Mνήμη, ταυτότητα και ιδεολογία στον ποντιακό ελληνισμό

 

Οι σταλινικές διώξεις και οι προσπάθειες «τακτοποίησης» της ιστορικής μνήμης

 

Του Βλάση Αγτζίδη *

 

«…Με την έξοδό μας το 1922, ένα μεγάλο κομμάτι των Ελλήνων του Πόντου κατέφυγε στην ΕΣΣΔ. Αυτό το κομμάτι είναι ο μεγάλος μας άγνωστος. Μέχρι το 1937 δημιούργησε στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας μια Σοβιετική Ελλάδα. Σήμερα όμως ζει σκορπισμένο στην ΕΣΣΔ, έχοντας υποστεί διωγμούς και εξορίες την Σταλινική περίοδο. Καθήκον μας να απαιτήσουμε: Αποκατάσταση των Σοβιετικών δικαιωμάτων για τους Πόντιους της ΕΣΣΔ όπως ήταν μέχρι το 1937…».

Στη συνέχεια, το αίτημα για την αποκατάσταση των δικαιωμάτων του σοβιετικού ελληνισμού και την καταδίκη των σταλινικών διωγμών θα υπάρχει συνεχώς. Στο Β' Παγκόσμιο Ποντιακό Συνέδριο που έλαβε χώρα στη Θεσσαλονίκη το 1988 -με την παρουσία για πρώτη φορά και εκπροσώπων των Ελλήνων της ΕΣΣΔ, οι οποίοι ήδη είχαν αξιοποιήσει τα περιθώρια της περεστρόικα και είχαν οργανώσει τους πρώτους συλλόγους- τέθηκε το ζήτημα των σταλινικών διώξεων. Εφεξής, για την πρώτη εκείνη ριζοσπαστική ομάδα που κίνησε τη διαδικασία, πλάι στο αίτημα για την αναγνώριση της γενοκτονίας θα υπάρχει και το ζήτημα της αναγνώρισης των σταλινικών διώξεων. Το επίκεντρο θα βρίσκεται στην Καλλιθέα Αττικής και κοινωνική βάση θα έχει κυρίως νέους τόσο απ' την τρίτη γενιά των Ποντίων προσφύγων του '22, όσο και απ' τους πρόσφυγες από την πρώην Σοβιετική Ένωση. Από το 1987 καθιερώθηκαν ετήσιες εκδηλώσεις για τις σταλινικές διώξεις. Συμβολική ημερομηνία επελέγη η 13η Ιουνίου. Με αφορμή τη συμπλήρωση σαράντα χρόνων, έγιναν μεγάλες εκδηλώσεις στην Καλλιθέα Αττικής. Στις εκδηλώσεις που έγιναν τον Απρίλιο του '90 στο Ευρωκοινοβούλιο στο Στρασβούργο μοιράστηκαν κείμενα στους ευρωβουλευτές που γνωστοποιούσαν το ιστορικό εκείνο γεγονός.

Σημαντική στιγμή των προσπαθειών για πληροφόρηση των πολιτών και πρωτίστως των ελλαδιτών Ποντίων θα είναι η θεσμοθέτηση απ' το 4ο Παγκόσμιο Ποντιακό Συνέδριο μιας Ημέρας Μνήμης. Ομόφωνα έγινε αποδεκτή η «ανακήρυξη της 13ης Ιουνίου ως Ημέρας Μνήμης για τα θύματα των σταλινικών διώξεων στην πρώην Σοβιετική Ένωση, εφ' όσον τη μέρα αυτή, το 1949, πραγματοποιήθηκε η βίαιη εκτόπιση των ποντιακών πληθυσμών από τον Καύκασο στην Κεντρική Ασία».

Η στάση των στελεχών του ΚΚΕ καθ' όλη αυτή την περίοδο ήταν σε γενικές γραμμές αμυντική και απολογητική προς το σταλινισμό. Λίγες ήταν οι περιπτώσεις που αντιπαρατέθηκαν δημόσια με τους Πόντιους απ' την ΕΣΣΔ. Σε μια τέτοια συνάντηση που εξέφρασαν δημόσια την απαξιωτική τους θέση εισέπραξαν τη δημόσια κατακραυγή. Υπήρξαν καταγγελίες εργαζόμενων Ποντίων, ότι σε τομείς που έλεγχε το ΚΚΕ απολύθηκαν από τη θέση τους, εξ αιτίας των απόψεών τους για τις σταλινικές διώξεις. Συνεχής ήταν η προσπάθεια σε τοπικό επίπεδο να συκοφαντηθούν οι Πόντιοι από την ΕΣΣΔ. Σ' αυτή την κατηγορία ανήκει η αναφορά του επικεφαλής της δημοτικής παράταξης του ΚΚΕ στο Δήμο της Καλλιθέας, όταν συζητήθηκε η έκδοση ψηφίσματος για την καταπίεση που δέχονταν οι Έλληνες της Γεωργίας, και ειδικά της περιοχής της Τσάλκας, από την εθνικιστική κυβέρνηση του Σαακασβίλι. Καταψηφίζοντας την πρόταση για έκφραση αλληλεγγύης και χωρίς να υπάρχει τέτοιο θέμα συζήτησης δήλωσε ότι «οι περιβόητες εκκαθαρίσεις του Στάλιν κατά των Ελλήνων Ποντίων…» οφείλονταν στο ότι «Η Σοβιετική Ένωση και η εξουσία της υπό την αρχηγία του γραμματέα της του Στάλιν, τιμώρησε όσους μήδισαν, όσους δηλαδή πήγαν με τους Γερμανούς», προκαλώντας τη σφοδρή αντίδραση των προσφυγικής καταγωγής δημοτικών συμβούλων.

Η υιοθέτηση μιας επιθετικότερης στάσης από το ΚΚΕ θα αρχίσει κατά τη διάρκεια της περιόδου της προσυνεδριακής διαδικασίας για το 18ο Συνέδριο, με τη δημοσίευση ενός κειμένου που αιτιολογούσε τις σταλινικές διώξεις. Έντονη ήταν η προσυνεδριακή συζήτηση, στην οποία από προσφυγικής πλευράς επισημάνθηκαν οι συνέπειες σε περίπτωση αποκατάστασης του Στάλιν. Τελικά, με το 18ο Συνέδριό του, το ΚΚΕ αναίρεσε με βαρύτατους χαρακτηρισμούς όλη του την πορεία από την 6η Ολομέλεια. Σύμφωνα με τις νέες προσεγγίσεις, κατά τη σταλινική εποχή τα πάντα έβαιναν καλώς στη Σοβιετική Ένωση. Καμιά μνεία για την αυθαιρεσία της εξουσίας, για τη δικτατορία μιας προσωποκεντρικής εξουσιαστικής μηχανής, για την πολιτιστική γενοκτονία των μειονοτήτων, συμπεριλαμβανομένων και των σοβιετικών Ελλήνων. […]

Η αποκατάσταση του Στάλιν και των σταλινικών πρακτικών ξανάφερε αυτά τα ζητήματα στην πολιτική καθημερινότητα. Η διαμόρφωση ενός σκληρού ιδεολογικού πυρήνα αναφοράς για τα μέλη και τους οπαδούς του ΚΚΕ διεύρυνε τη ρήξη εντός της κοινωνίας μας. Αναπόφευκτη ήταν στη συνέχεια η ιδεολογική σύγκρουση με κοινωνικούς χώρους, όπως είναι οι Πόντιοι, οι οποίοι είχαν προ πολλού καταδικάσει τις σταλινικές διώξεις. Η ιδεολογική βάση για τη νέα αντίληψη θα συγκροτηθεί με βάση ένα βιβλίο, απ' το οποίο οι πιστοί οπαδοί θα αντλούν τα απαραίτητα εφόδια ώστε να αντιπαρατίθενται αποτελεσματικά σε όσους μιλούν για σταλινικές διώξεις.[i] Η γενικότερη γραμμή αντιμετώπισης της κριτικής που επέλεξε το ΚΚΕ είναι συνωμοσιολογικής υφής. Ο χαρακτηρισμός όλων όσων αναφέρονται στις σταλινικές πρακτικές ως αντικομμουνιστών, καθώς και η επιθετικότητα των αναφορών θα έχει ως στόχο την τρομοκράτησή τους και την εξαφάνιση κάθε σχετικής παρέμβασης. Στον ποντιακό χώρο αυτή η γραμμή εμφανίζεται με ιδιαίτερη ένταση: «Το φαινόμενο της εργολαβίας του αντισοβιετισμού και του αντικομμουνισμού έχει ιστορία 90 χρόνων… Στην Ελλάδα ο αντισοβιετισμός, ο αντικομμουνισμός και η σταλινολογία πορεύτηκαν καλά οργανωμένα από το υπερατλαντικό κέντρο του καπιταλισμού…».

Οι Πόντιοι δεν είναι το μόνο «θύμα» αυτής της νέας επιθετικής στροφής του ΚΚΕ. Ο Βελουχιώτης, μαζί με τους Πολωνούς αξιωματικούς που εκτελέστηκαν στο Κατίν, θα βρεθούν επίσης κι αυτοί στο στόχαστρο αποκάθαρσης της ιστορίας του ΚΚΕ και της Σοβιετικής Ένωσης από τους ίδιους συγγραφείς. Έστω και με τη χρήση αμφίβολων και προκατειλημμένων πηγών, ακόμα και ακροδεξιών. Η χρήση των Furr και Mukhin είναι ελάχιστης σημασίας μπροστά τη χρήση της νεοναζιστικής προπαγάνδας για την υποτιθέμενη «συμμετοχή ελληνοποντίων εθελοντών στο ναζιστικό στρατό» κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Οι εντεταλμένοι συγγραφείς, όπως ο Αν. Γκίκας, προσπαθώντας να θεμελιώσουν τα «αντεπαναστικά εγκλήματα» του σοβιετικού ελληνισμού, ώστε να δικαιολογηθούν στη συνέχεια οι βίαιες και μαζικές εκτοπίσεις του ελληνικού πληθυσμού μετά το τέλος του πολέμου στην Κεντρική Ασία, κατασκευάζουν ένα σύστημα όπου την προδοσία ακολουθεί η δίκαιη τιμωρία. Δικαιολογούν τις βίαιες εκτοπίσεις στην Κεντρική Ασία, ενώ για τις διώξεις του '37-'38 επικαλούνται την υπόθεση ότι οι αυτόνομες εθνικές περιοχές, τα εθνικά σχολεία, οι εθνικοί θεσμοί ενίσχυαν τον εθνικισμό. Αποκρύπτεται βεβαίως ότι όλοι οι θεσμοί, τα σχολεία, οι εφημερίδες οι αυτόνομες περιοχές και η «εθνική» ηγεσία των σοβιετικών Ελλήνων ήταν μέρος της σοβιετικής συγκρότησης και, όπως συνάγεται από τα έγγραφα και τα κείμενά τους, ήταν βαθύτατα διαποτισμένοι από τη γενική σταλινική «θεολογία». Στα απολογητικά κείμενα, όπως αυτό του Γκίκα, δεν θίγονται καθόλου ζητήματα, όπως της απαγόρευσης της ελληνικής γλώσσας και της καταστροφής του σοβιετικού ελληνικού πολιτισμού από το σταλινισμό.

Χαρακτηριστικό της μεθοδολογίας που ακολουθείται είναι ότι, ενώ μια ρωσόφωνη εφημερίδα της Αθήνας, η Athinski Courier, αποτελεί μία από τις βασικές πηγές, εν τούτοις άρθρα που περιέχουν πληροφορίες που απορρίπτουν το προκατασκευασμένο σχήμα δεν λαμβάνονται υπ' όψιν. Έτσι, δεν αναφέρεται η δημοσιευμένη στην Athinski Courier απάντηση του στρατηγού Pavliuk, υπευθύνου της μυστικής αστυνομίας MVS Ukraini, διαδόχου της KGB, ο οποίος σε ερώτηση του βουλευτή της Βουλής της Κριμαίας Al. Volkof, εάν υπήρχαν Έλληνες συνεργάτες των στρατευμάτων Κατοχής, απαντά στα ρωσικά και στα ουκρανικά: «Στους Καταλόγους συνεργατών των κατακτητών 1941-1944 της Αυτόνομης Δημοκρατίας της Κριμαίας δεν υπάρχει κανείς Έλληνας». Ο Γκίκας, μελετώντας το ζήτημα των μαζικών εκτοπίσεων, τις οποίες αποκαλεί «μετεγκαταστάσεις», εφευρίσκει ή κατασκευάζει Πόντιους συνεργάτες των Γερμανών. Ένας από αυτούς ήταν ο Κωσταντίνος Κρωμιάδης (Константин Григориевич Кромияди). Όμως το μόνο που είναι γνωστό για τον Κρωμιάδη, από κάπως αντικειμενικότερη πηγή, είναι ότι επρόκειτο για Κερκυραίο.

Το κείμενο, με τίτλο "'Σταλινολόγοι' και σταλινολάγνοι (μια σύγκρουση για τις σταλινικές διώξεις)" από τη μελέτη "Mνήμη, ταυτότητα και ιδεολογία στον ποντιακό ελληνισμό", συμπεριλαμβάνεται στο υπό έκδοση βιβλίο: Γιώργος Κόκκινος – Βλάσης Αγτζίδης – Έλλη Λεμονίδου, Η μνήμη και το τραύμα. Ενδεικτικές όψεις των συμβολικών πολέμων για την Ιστορία και τη Μνήμη σε όλο τον κόσμο, εκδόσεις Ταξιδευτής.

 

* Ο Βλάσης Αγτζίδης είναι ιστορικός

 

 

ΠΗΓΗ: Η ΑΥΓΗ, Ημερομηνία δημοσίευσης: 06/06/2010, http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=547302

 

---

[i] Αναστάσης Γκίκας, Οι Έλληνες στη διαδικασία οικοδόμησης του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα, 2007. Στο βιβλίο αυτό κάθε παρουσίαση της ιστορίας των Ελλήνων της ΕΣΔ που εμπεριέχει αναφορά στο σταλινισμό και στις διώξεις που πραγματοποίησε, βρίσκεται απλώς και μόνο στο πλαίσιο της «αντικομμουνιστικής προπαγάνδας».

 

Νέο σχολείο και ΔΝΤ

 

Του Γιώργου Τασσιόπουλου *

 

Συνάδελφοι,

δυστυχώς τα πράγματα είναι πιο σοβαρά από το να υποθέσουμε ότι το «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» είναι άλλη μια αποτυχημένη προσπάθεια εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.

Αναλυτικότερα, το ΔΝΤ έχει ζητήσει το άνοιγμα της εκπαιδευτικής αγοράς στον ιδιωτικό τομέα εντός του έτους. Με άλλα λόγια, έχει ζητήσει την άρση κάθε εμποδίου στην αλλοδαπή επιχειρηματική δραστηριότητα στον χώρο της εκπαίδευσης. 'Ετσι, η Ελλάδα θα είναι η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που γίνεται εκπαιδευτική… Μπανανία. Οι απαιτήσεις του ΔΝΤ θέτουν θέμα αλλαγής συντάγματος, εκτός και αν υλοποιηθούν δια της καταλύσεώς του.

Για να επιβεβαιώσει ο καθένας μας την καταγγελία αρκεί να διαβάσει όσα προβλέπονται στο «Μνημόνιο της Δανειακής σύμβασης μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης Ε.Ε.- ΔΝΤ», το οποίο ως προχθες δεν είχε δημοσιοποιηθεί στο σύνολό του. Το Μνημόνιο, 140 σελίδες, δημοσίευσαν στις 10-6-2010, τα «Επίκαιρα», των εκδόσεων, «Λιβάνη», του πιο εμπίστου προσώπου του Ανδρέα, με την υποσημείωση στην πρώτη σελίδα:

– Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΤΕΛΕΙΑΣ ΠΟΥ ΥΠΕΓΡΑΨΕ Η ΕΛΛΑΔΑ

– ΤΙ ΠΑΡΑΧΩΡΟΥΜΕ ΚΑI ΤΙ ΞΕΠΟΥΛΑΜΕ

– ΠΟΙΟΙ ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΥΧΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

 Στο Μνημόνιο, σελ. 83, η εκπαίδευση βαφτίζεται υπηρεσία και αντιμετωπίζεται όπως ο τουρισμός και το λιανεμπόριο. Οι ρυθμίσεις που προβλέπονται για την εκπαίδευση μπαίνουν κάτω από τον τίτλο "Βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και ανάπτυξη ανταγωνιστικών αγορών". Η κυβέρνηση, αναφέρεται, θα υλοποιήσει άμεσα όλα τα βήματα-κλειδιά που ορίζει η ευρωπαϊκή Οδηγία για τις Υπηρεσίες, "ειδικά στους τομείς προτεραιότητας, όπως είναι ο τουρισμός, η εκπαίδευση και το λιανεμπόριο"!

Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι η κυβέρνηση υιοθετεί μέχρι το τέλος του 2010 αλλαγές στην υπάρχουσα νομοθεσία σε τομείς υπηρεσιών-κλειδιά, όπως ο τουρισμός, το λιανεμπόριο και η εκπαίδευση. Η νέα νομοθεσία θα πρέπει να διευκολύνει την εγκατάσταση (εννοείται επιχειρήσεων) περιορίζοντας σημαντικά τις απαιτήσεις που ισχύουν. Ως τέτοιες αναφέρονται ποσοτικοί, εδαφικοί ή νομικοί περιορισμοί, φόροι ή άλλοι περιορισμοί που αφορούν σε πολυθεματικές δραστηριότητες. Πρέπει επίσης να διευκολύνει την παροχή διασυνοριακών υπηρεσιών θεσμοθετώντας την ελευθερία των παρόχων υπηρεσίων και διασφαλίζοντας τη νομική τους κάλυψη. Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά, πρέπει να τεθούν εκτός νόμου ρυθμίσεις που προβλέπουν περιορισμούς για τις διασυνοριακές δραστηριότητες. Δηλαδή, η Ελλάδα, με την αποδοχή του πακέτου σωτηρίας, υπογράφει την περιβόητη GATT, εκχωρεί την αρμοδιότητα άσκησης εκπαιδευτικής πολιτικής και απεμπολεί κάθε δικαίωμα ελέγχου των εκπαιδευτικών δομών στο όνομα της ανταγωνιστικότητας.

Αλήθεια θα καταφύγουν και σε άλλη συνταγματική εκτροπή για να υπερβούν συνταγματικές δεσμεύσεις;

Ο γενικός γραμματέας της Διεθνούς Ομοσπονδίας των Εκπαιδευτικών χαρακτήρισε, «καταστροφική την πολιτική του ΔΝΤ για την παιδεία και τόνισε ότι οι περικοπές επηρεάζουν αυτομάτως την ποιότητα της εκπαίδευσης και τη διαδικασία ανάπτυξης. Η εκπαίδευση, τόνισε, είναι το κλειδί για την ανάκαμψη. Κάθε ευρώ που επενδύεται στην εκπαίδευση επιστρέφει με τόκο 12%. Στο πλαίσιο αυτό ο κ. Fred Van Lewen, τόνισε ότι η Διεθνής των Εκπαιδευτικών θα προσφύγει στην UNESCO και στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εργασίας έχοντας διαπιστώσει τόσο στο νομοσχέδιο Διαμαντοπούλου όσο και στο πρόγραμμα περικοπών παραβιάσεις των διεθνών συμβάσεων. Ιδιαίτερα ο γενικός γραμματέας της Διεθνούς Ομοσπονδίας αναφέρθηκε στην έλλειψη διαπραγμάτευσης μεταξύ της κυβέρνησης και των εκπαιδευτικών συνδικάτων. Πάντως, ο κ. Fred Van Lewen παρατήρησε ότι πολλές φορές οι κυβερνήσεις κρύβουν πίσω από το ΔΝΤ δικές τους πολιτικές επιλογές» (ΑΥΓΗ, 20-5-20100.

Συνάδελφοι,

Η ελληνική κυβέρνηση, η χώρα, «τελεί υπό κηδεμονίαν» όπως ομολόγησε ο  ίδιος ο πρωθυπουργός.  Η χώρα μας είναι το πείραμα μιας μοντέρνας αποικιοκρατίας που επιβάλει η «νέα τάξη».  Η πατρίδα μας αντιστάθηκε στη Γερμανική Κατοχή και τα τεθωρακισμένα της Βέρμαχτ, δε θα παραδοθούμε εθελουσίως, ο ελληνικός λαός είναι υπερήφανος δεν θα συνυπογράψει τα μνημόνια της κυβέρνησης για παραχώρηση κυριαρχικών μας δικαιωμάτων και τη δέσμευση του εθνικού μας πλούτου υπέρ των διεθνών δανειστών της.

Σε λίγο χρόνο περήφανα θα ανεμίζουμε τις σημαίες της απελευθέρωσης στους δρόμους. 

ΘΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ!

ΓΙΑΤΙ ΟΛΟΙ ΑΝΤΙΣΤΕΚΟΜΑΣΤΕ!

ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ, ΕΧΟΥΜΕ ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΓΩΝΩΝ!

ΒΡΙΣΚΟΜΑΣΤΕ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ!

 

ΟΣΟΙ ΖΩΝΤΑΝΟΙ

 

ΜΕ ΑΓΑΠΗ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

Ιούνης 2010

*  Ο  ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΑΣΙΟΠΟΥΛΟΣ  είναι δάσκαλος.

 

 

 

ΝΑ  ΠΟΙΟΙ  ΕΙΜΑΣΤΕ  και  ΝΑ  ΠΟΙΑ  ΕΙΝΑΙ  Η  ΛΥΣΗ! 

 

Του TheoTheoreio

 

Ρωτάνε πολλοί, πώς βλέπω το μέλλον τής Ελλάδας. 

Με μία λέξη, τι θα λέγαμε, από τι εξαρτάται το μέλλον μας αυτή την στιγμή;  Από "το επίπεδο μας", δεν λέμε;  Σε ποιό σημείο βρισκόμαστε τώρα, τι ξέρουμε για να το αντιμετωπίσουμε, και από πού ερχόμαστε, ήθη, ιστορία κλπ.  Δηλ. από το πολιτισμικό μας επίπεδο, τον πολιτισμό μας.  Ας δούμε λοιπόν, ποιό είναι αυτό! 

Πρώτα απ'όλα, μιά μικρή εισαγωγή πάνω στη μέθοδο για να μην μπλεχτείτε.  Εδώ και καιρό, στα γραπτά μου στην Αποικία, εφαρμόζω, δουλεύω με, δύο αρχές ώστε να προκύψει η τρίτη μόνη της.  Δουλεύω με τον Τρόπο και τον Τόπο, ώστε να προκύψει Εντροπία. 

Ο τρόπος είναι, ο τρόπος διάγνωσης τού προβλήματος. 

Ο τόπος, είναι ο καθορισμός τού σώματος όπου συμβαίνει το πρόβλημα. 

Ο τρόπος διάγνωσης, που πάντα χρησιμοποιώ, δεν είναι ο τής "κλασσικής" (Ιατρικής), αλλά ο τής "ομοιοπαθητικής"˙  άλλα συμπεράσματα βγάζει ο ένας τρόπος, και άλλα ο άλλος, και το δηλώνω ακριβώς γιατί τα συμπεράσματα είναι διαφορετικά, και πολλές φορές άξια απορίας!  παράξενα!  τού στυλ "τι λέει τούτος δω;"

Ο τόπος, το σώμα, μπορεί να μην χρειάζεται να το καθορίσουμε όταν μιλάμε ιατρικά, αλλά χρειάζεται να το καθορίσουμε όταν μιλάμε Πολιτικά, Νομικά, Οικονομικά και τέλος πάντων σε θέματα που δεν "βλέπουμε" το σώμα. 

Άρα, λοιπόν, και ακόμα όταν δεν το γράφω, οι αναλύσεις μου είναι βασισμένες στις δύο αυτές αρχές, την "ομοιοπαθητική" στο "σώμα" που έχει το πρόβλημα.  Αυτό τα λέει όλα. 

Αυτό σημαίνει, δεν πολυασχολούμαι με το πρόβλημα καθ'εαυτό,  αυτό θα βρει το δρόμο του μόνο του, όπως και ήρθε˙  μέσω τής εντροπίας.    Άλλωστε υπάρχουν πολλοί ειδήμονες, δεν χρειάζεται ακόμα ένας. 

Σκωπτικά αλλά αληθινά, θα έλεγα, οτι ειδικά στην Ελλάδα οι ειδήμονες που γνωρίζουν όλα τα θέματα είναι το 76,08%  τού πληθυσμού, ένας αριθμός που προκύπτει από τον χρυσό αριθμό τής ομορφιάς τού μέτρου και τής αναλογίας – τον 1,618 – υψωμένο στην 9^η δύναμη που είναι η βάση τής μουσικής μας παράδοσης. 

Στον αριθμό αυτό έχει βασιστεί η ύπαρξη τής Ελλάδας όλης.  Αυτά αργότερα. 

Μιλάμε λοιπόν για το ποιό είναι το μέλλον τής Ελλάδας, αφού έχουμε τα τρέχοντα πρόβληματα.   Μιλάμε για πρόβλημα, για σύγχυση, για σκάνδαλα, για οτιδήποτε αρνητικό, για κακό.  Μιλάμε για σκοτάδι.  Το οποίο συμβαίνει κάπου, σε ένα σώμα. 

 

Για να το δούμε. 

 

1.   Η ομοιοπαθητική μου προσέγγιση είναι μία.

Σκοτάδι δεν υπάρχει.  Οι περισσότεροι πιστεύουν οτι υπάρχει σκοτάδι, αλλά έτσι κοιτάζουν σε λάθος κατεύθυνση.  Το σκοτάδι επέρχεται από έλλειψη φωτός, άρα Σκοτάδι δεν υπάρχει αυθύπαρκτα.  Το φως υπάρχει αυθεντικά και αυθύπαρκτα και μάλιστα σε όλες τις περιπτώσεις, χωρίς καμμιά εξαίρεση, δημιουργείται από την σύντηξη δύο αντιθέτων υπάρξεων.  Δεν υπάρχει περίπτωση να δημιουργηθεί φως αν δεν συνυπάρξουν δύο αντίθετες οντότητες.  Το σκοτάδι όμως δεν υπάρχει ούτε αυθεντικά ούτε αυθύπαρκτα, αλλά επέρχεται μόνο με την έλλειψη τού φωτός.  Άρα όταν κάποιος μάχεται εναντίον τού σκοταδιού, δεν επιτυγχάνει τίποτα, ποτέ, αφού το σκοτάδι δεν υπάρχει.  Η λύση, για να απαλλαχθείς από το σκοτάδι, είναι να πας πίσω, να επαναπροσδιορίσεις την κατάσταση και να επαναφέρεις το φως.  Με άλλα λόγια, για να απαλλαχθείς από το σκοτάδι πρέπει να αγνοήσεις το σκοτάδι και να εργαστείς να επαναφέρεις το φως που απολέσθηκε. 

Η λύση λοιπόν δεν ειναι η μάχη, είναι η εργασία σε αναθεωρημένη βάση. 

Επαναπροσδιορισμός και εργασία.  Όχι μάχη.  Διαφορά μεγάλη, εεεεε;  Όσο μάχεσαι το σκοτάδι, πρώτον το διατηρείς ζωντανό (αλλιώς τι θα μάχεσαι;) και δεύτερον το δυναμώνεις, το θρέφεις, και μάλιστα το θρέφεις τόσο καλύτερα όσο ισχυρότερα και αποτελεσματικότερα το πολεμάς, αφού λόγω τής φύσης του η μόνη λύση είναι να το αγνοήσεις και να εργαστείς επί τού απολεσθέντος φωτός.  Όσο δεν φέρνεις πίσω το απολεσθέν φως, σκοτάδι θα έχεις είτε το πολεμάς είτε όχι. 

Έλεγε ο Παΐσιος (σελ. 575, Ιερομοναχου Ισαακ, Βιος Γεροντος Παίσιου τού Αγιορειτου)  "Τον διάβολο τον χτυπάς ξανά και ξανά αλλά πάλι εκεί, δεν φεύγει.  Χρειάζεται μόνο περιφρόνηση και να μην τού δίνουμε δικαιώματα".  Βάλτε όπου η λέξη διάβολος την λέξη σκοτάδι και έχετε την λύση. 

Παράδειγμα, αν οι Έλληνες δεν μπορούν να τεθούν υπό τον ζυγόν εννόμου πολιτείας, η λύση δεν είναι περισσότεροι νόμοι και επιβολές, αλλά να δεις ποιά έλλειψη επιφέρει αυτή την ενσυνείδητη επιδίωξη τής ανομίας. 

 

2.   Ο προσδιορισμός τού σώματος είναι επίσης ένας.

Κάθε ύπαρξη, είτε συγκροτήθηκε με φυσικό νόμο (πχ, άνθρωποι), είτε συγκροτήθηκε με τεχνητό νόμο-νομικά (πχ, επιχειρήσεις), είτε συκροτήθηκε χωρίς νόμο-τυχαία (πχ, μιά παρέα φίλων, μιά συσπείρωση πολιτική, μιά παρέα για ταξίδι, οτιδήποτε) χρησιμοποιεί τρεις ισχυρές δυνάμεις, την κίνηση, το αίσθημα, και την διανόηση.  Αλλιώς δεν μπορεί να εκδηλωθεί, δεν μπορεί να υπάρξει. 

Όταν λοιπόν γράφω για κοινωνικά θέματα, μιλάω για την οντότητα τής Κοινωνίας, με τις τρεις λειτουργίες:  σώμα με κίνηση, καρδιά με αίσθημα και ζωή, και κεφάλι με διανόηση και εντολές.

Ποιό είναι το σώμα τής Κοινωνίας μας;  Η χώρα με τούς ανθρώπους της, τούς πολίτες.  

Ποιά είναι η καρδιά τής Κοινωνίας μας;  Τι τής δίνει αίσθημα και ζωή;  Η οικονομία, η οικονομική ζωή, η ανάπτυξη μέσω εργασίας.  

Ποιό είναι το κεφάλι, ο εγκέφαλος, τής Κοινωνίας μας;  Ποιός κανονίζει τα τού σώματος (τα τού εδάφους) και τής καρδιάς (τα τής οικονομίας) τής Κοινωνίας μας;  Η κυβέρνηση με τις τρεις εξουσίες.  Ποιά από τις τρεις εξουσίες είναι η λογική και η σκέψη;  ποιός σκέφτεται και ποιος κανονίζει;  ούτε η εκτελεστική που εκτελεί, ούτε η δικαστική που διορθώνει και εξισορροπεί.  Άρα η νομοθετική που σκέφτεται τι να κάνουμε σε κάθε περίπτωση, το συζητάει, και το νομοθετεί. 

Τελειώσαμε!  

Άρα να ξέρετε πάντα στα γραπτά μου δεν θα βρείτε λύσεις που αποτελούν αντίδραση στο πρόβλημα (στο σκοτάδι) και οτι πάντα θα αναφέρομαι στο Κράτος και τη Κοινωνία μας σαν να είναι ένα σώμα με τρεις λειτουργίες: 

Την γεωδυναμική

Την οικονομικοκοινωνική και

Την κρατικοκυβερνητική. 

Να γιατί όλη αυτή η πολυλογία!  ώστε, ει δυνατόν, και να καταλάβουμε τα επόμενα αλλά και να ελαχιστοποιήσω τις πιθανές αντιρρήσεις που έχει επικρατήσει να επονομάζονται απόψεις, σφετεριζόμενες την ελευθερολογία και μεταλλάσοντας την σε ελευθεροστομία, με αποτέλεσμα να πετάγεται ο καθένας και να λέει οτι θέλει.    

Πάμε λοιπόν στο θέμα, ποιό το μέλλον τής Ελλάδας. 

Τρεις δυνάμεις επηρεάζουν το μέλλον τής Ελλάδας,

(η γεωδυναμική), η θέση της. 

(η οικονομικοκοινωνική), ο κόσμος της με τις δραστηριότητες του και

(η κρατικοκυβερνητική), οι πολιτικοί. 

Οι πολιτικοί μας παίρνουν αποφάσεις ανάμικτες.  Προσέξτε, όχι μικτές, δηλ. συνθετικές αλλά ανάμικτες!  Ούτε καθαρά καπιταλιστικές ούτε σοσιαλιστικές, ούτε καθαρά οικονομικές ούτε παραοικονομικές, ούτε δυτικές ούτε ανατολικές, ούτε ευρωπαϊκές ούτε ελληνικές.  Αχταρμάς, ανάμικτες!  Έχει σημασία αυτό μεγάλη.  Από πού ξεκινάει, ποιό είναι το αίτιο πίσω από αυτή τη στάση; 

Πολλά καταλογίζουν στους πολιτικούς, όπως οτι είναι στο στυλ "όσα πάνε και όσα έρθουν", όπως οτι είναι χωρίς οργάνωση και ασκούν πολιτική στην προχειρότητα και το πλιάτσικο, όπως οτι δανείζονται σαν έσοδο μέχρι να έρθει η ώρα τής αποπληρωμής, όπως οτι δεν έχουν κοινωνική συνείδηση και λαδώνονται ενώ έτσι υποθάλπουν το μέλλον τής Ελλάδας, και πολλά άλλα.  Αλλά γιατί;  Γιατί είναι η πλειονότητα έτσι και όχι μόνον μερικοί;  Από πού ξεκινάει, ποιό είναι το αίτιο πίσω από αυτή τη στάση; 

Η κοινωνία μας,  ο κόσμος, ακούει αυτές τις λύσεις λογικές και τις υφίσταται, αλλά όταν καλείται να τις εφαρμόσει στη πράξη, αντιδρά, "κάτι δεν τού πάει".  Τις δέχεται αλλά δεν τις εφαρμόζει, συμφωνεί αλλά δεν ακολουθεί, κατακρίνει αλλά δεν αποκρίνεται, διαβλέπει αλλά παραβλέπει.  Αχταρμάς, ανάμιξη!  Έχει σημασία αυτό μεγάλη.  Από πού ξεκινάει, ποιό είναι το αίτιο πίσω από αυτή τη στάση; 

Πολλά καταλογίζουν στον λαό, όπως οτι είναι στο στυλ "όσα πάνε και όσα έρθουν", όπως οτι είναι χωρίς οργάνωση και ζει καθημερινά στην προχειρότητα και το πλιάτσικο, όπως οτι δανείζεται σαν έσοδο μέχρι να έρθει η ώρα τής αποπληρωμής, όπως οτι δεν έχει κοινωνική συνείδηση και λαδώνεται ενώ έτσι υποθάλπει το δικό του μέλλον, και πολλά άλλα.  Αλλά γιατί;  Γιατί είναι η πλειονότητα έτσι και όχι μόνον μερικοί;  Από πού ξεκινάει, ποιό είναι το αίτιο πίσω από αυτή τη στάση; 

Η θέση μας, ανάμεσα Ανατολή και Δύση, ανάμεσα Βορρά και Νότο, πέρασμα για όλους και για όλα.  Αχταρμάς, ανάμιξη!  Έχει σημασία αυτό μεγάλη.  Εδώ το ερώτημα "Από πού ξεκινάει, ποιό είναι το αίτιο πίσω από αυτή τη στάση;" Βρίσκει μιά προφανή απάντηση:  από τη θέση. 

Δηλ. και στις τρεις δυνάμεις μέσα μας, την γεωδυναμική, την οικονομικοκοινωνική, και την κρατικοκυβερνητική,  αχταρμάς-ανάμιξη, καμμιά καθαρή λειτουργία, καμμιά σταθερή στρατηγική.  Όλα άνω-κάτω.  Πού οφείλεται αυτό; 

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.  Πάμε πίσω!  Αφήνουμε εδώ το πρόβλημα, το σκοτάδι, και πάμε πίσω να δούμε ποιό φως απολέσαμε και πού.  Αναθεώρηση λοιπόν.  Θα πάμε πίσω στη πορεία που ακολουθούμε να βρούμε πού πήραμε το λάθος δρόμο.  Ποιά είναι η πορεία που ακολουθούμε; 

Ερχόμαστε από την μία Αρχή, ζούμε μέσα στο Κόσμο, δημιουργούμε Κοινωνία, και απολαμβάνουμε Οικογένεια, είτε αυτή που μάς έφερε είτε αυτή που δημιουργούμε. 

Οι τέσσερες αυτές έννοιες μπορούν για ευκολία να σχηματοποιηθούν. 

 

Όλον

 

↓

Κόσμος

 

↓

Κοινωνία

 

↓

Οικογένεια

 

και αν κάποιος είναι θεωρητικός και τού αρέσει ήδη αυτή η πολυ-φιλολογία, ας το δώσω σε ποιό φιλοσοφικό σχήμα, εδώ

 

Αρχη

(τής αιτίας = Θεός, Άπαν)

 

↓

Αιτια

(τής ανέλιξης = παν, δημιουργία, περιβάλλον, κόσμος)

 

↓

Ανελιξη

(τής αξίας = γίγνεσθαι, επικοινωνία, ανάπτυξη, οργάνωση, κράτος)

 

↓

Αξια

(άτομο = ιδέες, επιθυμίες, επιδιώξεις, κίνηση, αναζήτηση, οικογένεια, κατοικία)

 

Θα συνεχίσουμε χρησιμοποιώντας το εκλαϊκευμένο πρώτο σχήμα Όλον-Κόσμος-Κοινωνία-Οικογένεια. 

Στην πορεία αυτή, από το Όλον στην Οικογένεια, η κάθε Οικογένεια αρχικά πήρε μιά συγκεκριμένη θέση ανάλογα με το πώς είδε την όλη αυτή πορεία από Θεό μέχρι τον εαυτό τους.  Από την θέση τής Οικογένειας, η Κοινωνία κατέγραψε πολιτισμό. 

Κρατούντες σήμερα είναι δύο μεγάλοι πολιτισμοί:  ο Ανατολικός και ο Δυτικός. 

Ο ανατολικός πολιτισμός έχει παρουσιάσει την οργάνωση όλου τού Κόσμου, όλης τής δημιουργίας, με όλη αυτή την υπέροχη λεπτομερή οργάνωση με τούς τριβόλους και τούς θεούς και τις θεές στο στερέωμα τής δημιουργίας, και έχουν όλες αυτές τις πολυποίκιλες τερατώδεις μορφές συνήθως τεράστιου μεγέθους, που κατέχουν υπεράνθρωπες δυνάμεις και κατεβαίνουν σε πολέμους που ο ένας θεός σκοτώνει τον άλλον, και τα λοιπά και τα λοιπά, συμπεριλαμβάνοντας ακόμα και τις κατώτερες μορφές του με τις απολαύσεις τών 72 παρθένων και τούς άφθονο πιλάφι τού μεταθανάτιου παραδείσου.  Αυτοί έχουν δημιουργήσει πολιτισμό πάνω σε αυτό το Κ, τον Κόσμο, και ομολογουμένως έχουν κάνει καλή δουλιά, και σε σύστημα, και σε συνεκτικότητα, και σε σταθερότητα. 

Ο δυτικός πολιτισμός έχει παρουσιάσει την οργάνωση όλης τής Κοινωνίας, όλης τής ανθρώπινης δημιουργίας, με όλη αυτή την υπέροχη λεπτομερή οργάνωση με τούς τριβόλους και τούς θεούς και τις θεές στο στερέωμα τής πολιτικής, και έχουν όλες αυτές τις πολυποίκιλες τερατώδεις μορφές (έχετε δει τις μουτσούνες τους, έτσι;) συνήθως τεράστιου μεγέθους (εννοώ κοιλαράδες), που κατέχουν υπέρμετρο πλούτο και μέσα και κατεβαίνουν σε πολέμους που ο ένας θεός-πρόεδρος τής μιάς χώρας σκοτώνει τον άλλον, και τα λοιπά και τα λοιπά, συμπεριλαμβάνοντας ακόμα και τις κατώτερες μορφές του με τις απολαύσεις τών απανταχού 72 (και βάλε) πορνο-μη-παρθένων και το  άφθονο πιλάφι τεχνολογίας τού προθανάτιου τούτου επίγειου παραδείσου.  Αυτοί έχουν δημιουργήσει πολιτισμό πάνω σε αυτό το Κ, την Κοινωνία, και ομολογουμένως έχουν κάνει καλή δουλιά, και σε σύστημα, και σε συνεκτικότητα, και σε σταθερότητα. 

 

Οι δύο λοιπόν πολιτισμοί, ο Ανατολικός και ο Δυτικός έχουν πιάσει τα δύο Κ. 

Ο ανατολικός τον Κόσμο και ο δυτικός την Κοινωνία. 

 

Τι απέμεινε; 

Τα δύο Ο.  Όλον και Οικογένεια, Θεός και Οικογένεια;  Ποιός νομίζετε έχει πιάσει αυτά τα πόστα;  Οι Έλληνες και οι συνακόλουθοι τους, Ρώσοι και λοιποί Ορθόδοξοι.  Χωρίς θεούς και θεές, χωρίς πολέμους και σκοτωμούς, χωρίς παρθένες ούτε πιλάφια.  Με Αλήθεια-Φως-Ζωή μετααρχαίου πολιτισμού που ήρθε και συμπλήρωσε το Σοφία-Κάλλος-Καλωσύνη τού προχριστιανικού πολιτισμού.  Ωραία. 

Το λέω και θα το ξαναλέω όσο ζω.  Είτε την Αρχαία Ελλάδα πάρετε, είτε την Ρωμαϊκή, είτε την Βυζαντινή, είτε την Τουρκοκρατούμενη Ελλάδα, είτε την Απελευθερωμένη, δεν θα δείτε πουθενά να έχει η Ελλάδα απορροφήσει και συγχρονησθεί με άλλους πολιτισμούς ή να έχει υπαχθεί σε μεγαλύτερα σύνολα άλλων πολιτισμών.  ΠΟΤΕ!  

Πάντα είχε τη μικρή δική της δυναμική οντότητα σε μεγέθη και ανέπτυξε τη δική της ποιότητα πολιτισμού.  Η εξήγηση δόθηκε παραπάνω˙  επειδή πάντα κινήθηκε μεταξύ Αρχής και Βάσης, μεταξύ Ο και Ο, μεταξύ Θεού και Οικογένειας. 

Από πού και ως πού λοιπόν σήμερα ξαφνικά θα συγχρονιστούμε με ΕΕ ή θα ενστερνισθούμε καπιταλιστικές πρακτικές ελεύθερης αγοράς ή θα προσεταιριστούμε χρηματιστικά μοντέλα που λειτουργούν αλλού; 

Και όμως προσπαθούμε και αυτό κάνουμε.  Και δεν μάς "βγαίνει" η συνταγή.  Δεν απέδωσε ποτέ.  Σε καμμιά φάση τής ιστορίας μας.  Αλλά εμείς εκεί, κοιτάμε τον έναν και αντιγράφουμε τα καλά του (νομίζουμε), και κοιτάμε τον άλλον και αντιγράφουμε και εκείνου τα καλά. 

Να που οφείλεται ο αχταρμάς, η ανάμιξη που ανέφερα παραπάνω.  Και να γιατί αυτός ο αχταρμάς βρίσκεται παντού και στο σώμα, και στη καρδιά, και στο κεφάλι τού σώματος που λέγεται Ελλάδα.  Και στο κόσμο, και στους πολιτικούς, και στη χώρα την ίδια.      

Αυτά τα δύο, Οικογένεια και Θεός, είναι τόσο βαθιά συνυφασμένα με την ζωή τού Έλληνα που δύσκολα κανείς μπορεί να εμβαθύνει σε όλες τις διαστάσεις αυτής τής επιρροής. 

ΠΧ, όλοι αναγνωρίζουμε οτι ο Έλληνας, όταν βγαίνει έξω από τη πόρτα του, κοιτάζει τι θα αποκομήσει, όχι τι θα συνεισφέρει ή σε τι θα υπακούσει, κοιτάζει τι θα επωφεληθεί, όχι τι είναι σωστό να κάνει˙  αλλά κανένας δεν το έχει συνδέσει με την οικογένεια του.  Δηλ. κανένας δεν έχει παρατηρήσει οτι δεν το κάνει από πρόθεση να επιβουλευθεί το κοινό καλό, αλλά επειδή κοιτάζει τι θα αποκομήσει για την οικογένεια του. 

Εργασία, οδήγηση, συμπεριφορά, προσωπικές σχέσεις, συναλλαγές, όλα είναι ‘‘θα παλέψω εγώ να βγω από πάνω…'', και από πίσω υποβόσκει ‘‘για μένα… ή για την οικογένεια μου''. 

Δεν λέει, ‘‘τι υποχρέωση έχω απέναντι στους άλλους εδώ που βρίσκομαι, τι θα συνεισφέρω'', αλλά λέει ‘‘εγώ να τα καταφέρω, τι θα αποκομίσω εγώ…'' και από πίσω υποβόσκει ‘‘…πίσω στο σπίτι''.

Παίρνει διάφορες μορφές όπως, ‘‘την πάρτη μου θα κοιτάξω, γράφτους όλους τούς άλλους΄΄, αλλά αυτό ουσιαστικά υπονοεί ‘‘θα κοιτάξω εμένα και τούς δικούς μου, την οικογένεια μου'', και ακόμα καλύτερα ‘‘το σπιτικό μου, την φαμίλια μου, τον στενό κύκλο που ανήκω''. 

Θεωρεί την Κοινωνία κάτι τεχνητό, ενώ την Φαμίλια που τον έφερε στον κόσμο κάτι θεϊκό, γιατί γεννήθηκε εκεί. 

Θεωρεί επίσης τον Κόσμο αλλουνού δουλιά, τού Θεού και τής Φύσης, τον βρήκε έτσι, δεν τον πολυνοιάζουν, άλλος είναι ο αφέντης στο κόσμο, ενώ στη Φαμίλια του είναι αυτός. 

Ο-Ο ή Θ-Ο είναι τόσο ριζωμένα στον Έλληνα που ούτε να συζητηθούν δεν μπορούν.  Θεωρούνται ‘‘πάντα έτσι ήταν και θα είναι''.  Έχουν απλωθεί σε τόσο μεγάλη έκταση και βάθος που ότι ανάλυση και να κάνεις, θα βγεις τρελλός. 

ΠΧ, το κράτος το ίδιο είναι δομημένο έτσι.  Βγαίνει ο αστυνομικός στο δρόμο και είναι, "ένας από μάς", είναι άνθρωπος ο αστυνομικός, ας φοράει στολή, άνθρωπος είναι, τι άλλο είναι;  Για άντε πέστο αυτό στα Κράτη που θαυμάζουμε και πάμε για δανεικά!  Από τη στιγμή που φοράει τη στολή, είναι ο Νόμος, δεν είναι άνθρωπος.  Αλλάζει υπόσταση όπως μιά εταιρεία, που από τη στιγμή που την έφτιαξες στα χαρτιά και μπήκαν οι υπογραφές γίνεται ‘‘πρόσωπο''.   Στα άλλα εκείνα Κράτη που προστρέχουμε, δεν προσπερνάς το αυτοκίνητο τής Αστυνομίας γιατί υποτίθεται πάει όσο λέει ο Νόμος.  Αλλά ο Έλληνας, βρουουουμ, τον πέρασε τον αστυνομικό.  Έξω, τον σέβεσαι ακόμα και αν έκανε λάθος, το δικό σου λάθος είναι τιμωρητέο, το δικό του έγινε σε ώρα καθήκοντος, δύσκολα θα το τιμωρήσεις, όπως άλλωστε υποδεικνύει και ο δικός μας Πλάτωνας στη Πολιτεία.  "Οικογενειάρχης είναι και ο αστυνομικός", έτσι δεν λέμε;  Λάθος, μεγάλο.  Τού μιλάς κάποιου ΠΧ, για αστυνομικό και σού δείχνουν τα παιδιά του ενώ δεν θα'πρεπε ούτε να αναφέρονται σε αυτό καθόλου, σαν να μην έχει. 

Άλλο!  Βγαίνει ο πολιτικός, κοιτάει να φάει.  Το θεωρεί φυσιολογικό, σού λέει, "να κοιτάξω την οικογένεια μου".  Τι θα κοιτάξω πρώτα σού λέει;  Το θεωρεί φυσιολογικό, όσο είναι στη καρέκλα να πιάσει τα περισσότερα που γίνεται, επειδή δεν θα είναι για πολύ, δεν είναι όπως ένας επιχειρηματίας που έχει την επιχείρηση του για πάντα.  Πού είναι λάθος;  ότι βγαίνει έξω αλλά σκέφτεται πίσω, το σπίτι. 

Τα ίδια και χειρότερα ο στρατιωτικός.  "Έχω παιδιά πίσω λέει", κοιτάει που θα βολευτεί.  Να το ρουσφέτι.  Εν τω μεταξύ, όλοι έχουν παιδιά, χααα.  Πού είναι το λάθος;  ότι βγαίνει έξω και κοιτάει πίσω. 

Κοινωνία, λοιπόν στα άγραφα, Κόσμος τα ίδια και χειρότερα!  Μόνο οικογένεια μετράει. 

Φτάνει η στιγμή ο Έλληνας να πληρώσει για όλα αυτά.  Σήμερα, άλλες εποχές, πάντα πλήρωνε.  Όταν φτάνει η στιγμή αυτή, τι λέει;  Ο Θεός!  Είτε ατομικά είτε οικογενειακά είτε όλοι μαζί σαν Κοινωνία, όταν πλακώσουν τα δύσκολα τρέχουμε στο Θεό.  Ανατρέχει σε αυτά τα δύο Ο-Ο, από Οικογένεια σε Θεό, μιά ζωή!  τρέχει για την Οικογένεια και όταν έρθει η ώρα τού πόνου τρέχει στο Θεό.  Από Οικογένεια στο Θεό και από Θεό πίσω στην Οικογένεια.  Αναμεταξύ, ο πόνος. 

Κολλάει στην Οικογένεια, σκόπιμα αγνοεί όλα τα άλλα, φτάνει η στιγμή που αυτή η ανευθυνότητα φέρνει την ανισορροπία, αντί να κοιτάξει τι χρειάζεται να διορθώσει, τρέχει πάλι πίσω στην οικογένεια να την προστατεύσει, και προσεύχεται στο Θεό.  Πάλι δεν διορθώνει τη Κοινωνική του δομή, πάλι δεν μελετά το περιβάλλον, ελπίζει στο Θεό και γράφει ιστορία και πολλές φορές και θαύματα. 

Ρωτάς τον άλλον που δεν τον έχεις δει για χρόνια, τού λες, "ρε συ τι γίνεσαι;" και σου απαντάει, "καλά, παντρεύτηκα, έχω και δύο παιδάκια, ο ένας πάει σε'κείνο το σχολείο, η μεγάλη πάει στο Πανεπιστήμιο, έχει περάσει στη τάδε σχολή, έχει βρει και ένα νέον, καλό παιδί, αρραβωνιάστηκαν, θα τούς παντρέψουμε άμα τελειώσουν, η γυναίκα μου είναι από 'κείνο το χωριό, πήραμε και ένα σπίτι, έχουμε και το άλλο στο χωριό από τα πεθερικά, δε βαριέσαι όλα καλά,  εσύ;"  Αυτό δεν κάνουμε;  Είπε τίποτα άλλο εκτός γύρω από την οικογένεια;  Όχι!  Γιατί;  Γιατί στο αίμα του μέσα είναι αυτό, οτι η Οικογένεια είναι το παν μετά το Θεό. 

Ενώ ρωτάς τον ξένο "τι γίνεσαι ρε αδερφέ;  σ'έχασα!" και θα σου πει ποιό κολλέγιο τέλειωσε, πού έκανε master, πού εφαρμόστηκε η εργασία του, σε ποιές χώρες πήγε και γιατί, κλπ, ίσως πει και για τη νέα μέθοδο που δουλεύουνε τώρα, και στο τέλος, τελείως διακριτικά αν τολμήσεις και ρωτήσεις, "οικογένεια έχεις;", τότε μπορεί να πει το πολύ πολύ πόσα χρόνια είναι παντρεμένος, ούτε πού είναι τα παιδιά, ούτε πώς τα βολεύει, ούτε για τη γυναίκα, θα φύγεις και πιθανόν να μην έχεις καταλάβει οτι είναι παντρεμένος, πιθανόν, με άντρα! 

Άρα εμείς για τι ζούμε;  Για την Οικογένεια.  Κανείς δεν λέει οτι ζούμε για την Κοινωνία.  Όλοι λένε για την οικογένεια.  Έχουμε την Οικογένεια για σκοπό σε αυτόν εδώ το κόσμο, τον Θεό για τον άλλο κόσμο, και κλείσαμε, τα λύσαμε όλα.  Τότε γιατί ζητάμε καλύτερο κράτος και οργάνωση;  Αυτά θέλουν άλλα προσόντα!  Να, λοιπόν που είναι η αιτία όλων τών δεινών μας ανά τούς αιώνες. 

Πολλοί αποδίδουν την αιτία σε άλλους παράγοντες.  Κάποιοι λένε, ‘‘τι μάς λες ρε και συ τώρα, εδώ τα φάγανε, αυτή είναι η αιτία!  Ήρθες τώρα να μάς πεις εσύ ότι η αιτία είναι τα σχεδιαγράμματα σου και η φύση τής δημιουργίας;''

Ναι, έχει δίκιο αυτός, αλλά δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί άλλοι τα κατάφεραν, ενώ είχαν πολυποίκιλα προβλήματα και ίσως χειρότερα από τα δικά μας. 
Η Γερμανία ήταν ισοπεδωμένη, κοίτα που βρίσκεται μετά από 60 χρόνια. 
Η Αμερική είναι καινούργια χώρα, μόνο 300 χρόνια ιστορία έχει, κοίτα που είναι τώρα. 
Η Φινλανδία ήταν για πτώχευση 4 χρόνια πριν, όχι μόνο σώθηκε αλλά δεν χρωστάει και τίποτα μέσα σε 4 χρόνια! 

Στην Αμερική τα τρώγανε τις δεκαετίες τού 1950 και 1960, και είχανε τη μεγαλύτερη μαφία στο κόσμο, πώς βρήκανε άκρη;  Είχανε τις μεγαλύτερες κοινωνικές αντιθέσεις και σκοτωμούς, από τον μαύρο Μαρτιν Λούθερ Κινγκ, μέχρι τον εργατοηγέτη Τζίμμυ Χόφφα, μέχρι ακόμα και πρόεδρο τον Τζων Κέννεντυ, αλλά το ερώτημα παραμένει πώς τα βγάλανε πέρα και εμείς δεν μπορούμε; 

Παντού τρώγανε, και παντού λαδώνανε, και παντού κορόϊδευαν το κοσμάκη, αλλά κάποιοι προχώρησαν μπροστά 1-2-3 και κάποιοι πήγαν πίσω 1-2-3. 

 

Δηλ. δίνω μερικά παραδείγματα, και τού τι έγινε σε άλλους, και τού πώς σκεφτόμαστε εμείς, όχι για να αρχίσω πολιτική κουβέντα, αλλά για να υποστηρίξω το επιχείρημα μου περί χαρακτηριστικών τών διαφόρων λαών, και να επιστήσω τη προσοχή στα δικά μας  ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.  Ναι, και εγώ έχω πει οι πολιτικοί φταίνε, και επίσης έχω πει η νοοτροπία τού κόσμου φταίει, και επίσης έχω πει οι ξένοι φταίνε.  Ναι, και οι πολιτικοί, και ο κόσμος, και οι ξένοι.  Φταίνε όλοι και όλα, αυτή είναι η αλήθεια.  Αλλά αυτό είναι το σκοτάδι, θυμάστε;  

Εδώ μιλάμε ποιό είναι το φως που λείπει.  Ποιός είναι ο ορίζοντας που κανένας καπετάνιος αυτής τής χώρας δεν μπορεί να δει;  Ο ορίζοντας είναι ότι είμαστε τρίτος πολιτισμός, άλλη φτιασιά από τις άλλες δύο που υπάρχουν.  Εκεί βλέπω την αιτία τού κακού, εκεί βλέπω και την λύση, εκεί βλέπω και την απάντηση τού γιατί δεν αλλάζει τίποτα ποτέ μέχρι τώρα. 

Θα ρωτήσει κάποιος, και από πού θα εμφανιστεί εκείνος ο πολιτικός που θα αναγνωρίσει το πρόβλημα στη βάση που μάς τα λες εδώ, και θα έχει διαμορφώσει ανάλογες λύσεις;  Από πουθενά!  Εγώ δεν έγραφα τόση ώρα για λύση και πολιτικό, έγραφα για την απάντηση μου "Ώσπου να καταλάβουμε οτι καμμία λύση δεν θα βρει εφαρμογή στην Ελλάδα, το μέλλον μας θα διαγράφεται Μαύρο και Άραχνο", στο ερώτημα "ποιό είναι το μέλλον τής Ελλάδας". 

 

Λέω οτι έτσι θα πηγαίνει και μάλιστα χειρότερα.  Φαγωμάρα θα δείτε, και άλλα χρέη θα δείτε, και λύσεις για λίγο θα δείτε, και ανακατωσούρα πάλι θα δείτε, και επιθέσεις από έξω θα δείτε, και πυγμή από κάποιον θα δείτε, και ξεπούλημα θα δείτε, όλα μαζί, μία το ένα και μία το άλλο, μία πάνω και μία κάτω!  Δηλ. εγώ κάνω πρόβλεψη, ο αχταρμάς, το ανακάτεμα, η ανάμιξη δεν θα λειψουν.  Γιατί ποτέ δεν θα βρούμε ησυχία όσο δεν ακολοθούμε την φύση μέσα μας, που μάλιστα είναι πολύ ισχυρότερη από όλους τούς άλλους λαούς λόγω ιστορίας και διάρκειας. 

Αυτή η ανακατωσούρα είναι το μέλλον τής Ελλάδας.  Γιατί η λύση, οτι "η φύση μας, η ιστορία μας, η φιλοσφία μας, το αίμα μας το ίδιο, είναι τρίτης πάστας, διαφορετικής υφής, και άρα πρέπει να σταματήσουμε να δανειζόμαστε ιδέες, χρήματα, πρακτικές" είναι πολύ μακρυά.  Δεν την αναφέρει κανένας ούτε καν σαν φιλοσοφία, ποσώς σαν πρακτική.  Γιατί;  Γιατί δεν την βλέπει κανένας!  Κανένας, ούτε από τούς ειλικρινείς εργάτες που θέλουν να βοηθήσουν την Πατρίδα.  Ας αφήσουμε τούς λαοπλάνους και τούς κλέφτες!  αλλά ούτε οι ειλικρινά εργαζόμενοι και σκεπτόμενοι για το καλό τού τόπου δεν έχουν ποτέ διειδεί τέτοια λύση. 

Αν λοιπόν, πιάσαμε μιά κάποια μικρή αίσθηση τού τι εννοώ, τότε καταλάβαμε, δεν υπάρχουν δύο πολιτισμοί, ο ανατολικός και ο δυτικός, αλλά τρεις.  Υπάρχει και ο βυζαντινο-ελληνικός!  

Ο ανατολικός πολιτισμός έχει αναγάγει το υπερφυσικό, τον μυστικιστικό, και έχει τις ρίζες του στο οτι υπάρχουν πολλές τρομερές ανώτερες δυνάμεις, με άλλες τρομερές υποδυνάμεις, που όλες πρέπει να υπηρετούνται, και έχει κλωτσήσει στην άκρη τον άνθρωπο παραμελώντας τον. 

Ο δυτικός έχει πέσει με τα μούτρα στο φυσδικό, το επιστημονικό, στο χρηματοοικονομικό, και έχει τις ρίζες του στο οτι υπάρχει μιά μόνο τρομερή ανώτερη δύναμη, που θα μάς τιμωρήσει αν δεν κάνουμε τούτο και το άλλο, και έχει κλωτσήσει στην άκρη τον άνθρωπο υπερτιμώντας τον.

Μόνο ο Ελληνικός, Κλασσικός ή όπως θές ονόμασε τον, έχει συνθέσει και τα δύο σε ένα, και έχει δώσει σημασία στον άνθρωπο. 

Δείτε τον Άνθρωπο και το Πνεύμα στην αρχαιότητα, μαζί σε ένα.

Δείτε τον Θεα-Ανθρωπο, Θεό και Άνθρωπο μαζί σε ένα, μετά.

Δείτε τα μηνύματα τών αγίων, που είναι η αγάπη στον πονεμένο άνθρωπο, η θεϊκή φροντίδα στον υλικό άνθρωπο, μαζί σε ένα.

Δεν είναι τυχαίο ότι το Άγιο Όρος αναπτύχθηκε εκεί ακριβώς που αναπτύχθηκε ο Αριστοτέλης και ο Μέγας Αλέξανδρος, έξω από το χωριό τής Ολυμπιάδας.  Εκεί η ΑρχαιοΕλληνική δωδεκαθεϊκή μυθολογία, επιστήμη και φιλοσοφία μεταλλάχθηκε και συνεχίστηκε, χωρίς κανένα πρόβλημα, στην λατρεία τού ενός αληθινού ζώντος Κυρίου, και στον ίδιο τόπο.   

Εμείς έχουμε αυτό το χαρακτηριστικό, να συνθέτουμε σε ένα σοφό απαύγασμα (σύνθεση, όχι ανάμιξη!), αυτά που οι άλλοι χωρίζουνε στα δύο.  Δεν είναι τυχαίο ότι στην Ελλάδα αποδώσαμε τον Ομφαλό τής Γης.  

Τώρα μπορεί να πείτε, καλά όλα αυτά, τι γίνεται στη πράξη;  Να σάς πω.

Αν κοιτάξουμε να βρούμε λύσεις οικονομικές, όπως κάνουν σήμερα οι άλλοι λαοί, λύση δεν θα βρούμε!  Πάλι μπάχαλο θα γίνει η κατάσταση, όπως και πάντα έχει γίνει.  Δεν μπορείς να βάλεις τον Έλληνα στο καλούπι τής παραγωγής, εκτός αν τον πάρεις έξω από την Ελλάδα, σε άλλο τόπο.  Γι'αυτό και έξω μεγαλουργούμε, αλλά ακόμα και εκεί η φύση μας επαναστατεί, κανενός δεν άρεσε η ζωή στο εξωτερικό.  Και οι ίδιοι όταν έρθουν στην Ελλάδα, ή αλλάζουν ή φεύγουν πάλι έξω.  Γιατί; 

Δεν μπορείς να στερήσεις από τον Έλληνα τις στιγμές τής σχόλης (το άραγμα), την αγορά του όπου ανέπτυξε δημοκρατία, τον "Σωκράτη" μέσα του με την φιλοσοφία του, και να τον στρώσεις να βγάζει πλαστικά, και μηχανές.  Τον εξόντωσες και θα αντιδράσει, ξέρει ο Έλληνας οτι "δεν είναι μόνο τα λεφτά".
Πρώτα απ'όλα κοιτάς το φως τού Ήλιου, την ποιότητα και τη γωνία που το φως του πέφτει πάνω σε αυτή την ευλογημένη Γη, κοιτάς την ομορφιά στο βραχώδες έστω και χωρίς πράσινο βουνό, ακούς το κύμα με το τρόπο που σπάει και σού λέει οτι από κάτω υπάρχουν κατακάθαρες πετρούλες και δεν πάει ούτε με τα πλαστικά, ούτε με τούς πυραύλους.  

Αν από την άλλη, αν κοιτάξουμε να βρούμε λύσεις τσαπατσούλικες, τού τύπου ‘‘όσα πάνε και όσα έρθουν'', ‘‘εμείς είμαστε και κανένας άλλος'', ‘‘τούς γράφουμε όλους'', όπως κάνουν σήμερα οι ανατολικοί λαοί, πάλι μπάχαλο θα γίνει, ήδη γίνεται.  Γιατί δεν μπορείς να στερήσεις από τον Έλληνα την συμπόνοια, το φιλότιμο, τον κοινό νου που λείπει από τούς άλλους, τούς αγίους, αυτή τη μαγιά που έκανε τούς περισσότερους Αποστόλους και Αγίους να γεννηθούν κάπου αλλού αλλά να δημιουργήσουν και να πεθάνουν στην Ελλάδα.

Άρα, η λύση είναι στη σύνθεση και τών δύο.  Επειδή έχουμε το πόστο Ο-Ο, δηλ το Α και το Ω, να βρούμε πάλι τις λύσεις, όπως κάναμε κάτι αιώνες πριν, να βρούμε πάλι τις σοφές πρακτικές, εκείνες που δεν είναι ούτε ανατολίτικες ούτε δυτικές, εκείνες που δεν είναι ούτε παγανιστικές ούτε υλιστικές, εκείνες που δεν είναι ούτε συμβολικές ούτε χρηματοοικονομκές. 

 

Να εκμεταλλευτούμε τις δεινές περιστάσεις που περνάμε, να στρωθούμε κάτω και να παρουσιάσουμε για ακόμα μια φορά στην ιστορία τον Τρίτο παράγοντα, τον Τρίτο πολιτισμό, μακρυά από τούς δύο που μάς ταλανίζουν, και να γράψουμε Ιστορία πάλι. 

Δηλ. ο πολιτικός όταν θα βγάλει το νόμο, να σκεφτεί και με τα δυό κριτήρια που παρουσιάζω, και με το δυτικό-οικονομικό και με ανατολικό-φιλοσοφικό.  Ουσιαστικά είναι ένα, απλώς πρέπει να γνωρίζει τούτη τη στάση ζωής.  

Θα το κάνει ο σημερινός πολιτικός;  Όχι! 

Άρα πρέπει να τούς κάνουμε εισαγωγή από τη Δύση, όπως κάναμε στα παλιά, τον Όθωνα και κάποιους Βασιλείς.  Από εμάς λύση δεν υπάρχει!  Μόνο αν τα πράγματα έρχονταν έτσι από συγκυρίες και αναζωοπυρωνόταν το Βυζαντινό αίσθημα πάλι. 

Λέτε ο γεροΠαΐσιος να είχε δίκιο; 

Είδωμεν και εν τω μεταξύ ο Νοών Νοείτω! 

ΑΥΤΑ!!            

 

Άλλα άρθρα του Συγγραφέα στην ΑποικίαΟρεινών Μανιταριών:     

http://tomtb.com/modules/smartsection/item.php?itemid=149

 

http://tomtb.com/modules/smartsection/item.php?itemid=166

 

http://tomtb.com/modules/smartsection/item.php?itemid=210

 

http://tomtb.com/modules/smartsection/item.php?itemid=249

 

http://tomtb.com/modules/smartsection/item.php?itemid=254

 

http://tomtb.com/modules/smartsection/item.php?itemid=957

 

http://tomtb.com/modules/smartsection/item.php?itemid=961

 

http://tomtb.com/modules/smartsection/item.php?itemid=976

Δείκτης αναπλήρωσης και επικουρικές συντάξεις

 

Του Γιώργου Ρωμανιά *

 

Στο σημερινό κείμενο θα εξετάσουμε τα θέματα που αναφέρονται:

1. Στις αξιώσεις των εκπροσώπων του ΔΝΤ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενσωμάτωση της επικουρικής στην κύρια σύνταξη.

Α. Νέα αξίωση: η ενσωμάτωση των επικουρικών στις κύριες συντάξεις

 

Στη διάρκεια της εβδομάδας που πέρασε αποκαλύφθηκε η νέα αξίωση των εκπροσώπων του ΔΝΤ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την κατάργηση της επικουρικής σύνταξης μέσω της δήθεν ενσωμάτωσής της στην κύρια σύνταξη.

Έχουμε, ήδη, αποκαλύψει (σε προηγούμενο κείμενό μας στο «Π») ότι, με βάση το Μνημόνιο (που έχει γίνει νόμος του κράτους – Ν.3845/2010), η Ελλάδα οφείλει να περιορίσει τον ετήσιο δείκτη αναπλήρωσης (το ποσοστό δηλαδή του μισθού που μεταφέρεται στη σύνταξη) στο μέσο επίπεδο του 1,2% (από το 2% που ισχύει σήμερα), ώστε να προκύψει:

-Αντί του ισχύοντος σήμερα δείκτη (ποσοστού) αναπλήρωσης 70% για συντάξιμη υπηρεσία 35 ετών (35×2),

-Δείκτης 42% για συντάξιμη υπηρεσία 35 ετών (μείωση κατά 28 ποσοστιαίες μονάδες) και δείκτης 48% (μείωση κατά 22 ποσοστιαίες μονάδες) για συντάξιμη υπηρεσία 40 ετών.

Στο φύλλο, επίσης, της προηγούμενης εβδομάδας (3.6.2010) αποκαλύψαμε τις προθέσεις της κυβέρνησης να καταργήσει τις επικουρικές συντάξεις.

Οι εξελίξεις μάς δικαιώνουν, εν όψει των δεδομένων που προκύπτουν από την εμμονή των εκπροσώπων του ΔΝΤ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να τηρηθούν απαρέγκλιτα οι όροι του Μνημονίου και να καταργηθούν οι επικουρικές συντάξεις.

Στην πραγματικότητα πρόκειται περί τεχνάσματος, αφού επιδιώκεται να ενσωματωθεί ένα μικρό μέρος των επικουρικών συντάξεων (περί το 4-5%) στον γενικό δείκτη αναπλήρωσης των κύριων συντάξεων.

Με το τέχνασμα αυτό, θα επιδιωχθεί να πεισθούν οι πολίτες ότι οι επικουρικές συντάξεις δεν καταργούνται, αλλά ενσωματώνονται στις κύριες, ενώ ταυτόχρονα θα διαφημισθεί η αύξηση των δεικτών (ποσοστών) αναπλήρωσης των κύριων συντάξεων.

Πρέπει, όμως, να προειδοποιήσουμε ότι μια παρόμοια προσπάθεια είναι καταδικασμένη να πέσει στο κενό, αφού:

Πρώτον, η κυβέρνηση έχει ήδη αποκαλύψει τις προθέσεις της να καταργήσει τις επικουρικές συντάξεις με το άρθρο 15 του προσχεδίου του ασφαλιστικού νομοσχεδίου που έχει δώσει στη δημοσιότητα. Συνεπώς, το χάπι της ενσωμάτωσης δεν πείθει: μια παρόμοια εξέλιξη οδηγεί στην κατάργηση του θεσμού, ώστε σε μια μικρή χρονική περίοδο η ενσωμάτωση θα απορροφηθεί σε βαθμό μηδενισμού της (υπάρχουν πολλά παρόμοια προηγούμενα κατάργησης μέσω ενσωμάτωσης σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες).

Δεύτερον, ακόμη και με την ενσωμάτωση της επικουρικής σύνταξης, η βελτίωση του δείκτη αναπλήρωσης των κύριων συντάξεων θα βελτιωθεί ελάχιστα (περί τις 4 ποσοστιαίες μονάδες), ώστε για συντάξεις 40 ετών να προσεγγίσει το 52% και για συντάξεις 35 ετών το 46% (έναντι του ισχύοντος σήμερα 70%).

Τρίτον, ο δείκτης αναπλήρωσης των επικουρικών συντάξεων ποικίλλει (από 20% μέχρι και 70%), ενώ ο δείκτης αναπλήρωσης που προβλέπει το Μνημόνιο (42% ή 48%) αναφέρεται σ' όλες (χωρίς εξαίρεση οποιουδήποτε Ταμείου) τις συντάξεις. Συνεπώς, η καθιέρωση ενιαίου δείκτη για το σύνολο των επικουρικών με τον οποίο θα προσαυξηθεί ο δείκτης των κύριων συντάξεων, είναι σαφές ότι θα λειτουργήσει αρνητικά (μειωτικά) για τα περισσότερα επικουρικά Ταμεία.

Τέταρτον, Ταμεία με μεγάλο αριθμό ασφαλισμένων και συνταξιούχων δεν χορηγούν επικουρικές συντάξεις χωρίς να προβλέπεται παρόμοια χορήγηση από αντίστοιχα επικουρικά (που δεν υφίστανται, π.χ. ΟΑΕΕ, για τη συντριπτική πλειονότητα των ασφαλισμένων του – 817.000 άτομα).

Ένα ακόμη συναφές ζήτημα αποτελεί η προσαύξηση ή όχι του δείκτη αναπλήρωσης των ανταποδοτικών κύριων συντάξεων με την προσθήκη της αποκαλούμενης βασικής σύνταξης στο σύνολο των ανταποδοτικών συντάξεων.

Την τελευταία εβδομάδα επιδιώχθηκε να πλασαριστεί και μέσω των ΜΜΕ η άποψη ότι οι χαμηλοί δείκτες αναπλήρωσης που προκύπτουν για τις ανταποδοτικές συντάξεις θα βελτιωθούν με την προσθήκη σ' αυτές και της βασικής σύνταξης.

Από την επιστολή, όμως, του εκπροσώπου του επιτρόπου κ. Όλι Ρεν προκύπτει σαφώς ότι η βασική σύνταξη θα χορηγείται με εισοδηματικά κριτήρια (π.χ. 1.200 ευρώ τον μήνα, όπως συμβαίνει στη Φινλανδία, πατρίδα του κ. Ρεν). Συνεπώς θα χορηγείται όχι σ' όλους τους συνταξιούχους, αλλά μόνο σ' εκείνους που τα εισοδήματά τους θα είναι κατώτερα των εισοδηματικών κριτηρίων.

Το συμπέρασμα είναι σαφές: όλοι οι έχοντες εισοδήματα πέραν των καθοριζομένων κριτηρίων δεν θα λαμβάνουν τη βασική σύνταξη και συνεπώς για αυτούς οι δείκτες αναπλήρωσης θα παραμείνουν στο 42% για 35 συντάξιμα έτη και στο 48% για 40 συντάξιμα έτη.

Εκτός αυτού, οι εκπρόσωποι των 3 ζητούν τη χορήγηση της βασικής σύνταξης στο 65ο έτος της ηλικίας για όλους τους συνταξιούχους που τη δικαιούνται με βάση τα εισοδηματικά κριτήρια. Συνεπώς, όσοι θα λαμβάνουν την ανταποδοτική σύνταξη στο 60ό έτος της ηλικίας τους θα παραμείνουν στους ίδιους χαμηλούς δείκτες αναπλήρωσης (42% ή 48%) μέχρι να συμπληρώσουν το 65ο έτος της ηλικίας τους, οπότε και θα τους χορηγηθεί (με βάση πάντα τα καθοριζόμενα εισοδηματικά κριτήρια) και η βασική σύνταξη.

 

Β. Το τέχνασμα των 7 νέων ταμείων

 

Στο προσχέδιο του ασφαλιστικού νομοσχεδίου (άρθρο 27) προβλέπεται ότι οι Κλάδοι Κύριας Ασφάλισης που τελούν υπό την εποπτεία του υπουργείου Εργασίας ενοποιούνται και συγκροτούν 3 Φορείς Κύριας Ασφάλισης Μισθωτών, Αυτοαπασχολουμένων και Αγροτών.

Στο ίδιο άρθρο όμως (παρ. 7) προβλέπεται ότι οι τομείς κύριας ασφάλισης του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολουμένων (ΕΤΑΑ) και του Ενιαίου Ταμείου Ασφάλισης Προσωπικού Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (ΕΤΑΠ-ΜΜΕ) παραμένουν στους Φορείς αυτούς (δηλαδή εξαιρούνται από τη διαδικασία ενοποίησης σε 3 Κλάδους όλων των υφιστάμενων Φορέων).

Οι προβλέψεις αυτές της παρ. 7, όμως, αποδεικνύονται επικοινωνιακό πυροτέχνημα και οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αξίωσαν τη συμμόρφωση με τις ρυθμίσεις του Μνημονίου, τον περιορισμό των νέων ενοποιημένων Ταμείων σε 3 και την απάλειψη της παρ. 7 του Προσχεδίου.

Πράγματι, στο Μνημόνιο, δηλαδή στη Συμφωνία της Ελλάδος με το ΔΝΤ, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, προβλέπεται:

-Πρώτον, ότι συγχωνεύονται τα υφιστάμενα συνταξιοδοτικά Ταμεία σε τρία ταμεία (χωρίς οποιαδήποτε διάκριση ή εξαίρεση περί το ΕΤΑΑ ή το ΕΤΑΠ-ΜΜΕ).

-Δεύτερον, ότι θεσπίζονται νέοι καθολικώς δεσμευτικοί κανόνες για τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα, τις εισφορές, τους κανόνες συσσώρευσης κ.λπ., που πρέπει να εφαρμόζονται κατ' αναλογίαν προς όλους από 1.1.2013.

-Τρίτον, ότι η ασφαλιστική μεταρρύθμιση θα σχεδιαστεί σε στενή διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ΔΝΤ και την ΕΚΤ.

Η απλή επισήμανση ότι η Ελλάδα έχει σπεύσει και έχει, ήδη, νομοθετήσει το Μνημόνιο (Ν. 3845/2010) αποδεικνύει ότι η πρόβλεψη του προσχεδίου του ασφαλιστικού νομοσχεδίου για τα 7 νέα Ταμεία αποτελεί απλό επικοινωνιακό τέχνασμα, ενώ οι πραγματικές κυβερνητικές επιδιώξεις είναι διαφορετικές.

 

* Ο Γιώργος Ρωμανιάς είναι επιστημονικός σύμβουλος ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ

 

ΠΗΓΗ: 10-06-2010, Το Ποντίκι, Ηλ. Ανάρτηση Κυριακή, 13 Ιουνίου 2010, http://www.topontiki.gr/Articles/view/690

Νεοελληνική ταυτότητα 

 

Του Απόστολου Παπαδημητρίου

 

Η απάντηση στο ερώτημα είναι σαφέστατα φορτισμένη από θρησκευτική πίστη (και θεωρώ και τον υλισμό μορφή θρησκευτικής πίστης) και ιδεολογήματα. Αν κάνουμε ιστορική αναδρομή στην αυτοκρατορία της Ρωμανίας (Βυζάντιο), θα διαπιστώσουμε ότι τα συνεκτικά στοιχεία της ήταν η θρησκευτική πίστη (Ορθοδοξία) και η αποδοχή της κεντρικής εξουσίας (αυτοκράτωρ). Το εθνικό στοιχείο ήταν υπολανθάνον. Μόνο κατά τον 19^ο αιώνα με το σχηματισμό των εθνικών κρατών στη Δυτική Ευρώπη το στοιχείο αυτό καταλαμβάνει κυρίαρχη θέση στο κράτος. Η αίρεση αντιμετωπίζεται από την κεντρική εξουσία ως εξ ίσου επικίνδυνη με την αμφισβήτησή της εκ μέρους των κατά τόπους οικονομικά ισχυρών. Ο διωγμός των αιρετικών οδήγησε σε επικρίσεις της Εκκλησίας, την οποία αρκετοί ιστορικοί ταυτίζουν με την "θεοκρατική" εξουσία, αγνοώντας την ύπαρξη μαρτύρων της πίστεως και κατά την περίοδο αυτή. Ο διωγμός των οικονομικά και κοινωνικά ισχυρών ερμηνεύεται ως διαπάλη οικονομικών συμφερόντων. Αξίζει να τονιστεί ότι η υλιστική ερμηνεία της ιστορίας θεμελιώνεται αποκλειστικά στην αναζήτηση οικονομικών κινήτρων πίσω από κάθε ανθρώπινη ενέργεια. Χωρίς να είναι εξ ολοκλήρου εσφαλμένη η μέθοδος αυτή, αδυνατεί, λόγω πίστεως των ερευνητών, να δει τη διαχρονική υπέρβαση των ανθρωπίνων μικροτήτων από κάποια αναστήματα, αγίους της Εκκλησίας αλλά και υλιστές. Αδυνατεί δηλαδή να διακρίνει τον ήρωα μέσα στο πλήθος των δειλών και προσκυνημένων, τον ελεήμονα που διαθέτει και το τελευταίο λεπτό μέσα στο πλήθος των απλήστων, εκείνους που θυσιάζονται από αγάπη για την πίστη τους και την πατρίδα τους από τους άλλους που ξεπουλούν τα πάντα για να σώσουν το τομάρι τους, όπως χαρακτηριστικά εκφράζεται ο λαός μας.

Η σύγχρονη "επιστημονική" έρευνα εστιάζει την προσοχή της στην κοινωνικοπολιτική αντιπαράθεση. Και ο σχετικά πρόσφατος εμφύλιος πόλεμος στη χώρα μας παρέχει άφθονη τροφή στους ερευνητές. Εκείνο που δεν θέλουν να προσέξουν είναι ότι ο λαός μας που παρασύρθηκε από τη δίνη των αντιπαραθέσεων σε παγκόσμια κλίμακα είχε δείξει την ομοψυχία του, θρησκευτική και εθνική μόλις λίγα έτη ενωρίτερα γράφοντας το τελευταίο ελληνικό έπος. Ελάχιστα γνώριζαν οι αντιμαχόμενοι από ιδεολογίες. Στην ελληνική ύπαιθρο, που πρωταγωνίστησε στα γεγονότα, οι άνθρωποι του μόχθου, με τις όποιες αδυναμίες αλλά και το πλήθος των πατροπαράδοτων αρετών του λαού μας, ονειρεύονταν έναν δικαιότερο κόσμο και μια κοινωνία περισσότερο δική τους, καθώς το νεοελληνικό κράτος, που είχε σχηματιστεί κατά τα δυτικοευρωπαϊκά πρότυπα, ελάχιστα τους εξέφραζε. Και ας μη παραβλέπουμε χάριν ιδεολογικών σκοπιμοτήτων ότι οι αντιπαρατασσόμενες ιδεολογίες είχαν γεννηθεί από δυτική μήτρα.

Ο λαός μας άντεξε, μένοντας πιστός στην παράδοσή του, ώς το τέλος της δεκαετίας του 1950. Τότε ετέθη σε εφαρμογή το τελευταίο μέρος τόσο του θρησκευτικού όσο και του εθνικού αποχρωματισμού του. Τα μεταναστευτική εμβάσματα στην αρχή, το τουριστικό συνάλλαγμα στη συνέχεια και η εντυπωσιακή σε σύντομο χρονικό διάστημα ανόρθωση της οικονομίας (κι ας μη είχαμε δώσει την δέουσα τότε σημασία) οδήγησαν στη σταδιακή υιοθέτηση του δυτικού τρόπου ζωής, του καταναλωτικού με "αβανταδόρο" του εκμαυλισμού την Πολιτεία. Οι νικητές του εμφυλίου πολέμου, δεμένοι στο άρμα των ισχυρών προστατών τους είχαν κάθε λόγο να επισπεύδουν τις διαδικασίες κοινωνικού μετασχηματισμού. Η Διοικούσα Εκκλησία έχουσα ταχθεί με το μέρος των νικητών προς αντιμετώπιση από κοινού του αθέου κομμουνισμού, ωσάν ο καπιταλισμός να ήταν ιδεολογία από Θεού, ελάχιστα έπραξε για την εθνική συμφιλίωση. Η αστική διανόηση, με σαφώς εχθρικές κατά κανόνα ως προς την Εκκλησία θέσεις, διολίσθησε προς το μαρξιστικό στρατόπεδο, παρά την γνώση των συνεπειών. Και ενώ αυτή υποβοηθούσε τις προσπάθειες των φιλοδυτικών κυβερνήσεων της χώρας στον εκδυτικισμό της ελληνικής κοινωνίας, η Διοικούσα Εκκλησία έχανε τη δυνατότητα να αρθρώνει ευαγγελικό λόγο, ώσπου ήρθε η δικτατορία των ΗΠΑ και εμωράνθη πλήρως ταυτισθείσα με τους ανερμάτιστους του συνθήματος "Ελλάς Ελλήνων χριστιανών"!

Η μεταπολίτευση σημαδεύτηκε από μία άνευ προηγουμένου ενορχηστρωμένη επίθεση κατά της Εκκλησίας (προσοχή όχι κατά προσώπων που με τη στάση τους την κηλίδωσαν). Ο κοινωνικός μετασχηματισμός φαινόταν πιό εφικτός παρά ποτέ άλλοτε στο παρελθόν. Η Δύση φάνταζε ως η οραματίστρια και η δυναμένη να εξασφαλίσει την ειρηνική συνύπαρξη των λαών υπό καθεστώς πλήρους ελευθερίας και επαρκούς κοινωνικής δικαιοσύνης. Η κατάρρευση του κομμουνισμού χαιρετίστηκε ως ο θρίαμβος του ελευθέρου κόσμου! Και τότε σιγά σιγά ο καπιταλισμός άρχισε να δείχνει τα αιχμηρά δόντια του! Απάτες διαδέχονταν η μία την άλλη, αλλά ο λαός, έχοντας εξασφαλίσει σημαντική οικονομική επιφάνεια στην πλειονοψηφία του, δεν είχε τη διάθεση να αφουγκραστεί ή να υποψιαστεί μήπως η ευμάρεια εκείνη ήταν επίπλαστη.

Έχοντας αποκτήσει και ο λαός υλιστική συνείδηση ερμηνείας της ιστορίας και μη διαθέτοντας σε επάρκεια πνευματικούς καθοδηγητές, επιδόθηκε με πάθος στο στημένο καταναλωτικό παιχνίδι της σπατάλης και του τζόγου. Στο τέλος τα έχασε όλα. Όλα; Όχι βέβαια, απομένει η ελπίδα. Ποτέ δεν είναι αργά να ξαναγυρίσουμε στις πηγές μας και να ριζώσουμε ξανά στην παράδοση, που τόσο άφρονα απεμπολήσαμε. Βέβαια το σύστημα λυσσομανά πλέον κατά της παραδόσεως αυτής. Η εκπαίδευση είναι φανερά εχθρική προς την πίστη και την πατρίδα, βδελύσεεται μάλιστα κάθε τι το εθνικό ως παρωχημένο και επιζήμιο στην προοπτική της ειρηνικής συνύπαρξης των μαζών υπό την συνθλιπτική πίεση της κρεατομηχανής της νέας τάξης πραγμάτων! Όλοι αυτοί που κατασπατάλησαν τον πλούτο του λαού μας μιας τριακονταετίας (1951-1980) σε μια δεύτερη τριακονταετία (1981-2010) εμφανίζονται τώρα ως οι μάγοι που θα τα ξαναφτιάξουν όλα ρόδινα! Όλοι αυτοί οι υποτελείς στη Δύση, οι οπαδοί του δυτικού υλιστικού πνεύματος και υπέρμαχοι του δυτικού πολιτισμού, αυτοί που έχουν εξασφαλισθεί στη Δύση, επιχειρούν να καταφέρουν τελειωτικά κτυπήματα στον ψυχορραγούντα, όπως νομίζουν, λαό μας. Και ανθρωπίνως ψυχορραγούμε, αν λάβουμε υπ' όψιν και τη δημογραφική γήρανση, στην οποία μας οδήγησε η απεμπόληση της παράδοσής μας και η υιοθέτηση ξένων προτύπων διαβίωσης, αλλά και το πλήθος των μεταναστών, που η απληστία των δυτικών φίλων μας εξωθεί, σε μια κίνηση απελπισίας ή ελπίδας, στη χώρα μας.

Εκείνο που δεν λαμβάνουν υπ' όψη οι κατεργαζόμενοι το τέλος των εθνών και λαών, είναι οι κρυμμένες δυνάμεις, οι οποίες ενεργοποιούνται σε κρίσιμες καταστάσεις.

Συνέλληνες, ας πάψουμε να πιστεύουμε σε σωτήρες. "Μη πεποίθατε επ' άρχοντας επί υιούς ανθρώπων, οις ουκ εστι σωτηρία", γράφει ο ψαλμωδός. Ο Θεός μόνο σώζει, Αυτός, στον οποίο στήριζαν οι πρόγονοί μας τις ελπίδες τους, και τον οποίο εμείς καταφρονήσαμε περιφρονώντας τις σωτήριες εντολές Του. Ας λάβουμε απόφαση για ένα νέο ξεκίνημα.                             

 

"ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ", 14-06-2010   

Αναδυόμενη Αφροδίτη

 

Του Γιάννη Ποταμιάνου

 

Θόλωσε ο νους στο όνειρο

σαν βγήκες απ' το κύμα.

Αναδύθηκες απ' τον αφρό

καλπάζοντας

Με το σώμα να ακτινοβολεί

Επιθυμίες

Ακολούθησα τα ίχνη σου

στην καυτή άμμο

Με περίμενες στη σκιά

μιας ανθισμένης πικροδάφνης

Μέριασε το φως παράμερα,

Κι' έλαμψαν στα μάτια σου,

οι αειθαλείς επιθυμίες

ανοίγοντας ρωγμή στο χρόνο

Για να ριζώσει ο έρωτας

 

Κάθε καλοκαίρι ψάχνω

τα χνάρια σου στην άμμο

Κρατάω τη μορφή σου

ολοζώντανη, 

στο εικονοστάσι της μνήμης μου,

Και ψάχνω,

ανάμεσα στις ανθισμένες

πικροδάφνες.

Ψάχνω, για τις χαμένες μου

επιθυμίες,

που βύζαξε αδυσώπητα, η ζωή

 

Άραγε, που να βρίσκεσαι τώρα;

Πόσων άλλων τα όνειρα

στοιχειώνεις;

Υπάρχει ακόμα εκείνο το ψεύδισμα

που έκανε το ψιθύρισμα σου

τόσο ερωτικό; 

Και η λάμψη των ματιών σου,

σαν άρμεγες τις ψευδαισθήσεις μου;

 

Σου έταξα πως θα αλλάξουμε

τον κόσμο

Και αλλάξαμε τον εαυτό μας

Μου συγχώρεσες άραγε,

την ασυνέπεια;

Δύσκολο να αντισταθείς  

Στη συνωμοσία της Ιστορίας

ενάντια στα όνειρα

 

Μόνο ο αυθάδης βρικόλακας,

η μνήμη,

αντιστέκεται τα βράδια

Ανοίγει τα παλιά σεντούκια μας

και ψαχουλεύει

τα νεανικά μας όνειρα

Ταξινομεί τις θαμπές μας

αναμνήσεις,

κάνει απολογισμό στις νοσταλγίες μας

Και το πρωί μας παραδίδει

εξαγνισμένους

Για να αντέξουμε την τρομοκρατία

της επελαύνουσας νιότης

Που μας σπρώχνει βάναυσα

για να περάσει

Άραγε να παραμένω ακόμα,

μια απ' τις βραδινές σου νοσταλγίες;

 

                                         24 Ιανουαρίου 2010, Γιάννης Ποταμιάνος

Η λειτουργία της επιστημονικής έρευνας και η λειτουργική γνωσιολογία

 

Του π. Γεωργίου Αναγνωστόπουλου*

 

Eισαγωγή

Ήταν δύσκολο για μένα να δεχθώ την πρόσκληση αυτή, μέχρι που πήρα στα χέρια μου ένα βιβλίο του Γέροντα Σωφρονίου, με τίτλο «Περί Προσευχής», και διάβασα την πρώτη φράση του βιβλίου. Συνειδητοποίησα το θέμα για το οποίο θα μπορούσα να πω λίγα λόγια. Η πρώτη φράση του βιβλίου ήταν η εξής: «Η προσευχή είναι ατελεύτητος δημιουργία, ανωτέρα πάσης τέχνης ή επιστήμης[1]». Η τοποθέτηση αυτή ήταν το έναυσμα για εκείνη την μικρή ομιλία και για σκέψεις συνεχείς τα επόμενα χρόνια, και κατά κάποιο τρόπο, είναι και η βάση της σημερινής μου ομιλίας.

Η θέση ότι «η προσευχή είναι ανωτέρα πάσης τέχνης ή επιστήμης», προκύπτει ως αποτέλεσμα συγκρίσεως και υποδηλώνει μια συσχέτιση μεταξύ της προσευχής αφενός και της τέχνης ή της επιστήμης αφετέρου. Παρουσιάζεται λοιπόν η Προσευχή ως οδός γνώσεως και εμπειρίας, αφού συγκρίνεται με την Επιστήμη και ως οδός ομορφιάς και δημιουργίας – μάλιστα «ατελεύτητης δημιουργίας»-, αφού συγκρίνεται με την Τέχνη.

Θα συζητήσω λοιπόν στην συνέχεια ορισμένα χαρακτηριστικά της ερευνητικής πρακτικής και μεθοδολογίας, συγκρίνοντάς τα με χαρακτηριστικά της πορείας προς την πνευματική γνώση, όπως αυτή μας παραδίνεται μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία, και μάλιστα στην ζωή και το πνεύμα της Θείας Λειτουργίας. Και, κατά κάποιο τρόπο, θα παρουσιάσω τις ταπεινές μου παρατηρήσεις, ως επιβεβαίωση του αποφθεγματικού λόγου του Γέροντα Σωφρονίου. Ότι, δηλαδή, «Η προσευχή είναι ατελεύτητος δημιουργία, ανωτέρα πάσης τέχνης ή επιστήμης».

Τι είναι η Θ. Λειτουργία; Είναι αυτή που δίνει ζωή μέσα στους αιώνες σε εκατομμύρια ανθρώπους. Είναι σαν σταγόνες βροχής που πέφτουν ήρεμα και ποτίζουν τη γη για να βλαστήσει. Είναι σαν φωτιά που θερμαίνει την ύλη για να γίνει φωτιστική. Είναι σαν απειλητικός άνεμος, στον οποίο δεν αντέχουν οι θεωρητικές κατασκευές και οι ιδιοτελείς προθέσεις, και υποχωρούν.

Και τι είναι η Επιστήμη; Είναι εκείνο το φαινόμενο που έχει προσδιορίσει σε μεγάλο βαθμό την εξέλιξη των δυτικών κοινωνιών τους τελευταίους αιώνες, και ολοκλήρου σχεδόν του κόσμου σήμερα.

Μία σύγκριση, λοιπόν, των δύο μεθόδων γνώσεως, της Λειτουργικής και Επιστημονικής, είναι, κατά τη γνώμη μας, εξαιρετικής σημασίας για την ζωή μας σήμερα.

 

Α1. H πίστη ως προϋπόθεση της γνώσης

Προ καιρού βρέθηκα σ' ένα Πανεπιστήμιο στην Μ. Βρετανία για μια επιστημονική συνεργασία. Εκεί με πλησίασε ένας Έλληνας ερευνητής με φιλοσοφικές ανησυχίες και η συζήτηση εξελίχθηκε γρήγορα σε διερεύνηση καίριων επιστημολογικών θεμάτων. Ο συνομιλητής μου επιτέθηκε στη νεώτερη Επιστημολογία. «Είχα επισημάνει, πρώτος νομίζω, μου λέει, ότι οι αρχές του Popper είναι ανορθολογικές. Ό,τι δεν αποδεικνύεται ορθολογικά δεν το συζητάμε», πρόσθεσε με ύφος που μάλλον ήθελε να προκαλέσει την αντίδρασή μου. «Θα θέλατε να μου ορίσετε τι εννοείτε "αληθές";», ερωτώ. «Αληθές, μου απαντά με ευκολία, είναι ό,τι μπορεί να αποδειχθεί επιστημονικά». «Μάλιστα. Η δήλωση που μόλις εκφέρατε μπορεί να αποδειχθεί επιστημονικά;», ερωτώ πάλι. «Όχι», μου απαντά με κάποιο τρόπο σαν να επειγόταν τώρα να εξομολογηθεί. «Ασφαλώς, ο ορισμός της επιστημονικής αλήθειας στηρίζεται σε μια λογική αντίφαση».

Ανέφερα τον προηγούμενο διάλογο, γιατί θεώρησα σημαντικό όχι την αξία των απαντήσεων που έδωσε ο συνομιλητής μου, που δεν ήταν πρωτότυπες, αλλά το γεγονός ότι ο συγκεκριμένος συνομιλητής μου μπορούσε να επιμένει σε μια «ορθολογική» περιγραφή της επιστήμης, έχοντας υπόψη του όλα τα κενά του Λογικού Θετικισμού και την επαναστατική αντίληψη για την επιστημολογία που έχουν επιβάλει στην νεότερη επιστημολογία με τις έρευνες τους οι Popper, Khun, Lakatos, Feyerabend και άλλοι. Διότι βέβαια, η απάντηση στο ερώτημα «τι σχέση έχει επιστήμη με την αλήθεια» ή και ακόμη στο ερώτημα «ποιο είναι το κριτήριο της επιστημονικής γνώσης» δεν δίνεται από τον άνθρωπο ως επιστήμονα, διότι καμία επιστημονική θεωρία δεν αντιμετωπίζει το ανωτέρω ερώτημα, αλλά δίνεται σ' ένα ορίζοντα ευρύτερο της επιστημονικής μεθόδου. Δίνεται δηλαδή από τον επιστήμονα ως άνθρωπο-φιλόσοφο.

Η άποψη του συνομιλητή μου, ότι η επιστημονική περιγραφή του κόσμου είναι η τελική γνώση της αλήθειας, προϋποθέτει την άποψη ότι ο κόσμος είναι πλήρως αναγνώσιμος δια της επιστημονικής μεθόδου. Αλλά από πού προκύπτει ότι ο άνθρωπος με τις δυνάμεις του – την επιστημονική μέθοδο- μπορεί να γνωρίσει τον κόσμο απολύτως; «Η πίστη αυτή στην επιστήμη, έτσι όπως υπάρχει σήμερα, είναι εξίσου ανορθολογική με την οποιαδήποτε θρησκευτική πίστη. Η μεγάλη πλειοψηφία των σημερινών ανθρώπων, μαζί και οι επιστήμονες, δεν έχουν έναντι της επιστήμης ορθολογική στάση: πιστεύουν σ' αυτήν. Πρόκειται πράγματι για ένα είδος πίστης. Και αυτή την πίστη πρέπει να διαλύσουμε, που μεταφράζεται στην ιδέα ότι οι γιατροί, οι μηχανικοί, οι φυσικοί, οι οικονομολόγοι κατέχουν την απάντηση για όλα τα προβλήματα που τίθενται στην ανθρωπότητα», έγραψε ο διακεκριμένος Έλληνας φιλόσοφος Κορνήλιος Καστοριάδης[2].

Είναι προφανές ότι η άποψη του Διαφωτισμού και του Λογικού Θετικισμού, που αποδέχεται την χρήση της επιστημονικής μεθόδου ως του μόνου έγκυρου οργάνου γνώσεως, ανάγει τον δημιουργό και χρήστη της επιστημονικής μεθόδου, τον άνθρωπο, σε απόλυτο κριτή της αλήθειας του Είναι, σε Κύριο και Θεό. Πρόκειται για την πιο ισχυρή έκφραση της ανθρωποκεντρικής αρχής. Αλλά η πίστη, όχι βέβαια στον πεπερασμένο άνθρωπο, αλλά στον Θεάνθρωπο είναι μια στάση που βρίσκεται και στην αρχή της Λειτουργικής Γνωσιολογίας. Η πίστη στην Αλήθεια του Θεανθρώπου είναι η βάση από την οποία ξεκινά ο άνθρωπος την πορεία προς την γνώση του Θεού.

Α2. H γνώση ως λειτουργία

Γνωρίζει κανείς την επιστημονική μέθοδο έρευνας της φύσης κάνοντας ο ίδιος έργο-έρευνα και όχι απλά διαβάζοντας επιστημονικά εγχειρίδια, όπου προσφέρεται μια τυπική γνώση. Ο Khun θα γράψει στο κλασικό του έργο «Η δομή των επιστημονικών επαναστάσεων»: «Η έννοια της επιστήμης που προκύπτει από αυτά (τα κλασικά κείμενα και τα εγχειρίδια) μπορεί να συγκριθεί με την εικόνα ενός εθνικού πολιτισμού που σχηματίζεται από τουριστικά φυλλάδια ή από εγχειρίδια ξένων γλωσσών»[3].

Πράγματι, η πρόοδος στην επιστημονική γνώση λειτουργεί εντός ενός πλαισίου ζωής και δράσεως που περιέχει, αλλά και υπερβαίνει την διαδικασία μάθησης ως ανάγνωσης ενός (επιστημονικού) κειμένου. Το πλαίσιο αυτό περιλαμβάνει την προσωπική ερευνητική δραστηριότητα, τη μαθητεία σε άλλους επιστήμονες – ερευνητές, την εξοικείωση με το πείραμα και την θεωρητική ανάλυση, την διεπιστημονική προσέγγιση, την συμμετοχή σε επιστημονικά Συνέδρια, Συναντήσεις και Ενώσεις, την διαδικασία κρίσεως και δημοσιεύσεως ερευνητικών αποτελεσμάτων σε επιστημονικά Περιοδικά, την συνεργασία με άλλους επιστήμονες, την καθοδήγηση επιστημονικής ομάδας, την αλληλεπίδραση με το πολιτιστικό, πολιτικό, θρησκευτικό και κοινωνικό περιβάλλον, την αλληλεπίδραση με την τεχνολογία και την βιομηχανία κ.λπ.

Αλλά και η πνευματική γνώση μέσα στην εκκλησία είναι μια πορεία που υπερβαίνει την έννοια της γνώσης ως απλής διαδικασίας ανάγνωσης και έχει λειτουργικό χαρακτήρα, όπως η επιστημονική γνώση, που περιγράφηκε ανωτέρω. Η πορεία προς την πνευματική γνώση μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία είναι λειτουργική με την έννοια ότι έχει χαρακτήρα εμπειρικό, κοινωνικό και δυναμικό (βλ. επόμενα κεφάλαια).

Για την Ορθόδοξη Εκκλησία το κέντρο, η καρδιά και ταυτόχρονα η έκφραση της αληθινής ζωής είναι η Θ. Λειτουργία (Λειτουργία = έργο του λαού), εκεί όπου ποιείται το έργο του λαού μέσα σε ύμνους, λόγο, εικόνα, κίνηση, ευωδία, σωματική άσκηση, Άρτο και Οίνο. Εκεί, στην Θ. Λειτουργία λειτουργούνται όλες οι αισθήσεις και όλος ο νους για να φθάσουν στην υπερ-αίσθηση θέαση του Μυστηρίου της Ζωής.

Για την Ορθόδοξη Εκκλησία η Γραφή είναι το υπέρτατο γραπτό κείμενο. Η Γραφή όμως δεν νοείται έξω ή εκτός της Εκκλησίας, αλλά εντάσσεται, δηλαδή αναγιγνώσκεται και κατανοείται, εντός της Θ. Λειτουργίας και της Εκκλησίας.

Πριν από μερικά χρόνια σε μια εκδήλωση μέσα στο αμφιθέατρο της Πολυτεχνικής μας Σχολής μίλησε ένας βουλευτής των Αθηνών, αξιόλογος πολιτικός και διανοητής. Ήταν χαρακτηριστικό ότι, παρά την ευχάριστη έκπληξη που είχαμε να προσεγγίζει ευρύτερα θέματα παιδείας και πολιτισμού, ο ομιλητής έκανε με ευπρέπεια, αλλά πάντως μια εκτός τόπου και χρόνου τοποθέτηση, κατά την οποία ο Χριστιανισμός είναι μια θρησκεία των κειμένων, και όχι μια θρησκεία που έχει κίνηση, ύμνους κ.λπ., όπως για παράδειγμα στους Ορφικούς. Και απορεί κανείς πως μπορεί να βλέπει διανοούμενο πολιτικό που ζει στην Ελλάδα και να έχει μια άποψη για τον Ορθόδοξο Χριστιανισμό σαν αυτή που θα είχε ένας αλλοδαπός που δεν είχε ενημερωθεί σχετικώς ούτε καν από ανάγνωση περί της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Α3. Η εμπειρία ως βάση της γνώσης

Μια άλλη συσχέτιση που ανιχνεύουμε μεταξύ της λειτουργίας της επιστημονικής γνώσης και της φύσεως της γνώσης που μας προσφέρει η Θ. Λειτουργία είναι η υφή της γνώσης ως εμπειρίας.

Η επιστημονική μεθοδολογία καταξιώθηκε και καταξιώνεται συνεχώς χάριν της συνδέσεώς της με τα εμπειρικά δεδομένα, και την πειραματική επαλήθευση θεωρητικών προτάσεων ή ενός θεωρητικού προτύπου (μοντέλου). Αυτή η σύνδεση της γνώσης με την εμπειρία έχει προσδώσει μια αίγλη στην επιστήμη τους τελευταίους αιώνες, σε αντιπαράθεση με οποιαδήποτε άλλη γνώση, ιδιαίτερα μορφών γνώσεων που θεωρούνται ότι είναι αφηρημένες.

Αλλά και η γνώση του Θεού στο χώρο της Εκκλησίας αρχίζει, με την πίστη, με την μελέτη του Λόγου του Θεού, και γίνεται εμπειρία μέσα στο χώρο και στο πνεύμα της Θ. Λειτουργίας. Ο αββάς Ισαάκ περιγράφει ως εξής την σχέση φυσικής γνώσης-πίστης-αληθούς γνώσεως ή εμπειρίας: «Άλλη είναι η γνώσις, ήτις προηγείται της πίστεως, καί άλλη, ήτις γεννάται εκ της πίστεως… (η πίστις οδηγεί εις τό) νά πράττωμεν τά καλά έργα καί ούτω δίδεται εις τόν άνθρωπον η πνευματική γνώσις… Η πνευματική γνώσις είναι αίσθησις των κρυπτών θείων μυστηρίων, καί όταν τις αισθανθεί αυτά τα αόρατα καί κατά πολύ υπερβάλλοντα πράγματα, εκ τούτων λαμβάνει το όνομα της πνευματικής γνώσεως, και γεννάται δια τας αισθήσεως αυτής άλλη πίστις, όχι εναντία της πρώτης, αλλά βεβαιούσα την πίστιν εκείνην»[4].

Ο πιστός, και συχνά και ο «άπιστος», γεύεται την γλυκύτητα και την ειρήνη του Αγ. Πνεύματος μέσα στην Θ. Λειτουργία, ευρισκόμενος ακόμη και μόνος του απλά και μόνον μέσα στο κτίριο εκκλησίας. Η χάρις αυτή που αισθάνεται τότε κανείς είναι γιατί μέσα σ' αυτό τον χώρο, κάποια άλλη στιγμή, έχει τελεσθεί το μυστήριο της Θ. Ευχαριστίας, η Θ. Λειτουργία. Είναι γιατί εκεί βρίσκεται το κέντρο του Σύμπαντος, η πηγή της Αγάπης, η Χάρη του Θεού.

Ό,τι είναι γραμμένο στο Ευαγγέλιο και στα άλλα κείμενα της Εκκλησίας δεν είναι συνήθως παρά η καταγραφή της εν Θεώ εμπειρίας των αγίων και προσφέρεται από την εκκλησία όχι απλώς προς ακοή ή προς μάθηση, αλλά ως πρόσκληση προς κάθε πρόσωπο επαλήθευσης αυτών των εμπειριών (όχι μόνο υπέρ-αισθητών εμπειριών του πνεύματος, αλλά ακόμη και αισθητών εμπειριών-γεγονότων). Όταν π.χ. ακούμε τον υμνωδό, που έζησε πολλά χρόνια μετά το Χριστό και δεν τον γνώρισε ιστορικά, να μας καλεί να τον προσκυνήσουμε διότι Τον είδαμε αναστημένο («ανάστασιν Χριστού θεασάμενοι, προσκυνήσωμεν Ιησούν Χριστόν»), δεν εννοεί απλά την ιστορική πληροφορία των αποστόλων για την ανάσταση ούτε εκφράζεται ποιητικά, αλλά απευθύνεται, κατά τον άγιο Συμεών το Νέο Θεολόγο, στην εκκλησιαστική εμπειρία της μετοχής στο μυστήριο της Θ. Ευχαριστίας.

Η εμπειρία του Σταυρού και της Αναστάσεως, που γεύεται ο πιστός στην Θ.Λειτουργία, είναι η άνοδος από τον φόβο του θανάτου και της φιλαυτίας στην Αγάπη. Γι' αυτό η Ανάσταση και η Αγάπη ήταν το θεμελιώδες κήρυγμα της Εκκλησίας από την εποχή των Αποστόλων.

Α4. Η άγνωστη ουσία του είναι

Βεβαίως η ανθρώπινη εμπειρία και γνώση δεν μπορεί να εισέλθει στην κατανόηση ούτε της ουσίας του κτιστού κόσμου ούτε της ουσίας του Θεού. Η επιστημονική γνώση αναφέρεται στην γνώση των ενεργειών της φύσεως του κτιστού κόσμου και η πνευματική γνώση γεύεται και θεάται τις ενέργειες του Θεού.

Μου είπε κάποια φοιτήτρια του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιό μας: «Πάτερ, είναι ίσως ωραία αυτά που διδάσκει η Εκκλησία, αλλά εδώ στο Πολυτεχνείο έχουμε κάτι χειροπιαστό. Καταλαβαίνεις ό,τι πιάνεις. Στην Εκκλησία πολλά πράγματα δεν τα καταλαβαίνω». Λέω: «Μπορείτε να μου πείτε τι είναι το ηλεκτρόνιο, ή ακόμη, τι είναι αυτό που ονομάζουμε ύλη;» Τότε φάνηκε σαν να έχανε έδαφος που πατούσε. Διότι, βέβαια γνωρίζουμε το ηλεκτρόνιο από τις ενέργειές του, αλλά τι είναι το ηλεκτρόνιο στην πραγματικότητα δεν γνωρίζουμε. Και τι είναι «ύλη» δεν γνωρίζουμε. Η απάντηση της υλιστικής φιλοσοφίας ότι «ύλη είναι ό,τι υπάρχει», είναι προφανώς ένας φιλοσοφικός ορισμός, πέραν της εμπειρικής γνώσεως.

Α5. Yπάρχει κριτήριο αντικειμενικής γνώσης;

Αν και τα παρατηρησιακά δεδομένα που προκύπτουν από το πείραμα είναι εκείνο το στοιχείο που έδωσε λάμψη στην επιστημονική μέθοδο και μια έπαρση ως προς το ακαταμάχητο της ισχύος της ως γνωστικής οδού έναντι άλλων οδών γνώσεως, όπως π.χ. η θρησκεία, η σύγχρονη έρευνα κατέδειξε την δυσκολία να απαντηθούν με ορθολογικό τρόπο μερικά βασικά ερωτήματα γύρω από την φύση της ίδιας της επιστήμης, και τελικά το ερώτημα «τι είναι επιστήμη;». Διότι οι βεβαιότητες γύρω από την ακατανίκητη δύναμη της επιστημονικής αλήθειας κλονίζονται μόλις επιχειρήσουμε να απαντήσουμε με ορθολογιστική σαφήνεια στο ερώτημα: «ποιο είναι το κριτήριο της επιστημονικής μεθόδου, που την διαφοροποιεί από την μη επιστήμη;».

Η κοινή πρόληψη ότι «επιστήμη είναι εκείνη η γνώση που μπορεί να αποδειχθεί πειραματικά από όλους», είναι φανερό ότι δεν είναι μια συμβατή με την Ιστορία της Επιστήμης προσέγγιση. Η άποψη αυτή έχει ισχύ περίπου όμοια με την αυτονόητη ισχύ που είχε η αλήθεια της χριστιανικής πίστης μέσα στη μεσαιωνική χριστιανική κοινωνία. Αλλά όπως ο Χριστός είναι η Αλήθεια, αλλά η Αλήθεια αυτή δεν επιβάλλεται με τρόπο που να καταργεί την ελευθερία, ορθολογικά, κατά παρόμοιο τρόπο φαίνεται ότι και οι επιστημονικές θεωρίες δεν μπορούν να επιβάλλουν την αλήθεια τους με τρόπο απολύτως ορθολογικό. Ο προαναφερθείς λοιπόν ορισμός της επιστημονικής μεθόδου, ότι δηλαδή «επιστήμη είναι η γνώση που μπορεί να αποδειχθεί πειραματικά από όλους» είναι ατελής για πολλούς λόγους. Θα αναφερθούμε σε μερικούς εξ αυτών επιγραμματικά.

1. Η συμφωνία μεταξύ θεωρητικού προτύπου (μοντέλου) – παρατηρησιακών δεδομένων, σύμφωνα με τις περισσότερες ενδείξεις, δεν επιτυγχάνεται ποτέ. Επιγραμματικά αναφέρομαι στις εξής σχετικές διατυπώσεις διακεκριμένων ερευνητών της επιστημονικής μεθοδολογίας. Σύμφωνα με τον Popper δεν υπάρχουν παρά μόνο λανθασμένες επιστημονικές θεωρίες, υπάρχει όμως πρόοδος ιστορικά προς θεωρίες λιγότερο λανθασμένες. Ο Khun, στο μνημειώδες έργο του «Η δομή των επιστημονικών επαναστάσεων», βεβαιώνει ότι: «Καμιά θεωρία δεν λύνει ποτέ τους γρίφους (τις αντιθέσεις της παρατήρησης ως προς το μοντέλο) και δεν φθάνει ποτέ σε μια τελική συμφωνία», και συμπεραίνει ότι: «Αν οποιοδήποτε λάθος σ' αυτό το συνταίριασμα (θεωρίας-δεδομένων) οδηγούσε κάθε φορά στην απόρριψη της θεωρίας, τότε θα έπρεπε όλες οι θεωρίες να είχαν απορριφθεί σ' όλες τις εποχές»[5]. Στην ίδια κατεύθυνση ο Feyerabend, στο βιβλίο του «Ενάντια στη Μέθοδο», συμπεραίνει: «Επομένως η επιστήμη, όπως την ξέρουμε, μπορεί να υπάρχει μόνο αν αποσύρουμε την απαίτηση αυτή (συμφωνία θεωρίας – παρατήρησης) και αναθεωρήσουμε τη μεθοδολογία μας…»[6].

Εδώ, πρέπει να σημειώσουμε ότι αυτό που ονομάζουνε συχνά οι επιστήμονες «συμφωνία» των παρατηρησιακών δεδομένων με το θεωρητικό μοντέλο προϋποθέτει σχεδόν πάντα μια γενίκευση της ισχύος πεπερασμένου αριθμού μετρήσεων ή γεγονότων.

Ο Κhun παρατηρεί: «Δεν υπάρχει θεωρία που να συμφωνεί με όλα τα γεγονότα του πεδίου εφαρμογής της. Γι' αυτό όμως δεν ευθύνεται πάντα η θεωρία. Τα γεγονότα καθορίζονται από παλιότερες ιδεολογίες και μια σύγκρουση ανάμεσα σε γεγονότα και θεωρίες μπορεί να είναι απόδειξη προόδου»[7].

2. Φαίνεται ότι δεν υπάρχει κριτήριο το οποίο να μας καθοδηγεί με ορθολογικό τρόπο στην διακρίβωση μιας λανθασμένης θεωρίας και στην αποδοχή μιας άλλης. Ο Khun σχολιάζει χαρακτηριστικά: «Στο παρελθόν, συνήθως εκλαμβάνονταν ως ενδείξεις ότι οι επιστήμονες, όντας απλοί άνθρωποι, δεν μπορούν πάντοτε να παραδεχθούν τα λάθη τους, ακόμη και όταν αντιμετωπίζουν ξεκάθαρες αποδείξεις. Εγώ αντίθετα θα υποστήριζα ότι σ' αυτά τα πράγματα δεν έχουμε να κάνουμε ούτε με αποδείξεις ούτε με λάθη. Η μετάθεση της εμπιστοσύνης από ένα Παράδειγμα σε άλλο είναι μια εμπειρία μεταστροφής που δεν μπορεί να γίνει με εξαναγκασμό. Η αντίσταση για μια ολόκληρη ζωή, ιδιαίτερα στην περίπτωση εκείνων που το παραγωγικό τους έργο τους έχει δεσμεύσει σε μια παλιότερη παράδοση φυσιολογικής επιστήμης, δεν αποτελεί παραβίαση κάποιων επιστημονικών κριτηρίων αλλά μια ένδειξη για τη φύση της ίδιας της επιστημονικής έρευνας. Η πηγή της αντίστασης είναι η βεβαιότητα ότι το παλιότερο Παράδειγμα θα λύσει τελικά όλα τα προβλήματά του, ότι η φύση μπορεί να προσαρμοστεί στο πλαίσιο που προσφέρει το Παράδειγμα. Αναπόφευκτα βέβαια, αυτή η βεβαιότητα, σε καιρούς επανάστασης, μοιάζει πεισματική και στενοκέφαλη, όπως πολλές φορές, καταλήγει πραγματικά να γίνει. Είναι όμως και κάτι παραπάνω. Η ίδια αυτή βεβαιότητα δίνει στη φυσιολογική επιστήμη (ή στη δραστηριότητα επίλυσης γρίφων) δυνατότητα ύπαρξης»[8]..

Η έλλειψη στην επιστήμη ενός αυστηρώς ορθολογικού κριτηρίου το οποίο θα προσδιόριζε την μετάβαση από μία λανθασμένη σε μια ορθή επιστημονική θεωρία, δραματοποιείται ως εξής από τον διαπρεπή φυσικό του αιώνα μας Planck: «Mια νέα επιστημονική αλήθεια δεν θριαμβεύει επειδή πείθει τους αντίθετους και τους κάνουν να δουν το φως, αλλά μάλλον επειδή κάποτε οι αντίπαλοί τους πεθαίνουν και μια νέα γενιά ανδρώνεται που είναι εξοικειωμένη μ' αυτή την αλήθεια»[9]…

Ο Lakatos θεωρεί ως κριτήριο «ορθολογικής» απόρριψης μιας επιστημονικής θεωρίας την γενική αίσθηση των επιστημόνων σε μια συγκεκριμένη εποχή. Κατανοεί κανείς αμέσως ότι η έννοια του ορθολογικού κριτηρίου έχει τόσο διευρυνθεί, που αναδεικνύει το πρόσωπο του επιστήμονα που δρα μέσα στην ιστορία και κρίνει την σχέση παρατηρησιακών δεδομένων – θεωρητικού προτύπου, ως το κατ' ουσίαν τελικό κριτήριο της αποδοχής ή της απόρριψης μιας επιστημονικής θεωρίας[10].

Α5. Η γνώση ως δημιουργία

Ποια είναι η σχέση της Επιστήμης και της πνευματικής γνώσεως με την Τέχνη, δηλαδή με την ομορφιά και την δημιουργία;

Ο καλλιτέχνης δημιουργεί νέες μορφές στην επιφάνεια (ζωγραφική), στον χώρο (γλυπτική, αρχιτεκτονική), στον ήχο (μουσική) κ.λ.π. Ακριβέστερα, ο καλλιτέχνης – δημιουργός χρησιμοποιεί και αξιοποιεί την προηγούμενη από αυτόν τέχνη και τα δεδομένα της προσωπικής του εμπειρίας στη ζωή για να πραγματοποιήσει μια νέα πάντα καλλιτεχνική μορφή έκφρασης. Η καλλιτεχνική δημιουργία δεν προκύπτει κατά τρόπο ντετερμινιστικό από την προϋπάρχουσα ύλη-εμπειρία, αλλά την προϋποθέτει. Γι' αυτό και κάθε καλλιτεχνικό δημιούργημα αποτυπώνει τόσο την ιστορική ένταξη του καλλιτέχνη σε μια χρονική – κοινωνική περιοχή, όσο και την προσωπική του μοναδική ιδιαιτερότητα και εξέλιξη.

Κατά τρόπο ανάλογο οι μεγάλες νοητικές συλλήψεις των ερευνητών – επιστημόνων προϋποθέτουν τα παρατηρησιακά δεδομένα, αλλά δεν προκύπτουν κατά τρόπο ντετερμινιστικό ούτε πάλι τα δεδομένα οδηγούν σε μια μοναδική θεωρητική ερμηνεία – μοντέλο.

Ο διακεκριμένος μαθηματικός και φυσικός Δ. Χριστοδούλου σε μια συνέντευξη του στον κ. Λάλα, στην εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ», περιέγραψε με εναργή τρόπο πως η σύλληψη ενός θεωρητικού προτύπου παρουσιάζεται σχεδόν σαν μια φώτιση – έλλαμψη.

Έχει επίσης παρατηρηθεί ότι επαναστατικές θεωρίες έχουν συλληφθεί στο όνειρο, κατά τη διάρκεια του ύπνου, εκεί που ο βιασμός των δεδομένων και η ορθολογιστική διαδικασία σταματάει και η άμεση φαντασιακή δημιουργικότητα και αισθητική του επιστήμονα απελευθερώνεται.

Ο A. Einstein τέλος, για να αναφερθώ σε έναν μόνο μεγάλο επιστήμονα ακόμη, βεβαιώνει ότι «δεν υπάρχει λογικό μονοπάτι που να οδηγεί στους πολύ γενικούς νόμους».
Τι σχέση έχουν τα ανωτέρω χαρακτηριστικά της τέχνης και της ερευνητικής διαδικασίας με την Θ. Λειτουργία και την προσευχητική εμπειρία της γνώσης;

Η λειτουργική πράξη μας εμφανίζει την προσευχητική εμπειρία της γνώσης ως ένα ενδεχόμενο της ελευθερίας μας και της απροσδιόριστης προσωπικής αρχής του είναι μας. Η εμπειρία της ζωής και η λειτουργική πράξη είναι για όλους μας κοινή και παρούσα εκεί κάθε φορά. Προϋπάρχουν και προσφέρονται προς όλους ως μία δυνατότητα μετοχής σε μια άγνωστη ακόμη εμπειρία του Θεού. Αλλά το άλμα προς τον Άγνωστο Παρόντα επιτυγχάνεται όχι από όλους, ή όχι από όλους, στον ίδιο βαθμό.

Τέλος, όπως στην Επιστήμη μεγάλες συλλήψεις γίνονται συχνά με τρόπο διαισθητικό και με κριτήριο την κομψότητα ή την ομορφιά της δομής, κατά παρόμοιο τρόπο, όχι μόνο η έλξη προς τον Θεό είναι ένα γεγονός έρωτος, αλλά ακόμη και κριτήριο της αληθούς θεϊκής εμπειρίας είναι η ομορφιά των ειρηνικών ματιών και της ειρηνικής και πνευματικής καταστάσεως της ψυχής.

Η Εκκλησία έχει τους Αγίους της, όπως η Τέχνη τους μεγάλους Δημιουργούς της και η Επιστήμη τους μεγάλους Εφευρέτες-Ερευνητές. Ή μάλλον οι 'γιοι της Εκκλησίας φθάνουν την Τέχνη και την Επιστήμη πέρα από τα όριά τους.

Α6. Ο προσωπικός οδηγός στην γνώση

Η εισαγωγή στην πιο ουσιαστική μορφή της επιστήμης, που είναι η προσωπική μετοχή στην διαδικασία της έρευνας, τελείται συνήθως με την εύρεση ενός έμπειρου ερευνητού και την ανάθεση της εμπιστοσύνης του υποψήφιου ερευνητού στο πρόσωπο του, ώστε να τον οδηγήσει πρακτικά σε νέους χώρους γνώσεως, πέραν των βιβλίων. Ο υποψήφιος ερευνητής έχει ανάγκη να δεχθεί οδηγητικές κατευθύνσεις, να διδαχθεί πρακτικές μεθόδους, να συζητήσει προσωπικά με τον επιστημονικό σύμβουλο σημεία που δεν εξηγούν τα βιβλία και δεν μπορεί να τα εξηγήσει με τις ατομικές του γνώσεις ή με την δική του μόνο ευφυΐα. Κατ' αναλογία η αληθινή γνώση της ζωής και της Θεολογίας της Εκκλησίας, που κορυφώνονται στην μετοχή στη Θ. Λειτουργία, ξεκινάει συνήθως από την στιγμή που κάποιος θελήσει να γίνει μαθητής σ' ένα Πνευματικό οδηγό, που γίνεται και Πνευματικός Πατέρας. Η συσχέτιση αυτή μεταξύ ερευνητικής και πνευματικής μαθητείας κοντά σ' ένα πρόσωπο – δάσκαλο αναδεικνύει την προσωπική σχέση ως κοινό στοιχείο των δύο γνώσεων -επιστημονικής και λειτουργικής- όταν αυτές νοούνται στην ουσιαστική τους μορφή.

Α7. Η κοινωνική διάσταση της γνωστικής διαδικασίας

Επιπλέον, πρέπει να προστεθεί ότι η έρευνα εντέλει δεν μπορεί ν' αναπτυχθεί παρά μόνο όταν ο ερευνητής λάβει υπόψη του την προηγούμενη εμπειρία των άλλων ερευνητών πάνω στο θέμα με το οποίο απασχολείται και όταν ανακοινώσει τα αποτελέσματα του στην επιστημονική κοινότητα και γίνουν αποδεκτά από τους άλλους ειδικούς επιστήμονες. Είναι φανερό δηλαδή ότι η λειτουργία της επιστημονικής γνώσης τελείται εντός μίας κοινότητας ειδικών. H πρόοδος της επιστήμης προϋποθέτει την επιστήμη ως ένα κοινωνικό φαινόμενο. Κατ' αναλογία η πνευματική γνώση του πιστού παρέχει εγγύηση όταν είναι λειτουργική και εκκλησιαστική. Όταν βρίσκεται δηλαδή σε συμφωνία με την πείρα όλων των ζώντων και κεκοιμημένων αγίων και όταν τελείται με την βοήθεια τους. Μια πνευματική γνώση ατομικιστική, ακόμη και όταν θέλει να είναι θρησκευτική και πνευματική, κινδυνεύει να εκτραπεί σ' ένα φανταστικό κόσμο ψυχολογικών και άλλων εμπειριών μακριά από την «κοινωνία των αγίων».

Α8. Γνώση και πράξη

Τέλος αξίζει να σημειωθεί η αναλογία μεταξύ Επιστήμης – Θεολογίας και Τεχνολογίας – Ηθικής. Η Τεχνολογία είναι εφαρμοσμένη Επιστήμη, αλλά και βοηθός της Επιστήμης, μέσω των τεχνικών οργάνων. Αλλά και στην λειτουργική κατανόηση της χριστιανικής γνωσιολογίας, η Ηθική (ή Άσκηση) είναι μια Θεολογία εφαρμοσμένη και η άσκηση πάλι, δηλαδή η πνευματική εμπειρία, γίνεται το φυσιολογικό έδαφος της αληθούς Θεολογίας.

 

 

Προχωρώ τώρα να συζητήσω μερικά σημεία διαφοροποιήσεως της αυτονομημένης επιστημονικής έρευνας από την πνευματική μεθοδολογία της λειτουργικής γνώσεως.

 

Β1. Nόμος ή πρόσωπο;

Η μέγιστη επιτυχία της επιστημονικής μεθόδου, όσον αφορά κυρίως τις φυσικές επιστήμες, είναι η ανίχνευση νόμων λειτουργίας της φύσεως. Η ανίχνευση Φυσικών Νόμων, που περιγράφονται από μαθηματικές σχέσεις, είναι ένα εξαίρετο επίτευγμα του ανθρωπίνου πνεύματος και είναι η βάση του σύγχρονου τεχνικού πολιτισμού και των επιτευγμάτων του (Φυσικής, Ηλεκτρονικής, Τηλεπικοινωνιών, Πληροφορικής, εν μέρει της Ιατρικής και της Βιολογίας κ.λπ.). Είναι η θαυμαστή ανακάλυψη του αριθμών και της σχέσεως των ως δομικών στοιχείων της Αρμονίας, την οποία ανιχνεύει η σύγχρονη επιστήμη στον φυσικό κόσμο, κατά την ρήση του Πυθαγόρα ότι τα πάντα είναι αριθμός. Το καίριο ερώτημα όμως που θέτει η ανάπτυξη της επιστήμης είναι το εξής: Είναι ο Αριθμός ή ο Νόμος, η τελική ουσία του κόσμου; Εξαντλείται η λογικότητα του κόσμου σε μια απρόσωπη λογικότητα φυσικών Νόμων και αριθμητικών σχέσεων; Αν δεχθούμε την αριθμητική αρμονία και την απρόσωπη λογικότητα του Νόμου ως την τελική λογικότητα που ουσιοποιεί την φύση και την κάνει κόσμο (= κόσμημα), τότε αναδύεται η συνείδηση του παράλογου μιας συνειδητής λογικής υπάρξεως, που αναζητεί λόγο (νόημα) ζωής μέσα σ' ένα λογικό κόσμο, που όμως δεν έχει αντικειμενικό λόγο – νόημα. Η θεωρητική αυτή πίστη νομίζουμε ότι εφαρμόζεται πρακτικά ως μηχανοποίηση της ζωής και της Παιδείας, ως διάσπαση των σχέσεων μεταξύ των ανθρωπίνων προσώπων και προσώπου-φύσεως, ως ακραία διαχείριση της κοινωνίας μέσω του ηλεκτρονικού φακελώματος και του αστυνομικού κράτους, ως συνάντηση τέλος με το παράλογο του θανάτου μέσα σ' ένα ορθολογικό και εκσυγχρονισμένο κόσμο.

Η Θ. Λειτουργία ως προσφορά ζωής («υπέρ της κόσμου ζωής») και όχι θανάτου δεν αρχίζει με την φράση «Ευλογημένη η βασιλεία του Νόμου» ή «Ευλογημένη η βασιλεία του Αριθμού», αλλά «Ευλογημένη η Βασιλεία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος». Ευλογούμε, δηλαδή δεχόμαστε, μακαρίζουμε και πορευόμαστε προς την Βασιλεία των Προσώπων και της Αγάπης των Προσώπων. Αυτών που αριθμούνται ως Τρεις υποστάσεις – πρόσωπα και τα οποία ταυτόχρονα υπερβαίνουν την αρίθμηση, ως Ένας Θεός, Μία Βασιλεία. Διότι τολμούμε, μετά την ένταξή μας στην κοινωνία του Υιού του Θεού, να επικαλούμαστε τον «επουράνιον», «απερινόητον», «αόρατον», «ακατάληπτον» Θεόν, όχι ως «Ουσία» ή «Αριθμό» ή «Νόμο», αλλά «Πατέρα ημών».

Η απόλυτη Μονάδα, και η εξ αυτής πολλαπλότητα των μονάδων, εγκαθιστά είτε την εξουσία του Ενός (θρησκευτική ή πολιτική Μοναρχία) είτε την διαμάχη των πολλών μονάδων (πόλεμοι των θεών ή των εθνών, σύγκρουση στην κοινωνία). Η πολλαπλότητα πάλι, ως επανάληψη του ίδιου, εγκαθιστά την ομοιομορφία και την εξ αυτής ανία σ' ένα ίσως παγκοσμιοποιημένο αλλά χειραγωγούμεννο κόσμο υπό μία Ανώτατη Αρχή. Η εν Τριάδι Μονάς φανερώνει το Πρόσωπο και την Αγάπη ως την αιτία και το Πρότυπο της Δημιουργίας και της εν αγάπη ενώσεως των διαφορετικών.

Η πρώτη λοιπόν ουσιώδης διαφορά της αυτονομημένης επιστημονικής και της λειτουργικής γνωστικής μεθοδολογίας έγκειται στο ότι, κατά την δεύτερη, η τελική Αλήθεια και Ομορφιά του κόσμου αναζητούνται στο Πρόσωπο, το οποίο υπερβαίνει τον αριθμό (1=3, 1=2), ενώ κατά την πρώτη, το ζητούμενο είναι ο Νόμος και ο Αριθμός.

Διερωτώμαι μήπως τα αδιέξοδα του δυτικού πολιτισμού ανάγονται σε μεγάλο βαθμό στην απολυτοποίηση της αρίθμησης και της λογικής του Νόμου ως κατεξοχήν εργαλείων ερμηνείας και διαχειρίσεως του κόσμου.

Β2. O κόσμος: Δώρο ή κτήμα;

 

Η δεύτερη υπέρβαση της λειτουργικής γνώσεως ως προς την αυτονομημένη επιστημονική έρευνα σαν τελικού εργαλείου γνώσης προκύπτει από την προηγούμενη. Η λειτουργική εμπειρία είναι Ευχαριστηριακή. Επίσης, η Θ. Λειτουργία είναι η ζωή της Εκκλησίας και η Θ. Ευχαριστία είναι η καρδιά της Θ. Λειτουργίας.

Ο πιστός θεάται τον Θεό ως Δημιουργό και Δωρητή του κόσμου και των όντων εξ αγάπης.

«...Ευχαριστούμεν σοι, Βασιλεύ αόρατε, ο τη αμετρήτω σου δυνάμει τα πάντα δημιουργήσας καί τω πλήθει του ελέους σου, εξ ουκ όντων εις το είναι τα πάντα παραγαγών».

Ο Χριστός πάλι ως τέλειος άνθρωπος παρουσιάζεται να προσφέρει τον εαυτό του στο Σταυρό ευχαριστιακά και να δίνει στο κόσμο ζωή.

«Άγιος ει και πανάγιος, η μεγαλοπρεπής η δόξα σου (ος τον κόσμον σου ούτως αγάπησας, ώστε τόν Υιόν σου τόν μονογενή δούναι, ίνα πάς ο πιστεύων εις αυτόν μή απόληται, αλλ' έχη ζωήν αιώνιον … λαβών άρτον εν ταις αγίαις αυτού και αχράντοις, και αμωμήτοις χερσίν, ευχαριστήσας, καί ευλογήσας, αγιάσας, κλάσας, έδωκε τοις αγίοις αυτού Μαθηταίς καί Αποστόλοις, ειπών Λάβετε, φάγετε, τούτό μού εστι το σώμα, το υπέρ υμών κλώμενον… Πίετε εξ αυτού πάντες, τούτο εστί το αίμα μου…».

Οι πιστοί τέλος εισάγονται στην Ευχαριστιακή μετοχή και στην ευχαριστιακή αποδοχή του κόσμου, των άλλων και του Θεού.

«Τά σά εκ των σων σοί προσφέρομεν κατά πάντα καί διά πάντα»

«Άξιον καί δίκαιον σέ υμνείν, σέ ευλογείν, σέ αινείν, σοί ευχαριστείν, σέ προσκυνείν εν παντί τόπω της δεσποτείας σου…. Σύ εκ του μή όντος εις τό είναι ημάς παρήγαγες, καί παραπεσόντας ανέστησας πάλιν,… Υπέρ τούτων απάντων ευχαριστούμέν σοι, καί τω μονογενεί σου Υιώ, καί τω Πνεύματί σου τω Aγίω, υπέρ πάντων, ων ίσμεν, καί ων ουκ ίσμεν, των φανερών, καί αφανών ευεργεσιών, των εις ημάς γεγενημένων. Ευχαριστούμέν σοι καί υπέρ τής Λειτουργίας ταύτης…»

Η απολυτοποίηση της επιστημονικής μεθόδου γνώσεως και η μη ένταξή της σε μια ευχαριστιακή προοπτική επιτρέπει την υπόθεση ότι ο εφευρέτης των νόμων της Φύσεως, το ανθρώπινο υποκείμενο, είναι η ανώτατη μορφή ύπαρξης της φύσεως. Διότι είναι το όν, το μέρος εκείνο της φύσεως, όπου αυτή, η Φύση, αποκτά συνείδηση της νομοτελειακής αλλά μη συνειδητής εξέλιξης του εαυτού της. Με την απολυτοποίηση της πίστης αυτής ο άνθρωπος αυτοανακηρύσσεται Θεός. Απόλυτος κύριος. Το αίσθημα της κτητικότητας είναι η πρωτογενής του εμπειρία. Η εκμετάλλευση από κει και πέρα του αυτοθεωθέντος Εγώ επί των άλλων εγώ και επί της φύσεως είναι θέμα λογικής και πρακτικής συνεπαγωγής. Ο ατομικισμός και η άλογη εκμετάλλευση της φύσεως είναι φαινόμενα φυσιολογικά πλέον μέσα σε μια τέτοια κοινωνία.

Αντίθετα, η αίσθηση του κόσμου ως δώρου του Θεού και ακόμη η αίσθηση του ίδιου του Θεού ως θυσιαστικού Δώρου, ως δείπνου στο οποίο έχουμε προσκληθεί από τον Θεό, θέτει κατά φυσιολογικό τρόπο όρια στη χρήση του κόσμου. Ακόμη περισσότερο, αναπτύσσει και την ευαισθησία μιας λεπτής συμπεριφοράς έναντι του μεγάλου Ξενοδόχου, της Τράπεζας και των Συνδαιτημόνων του Δείπνου. Με άλλα λόγια η λειτουργική γνώση ή εμπειρία δεν είναι απλά η γνώση κάποιων σχέσεων, αλλά είναι η ίδια – η γνώση – μια σχέση. Είναι η Γνώση ως Γνώση της Αγάπης και Αγάπη. Διότι ο άνθρωπος γίνεται ό,τι γνωρίζει. Η γνώση έχει την συνήθεια να καθιστά το υποκείμενο της γνώσης ό,τι είναι το αντικείμενό της. Η γνώση-εμπειρία της Αγάπης του Θεού μεταποιεί τον πιστό με τον καιρό υποκείμενο αγάπης. Η γνώση αυτή «τό ύψος ημίν της ταπεινοφροσύνης υπέδειξεν», όπως λέγει το απολυτίκιο του Αγ. Ιωάννου Χρυσοστόμου. Η επιστημονική γνώση, όταν δεν λειτουργείται ευχαριστιακά, αλλά ανθρωποκεντρικά, μεταποιεί το υποκείμενο της γνώσης στη μορφή του αντικειμένου της: σε αυτόματο μηχάνημα ή αριθμό. Και μας εκθέτει στην μοναξιά της υπερηφάνειας.

Τελειώνω. Και τελειώνοντας θα επιχειρήσω να παρουσιάσω τις επιπτώσεις των δύο διαφορετικών αντιλήψεων, της λειτουργικής γνώσης των Προσώπων και της ανθρωποκεντρικής απρόσωπης λογικής μ' ένα παράδειγμα[11]. Αν η λογικότητα του κόσμου είναι μια απρόσωπη λογικότητα, ένας απρόσωπος Φυσικός Νόμος, μοιάζω να είμαι καταδικασμένος να ζω στον κόσμο όπως σ' ένα άσυλο, σωματείο ή οργανισμό, που τυραννικά ελέγχεται από μια απρόσωπη διοίκηση. Αν ο Λόγος είναι Πρόσωπο, τότε μεγαλώνω, γνωρίζω, κινούμαι, ζω και αγαπώ στο σπίτι του Πατέρα μου. Η έκπληξη των δώρων Του δεν έχει τέλος. Η ελπίδα και η έκπληξη με συνοδεύουν ως το τέλος. Δεν υπάρχει τέλος…

[1] Αρχιμ. Σωφρονίου Σαχάρωφ, «Περί προσευχής». εκδ. Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή μονή Τιμίου Προδρόμου, Έσσεξ Αγγλίας, 1993

[2] Κ. Καστοριάδη, «Σκέψεις πάνω στην Ανάπτυξη και Ορθολογικότητα», σ. 105. εκδ. «Ύψιλον», μετ. Μ. Λυκούδης, Αθήνα,1984

[3] T. Khun, «Η δομή των επιστημονικών επαναστάσεων», σ. 62, εκδ. «Σύγχρονα θέματα», μετ. Γ. Γεωργόπουλος, Β. Κάλφας, Β΄ έκδ. Θεσσαλονίκη, 1987.

[4] Αβ. Ισαάκ, «Ασκητικοί Λόγοι», Λόγος ΙΗ΄, Περί του πόσον γίνεται το μέτρον της γνώσεως, και τα μέτρα τα περί πίστεως, σ. 56, εκδ. «ΑΣΤΗΡ», Αθήνα, 1961.

[5] T. Khun, ό. α. σ. 227

[6] P. Feyerabend, «Ενάντια στη Μέθοδο», σ. 100, εκδ. «Σύγχρονα Θέματα», μετ. Γρ. Κααυκαλάς, Γ. Γκουνταρούλης, Θεσσαλονίκη, 1983.

[7] P. Feyerabend, ό. α.

[8] T. Khun, ό. α. σ. 232

[9] Max Plank, Scientific Autobiography andother Papers», σ. 33-34, New York, 1949, από το βιβλίο του T.S. Khun «Η δομή των επιστημονικών επαναστάσεων» σ. 232

[10] π. Γεωρ. Αναγνωστόπουλου, «Περί Όντων, Νόμων και Εκπλήξεως», Επιθεώρηση Φυσικής, Τομ. ΣΤ΄, τευχ. 17, σ. 14, Αθήνα, 1989.

[11] π. Γεωρ. Αναγνωστόπουλου, «Περί Όντων, Νόμων και Εκπλήξεως», Επιθεώρηση Φυσικής, Τομ. ΣΤ΄, τευχ. 17, σ. 14, Αθήνα, 1989.

 

 

* Δημοκρίτειο Παν. Θράκης, (Από τα πρακτικά του διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου «Επιστήμες Τεχνολογίες αιχμής και Ορθοδοξία», 4-8 Οκτωβρίου 2002)

Η αριστερά και το περιεχόμενο της εκπαίδευσης

 

Του Κώστα Θεριανού *

 

Θέλω να ξεκινήσω την παρέμβαση μου καταθέτοντας την εμπειρία μου από το σχολείο που διδάσκω. Οι μαθητές μου τις τελευταίες δύο εβδομάδες έχουν αρχίσει να ρωτούν τι είναι οικονομική κρίση, πως προέκυψε, τι θα γίνει στο μέλλον.

Αυτό δείχνει ότι σταδιακά το κλίμα αλλάζει. Φαίνεται να έρχεται μια περίοδος όπου η αριστερά θα έχει τη δυνατότητα να μιλήσει με πλατύτερα στρώματα της κοινωνίας την στιγμή που το υπουργείο με τις περικοπές στους μισθούς, τις δαπάνες και τις συντμήσεις τμημάτων θα είναι μάλλον δύσκολο να πείσει την κοινωνία ότι το σύνθημα «πρώτα ο μαθητής» δεν είναι ένα κακόγουστο ανέκδοτο.

Έχει λοιπόν σημασία ποιος θα είναι ο αντίπαλος λόγος που πρέπει να αρθρώσει η αριστερά, προκειμένου εκτός από αντίπαλος να φιλοδοξεί να γίνει και ηγεμονικός.

Υπάρχει πάντα ο κίνδυνος – που έχει αναφέρει παλιότερα ο Μπάμπης Νούτσος – της Χάρυβδης του κοινωνιολογισμού και της Σκύλας του παιδαγωγισμού. Δεν αρκεί η κριτική στο αστικό σχολείο και στον καπιταλισμό συνολικά καθότι δεν συνιστά πολιτική πρόταση ικανή να συσπειρώσει τον κόσμο. Ούτε όμως το άγχος της συγκεκριμένης πρότασης πρέπει να μας οδηγεί στον παιδαγωγισμό.

Ο παιδαγωγισμός μπορεί να ενσωματωθεί από τον νεοφιλελευθερισμό – ο οποίος τα τελευταία χρόνια λόγω αλλαγών στην πληροφορική, την οργάνωση της παραγωγής, τη διεύρυνση της εκπαίδευσης, την τριτογενοποίηση του δευτερογενούς τομέα και την διεύρυνση του τριτογενούς – έχει εντάξει στο ρεπερτόριο του, σε πολλές περιπτώσεις, όψεις του λόγου και των πρακτικών των εναλλακτικών μορφών εκπαίδευσης που είχαν αναπτυχθεί, σε πολλές περιπτώσεις και από αριστερά κινήματα, στην Ευρώπη και τις Η.Π.Α. Αποστεωμένες φυσικά από το περιεχόμενο τους και αναπλαισιωμένες με τη δική του ιδεολογία και πρακτική. Π.χ. μέθοδοι του Σχολείου Εργασίας μπορούν να ταιριάξουν γάντι στην «ενίσχυση του επιχειρηματικού πνεύματος» που εξαγγέλλει η υπουργός.

Το σχολείο αλλάζει αλλάζοντας την κοινωνία. Και το αλλάζοντας έχει πολλά επίπεδα και αποχρώσεις. Ξεκινά από το ότι ο κόσμος αρχίζει να ακούει την αριστερά και να σκέφτεται διαφορετικά, σε απλά και καθημερινά πράγματα μέσα και έξω από το σχολείο, φτάνει στην αλλαγή του πολιτικού συσχετισμού, που επιτρέπει τολμηρές αλλαγές στο σχολείο και προχωρά με αλλαγές στις παραγωγικές σχέσεις και σε ταυτόχρονες δομικές και ουσιαστικές αλλαγές στο σχολείο.

Έτσι, στην παρούσα περίοδο αναφορικά με το περιεχόμενο του σχολείου πρέπει να δώσουμε βάρος:

Τι και πως, πότε και γιατί μαθαίνει ο μαθητής στο δημόσιο σχολείο συνιστούν βασικά σημεία προκειμένου να αντιπαλέψουμε τις προτάσεις του Υπουργείου Παιδείας. Θέλουμε οι μαθητές μας να μην διαβάζουν μόνο τη λέξη αλλά και τον κόσμο, έλεγε ο Φρέιρε. Η «γραμματική και το συντακτικό» της ποιοτικής εκπαίδευσης βρίσκεται στη δυνατότητα δημιουργικής ύφανσης της προσωπικότητας του νέου ανθρώπου, στην ικανότητα να μπορεί να τον εξοπλίσει με τα πυρομαχικά της γνώσης που αλλάζει τον κόσμο. Και αυτό φυσικά δεν μπορεί να γίνει με τα βασικά μαθήματα, τον «βασικό» χαρακτήρα των οποίων θα καθορίζει κάθε φορά η αγορά.

Το 12χρονο δημόσιο υποχρεωτικό ενιαίο σχολείο, με μόνιμο προσωπικό σε όλες τις ειδικότητες, είναι ένα αίτημα που σήμερα χτυπά την καρδιά της νεοφιλελεύθερης αναδιάρθρωσης. Όμως, το δημόσιο σχολείο δεν παύει να είναι αστικό και επιλεκτικό. Στην παρούσα φάση, έχει για την αριστερά την έννοια του δημόσιου χώρου και από αυτή την άποψη προκύπτει τόσο η αντίθεση στην αξιολόγηση όσο και στην υπαγωγή του αναλυτικού προγράμματος (αναλυτικό πρόγραμμα των βασικών μαθημάτων = γλώσσα, μαθηματικά, υπολογιστής, ξένες γλώσσες) στις πιέσεις της αγοράς που συρρικνώνουν αυτό το χώρο.

Για το ζήτημα της αξιολόγησης νομίζω ότι η προβολή της αυτοαξιολόγησης από το υπουργείο συνιστά βασικό λόγο άμεσης εγκατάλειψης της από οποιονδήποτε αριστερό θεωρούσε ότι μπορεί να αποτελέσει αντίπαλη πρόταση στην εξωτερική αξιολόγηση. Και στην ίδια λογική της διατήρησης και ενδεχομένως της διεύρυνσης του δημόσιου χώρου αντιπαράθεσης των ιδεών εγγράφονται οι προτάσεις μιας άλλης Διδακτικής που έχει διατυπώσει ο Μπάμπης Νούτσος σε ένα παλιότερο άρθρο του στο περιοδικό Εκπαιδευτική Κοινότητα:

Ο αριστερός εκπαιδευτικός μπαίνει μέσα στο σχολείο και ανοίγει το βιβλίο με τα εξής ερωτήματα που μπορούν να αποτελέσουν οδηγούς της δικής του διδακτικής παρέμβασης, στο βαθμό που του επιτρέπουν οι εξετάσεις, το κλίμα του σχολείου και της τάξης, κ.λπ.:

«Ποια εικόνα της κοινωνίας και της φύσης δίνουν τα βιβλία για τους μαθητές»;

«Τι δεν λένε τα βιβλία για την κοινωνία και τη φύση»;

«Τι αξίζει να μάθουν οι μαθητές από όσα δεν λένε τα σχολικά βιβλία»;

«Ποιο νόημα θα είχε για τους μαθητές η εκμάθηση των γνώσεων που έχουν αποκρυφτεί»;

«Πως θα συνδεθεί αυτή η γνώση με την κοινωνικά διαφοροποιημένη εμπειρία των μαθητών»;

Η κυβέρνηση, αντλώντας διδάγματα και αντιγράφοντας πρότυπα από τις διεθνείς τάσεις και πρακτικές της νεοφιλελεύθερης εκπαιδευτικής πολιτικής, προσπαθεί:

 να δημοκοπήσει υποστηρίζοντας ένα σχολείο όπου το παιδί θα μαθαίνει τα «βασικά» και χρήσιμα για την αγορά εργασίας (αγγλικά, γλώσσα, μαθηματικά, υπολογιστή).

να ελαστικοποιήσει τις εργασιακές σχέσεις όλων των εκπαιδευτικών μέσω ενός αναλυτικού προγράμματος διευρυμένων επιλογών που στην πραγματικότητα δεν θα λειτουργεί και τελικά θα ρευστοποιεί την εργασιακή σχέση όσων εκπαιδευτικών δεν βρίσκονται στον πυρήνα των βασικών μαθημάτων και με την αξιολόγηση [θεσμός του δόκιμου εκπαιδευτικού, αξιολόγηση που προβλέπει μετάταξη (στα ψιλά γράμματα βλέπε απόλυση) και αξιολόγηση με κριτήριο τις επιδόσεις των μαθητών].

Κοινός παρανομαστής όλων των μέτρων είναι ότι το κεφάλαιο για το ξεπέρασμα της κρίσης και την νέα άνοδο της κερδοφορίας του προσπαθεί να συρρικνώσει όχι μόνο το κόστος της εργατικής δύναμης αλλά και το κόστος της αναπαραγωγής της. Στόχος είναι η δημιουργία ενός πολυδύναμου εργαζόμενου για τις παραγωγικές δυνάμεις του 21ου αιώνα αλλά με εργασιακές προδιαγραφές 19ου αιώνα!

Και το στοίχημα της αριστεράς είναι αν θα μας βρουν ενωμένους απέναντι τους για να τους σταματήσουμε.

 

Αθήνα, 30-05-2010

 

* Ο Κώστας Θεριανός είναι εκπαιδευτικός

Κενό μυαλού, κενό λαού…

 

Του παπα Ηλία Υφαντή

 

Με το νεαρό συναντηθήκαμε στο κουφοϊατρείο:

-Τι δουλειά έχεις εσύ εδώ! του είπα. Εδώ ρχόμαστε εμείς τα γεροντάκια, για επισκευές.
-Εργάζομαι σε κουφάδικο! Μου αποκρίθηκε.

-Τι είναι αυτό;

-Εκεί, που ακούνε εκκωφαντική μουσική!

-Και γιατί δεν λιγοστεύεις τα ντεσιμπέλ;

-Γιατί οι πελάτες έχουν πάντα δίκιο!

-Ε, όχι και πάντα…

-Πάντα! Δεν είδες τι γίνεται με την πολιτική;

-Και τι σχέση έχει η πολιτική με τα κουφάδικα;

-Στα κουφάδικα δίνεις τα ωραία σου λεφτά και αγοράζεις κουφαμάρα. Και στην πολιτική δίνεις την πολύτιμη ψήφο σου και αγοράζεις απ' τους δημαγωγούς κουταμάρα. Με όλες τις θλιβερές και οδυνηρές προεκτάσεις και συνέπειες…

-Δεν σε πολυκαταλαβαίνω. Μάλλον υποσχέσεις αγοράζεις. Και αφού τους ψηφίσεις, μετά σου σερβίρουν απάτες…

-Αυτό μπορεί να ισχύσει, ίσως, για μια φορά. Αλλά όταν σε εξαπατούν δυο και τρεις και πέντε και δεκαπέντε! Δεν θα 'πρεπε κάποτε να αναλογιστείς τι φταίει και ν' αλλάξεις πορεία πλεύσεως;

-Και συ, που το αναλογίστηκες, μπορείς να μου πεις τι κατά τη γνώμη σου φταίει;

-Καμιά άλλη εξήγηση δεν μπορεί, κατά τη γνώμη μου να δοθεί, εκτός απ' την αβυθομέτρητη, σχετικά με την πολιτική, βλακεία!

-Και μπορούμε να πούμε ότι ένα μεγάλο μέρος του λαού κολυμπάει-όπως εσύ ισχυρίζεσαι- σεαβυθομέτρητα βάθη πολιτικής βλακείας;

-Μα δεν πρόκειται περί λαού!

-Αλλά περί τίνος πρόκειται;

-Περί όχλου! Για κοπάδι, που, χωρίς συναίσθηση και συνείδηση ακολουθεί τους πολιτικούς, όπως τα σφαχτάρια τους χασάπηδες.

-Και ποια είναι η διαφορά μεταξύ λαού και όχλου;

-Ο λαός έχει μυαλό! Και ξέρει τι λέει και τι κάνει. Ξέρει τα δικαιώματά του και αγωνίζεται για το δίκιο του. Ξέρει ότι η ψήφος του δεν είναι δυο, χωρίς αξία, διασταυρωμένες γραμμές. Αλλά η ίδια του η ζωή. Το μέλλον των παιδιών του. Και η προκοπή ολάκερης της κοινωνίας. Και δεν εμπιστεύεται την ψήφο του στον πρώτο τυχόντα, ανίκανο ή απατεώνα…

-Ενώ ο όχλος;

-Ο όχλος δεν ξέρει ούτε τι θέλει ούτε τι ζητάει. Ούτε για πού τραβάει. Πάει, όπου τον πάνε. Τρώει ο, τι του σερβίρουν. Κι ας είναι δηλητηριασμένο και θανατηφόρο. Τραβάει, για όπου τον σαλαγάνε. Σε όποιον γκρεμό του σφυρίζουν τα διαπλεκόμενα ΜΜΕ (μέσα μαζικής εξαπατήσεως), ορμάει και γκρεμοτσακίζεται…

-Και πώς θα μπορούσε ο όχλος να γίνει λαός;

-Πολύ δύσκολο! Η πολιτική βλακεία φαίνεται να είναι από τις πλέον δυσίατες και ίσως ανίατες αρρώστιες!

-Και αυτό βέβαια, είπα, που δεν μπορεί να καταλάβει ο όχλος, το ξέρουν πολύ καλά οι δημαγωγοί!

-Ακριβώς! Βλέπει ο όχλος ότι οι δημαγωγοί τον οδηγούν στην καταστροφή. Διαμαρτύρεται για την κοινωνική αθλιότητα. Κι όμως, όταν τους χτυπήσουν υποκριτικά, την πλάτη, τους χειροκροτούν και πάλι και τους ξαναψηφίζουν…
-Και να σκεφθεί κανείς ότι παρά πολλοί απ' αυτούς φιγουράρουν και σαν καλοί χριστιανοί…
-Ποιοι καλοί χριστιανοί; Πρόκειται για πρωταγωνιστές και συνένοχους, στο ξεθεμέλιωμα της πατρίδας και του έθνους, στην εξαθλίωση της οικονομίας και συνακόλουθα της κοινωνίας!

Ήρθε όμως η ώρα να μπει ο νεαρός στο ιατρείο:

-Πάτερ, μου είπε καταληκτικά, δυστυχώς, εφόσον θα υπάρχει κενό μυαλού και λαού, θα μας κυβερνούν οι συνειδητά ασυνείδητοι και οι αθεράπευτα ανίκανοι…

 

Παπα-Ηλίας, 12-06-2010

 

http://papailiasyfantis.blogspot.com

http://papailiasyfantis.wordpress.com

e-mail: papailiasyfantis@gmail.com

 

1. Υ.Γ. Αφορμή, για να γραφτεί το παραπάνω κείμενο, πέρα απ' το πραγματικό περιστατικό, ήταν και το παρακάτω σχόλιο του ηθοποιού Χαρη Κλύν:
"Ούτε κενό εξουσίας, ούτε κενό οικονομίας… ΚΕΝΟ ΛΑΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ"!

2.YΓ. πρόσκληση του Πατριωτικού Μετώπου, για την ανοιχτή συγκέντρωση:
Που θα γίνει στη Θεσσαλονίκη την Κυριακή 13 Ιουνίου, στις 7:30 μ.μ. στο ξενοδοχείο Holiday Inn, στη Μοναστηρίου κοντά στο Βαρδάρη.

Οι ατζέντηδες της αξιολόγησης

 

Του Γιώργου Μάλφα *

Καλούνται οι συνάδελφοι σε … διαβούλευση προκειμένου να υλοποιήσουν πρόγραμμα αυτοαξιολόγησης. Αρχικώς προβλέπεται η πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος σε περιορισμένο αριθμό σχολικών μονάδων με ευθύνη των σχολικών συμβούλων και των διευθυντών των σχολείων. Με δεδομένη όμως τη μαζική απροθυμία και άρνηση των συλλόγων διδασκόντων να
συμμετάσχουν … οικειοθελώς στο πρόγραμμα, προεξοφλείται ήδη ηυποχρεωτική εφαρμογή του με καθορισμό των σχολείων απευθείας από το υπουργείο (βλ. πιλοτικά ολοήμερα δημοτικά σχολεία).

Ανεξαρτήτως των υποκειμενικών ιδεολογικών, πολιτικών, εκπαιδευτικώνκαι παιδαγωγικών μας απόψεων για το νόημα και το περιεχόμενο της <<αξιολόγησης>> οφείλουμε να εστιάσουμε και στις διόλου ευκαταφρόνητες … οικονομικές παραμέτρους του <<καινοτόμου>> προγράμματος που προωθεί το Υπουργείο Δια Βίου Μάθησης.

Ας γνωρίζουμε λοιπόν ότι η <<Αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου τηςσχολικής μονάδας – Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης>> υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος <<Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση>>  και χρηματοδοτείται από το Δ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης (ΚΠΣ), το γνωστό Ε.Σ.Π.Α. (Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007 – 2013).

Όποιος περιηγηθεί στις ιστοσελίδες των θεσμικών φορέων και διαβάσει ταστοιχεία που δημοσιεύονται εκεί θα αποκτήσει προσωπική αντίληψη των εκπαιδευτικών προτεραιοτήτων του <<Νέου Σχολείου>> και θα … αναφωνήσει ότι <<είναι πολλά τα λεφτά Άννα!>> που θα κατασπαταληθούν με διαδικασίες νομότυπες (!) από τους ατζέντηδες των καινοτομιών…

Στο σχολείο όπου υπηρέτησα φέτος οι συνάδελφοι πληρώναμε οι ίδιοιαναλώσιμο χαρτί για τις φωτοτυπίες, ο διευθυντής μοίραζε τις κιμωλίες με το δελτίο, ενώ επίκειται διακοπή ηλεκτροδότησης λόγω συσσωρευμένωνοφειλών προς τη ΔΕΗ. Γι' αυτό θεωρώ ότι τα … 7.200.000 EURO  – προϋπολογισμός έργου για την <<Αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου τηςσχολικής μονάδας>>- είναι πρόκληση στη νοημοσύνη μας…

Ας εξοφληθούν τουλάχιστον οι υποχρεώσεις του Υπουργείου στουςαπλήρωτους ωρομίσθιους συναδέλφους μας και στις καθαρίστριες των σχολείων και κατόπιν ελάτε να … αξιολογηθούμε!

Αν απορείτε τώρα πως θα <<αξιοποιηθεί>> το ευτελές ποσό των 7.200.000 EURO δεν έχετε παρά να διαβάσετε την ίδια την Πρόσκληση – Προκήρυξηενδιαφέροντος  για την <<Αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου της σχολικής μονάδας – Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης>> όπως αυτή δημοσιεύεταιστην ιστοσελίδα του προγράμματος ΕΣΠΑ:

 http://www.espa.gr/el/Pages/ProclamationsFS.aspx?item=985Εκεί διαβάζουμε τα εξής: <<Προϋπολογισμός έργου :  7.200.000 EURO

Στα πλαίσια της παρούσας πρόσκλησης ενδεικτικές επιλέξιμες δαπάνεςθεωρούνται οι ακόλουθες:

Αμοιβές μελών των επιμορφωτών, έξοδα μετακίνησης και οδοιπορικάεπιμορφωτών και επιμορφούμενων, κόστος ξενοδοχείων και εξοπλισμού, κόστος διαμονής διατροφής, αναλώσιμα, εκτυπώσεις και οποιαδήποτεμορφής τεκμηριωμένη δαπάνη απαιτείται για την υλοποίηση της δράσης, αμοιβές ανά ανθρωπομήνα των Σχολικών Συμβούλων και των Διευθυντών τωνσχολικών μονάδων>>.

Υστερόγραφο: σε μια δεινή οικονομική συγκυρία, με το πολιτικό σύστημασε βαθύ εκφυλισμό και την κοινωνία σε ανίατο αυτισμό, κάποιοι αναπαράγουν τον παρασιτισμό τους πουλώντας  μεταπρατικές κενο-τομίεςστο χώρο της εκπαίδευσης με το αζημίωτο. Μαυραγορίτες ολκής σε πατρίδα υπό κατοχή!

 

Πάτρα, 11-06-2010