεις  και τις δεξιότητες για να αντιμετωπίζουν πραγματικές καταστάσεις της ζωής». Αυτό το ορίζουν ως εκδοχή «αλφαβητισμού », με τη διευκρίνιση ότι δεν περιορίζεται στην κριτική ανάγνωση και γραφή αλλά περιλαμβάνει το σύνολο των γνωστικών διαδικασιών που συνδέονται με όλα τα επιστημονικά πεδία και τις  άλλες εκφάνσεις της ζωής. Εδώ, μάλλον, έχει τις αφετηρίες της μια ιδιότυπη μορφή καταιγίδας που παρατηρείται στη σχετική βιβλιογραφία, στη συζήτηση των σχολικών προγραμμάτων  και στις επιμορφώσεις, με την ατέλειωτη και βασανιστική σειρά νεολογισμών και «αλφαβητισμών» (σχολικού, κοινωνικού, καταναλωτικού, τεχνολογικού, κειμενικού, κριτικού, κ.α.). Ίσως, η επινόηση του «αλφαβητισμού» προσφέρεται για να καλυφθεί το κενό που δημιουργεί η εκθρόνιση της προτεραιότητας των σχολικών γνώσεων.

Έχει, από αυτή την άποψη, πολύ ενδιαφέρον ο ισχυρισμός που ανέπτυξε στο Εθνικό Συμβούλιο Παιδείας(2009) ο  Πρόεδρος της Επιτροπής Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων της Κύπρου, καθηγητής  Γιώργος Τσιάκαλος. Όπως διαβάζουμε στα πρακτικά, «τα σχολεία που προσανατολίζονται στην "Κοινωνία της Γνώσης” είναι υποχρεωμένα να εγκαταλείψουν το παραδοσιακό πρότυπο της «αποταμίευσης» πληροφοριών στο μυαλό των μαθητώντ/ριών» γιατί «πρέπει να βρεθεί χρόνος για να καλλιεργηθούν οι "ικανότητες-κλειδιά”» . Αυτός ο στόχος είναι εφικτός γιατί παρέχεται «η τεχνική δυνατότητα από την πρόσφατη ανάπτυξη των τεχνολογιών πληροφορίας. Στην εποχή μας είναι δυνατή η άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες, οι οποίες σε μέγεθος υπερβαίνουν κατά πολύ το σύνολο της ύλης που παρέχεται στα εκπαιδευτικά συστήματα όλου του κόσμου. Συνεπώς, η απόκτηση της ικανότητας να χειρίζεται κανείς τις τεχνολογίες πληροφορίας παρέχει στο εκπαιδευτικό σύστημα τη δυνατότητα να απαλλαγεί από όλη εκείνη τη σχολική ύλη, η οποία δεν συμβάλλει στην καλλιέργεια των «ικανοτήτων-κλειδιών» ενώ, ταυτόχρονα, μπορεί να αποκτηθεί εύκολα και γρήγορα με την κατάλληλη τεχνολογία». Έτσι, ουσιαστικά, έχει συγκροτηθεί μια συνδυασμένη άποψη για «απαλλαγή από όλη εκείνη τη σχολική ύλη», την αποταμίευση των πληροφοριών στις βάσεις δεδομένων του διαδικτύου και την εύκολη «ανάκληση» κι ανάκτησή τους  για χρήση. Η συρρίκνωση δηλαδή των γνώσεων στο σχολείο  ευνοείται τεχνικά με τη γενικευμένη εφαρμογή των Τεχνολογιών  Πληροφορίας και Επικοινωνίας, που συνδέονται πολλαπλώς με την εισαγωγή κριτηρίων της αγοράς στην εκπαίδευση.

Η συνάρθρωση της συζήτησης για την «κοινωνία της γνώσης» και την «κοινωνία της πληροφορίας» έρχεται να ισχυροποιήσει την προώθηση  της άποψης ότι η γνώση μπορεί να μεταφραστεί σε πληροφορία για εύκολη ή «έξυπνη» χρήση. Η πληροφορία, δηλαδή, προβάλλεται ως γνώση  και  η πληροφόρηση αποσυνδέεται από τη θεωρία, με αποτέλεσμα να καθίσταται μάλλον πηγή σύγχυσης παρά προϋπόθεση ενημέρωσης και κατανόησης. Μάλλον, προτείνεται μια συνεκτική «εγκυκλοπαίδεια» κατακερματισμένων πληροφοριών στιγμιαίας χρήσης, σε ένα πλαίσιο εύκολης πληροφόρησης. Με άλλα λόγια, πριμοδοτείται ένα είδος άρνησης απέναντι στη γνωστική «βάσανο» κατάκτησης της γνώσης.

Η γνώση  καθώς υποβαθμίζεται σε πληροφορία υφίσταται σημαντικές αλλοιώσεις. Αυτές οι αλλοιώσεις με τη μορφή εικόνων και κατακερματισμένων πληροφοριών παρεμβαίνουν ανάμεσα στους μαθητές- χρήστες  και την κοινωνική πραγματικότητα και προβάλλουν μια μηχανιστική εκδοχή της. Αυτό δημιουργεί συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη καταναλωτικών μορφών συμπεριφοράς μπροστά στη γνώση. Το PISA,δηλαδή, προωθεί αντιλήψεις διδασκαλίας και  αξιολόγησης που κατακερματίζουν την ενότητα των γνώσεων και των ικανοτήτων και  κατ επέκταση τη διαδικασία μάθησης, αποσυνδέοντας τη διαδικασία προσέγγισης στις γνώσεις από τις ικανότητες  και τις δεξιότητες που  απαιτούνται.  Προκαλεί το διχασμό των υποκειμένων. Οι μαθητές δηλαδή καλούνται να αναπτύσσουν ικανότητες και δεξιότητες με το να ασκούνται μηχανιστικά  με αποσπασματικές και κατακερματισμένες πληροφορίες που τους δίνονται. Με αυτόν τον τρόπο αποσύρεται, από το εννιάχρονο υποχρεωτικό σχολείο το πρόταγμα της καλλιέργειας ολοκληρωμένων πολιτών που να διαθέτουν θεμελιώδεις και ουσιαστικές γνώσεις και γενική παιδεία. Είναι προφανές ότι αυτό, κατά προτεραιότητα, αφορά στις κοινωνικές κατηγορίες μαθητών που δε θα συνεχίσουν τις σπουδές στο λύκειο ή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Αυτό, από μόνο του, απαξιώνει και υποβιβάζει το υποχρεωτικό σχολείο.

Το PISA εγκαθιδρύει τα κριτήρια της αγοράς στο υποχρεωτικό σχολείο

Έχουμε  υποστηρίξει ότι το PISA, πέραν των άλλων, ως υπερεθνικός «επιθεωρητής»  ασκεί έλεγχο στο περιεχόμενο του υποχρεωτικού σχολείου.  Από πολλούς  υποστηρίζεται ότι η εκπαίδευση βρίσκεται σε μια διαδικασία επαναπροσδιορισμού της σχέσης της με την αγορά εργασίας. Λόγω της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης,  έχουν διαψευστεί οι υποσχέσεις ενός καπιταλιστικού παράδεισου της ανάπτυξης και της  ευημερίας που προϋπέθετε και ευνοούσε τη συνεχή άνοδο του μορφωτικού επιπέδου. Σε μια εποχή που έχει συντελεστεί η αποσύνδεση των τίτλων  σπουδών από τη δομή της ανεξέλεγκτης αγοράς εργασίας, διαγράφονται τάσεις «πόλωσης προσόντων».

Σε μια τέτοια εξέλιξη προβλέπεται αύξηση θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης, αλλά και θέσεων εργασίας στον τομέα των υπηρεσιών χωρίς εξειδικευμένες γνώσεις με τυπικά προσόντα». Το εννιάχρονο υποχρεωτικό σχολείο είναι η δεξαμενή από όπου, κυρίως, θα αντλούνται  οι μελλοντικοί  εργαζόμενοι χαμηλής εξειδίκευσης που αν και ανειδίκευτοι χρειάζεται να έχουν πολλές δεξιότητες. Οι  θέσεις εργασίας για «ανειδίκευτους» εργαζόμενους, όπως υποστηρίζεται,  έχουν την ιδιαιτερότητα ότι απαιτούν πολλές κοινωνικές, επικοινωνιακές δεξιότητες και πρωτοβουλίες. Έτσι μπορούμε να εξηγήσουμε την αναβάθμιση των δεξιοτήτων σε βάρος των γνώσεων. Οι γνώσεις είναι απαραίτητες μόνο σε όσους-λίγους θα συνεχίσουν σε ανώτερες  και εξειδικευμένες σπουδές. Μπορούμε να ισχυριστούμε, δηλαδή, ότι με το PISA έχουμε  μια απόπειρα ελέγχου του περιεχομένου του υποχρεωτικού σχολείου ώστε οι μαθητές που δε θα συνεχίσουν ανώτερες σπουδές να διαθέτουν τις αναμενόμενες  δεξιότητες

Πέρα από αυτό, η συντελούμενη υποβάθμιση των γνώσεων συνδέεται, και με την απαίτηση της αγοράς για ευελιξία και εύκολη προσαρμογή των εργαζομένων σε νέα δεδομένα. Ο  ΟΟΣΑ δεν το αποκρύπτει : «Οι εργοδότες  θεωρούν τις δεξιότητες παράγοντες-κλειδιά για δυναμισμό και ευελιξία. Ένα εργατικό δυναμικό που διαθέτει τέτοιες δεξιότητες είναι σε θέση να προσαρμόζεται διαρκώς στη ζήτηση και σε μέσα παραγωγής που εξελίσσονται συνεχώς ».  Μέσα σε κλίμα αβεβαιότητας και ρευστότητας, οι λεγόμενες «κομβικές»  δεξιότητες θεωρούνται κεφαλαιώδους σημασίας, καθώς, σε συνδυασμό με τις προτεινόμενες «στάσεις» και «συμπεριφορές», προσφέρονται για διαχείριση της απογοήτευσης, της ματαίωσης και των ψευδαισθήσεων. Είναι καίριας σημασίας  οι νέοι να  αποδέχονται τις ευέλικτες εργασιακές σχέσεις  ή την αναγκαιότητα της  ανεργίας και της εφεδρείας. Ο ΟΟΣΑ, και πάλι, κατηγορηματικά θα μας πει ότι «δεν θα μπορέσουν όλοι να σταδιοδρομήσουν στον δυναμικό τομέα της "νέας οικονομίας" -μάλιστα, οι περισσότεροι δεν θα τα καταφέρουν- και, έτσι, τα σχολικά προγράμματα δεν μπορούν να σχεδιαστούν με βάση την υπόθεση ότι όλοι πρόκειται να φθάσουν μακριά»!

Το PISA πρωτοστατεί στην προώθηση πολιτικών εκπαίδευσης που να έχουν άμεση αντιστοιχία προς τις εξελίξεις που σημειώνονται στην καπιταλιστική αγορά. Πάει χέρι-χέρι με τις πολιτικές της ΕΕ. Ο κατάλογος των «βασικών δεξιοτήτων και συμπεριφορών και στάσεων» και των «δεικτών ποιότητας» έχει γίνει «Ευαγγέλιο» και «τσελεμεντές» εκπαίδευσης για μια «επιτυχημένη ζωή» στην παγκόσμια αγορά.

Το δοκίμιο PISA κατασκευάζει τις καταστάσεις ζωής

Πέρα από τα παραπάνω, υποστηρίζεται ότι η αξιολόγηση του PISA επικεντρώνεται σε «πραγματικές καταστάσεις ζωής». Είναι φανερό ότι  πρόκειται για απλές περιγραφές επιλεγμένων καταστάσεων ζωής.  Πόσο εύκολο είναι, άραγε, να ισχυρίζεται κανείς ότι τα θέματα αναφέρονται, με τον ίδιο τρόπο, σε  «πραγματικές καταστάσεις ζωής» των μαθητών, ανεξάρτητα από τις υλικές, κοινωνικές και πολιτισμικές προϋποθέσεις; Και, πάντως, η όποια χρήση και εφαρμογή γνώσεων και πληροφοριών είναι «ασκήσεις επί χάρτου». Σε πραγματικές καταστάσεις δίνει κανείς εξετάσεις για απόκτηση π.χ. διπλώματος οδήγησης! Δεν υπαινισσόμαστε μια τέτοια εξέταση. Επισημαίνουμε , ωστόσο, την προσπάθεια που γίνεται να αποδοθούν στο  PISA δυνατότητες που δεν έχει. Πολύ περισσότερο δεν αντέχει σε  σοβαρή κριτική δοκιμασία ο εξαιρετικός ισχυρισμός ότι το PISA «αξιολογεί το κατά πόσο οι μαθητές είναι προετοιμασμένοι για τη μελλοντική τους ζωή». Απλούστατα, δε μπορεί να συγκεντρώνει τις  εξαιρετικές ενδείξεις  για να  κάνει κάτι τέτοιο. Αν και η  πραγματική ζωή δε χωράει στο χαρτί, το PISA επιμένει να  επιστρατεύει ανεκπλήρωτες υποσχέσεις, για να ασκεί την αποπλανητική του γοητεία. Έχει, σ αυτό, πολλούς προπαγανδιστές. Ξεχωρίζουμε το «Θαύμα της Φινλανδίας» και το «Θρήνο των Καρυάτιδων»!

* Διδάσκων στο σεμινάριο. Ομότιμος καθηγητής Παιδαγωγικής, Άμισθος Αντιπρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΥΠΠΟ, Ιστοσελίδα  http://pep.uoi.gr/gmavrog  email: gmavrog@cc.uoi.gr ** Μεταπτυχιακές  φοιτήτριες στο Τμήμα ΕΠΑ του Πανεπιστημίου  Κύπρου (Σεμινάριο:  O Εκπαιδευτικός ως Διανοούμενος)

ΠΗΓΗ: 17-12-2011, http://www.alfavita.gr/artrog.php?id=53131

ΤΟ ΕΥΡΩ ΚΑΙ Η ΤΡΙΑΔΑ:

Η παγκόσμια ελίτ θα κάνει ότι είναι δυνατόν για να διατηρήσει το ευρώ, έτσι ώστε να επιβιώσει τη μεταβατική φάση – μετά την οποία θα αντικατασταθεί τόσο αυτό, όσο και το δολάριο, από ένα παγκόσμιο νόμισμα

Του Βασίλη Βιλιάρδου*

“Το ευρώ: Παρομοιάζεται από πολλούς με το «κρεβάτι του Προκρούστη» (Ελληνική Μυθολογία), το οποίο ανάγκαζε όλους τους διερχομένους να ξαπλώνουν επάνω του. Τα «θύματα» του, ανάλογα με το ανάστημα τους, προσαρμοζόταν αυτόματα στα μέτρα του κρεβατιού – εάν και εφόσον παρέμεναν στη ζωή, μετά από την επώδυνη αυτή δοκιμασία (η ίδια η ζωή είναι ασφαλώς ένα κρεβάτι του Προκρούστη, για τους περισσότερους «θνητούς»).  

Το υπερεθνικό κοινό νόμισμα, το ευρώ δηλαδή, «εφευρέθηκε» ουσιαστικά από τη Γαλλία – ενώ η Γερμανία αναγκάσθηκε να το υιοθετήσει, με αντίτιμο την ένωση της. Είναι ένα νόμισμα, το οποίο αρνήθηκε η Μ. Βρετανία, ενώ αδιαφόρησε η Ελβετία – με την υπόλοιπη Ευρώπη να το αποδέχεται, αν και όχι στο σύνολο της, κάτω από συνθήκες «ενθουσιώδους άγνοιας».

Τελικά κατέληξε να διευθύνεται δικτατορικά από την πρωσική Γερμανία, μέχρι τη στιγμή που «έπεσαν οι μάσκες» και φάνηκε το αποκρουστικό του πρόσωπο: ένας μηχανισμός, ο οποίος είναι αδύνατον να λειτουργήσει σωστά και εποικοδομητικά, ενώ εξυπηρετεί αφενός μεν τα συμφέροντα των πλεονασματικών χωρών της ΕΕ, δια μέσου της χαμηλής ισοτιμίας του, αφετέρου τα ενδιαφέροντα μίας μικρής τραπεζικής ελίτ, η οποία διαρκώς ισχυροποιείται, εις βάρος όλων των Πολιτών – Γερμανών, Ελλήνων, Ιταλών και λοιπών Ευρωπαίων” (K–online).

“Η τριάδα: Η «Τριεθνής Επιτροπή» (trilateral commission) είναι μία ιδιωτική οργάνωση (όπως η λέσχη Bilderberg), η οποία ιδρύθηκε το 1973 με πρόταση του D. Rockefeller. Σήμερα έχει πάνω από 300 μέλη, τα οποία προέρχονται από την Ευρώπη, τις Η.Π.Α. και την Ιαπωνία – με στόχο την «ενίσχυση της συνεργασίας» μεταξύ των τριών αυτών περιοχών του πλανήτη (στη διεθνή πολιτική, τα τρία αυτά «οικονομικά μπλοκ» ονομάζονται τριάδα).

Σύμφωνα με τον πολιτικό επιστήμονα S. Gill, ο παραπάνω «τριεθνισμός» ορίζεται ως ένα ακόμη εγχείρημα για την ανάπτυξη μίας οργανικής ένωσης (παγκόσμια διακυβέρνηση), μεταξύ των μεγάλων καπιταλιστικών κρατών, με στόχο την επίτευξη ή τη διατήρηση μία σταθερής μορφής παγκόσμιας τάξης (world order), η οποία να εξυπηρετεί τα βασικά συμφέροντα των συμμετεχόντων – μεταξύ άλλων, μία, λιγότερο ή περισσότερο φιλελεύθερη, διεθνή οικονομική οργάνωση” (WP).

Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

Συνδυάζοντας τις δύο παραπάνω αναφορές καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι, το ευρώ δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός, αλλά ένα μάλλον μεταβατικό νόμισμα, μία γέφυρα καλύτερα και ένα πείραμα, η επιτυχής έκβαση του οποίου θα έθετε τις βάσεις για την αντικατάσταση του από ένα ισχυρότερο, παγκόσμιο νόμισμα – το οποίο θα εκδιδόταν ίσως από μία παγκόσμια κεντρική τράπεζα, με ιδιοκτήτη μία διεθνή οικονομική ελίτ, αντικαθιστώντας το δολάριο, το ίδιο το ευρώ, το γεν αλλά και άλλα ισχυρά νομίσματα.

Εν τούτοις, αυτό το ευρωπαϊκό «συναλλαγματικό κατασκεύασμα», εμπερικλείει τεράστιες αντιθέσεις και φυγόκεντρες δυνάμεις εντός του – οι οποίες πολύ δύσκολα θα επιτρέψουν την περαιτέρω επιβίωση του. Οι δεκαεπτά χώρες της Ευρωζώνης, οι οποίες το έχουν υιοθετήσει, έχουν τεράστιες διαφορές μεταξύ τους: διαφορές μεγέθους, ισχύος, ιστορίας, πολιτισμού, αγοράς εργασίας, κοινωνικής ασφάλισης, βιομηχανικής κουλτούρας, επιχειρησιακής δομής, ανταγωνιστικότητας, δημόσιας διοίκησης, υπόγειου πλούτου, ατομικών αντιλήψεων, κοινωνικής οργάνωσης κοκ.

Επομένως, είναι πάρα πολύ δύσκολο να διατηρηθεί, τουλάχιστον στη σημερινή του μορφή – είναι «θνησιγενές» λοιπόν, οπότε έχει θεωρητικά μία συγκεκριμένη ημερομηνία λήξεως, την οποία είναι αδύνατον να μην έχουν προβλέψει οι «δημιουργοί» του. Αυτό όμως που μάλλον δεν είχε προβλεφθεί είναι το μέγεθος της χρηματοπιστωτικής κρίσης, η οποία έχει ήδη επεκταθεί σε ολόκληρη την Ευρώπη, εξελισσόμενη σε ένα «χρηματοπιστωτικό τσουνάμι» που απειλεί να καταστρέψει ολόκληρο το Ευρωσύστημα – αμέσως μετά, το παγκόσμιο.

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ

Κατά πολλούς, αρκετές πλευρές και «εκφάνσεις» της σημερινής κρίσης της Ευρωζώνης δεν είναι τίποτα άλλο, παρά διαφορετικές «προβολές» του προβλήματος της εθνικής κυριαρχίας.

Ειδικότερα, όταν οι ηγετικές πολιτικές δυνάμεις μίας χώρας είναι σύμφωνες να παραδώσουν ορισμένα μέρη της εθνικής κυριαρχίας της χώρας τους (πολιτικά, συναλλαγματικά, χρηματοπιστωτικά, οικονομικά, νομικά ή στρατιωτικά), είναι απαραίτητο να σκεφθούν ακριβώς τι επιδιώκουν, ποιες διαδικασίες τίθενται σε λειτουργία, καθώς επίσης ποιες είναι οι μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειες των αποφάσεων τους.

Η μεταβίβαση των δικαιωμάτων που συνδέονται με την εθνική κυριαρχία σημαίνει ότι, από κάποιους άλλους και κάπου αλλού θα λαμβάνονται αποφάσεις, οι οποίες θα εξυπηρετούν τα ενδιαφέροντα άλλων. Το γεγονός αυτό βέβαια δεν θα ήταν τόσο προβληματικό, για εκείνο το χρονικό διάστημα όπου οι αποφάσεις θα ήταν «αλληλεγγύες» και θα εξυπηρετούσαν κοινά συμφέροντα. Όταν όμως οι διαφορετικές ομάδες ενδιαφερομένων παύουν να έχουν κοινά συμφέροντα, ξεκινάει ένας αγώνας εξουσίας – και ο κανόνας στους αγώνες εξουσίας είναι πως οι ισχυρότεροι νικούν, ενώ οι ασθενέστεροι χάνουν.

Στην Ευρωζώνη σήμερα διεξάγεται ένας μεγάλος αγώνας εξουσίας. Ποιος θα κερδίσει; Ποιος θα καθορίσει τη μελλοντική πολίτική που θα ακολουθηθεί; Η Γερμανία ή η Ελλάδα; Η Γαλλία ή η Πορτογαλία; Η Ολλανδία ή η Ισπανία; Ποιες θα είναι οι συμμαχίες που θα δημιουργηθούν; Τι κρύβεται πίσω από την επιφάνεια, η οποία παρουσιάζεται από τα ΜΜΕ στους Ευρωπαίους Πολίτες;

Ποια συμφέροντα θα εξυπηρετήσει τελικά ο νέος πρωθυπουργός της Ιταλίας; Τα συμφέροντα των Πολιτών της χώρας του, τα συμφέροντα της ενωμένης Ευρώπης ή αυτά των τραπεζιτών, οι οποίοι ανήκουν στην πανίσχυρη τριεθνή Επιτροπή, στο Ευρωπαϊκό σκέλος της οποίας κατέχει τη θέση του Προέδρου; Μήπως απλά και μόνο τα συμφέροντα της Goldman Sachs, η οποία συνεχίζει να είναι ο εργοδότης του; Το ίδιο ισχύει και για τον Έλληνα πρωθυπουργό, ο οποίος είναι επίσης μέλος της Τριάδας (πηγή: K–Online).

Κάτι ανάλογο ισχύει και για όλες τις κυβερνήσεις των χωρών της Ευρωζώνης, στις οποίες αυτοί που στην πραγματικότητα κινούν τα νήματα είναι οι διευθυντές των μεγάλων τραπεζών, οι managers του Καρτέλ και οι ιδιοκτήτες των ΜΜΕ – οι οποίοι είναι συνήθως μέλη οργανώσεων όπως η Τριάδα, η λέσχη Bilderberg κλπ.

Πιθανολογείται λοιπόν ότι, η παγκόσμια ελίτ θα κάνει ότι είναι δυνατόν για να διατηρήσει το ευρώ, έτσι ώστε να επιβιώσει τη μεταβατική φάση – μετά την οποία θα αντικατασταθεί τόσο αυτό, όσο και το δολάριο, από ένα παγκόσμιο νόμισμα. Στη συγκεκριμένη διαδικασία ανήκει επίσης η ελεγχόμενη κατάρρευση και των δύο νομισμάτων, όταν θα υπάρξει ο «βασιλικός δρόμος» ενός νέου «υπερδολαρίου» ή όπως αλλιώς αυτό θα ονομαστεί.

Η κατάρρευση του δολαρίου θα είναι μία απλούστατη διαδικασία – αφού ήδη «τυπώνονται» τεράστιες ποσότητες (πληθωριστικές) από τη Fed, χωρίς κανένα αντίκρισμα. Το ίδιο ισχύει και για το ευρώ – το οποίο εύκολα θα αντικατασταθεί από το μάρκο, τη λιρέτα και τη δραχμή, σε μία από κοινού έξοδο όλων των κρατών από την Ευρωζώνη.

Είναι όμως αλήθεια πρόθυμοι όλοι οι Ευρωπαίοι ή οι Αμερικανοί Πολίτες να υποδουλωθούν σε μία παγκόσμια ελίτ, απλά και μόνο για να επιβιώσουν κάπως υποφερτά, ή μήπως κάποια στιγμή θα αντιδράσουν, από κοινού και όλοι μαζί, αρνούμενοι να υποταχθούν στις κυριαρχικές διαθέσεις κάποιων ελάχιστων, δήθεν εκλεκτών;

Μήπως η Ελλάδα πρέπει απλά να αμύνεται, χωρίς να επιτρέπει τη λεηλασία ούτε της δημόσιας (ιδιωτικοποιήσεις), ούτε της ιδιωτικής περιουσίας των Ελλήνων, έως εκείνη τη στιγμή που θα διαλυθεί η Ευρωζώνη, χωρίς να ευοδωθούν τα σχέδια της Τριάδας – αφού οι θεωρίες συνωμοσίας, αν και υπαρκτές, σπάνια επιτυγχάνουν αυτά που επιδιώκουν;   

Β. Β. – Αθήνα, 15. Δεκεμβρίου 2011

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2497.aspx?mid=5542688

Το αμάραντο δέντρο

Του Γιάννη Ποταμιάνου

Θα χαράξω νέα μονοπάτια

Ας αρνηθεί η μοίρα

Τους ανέμους της ερήμου

                         θα ξεσηκώσω

ενάντια στο πεπρωμένο

Ας κουβαλήσουν λάσπη

                          οι καιροί

Να λερώσουν τους αγώνες

Και θάνατο ας σπείρουν

Η δίψα της αλήθειας

                           νομοτέλεια

Η ανυπακοή δροσιά

                            στα ξεραμένα χείλη

Αμάραντο το δέντρο

                            της ισότητας

Αφού ριζώνει στην καρδιά μας

                             η αγάπη

Ας ξεκινήσει λοιπόν χωρίς εμάς

                             το πανηγύρι

Την απουσία μας πενθώντας

Στης μνήμης τα χαρακώματα

Λυτρώνουμε το μέλλον

                                         1 Οκτωβρίου 2010, Γιάννης Ποταμιάνος

Γιατί το ευρώ είναι το [κεντρικό] ζήτημα

Του Κώστα Παπουλή

Δέκα σημεία:

1) H  εθνική αυτοδιάθεση και η  οικονομική παγκοσμιοποίηση, είναι δύο ασύμβατες μεταξύ τους δυνατότητες. Η συμμετοχή στην ευρωζώνη (παράδειγμα οικονομικής παγκοσμιοποίησης), συνεπάγεται την απώλεια της οικονομικής κυριαρχίας και συνεπακόλουθα του πιο σημαντικού τμήματος της εθνικής ανεξαρτησίας. 

2) Δεν υπάρχει κανένας δημοκρατικός θεσμός στην ευρωζώνη. Αλλά και να υπήρχε (ένα αποφασιστικό ευρωκοινοβούλιο), θα ήταν πολύ δύσκολο για τον ελληνικό λαό να επηρεάσει τις αποφάσεις του. Η συμμετοχή στην ευρωζώνη, συνεπάγεται λοιπόν και την κατάλυση της κοινοβουλευτικής και αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, όπως την γνωρίσαμε μέχρι σήμερα. 

3) Σε μία καπιταλιστική και ιμπεριαλιστική ένωση εθνών, με διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης των οικονομιών τους, ενισχύεται η οικονομική ασυμμετρία και η οικονομική δύναμη μεταφράζεται και σε πολιτική δύναμη. Η συμμετοχή στην ευρωζώνη, συνεπάγεται και την ανισότητα των εθνών. Η  μετατροπή της Ελλάδας σε προτεκτοράτο,  είναι το φυσιολογικό αποτέλεσμα. 

Τις τρεις  παραπάνω πικρές αλήθειες τις ζήσαμε και τις αφομοιώσαμε, τον τελευταίο 1,5 χρόνο. Όποιος, πετάει συνθήματα, για εθνική αυτοδιάθεση-ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία-δημοκρατία και για ισότητα των εθνών, αν δεν τα μεταφράζει, για να μας εξηγήσει τι ακριβώς εννοεί, αν δεν τα συνδέει με την άμεση αποχώρηση της Ελλάδας από την ευρωζώνη, κάνει πολιτική με ένα πουκάμισο αδειανό. Είναι σαν να λέμε, έξω οι αμερικάνοι, αλλά να μην βάζουμε θέμα να φύγουν οι βάσεις…..    

4) Η Ελλάδα είναι αναγκασμένη, εκ των πραγμάτων να προχωρήσει σε αθέτηση πληρωμών έναντι του εξωτερικού χρέους, για να διώξει την τρόικα από την χώρα. Μια τέτοια πολιτική απόφαση, συνδέεται με την αποχώρηση από το ευρώ. Ως γνωστόν, οι ελληνικές τράπεζες, επιβιώνουν χάριν στην ρευστότητα που τους παρέχει η ΕΚΤ, και τώρα τελευταία η κεντρική τράπεζα της Ελλάδας (μέσω του ειδικού μηχανισμού, που πάλι ελέγχεται από την ΕΚΤ). Πως θα διαπραγματευτείς με κάποιον που σε ελέγχει; Άλλωστε,  είναι σχεδόν βέβαιο, ότι από την στιγμή που θα προχωρήσει η χώρα σε στάση πληρωμών, έναντι του εξωτερικού χρέους, η ρευστότητα θα διακοπεί. Είναι σαν να έχουν διαμαρτυρηθεί οι επιταγές σου και εσύ να πηγαίνεις να ζητάς καινούργιο μπλοκ. Σε μια τέτοια περίπτωση, πρέπει να ανασυγκροτηθεί αμέσως η Κεντρική Τράπεζα της Ελλάδας, να εκδοθεί η νέα δραχμή, να εθνικοποιηθούν οι τράπεζες,  για να μην καταρρεύσει το τραπεζικό σύστημα. Αλλά ακόμη και στην απίθανη περίπτωση που δεν διακοπεί αμέσως η ρευστότητα, για λόγους σταθερότητας του ευρώ, η Ελλάδα πάλι δεν μπορεί να βγει από την κρίση,  γιατί δεν διαθέτει μέσα οικονομικής πολιτικής. 

5) Η επεκτατική δημοσιονομική πολιτική είναι απαγορευμένη, η νομισματική πολιτική είναι εναρμονισμένη με τις ανάγκες της πιο ισχυρής χώρας, της Γερμανίας,  που δεν ταιριάζουν με τις δικές μας, αδυναμία για ρευστότητα, αδυναμία άσκησης συναλλαγματικής πολιτικής, αδυναμία νομισματικής χρηματοδότησης του δημόσιου ελλείμματος, αδυναμία εμπορικής πολιτικής κλπ.   Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε βαθιά ύφεση και σφοδρή κρίση. Οι οικονομολόγοι λένε- και έχουν δίκιο-, ότι  η υποτίμηση είναι ο ευκολότερος μηχανισμός για να ανακάμψει στις συγκεκριμένες συνθήκες. 

Η εθνική κυριαρχία και η δημοκρατία δεν είναι αφηρημένες έννοιες, αλλά σχετίζονται με το εθνικό νόμισμα. Με το εθνικό νόμισμα, μπορείς να κάνεις υποτίμηση για τον άνεργο, να έχεις ρευστότητα για τον έμπορο, να κατευθύνεις την βιομηχανική πολιτική, να καλύψεις  δημόσιο έλλειμμα χωρίς την ανάγκη των διεθνών αγορών……..

Το εθνικό νόμισμα είναι προϋπόθεση τόσο για την έξοδο από την κρίση, όσο και για την δημοκρατική σχεδιοποίηση της παραγωγικής αναγέννησης της χώρας. Η ένταξη στην ΟΝΕ, στρέβλωσε την ελληνική οικονομία, αποδιάρθρωσε την παραγωγική της βάση και την έφερε σε δυσμενέστερη θέση στον διεθνή καταμερισμό της εργασίας, από την κατάσταση που βρισκόταν πριν την είσοδο στο ευρώ.        

6) Είναι πιθανότατο το σενάριο μιας ανεξέλεγκτης χρεοκοπίας και χαοτικής εξόδου από το ευρώ, χωρίς να αποκλείεται και η διάλυση της ζώνης του ευρώ.  Οι συνέπειες από μια άτακτη έξοδο,  θα είναι πολύ πιο οδυνηρές για τον ελληνικό λαό, σε σχέση με μια οργανωμένη αποδέσμευση. Είναι καθήκον της αριστεράς να μιλήσει καθαρά, να προειδοποιήσει και να υπερασπιστεί, τα συμφέροντα του έθνους των εργαζομένων. 

7)  Το δίλημμα για την Ελλάδα είναι πραγματικό: Ή παρακμασμένη περιφέρεια μιας υπερεθνικής ένωσης, όπως η ΟΝΕ, αποικία του Βερολίνου, υπό τον έλεγχο και διεθνών οργανισμών τύπου Δ.Ν.Τ., φτωχιά και γερασμένη (από την επακόλουθη μετανάστευση), με μεγάλες πιθανότητες άτακτης εξόδου, ή οργανωμένη και συντεταγμένη αποδέσμευση, με σκοπό την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας και της δημοκρατίας.

Μιλάμε για την παραμονή στην πραγματική ευρωζώνη και όχι στην φανταστική. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι, το ευρώ δημιουργήθηκε για να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα των μεγάλων επιχειρήσεων και τραπεζών του κέντρου, είναι μηχανισμός διαίρεσης σε Βορρά και σε Νότο, υποδούλωσης της περιφέρειας στο κέντρο. Τίποτα δεν δείχνει, ότι κάτι από αυτά, θα αλλάξει, τα επόμενα χρόνια. Αντίθετα, οι τελευταίες εξελίξεις, όπως και η εικοσαετής μεταΜάαστριχτ πορεία του ευρώ, αποκαλύπτουν ότι το εγχείρημα του κοινού νομίσματος, γίνεται όλο και πιο αποκρουστικό για την περιφέρεια και για τον κόσμο της εργασίας.

8) Το πολιτικά πιο κύριο: Το κόμμα του ευρώ, κυβερνάει τον τόπο χωρίς αντιπολίτευση. Θέτει το πολιτικό δίλημμα στην κοινωνία, και απαντάει το ίδιο. Η έξοδος από την ζώνη του ευρώ, παρουσιάζεται ως σύγχρονος «κατακλυσμός», ως επιστροφή στην «λίθινη» εποχή, η εθνική υποτέλεια και η καταστροφή του κοινωνικού κράτους και της εργασίας ως μονόδρομος. Δεν θα υπάρχει γάλα για τα παιδιά ισχυρίζεται ο Καρατζαφέρης, θα πεινάσετε η UBS, υπερπληθωρισμό βλέπει η σίτιμπανκ, θα νοικιάζετε τα σπίτια με ευρώ και για μαύρη αγορά, μιλάει ο άλλοτε λογογράφος του ΓΑΠ. Η έξοδος θα είναι καταστροφική συμπληρώνει ο Τσίπρας και ο Κουβέλης, είναι ψεύτικο το δίλημμα για το ΚΚΕ.

Κανείς δεν σηκώνει συγκροτημένα το γάντι, που πετάει στο λαό το κόμμα του ευρώ, παρά ελάχιστες, ασύνδετες μεταξύ τους φωνές, που ευτυχώς πληθαίνουν τελευταία.

Η αφηρημένη αντιπολίτευση ενισχύει το σύστημα. Το λαϊκό κίνημα χρειάζεται συγκεκριμένες λύσεις, σαφέστατο πολιτικό πρόγραμμα, καθαρές απαντήσεις, ώστε να πατήσει απάνω τους και να δημιουργήσει την μεγάλη ανατροπή.

9) Ο χρόνος μετράει ανάποδα, για τον λαό και την αριστερά. Η ανεργία μεγαλώνει, η δυστυχία απλώνεται, η νέα μετανάστευση φουσκώνει, άνθρωποι καταστρέφονται, η απελπισία απειλεί την ελπίδα. Η εξαθλίωση εύκολα γίνεται συνήθεια, όπως έδειξε η πτώση του υπαρκτού. 

10) Ενώ η κρίση στην ζώνη του ευρώ είναι σύμμετρη, οι οικονομίες είναι διαφορετικές. Οι λαοί της περιφέρειας, πληρώνουν πολύ πιο ακριβά το μάρμαρο της κρίσης από ότι οι λαοί της Γερμανίας και των δορυφορικών της χωρών. Η αποδιοργάνωση και η διάλυση της ελληνικής οικονομίας,  το βαθύ έλλειμμα ανταγωνιστικότητάς της, το αναιμικό κοινωνικό της κράτος, που εξατμίζεται, το ότι μπήκε πρώτη στον έλεγχο της τρόικας, τα βασικά μακροοικονομικά της μεγέθη, αλλά και οι άλλοι απόλυτα αρνητικοί οικονομικοί και κοινωνικοί δείκτες,  κάνουν την κρίση στην Ελλάδα να παίρνει την πιο  οξεία και δραματική μορφή. Η βαθιά ύφεση όμως, καθιστά και πιο εύκολη, την εκτός ευρώ,  δυνατότητα ανάκαμψης. Η συντριβή και φτωχοποίηση  της μεσαίας τάξης, σε συνδυασμό με την ύπαρξη της πιο ισχυρής κομμουνιστογενής αριστεράς σε όλη την Γηραιά Ήπειρο, μετατρέπουν τον οικονομικά αδύναμο κρίκο και σε πολιτικοκοινωνικό αδύναμο κρίκο. Έτσι, όπως είναι τα πράγματα, δεν μπορούμε να περιμένουμε εμείς από τους άλλους μεσογειακούς λαούς, αλλά οι άλλοι μεσογειακοί λαοί περιμένουν από εμάς. 

ΠΗΓΗ: Πέμπτη, 15 Δεκέμβριος 2011 06:21, http://www.tometopo.gr/home/index.php?option=com_content&view=article&id=176:2011-12-15-06-28-54&catid=40:ideas&Itemid=71

Ο Ανδρέας Παπανδρέου και η ενδιάμεση συμφωνία με τα  Σκόπια και όχι μόνο

Του Δαμιανού Βασιλειάδη*

Ποιος προώθησε την ενδιάμεση συμφωνία και την υπέγραψε; Ο Ανδρέας Παπανδρέου την εμπνεύστηκε και την εκτέλεσε ο Κάρολος Παπούλιας ως φερέφωνο και εκτελεστής εντολών του Ανδρέα Παπανδρέου.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου, προκειμένου να έχει την ησυχία του και να παραμένει ανενόχλητος στην εξουσία πούλησε κυριολεκτικά την Ελλάδα.

Το πρώτο και μεγάλο του έγκλημα προς την κατεύθυνση αυτή ήταν η πολιτική των παροχών με δανεικά, εφαρμόζοντας το καπιταλιστικό καταναλωτικό πρότυπο, που διέφθειρε τις συνειδήσεις της πλειοψηφίας των Ελλήνων. Κατόπιν τούτου έγιναν οι Έλληνες πολίτες έρμαιο του καταναλωτικού προτύπου, δηλαδή του εύκολου πλουτισμού με άνομα μέσα, απεμπολώντας ότι πνευματικές και ηθικές αξίες απέμειναν από το παρελθόν. 

Εξαχρειώθηκε ο τόπος κυριολεκτικά. Δεν έμεινε τίποτε όρθιο. Όλα ισοπεδώθηκαν προς τα κάτω. Αυτό όσον αφορά το εσωτερικό. Ο άκρατος υλισμός βρήκε με τις μεθοδεύσεις του Ανδρέα Παπανδρέου την πλήρη εφαρμογή του. Αριστεροί, κεντρώοι, δεξιοί μπήκαν στο μεγάλο φαγοπότι. Θεώρησαν το κράτος ιδιοκτησία τους. Αυτά εν ολίγοις στο εσωτερικό.

Προς το εξωτερικό απέφυγε συστηματικά να επιλύσει κάποια ακανθώδη ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής, όπως ήταν το Κυπριακό, το Αιγαίο και το Σκοπιανό.

Προκειμένου να παραμένει στην εξουσία, να καρπούται τα «αγαθά» της διαχείρισης και νομής της εξουσίας ανενόχλητος και να ζει τη ζωή του άνετα και χωρίς εσωτερικά και εξωτερικά προβλήματα έκανε την περιβόητη συμφωνία με τον Οζάλ στις 30 Ιανουαρίου του 1988, όπου συμφωνήθηκε να μπει το Κυπριακό στο ράφι και να ρυθμιστούν τα θέματα στο Αιγαίο, ο περιβόητος «μη πόλεμος».

Και δεν έφταναν μόνο αυτά, παρά, όταν δημιουργήθηκε η ένταση με τους Σκοπιανούς εμπνεύστηκε, για την ησυχία του και πάλι, και υπέγραψε την κατάπτυστη ενδιάμεση συμφωνία με τα Σκόπια, που έπρεπε και πρέπει αμέσως να καταγγελθεί. Σκέφτηκε ότι όσο ζει δεν θα τον ενοχλεί το «σκοπιανό πρόβλημα». Μετά; Σίγουρα είπε μέσα του: «Δεν πάει να καταστραφεί ο τόπος; Εμένα με νοιάζει η εξουσία μου και η καλοπέρασή μου».

Και ένα τελευταίο. Αποσιώπησε και απέκρυψε από τον ελληνικό λαό τη σημασία και τη σπουδαιότητα της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, για να μην έχει προβλήματα με τους Τούρκους. Όλα με αποκλειστικό σκοπό να το γλεντάει σε βάρος των κορόιδων, δηλαδή όλου του, εκμαυλισμένου από τον ίδιο, ελληνικού λαού, που το μόνο που τον ενδιέφερε τελικά (έτσι τον κατάντησαν) ήταν η καταναλωτική αποκτήνωση και αποχαύνωση με δανεικά.

Η σκέψη που τον διακατείχε ήταν: Μετά από μένα «γαία πυρή μειχθήτω».

Το ομολόγησε και ο ίδιος σε έναν διάλογό του με τον κ. Κόλμερ, που με βεβαιότητα είναι αληθινός και, αν παρ’ όλα αυτά δεν είναι αληθινός, όμως εκφράζει στην κυριολεξία τη στάση του Ανδρέα Παπανδρέου απέναντι στους Έλληνες και την Ελλάδα.

Παραθέτω τον διάλογο, όπως τον αναφέρει ο κ. Κόλμερ: Στις 18 Δεκεμβρίου στο κανάλι "High", ο πρύτανις του οικονομικού ρεπορτάζ, Κώστας Κόλμερ, αποκάλυψε κάτι που ελάχιστοι γνωρίζουν: Πρόβλεψη χρεοκοπίας πριν από 30 χρόνια.

Όταν ζούσε ο μακαρίτης ο Ανδρέας Παπανδρέου, σε μια συνέντευξη των Ανταποκριτών Ξένου Τύπου, τον πλησίασα και του είπα: "Κύριε πρόεδρε, εσείς είσαστε ένας γνωστός οικονομολόγος και νομίζω ότι θα έχετε αντιληφθεί πως με αυτόν τον Δανεισμό, θα μας οδηγήσετε κάποια στιγμή στην χρεοκοπία…."

Και μου λέει ο Παπανδρέου: "Έχεις δίκιο, κάποια στιγμή θα χρεοκοπήσουμε, αλλά τότε δεν θα βρίσκομαι στην ζωή"! Αυτός έζησε λοιπόν για να πεθάνουμε εμείς και τα παιδιά μας.

Καλά τόνισε ο καθηγητής Τζέιμς Πέτρας, πρώην σύμβουλος του Ανδρέα Παπανδρέου, ο οποίος αηδιασμένος από τις μεθοδεύσεις του τελευταίου και τον αφόρητο λαϊκισμό και την υποκρισία του, σηκώθηκε και έφυγε, για να γράψει πρόσφατα το άρθρο με τίτλο «Η κατάρα των τριών Παπανδρέου».

Πιστεύω ότι δεν υπήρξε και δεν θα υπάρξει στην ιστορία της Ελλάδας χειρότερος πρωθυπουργός, που να έκανε συνειδητά τόση ζημιά στην Ελλάδα από τον Ανδρέα Γεωργίου Παπανδρέου και τον γιό του Γιώργο Παπανδρέου.

Πολύ υποτιμούν ή αγνοούν ή σκόπιμα παρασιωπούν τη δυνατότητα που είχε ο Ανδρέας Παπανδρέου να θέσει τα θεμέλια της μετέπειτα κακοδαιμονίας της Ελλάδας, που μας οδήγησε στη σημερινή πραγματική ανείπωτη τραγωδία.

Λησμονούν ή αγνοούν ή παρασιωπούν συνειδητά ή υποσυνείδητα ότι ο Ανδρέας Παπανδρέου θυσίαζε τους πάντες και τα πάντα στο βωμό της εξουσίας. (βλ. Δαμιανός Βασιλειάδης, «Ο μύθος του Ανδρέα ή οι θεωρητικές βάσεις της Ένωσης Κέντρου, του ΠΑΚ και του ΠΑΣΟΚ και η πρακτική τους κατάληξη», εκδ. «Εναλλακτικές εκδόσεις», Αθήνα 2007).

Οι επίγονοι τους οποίους ο ίδιος ανέδειξε και κατόπιν προώθησαν τα εξωθεσμικά κέντρα εντός και εκτός Ελλάδας, εφάρμοσαν με μεγαλύτερο ζήλο τη δική του καταστρεπτική πολιτική.

Αυτή είναι δυστυχώς η ωμή αλήθεια. Το επιβεβαιώνει και ο Χάρολντ Πίντερ, (νομπέλ λογοτεχνίας 2005) με τα ακόλουθα λόγια: «Η πλειοψηφία των πολιτικών, όπως όλοι είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, ενδιαφέρονται όχι για την αλήθεια, αλλά για την εξουσία και τη διατήρησή της. Για να διατηρηθεί η πολιτική εξουσία είναι αναγκαίο οι πολίτες να παραμείνουν στην αμάθεια, να αγνοούν την αλήθεια της δικής τους ζωής. Ώς εκ τούτου, ό,τι μας περιβάλλει είναι ένα απέραντο υφαντό από ψέματα, από τα οποία τρεφόμαστε».

* Ο Δαμιανός Βασιλειάδης είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.

ΠΗΓΗ: http://www.iskra.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=5824:vasileiadis-papandreou&catid=72:dr-ekdilosis&Itemid=279

Ενίσχυση των γνωστικών και συναισθηματικών χαρακτηριστικών των μαθητών με Μαθησιακές Δυσκολίες

Της Αμαλίας Κ. Ηλιάδη*

Τα βασικά χαρακτηριστικά του παιδιού που παρουσιάζει μαθησιακές δυσκολίες εντοπίζονται στα παρακάτω πεδία: στη μνήμη, δυσκολίες στην οργάνωση, δυσκολίες στη μελέτη και στη διαχείριση του χρόνου. Γι αυτούς τους λόγους τα μαθησιακά του κίνητρα παρουσιάζουν «ευπάθεια», δηλαδή εύκολα αποδυναμώνονται.

Η έλλειψη πρόθεσης για μάθηση, η εμπεδωμένη-μαθημένη αβοηθησία, οι κάθε είδους  αρνητικοί προσδιορισμοί, η χαμηλή αυτοεκτίμηση και οι πεποιθήσεις αυτοαποτελεσματικότητας οδηγούν σχεδόν με μαθηματική ακρίβεια στην απώλεια των κινήτρων μάθησης, καθώς το εξωτερικό κέντρο ελέγχου, δηλαδή το σχολείο μέσω του δασκάλου, καταντά απωθητικό.

Εδώ μπορούν να βοηθήσουν αποτελεσματικά οι στρατηγικές μάθησης. Στρατηγικές: Είναι όλες οι τακτικές (σκέψης ή συμπεριφοράς) που διευκολύνουν τη διαδικασία μάθησης, την κωδικοποίηση του προς εκμάθηση υλικού, τη συγκράτηση και την ανάκλησή του. Μπορεί επίσης να αποτελούν οργανωμένα σχέδια δράσης που διαμορφώνονται για την επίτευξη ενός μαθησιακού στόχου.

Οι Γνωστικές στρατηγικές  είναι όλες οι τακτικές και τεχνικές αλληλεπίδρασης με το γνωστικό έργο που βοηθούν στην επιτυχή ολοκλήρωσή του. Οι Μεταγνωστικές στρατηγικές είναι όλες οι τακτικές παρακολούθησης της πορείας του γνωστικού έργου και της εφαρμογής των γνωστικών στρατηγικών κι επίσης όλες οι γνωστικές στρατηγικές που εφαρμόζονται ενσυνείδητα.

●  Στις περιπτώσεις παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες η Διδασκαλία πρέπει να γίνεται σε βήματα (Ανάλυση έργου).

● Τα Βήματα αυτά παρουσιάζονται  από το δάσκαλο ή τη δασκάλα. Οι μαθητές κάνουν πρακτική στα βήματα, ενώ ο δάσκαλος ή η δασκάλα προσφέρει και σταδιακά απομακρύνει τη βοήθεια. Ο ρόλος του δασκάλου /της δασκάλας είναι καθοδηγητικός. 

● Ο δάσκαλος προσφέρει έτσι καθοδηγούμενη πρακτική, διορθώνοντας τους μαθητές που αντιμετωπίζουν πρόβλημα, εστιάζοντας στις διαδικασίες σκέψης που απαιτούνται για την εφαρμογή της διδακτέας ύλης. Οι μαθητές στη συνέχεια εκτίθενται σε ανεξάρτητη εξάσκηση. Σ’ αυτή παρέχονται ευκαιρίες για επαναλαμβανόμενη εφαρμογή της στρατηγικής.

● Ο δάσκαλος εστιάζει συνήθως στη διδασκαλία 4 στρατηγικών: Ανακεφαλαίωσης, Δημιουργίας ερωτήσεων, Διευκρίνησης, Πρόγνωσης.

● Δίνει λιγότερη έμφαση στις επεξηγήσεις του  και εστιάζει στην κοινή προσπάθεια δασκάλου και μαθητή να δώσουν νόημα σε ό,τι διαβάζεται. Ο δάσκαλος και ο μαθητής αλλάζουν συνέχεια ρόλους, καθοδηγώντας ένα διάλογο για την εξαγωγή νοήματος από το κείμενο. Προηγούνται 5 μαθήματα «επαφής» με τη διαδικασία της αμοιβαίας διδασκαλίας όπου χρησιμοποιείται άμεση διδασκαλία.

● Οργανωτικές και εργαστηριακές τεχνικές που χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση της μνημονικής ικανότητας: Μνήμης, Οργάνωσης, Μελέτης και διαχείρισης του χρόνου, ρύθμισης κινήτρων και πεποιθήσεων αυτο-αποτελεσματικότητας. Ακολούθως γίνεται σύνδεση με άλλες ομάδες υλικών που από πριν τα παιδιά γνωρίζουν καλά.

Τα Μνημονικά βοηθήματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από το δάσκαλο/δασκάλα είναι τα: Ρίμες, Λέξεις – κλειδιά, Ακρωνύμια – ακροστιχίδες, Αναλογίες, Κατηγοριοποιήσεις, Οπτικοποιήσεις, Νοερές εικόνες.

Η τοποθέτηση σε κατηγορίες αντικειμένων μάθησης αποτελεί επίσης έναν πρόσφορο τρόπο διευκόλυνσης της μαθησιακής διαδικασίας για παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες. Σε πρώτη φάση μαθαίνονται οι κατηγορίες κι εφόσον είναι εφικτό και αποδοτικό γίνεται προσπάθεια να εμπεδωθούν και τα μέρη των κατηγοριών. Η κατάταξη σε κατηγορίες αποτελεί βασικό πρόβλημα που διαπερνά όλες τις γνωστικές προσπάθειες. Αναμφισβήτητα,  απαιτούν άμεση, σαφή και συνεχή διδασκαλία και υποστήριξη για να αμβλυνθούν οι κάθε τύπου δυσκολίες. Στις περισσότερες των περιπτώσεων η ύλη προσεγγίζεται με:

● Γνωστική – νοηματική χαρτογράφηση

●  Προκαταβολικούς  οργανωτές

● Διαγράμματα οργάνωσης

●  Στρατηγικές δημιουργίας και αξιοποίησης σημειώσεων

● Συστήματα μελέτης

● Ατομικά προγράμματα

● Βινιέτες αυτοκαθοδήγησης

● Σύνθετες στρατηγικές

● Καθοδήγηση στα στάδια επεξεργασίας της πληροφορίας. Ενεργοποίηση προηγούμενης γνώσης.

● Στόχοι (Συγκεκριμένοι και άμεσοι): Αναστοχασμός και συγκρίσεις προηγούμενης γνώσης, στόχων και αποτελεσμάτων. Ενημέρωση του μαθητή

● Σύνδεση άμεσου στόχου, προσπάθειας, επιμονής, χρήσης στρατηγικών επιτυχίας

● Λεκτικοποίηση χρήσης στρατηγικών (φωναχτή σκέψη)

* Η Αμαλία Κ. Ηλιάδη είναι Φιλόλογος-ιστορικός, Δ/ντρια 3ου Γυμνασίου Τρικάλων 

11-12-2

Τα πλοκάμια του συστήματος είναι παντού!!! Γι’ αυτό τέτοια παύση, τέτοια ησυχία.

Tης Στεφανίας Λυγερού

Χθες διάβασα ένα πολύ εύστοχο κείμενο (εδώ: ramnousia.com/2011/12). Συμφωνώ απόλυτα και με τη σειρά μου ερωτώ: Τι απέγιναν εκείνα τα «παλικάρια» που ‘βάζαν μπόμπες, γκαζάκια, που έστελναν απειλητικές προκηρύξεις σε πολιτικούς, δημοσιογράφους…. κάτι «πυρήνες της φωτιάς».. «επαναστατικός αγώνας»… «6η Δεκέμβρη» και το… κακό συναπάντημα;

Σήμερα που έχει καταλυθεί η δημοκρατία, η χώρα διοικείται από έκπτωτη κυβέρνηση, μια κυβέρνηση την οποία δεν αναγνωρίζει κανείς, ζούμε τη μεγαλύτερη προδοσία στην ιστορία, το χειρότερο ξεπούλημα, γιατί τόση ησυχία; Γιατί δεν τους πυρπολεί κανείς;

Μετά διάβασα ένα άλλο κείμενο (εδώ: epanastasi-gr.blogspot.com/2011/12), στο οποίο καταγράφεται η δήλωση του ΠΡΩΗΝ προέδρου του Αρείου Πάγου, η οποία είναι η εξής: «Έχει καταλυθεί η Δημοκρατία και το Σύνταγμα από την παρούσα κυβέρνηση».

Μόνο οι ΠΡΩΗΝ δικαστικοί λειτουργοί καταγγέλλουν την παράνομη διακυβέρνηση; Οι ΝΥΝ γιατί κωφεύουν; Ο λόγος ύπαρξης της δικαστικής αρχής είναι να εξυπηρετεί τα συμφέροντα της εκάστοτε κυβέρνησης; Γι’ αυτούς δουλεύουν ή για τον δήμο/λαό; Κι αφού όλοι οι δικαστικοί ξέρουν τις παρανομίες τους, δεν είναι εξίσου παράνομοι αφού δεν κάνουν το καθήκον τους, ήτοι να προασπιστούν τους νόμους και το Σύνταγμα;

Υπάρχει σήμερα κάποιος που αγωνίζεται για τα δικαιώματα των πολλών; Υπάρχει κάποιος που πολεμά για το δίκαιο; Κάποιος για να σταθώ στο πλευρό του, να παλέψουμε μαζί;

Πού είναι η μάχιμη, εκπρόσωπος της εργατιάς, η αγωνιστική αριστερά; (Απαξιώ να πω περισσότερα γι’ αυτούς). Πού είναι η αντίσταση στα σχολεία, στα πανεπιστήμια; Πρώτη φορά στα χρονικά δεν υπάρχει αντίδραση από την εκπαίδευση. Η επαίσχυντη υπουργός παιδείας έχει κατακρεουργήσει το θεσμό και δεν αντιδρά κανείς!!! Πού είναι τα συνδικαλιστικά όργανα, τα οποία υπάρχουν για να διεκδικούν τα δικαιώματα των πολιτών; Μας έχουν πάρει και τα σώβρακα κι αυτοί ακάθεκτοι γονυπετούν!!

ΟΛΟΙ, παρακράτος, δικαστική εξουσία, σύσσωμη η αριστερά, εκπαιδευτικοί/ πρυτάνεις, συνδικαλιστές, ομαδάρχες, είναι μπηγμένοι στην απόλυτη διαφθορά!! ΟΛΟΙ δουλεύουν γι’ αυτούς!! Χρηματίζονται από αυτούς. ΟΛΟΙ μαζί στο φαγοπότι.  Τα πλοκάμια του συστήματος είναι παντού!!! Γι’ αυτό τέτοια παύση, τέτοια ησυχία.

Δεν υπάρχει άλλος τρόπος, το γαμοσύστημα θα πέσει ΑΥΤΑΝΔΡΟ μόνο όταν φαγωθεί η κεφαλή, μόνο έτσι θα αχρηστευθούν και τα πλοκάμια. Ο θάνατος θα το τελειώσει, ο θάνατος της κεφαλής.

Και μιας και δεν έχω κάποιον να «εκπροσωπήσει» τη βούλησή μου, αναγκαστικά θα γίνω εγώ βομβιστής!! Δεν γεννήθηκα για ηρωισμούς, είμαι φιλήσυχος άνθρωπος, δεν έχω πειράξει στη ζωή μου ούτε μυρμήγκι, κι όμως κατέληξα να μηχανεύομαι αυτοσχέδιους μηχανισμούς!

Να με συλλάβετε κύριοι προληπτικά (η πρόληψη σώζει ζωές). Δεν υπάρχει περίπτωση να μην φάω έστω έναν από όλους σας. Με καταστήσατε ικανή, γιατί… δεν με χωράει πια ο τόπος, όπου κι αν σταθώ οι τοίχοι με πλακώνουν. Γιατί η καρδιά μου λαχταρά αντάρτικο, μ’ ένα όπλο στα βουνά να προασπίζομαι τα χώματα της πατρίδας. Γιατί η ψυχή μου αλυχτάει, δεν χωράει πια στο στήθος μου, έτσι όπως είναι, σκλαβωμένη.

Στεφανία Λυγερού, 16-12-2011

Υ.Γ. Μου λένε φίλοι «φύγε από Αθήνα, σαν τα ποντίκια θέλουν να σας κλείσουν, να σας ψοφήσουν». Πώς ν’ αφήσω την πόλη; Πού θα βρω ησυχία αν την παρατήσω στα χέρια τους να την λεηλατούν; Άλλοι φίλοι μιλάνε για μποστάνια, επιστροφή στις ρίζες… Με τι καρδιά να φτιάξω περιβόλι όταν μου κλέβουν τη γη μου; ΠΡΩΤΑ ΘΑ ΛΥΣΟΥΜΕ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Πρώτα θα πεθάνουν αυτοί.

Να σώσουμε το ανθρώπινο γένος, όχι μόνο τον πλανήτη – Μέρος ΙΙ

Του Λυσιέν Σεβ* (Le Monde Diplomatique – Δεκέμβριος 2011. Mετάφραση: Δ. Οικονομίδης)

Συνέχεια από το Μέρος Ι

Από-πολιτισμοποίηση χωρίς τέλος

Μια πολιτισμική παρέκκλιση που προκαλεί συναγερμό, γίνεται καταφανής: η γενικευμένη εμπορευματοποίηση του «ανθρώπινου». Ο καπιταλισμός εγκατέστησε το οικουμενικό βασίλειο του εμπορεύματος, μια πολύ «ευνοϊκή» μορφή πώλησης της απλήρωτης εργασίας πάνω στην οποία βασίζεται το ιδιωτικό κέρδος. Κάνοντας την ίδια την ανθρώπινη εργατική δύναμη εμπόρευμα, πραγμοποίησε τα άτομα, ενώ προσωποποίησε  ταυτόχρονα  τα πράγματα: Η Αυτού Μεγαλειότης το Κεφάλαιο παριστάνει ότι  "δίνει δουλειά" στα  «χέρια εργασίας», όταν  η αλήθεια είναι ότι ο εργαζόμενος είναι αυτός ο  οποίος είναι αναγκασμένος να παρέχει δωρεάν εργασία για τον καπιταλιστή …

Αλλά το νέο φαινόμενο, που όλο και περισσότερο ρημάζει τα πάντα, είναι ότι πλέον τίποτε το ανθρώπινο δεν μπορεί να ξεφύγει από τις υπαγορεύσεις του χρήματος: τα πάντα πρέπει να δημιουργούν διψήφιες αποδόσεις, από τα  ανταλλακτικά  ως τα κρεβάτια των νοσοκομείων, από το  εμπόριο μέσω διαδικτύου ως τη σχολική υποστήριξη, από τη φαρμακευτική καινοτομία  ως τις μετακινήσεις των αθλητικών αστέρων… Αυτό το οποίο σημαίνει διαχείριση, μάνατζμεντ της επιχείρησης φτάνει στο σημείο της αγριότητας: ζούμε σε μια μόλυνση της εργασίας που δεν είναι λιγότερο δραματική από τη μόλυνση των υδάτων. Αυτά σημαίνουν επίσης γενικευμένη χρηματιστικοποίηση των δραστηριοτήτων παροχής υπηρεσιών που έχουν σχέση με τη διαμόρφωση και την ανάπτυξη των ανθρώπων – η υγεία, ο αθλητισμός, η εκπαίδευση, η έρευνα, η δημιουργία, η σχόλη, η  πληροφορία, η επικοινωνία… η ανάπτυξη αυτών των υπηρεσιών μας λέει καθαρά ότι πηγαίνουμε προς ένα κόσμο όπου ο καθοριστικός πλούτος θα είναι το ανθρώπινο ον. Ο καπιταλισμός εφορμά για να επιβάλει τις  λογικές του. Έτσι, οι ίδιοι οι στόχοι  αυτών των δραστηριοτήτων τείνουν να αποβληθούν, να ακυρωθούν από το νόμο του χρήματος. Έτσι, η  διαφήμιση μετατρέπει αυτό το υπέροχο όχημα για τον πολιτισμό και την αλληλεγγύη που μπορεί να είναι η τηλεόραση, σε ένα απλό μέσο  για να πουλιέται στους διαφημιστές "διαθέσιμος χρόνος εγκεφάλου", για την διαπαιδαγώγηση  ανθρώπων υποταγμένων  στο ποσοστό κέρδους: μέχρι που θα ανεχτούμε  αυτό το έγκλημα;

Σε αυτή τη φρενίτιδα της αγοράς ενυπάρχει και μια άλλη τάση, που από μόνη της είναι θανατηφόρος:  η σαφής τάση απαξίωσης όλων των Αξιών. Ο Καντ την είχε ονομάσει ως ηθικό ζήτημα: το να αναγνωρίζεται στο ανθρώπινο ον μια  αξιοπρέπεια, σημαίνει ότι είναι ανεκτίμητο [χωρίς υλική τιμή], το να τα φέρνουμε όλα σε μια χρηματική εκτίμηση, καθιερώνει μια γενική αναξιοπρέπεια. Αυτό ισχύει στο γνωστικό, αισθητικό, νομικό καθώς και το ηθικό πεδίο: χωρίς Αξίες που να αξίζουν "αφ’ εαυτού τους και  χωρίς περιορισμό" δεν υπάρχει πλέον  πολιτισμένη ανθρωπότητα. Πλην όμως, τώρα ζούμε ένα καθημερινό δράμα: παραβιάζονται  ακατάπαυτα η έγνοια  για το αληθινό, για το δίκαιο, για το αξιοπρεπές… Η δικτατορία της ανταποδοτικότητας συνωμοτεί για το θάνατο του ανεκτίμητου, της ανιδιοτέλειας, του χαρίσματος. Είμαστε στο τραγικό κατώφλι ενός κόσμου όπου ο άνθρωπος είναι πλέον άνευ αξίας(2). Αυτό δείχνει ο πολλαπλασιασμός των «χωρίς» – χωρίς-χαρτιά, χωρίς-εργασία, χωρίς-στέγη, χωρίς-μέλλον… – αυτό που ο Αιμέ Σεζαίρ  (Cesaire)* ονόμαζε «κατασκευή ανθρώπων μίας χρήσης». Πλάι σε όλους αυτούς «παχαίνουν» αυτοί που "αξίζουν σε  χρυσό" – ανήκουστοι μισθοί, χρυσωμένοι «αλεξιπτωτιστές»,  χαβιάρι για τα σκυλιά…  –  και με λίγα λόγια, αυτά σημαίνουν το ίδιο: όλη η κλίμακα αξιών καταργείται. Έτσι που, η μοναδική  «αξία» [ο πλούτος] η οποία αυτοκολακεύεται ότι είναι το μέτρο  για όλες τις άλλες, βρίσκεται η ίδια άνευ αξίας.

Η χρηματιστική οικονομία δεν σταματά  να φουσκώνει με εικονικά μηδενικά πριν να εξατμιστεί κατά  δισεκατομμύρια  με το σκάσιμο της κάθε φούσκας – αυτό που απομένει  είναι η σκληρή πραγματικότητα για τους πραγματικούς παραγωγούς…  Αυτή η  εξαφάνιση  των αξιών είναι λιγότερο  σοβαρή από ό, τι η τήξη των πολικών πάγων; Η ίδια η ανθρωπιά μας είναι το διακύβευμα: αναμετρά  κανείς το τρομακτικό της μέγεθος;

Στο πλαίσιο αυτής της αντίστροφης εξέλιξης, της οπισθοδρόμησης βλέπουμε μια τρίτη διαδικασία της χειρότερης σοβαρότητας: το ανεξέλεγκτο ναυάγιο του νοήματος. Αυτή η αντίστροφη εξέλιξη είναι καινούργιο φαινόμενο, διότι για πολύ καιρό ο καπιταλισμός παρήγαγε νόημα. Μπορεί να ήταν πάντα εκμεταλλευτικός, αλλά παρόλα αυτά συνέβαλε στην πρόοδο της ανθρωπότητας. Αλλά με την εφόρμηση του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, μια ακραία αποκτηνωμένη μορφή του πλούτου, στην κορυφή,  μπαίνουμε παγκόσμια, στην εποχή του μη-νοήματος: η συσσώρευση του κεφαλαίου είναι όλο και περισσότερο, χωρίς  τέλος, και με τις δύο έννοιες  της λέξης [τέρμα – σκοπός]. Αυτό που ζούμε είναι η ιστορική κατάρρευση μιας κοινωνικής τάξης πο μονοπωλεί, χωρίς να έχει πλέον πολιτισμένο στόχο, ζητώντας να μας καταδικάσει στο "τέλος της ιστορίας". Θάνατος του νοήματος που εξαπλώνεται παντού από τη άγρια λογική της βραχυπρόθεσμης ανταπόδοσης των επενδύσεων  και όπου κανένα ανθρώπινο σχέδιο δεν μπορεί να αναπνεύσει μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον.

Γι’ αυτό η παγκοσμιοποίηση μέσω του χρηματοπιστωτικού συστήματος είναι ο σπασμωδικός ερχομός ενός «μη-κόσμου» όπου ο παραλογισμός τείνει να κατακλύσει τα πάντα μαζί με συνεργό του, το θρησκευτικό φανατισμό. Και αυτή η δομική μυωπία χειροτερεύει, ακριβώς τη στιγμή που οι γιγαντιαίες  δυνάμεις που αρχίζει να αποκτά το ανθρώπινο είδος, αρχίζουν να «απαιτούν» να ανιχνεύσουμε το μέλλον, διαφορετικά είμαστε καταδικασμένοι σε θάνατο. Ξεφεύγοντας από το συλλογικό  έλεγχο, λόγω του  ασύλληπτου  ελλείμματος  δημοκρατίας στο οποίο μας βυθίζει η λογική του «τα-πάντα-ιδιωτικά», τα υλικά και πνευματικά μας δημιουργήματα  γίνονται τυφλές δυνάμεις που μας υποτάσσουν  και μας συνθλίβουν – πρόκειται για μια αλλοτρίωση χωρίς τέλος που μπροστά της, το όποιο G8 φαντάζει αστείος κίνδυνος. Ως εκ τούτου, υπάρχει αυτό το ευρέως διαδεδομένο  συναίσθημα  ότι  έχουμε να κάνουμε με μια ανθρωπότητα χωρίς πιλότο που πηγαίνει στον τοίχο – έναν τοίχο  οικολογικό  αλλά  εξίσου ανθρωπολογικό.  Αλλά αν το ανθρώπινο είδος αρχίσει να εκφυλίζεται, σημαίνει ότι δεν  δίνει κανείς  δεκάρα για τον Hοmο sαpiens. Είμαστε  στην αρχή μιας επιταχυνόμενης κατρακύλας  στην πίστα «του  χειρότερου» – ακούτε κάποιον να το φωνάζει; 

Εμπορευματοποίηση του ανθρώπου, υποτίμηση των αξίων, εξαφάνιση του νοήματος – ας τολμήσουμε να το πούμε: βρίσκεται σε εξέλιξη μια καταστροφή του πολιτισμού [αποπολιτισμοποίηση] δίχως τέλος. Αυτό δε σημαίνει ότι θα ωραιοποιήσουμε  τους δύο τελευταίους αιώνες, με την κοινωνική φρίκη τους και τις γενοκτονίες. Αλλά, με το συνολικό θρίαμβο της «ελεύθερης αγοράς» στο τέλος του 20ου, μας είχαν ανακοινώσει το οριστικό βασίλειο μιας γαλήνιας δημοκρατίας. Αντιθέτως οδεύουμε σε επέκταση των δικτατοριών της βίας, συμπεριλαμβανομένης  και μιας από τα χειρότερα είδη δικτατορίας:  τη [soft] μαλακή βία. Αιμοσταγείς πόλεμοι  παντού–εθνοκαθάρσεις, ένοπλη  λεηλασία των φτωχών χωρών, η δολοφονική  εφευρετικότητα της τρομοκρατίας, επισημοποίηση των βασανιστηρίων,  η  αποπνικτική αγριότητα στα δελτία ειδήσεων, όλα αυτά που ένας φιλόσοφος  ονομάζει «βαρβαρότητα του παγκοσμιοποιημένου μη-κόσμου» (3). Ακόμη  περισσότερο «καθαρή» βία – ο  ανταγωνισμός  των εμπορικών εταιρειών μέχρι θάνατου, κύμα  απολύσεων λόγω χρηματιστηρίου, σοφιστικέ αστυνόμευση επιχειρήσεων και γειτονιών. Συμπεριλαμβανομένης και της συμβολικής «καθαρής» βίας – καθημερινός βιασμός των  συνειδήσεων, με το ενσταλάζεται, σταγόνα-σταγόνα,  κάθε είδος φοβίας απέναντι στον άλλο, εξαφάνιση της αγωγής του πολίτη από τον  κυρίαρχο κυνισμό… Πως μπόρεσε  να ελαττωθεί  σε αυτό το σημείο  η ταξική  συνείδηση, που τόσες γυναίκες και τόσοι  άνδρες δεν  μπορούν να έχουν στο μυαλό τους μιαν εικόνα για το πώς είναι φτιαγμένος ο κόσμος μας  και για το ποιά είναι η θέση τους σ’ αυτόν. Πρόκειται για μια πνευματική υποχώρηση  με καταστροφικά αποτελέσματα. Ας μην ξεχνάμε ποτέ ότι ο Ναζισμός ρίζωσε, υποκαθιστώντας  τη μαρξιστική σκέψη των  τάξεων με το «ein Volk, ein Reich, ein Führer – ένας λαός, ένα Ράιχ, ένας Φύρερ (4)» – η ιδεολογία του «ανθρώπου»  χωρίς κοινωνική τάξη …

Στα παραπάνω  τέσσερα μεγάλα  χαρακτηριστικά προστίθενται  ένα πέμπτο που υψώνει τον κίνδυνο στο  τετράγωνο: η συστηματική  προγραφή των εναλλακτικών λύσεων. Πρόκειται για ηθελημένη προγραφή: οι εκμεταλλευτικές  τάξεις  ένιωσαν πριν χρόνια  το σφύριγμα από τη σφαίρα της επανάστασης και κάνουν  τα πάντα για να αποτρέψουν την επιστροφή αυτού του κινδύνου μια για πάντα – δείτε πως μεταχειρίζονται τα ΜΜΕ  την «αριστερά της αριστεράς». Ιδιαίτερα έχουμε μια αυθόρμητη προγραφή εκ μέρους των  συστημικών λογικών. Για τον Μαρξ, η προλεταριακή μάζα αύξανε μαζί το κεφαλαίο, έτσι αυτό το ίδιο γεννούσε τους ίδιους του τους νεκροθάφτες. Μια ιστορική αισιοδοξία που σήμερα είναι παρακινδυνευμένη: η επανάσταση στην παραγωγή κονιορτοποιεί τους μισθωτούς, το «ιερόν» των χρηματιστικών αποφάσεων τους αφοπλίζει, το βάρος του αναπόφευκτου τους κάνει να χάνουν το ηθικό τους: η τεράστια επιθυμία να αλλάξουμε τα πάντα τείνει να καταλήξει στο τίποτα. Παντού μια επαναληπτική αίσθηση ανημποριάς – έτσι, τα ψέματα των θεσμικών  πολιτικών τροφοδοτούν πριν απ’ όλα την αποχή από τις εκλογές. Η φρενίτιδα της ανταποδοτικότητας τείνει να μας πείσει  για το αναπόφευκτο του «χείριστου». Το ίδιο το σύστημα το οποίο έχει ως λέξη – κλειδί – την ελευθερία, έχει πάρει ως  έμβλημα το ΤΙΝΑ της Μ. Θάτσερ: «Ther Is No Alternative!». Και στην πραγματικότητα πώς θα μπορέσουμε να απαλλαγούμε από την παντοδυναμία των χρηματοπιστωτικών αγορών και τον οίκων αξιολόγησης, αφού και η κολοσσιαία κρίση του 2008 δεν επέφερε σημαντικές αλλαγές στο σύστημα; Η ατμόσφαιρα είναι «τέλους Ρωμαϊκής  Αυτοκρατορίας» αλλά στην εποχή των πυρηνικών και του ίντερνετ δεν έχει σα μια πρόγευση τελικής  καταστροφής;

Θα αναρωτηθούμε: εάν ο κίνδυνος είναι τόσο σοβαρός όσο λέγεται  εδώ, πώς γίνεται να αναδεικνύεται  τόσο πολύ λιγότερο από ό, τι ο οικολογικός; Θα περιοριστώ εδώ σε ένα κρίσιμο  σχόλιο. Το να θέσουμε το ανθρωπολογικό ερώτημα, σημαίνει να καταγγείλουμε ευθέως ως υπεύθυνη  την κακοποίηση του ανθρώπου που υπάρχει δομικά στον καπιταλισμό. Δεν αμφιβάλουμε ότι ο καπιταλισμός δεν θα συμβάλλει στηδιάδοση αυτής της ιδέας! Η οικολογική σκέψη εγγράφεται σε μια διαφορετική κουλτούρα, η οποία είναι περισσότερο προσανατολισμένη στις επιβλαβείς επιπτώσεις του τρόπου κατανάλωσης απ’ ότι στον απάνθρωπο τρόπο παραγωγής. Στρέφεται περισσότερο στην εισβολή των τεχνο-επιστημών παρά στην  τυραννία  του ποσοστού κέρδους.

Στην κοινωνική ανευθυνότητα παρά στα ταξικά συμφέροντα.

Μπορεί λοιπό να παραπέμπει περισσότερο σε μια ενάρετη μεταρρύθμιση της κατανάλωσης παρά σε μια  επανάσταση στις σχέσεις παραγωγής. Μια οικολογία που συρρικνώνεται σε αυτά, τείνει να είναι ακίνδυνη για τον CAC 40 [ο δείκτης του χρηματιστηρίου του Παρισιού]. Μπορεί ακόμη και να κάνει μαζί του καλές  δουλειές  και  πολιτικά εγχειρήματα: η «πράσινη σκέψη» γίνεται οικουμενική… Ενώ στην πραγματικότητα το οικολογικό δράμα είναι, όπως εξίσου και το ανθρωπολογικό, συνδεδεμένο με τις θανατηφόρες κοντόφθαλμες πολιτικές του μέγιστου κέρδους. Οι δύο σκοποί  είναι αλληλένδετοι: δεν μπορούμε να σώσουμε το ένα χωρίς το άλλο, το περιβάλλον και το ανθρώπινο γένος.  Και μια οικολογία που δεν τα βάζει αποφασιστικά με το σύστημα του κέρδους δεν έχει μέλλον. Κάτω από τον αμφιλεγόμενο όρο "αριστερή οικολογία", κρύβεται αυτό το διακύβευμα. Έτσι όπως περιγράφεται η σημερινή κατάσταση της ανθρωπότητας φαίνεται  εξαιρετικά μελανή. Δεν είναι κάπως μονόπλευρο;  Δεν θα έπρεπε  να δούμε επίσης το ότι διαμορφώνονται αντικειμενικές προϋποθέσεις και υποκειμενικές πρωτοβουλίες  για την υπέρβαση  του καπιταλισμού, που έχει γίνει αναγκαία;

Χωρίς καμία αμφιβολία(5). Πολλά πράγματα δίνουν την έντονη εντύπωση «ότι το χειρότερο  είναι μοιραίο». Δεν πρέπει να παραδοθούμε σε αυτήν την αίσθηση. 

Μπορούμε να αρχίσουμε να αντιστρέφουμε την προοπτική αυτή. Αλλά η επιτυχία απαιτεί να έχουμε συνείδηση του όλου μεγέθους  του έργου: τίποτα λιγότερο από το να επωμιστούμε εξ ολοκλήρου  τον ανθρωπολογικό σκοπό, επόμενα να τον οικοδομήσουμε στο ίδιο επίπεδο με τον οικολογικό. Από τους αγανακτισμένους  της Ευρώπης ως τους αμερικανούς πολίτες που υψώνουν το θυμό τους εναντίον της Wall Street, είναι εντυπωσιακό το ηθικό φορτίο της αγανάκτησης που πλέον γίνεται πράξη και που είναι πλήρως  συντονισμένη  με την ηθική διάσταση των διεκδικήσεων στο επίπεδο του ανθρώπινου πολιτισμού Κάτι ταράζει βαθιά την πολιτική. Ας το πούμε με τον τρόπο του Jaurès: λίγη αγανάκτηση απομακρύνει από την πολιτική, πολλή μας ξαναφέρνει στην πολιτική. Ή μάλλον οδηγεί σε ένα νέο είδος δράσης, όχι «μια  επανάσταση από τα παλιά» με  μετασχηματισμούς  από «τα πάνω» που  η αποτυχία της είναι δεδομένη,  αλλά μια  δέσμευσή, μια συμμετοχή  σε κάθε επίπεδο όπου οικειοποιούμαστε  από κοινού καινοτόμες μορφές πρωτοβουλίας και  οργάνωσης. Η τωρινή στιγμή,  είναι η στιγμή  της εφευρετικότητας. Με τέτοιο «τίμημα»  θα αρχίσει να δρομολογείται η ήττα «της μοιρολατρίας του  χείριστου».

Συνδυάζοντας  την πιο ρεαλιστική επίγνωση αυτού που είναι Δυνατό, με την πιο φιλόδοξη  οπτική για αυτό που είναι Αναγκαίο: αυτό που πρέπει να αρχίσει από σήμερα, είναι η διάσωση του ανθρώπινου γένους. Δεν υπάρχει καλύτερος επίλογος  από αυτό που ο Μαρξ έγραφε στον Ρούγκε το Μάιο του  1843: «Δεν μπορείτε να  πείτε ότι έχω και μεγάλη ιδέα για τη παρούσα κατάσταση, και αν παρόλα αυτά δεν απελπίζομαι εξαιτίας της, αυτό συμβαίνει  γιατί, ακριβώς αυτή η απελπιστική κατάσταση του παρόντος,  είναι αυτό που με γεμίζει ελπίδα».  

————————————————-

 (2) πρόκειται για τον υπολανθάνοντα κυνισμό στο περίφημο διαφημιστικό σλόγκαν: «Επειδή το αξίζω» – μια γυναίκα «αξίζει» όσο ένα προϊόν μάρκετινγκ …

(3) André  Tosel «Civilisations; cultures; conflits» (Πολιτισμοί, κουλτούρες, συγκρούσεις) , Κimé, Παρίσι, 2011!.

(4)  βλ την ανάλυση της σκέψης του Heidegger στο "L’ homme"? (Ο «άνθρωπος»;) 

(5) Βλ.  σε αυτή τη λογική το βιβλίο του Jean Sève «Un futur présent; l’après-capitalisme» (Ένα μελλοντικό παρόν. Ο  μετά-καπιταλισμός) La Dispute, Παρίσι, 2006.

*Γάλλος φιλόσοφος, μέλος του ΚΚΓ και της ΚΕ του μέχρι το 2010.Τελευταίο του βιβλίο: Να σκεφτούμε σήμερα μαζί με τον Μαρξ, τόμος 2 «Ο άνθρωπος;», La Dispute, Παρίσι 2008. http://fr.wikipedia.org/wiki/Lucien_S%C3%A8ve#cite_note-2 [Δείτε συμπληρωματικά: http://www.marxists.org/archive/seve/index.htm]

** Αιμε Σεζαίρ (Aimé Césaire) μαρτινικέζος ποιητής και πολιτικός, από τους ιδρυτές του λογοτεχνικού κινήματος της «νεγρότητας» και μέχρι τέλους αντιαποικιοκράτης http://fr.wikipedia.org/wiki/Aim%C3%A9_C%C3%A9saire

ΠΗΓΗ: Τετάρτη, 14 Δεκέμβριος 2011 16:19, http://www.tometopo.gr/home/index.php?option=com_content&view=article&id=174:2011-12-14-16-25-36&catid=40:ideas&Itemid=71