Ελλάδα: Καλώς ήλθε ο … στόλος των προτεσταντών – Η καλή και η κακή Αμερική: ΕΝΑ ΚΡΑΤΟΣ – ΔΥΟ ΠΡΟΣΩΠΑ

Του Βαγγέλη Γρηγόρη*

Το νεαρό και αδύναμο ακόμη κράτος των ΗΠΑ στα μέσα της δεκαετίας του 1700 είχε ένα μέλημα: πώς να επεκταθεί και να κυριαρχήσει στην ίδια του την ήπειρο. Και ένα δόγμα, που επίσημα διακηρύχθηκε το 1823: να μην μπλέξει με τις περίπλοκες έριδες των ευρωπαϊκών κρατών, τα οποία – στο όνομα της ισορροπίας των δυνάμεων – βρίσκονταν σε διαρκείς πολέμους και ανταγωνισμούς. Με συμφωνίες, εκβιασμούς, ακόμη και με τη βία, πέτυχε το πρώτο με το περίφημο δόγμα Μονρόε, χάρη στο οποίο η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ ήταν η μη εξωτερική πολιτική, το δεύτερο.

Με ελάχιστο στρατό, περιχαρακωμένη ανάμεσα στις δύο ωκεάνιες τάφρους που τη χώριζαν από τον υπόλοιπο κόσμο και με τη ρητορική της ελευθερίας, της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η Αμερική έμοιαζε μ' έναν φίλο που εξήγαγε όχι μόνο εμπορεύματα, αλλά και συμβουλές στους απανταχού καταπιεσμένους. Την «καλή» Αμερική την περιέγραψε με σαφήνεια το 1821 ο τότε υπουργός των Εξωτερικών της Τζον Κουίνσι Ανταμς: «Όπου έχει ή πρόκειται να ξεδιπλωθεί το λάβαρο της ανεξαρτησίας και της ελευθερίας, εκεί θα βρίσκονται η καρδιά, οι ευλογίες και οι προσευχές της Αμερικής. Αλλά δεν εκστρατεύει στο εξωτερικό επιζητώντας να εξολοθρεύσει τα θηρία. Επιθυμεί την ελευθερία και την ανεξαρτησία για όλους. Όμως είναι ο πρωταθλητής και ο τιμητής της δικής της ελευθερίας».

Η κοσμοπολίτικη και πολυφυλετική Σμύρνη ήταν για τους πρώτους αμερικανούς προτεστάντες μισιονάριους του 19ου αιώνα ένας από τους ιδανικούς τόπους δράσης, καθώς πίστευαν ότι τα μεσσιανικά τους οράματα θα μπορούσαν να την έχουν ως εφαλτήριο για την κατάκτηση της Ανατολής. Ο πραγματισμός, όμως, των αμερικανικών κυβερνήσεων την παρέδωσε τελικά στο μένος των κεμαλιστών.

Αυτό που δεν έκανε τότε το ιππικό της Αμερικής, το έκαναν οι προτεστάντες μισιονάριοί της, οι οποίοι ονειρεύονταν μια παγκόσμια ένωση χωρίς σύνορα, ανταγωνισμούς και συγκρούσεις, όπου θα βασίλευαν η ειρήνη, η αρμονία, η Βίβλος και οι… μπίζνες. Μια Αμερική η οποία, κατά το όραμα του ποιητή Philip Freneau, θα ήταν η «νέα Ιερουσαλήμ, που είχε τον θεϊκό προορισμό να γίνει το παγκόσμιο πρότυπο».

Πώς ήταν, όμως, ο κόσμος της εποχής που «έπρεπε να κατακτηθεί» από τους μισιονάριους; Ενα πεδίο μάχης, ανάμεσα στα αδυσώπητα αποικιακά συμφέροντα του παλιού κόσμου. Και οι προτεστάντες της Αμερικής δεν θα περίμεναν την εποχή των κανονιοφόρων για να δράσουν. Δεκάδες ιεραποστολικές προτεσταντικές εταιρείες, με αποφασισμένα μέλη-εθελοντές, συστάθηκαν από τα τέλη του 18ου αιώνα με σκοπό την εξάπλωση του μεσσιανικού τους σχεδίου. Το πνεύμα της Γαλλικής Επανάστασης είχε ανοίξει ένα μεγάλο παράθυρο για την έξοδό τους στον κόσμο, αφού οι ιδέες τους για την κατάργηση της δουλείας, την ελευθερία, τη δημοκρατία, την μέσω της εκπαίδευσης πνευματική και κοινωνική βελτίωση των ανθρώπων συναντούσαν εκείνες του Διαφωτισμού. Για τους προτεστάντες ο μέσος άνθρωπος είχε κάθε δικαίωμα και όλες τις δυνατότητες να βελτιώσει τη ζωή του ακολουθώντας τις βασικές αρχές της Βίβλου και, απερίσπαστος από συγκρούσεις και εθνικούς ανταγωνισμούς, να ριχτεί στην εργασία, την παραγωγικότητα, για τη δόξα του Θεού του και της Αμερικής, αφού αυτή ήταν η εκλεκτή χώρα του Θεού, που είχε την αποστολή να ηγηθεί ενός παγκοσμιοποιημένου κόσμου.

ΕΛΛΑΔΑ: ΚΑΛΩΣ ΗΡΘΕ Ο… ΣΤΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΩΝ

Από πού θα μπορούσαν να αρχίσουν; Ο εκπολιτισμός της οικουμένης θα έπρεπε να αρχίσει όχι βάσει των γεωγραφικών συνόρων, αλλά βάσει των θρησκευτικών. Το Ισλάμ κρίθηκε ανεπίδεκτο, αφού στηριζόταν σε ακλόνητες θρησκευτικές παραδόσεις. Η Γηραιά Ηπειρος βρισκόταν υπό την επιρροή του παπισμού, καθώς και ισχυρών πολιτικών εξουσιών. Η Ανατολή, όμως; Εκεί υπήρχαν οι «παρηκμασμένες Εκκλησίες» της παραπαίουσας οθωμανικής αυτοκρατορίας (Ορθόδοξοι, Αρμένιοι, Κόπτες, Νεστοριανοί, Μαρωνίτες), οι οποίες είχαν διαβρωθεί από τη δεισιδαιμονία και την αμορφωσιά. Εκεί στόχευσαν πρώτα.

Τους βομβαρδισμούς της Γάζας από το ισραηλινό πυροβολικό και την αεροπορία τούς προσυπογράφει και η Αμερική. Η ρητορεία της περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ελευθερίας και δημοκρατίας υποχωρεί κατά κράτος – όχι μόνο λόγω των γεωπολιτικών συμφερόντων της, αλλά και λόγω της πεποίθησης των αμερικανικών προτεσταντικών λόμπι για τα βιβλικά δικαιώματα του Ισραήλ στην Παλαιστίνη.

Οι αμερικανοί προτεστάντες, συγκινημένοι από την πολιτιστική κληρονομιά του αρχαιοελληνικού κόσμου, αλλά και από την Επανάσταση κατά των οθωμανών, που έμοιαζε μ' εκείνην της αμερικανικής ανεξαρτησίας, είδαν την Ελλάδα ως έναν προνομιακό τόπο για τη δράση τους. Με ναυαρχίδα την ιεραποστολική εταιρεία ABCFM (Αμερικανικό Συμβούλιο Εντολοδόχων Επιτετραμμένων για τις Αποστολές του Εξωτερικού), ξεκινούν το 1828 τη σταυροφορία τους σε μια χώρα που διψούσε για εκπαίδευση, κυρίως μέσω της ίδρυσης σχολείων, οικοτροφείων και ενός εξαιρετικά προχωρημένου για την εποχή εκπαιδευτικού προγράμματος – μέσω του οποίου θα διδάσκονταν όχι μόνο θρησκευτικά μαθήματα, αλλά και θετικές επιστήμες και -φυσικά- αγγλικά, γλώσσα τότε του εμπορίου. Πιστεύοντας ότι ο κάθε χριστιανός πρέπει να μάθει να διαβάζει, γιατί μόνο έτσι μπορεί να έρθει κοντά στην αληθινή πίστη, ενθάρρυναν την εκπαίδευση των κοριτσιών, θεωρώντας τα ως τον δούρειο ίππο που θα μετέφερε αργότερα το πνεύμα του προτεσταντισμού στις οικογένειες και στα παιδιά τους.

Ιδρυσαν τα πρώτα κατηχητικά σχολεία της Κυριακής, καθώς και τυπογραφεία, τροφοδοτώντας τα σχολεία τους με βιβλία και περιοδικά και οργάνωσαν βιβλιοθήκες – ανύπαρκτες ώς τότε στο νεοσύστατο κράτος. Παράλληλα, οι πιο αξιόλογοι μαθητές σπούδαζαν, με έξοδα του σωματείου Φίλοι του Αμερικανικού Συμβουλίου, στα προτεσταντικά πανεπιστήμια Γέιλ και Αμχερστ – αποτελώντας στη συνέχεια μια ντόπια ιθύνουσα τάξη, φιλικά διακείμενη στην προτεσταντική Αμερική και στο μεσσιανικό όραμα της «παγκόσμιας αποστολής» της.

Σχολεία σε Αθήνα, Αργος, Μάνη, Τήνο, Σύρο υποδέχονται χιλιάδες αγόρια και κορίτσια απ' όλη την ελληνική επικράτεια. Τα μακροβιότερα από αυτά είναι στην Αθήνα η Σχολή Χιλλ και στη Σύρο το «Φιλελληνικό Παιδαγωγείο» και το «Ελληνικό Λύκειο» – μαθητές του οποίου υπήρξαν ο Δ. Βικέλας, ο Α. Συγγρός, ο Ε. Βενιζέλος και ο Ε. Ροΐδης. Ο τελευταίος αφήνει το προτεσταντικό αποτύπωμα της εκπαίδευσής του στο μυθιστόρημα «Η Πάπισσα Ιωάννα», διακωμωδώντας σ' αυτό την τελετουργία, τα έθιμα και τα δόγματα της Παπικής Εκκλησίας, αλλά και τις δεισιδαιμονίες της Ορθόδοξης.

Τελικά, όμως, παρά τον άφθονο χρόνο και το χρήμα που ξόδεψαν οι αμερικανοί μισιονάριοι στον ελλαδικό χώρο, το σχέδιό τους απέτυχε – προσκρούοντας τόσο στην αντίσταση της Ορθόδοξης Εκκλησίας όσο και στο πνεύμα της εποχής. Εχοντας μόλις βγει από τον ζυγό της οθωμανικής αυτοκρατορίας, η Ελλάδα της Μεγάλης Ιδέας τότε συγκινούνταν περισσότερο από το όνειρο της εθνικής της ολοκλήρωσης, προαπαιτούμενο του οποίου ήταν η εθνικο-θρησκευτική καθαρότητα και ομοιογένεια, παρά από τα παγκοσμιοποιημένα οράματα των αμερικανών προτεσταντών. Ισως δεν είναι τυχαίο ότι σήμερα μόνο η Σχολή Χιλλ επιβίωσε και λειτουργεί ακόμη, προφανώς διότι ο ιδρυτής της, ο Ιωάννης Χιλλ, σύντομα συνειδητοποίησε τη δυσκολία του εγχειρήματος του προσηλυτισμού στον προτεσταντισμό, αρκούμενος στην παροχή παιδείας, με  την ελπίδα μιας υπόγειας μάλλον επιρροής.

Η σχολή του, τελικά, κυριολεκτικά απορροφήθηκε από την ελληνική κοινωνία τόσο, ώστε οι ζηλωτές συνάδελφοί του να τον κατηγορούν για επικίνδυνο συμβιβασμό με την «παράδοξη γοητεία» της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Σε αντίθεση με τον Χιλλ, ο Ιωνάς Κινγκ, ένας δογματικός προτεστάντης μισιονάριος, επονομαζόμενος και «Λούθηρος της Ανατολής», που επιχείρησε να έρθει σε ευθεία αντιπαράθεση με την Ορθόδοξη Εκκλησία (αφού υπέστη μύριες όσες διώξεις, αφορισμούς και μηνύσεις), υποχώρησε κατά κράτος, κλείνοντας όλα τα σχολεία του στην Ελλάδα.

Η ανεπίσημη βοήθεια που πρόσφερε στους Έλληνες της Σμύρνης το '22 ο τότε αμερικανός πρόξενος Τζορτζ Χόρτον ήταν η εξαίρεση. Ο κανόνας για τα πολεμικά πλοία της Δύσης – συμπεριλαμβανομένων και των αμερικανικών – ήταν να παραμένουν αμέτοχα. Κάτω, οι άμαχοι ήταν τα περισσότερα θύματα στον πρώτο πόλεμο του Κόλπου, παράπλευρες απώλειες της «καταιγίδας της ερήμου».

Οι προτεστάντες μισιονάριοι, πάντως, δοκίμασαν την τύχη τους και στη Σμύρνη – θεωρώντας τον κοσμοπολίτικο, πολυφυλετικό, αλλά και ευρωπαϊκό χαρακτήρα του «μικρού Παρισιού» (που τότε ήταν το σημαντικότερο λιμάνι της ανατολικής Μεσογείου, απαραίτητο για την αμερικανική διείσδυση στην Ανατολή) ως ιδανικό αμάλγαμα για την εφαρμογή του ιερού σχεδίου τους, τη δημιουργία της «Πόλης του Θεού». Συνεπείς με τη μεθοδολογία τους, οι αμερικανοί μισιονάριοι θα ιδρύσουν ώς τα μέσα του 19ου αιώνα δεκάδες σχολεία και κολέγια για κορίτσια και αγόρια. Το 1832 λειτουργούν ήδη τρία σχολεία ελληνικά και 30 άλλα στην ευρύτερη περιοχή της Κωνσταντινούπολης, με 2.000 μαθητές. Η «χρήσιμη γνώση» που προκρίνει η προτεσταντική εκπαίδευση είναι τόσο ελκυστική για τους πλούσιους έλληνες εμπόρους, που προτιμούν να στέλνουν τους γόνους τους στα σχολεία αυτά, παρά τη στεναχώρια των εκκλησιαστικών τους αρχών.

Τα πράγματα, όμως, δεν κυλούν ανέφελα για τους μισιονάριους προτεστάντες. Σύντομα θα έρθουν αντιμέτωποι με το αντικληρικό αίσθημα της φιλελεύθερης ελίτ που είναι επηρεασμένη από τον Διαφωτισμό, με την Ορθόδοξη Εκκλησία, καθώς και με την Καθολική, που έχει στείλει πολύ νωρίτερα τους δικούς της μισιονάριους – ενώ δεν λείπουν και οι ανταγωνισμοί με τις άλλες προτεσταντικές ιεραποστολές, ιδίως εκείνες που προέρχονται από την Αγγλία. Καθόλου τυχαία, αφού οι αμερικανοί μισιονάριοι δεν υπηρετούν μόνο τον Θεό, αλλά και τη χώρα τους. Στο τέλος, έρχονται αντιμέτωποι και με τις τουρκικές αρχές, οι οποίες θεωρούν υπονομευτική την υποστήριξη που παρέχουν στην υπόθεση της ανεξαρτησίας των Αρμενίων.

Θεωρώντας τα ισχυρά κρατικά μορφώματα εμπόδιο στην εξάπλωση του προτεσταντισμού και του κράτους του Θεού, της Αμερικής, οι μισιονάριοι υποστήριζαν τις καταπιε- σμένες μειονότητες βοηθώντας στη διατήρηση και ανάπτυξη των γλωσσών τους και εκπαιδεύοντας τοπικές ελίτ, που στη συνέχεια θα αποτελούσαν τις φιλικά διακείμενες ηγέτιδες τάξεις, που θα στήριζαν το μέγα σχέδιο της αμερικανο-προτεσταντικής εξάπλωσης. Ενώ, όμως, ευαγγελίζονταν την κατάργηση του έθνους-κράτους θεωρώντας το εμπόδιο στην «παγκόσμια αποστολή» τους, την ίδια στιγμή ανέπτυξαν και συντήρησαν τοπικούς εθνικισμούς, προαλείφοντας το τέλος του αμερικανικού απομονωτισμού. Σύμφωνα με πολλούς ιστορικούς, στους προτεστάντες μισιονάριους οφείλεται σε μεγάλο βαθμό η ανάπτυξη τόσο του αλβανικού όσο και του βουλγαρικού εθνικισμού. Μάλιστα, από το επιφανές κολέγιο του αγγλοσαξωνικού προτεσταντισμού στην Ανατολή, το Robert College, αποφοίτησαν στα μέσα του 19ου αιώνα δεκάδες στελέχη που επάνδρωσαν το νεότευκτο κράτος της Βουλγαρίας.

ΤΟΥΡΚΙΑ: Ο ΕΚΛΕΚΤΟΣ ΤΟΥ «ΕΚΛΕΚΤΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΥ»

Στη λογική αυτή, η καλή Αμερική θεωρούσε τη δημιουργία ενός αρμένικου κράτους ως μία ακόμη ευκαιρία για την παγίωση των συμφερόντων της στην Ανατολή. Οι μισιονάριοί της είχαν προλειάνει το έδαφος, ιδρύοντας το 1843 την πρώτη Ευαγγελική Εκκλησία της Αρμενίας, και ο πρόεδρος Ουίλσον είχε αναλάβει να σχεδιάσει τα σύνορά της κατά τη Συνθήκη των Σεβρών, με αποτέλεσμα το νεαρό κράτος να αποκληθεί και «Ουιλσονική Αρμενία». Ομως, ο Κεμάλ Ατατούρκ όχι μόνο ανέτρεψε το σχέδιο, αλλά έδειξε στην Αμερική σε ποιον έπρεπε στο εξής να ποντάρει. Εως και πρόσφατα, η αρμενική γενοκτονία του 1915 δεν αναγνωρίστηκε από τους Αμερικανούς, οι οποίοι στήριξαν την τουρκική προπαγάνδα – ότι η γενοκτονία δεν συνέβη ποτέ. Η βίαιη μετακίνηση αρμενικών πληθυσμών προς τη Συρία, κατά τη διάρκεια της οποίας πέθαναν ή δολοφονήθηκαν 1,5 εκατ. άνθρωποι, ήταν για τον τότε εκπρόσωπο των ΗΠΑ στην Κωνσταντινούπολη, ναύαρχο Μαρκ Μπρίστολ, μία μεταφορά, «που έγινε με κόπο και μεγάλες οικονομικές θυσίες, στα ωραιότερα και ευφορότερα μέρη της Συρίας – όπου το κλίμα είναι ανάλογο με της Φλώριδας»!

Το ίδιο κακή ήταν η Αμερική με την Ελλάδα κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία, την οποία θεωρούσε καταστροφική για το μακρόπνοο σχέδιο του ιδρυτή της προτεσταντικής ιεραποστολικής εταιρείας ABCFM, Μπάρτον, το οποίο προέβλεπε την ίδρυση μιας ομοσπονδιακής οθωμανικής αυτοκρατορίας υπό την καθοδήγηση των ΗΠΑ. Αδιάφορη στάθηκε και στην καταστροφή της Σμύρνης το 1922, αφού κατά τον ναύαρχο Μπρίστολ «Η Τουρκία αποτελεί παρθένο έδαφος για τις αμερικανικές μπίζνες και την αμερικανική οικονομική εκμετάλλευση». Αλλά κακές ήταν οι ΗΠΑ και για τους Βουλγάρους – με την απόλυτα ουδέτερη στάση τους κατά τον βουλγαρο-τουρκικό πόλεμο.

Ανθρωπιστική βοήθεια στους Αρμενίους το 1920 και στους Ιρακινούς το 1993. Στους πρώτους η Αμερική υποσχέθηκε ένα ανεξάρτητο κράτος. Στους δεύτερους, ελευθερία και δημοκρατία. Ωστόσο, και οι δύο έγιναν τελικά πιόνια των ΗΠΑ στη μεγάλη παρτίδα της γεωπολιτικής σκακιέρας.

Η Αμερική (που είχε αναλάβει τον εκδυτικισμό της ανερχόμενης τουρκικής αστικής τάξης του κεμαλικού κράτους μέσω της συστηματικής εκπαίδευσής της στα σχολεία που ίδρυσαν οι μισιονάριοι – το Robert College, σύμφωνα με τον ρώσο πρέσβη στην Ουάσινγκτον ασκούσε μεγαλύτερη επιρροή στην Τουρκία απ' ότι στην Αγγλία και  την Γαλλία -, αλλά και στα πανεπιστήμια της Αμερικής) είχε επενδύσει πολλά από τα επεκτατικά της όνειρα στην Τουρκία, ώστε να επιτρέψει να διαλυθούν στο όνομά τους τα επί μέρους «μικρά» εθνικά όνειρα της περιοχής, που ναι μεν τα υποστήριζε, όχι όμως τόσο, ώστε να έρθει σε ασυμφωνία με τον πραγματισμό της και τα συμφέροντά της.

Η «ΚΑΛΗ» ΑΜΕΡΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΥΕΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Αλλωστε, αυτά τα συμφέροντα ήταν που στις αρχές του 20ού αιώνα τής έδειξαν τον δρόμο προς τον υπόλοιπο κόσμο. Η Αμερική είχε πλέον μεγάλη δύναμη και κανέναν λόγο να παραμένει κλεισμένη στην ήπειρό της. Δύο πρόεδροι, ο Θίοντορ Ρούσβελτ και ο Γούντροου Γουίλσον, ανέλαβαν να την οδηγήσουν σ' αυτό που οι προτεστάντες μισιονάριοι θα θεωρούσαν «θεϊκό πεπρωμένο της».

Άραγε, θα έπαιζε κι αυτή στο κλασικό παιχνίδι της ισορροπίας των δυνάμεων, κερδίζοντας πλεονεκτήματα όπως το αντιλαμβανόταν ο Ρούσβελτ; Ή θα αναλάμβανε έναν παράδοξο – έως και ύποπτο για τους υπόλοιπους παίκτες της διεθνούς σκακιέρας – μεσσιανικό ρόλο, διαδίδοντας τις βασικές αρχές της σε όλο τον κόσμο: ότι, δηλαδή, η ισορροπία εξασφαλίζεται από τη δημοκρατία που φέρνει την ειρήνη ότι τα κράτη θα πρέπει να κρίνονται με τα ίδια ηθικά κριτήρια που κρίνονται τα άτομα ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να είναι υπεράνω αυτών και ότι το εθνικό συμφέρον ταυτίζεται με την επιδίωξη για ένα οικουμενικό σύστημα δικαίου; Τελικά, έως σήμερα επικράτησε η ουιλσονική λογική, και η μεγάλη χώρα των λευκών προτεσταντών ανέλαβε σειρά επεμβάσεων σε όλο τον πλανήτη, αναζητώντας κάθε φορά την ηθική τους θεμελίωση, έναν «δίκαιο σκοπό», πριν στρωθούν οι δρόμοι απ' όπου επελαύνει ο στρατός της με πτώματα. Στο τέλος όλοι τη μισούν και την καταριούνται. Αλλά, όπως είχε πει και ο Μπέρναρ Σο, «Υπάρχουν δύο τραγωδίες στη ζωή. Η μία είναι το ναυάγιο του ονείρου σου. Η άλλη, η πραγματοποίησή του».

* vangong@enet.gr

ΠΗΓΗ: Έντυπη Έκδοση Έψιλον, Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2009,  http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=106442

Ίσως

Του Τάσου Σχίζα*

ΙΣΩΣ  ΝΑ  ΜΗΝ  ΧΡΕΙΑΣΤΟΥΝ  ΤΑ 25  ΕΥΡΩ  ΓΙΑ  ΕΙΣΟΔΟ  ΣΤΑ  ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ

«Η κυβέρνηση είναι σίγουρη ότι θα επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι και δεν θα χρειαστεί να τεθεί σε εφαρμογή το μέτρο καταβολής  ενός  ευρώ  ανά  συνταγή &  25 ευρώ για  είσοδο  και  νοσηλεία  σε  νοσοκομεία», δήλωσε κατά την ομιλία του επί του Κρατικού προϋπολογισμού  ο  υπουργός  Υγείας,  Ανδρέας  Λυκουρέντζος.

Χαρακτήρισε «μέγα ψεύδος»  τη  φημολογία αυτή  των  ημερών  εξηγώντας  πως: «η διάταξη αυτή, όπως αναφέρεται ρητά και στο πολυνομοσχέδιο, αφορά το έτος 2014 και θα εφαρμοστεί  μόνο  στην  περίπτωση  κατά  την  οποία μέχρι το τέλος του 2013 δεν θα έχουν  επιτευχθεί  οι  δημοσιονομικοί  στόχοι  του  Προγράμματος Υγείας και πάντως μόνο με  υπουργική  απόφαση.»

Εμφανίστηκε, ωστόσο, βέβαιος ότι δεν θα χρειαστεί να  προχωρήσει  στην  έκδοση  σχετικής διάταξης  και  δεν θα ενεργοποιηθεί η ρύθμιση που προβλέπεται στο πολυνομοσχέδιο, καθώς  θα  επιτευχθούν  οι  δημοσιονομικοί  στόχοι  που  έχουν  τεθεί  για  το  2014.

ΙΣΩΣ  ΝΑ  ΜΗΝ  ΧΡΕΙΑΣΤΕΙ  ΝΑ  ΤΟΥΣ  ΚΡΕΜΑΣΟΥΜΕ  ΣΤΗΝ  ΠΛΑΤΕΙΑ  ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

«Ο Λαός μας  είναι σίγουρος ότι θα επιτευχθούν οι Δημοκρατικοί στόχοι και δεν θα χρειαστεί να τεθεί σε εφαρμογή το μέτρο απαγχονισμού των δοσίλογων (οι οποίοι τρία χρόνια  τώρα εξευτελίζουν τη Δημοκρατία και την εθνική ανεξαρτησία και έχουν οδηγήσει 3.500 συνανθρώπους μας στον άμεσο θάνατο)», δήλωσε έξω από το κτίριο της Βουλής ο Ελληνικός  λαός,  την  Τετάρτη  7-11-2012.

Χαρακτήρισε  «μέγα ψεύδος»  τη φημολογία αυτή των ημερών, εξηγώντας πως «η σκέψη για δημόσιο απαγχονισμό των δοσίλογων στο φώς του ήλιου, μέρα μεσημέρι», όπως αναφέρεται ρητά και στην διαθήκη που άφησε ο Δημήτρης Χριστούλας, αφορά στο έτος 2014  και  θα εφαρμοστεί  μόνο  στην  περίπτωση  κατά  την  οποία  μέχρι  το  τέλος  του 2013 δεν θα έχουν επιτευχθεί οι λαϊκοί δημοκρατικοί στόχοι του Προγράμματος επαναφοράς  της  αστικής Δημοκρατίας  στη  χώρα  και  πάντως  μόνο  ύστερα από Λαϊκό  δικαστήριο  &  σχετική  απόφαση.

Ο Λαός εμφανίστηκε, ωστόσο, βέβαιος ότι δεν θα χρειαστεί να προχωρήσει στην έκδοση σχετικής διάταξης και δεν θα ενεργοποιηθεί η ρύθμιση που προβλέπεται στις διακηρύξεις του, καθώς θα επιτευχθούν οι Δημοκρατικοί στόχοι της σύλληψης όλων των μαυραγοριτών & Δοσίλογων, δήμευσης της περιουσίας τους και σωφρονισμού τους σε Δήμους ή στρατόπεδα (μέσω του θεσμού της ανταλλαγής της ποινής ισόβιας  κάθειρξης  με  παροχή κοινωφελούς  εργασίας),  στόχοι  που  έχουν  τεθεί  για  να  επιτευχθούν  έως  το  2014.

Υ.Γ.  Τέλος,  ο  Ελληνικός  λαός  δήλωσε  πως εάν  οι celebrities  της ΗΓΕΣΙΑΣ  του ΣΥΡΙΖΑ  συνεχίσουν  να αδειάζουν – στοχοποιούν  τους βουλευτές τους (όπως τον Στάθη Παναγούλη), και τον ίδιο το λαό τελικά, παρουσιάζοντας ως «ακραίους», «ταραξίες» και αποσυνάγωγους, όσους Έλληνες Δημοκράτες υπενθυμίζουν το αυτονόητο (ότι οι ΧΟΥΝΤΙΚΟΙ Παπαδόπουλος, Ντερτιλής, Ιωαννίδης, Παττακός, Γιώργος Παπανδρέου, Λοβέρδος, Πάγκαλος,  Σαμαράς,  Δένδιας,  Κεδίκογλου, Λυκουρέντζος, Κουβέλης, Ψαριανός, Τσούκαλης  κ.λ.π.,  πρέπει να οδηγούνται σε Δίκη και εύλογη ΤΙΜΩΡΙΑ – ισόβια κάθειρξη για  εσχάτη προδοσία), προκειμένου να υφίσταται η ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΗΣ, η κερδισμένη με  ποτάμια  αίματος  ΑΣΤΙΚΗ  ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ,

τότε  αυτή  η  ΗΓΕΣΙΑ  αυτού  του  ΣΥΡΙΖΑ, να  πάει  να  … σταυλιστεί  εκεί  που έχει συνηθίσει χρόνια τώρα: στα χουντοκάναλα  της διαπλοκής (του Μπόμπολα, του Αλαφούζου, του Λάτση – Λαμπράκη  & CIA), να κάνουν … καλαμπουράκι και….φιλοφρονήσεις με  τον  φασίστα  τον Βορίδη  και  τον … γυμνοσάλιαγκα τον Μαργαρίτη & τον Ψαριανό της ΔΗΜΑΡ  και  να δηλώνουν  «υπεύθυνοι», «σοβαροπρεπείς»  και … «ανέτοιμοι».

Αχρείαστοι  για  μας,  χρήσιμοι  για  τα  Τσακάλια  &  τις  Ύαινες.

Το  κομμάτι  του  λαού μας που έχει ακουμπήσει τις ελπίδες του  σε αυτό το πολιτικό υποκείμενο – Κόμμα (για το οποίο  και  για τα ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ  του στελέχη πληρώνει εδώ  και  τριάντα  χρόνια  μέχρι και  τις  κάλτσες  που  φοράνε,  μέχρι και  το …. after shave με το οποίο  ξυρίζονται, sic), ΔΕΝ  ΔΕΣΜΕΥΕΤΑΙ  από τις δηλώσεις  «νομιμοφροσύνης» &  «ανετοιμότητας»  και  ΔΕΝ  ΑΠΟΔΕΧΕΤΑΙ   τον  ρόλο  του  «αναχώματος  του  Συστήματος»   που  έχουν  αποδεχθεί πολλοί  από  τα  στελέχη  της ΗΓΕΣΙΑΣ  του  κόμματος (πιθανότατα  και  ο  ίδιος  ο  πρόεδρος,  ο  Αλέξης  Τσίπρας).

Η οργή του Λαού, το ένστικτο της αυτοσυντήρησης, το δίκαιο αίτημα για απόδοση Ευθύνης και  παραδειγματικής (δίκαιας και νόμιμης, αλλά παραδειγματικής) ΤΙΜΩΡΙΑΣ των δοσίλογων  που  εκτελούν οργανωμένη  ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ  του  ελληνικού  λαού  και  ΚΑΤΟΧΗ  στην  πατρίδα  μας,  ΘΑ  ΕΚΦΡΑΣΤΟΥΝ.

Και  ο  ΣΥΡΙΖΑ,  αλλά  και  ο  πλανήτης  Γή,  θα  συνεχίσουν  να  γυρίζουν: Είτε  επάνω  τους  βρίσκονται  οι  «ανέτοιμοι»,  είτε  όχι.

Κυριακή 11-11-2012

* Τάσος Σχίζας, Πολιτικός Μηχανικός από την Πάτρα

Ταφόπλακα σε μισθούς συντάξεις  από μεσοπρόθεσμο και προϋπολογισμό [του 2013]

Του Λεωνίδα Βατικώτη

Μια νέα χρονιά ύφεσης, η έκτη στη σειρά μετά το 2008 όταν μειώθηκε για πρώτη φορά το ΑΕΠ, θα είναι το 2013 αν εφαρμοστούν τα αντιλαϊκά μέτρα που προτείνει η κυβέρνηση από κοινού με τους δανειστές συνολικού ύψους 13,5 δισ. ευρώ. Τα μέτρα που θα εφαρμοστούν την διετία 2013 – 2014, πλήττουν σχεδόν αποκλειστικά τα πιο φτωχά στρώματα κι αναμένεται να επιδεινώσουν ακόμη παραπέρα την θέση τους, από κάθε άποψη: μισθολογική, συνταξιοδοτική, κοινωνικών παροχών, κ.λπ.

Όπως αναφέρεται στο μεσοπρόθεσμο πλαίσιο δημοσιονομικής στρατηγικής που δόθηκε στη δημοσιότητα μαζί με τον προϋπολογισμό του 2013 και περιλαμβάνει μέτρα λιτότητας αξίας 14,24 δισ. ευρώ μέχρι και για το 2016 (επιδιώκοντας με αυτό τον τρόπο να παγιοποιήσει την σημερινή πολιτική λιτότητας) από αυτά το 71,9% αφορά μείωση κοινωνικών δαπανών και το υπόλοιπο 28,1% είναι μέτρα που στοχεύουν στην αύξηση των δημοσίων εσόδων.

Πιο συγκεκριμένα από τα 14,24 δισ. ευρώ των περικοπών, το μεγαλύτερο μέρος (5,47 δισ. ευρώ) θα επέλθει από μειώσεις σε συντάξεις, ενώ ακολουθούν τα έσοδα από την μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος (3,89 δισ.), μειώσεις μισθών (1,50 δισ.), περικοπές στην υγεία (1,13 δισ.), την παιδεία (133 εκ.), στα προνοιακά επιδόματα (307 εκ.), κ.α.

Οι περικοπές στις συντάξεις αφορούν συγκεκριμένα: αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης κατά δύο έτη (έσοδα 1,02 δισ. ευρώ), κατάργηση δώρων στις κύριες και επικουρικές συντάξεις (1,77 δισ.), κλιμακούμενη μείωση των συντάξεων που υπερβαίνουν τα 1.000 ευρώ (1,16 δισ.), κατάργηση δώρων στις κύριες συντάξεις ΟΓΑ (717 εκ.), και άλλα.

Οι αλλαγές στην φορολογία που δεν έχουν γίνει ακόμη επίσημα γνωστές περιλαμβάνουν κατάργηση αφορολόγητου για παιδιά, πολλών φοροαπαλλαγών που αφορούν τους φτωχότερους, όπως για παράδειγμα το όριο των 5.000 ευρώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες, μειώσεις στα οικογενειακά επιδόματα, αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης καπνού, κ.α.

Τα έσοδα από τη μείωση του μισθολογικού κόστους ειδικότερα θα προέλθουν από την κατάργηση και των τελευταίων δώρων που είχαν απομείνει στον δημόσιο τομέα (431 εκ. ευρώ), τις απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων μέσω της εργασιακής εφεδρείας (167 εκ.), την αναδιάρθρωση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για την μείωση της μισθολογικής δαπάνης αναπληρωτών καθηγητών (74 εκ.), την μείωση του έκτακτου προσωπικού σε ΑΕΙ/ΤΕΙ (13 εκ.), την μείωση προσλήψεων στα υπουργεία Παιδείας, Πολιτισμού και Αθλητισμού (12 εκ.), κ.α.

Οι προβλεπόμενες περικοπές στην υγεία και την παιδεία πιο ειδικά αφορούν: περικοπές στην φαρμακευτική δαπάνη των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης (800 εκ. ευρώ), αυξημένη συνεισφορά ασφαλισμένων (115 εκ.), μείωση των λειτουργικών δαπανών νοσοκομείων (85 εκ.), μείωση λειτουργικών δαπανών ΑΕΙ/ΤΕΙ με συγχωνεύσεις (71 εκ.), κ.α.

Εκεί ωστόσο που η αναλγησία τους ξεπερνάει κάθε φαντασία είναι στις περικοπές που προβλέπονται στα προνοιακά επιδόματα. Το μαχαίρι θα πέσει στα οικογενειακά επιδόματα (86 εκ.), στις συντάξεις των ανασφάλιστων (50 εκ.), στα επιδόματα ανεργίας (30 εκ.) που θα χορηγούνται με εισοδηματικά κριτήρια, στο ΕΚΑΣ που πλέον θα καταβάλλεται μόνο σε όσους υπερβαίνουν τα 65 έτη, ακόμη και στις αποζημιώσεις για μετακινήσεις ατόμων με αναπηρία (82 εκ.)!

Η επιδείνωση των όρων ζωής όλου του λαού θα επέλθει κι ως αποτέλεσμα της κάθετης μείωσης των εργαζομένων στις κοινωνικές υπηρεσίες. Με βάση τις προβλέψεις του μεσοπρόθεσμου ο αριθμός των εργαζομένων στα νοσοκομεία, για παράδειγμα, από το 2012 μέχρι το 2016 θα μειωθεί κατά 12.851 άτομα! Ο αριθμός αυτός προκύπτει αν προσθέσουμε τις κατ' έτος καθαρές αποχωρήσεις όπως διαμορφώνονται στην βάση των ετήσιων προσλήψεων και αποχωρήσεων. Μπορεί να φανταστεί κανείς την διάλυση που θα επέλθει στα νοσοκομεία, όπου θα συμβεί ό,τι ισχύει σήμερα στον ΕΟΠΠΥΥ…

Ευρύτερα αυτό που αποκαλύπτεται μέσα από τις προβλέψεις του μεσοπρόθεσμου και του κρατικού προϋπολογισμού είναι μια …νέα Ελλάδα! Οι περικοπές που δρομολογούνται θα μας κάνουν να ξεχάσουμε ό,τι ξέραμε, μιας και θα σημάνουν το τέλος της (κατά βάση) δημόσιας και (σχεδόν) δωρεάν υγείας και παιδείας, τη μόνιμη συμβίωσή μας με μια ανεργία στο ύψος του 30%, συνταξιούχους που θα ζητιανεύουν και θα καθαρίζουν τζάμια στα φανάρια κοκ. Υπ' αυτό το πρίσμα το ζητούμενο των νέων μέτρων δεν είναι οι εξοικονομήσεις που ζητούν οι πιστωτές, τουλάχιστον δεν είναι κυρίως αυτές. Πριν απ' οτιδήποτε άλλο είναι η εκ βάθρων, βαθιά συντηρητική αναθεώρηση της κοινωνικής συμφωνίας που δέσποζε λίγο – πολύ όλη την μεταπολιτευτική περίοδο με μια εργαζόμενη πλειοψηφία που στο εξής θα ζει σε συνθήκες δουλοπαροικίας έχοντας απέναντί της μια ολιγαρχία κηφήνων που θα διασφαλίζει την μακροημέρευση και την εξουσία της με την βία προς τους κάτω και την υποτέλεια στους ξένους επικυρίαρχους, που θα είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι των κοσμογονικών αλλαγών. Γι' αυτό τα σχέδια τους πρέπει να ακυρωθούν κι η κυβέρνηση των ξεφτιλισμένων οικονομικών δολοφόνων να ανατραπεί!

ΘΕΜΑ ΧΡΟΝΟΥ ΜΙΑ ΝΕΑ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ! Στα ύψη ξανά το δημόσιο χρέος, παρά το «κούρεμα»

Είναι τέτοιο το θράσος που έχει η κυβέρνηση που δεν ντράπηκε να γράψει στο μεσοπρόθεσμο πως «οι θυσίες που καλείται να υποστεί και πάλι ο ελληνικός λαός θα είναι οι τελευταίες». Το ίδιο έλεγαν τον Μάιο του 2011, το ίδιο έλεγαν και τον Φεβρουάριο του 2012, για να σταθούμε στα πιο τελευταία, κι όμως διαψεύστηκαν, όπως διαψεύστηκαν κι οι προβλέψεις τους για την πορεία του δημόσιου χρέους, που αυξάνεται αδιάκοπα κι είναι εκτός ελέγχου, παρά το «κούρεμα» των ομολόγων που ανακοινώθηκε τον Μάρτιο. Έτσι, φέτος αναμένεται να φτάσει το 175,6% του ΑΕΠ, το 2013 το 189,1% και το 2014 το 191,6%. Ο στόχος δηλαδή που είχε τεθεί να φτάσει το 120% του ΑΕΠ το 2020 έχει κάνει φτερά, παρότι μάλιστα θα καταβάλουμε για την εξυπηρέτησή του 25,16 δισ. ευρώ, όταν για αποδοχές και συντάξεις φέτος θα καταβληθούν 19,56 δισ. και το 2013 θα δοθούν 17,51 δισ. ευρώ. Τα 25,16 δισ. ευρώ που θα δοθούν για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους αποτελούν πρόκληση (ασχέτως του γεγονότος ότι είναι σημαντικά λιγότερα από πέρυσι λόγω της αναδιάρθρωσης) αν τα αντιπαραβάλλουμε στην χρηματοδότηση των ασφαλιστικών ταμείων που φέτος ανέρχεται σε 14,72 δισ. ευρώ, και το 2013 θα είναι μειωμένη κατά 4,3% φτάνοντας τα 14,08 δισ. ευρώ.

Η αύξηση του δημόσιου χρέους, τα υπέρογκα ποσά που συνεχίζουμε να δίνουμε για την εξυπηρέτησή του αποκλείοντας την άσκηση κοινωνικής πολιτικής και μαζί η αλλαγή του προφίλ του δημόσιου χρέους που πλέον το οφείλουμε σε κράτη, υπογραμμίζουν ότι η αναδιάρθρωση έγινε αποκλειστικά και μόνο προς όφελος των δανειστών.

Τέλος, δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη μια επιπλέον διάσταση του δανεισμού της Ελλάδας από τον μηχανισμό του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας: το γεγονός πως το 55% του χρέους έχει συναφθεί με κυμαινόμενο επιτόκιο. Διάσταση που δημιουργεί τεράστιους κινδύνους για το μέλλον όταν θα αρχίσουν να αυξάνονται τα επιτόκια, από τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα που βρίσκονται σήμερα. Τότε, θα δούμε το κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους χωρίς εμφανή αιτία να απογειώνεται απαιτώντας ολοένα και περισσότερους δημόσιους πόρους, πυροδοτώντας έτσι ένα νέο γύρο υπερχρέωσης.

Φορολογικός Καλλικράτης

Στους δήμους και κυρίως στους φορολογουμένους θα περάσει το κόστος συναλλαγής με τις φορολογικές αρχές, όταν θα υλοποιηθεί πλήρως στις αρχές του νέου χρόνου το σχέδιο της κυβέρνησης να κλείσει 127 Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες (ΔΟΥ), αφήνοντας ανοιχτές μόνο 114 σε όλη τη χώρα. Οι εφορίες που κλείνουν μπορεί να μην είχαν εκείνα τα έσοδα που καθιστούσαν επιβεβλημένη την λειτουργία τους, διευκόλυναν όμως τους φορολογουμένους ώστε να διεκπεραιώσουν μια υπόθεσή τους ή να πάρουν μια ενημερότητα. Στο εξής κάθε επαφή με την εφορία θα στοιχίζει για εκατομμύρια πολίτες που κατοικούν στην επαρχιακή κι ιδιαίτερα στην ακριτική Ελλάδα οι οποίοι θα είναι αναγκασμένοι να ταξιδεύουν επί ώρες ακόμη και να πληρώνουν ξενοδοχείο για την διανυκτέρευσή τους αν θέλουν να επισκεφθούν μια εφορία.

Είναι πολύ χαρακτηριστική η περίπτωση των Κυκλάδων όπου για 24 κατοικημένα νησιά θα παραμείνουν 2 εφορίες και των Δωδεκανήσων, όπου οι κάτοικοι 26 κατοικημένων νησιών θα εξυπηρετούνται από 2 ΔΟΥ. Η κυβέρνηση βέβαια πετάει το μπαλάκι στους δήμους, λέγοντάς τους πως αν θέλουν να παραμείνουν οι εφορίες στα νησιά τους, τότε να αναλάβουν οι ίδιοι το κόστος της συντήρησής τους. Κι έτσι να χρεοκοπήσουν μέχρι ενός. Κι όσοι ακόμη έχουν γλιτώσει…

Το φάντασμα και το μάθημα της Αργεντινής

Η καταδικαστική για την Αργεντινή απόφαση που έλαβε προ ημερών αμερικανικό εφετείο μετά από προσφυγή κερδοσκοπικού κεφαλαίου (Έλιοτ Κάπιταλ) το οποίο δεν είχε δεχθεί τους όρους της αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους που είχε επιβάλει το Μπουένος Άιρες το 2005 και το 2010, χρησιμοποιήθηκε ξανά ως φόβητρο απέναντι στο αίτημα μονομερούς διαγραφής του ελληνικού δημόσιου χρέους. «Ότι και να κάνετε το χρέος θα πληρωθεί», ήταν το μήνυμα.

Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε πως έχουν ένα δίκιο: Η Αργεντινή έκανε μισή δουλειά, καθώς ναι μεν δεν πλήρωσε, ταυτόχρονα όμως δεν φρόντισε να απονομιμοποιήσει τα επίμαχα ομόλογα μέσω λογιστικού ελέγχου τους που θα αποδείκνυε ότι δεν πρέπει να πληρωθούν, κι έτσι θα ακύρωνε εκ προοιμίου κάθε αίτημα πληρωμής τους από κερδοσκοπικά κεφάλαια που ειδικεύονται σε τέτοιες διεκδικήσεις, απασχολώντας στρατιές νομικών. Αυτά μάλιστα τα κεφάλαια που έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους κι ελληνικά ομόλογα και δεν δέχτηκαν το «κούρεμα» του PSI επέβαλαν τον Μάιο στην κυβέρνηση Παπαδήμου να τα εξοφλήσει στο ακέραιο…

Ο αυτόματος πιλότος και ο αθέατος πιλότος – Η Σύναξη θέτει τέσσερα ζητήματα για τις εκκλησιαστικές πτήσεις

Της Συντακτικής Επιτροπής της Σύναξης*

Α.

Στις 17 Μαρτίου 2009 η συντακτική επιτροπή της Σύναξης είχε αποστείλει στον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών την ακόλουθη επιστολή, η οποία και δημοσιεύτηκε στο τεύχος 110 (2009), σ. 100:

"Με ιδιαίτερη αγωνία – την αυτονόητη αγωνία μελών της Εκκλησίας – παρακολουθούμε τα τεκταινόμενα στον εκκλησιαστικό χώρο. Την 1η Μαρτίου 2005 […], εν μέσω μεγάλης ταραχής και οδύνης εξαιτίας των εκκλησιαστικών σκανδάλων, είχαμε δημοσιοποιήσει, ως συντακτική επιτροπή του περιοδικού Σύναξη, τις θέσεις και τις προσδοκίες μας [κείμενο "Οκτώ σημεία για την εκκλησιαστική κρίση με θλίψη και οργή", Σύναξη 93 (2005), σσ. 3-6]…

…Έκτοτε, σε διάφορες ευκαιρίες, ανανεώσαμε κατ' επανάληψη την εμμονή μας στις επισημάνσεις εκείνες. Υπό το ηθικό φορτίο των θέσεών μας, υπό το φορτίο της αγωνίας μας και υπό το βάρος της αίσθησης ότι τα σκάνδαλα του 2005 ούτε έχουν παρέλθει ούτε έχουν διαλευκανθεί, σάς υποβάλλουμε προσωπικώς και δημοσίως την θερμή παράκληση να ενεργήσετε, όσον αφορά την υπόθεση του  Μητροπολίτη πρ. Αττικής, ώστε να μην αποφευχθεί η εκδίκαση της υποθέσεως και να μη δεσπόσει στον εκκλησιαστικό χώρο για άλλη μια φορά η αδιαφάνεια, η οποία εμπράκτως ακυρώνει κάθε ουσιώδη εκκλησιαστικό λόγο". 

Ότι ουδεμία απάντηση λάβαμε, είναι το έλασσον. Το μείζον είναι ότι όσες φωνές (ιεραρχών, πρεσβυτέρων, λαϊκών) είχαν τότε υποστηρίξει ότι η Ιεραρχία όφειλε να κρίνει την υπόθεση, δεν εισακούσθηκαν. Εφαρμόστηκε ο αυτόματος πιλότος, δηλαδή την υπόθεση την έκρινε η πολιτεία (πενταμελές εφετείο που καταδίκασε τον πρ. Αττικής σε κάθειρξη), το δε Συνοδικό Δικαστήριο στη συνέχεια προέβη στην καθαίρεση του Μητροπολίτη, όπως επιτάσσει ο νόμος, δηλαδή λόγω της απόφασης του πολιτικού δικαστηρίου και μόνο, δίχως το ίδιο να ασχοληθεί με την ουσία της υπόθεσης. 

Πέρασαν τριάμισυ χρόνια φαινομενικής νηνεμίας. "Φαινομενικής", διότι δικαιούται κανείς να διερωτηθεί μήπως δεν υπάρχει αυτόματος πιλότος, αλλά αθέατος πιλότος! Μήπως, δηλαδή, οι μεθοδικά νεμόμενοι την εξουσία του γραφειοκρατικού εκκλησιαστικού οργανισμού απλώς περίμεναν υπομονετικά, ώστε, σε στιγμή που θα έκριναν ως κατάλληλη, να κάνουν αυτό στο οποίο αριστεύουν: να τακτοποιούν ανθρώπους, θέσεις, θρόνους… Οι ειδήσεις λένε ότι την Τετάρτη 10 Οκτωβρίου 2012 η Διαρκής Ιερά Σύνοδος αποφάσισε ομοφώνως, ύστερα και από θετική εισήγηση της Επιτροπής Νομοκανονικών, να παραπέμψει στην προσεχή Σύνοδο της Ιεραρχίας (τον ερχόμενο Φεβρουάριο;) την κατ' οικονομίαν αποκατάσταση στην αρχιεροσύνη του πρώην Μητροπολίτη Αττικής Παντελεήμονα. Οι πιο καχύποπτοι περί τον αθέατο πιλότο θα μπορούσαν να διερωτηθούν αν είναι τυχαίο ότι το θέμα ανέκυψε αφού πρώτα έκλεισε το θέμα της Μητροπόλεως Πρεβέζης (με την κοίμηση του μακαριστού ποιμένα της Μελετίου και τη συντριβή της υποψηφιότητας του συνεργάτη του π. Θεοδοσίου Μαρτζούχου). Ο Μελέτιος -υπενθυμίζουμε- είχε σθεναρά υποστηρίξει την ανάγκη διαλεύκανσης της υπόθεσης Αττικής, ο δε Παντελεήμων είχε ζητήσει εξαίρεσή του από το Συνοδικό Δικαστήριο, λόγω εχθρικής στάσης απέναντί του[1].

Μακάρι η Σύνοδος της Ιεραρχίας να μην επαληθεύσει τις υποψίες αυτές! Τυχόν απόπειρα αποκατάστασης του πρώην Μητροπολίτη έχει τεράστιο συμβολικό βάρος και θα εξανεμίσει τα ύστατα υπολείμματα κύρους που έχουν απομείνει στην Ιεραρχία. Γι' αυτό και υπάρχουν χριστιανοί οι οποίοι, κηδόμενοι της Μητέρας τους Εκκλησίας, δεν θα επιτρέψουν, από νομικής και θεολογικής πλευράς, αυτή την καταρράκωση.

Β.

Υποβάλλουμε αίτημα προς τους επισκόπους μας, να λάβουν υπ' όψη τη δυσαρμονία τέτοιας λογής αποφάσεων, τόσο με το αίσθημα του σώματος των πιστών, όσο και με την ίδια την εκκλησιολογία, η οποία στρεβλώνεται προκειμένου ένας γραφειοκρατικός οργανισμός να κάνει αυτό που κατ' εξοχήν κάνουν οι γραφειοκρατικοί οργανισμοί: να αναπαράγει τον εαυτό του! Στην παρούσα φάση η Ιεραρχία μας (πλην όσων διαφοροποιούνται εμπράκτως, κι όχι μόνο με καλλιεπή κείμενα) είναι, συν τοις άλλοις, μηχανισμός παραγωγής ανυπόστατων επισκόπων, ήτοι βοηθών επισκόπων, όλως αντικανονικώς και παραλόγως. Αν δεν κάνουμε λάθος (και θα είμαστε ευτυχείς αν μας καταδειχθεί ότι κάνουμε), ο Καταστατικός  Χάρτης της Εκκλησίας της Ελλάδος προέβλεπε (άρθρ. 27 του Ν. 570/1977) την κατάργηση των θέσεων βοηθών επισκόπων, ώστε να εξαλειφθεί ο αντιεκκλησιαστικός θεσμός. Ω, του θαύματος, όμως, το 1991 δημιουργήθηκαν, με νομοθετική ρύθμιση (άρθ. 13 του Ν. 1951/1991), δέκα νέες θέσεις βοηθών επισκόπων (τέσσερις για την Αρχιεπισκοπή και έξι για Μητροπόλεις), οι οποίες και… αξιοποιούνται έκτοτε. Μόνο η λογική της νομής της εξουσίας (και, βέβαια, παρά την προσχηματική επανάληψη της φράσης που έρχεται από τη δεκαετία του '60, ότι η Εκκλησία είναι διακονία κι όχι εξουσία κλπ κλπ) μπορεί να εξηγήσει, γιατί όταν ένας επίσκοπος δυσκολεύεται να ασκήσει τα καθήκοντά του δεν συνεπικουρείται από τους φυσικούς συνεργάτες και αδελφούς του, τους πρεσβυτέρους, ή , εν τέλει, δεν  αντικαθίσταται. Αναμένουμε, λοιπόν…

Γ.

Ενδεικτική και χαρακτηριστική της κυρίαρχης κατάστασης, η εκλογή επισκόπου Νικοπόλεως και Πρεβέζης. Τι σημαίνει, όταν 56 από τους 74 εκλέκτορες επισκόπους αγνοούν τη φωνή μιας τοπικής εκκλησίας (κληρικών, λαϊκών, αιρετών εκπροσώπων κλπ), που ζητούσε συγκεκριμένο πρόσωπο για επίσκοπό της; Έως πότε ακόμα η Ιεραρχία θα κωφεύει, σαν να είναι οι τοπικές εκκλησίες απρόσωποι διοικητικοί οργανισμοί, στων οποίων την κεφαλή τοποθετεί η "κεντρική διοίκηση" τον εκάστοτε εκλεκτό της, δίχως ευαισθησία και συστολή; Επιχειρήστε μια αναδρομή στις προτάσεις που είχαν υποβληθεί από διαφόρους (ιεράρχες, λαϊκούς κλπ) για αλλαγή του τρόπου εκλογής των ποιμένων! Πόσες έτυχαν σοβαρής σπουδής; Πολλές είχαν διατυπωθεί κατά την εποχή των μεγάλων σκανδάλων (περί το 2005), και η αδράνεια που ακολούθησε μάς φέρνει πλέον μπροστά στο ερώτημα, μήπως πολλοί μίλησαν τότε για να αρθρώσουν ευκαιριακά μια φωνή αντιπολίτευσης, κι όχι μια ουσιαστική πεποίθησή τους. Πλην της αδιάκοπης αρθρογραφίας της, η Σύναξη είχε πραγματοποιήσει ανοιχτή εκδήλωση για το θέμα και είχε αντίστοιχα εκδώσει τεύχος (αρ. 97 / 2006) με μελετήματα -όχι συνθηματολογία- επί του συγκεκριμένου, τα οποία και ανέδειξαν ιστορικά και θεολογικά τον ρόλο των πρεσβυτέρων και των λαϊκών. Πόσοι νιώθουν, άραγε, ότι σπουδαία ζητήματα εκκρεμούν; Αλλά στο προκείμενο υπάρχει κι άλλη μία παράμετρος. Είναι η λαφυραγώγηση του ανανεωτικού θεολογικού λόγου. Ο λόγος αυτός, ο οποίος ορίζεται ως ο διαφορετικός από τον φονταμενταλιστικό, χρησιμοποιείται ανηλεώς, προσχηματικά και υποκριτικά από πλήθος αμοραλιστών του εκκλησιαστικού οργανισμού, οι οποίοι δεν έχουν μεν τις εμμονές των φονταμενταλιστών, δεν έχουν όμως ούτε και τις δεσμεύσεις της πίστης, ούτε καν την εντιμότητα που διακρίνει πολλούς συντηρητικούς! Η καμαρίλα, ο πνευματικός τραμπουκισμός, η δεσποτοκρατία που παπαγαλίζει τη θεολογία της επισκοποκεντρικότητας, φορούν στο κεφάλι τους με τα ίδια τους τα χέρια το φωτοστέφανο του μη φονταμενταλιστή, και νομίζουν ότι μ' αυτό καθαρίζουν! Η αντιδιαστολή μας, λοιπόν, και μ' αυτόν τον πόλο, είναι πλέον πρώτιστο θεολογικό καθήκον, καθήκον να μην κλίνουμε γόνυ σε οιαδήποτε ταμπέλα, "προοδευτικού" ή "συντηρητικού" ή "εκσυγχρονιστή", "παιδιού των οργανώσεων" ή "τέκνου της δεκαετίας του '60", αλλά μόνο στη σύζευξη θεολογίας και πράξης.

Δ.

Η Σύναξη εκδίδεται ανά τρίμηνο. Δεν ξέρουμε τι θα έχει μεσολαβήσει μέχρι να κυκλοφορήσει αυτό το κείμενο, που γράφεται μεσούντος Νοεμβρίου, και δεν προτιθέμεθα να προκαταλάβουμε τίποτα ούτε να αδικήσουμε κάποιον. Τι σημαίνει, όμως, ότι προσώρας 9 ή 10, όλοι κι όλοι, ιεράρχες έχουν δηλώσει τη διαφοροποίησή τους από τη "Χρυσή Αυγή", άλλοι άμεσα και άλλοι έστω έμμεσα;[2] Τι σημαίνει το ότι δεν συζητά το θέμα η Ιεραρχία, η οποία μάλιστα έχει κληθεί από πιστούς (οι οποίοι, στο φινάλε διακινδυνεύουν περισσότερα απ' όσα ένας Μητροπολίτης) να αποκηρύξει ρητά, όχι γενικά κι αφηρημένα το ναζισμό, αλλά και κάθε μασκάρεμά του και κάθε "προστασία" που αυτός προσφέρεται να παρέχει στην εθνική, κατά τη γνώμη του, θρησκεία; Τι σημαίνει το ότι αφήνεται να θεωρείται υπόθεση προσωπικής επιλογής του κάθε ιεράρχη το αν θα αποδοκιμάσει ή αν θα γλυκοχαιρετίσει τους λεβέντες με τις μαύρες μπλούζες και με την ανθρωπολογία που αποτελεί τον αντίποδα του Ευαγγελίου;

Από τα βάθη της καρδιάς μας ευχόμαστε η Ιεραρχία να διαψεύσει με λόγο και με πράξη τα αυτόματα και τα αθέατα που στοιχειώνουν τη ζωή μας σε μια πολύ δύσκολη συγκυρία.

* CVNAΞΗ  Τριμηνιαία έκδοση σπουδής στην Ορθοδοξία – Θερμοπυλών  39,  152 35 Βριλήσσια (Αθήνα), Τηλ. 210.8049396   e-mail: synaxi@otenet.gr

[1]    Βλ. http://www.amen.gr/index.php?mod=news&op=article&aid=77 και http://www.amen.gr/index.php?mod=news&op=article&aid=10701).

[2]    Στην επίσημη ιστοσελίδα της "Χρυσής Αυγής" διαβάζουμε: "Είναι παρήγορο για τους Έλληνες Ορθοδόξους, ότι μόνο εννέα (9) από τους ογδόντα δύο (82) Μητροπολίτες (1 στους 9) ευρέθησαν (από ποιους άραγε;) για να επιτεθούν στην Χρυσή Αυγή". Βλ. http://www.xryshaygh.com/index.php/enimerosi/view/nea-epithesh-tou-naupaktou-ierotheou-sthn-chrush-augh-apo-thn-atheistikh-au

Όλοι περιμένουν να έρθει κυβέρνηση της Αριστεράς, του ΣΥΡΙΖΑ

Συ­νέ­ντευ­ξη του Ηλία Νικολακόπουλου [στον Μά­κη Μπα­λα­ού­ρα -«Εποχή»]

Η κυ­βερ­νη­τι­κή κρί­ση που ε­ξε­λίσ­σε­ται ε­νό­ψει της ψή­φι­σης στη βου­λή του νέ­ου σκλη­ρού πα­κέ­του μέ­τρων, α­φή­νει α­νοι­χτά ό­λα τα εν­δε­χό­με­να στην πο­λι­τι­κή σκη­νή και στην κοι­νω­νία. 

Ποιες διερ­γα­σίες συ­ντε­λού­νται και ποιες δια­γρά­φο­νται; Ποιες εί­ναι οι προο­πτι­κές της Αρι­στε­ράς σ' αυ­τό το πε­ρι­βάλ­λο­ν; Η κυ­βέρ­νη­ση με­τρά­ει μό­λις 130 μέ­ρες και βλέ­που­με ό­τι βρί­σκε­ται σε ε­σω­τερι­κή κρί­ση. Ταυ­τό­χρο­να η πο­λι­τι­κή της δεν γί­νε­ται α­πο­δε­κτή α­πό τη με­γά­λη πλειο­ψη­φία της κοι­νω­νίας. Πώς ε­ξη­γεί­ται αυ­τό;

Η κυ­βέρ­νη­ση έ­σερ­νε ε­πί μή­νες τη λή­ψη δη­μο­σιο­νο­μι­κών μέ­τρων, ε­νώ κου­βε­ντιά­ζο­νταν σε τη­λε­ο­πτι­κά πα­ρά­θυ­ρα που τρο­μο­κρα­τού­σαν τον κό­σμο. Από την … άλ­λη, προ­φα­νώς κά­τω α­πό πιέ­σεις, παίρ­νει ό­χι μό­νο τα δη­μο­σιο­νο­μι­κά μέ­τρα τα ο­ποία εί­ναι βέ­βαιο ό­τι θα προ­κα­λέ­σουν τε­ρά­στια ύ­φε­ση, αλ­λά βά­ζει μέ­σα στο ί­διο πα­κέ­το ερ­γα­σια­κά και ο­τι­δή­πο­τε άλ­λο προ­κύ­ψει. Θεω­ρώ ό­τι το ε­πι­κοι­νω­νια­κό παι­χνί­δι το έ­χουν ή­δη χά­σει. Από την άλ­λη με­ριά, στους υ­πό­λοι­πους το­μείς, δεν βλέ­πω να έ­χει υ­πάρ­ξει το ό­ποιο κυ­βερ­νη­τι­κό έρ­γο. Ού­τε οι υ­πουρ­γοί του ΠΑ­ΣΟΚ και της ΔΗ­ΜΑΡ φαί­νε­ται να έ­χουν πε­τύ­χει ση­μα­ντι­κά πράγ­μα­τα. Πι­θα­νό­τα­τα έ­χουν α­ντι­στα­θεί λί­γο στις α­πο­λύ­σεις δη­μο­σίων υ­παλ­λή­λων και έ­χουν προ­τεί­νει κά­τι ε­ναλ­λα­κτι­κό, αλ­λά ό­λα αυ­τά εί­ναι μι­κρής εμ­βέ­λειας. Εί­ναι μια κυ­βέρ­νη­ση η ο­ποία δυ­σκο­λεύε­ται να πα­ρου­σιά­σει το ο­ποιο­δή­πο­τε έρ­γο. Αντ' αυ­τού, εμ­φα­νί­ζο­νται διά­φο­ρες πρα­κτι­κές που θυ­μί­ζουν την πιο πα­ρα­δο­σια­κή δε­ξιά, με πρό­σφα­τα τα πα­ρα­δείγ­μα­τα της στά­σης της έ­να­ντι των δη­μο­σιο­γρά­φων αλ­λά και μια σει­ρά άλ­λες ε­νέρ­γειες α­ντεκ­δί­κη­σης. Ακό­μα και το σχή­μα που εί­χε αρ­χι­κώς συμ­φω­νη­θεί στις το­πο­θε­τή­σεις στε­λε­χών, δη­λα­δή 5 η ΝΔ, 3 το ΠΑ­ΣΟ­Κ, 2 η ΔΗ­ΜΑ­Ρ, πραγ­μα­τι­κά θυ­μί­ζει το πιο πα­λαιάς κο­πής πε­λα­τεια­κό κρά­τος.

Πα­ρό­λα αυ­τά, φαί­νε­ται ό­τι α­πό τους τρεις ε­ταί­ρους η ΝΔ κρα­τά­ει περισ­σό­τε­ρο.

Εί­ναι κα­τά τη γνώ­μη μου μάλ­λον α­να­με­νό­με­νο να κρα­τά­ει α­κό­μη, του­λά­χι­στον μέ­χρι να αι­σθαν­θεί ο κό­σμος τα πραγ­μα­τι­κά α­πο­τε­λέ­σμα­τα των μέ­τρων. Όταν θα τα νοιώ­σει ο κό­σμος στην τσέ­πη του α­πό τις γιορ­τές και με­τά, δεν ξέ­ρω τι θα γί­νει. Μην ξε­χνάς ό­τι το πρώ­το μνη­μό­νιο τον Μάιο του 2010 το ΠΑ­ΣΟΚ άρ­χι­σε να το πλη­ρώ­νει α­πό την ά­νοι­ξη του 2011. Μέ­χρι τό­τε και δη­μο­σκο­πι­κά κρα­τού­σε και στις αυ­το­διοι­κη­τι­κές ε­κλο­γές ε­πι­κρά­τη­σε. Η κα­τη­φό­ρα, ε­ξαι­ρε­τι­κά α­πό­το­μη, αρ­χί­ζει 10 μή­νες με­τά το πρώ­το μνη­μό­νιο. Βέ­βαια, τώ­ρα δεν θα πε­ρι­μέ­νου­με 10 μή­νες, διό­τι ή­δη η χώ­ρα και ο κό­σμος βρί­σκε­ται σε α­πό­γνω­ση. Αλλά, πά­ντως, πρώ­τα θα ε­φαρ­μο­στούν τα μέ­τρα και με­τά θα δού­με τις πραγ­μα­τι­κές ε­πι­πτώ­σεις.

Το ΠΑ­ΣΟ­Κ, ό­μως ή­δη κα­ταρ­ρέει…

Οι άλ­λοι δύο ε­ταί­ροι της κυ­βέρ­νη­σης δεν πλη­ρώ­νουν τό­σο τα μέ­τρα, τα ο­ποία έ­τσι και αλ­λιώς ό­λοι τα πε­ρι­μέ­νουν. Το ΠΑ­ΣΟΚ πλη­ρώ­νει την ε­σω­τε­ρι­κή του κρί­ση. Εί­ναι έ­να κόμ­μα το ο­ποίο εί­χε μά­θει στην ήτ­τα του να συ­γκε­ντρώ­νει σχε­δόν το 40% της ψή­φου, 38% εί­ναι το μί­νι­μουμ. Πέ­φτο­ντας ξαφ­νι­κά στο 12%, ση­μαί­νει ό­τι δεν υ­πάρ­χει. Και μά­λι­στα έ­να γε­ρα­σμέ­νο 12%, το ο­ποίο α­πλώς πα­ρα­δο­σια­κά ψή­φι­σε μέ­χρι και τον Ιού­νιο ΠΑ­ΣΟΚ. Ση­μαί­νει ό­τι κομ­μα­τι­κός ορ­γα­νι­σμός δεν υ­πάρ­χει. Υπάρ­χει κά­ποιο στε­λε­χι­κό δυ­να­μι­κό, το ο­ποίο ό­μως αλ­λη­λοϋπο­νο­μεύε­ται. Εκεί­νο που μου έ­χει κά­νει ε­ντύ­πω­ση, κά­τι που δεν φαί­νε­ται, εί­ναι ό­τι υ­πάρ­χουν ο­ρι­ζό­ντιες δια­συν­δέ­σεις σε κά­ποιους συν­δι­κα­λι­στι­κούς ή άλ­λους χώ­ρους. Αλλά αυ­τό δεν εί­ναι το κομ­μα­τι­κό ΠΑ­ΣΟΚ. Εί­ναι οι χώ­ροι που δη­μιουρ­γή­θη­καν, οι σχέ­σεις που οι­κο­δο­μή­θη­καν, οι ο­ρι­ζό­ντιες δια­συν­δέ­σεις που στή­θη­καν, οι ο­ποίες αυ­τή τη στιγ­μή βρί­σκο­νται πε­ρί­που ορ­φα­νές. Δεν έ­χουν πο­λι­τι­κή εκ­προ­σώ­πη­ση, αλ­λά με­τα­ξύ τους έ­χουν αλ­λη­λεγ­γύη.

Λό­γω πε­λα­τεια­κών δε­σμών…

Ναι αλ­λά αυ­τό δεν μπο­ρεί να το κρα­τή­σει το ΠΑ­ΣΟΚ. Ού­τε ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ μπο­ρεί να το ε­γκολ­πω­θεί ό­λο, διό­τι πρώ­τον υ­πάρ­χει και υ­γιές κομ­μά­τι, υ­πάρ­χει και κα­θό­λου υ­γιές κομ­μά­τι. Άρα ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, και α­πέ­να­ντι σε αυ­τόν τον κό­σμο των μι­κρο­με­σαίων στε­λε­χών σε κοι­νω­νι­κούς χώ­ρους, εί­ναι υ­πο­χρεω­μέ­νος να έ­χει μια πο­λύ αμ­φί­θυ­μη α­ντι­με­τώ­πι­ση. Αλλά, για να γυ­ρί­σω στο ΠΑ­ΣΟ­Κ, ως κόμ­μα σχε­δόν έ­χει κλεί­σει τον κύ­κλο του.

Υπάρ­χει και ο Λο­βέρ­δος, ο ο­ποίος λέει να συ­γκρο­τή­σου­με τον σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κό χώ­ρο και ο Χρυ­σο­χοϊδης που λέει πά­με να φτιά­ξου­με τη με­γά­λη πα­τριω­τι­κή ευ­ρω­παϊκή πα­ρά­τα­ξη.

Στο ΠΑ­ΣΟ­Κ, ε­πει­δή εί­ναι σε τε­ρά­στια κρί­ση, υ­πάρ­χουν τρεις ε­πι­λο­γές. Η μια που προω­θεί ο Βε­νι­ζέ­λος, μάλ­λον α­νε­πι­τυ­χώς, εί­ναι να α­να­συ­γκρο­τη­θεί το ΠΑ­ΣΟ­Κ, δια­τη­ρού­με­νο στο 12%, και με­τά βλέ­που­με. Η δεύ­τε­ρη που ε­ξέ­φρα­σε κά­ποια στιγ­μή ο Λο­βέρ­δος, ή­ταν έ­να και­νούρ­γιο κόμ­μα, αλ­λά δεν περ­πα­τά­ει, δεν έ­χει χώ­ρο ύ­παρ­ξης. Η τρί­τη ε­πι­λο­γή εί­ναι η με­γά­λη πα­τριω­τι­κή ευ­ρω­παϊκή πα­ρά­τα­ξη με τη ΝΔ, ό­πως έ­κα­νε ο Πα­πά­γος το 1951-52. Έχω την αί­σθη­ση ό­τι ο­δη­γού­νται σε η­γε­τι­κή σύ­γκρου­ση με­τα­ξύ Βε­νι­ζέ­λου και Λο­βέρ­δου. Ακρι­βώς ε­πει­δή ο Χρυ­σο­χοϊδης δεν φαί­νε­ται να έ­χει ελ­πί­δα σε μια τέ­τοια σύ­γκρου­ση η­γε­τών, α­ντι­προ­τεί­νει την με­γά­λη πα­τριω­τι­κή ευ­ρω­παϊκή πα­ρά­τα­ξη.

Η ΔΗ­ΜΑΡ σε πο­λι­τι­κή δί­νη

Η «υ­πεύ­θυ­νη α­ρι­στε­ρά», η ΔΗ­ΜΑ­Ρ, βρί­σκε­ται στο ε­πί­κε­ντρο της κρί­σης.

Άλλη εί­ναι η ΔΗ­ΜΑΡ του Μαΐου του 2012, άλ­λη του Ιου­νίου και άλ­λη η ση­με­ρι­νή. Εννοώ σε ε­πί­πε­δο ψη­φο­φό­ρου. Του Μαΐου ή­ταν σα­φώς έ­να κόμ­μα προ­ερ­χό­με­νο α­πό τον ευ­ρύ­τε­ρο χώ­ρο της Αρι­στε­ράς. Τον Ιού­νιο έ­χα­σε πε­ρί­που μιά­μι­ση πο­σο­στιαία μο­νά­δα α­πό α­ρι­στε­ρά, που πή­γε στον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, και κέρ­δι­σε πε­ρί­που 1,5% α­πό τα δε­ξιά, που ε­ξε­τί­μη­σε τη στά­ση του Κου­βέ­λη. Το κέ­ντρο βά­ρους του ε­κλο­γι­κού σώ­μα­τος εί­χε πά­ει λί­γο δε­ξιό­τε­ρα και με αυ­τή την έν­νοια η συμ­με­το­χή στη συ­γκυ­βέρ­νη­ση δεν ερ­χό­ταν σε α­ντί­θε­ση με το ε­κλο­γι­κό του σώ­μα. Σή­με­ρα, έ­να κομ­μά­τι α­πό τους ψη­φο­φό­ρους του Ιου­νίου, πιο α­ρι­στε­ρό­στρο­φο, την έ­χουν ε­γκα­τα­λεί­ψει. Όμως δη­μο­σκο­πι­κά ε­πι­βιώ­νει πε­ρί­που στο ί­διο ε­πί­πε­δο συλ­λέ­γο­ντας ναυα­γούς του ΠΑ­ΣΟΚ. Εάν το κυ­βερ­νη­τι­κό εγ­χεί­ρη­μα πε­τύ­χαι­νε, τό­τε η ΔΗ­ΜΑΡ ό­ντως θα ή­ταν αυ­τή η ο­ποία θα μπο­ρού­σε να καρ­πω­θεί τον κε­ντρο­α­ρι­στε­ρό χώ­ρο της συ­γκυ­βέρ­νη­σης με πο­λύ κα­λύ­τε­ρες προο­πτι­κές α­πό το ΠΑ­ΣΟΚ. Δεν εί­μαι βέ­βαιος ού­τε ό­τι θα πε­τύ­χει το κυ­βερ­νη­τι­κό εγ­χεί­ρη­μα ού­τε ό­τι θα πε­τύ­χει η ΔΗ­ΜΑΡ να εκ­φρά­σει αυ­τό το χώ­ρο. Ού­τε το ΠΑ­ΣΟΚ μπο­ρεί, ό­πως εί­ναι αυ­τή τη στιγ­μή, να α­να­κάμ­ψει. Η κρί­ση θα εκ­φρα­στεί στον πιο α­δύ­να­μο κρί­κο και αυ­τή τη στιγ­μή ε­νώ ή­ταν το ΠΑ­ΣΟΚ ο πιο α­δύ­να­μος κρί­κος, φαί­νε­ται ό­τι και η ΔΗ­ΜΑΡ μπαί­νει σε αυ­τή τη δί­νη.

Αυ­τά που εί­πες στην αρ­χή για κυ­βέρ­νη­ση πα­λαιάς δε­ξιάς δεν έ­χουν α­ντί­κτυ­πο στους φι­λε­λεύ­θε­ρους της ΔΗ­ΜΑ­Ρ;

Προ­φα­νώς. Η δυ­σα­νε­ξία που δεί­χνει η ΔΗ­ΜΑΡ στην κυ­βερ­νη­τι­κή της συμ­με­το­χή την τε­λευ­ταία ε­βδο­μά­δα, έ­χει να κά­νει α­κρι­βώς ό­χι μό­νο με τη συ­γκε­κρι­μέ­νη ρύθ­μι­ση, αλ­λά με το ό­τι αι­σθά­νε­ται ε­γκλω­βι­σμέ­νη σε μια δε­ξιά κυ­βέρ­νη­ση. Δεν ή­ταν μα­θη­μέ­νοι, ε­κτός ε­λα­χί­στων πε­ρι­πτώ­σεων, σε ό­λο αυ­τό το ε­ξου­σια­στι­κό α­λι­σβε­ρί­σι.

Η Χρυ­σή Αυ­γή διεκ­δι­κεί ρό­λο στη δε­ξιά

Η Χρυ­σή Αυ­γή φαί­νε­ται ό­τι ε­κτι­νάσ­σε­ται…

Έχει α­νο­δι­κή τά­ση. Το ε­πί­πε­δο του 10% δεί­χνει να το έ­χει αγ­γί­ξει ή να το έ­χει ξε­πε­ρά­σει. Δεν έ­χει βέ­βαια στα­θε­ρο­ποιη­μέ­νο α­κρο­α­τή­ριο. Τα κέρ­δη δεν εί­ναι α­κό­μη πα­γιω­μέ­να. Προέρ­χο­νται κα­τά το με­γα­λύ­τε­ρο μέ­ρος α­πό το χώ­ρο της ΝΔ. Η ΧΑ πλέ­ον έ­χει α­πό ό,τι φαί­νε­ται, τη στρα­τη­γι­κή να α­πο­κτή­σει και σα­φές ι­δε­ο­λο­γι­κό σή­μα ε­ντός του ευ­ρύ­τε­ρου χώ­ρου της δε­ξιάς. Δεν εί­ναι το α­πλώς α­ντι­συ­στη­μι­κό κόμ­μα να­ζι­στι­κής χροιάς. Εντάσ­σε­ται στο χώ­ρο της δε­ξιάς, της πιο πα­ρα­δο­σια­κής, δεν εί­ναι μό­νο στό­χος οι με­τα­νά­στες, εί­ναι και οι α­ρι­στε­ροί. Σα­φώς, το σύν­θη­μα "τι­μή στους χί­τες και τους ταγ­μα­τα­σφα­λί­τες" που φω­νά­ζα­νε στον Με­λι­γα­λά, δεί­χνει ό­τι το­πο­θε­τεί­ται στον α­ντί­πο­δα του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ και του ΚΚΕ, αλ­λά κυ­ρίως του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ. Εάν, ε­πο­μέ­νως, η κυ­βέρ­νη­ση αρ­χί­ζει να φυλ­λο­ρο­εί, αυ­τό θα τρο­φο­δο­τεί την ΧΑ. Η ΧΑ φαί­νε­ται ε­πι­πλέ­ον ό­τι έ­χει υιο­θε­τή­σει έ­ναν α­κτι­βι­σμό που εί­ναι στα ό­ρια της νο­μι­μό­τη­τας. Παί­ζει ε­ντυ­πω­σια­κά με την ο­ρια­κή πρό­κλη­ση. Και κερ­δί­ζει στον κό­σμο στον ο­ποίο α­πευ­θύ­νε­ται. Ένα φαι­νό­με­νο εκ­φα­σι­σμού δεν α­ντι­με­τω­πί­ζε­ται διοι­κη­τι­κά. Πο­λι­τι­κά, ε­πί­σης, εί­ναι δύ­σκο­λο να α­ντι­με­τω­πι­στεί, για­τί ο κό­σμος στον ο­ποίο α­πευ­θύ­νε­ται η ΧΑ δεν α­κούει ε­σέ­να, δεν πρό­κει­ται να α­κού­σει κα­νέ­ναν α­ρι­στε­ρό ή φι­λε­λεύ­θε­ρο. Αυ­τή εί­ναι η με­γά­λη δυ­σκο­λία.

Όμως, η ΧΑ ό­τι έ­χει ει­σχω­ρή­σει στα κοι­νω­νι­κά στρώ­μα­τα εμπράκτως. Φτιά­χνει, π.χ., κοι­νω­νι­κό πα­ντο­πω­λείο, γρα­φεία ευρέσεως ερ­γα­σίας…

Σε αυ­τή τη φά­ση, τώ­ρα που έ­χει ι­σχυ­ρο­ποιη­θεί, διεκ­δι­κεί ση­μα­ντι­κό ρό­λο στην ευ­ρύ­τε­ρη οι­κο­γέ­νεια της δε­ξιάς. Η κοι­νο­βου­λευ­τι­κή δε­ξιά, η ΝΔ α­πό το 1974 και με­τά, ό­πως εί­χε συμ­βεί και με την κοι­νο­βου­λευ­τι­κή δε­ξιά την πε­ρίο­δο α­πό το 1950 έως το 1967 που εί­χε εν­σω­μα­τώ­σει ό­λο το βα­θύ χυ­λό της α­κρο­δε­ξιάς, αυ­τό εί­χε μέ­σα της τα α­κρο­δε­ξιά ι­δε­ο­λο­γή­μα­τα και α­πλώς δεν έ­βγαι­νε στον πο­λι­τι­κό λό­γο της. Τώ­ρα η ΧΑ προ­σπα­θεί να α­πο­σπά­σει έ­να κομ­μά­τι του κό­σμου, να α­πε­νο­χο­ποιή­σει αυ­τόν τον φα­σί­ζο­ντα πο­λι­τι­κό λό­γο και να μπο­ρεί ο άλ­λος, που τα έ­λε­γε αυ­τά στο κα­φε­νείο αλ­λά δεν τα έ­λε­γε πιο έ­ξω και ψή­φι­ζε κα­νο­νι­κά ΝΔ, να ψη­φί­σει ΧΑ, για­τί τα ί­δια λέει. Συμ­φω­νώ για την α­νά­γκη πα­ρου­σίας και α­ντι­πα­ρά­θε­σης στο κοι­νω­νι­κό ε­πί­πε­δο, στο πο­λι­τι­κό τη βρί­σκω πιο δύ­σκο­λο.

Ο τα­ξι­κός και η­λι­κια­κός δι­χα­σμός της κοι­νω­νίας

Ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ στις δη­μο­σκο­πή­σεις ξε­περ­νά­ει τη ΝΔ, ε­νώ στην πα­ρά­στα­ση νί­κης έ­χει εμ­φα­νή κυ­ριαρ­χία. Οι κοι­νω­νι­κές συμ­μα­χίες του ποιες εί­ναι;

Με ό­ποιον και να κου­βε­ντιά­σεις, εί­τε ο­πα­δό εί­τε και α­ντί­πα­λο του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, ό­λοι πε­ρι­μέ­νουν ό­τι έρ­χε­ται η ώ­ρα του. Η πα­ρά­στα­ση νί­κης δεί­χνει μια ε­μπε­δω­μέ­νη ει­κό­να στην κοι­νω­νία, η ο­ποία βα­σί­ζε­ται, κα­τά τη γνώ­μη μου, και στις πο­λύ κα­λές εμ­φα­νί­σεις Τσί­πρα. Λέει ό­τι ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ εί­ναι η δύ­να­μη του μέλ­λο­ντος. Η δυ­να­μι­κή του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ ό­πως εκ­φρά­στη­κε το Μάιο και α­κό­μα ε­ντο­νό­τε­ρα τον Ιού­νιο, ή­ταν έ­νας τα­ξι­κός και έ­νας η­λι­κια­κός δι­χα­σμός της κοι­νω­νίας. Οι ε­κλο­γές του Ιου­νίου ή­ταν οι πιο τα­ξι­κά πο­λω­μέ­νες ε­κλο­γές α­πό τη με­τα­πο­λί­τευ­ση και για πρώ­τη φο­ρά, τό­σο τον Μάιο ό­σο και τον Ιού­νιο, εί­χα­με έ­ναν η­λι­κια­κό δι­χα­σμό πρω­το­φα­νή για τα ελ­λη­νι­κά δε­δο­μέ­να. Εί­ναι σαν να εί­χα­με δύο Ελλά­δες, μια ά­νω των 50 και μια κά­τω των 50, οι ο­ποίες δεν ε­πι­κοι­νω­νού­σαν με­τα­ξύ τους. Αυ­τό το φαι­νό­με­νο νο­μί­ζω ό­τι ε­ξα­κο­λου­θεί να ι­σχύει. Πρό­κει­ται για έ­ναν ελ­πι­δο­φό­ρο για το ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ δι­χα­σμό, αλ­λά και ε­ξαι­ρε­τι­κά ε­πι­κίν­δυ­νο για την κοι­νω­νία. Στις ε­πό­με­νες ε­κλο­γές θα έ­χου­με α­κό­μη με­γα­λύ­τε­ρη με­γέ­θυν­ση. Αν α­κού­σει κα­νείς πώς μι­λά­νε οι πλού­σιοι, ας πού­με, για τον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, ό­τι αν γί­νει κυ­βέρ­νη­ση ε­μείς θα φύ­γου­με α­πό την Ελλά­δα κλπ θα κα­τα­λά­βει. Αυ­τό το πά­θος δεν το έ­χω ξα­να­δεί πριν ού­τε για τον Α. Πα­παν­δρέ­ου το 1981 που εί­χε φτια­χτεί μια μυ­θο­λο­γία. Τέ­τοιο χά­σμα δεν έ­χω ξα­να­δεί.

Από πού αν­τλεί δυ­νά­μεις ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ και πώς μπο­ρεί να αν­τλή­σει περισ­σό­τε­ρες;

Με αυ­τό το σχή­μα και αν­τλεί δυ­νά­μεις α­πό ό­σους πλήτ­το­νται α­πό την οι­κο­νο­μι­κή πο­λι­τι­κή. Όσοι δεν πά­νε στη ΧΑ στρέ­φο­νται προς τον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ. Και προ­φα­νώς δεν υ­πάρ­χει σύ­γκρι­ση ποιος εί­ναι ελ­κυ­στι­κό­τε­ρος. Η ΧΑ εί­ναι ελ­κυ­στι­κή μό­νο για τα συ­γκε­κρι­μέ­να στρώ­μα­τα που εί­πα­με προ­η­γου­μέ­νως. Αυ­τό που πε­ρι­μέ­νει κα­νείς α­πό τον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ εί­ναι μια πε­ρισ­σό­τε­ρο ε­νιαία εμ­φά­νι­ση, χω­ρίς τις κα­κο­φω­νίες τις ο­ποίες α­κό­μα έ­χει. Εί­ναι ση­μα­ντι­κό για τον κό­σμο. Άλλο πράγ­μα εί­ναι έ­να δη­μο­κρα­τι­κά ορ­γα­νω­μέ­νο κόμ­μα που έ­χει τις τά­σεις του αλ­λά έ­χει ε­νιαία γραμ­μή, και άλ­λο πράγ­μα εί­ναι να βγαί­νει ο κα­θέ­νας και να λέει άλ­λα πράγ­μα­τα α­πό αυ­τά που εί­πε ο προ­η­γού­με­νος. Ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ πέ­τυ­χε τη με­γά­λη νί­κη τον Μάιο, διό­τι πή­ρε την α­πό­φα­ση να μι­λή­σει για κυ­βέρ­νη­ση της α­ρι­στε­ράς και ε­πι­βρα­βεύ­τη­κε με 27%. Δεν θα έ­λε­γα ό­τι τον Ιού­νιο εί­χε κυ­βερ­νη­τι­κό πρό­γραμ­μα, αλ­λά για πρώ­τη φο­ρά εί­χε αρ­χί­σει να δια­τυ­πώ­νει κυ­βερ­νη­τι­κό πρό­γραμ­μα. Αυ­τό φαί­νε­ται να προ­χω­ρά­ει και να γί­νε­ται πιο σα­φές, πιο συ­γκε­κρι­μέ­νο. Εί­ναι ό­μως το α­πα­ραί­τη­το στοι­χείο για να πεί­σεις αυ­τόν που σή­με­ρα δεν εί­ναι α­κό­μη ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, ό­τι μπο­ρεί να σε ε­μπι­στευ­τεί. Και πα­ρά την πρόο­δο που έ­χει γί­νει, δεν μπο­ρώ να πω ό­τι αυ­τό υ­πάρ­χει.

Η α­ντί­δρα­ση του συ­στή­μα­τος

Τι γί­νε­ται με το σύ­στη­μα; Πώς θα α­ντι­με­τω­πί­σει την εν­δε­χό­με­νη κυ­βέρ­νη­ση του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ; Φο­βι­κά, αυ­ταρ­χι­κά; Θα προ­σπα­θή­σει να τον εν­σω­μα­τώ­σει;

Για να τον εν­σω­μα­τώ­σει εί­ναι α­κό­μα πο­λύ νω­ρίς. Και δεν νο­μί­ζω ό­τι θα το προ­σπα­θή­σει. Πι­θα­νόν να προ­σπα­θή­σει λί­γο να α­πα­λύ­νει την α­ντι­πα­ρά­θε­ση. Μια εκ­δο­χή α­ντί­δρα­σης εί­ναι η με­γά­λη ευ­ρω­παϊκή πα­τριω­τι­κή πα­ρά­τα­ξη, την ο­ποία ευαγ­γε­λί­ζε­ται ο Χρυ­σο­χοί­δης, εν­δε­χο­μέ­νως και ο Σα­μα­ράς. Με την ελ­πί­δα ό­τι φο­βί­ζο­ντας θα κερ­δί­σεις. Αυ­τή η εκ­δο­χή έ­χει δύο μειο­νε­κτή­μα­τα. Το έ­να εί­ναι ό­τι δεν εί­ναι σί­γου­ρο πως εί­ναι νι­κη­φό­ρα συμ­μα­χία. Μπο­ρεί και να χά­σει. Κι αν χά­σει έ­τσι, κα­ταρ­ρέει. Και το ό­τι μπο­ρεί να χά­σει, έ­χει να κά­νει και με την αυ­το­νό­μη­ση της λαι­κής δε­ξιάς και την ά­νο­δο της ΧΑ. Εάν τους εί­χε και αυ­τούς εν­σω­μα­τώ­σει, θα εί­χε πο­λύ με­γα­λύ­τε­ρες πι­θα­νό­τη­τες. Επει­δή ό­μως αυ­τοί εύ­χο­νται την κα­τάρ­ρευ­ση της ΝΔ ή αυ­τής της «φι­λο­ευ­ρω­παϊκής» πα­ρά­τα­ξης για να την υ­πο­κα­τα­στή­σουν και να γί­νουν το με­γά­λο κόμ­μα, προ­φα­νώς δεν θα τους κά­νουν το χα­τή­ρι.

Ένα δεύ­τε­ρο μειο­νέ­κτη­μα εί­ναι ό­τι έ­χουν μπλο­κα­ρι­στεί α­πό τον ε­κλο­γι­κό νό­μο. Εκεί­νη η η­λί­θια διά­τα­ξη που α­πα­γο­ρεύει να δο­θεί το πριμ στους συ­να­σπι­σμούς κομ­μά­των, αυ­τή τη στιγ­μή λει­τουρ­γεί ε­να­ντίον μιας πο­λι­τι­κής σύ­μπρα­ξης ΝΔ και ΠΑ­ΣΟ­Κ, στην ο­ποία θα μπο­ρού­σε να μπει α­κό­μη και η ΔΗ­ΜΑΡ μέ­σα, αν ή­ταν έ­να μέ­τω­πο ό­που ο κα­θέ­νας εί­ναι αυ­τό­νο­μος και α­νε­ξάρ­τη­τος. Για να αλ­λά­ξει αυ­τή η ρύθ­μι­ση, θέ­λει 200 βου­λευ­τές. Δεν νο­μί­ζω ό­τι θα κά­τσει κα­νείς να τους κά­νει τη χά­ρη. Το να ε­νω­θούν σε έ­να κόμ­μα α­πο­κλείει τη ΔΗ­ΜΑ­Ρ, ά­ρα πε­ριο­ρι­ζό­μα­στε στη ΝΔ και στο ΠΑ­ΣΟΚ. Έχει πρό­βλη­μα η ε­νο­ποίη­ση, ό­σο υ­πο­βαθ­μι­σμέ­να και να εί­ναι τα brand name ΠΑ­ΣΟΚ και ΝΔ. Έτσι και αλ­λιώς υ­πάρ­χει θέ­μα ε­κλο­γι­κού νό­μου. Με το κα­τα­κερ­μα­τι­σμέ­νο κομ­μα­τι­κό σύ­στη­μα που υ­πάρ­χει, το μό­νο ε­κλο­γι­κό σύ­στη­μα που θα μπο­ρού­σε να α­πο­φορ­τί­σει την κα­τά­στα­ση, εί­ναι μια α­να­λο­γι­κή.

Η Ευ­ρώ­πη πώς θα α­ντι­δρά­σει;

Η Ευ­ρω­πη έ­χει α­πο­δεί­ξει μέ­χρι στιγ­μής ό­τι εί­ναι α­νί­κα­νη να α­ντι­με­τω­πί­σει τις κρί­σεις με ο­ρα­μα­τι­κό τρό­πο. Μό­νο δια­χεί­ρι­ση μέ­ρα με τη μέ­ρα κά­νει. Και αυ­τό το ο­ρα­μα­τι­κά μη­δέν ση­μαί­νει διά­χυ­ση του ευ­ρω­σκε­πτι­κι­σμού στην Ευ­ρώ­πη συ­νο­λι­κά. Με αυ­τή την έν­νοια θεω­ρώ ό­τι εί­ναι υ­πο­χρεω­μέ­νη η η­γε­σία της Ευ­ρώ­πης να κά­νει κά­τι του­λά­χι­στον μέ­χρι το τέ­λος του 2013.Πι­στεύω ό­τι έ­χουν πά­ρει την α­πό­φα­ση ό­τι θα κρα­τή­σουν την Ελλά­δα ε­ντός του ευ­ρώ, ά­ρα ε­φαρ­μό­ζουν τις ι­δε­ο­λη­ψίες τους μέ­χρι ε­κεί που τους παίρ­νει. Το βα­σι­κό πρό­βλη­μα δεν εί­ναι η Ελλά­δα πλέ­ον. Το βα­σι­κό πρό­βλη­μα εί­ναι η Ευ­ρώ­πη. Η Ελλά­δα εί­ναι το μο­ντέ­λο του τι πε­ρι­μέ­νει τους υ­πό­λοι­πους σε μια Ευ­ρώ­πη ό­πως την ο­ρα­μα­τί­ζο­νται. Σί­γου­ρα ό­μως και σε αυ­τό το μο­ντέ­λο κά­ποιες εκ­πτώ­σεις θα κά­νουν. Νο­μί­ζω ό­τι το ο­ρό­ση­μο θα εί­ναι οι γερ­μα­νι­κές ε­κλο­γές.

Κυβέρνηση της αριστεράς και ΣΥΡΙΖΑ

Θα πρέπει να επιμείνει στη γραμμή του ο ΣΥΡΙΖΑ για κυβέρνηση της Αριστεράς;

Δεν μπορείς να φτιάξεις τίποτε άλλο παρά μια κυβέρνηση της Αριστεράς. Το θέμα είναι ότι για αυτή τη κυβέρνηση της αριστεράς δεν αρκεί ΚΚΕ και ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Άρα, θα πρέπει σε αυτή την κυβέρνηση της Αριστεράς να υπάρχει χώρος και για τη σοσιαλδημοκρατία.

Με πολιτική ηγεμονία της Αριστεράς.

Εκλογικά η ηγεμονία βρίσκεται. Ακόμα και αν αθροίζαμε ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ, πήραν 18,5%. Από εκεί και πέρα, αφού έχεις την αριθμητική ηγεμονία, έχεις και την πολιτική. Είναι δεδομένο ότι μια κυβέρνηση της αριστεράς θα είναι υπό την ηγεμονία του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν γίνεται αλλιώς.

Υπάρχουν φωνές που λένε, να ανοιχτούμε να βάλουμε νερό στο κρασί μας, μη φοβηθεί ο κόσμος…

Αισθάνομαι ότι υπάρχουν δύο αντιρρήσεις. Η μια να μη νοθεύσουμε το κρασί μας, να είμαστε πρώτα κινηματικοί αριστεροί και μετά κυβερνητικοί. Η άλλη, αφού θα έχουμε κυβέρνηση της Αριστεράς, ας νοθεύσουμε αρκετά το κρασί για να μπορέσουν να συμπράξουν και άλλες δυνάμεις. Θεωρώ εξαιρετικά πρόωρη αυτή τη κουβέντα. Πριν φτάσουμε στο σημείο που να μπορεί να υλοποιηθεί μια κυβέρνηση της αριστεράς, το να θέλουμε να κατοχυρώσουμε την αριστερή ορθοδοξία είναι μια μάχη οπισθοφυλακής. Η βιασύνη να είμαστε όσο πιο κυβερνητικοί γίνεται σε μια φάση που δεν υπάρχουν άλλοι σύμμαχοι, είναι και αυτό άνευ σημασίας. Όταν θα υπάρξει ενδεχόμενο αριστερής κυβέρνησης, τότε προφανώς θα δεις τι συμμαχίες θα κάνεις. Αν υποθέσουμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ερχόταν πρώτος τον Ιούνιο, δεν θα έπρεπε να συμμαχήσει με κάποιους για να κάνει κυβέρνηση; Άρα δεν θα έπρεπε να νερώσει το κρασί του τότε; Θα έπρεπε. Θα ήταν υποχρεωμένος. Κατά τη γνώμη μου τον Ιούνιο δεν ήταν ώριμος. Ο κόσμος ήταν ώριμος. Ο κόσμος το ήθελε αυτό το πράγμα και για αυτό και ανέβασε τον ΣΥΡΙΖΑ τόσο ψηλά. Οι συσχετισμοί δύναμης τον Ιούνιο δεν ήταν αυτοί που θα επέτρεπαν μια λειτουργική κυβέρνηση της αριστεράς. Ας περιμένουμε.

Οι πολίτες τώρα δεν βγαίνουν, τουλάχιστον στο βαθμό που απαιτείται, στους δρόμους…

Βγαίνω στους δρόμους επειδή κάτι περιμένω. Εγώ περιμένω να βγούνε στους δρόμους, όταν τα μέτρα θα υλοποιούνται. Τότε περιμένω την κοινωνική δυναμική. Προς το παρόν, νομίζω ότι όλοι είναι σε αναμονή. Το ίδιο έγινε και στην προηγούμενη φάση. Ένας χρόνος πέρασε πολιτικά από τα μέτρα Παπανδρέου και μετά άρχισε ο κόσμος να κινείται.

* Ο Η. Νι­κο­λα­κό­που­λος εί­ναι πο­λι­τι­κός ε­πι­στή­μο­νας, κα­θη­γη­τής στο Πα­νε­πι­στή­μιο της Αθή­νας.

ΠΗΓΗ: Δευτέρα, 05 Νοεμβρίου 2012, http://www.epohi.gr/portal/politiki/12874  Το είδα: 09/11/2012,   http://www.left.gr/article.php?id=12658

Οι κακοί σαμαρίτες…

Του παπα Ηλία Υφαντή

Κάποιος δοκησίσοφος νομικός θέλησε να παγιδεύσει το Χριστό. Και τον ανάγκασε να πει την παραβολή του «Καλού Σαμαρείτη», που αποτελεί την ευστοχότερη ανατομία της πανανθρώπινης κοινωνίας:

«Κάποιος άνθρωπος, είπε ο Χριστός, κατέβαινε από τα Ιεροσόλυμα στην Ιεριχώ και έπεσε σε ενέδρα ληστών Οι οποίοι αφού τον χτύπησαν και τον λήστεψαν, τον εγκατέλειψαν μισoπεθαμένο. Πέρασε, από κει ένας ιερέας. Κι, ενώ τον είδε, τον εγκατέλειψε αβοήθητο. Το ίδιο κι ένας λευίτης. Όμως κάποιος Σαμαρείτης, που περνούσε από κει, τον σπλαχνίστηκε και τον περιέθαλψε….».

Τι μας λέει η παραβολή αυτή, στην κοινωνική της διάσταση; Από το ένα μέρος μας μιλάει για το λαό κι από το άλλο για τους ληστές. Και δεν έχει καμιά σημασία, αν οι ληστές αυτοί εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του κοινού ποινικού κώδικα, ή πρόκειται για νόμιμους κακούργους: Βασιλιάδες, δηλαδή, πρωθυπουργούς, βουλευτές και πάσης φύσεως εκπροσώπους της άρχουσας αναρχίας, που καταδυναστεύουν και καταληστεύουν τους λαούς.

Κι ανάμεσα στους θύτες και τα θύματα, ανάμεσα στους ληστές και το λαό, είναι οι εκπρόσωποι της θρησκείας και του νόμου: Οι ιερείς και οι λευίτες, σύμφωνα με την παραβολή. Που ενσαρκώνουν – υποτίθεται – την αγάπη και τη δικαιοσύνη. Και έχουν ως έργο τους να προστατεύουν το λαό απ' τους ληστές.

Κι όμως, όταν έρχεται η ώρα του καθήκοντος, λιποτακτούν. Και πολύ συχνά, όχι μόνο δεν συμπαραστέκονται στους κατατρεγμένους, αλλά και συμπράττουν και διαπλέκονται κιόλας με τους διώκτες τους.

Και φτάνουν στο άθλιο κατάντημα ακόμη και να παρασημοφορούν τους διώκτες του λαού. Ευλογώντας την τυραννία και τη ληστεία. Και διδάσκοντας στους λαούς την τυφλή υποταγή, στο έγκλημα και την κακουργία. Των «εντιμότατων», πάντα, και «εξοχότατων» λήσταρχων και απατεώνων…. Αν δεν γίνονται και οι ίδιοι, τύραννοι και εκμεταλλευτές χειρότεροι κι απ' τους διώκτες και υπονομευτές του κοινωνικού συνόλου… Και γιατί λιποτακτούν οι άνθρωποι της θρησκείας και του νόμου; Γιατί δεν έχουν, λέει η παραβολή, σπλάχνα.

Αν θυμάμαι καλά, όταν ταριχεύουν τα πτώματα, τους αφαιρούν τα σπλάχνα.Κατά παρόμοιο τρόπο, και οι λυκάνθρωποι της εξουσίας αφαιρούν τα σπλάχνα των ανθρώπων της θρησκείας και του νόμου. Δίνοντάς τους, ως αντιπαροχές, ηγεμονικές αποδοχές και σκανδαλώδη προνόμια.

Γι' αυτό και συμπεριφέρονται, συχνά, σαν ταριχευμένα πτώματα. Γι' αυτό οι θρησκείες τους είναι νεκρές και τα νομικά τους κατασκευάσματα αποπνέουν πτωμαΐνη. Γι' αυτό οι θρησκείες τους κάνουν «σταυροφορίες» και «ιερούς» πολέμους και «ιεραποστολικές» εκκαθαρίσεις.

Και τα νομικά τους καθεστώτα σταυρώνουν αθώους και χτίζουν Βαστίλλες και εφευρίσκουν γκέτο βασανιστηρίων, όπως το Γκουαντανάμο! Για όσους διαθέτουν ελεύθερη συνείδηση, τους οποίους φροντίζουν να βαφτίζουν «τρομοκράτες». Για να πνίγουν, έτσι, κάθε φωνή και εστία αντίστασης στην αυθαιρεσία τους… Με αποτέλεσμα η σφαγή των προβάτων να γίνεται ανεμπόδιστα και ανεξέλεγκτα. Και με τέτοιο, μάλιστα, τρόπο, ώστε να θεωρείται και έργο… θεάρεστο! Όπου όμως οι εκπρόσωποι της θρησκείας και του νόμου λιποτακτούν, οι άνθρωποι, που έχουν σπλάχνα, τολμούν. 

Ο Σαμαρείτης, που είδε και σπλαχνίστηκε το μισοπεθαμένο άνθρωπο, δεν περιορίστηκε να προσφέρει μόνο τις «πρώτες βοήθειες». Τον μετέφερε στο πανδοχείο, που, όπως φαίνεται, πρόσφερε, την εποχή εκείνη, και νοσοκομειακές υπηρεσίες. Και ανέλαβε τα έξοδά του, μέχρι την τελειωτική θεραπεία… Και θα το έκανε αυτό, έστω κι αν είχε εναντίον του – όπως συχνά συμβαίνει – και τους ανθρώπους της θρησκείας και του νόμου. Ακόμη-ακόμη και αυτά τα θύματα της ληστείας…

Όπως ακριβώς και στην περίπτωση του Χριστού. Όπου ο πολύπλευρα ευεργετημένος απ' το Χριστό λαός ήταν, που φώναζε το «άρον-άρον, σταύρωσον αυτόν»!  Που σημαίνει ότι, όσο η ασπλαχνία δεν έχει όρια, τόσο και περισσότερο η ευσπλαχνία είναι απεριόριστη και ανεξάντλητη. Και δεν σταματάει ποτέ και πουθενά. Και φτάνει ακόμη και μέχρι το…Σταυρό!…

Δεν επέλεξε, τυχαία, ο Χριστός το Σαμαρείτη. Τον επέλεξε, γιατί ο Σαμαρείτης για τους ανθρώπους της θρησκείας και του νόμου εθεωρείτο απόβλητος, παράνομος, σχισματικός, αιρετικός… Το παράδειγμα του Σαμαρείτη ήταν η γροθιά του Χριστού στη βιτρίνα του κατεστημένου.

Θέλησε να συντρίψει τους τύπους, τις ετικέτες και τις πάσης φύσεως ταμπέλες των «παναγιότατων» και «μακαριότατων» και «εξοχότατων», γραμματέων και φαρισαίων, της κάθε εποχής. Πίσω απ' τις οποίες κρύβεται και ελλοχεύει η νωθρότητα, η αδιαφορία, η λιποταξία, η συμπαιγνία, η προδοσία και το έγκλημα.

Κι από το άλλο μέρος θέλησε να αναδείξει τη μοναδική μεγαλειότητα και σεβασμιότητα και εξοχότητα, που εκπροσωπεί το Θεό της αγάπης και της δικαιοσύνης. 

Και που είναι ο άνθρωπος, που έχει σπλάχνα και υπηρετεί το συνάνθρωπό του: Τον άρρωστο, τον πεινασμένο. Και τον καθένα, που καταδυναστεύεται και καταληστεύεται. Γιατί μόνο αυτός, ο συμπαραστάτης, σύμφωνα με την παραβολή, είναι ο «πλησίον». Και κανένας άλλος!…

 Όλοι οι άλλοι είναι συνεργάτες και συνεταίροι της ληστοσυμμορίας. Κι ας έχουν βαρύγδουπους τίτλους… Κι ας φορούνε επιβλητικές τηβέννους και χρυσοποίκιλτα άμφια!…. Και πολύ περισσότερο, αν φιγουράρουν, ως «σωτήρες».

Όπως οι 153 κακοί Σαμαρείτες, που υπερψήφισαν, στη Βουλή, το ληστρικό και δολοφονικό πολυνομοσχέδιο. Και χειροκρότησαν, ενθουσιωδώς, το «θρίαμβο» του ξεπουλήματος της πατρίδας και της δολοφονίας του λαού της.

Κι ακόμη πιο πέρα οι αμετανόητοι ψηφοφόροι τους. Που, όχι μόνο δεν είναι «πλησίον» στους συνανθρώπους τους. Αλλά τους χωρίζουν άβυσσοι μίσους και κακουργίας.

Κι ακόμη μεγαλύτεροι άβυσσοι απ' το Θεό και τη δικαιοσύνη του.

παπα-Ηλίας,  Νοεμβρίου 10, 2012,  http://papailiasyfantis.wordpress.com/2012/11/10/…82/  

Πρωτοβουλία Χριστιανών κατά του Εθνοφυλετισμού, Νεοφασισμού, Νεοναζισμού

Ως χριστιανοί, μέσα στις ιδιαίτερα κρίσιμες ώρες που περνά η πατρίδα μας, μέσα στα ποικίλα δύσκολα ζητούμενα της συλλογικής μας ύπαρξης, δεν μένουμε διόλου αδιάφοροι από την επικίνδυνη άνοδο του εθνοφυλετισμού, του νεοναζισμού και του νεοφασισμού. Ο χριστιανισμός είναι η θρησκεία της αγάπης και της αδελφοσύνης μεταξύ των ανθρώπων. Η χριστιανική ταυτότητα θα έπρεπε να εξηγεί επαρκώς τις θεμελιώδεις προτεραιότητες της καθημερινότητας, του κοινού βίου και της πολιτείας μας.

Η διαδικτυακή ομάδα Πρωτοβουλία Χριστιανών κατά του Εθνοφυλετισμού, Νεοφασισμού, Νεοναζισμού (http://www.facebook.com/groups/christianantirafana/) ξεκίνησε μετά την πρωτοβουλία του κινήματος της Χριστιανικής Δημοκρατίας, το οποίο απέστειλε επίσημο Αίτημα προς την Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας της Ελλάδος Πνευματικής Καταδίκης του Εθνοφυλετισμού, του Νεοναζισμού και του Νεοφασισμού (11 Σεπτεμβρίου 2012).

Μέσα στις γενικότερες συνθήκες κρίσης που ζει η κοινωνία μας, δεν μπορούμε να παραμείνουμε αδιάφοροι ή αδρανείς, όταν κάποιοι συστηματικά προωθούν αντιδημοκρατικές ιδέες, ανελεύθερα και αυταρχικά πρότυπα, ενώ παράλληλα επιχειρούν να διαστρεβλώνουν τη χριστιανική πίστη μας και την ορθόδοξη παράδοσή μας, παρουσιάζοντάς τες ως μια εθνοκεντρική ιδεολογία. Η συστηματική καλλιέργεια και προώθηση του φανατισμού και της μισαλλοδοξίας, η εξαπάτηση με υποσχέσεις ευτυχίας σε βάρος του άλλου, η στρέβλωση και χειραγώγηση ενός αγνού πατριωτικού αισθήματος, συνιστούν σαφή παραπλάνηση, πολιτική και ιδεολογική εκμετάλλευση του ορθόδοξου πλήρωματος και κυρίως απλών, καλόπιστων ανθρώπων. Επίσης, απόψεις που δόλια και προγραμματικά τείνουν να εξισώνουν τη φασιστική ακροδεξιά με οποιαδήποτε άλλη πολιτική κατεύθυνση, στη βάση του ακτιβισμού ή οτιδήποτε άλλο, τις θεωρούμε επικίνδυνες.

Είμαστε αποφασισμένοι να αντισταθούμε σθεναρά στη χυδαία πολιτική εκμετάλλευση της πίστης μας. Η εμπειρία αυτή και στο παρελθόν έχει αφήσει βαθιές πληγές στο σώμα της Εκκλησίας.

Η Χρυσή Αυγή είναι οργάνωση νεοναζιστική και, ως εκ τούτου, με θεωρητικό υπόβαθρο όχι μόνο βαθύτατα αντιχριστιανικό, αλλά στον αντίποδα της χριστιανικής διδασκαλίας. Το εκρηκτικό μείγμα εθνοφυλετικού, νεοναζιστικού και νεοφασιστικού ιδεολογήματος που προβάλλει συνιστά αιρετική διδασκαλία. Επιπλέον, η ΧΑ είναι εγκληματική οργάνωση με βιτρίνα πολιτικού κόμματος. Κατά συνέπεια, στελέχη της ΧΑ δεν έχουν καμία θέση σε γραφεία Μητροπόλεων και εκκλησιαστικούς φορείς, ούτε μπορούν να εκπροσωπούν την Εκκλησία ή να εμφανίζονται ως προστάτες και αρωγοί της.

Καλούμε τα μέλη της Εκκλησίας, του σώματος του Χριστού, να περιφρουρήσουμε ανόθευτο το ευαγγελικό μήνυμα. Στην κατεύθυνση αυτή, δεν θα ολιγωρήσουμε μπροστά σε τίποτα.

Όσο μιλάμε, άνθρωποι γύρω μας πετσοκόβονται. Σ' αυτή την κατάσταση δεν θα μείνουμε άλλο απαθείς, ούτε πρόκειται ποτέ να τη συνηθίσουμε. Τα αβγά του φιδιού θα μείνουν στις τρύπες τους και δεν θα απλωθούν στην κοινωνία μας.

Πρωτοβουλία Χριστιανών κατά του Εθνοφυλετισμού, Νεοφασισμού, Νεοναζισμού

ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΝΤΡΟΠΗΣ:

Δεν κρίνονται τα νέα μέτρα λιτότητας ή ο εργασιακός μεσαίωνας που προγραμματίζεται, με την κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων, αλλά η νομιμοποίηση της κυβέρνησης να τα επιβάλλει – καθώς επίσης η έγκριση ή μη της πολιτικής υποτέλειας που ακολουθεί

Του Βασίλη Βιλιάρδου*

"Δεν θα κοπούν ξανά μισθοί και συντάξεις", ανακοίνωσε μεγαλόπρεπα ο πρωθυπουργός, χωρίς προφανώς να απευθύνεται στους ανέργους, οι οποίοι πλησιάζουν επικίνδυνα το 1,5 εκ. Καμία αναφορά βέβαια στη λεηλασία της δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας, στην ατιμωρησία, στα σκάνδαλα διαφθοράς, στο «διαφορετικό μίγμα πολιτικής» που κάποτε επικαλούταν, στο κλείσιμο των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, στην ύφεση, στην κατάρρευση των αξιών κοκ.   

Ακούγοντας αυτή τη φράση κανείς, δεν μπορεί παρά να αναρωτηθεί τι ακριβώς εννοεί, αφού οι μισθοί έχουν πλησιάσει ήδη τα κινεζικά επίπεδα, όπως και τα αντίστοιχα της Βουλγαρίας – χώρες στις οποίες όμως το κόστος ζωής είναι πολύ πιο χαμηλό, από το δικό μας. Είναι λοιπόν λογικό να φοβούνται οι Έλληνες μία ακόμη μείωση τους;  

Είναι αλήθεια δυνατόν να μην το καταλαβαίνει ο πρωθυπουργός και, ακόμη χειρότερα, να το θεωρεί καθησυχαστικό; Είναι δυνατόν να έχει χάσει σε τέτοιο βαθμό την επαφή του με την πραγματικότητα, παρά το ότι εκλέχθηκε πριν από τέσσερις μόλις μήνες;

Δεν βλέπει ότι, αυτοί που διαμαρτύρονται πλέον για τους χαμηλούς μισθούς, δεν είναι μόνο οι εργαζόμενοι, αλλά και οι εργοδότες, καταλαβαίνοντας ότι δεν θα μπορούν να συντηρήσουν τις επιχειρήσεις τους, λόγω κατάρρευσης της ζήτησης; ενώ αντιμετωπίζουν ήδη την αδιαφορία των υπαλλήλων τους, με αποτέλεσμα την μείωση της παραγωγικότητας τους, την αύξηση των κλοπών, την κακοδιαχείριση κοκ;

Πιθανολογούμε πως όλα αυτά τα καταλαβαίνει ο πρωθυπουργός – οπότε ελπίζουμε ότι θα έχει κάτι άλλο στο μυαλό του, όταν έρχεται σε τόσο μεγάλη αντίθεση με τα γεγονότα, επιμένοντας να υπογραφεί ένα τερατώδες νομοσχέδιο 500 σελίδων (το οποίο ελάχιστοι βουλευτές θα διαβάσουν ή/και θα κατανοήσουν).  

Βέβαια, δεν έχει τηρήσει ούτε μία από τις προεκλογικές δεσμεύσεις του, αναγκάζοντας μας να αναρωτηθούμε μήπως είχε προσχεδιάσει την υπεξαίρεση της ψήφου μας, όπως αυτοί που μας οδήγησαν στο ΔΝΤ – ενώ φαίνεται να έχει εναποθέσει όλες του τις ελπίδες στη Γερμανία, παρά το ότι το κράτος αυτό μας εξευτελίζει διαρκώς, μας συμπεριφέρεται άθλια και μας χρησιμοποιεί, ως την ιδανική υποψήφια χώρα, για τον παραδειγματισμό και την υποταγή όλων των άλλων, στα σχέδια του. 

Σε κάθε περίπτωση, δεν είναι τόσο εύκολο να θεωρήσουμε ότι πράγματι καταλαβαίνει τα προβλήματα της πατρίδας του και φροντίζει για το καλό της, όταν επιμένει στην υπογραφή του τρίτου κατά σειρά μνημονίου – παρά το ότι ήταν εντελώς αντίθετος με το πρώτο, ενώ υπέγραψε το δεύτερο για να (συγ)κυβερνήσει.   

Συνεχίζοντας, ίσως οφείλουμε να υπενθυμίσουμε στον πρωθυπουργό, τα λόγια ενός Σουηδού (Hansen) στο κοινοβούλιο της χώρας του – λόγια με τα οποία έθεσε τις βάσεις της μελλοντικής του πολιτικής:

"Θεμέλιο του σπιτιού είναι η συντροφικότητα και η αλληλεγγύη. Ένα καλό σπίτι δεν ξέρει τι θα πει προνόμιο, ούτε τι θα πει εγκατάλειψη – δεν έχει ούτε ευνοημένους, ούτε αποπαίδια. Σ' αυτό το σπίτι κανένας δεν περιφρονεί το συνάνθρωπο του, κανείς δεν προωθεί το συμφέρον του εις βάρος των άλλων – οι ισχυροί δεν καταπιέζουν τους αδύναμους, ούτε τους απογυμνώνουν από τα υπάρχοντά τους.

Σε ένα καλό σπίτι υπερισχύουν η ισότητα, η περίσκεψη, η συνεργασία και η αλληλοβοήθεια. Αν εφαρμόσουμε τις ίδιες αξίες στο πιο μεγάλο σπίτι μας, στο σπίτι του λαού και του Πολίτη, θα γκρεμίσουμε όλα τα κοινωνικά και οικονομικά φράγματα που σήμερα μας χωρίζουν σε προνομιούχους και αποκλεισμένους, σε κυβερνώντες και κυβερνωμένους, σε πλούσιους και φτωχούς, σε ιδιοκτήτες και ακτήμονες, σε άρπαγες και θύματα.

Η σουηδική κοινωνία δεν είναι ακόμη ένα καλό σπίτι για τους Πολίτες της…..Για να γίνει κάτι τέτοιο, οι ταξικές διαφορές θα πρέπει να εξοστρακιστούν, η κοινωνική μέριμνα να διευρυνθεί και βαθμιαία να επικρατήσει η οικονομική ισότητα.

Οι εργαζόμενοι θα πρέπει να συμμετάσχουν στην οικονομική διαχείριση, ενώ στην κοινωνική και οικονομική ζωή πρέπει να εισχωρήσουν και να εφαρμοσθούν οι κανόνες της δημοκρατίας – αυτοί που διδάχθηκαν από τους αρχαίους Έλληνες".

Συμπέρασμα

Ένα τέτοιο «σπίτι» θα ήθελαν λοιπόν οι Έλληνες για να μεγαλουργήσουν και όχι απλά να επιβιώσουν της καταστροφής – σε καμία περίπτωση ένα φοβισμένο και περικυκλωμένο από αστυνομικούς «σπίτι της δημοκρατίας», όπως το Κοινοβούλιο.  

Ένα τέτοιο σπίτι θα επιθυμούσαν οι Ευρωπαίοι για να συμφωνήσουν να ενωθούν δημοσιονομικά και πολιτικά τα κράτη τους – χωρίς το φόβο της Γερμανίας και της επεκτατικής πολιτικής της, με την οποία σχεδιάζεται η υποδούλωση τους.

Εάν λοιπόν ο πρωθυπουργός δεν έχει την πρόθεση να λειτουργήσει προς αυτήν την κατεύθυνση, εάν η μοναδική φροντίδα του δεν είναι το μέλλον της πατρίδας του, σε συνθήκες εθνικής ανεξαρτησίας, ελευθερίας και δημοκρατίας, αλλά η δόση της ντροπής, η κορτιζόνη δηλαδή που θα μας συγκρατήσει για λίγο στη ζωή, επιδεινώνοντας τις συνθήκες του θανάτου μας, είναι καλύτερα να αποσυρθεί – παρά το ότι δεν φαίνεται δυστυχώς να υπάρχει (ακόμη) καμία αξιόπιστη εναλλακτική λύση στο σημερινό πολιτικό στερέωμα.       

Τρίτη, 6 Νοεμβρίου 2012

Η αυτοαναίρεση του μεταμοντερνισμού*

Του Γιάννη Στρούμπα

Καλλιτεχνικά ρεύματα, των οποίων μονάχα τα ονόματα αποδεικνύονται οικεία σ' όσους προσεγγίζουν τις τέχνες υπό το πρίσμα μιας πρωτογενούς, ερασιτεχνικής πρόσληψης, παραμένουν συνήθως ως προς τα χαρακτηριστικά τους γρίφοι μυστηριώδεις για το ανειδίκευτο φιλότεχνο κοινό. Η αμηχανία που συνοδεύει το συγκεκριμένο κοινό απέναντι….

* α΄ δημοσίευση: εφημ. «Αντιφωνητής», αρ. φύλλου 354, 1/11/2012.

…σε ρεύματα με πολυσύνθετο αυτοπροσδιορισμό κι εξίσου απαιτητική σκιαγράφηση των χαρακτηριστικών τους στα εγχειρίδια καλλιτεχνικής θεωρίας, η οποία θα μπορούσε κάλλιστα να του προσάψει την κατηγορία της επιπόλαιης προσέγγισης, απαλύνεται μπροστά στη διαπίστωση πως η αδυναμία να καταστεί κατανοητός ο χαρακτήρας συγκεκριμένων ρευμάτων κάποτε δεν είναι προϊόν αποκλειστικά της επιφανειακής προσέγγισης των φιλότεχνων, παρά και των αντιφάσεων που εντοπίζονται στα θεωρητικά εποικοδομήματα κάποιων καλλιτεχνικών ρευμάτων, οι οποίες ερμηνεύουν τη σύγχυση.

Ο μεταμοντερνισμός είναι καλλιτεχνικό ρεύμα που ταλανίζεται ακριβώς από τις εσωτερικές του αντιφάσεις. Ένα ξεκλείδωμά του αναλαμβάνει ο νεοελληνιστής καθηγητής και ποιητής Νάσος Βαγενάς στο βιβλίο του «Μεταμοντερνισμός και λογοτεχνία». Το βιβλίο, κυκλοφορώντας σε δεύτερη επαυξημένη έκδοση δέκα χρόνια μετά από την πρώτη του έκδοση (2002), περιλαμβάνει, πλάι στα τρία του αρχικά δοκίμια («Ταυτότητα και ποιητικός λόγος», «Μοντερνισμός και λογοτεχνική κριτική», «Η κρίση του ελεύθερου στίχου»), δύο ακόμη («Λογοτεχνία και οργανική μορφή» και «Λογοτεχνία και ηθική»), που επεκτείνουν τα προηγούμενα, έχοντας γραφτεί κατόπιν της πρώτης έκδοσης.

Η κυρίαρχη άποψη των τελευταίων σαράντα ετών ότι μπορεί να υπάρξει λογοτεχνία χωρίς οργανική μορφή είναι προϊόν του μεταμοντερνισμού, και μάλιστα φυσική συνέχεια της αντίληψής του για το άπειρο ερμηνευτικό άνοιγμα του λογοτεχνικού κειμένου, δηλαδή για την αποδοχή κάθε ερμηνείας επ' αυτού – μιας πανσημίας – ως νόμιμης. Η μεταμοντέρνα απόρριψη όμως της οργανικής μορφής στα λογοτεχνικά έργα και ο εκθειασμός της αποσπασματικότητας αποδεικνύονται πυροτεχνήματα, εφόσον η αποσπασματικότητα αδυνατεί από μόνη της να προσδώσει σ' ένα έργο καλλιτεχνική υπόσταση. Η αίσθηση μιας υπέρτατης ισορροπίας κι αρμονίας, μιας ψυχικής κάθαρσης, προκύπτει ακριβώς από την οργανική μορφή του λογοτεχνικού έργου, η οποία αποτυπώνει γλωσσικά την ανθρώπινη τραγικότητα συσχετίζοντας τα σημαίνοντα με τα σημαινόμενα, δηλαδή τη μορφή με το περιεχόμενο, και συμβάλλοντας στην κατανόηση της ανθρώπινης ύπαρξης και στη συμφιλίωση με την τραγικότητά της.

Οι μεταμοντέρνοι, περιφερόμενοι από τη μορφή του λογοτεχνήματος στο πρόσωπο του συγγραφέα, φτάνουν μέσω του διάσημου δοκιμίου του Ρολάν Μπαρτ «Ο θάνατος του συγγραφέα» στην άποψη πως ο συγγραφέας είναι κατασκεύασμα της σύγχρονης εποχής. Παραμένει μάλιστα αμέτοχος στη σύνθεση του λογοτεχνήματος, αφού δημιουργός αυτού είναι η γραφή, η ίδια η Γλώσσα: η Γλώσσα παίρνει στην τύχη το χέρι του ανθρώπου που θα διεκπεραιώσει τη συγγραφή, δηλαδή του γραφέα πλέον, κι όχι του συγγραφέα. Όμως ο λογοτέχνης δεν είναι πρόσωπο ανύπαρκτο. Είναι δημιουργός, γιατί ό,τι ποιεί δεν υπήρχε νωρίτερα. Ούτε υπάρχει πριν από το λογοτέχνημα λογοτεχνική γλώσσα, από την οποία θα μπορούσε να αντλήσει κανείς. Ιδίως η ποιητική γλώσσα είναι ακριβώς η ανάγκη του ανθρώπου να εξαγνιστεί από το προπατορικό αμάρτημα της γλώσσας, δηλαδή από τη διάσπαση της λέξης σε σημαίνον και σημαινόμενο. Ο βαθμός ανάκτησης, μάλιστα, της χαμένης ενότητας του σημείου ορίζει και τον βαθμό επιτυχίας της ποιητικής έκφρασης.

Οι μεταμοντέρνες παραδοξότητες προσκρούουν όχι μόνο στο γεγονός πως όσο μεγάλο κι αν είναι το μέρος της γλώσσας που ο ποιητής δεν μπορεί να ελέγξει, άρα που ευνοεί την υποστήριξη του άπειρου ερμηνευτικού ανοίγματος, το μέρος της γλώσσας που ελέγχεται από τον ποιητή είναι εκείνο που ανατάσσει το μη ελέγξιμο μέρος και το νοηματοδοτεί· προσκρούουν κυρίως στο γεγονός της μειωμένης ιστορικής αίσθησης των πραγμάτων και των αντιφάσεων στις οποίες υποπίπτουν όσοι ενστερνίζονται τις μεταμοντέρνες θέσεις. Αν ο Μπαρτ εμφανίζεται βέβαιος πως συγγραφείς παλιότερα δεν υπήρχαν, οι θεωρητικοί της αρχαιότητας, όπως ο Λογγίνος κι ο Αριστοτέλης, διαβεβαιώνουν για το αντίθετο. Συγγραφείς όπως ο Σοφοκλής κι ο Ευριπίδης ή ο Οράτιος κι ο Κάτουλλος προφανώς και δεν συνιστούν κατασκευάσματα της σύγχρονης εποχής ή απλούς αφηγηματικούς διαμεσολαβητές. Ούτε οι σύγχρονοι λογοτέχνες διατυπώνουν παρόμοια αμφισβήτηση ή δέχονται την εγκυρότητά της. Ενώ όμως οι θιασώτες της μεταμοντέρνας θεωρίας αρνούνται την ύπαρξη του συγγραφέα και τη δυνατότητα να εκφράζονται συγκεκριμένα νοήματα, θεωρούν τους εισηγητές του μεταμοντερνισμού μεγάλους συγγραφείς! Με ύφος ιδιαιτέρως εκφραστικό, κάθε άλλο παρά απρόσωπο, οι μεταμοντέρνοι κριτικοί φτάνουν στο σημείο να θεωρούν τον εαυτό τους λογοτέχνη, αντιφάσκοντας με την ίδια τους τη θεωρία. Ο μεταμοντερνιστής Ζακ Ντεριντά, υπέρμαχος της πανσημίας, οδηγήθηκε στην αντίφαση να απειλεί με μήνυση πανεπιστημιακό εκδοτικό οίκο, επειδή η μετάφραση κειμένου του δεν απέδιδε πιστά το νόημά του!

            Οι μεταμοντέρνοι κριτικοί, λοιπόν, συναισθανόμενοι τις αντιφάσεις της θεωρίας τους, επιχειρούν να μετριάσουν τα ανοίγματά τους με όρους μιας «περιορισμένης» πανσημίας, η οποία ωστόσο ακυρώνει τελικά το μεταμοντέρνο θεωρητικό εποικοδόμημα. Οι θέσεις του Μπαρτ θα πρέπει να μη νοηθούν κυριολεκτικά, αν δεν θα ήθελαν να κονιορτοποιηθούν μπροστά στον έλεγχο της κοινής λογικής. Αν όμως νοηθούν μεταφορικά, στο πλαίσιο της «περιορισμένης πανσημίας», τότε η πανσημία παύει να υφίσταται, εφόσον περιορίζεται, οπότε προκύπτει πως ο Μπαρτ θα πρέπει να υποστηρίζει μόνο την πολυσημία των λογοτεχνικών κειμένων. Τότε ασφαλώς πρόκειται για θέσεις πεπαλαιωμένες, που δεν επιτρέπουν καμία διάκριση του μεταμοντερνισμού από τον μοντερνισμό, και οδηγούν τον πρώτο στην αυτοαναίρεσή του. Γιατί η πολυσημία των έργων, ότι δηλαδή οι ερμηνείες ενός λογοτεχνικού έργου μπορεί να είναι πολλαπλές, μα όχι απεριόριστες, είναι μοντερνισμός, όχι μεταμοντερνισμός. Γι' αυτό ακόμη κι ο ίδιος ο Ντεριντά φαίνεται σταδιακά να παραδέχεται (2001) ότι η μεταμοντέρνα θεωρία δεν είναι πλέον καθεστώς.

Κι ενώ οι μεταμοντέρνες παραδοξότητες έχουν σήμερα χάσει έδαφος, ο Βαγενάς διαπιστώνει πως μόνο οι Έλληνες μεταμοντέρνοι κριτικοί νομίζουν ότι βρίσκονται ακόμη στη δεκαετία του 1970. Οι μεταμοντερνιστικές απηχήσεις οδηγούν σε περίεργες τοποθετήσεις ακόμη και στο θέμα της λογοτεχνικής ηθικής, σε σημείο να υποστηρίζεται η απόρριψη του διαχωρισμού καλού-κακού, επειδή το έγκλημα είναι ανθρώπινο και χωρίς αυτό η ανθρωπότητα δεν ολοκληρώνει την ανθρώπινη υπόστασή της. Όσα όμως απάνθρωπα στοιχεία κι αν περιέχει ένα λογοτεχνικό έργο, δεν παύει το ίδιο να λειτουργεί σαν φίλτρο που αποστάζει και αμβλύνει τα στοιχεία της απανθρωπίας. Σ' αυτό συντελεί και η ηθική ευθύνη του συγγραφέα του. Η μεταμοντέρνα αποποίηση της συγγραφικής ευθύνης σχετίζεται άμεσα με τη μεταμοντέρνα απόρριψη της ευθύνης του συγγραφέα απέναντι στα λεγόμενα των κειμένων του, πάντοτε στο πλαίσιο της αντίληψης που φέρει τη Γλώσσα να μιλά, κι όχι τον συγγραφέα – ο συγγραφέας έχει μεταπέσει σε απλό γραφέα, σε μέσο της γλώσσας προς την καταγραφή της. Παρά τις πολυσημίες, ο Βαγενάς θεωρεί πως ο συγγραφέας δεν είναι ανεύθυνος για τα νοήματα που το έργο του παράγει. Και το απάνθρωπο στην τέχνη είναι οπωσδήποτε ασύμφωνο με το αισθητικό, παρόλο που το ηθικό δεν εγγυάται αναγκαστικά ένα αισθητικότερο λογοτεχνικό έργο.

Άσχετη με τον μεταμοντερνισμό δεν είναι ούτε η κρίση του ελεύθερου στίχου, η οποία γενικότερα σηματοδοτεί μια κρίση στη σύγχρονη ποίηση. Βέβαια, η κρίση τούτη δεν είναι άσχετη ούτε και με τη μακροχρόνια κυριαρχία του ελεύθερου στίχου και τον κορεσμό που αυτή προκάλεσε, ωστόσο η σταδιακή πλήρης αποσύνδεση του ελεύθερου στίχου  από την προσωδία συνδέεται με τη μεταμοντέρνα απόρριψη της αρμονικής τάξης και της οργανικότητας. Γι' αυτό και σήμερα παρατηρείται μια τάση επιστροφής στις παλιές έμμετρες μορφές, με στόχο ακριβώς την επιστροφή στην αρμονία και την οργανικότητα. Αλλά για να πετύχει το εγχείρημα της ανανέωσης δεν αρκεί μια απλή αναβίωση της παλαιάς έμμετρης προσωδίας, ούτε η απόπειρα της εξόδου από την κρίση θα μπορούσε να 'ναι αποτελεσματική, σύμφωνα με τον Βαγενά, χωρίς την εμπειρία του ελεύθερου στίχου στη βάση της.

Τι θα κατόρθωνε να συμβάλει, λοιπόν, στην υπέρβαση της κρίσης; Ο Βαγενάς προτείνει μια «επαναμάγευση» του ποιητικού λόγου, μια εκ νέου ποιητικοποίηση της ποιητικής γλώσσας, που έχει χάσει την ποιητική της δύναμη. Για να γίνει αυτό απαιτούνται ως βάση τα ποιητικά υλικά και οι ποιητικοί τρόποι του παρόντος. Δεδομένου πως τα υλικά της σύγχρονης εποχής καταγράφουν «μικρές» εξιστορήσεις, χρειάζεται μια ποιητική γλώσσα με αναφορές στον καθημερινό λόγο, που θα εκφράζεται όμως με τρόπους οι οποίοι θα δίνουν ποιητική μορφή στο σημερινό «πεζό» ποιητικό υλικό και θα παράγουν ισχυρότερη ποιητική ενέργεια από τη σημερινή. Αυτό, με τη σειρά του, απαιτεί μια νέα «εμμετροποίηση» του ελεύθερου στίχου, μέσω μιας νέας δημιουργικής συνομιλίας με την έμμετρη προσωδία. Ο καταλληλότερος στίχος σήμερα θα ήταν, σύμφωνα με την πρόταση του Βαγενά, εκείνος που εκφράζει την επιθυμία για την υπέρβαση της διάλυσης, με ένα κράμα έμμετρων και ελεύθερων προσωδιακών στοιχείων, αναδιαταγμένο και με νέα, ανεκμετάλλευτα προς το παρόν, στοιχεία, αντλημένα από τον έμμετρο στίχο.

Συνεπής απέναντι στην προηγηθείσα αντιμετώπιση του μεταμοντερνισμού, ο Βαγενάς καλύπτει το κενό όσων απορρίπτει με τη δόμηση μιας ολοζώντανης ποιητικής αρχιτεκτονικής, που όχι μόνο δεν μουχλιάζει στο νοτισμένο σεντούκι της αδρανούς θεωρίας, παρά υλοποιείται στο προσωπικό του ποιητικό έργο. Πέρα, μάλιστα, από την άκρως ουσιώδη πραγμάτωση του θεωρητικού του μοντέλου στην ποίησή του, ο Βαγενάς δεν αποποιείται ποτέ την ταυτότητα του σχολαστικού φιλολόγου, ο οποίος κατορθώνει να συμπυκνώσει το περιεχόμενο ολόκληρων καλλιτεχνικών ρευμάτων, όπως ο μεταμοντερνισμός, να το κοινωνήσει με τρόπο εύληπτο στους αναγνώστες του, ασκώντας δριμεία κριτική όπου απαιτείται, κατονομάζοντας όσους ελέγχονται απ' τη γραφίδα του, και σε πείσμα της προσωρινής, όπως αποδείχτηκε, μα εξαιρετικά δυναμικής, κατά την ακμή της, μεταμοντερνιστικής τάσης, που επιδιώκει να επιβάλλει τους εισηγητές της σαν αυθεντίες. Με βάσιμα επιχειρήματα ο Βαγενάς αποκαθηλώνει τις «αυθεντίες» κι ενεργοποιεί ένα νέο όραμα, υπογραμμίζοντας με το έργο του τόσο την ποιητική του πρωτοπορία όσο και την ερευνητική και κριτική ή, γενικότερα, την επιστημονική του εμβρίθεια.

Νάσος Βαγενάς, «Μεταμοντερνισμός και λογοτεχνία», εκδ. Πόλις, Αθήνα 2012² (2002¹), σελ. 144.

Τα δημόσια και τα ιδιωτικά

(+) Του Οδυσσέα Ελύτη*

Όπου ανθεί ο μέσος όρος παύω να υπάρχω.
Μου είναι αδύνατον να ευδοκιμήσω
μέσα στην μάζα της εκάστοτε πλειοψηφίας.

Οι ωραίες μειοψηφίες είναι το κάτι άλλο.
Ή τις κάνω σμαράγδι να φωτίζουν την νύχτα μου,
ή τις τρώω με σοκολάτα και Σαντιγύ.

Γι' αυτό και καμιά ολιγαρχία που εκτιμώ 
δεν έρχεται στα πράγματα.

Όμως γι' αυτό ακριβώς την επιλέγω.
Για να μην έρχομαι ποτέ στα πράγματα

Οδυσσέα Ελύτη (1911 -1996), "Ο Κήπος Με Τις Αυταπάτες"