Όχι στην ιδιωτεία!…

 

Του παπα Ηλία Υφαντή

 

 

Ποια νοσηρή φαντασία θα μπορούσε να συλλάβει το σημερινό μας κατάντημα! Ότι η κοινοβουλευτική μας δημοκρατία θα καταντούσε μια αξιοθρήνητη πολιτικοοικονομική ολιγαρχία! Η οποία να μας θυμίζει με τον πιο οδυνηρό τρόπο την αποκρουστική στριγγιά φωνή του δικτάτορα Παπαδόπουλου ο οποίος – εν ονόματι των τανκς – για μια 7ετία μας είχε βάλει στο «γύψο».

Όπως ακριβώς και η τωρινή ολιγαρχία – εν ονόματι του «αποφασίζομεν και διατάσσομεν» της ληστρικής νομιμότητας – μας έβαλε – τις οίδε για πόσες 10ετίες –  στο «γύψο» του ΔΝΤ!

Και, κατά τραγική ειρωνεία, η αθλιότητα αυτή έμελλε να συμβεί, απ’ τη, λεγόμενη, γενιά του Πολυτεχνείου.

Τη γενιά, που – τέτοιες μέρες – άλλοτε φώναζε:«ψωμί, παιδεία ελευθερία»! Και τώρα η ίδια αυτή γενιά πετσόκοψε το ψωμί του λαού, ακρωτηρίασε την ελευθερία του και υπονομεύει συστηματικά την παιδεία του.

Άραγε δεν θα ντραπούν, όσοι απ’ αυτούς τολμήσουν να εμφανιστούν και να καταθέσουν στεφάνια στο Πολυτεχνείο!

Αλλά βέβαια για τόσα και τόσα, που έκαμαν, δεν ντράπηκαν και θα ντραπούν, που θα στάξει στο πηγάδι της αδιαντροπιάς η ουρά του γαϊδάρου της αναισθησία τους…

Αλλά μήπως παράταιρη δεν ακούστηκε και η φωνή του Προέδρου της Δημοκρατίας; Που έσπευσε να κακίσει το 65% του εκλογικού σώματος, που δεν πήγε να εκλέξει δημάρχους και περιφερειάρχες…

Γιατί βέβαια οι αρχαίοι χαρακτήριζαν την μη συμμετοχή στα κοινά, ως ιδιωτεία (δηλαδή, βλακεία).

Και πράγματι έτσι είναι…

Αλλά αυτό δεν ισχύει και στην προκειμένη περίπτωση! Οπότε ιδιωτεία, είναι καταφανέστατα το να πηγαίνει κάποιος να εκλέξει ανάμεσα στη Σκύλλα και τη Χάρυβδη του ληστρικού καθεστώτος του μονοκομματικού δικομματισμού.

Και, ασφαλώς ιδιωτεία, του χειρίστου είδους, είναι να σκύβει κάποιος μοιρολατρικά το κεφάλι κάτω απ’ το άθλιο αυτό καθεστώς.

Ιδιωτεία, για την οποία επιχαίρουν τα εξωνημένα ντόπια και διεθνή ΜΜΕ (=μέσα μαζικής εξαχρειώσεως). Και συγχαίρουν οι τοκογλύφοι…

Μοναδικό φως στο αιθαλομιχλώδες αυτό περιβάλλον η φωνή του – καίτοι σωματικά υπέργηρου, όμως πνευματικά αειθαλούς – Μίκη Θεοδωράκη.

Ο οποίος μας θυμίζει την άγια ανυπακοή του Μαχάτμα Γκάντι. Με την οποία o άγιος εκείνος άνθρωπος είπε το ΟΧΙ στο άθλιο καθεστώς της αγγλικής αποικιοκρατίας και της νιρβάνας του ινδικού λαού…

Στη μέγγενη της οποίας συνθλιβόμαστε τώρα εμείς και η χώρα μας. Αλλά πέρα απ’ την άγια ανυπακοή μας χρειάζεται και αξιοπρεπής εθνική πολιτική.

Για την οποία, προφανώς, χρειάζεται κάποιος, που θα μιλήσει την εθνικά αξιοπρεπή γλώσσα του Ούγκο Τσάβες. Που, όχι λεκτικά, αλλά έμπρακτα θα εφαρμόσει το: «η Ελλάδα ανήκει στους έλληνες»!

Και θα μας λυτρώσει απ’ την τωρινή ιδιωτεία της ξενοδουλείας.

Υλικά και πνευματικά….…

 

Παπα-Ηλίας, 16-11-2010

http://papailiasyfantis.wordpress.com

Όψεις της  παθογένειας  της νεοελληνικής κοινωνίας:

η πικρή γεύση της στρεβλωμένης νεοελληνικής συλλογικότητας

 

Της Αμαλίας  Κ. Ηλιάδη*

 

Βλέποντας καθημερινά αυτά που γίνονται γύρω μας, αυτούς που θα έπρεπε να κάνουν κάτι και δεν το κάνουν, αυτούς που εκμεταλλεύονται τη γενική απραξία, θυμήθηκα τον Μιχάλη Κατσαρό και τη διαθήκη του. (Ποιητικό απόσπασμα: Μ. Κατσαρός: Αντισταθείτε)

«Αντισταθείτε στις υπηρεσίες των αλλοδαπών και διαβατηρίων

στις φοβερές σημαίες των κρατών και τη διπλωματία

στα εργοστάσια πολεμικών υλών

σ' αυτούς που λένε λυρισμό τα ωραία λόγια

στα θούρια

στα γλυκερά τραγούδια με τους θρήνους

στους θεατές

στον άνεμο

σ' όλους τους αδιάφορους

και τους σοφούς

στους άλλους που κάνουνε το φίλο σας

ως και σε μένα,

σε μένα ακόμα που σας ιστορώ αντισταθείτε.

Τότε μπορεί βέβαιοι να περάσουμε προς την Ελευθερία».

Παράτυπο αν και νομιμοφανές κοινωνικό πλέγμα, βρώμικο παρασκήνιο-αισχρή, κακώς νοουμένη διπλωματία: άλλα λέγονται στο δημόσιο χώρο και άλλα συνομολογούνται παρασκηνιακά. Λόγια, ρητορικά τεχνάσματα χωρίς πρακτικό αντίκρυσμα κοινωνικής συναίνεσης, αφού χωλαίνει η πρακτική φιλοσοφία στις ουσιαστικές ανθρώπινες σχέσεις από ψυχολογική και κοινωνιολογική διάσταση.

Μια, σαν αξεδιάλυτο, μπερδεμένο  κουβάρι, αισχρή διαπλοκή ανάμεσα στα κόμματα, στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, στους συνδικαλιστικούς φορείς, σε οργανώσεις και συλλόγους κάθε τύπου, στην εκκλησία, σε «ανεξάρτητους» θεσμούς και αρχές… που διαιωνίζει τη διαφθορά και την αναξιοκρατία, ένας φαύλος κύκλος…

Η οχύρωσή τους πίσω από νεκρούς θεσμούς, χωρίς ανθρώπινη, ζωτική πνοή, χωρίς άξια πρόσωπα να τους υπηρετήσουν πλαταίνει το παράδοξο και το αδιέξοδο της νεοελληνικής κοινωνικής πραγματικότητας… Παράλληλα, τους τέτοιους κατ’ ευφημισμόν θεσμούς βλαπτικούς, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, για τον ελεύθερο από αγκυλώσεις άνθρωπο που δεν συχνάζει σε γραφεία βουλευτών, δημάρχων, νομαρχών και περιφερειαρχών με δόλιους για την κοινωνία σκοπούς, δηλαδή εξυπηρετώντας τα ατομικά του συμφέροντα,  εντασσόμενος σ’ ένα πλέγμα ατέρμονων, απαράδεκτων για τους νόμους μιας δημοκρατικής πολιτείας σκοπιμοτήτων…

Οι δήθεν ιδεολογικές αγκυλώσεις που στηλιτεύονται από τους κακώς νοουμένους ως προοδευτικούς στοχεύουν στην ισοπέδωση και στην απίσχανση της πλούσιας ιδεολογικής κληρονομιάς των λαών της Ευρώπης και ευρύτερα του κόσμου.

Η δικτατορία της πλειοψηφίας που εντείνει άκριτα φαινόμενα κοινωνικού μιμητισμού και καταρρακώνει τα δικαιώματα της μειοψηφίας και της διαφορετικότητας οδηγεί σε καταστάσεις απόρριψης και εν τέλει παραγραφής ουσιαστικά των ατομικών δικαιωμάτων.

Κάθε είδους αυτόκλητοι «σωτήρες»  της κοινωνίας, εκπρόσωποι κάθε τύπου οργανώσεων, συνδέσμων, σωματείων, κυβερνητικών, μη κυβερνητικών, εθελοντικών κατά προτίμηση, μιας και ο «εθελοντισμός» στις μέρες μας προκαλεί την εύλογη καχυποψία των ενημερωμένων πολιτών: βλέπε επικεφαλής μεγάλων εθελοντικών οργανώσεων που κατόπιν ακολουθούν πολύφερνες πολιτικές καριέρες, διάγοντας παράλληλα βίο ακραιφνώς πολυτελή , μια και ο «εθελοντισμός» σε πάρα πολλές περιπτώσεις αποτελεί προθάλαμο διορισμού σε περιφανείς θέσεις του δημοσίου τομέα…

Η υποκρισία και το ψεύδος συγκεκριμένων προσώπων που «αυτοπροβάλλονται» ως εκπρόσωποι θεσμοθετημένων οργάνων καταρρακώνουν κάθε έννοια θεσμικής νομιμότητας. Μια κοινωνία που φοβάται την αλήθεια των αριθμών και των καταγραφών έχει βαθύτατο συνειδησιακό έλλειμμα: πρόεδροι συνδέσμων και σωματείων «φαντασμάτων» που αποφεύγουν να δημοσιοποιήσουν τα εγγεγραμμένα με συνδρομή μέλη τους, επιδιώκουν για προσωπική τους προβολή τη δημιουργία ψευδών εντυπώσεων. Καπηλεύονται δηλαδή κατασκευασμένες εκ των προτέρων συλλογικότητες  που προδίδουν την ατομική αξία και προωθούν την ισοπέδωση, το ιδεολογικό και πολιτικό «καλούπωμα», την ρατσιστική «ταμπελοποίηση» ανθρώπων.

Οι θεσμοί, τα πρόσωπα, η εκπαίδευση, η παπαγαλία-αποστήθιση: υποψήφιοι καθηγητές, ήδη από τις πρώτες εξετάσεις του ΑΣΕΠ, πανικόβλητοι, βασιζόμενοι αποκλειστικά στην αποστήθιση, όχι γιατί το σύστημα το απαιτούσε αλλά γιατί οι ίδιοι έτσι το βίωσαν, αποδείκνυαν περίτρανα την απόσταση, το χάσμα θεωρίας και πράξης: δάσκαλε που δίδασκες και νόμο δεν εκράτεις… τη στιγμή που πτυχιούχοι-και στο άμεσο παρελθόν και στο παρόν – «συνωθούνται», μετερχόμενοι αδιακρίτως θεμιτά και αθέμιτα μέσα  προκειμένου να επιτύχουν την επαγγελματική τους αποκατάσταση, δεν δικαιούνται να ηθικολογούν θίγοντας τη χρησιμοθηρία μαθητών και γονέων για την επιδίωξη ενός καλύτερου μέλλοντος.

Τα παράδοξα μιας κοινωνίας τυχοδιωκτισμού  όπου κυριαρχεί η ξύλινη γλώσσα πολιτικών μα και πολιτών, οι συνήθεις «καραμέλες» που εντείνουν τη θολοκουλτούρα της εποχής μας: άνθρωποι με πανεπιστημιακό πτυχίο θεωρούν αβασάνιστα τους αστέρες – συγκρότημα – προϊόν  της μουσικής βιομηχανίας «Γιου Του» κοινωνική πρωτοπορία κ. α. τέτοια ευτράπελα ων ουκ εστιν αριθμός… ξύλινη γλώσσα καθηγητών μα και μαθητών, όπου η σφαιρικότητα της αλήθειας χάνεται στην ομίχλη της σύμβασης, του συμφέροντος, της ντροπής, του φόβου, της κενής φιλοδοξίας, της υποκρισίας  κατεστημένων νοοτροπιών, της λογοκρισίας…Το κατεστημένο όμως δεν είναι μόνο οι κάθε μορφής εξουσίες, είναι και οι πολίτες που τις στηρίζουν για να προωθήσουν τα προσωπικά τους μικροσυμφέροντα και τις πολιτικές ή άλλου τύπου φιλοδοξίες τους.

Κάθε «κατεστημένο» συνήθως επικαλείται το λαϊκό συμφέρον και δρα και ενεργεί εν ονόματι του λαού. Οικειοποιείται  λαϊκά ερείσματα  αυτοκλήτως και αυθαιρέτως για να πετύχει τους αλλότριους σκοπούς του. Στις περισσότερες των περιπτώσεων οι μάζες, επιρρεπείς στην κολακεία, υποκύπτουν και συμπράττουν. Πάντα, άλλωστε, οι ερημίτες-σαλοί ήταν λίγοι, κάρφος για τα θεσμοθετημένα κοινόβια και την επίσημη, κρατικοδίαιτη εκκλησία. Πάντα, επίσης και κατ΄αναλογία, οι «σαλοί»-ιδεολόγοι επαναστάτες υπήρξαν ελάχιστη μειοψηφία, κάρφος για τους επαγγελματίες της επανάστασης και τους κρατικοδίαιτους, επίσημους εκφραστές της. Γι’ αυτό σήμερα κάποιο χαρακτηρίζουν ιδεολογικές παρωπίδες τις έμπρακτες φανερώσεις της ιδέας: όμως αυτή είναι η ύψιστη πρακτική φιλοσοφία: το βίωμα της θεωρίας, η ελαχιστοποίηση έως και ιδανική εκμηδένιση της απόστασης ανάμεσα στην ιδέα και την πράξη της. Και για αυτό τον ανθρώπινο άθλο είναι πλασμένοι μόνο οι εκλεκτοί, σηματοδοτώντας όχι το τέλος των ιδεολογιών μα το τέλος της αναίρεσής τους από μια συλλογικότητα-φενάκη.

Συμπερασματικά μιλώντας, η πράξη της ζωής είναι αυτή που δικαιώνει ή αντίθετα εξευτελίζει  μια κοινωνική συσσωμάτωση και δυστυχώς η νεοελληνική πραγματικότητα όχι απλώς τείνει αλλά έχει απολύτως εναγκαλιστεί, έχει σχεδόν ενοφθαλμίσει τον ευτελισμό, έχει ταυτιστεί με την έλλειψη ποιότητας  σε κάθε έκφανσή της.

Παράκαμψη θεσμών, αφού ακολουθώντας το θεσμικό «δρόμο» ο πολίτης δεν βρίσκει ανταπόκριση στα αιτήματά του: την κατάσταση «σώζει»  η προσωπική γνωριμία και η ενδεχομένως πελατειακή σχέση  με πρόσωπα της εξουσίας: η πλήρης απαξίωση κάθε έννοιας δημοκρατίας, ο εξευτελισμός της υπέρτατης θυσίας του Σωκράτη μετά τόσους αιώνες….η απόλυτη κατάργηση της  ισονομίας και της αξιοκρατίας.

Ευτυχώς που σήμερα, τουλάχιστον,  οι πηγές ελεύθερης πληροφόρησης στο διαδίκτυο σου φανερώνουν πλευρές, πτυχές της πραγματικότητας που επίσημα και ανεπίσημα κατεστημένα ΜΜΕ κρατούσαν, στο παρελθόν, κρυφές. Σου αποκαλύπτουν τμήματα και όψεις της αλήθειας που διαφορετικά θα αποσιωπούνταν με σκοτεινούς, αλλότριους σκοπούς, γιατί πολύ πρόσφατα ορισμένα σενάρια συνομωσιολογίας έχουν ήδη επαληθευτεί. (π.χ. περσινό φιάσκο με επιδημία γρίπης). Λοιπόν,

«Αντισταθείτε πάλι σ' όλους αυτούς που λέγονται μεγάλοι στον πρόεδρο του Εφετείου αντισταθείτε στις μουσικές τα τούμπανα και τις παράτες
σ’ όλα τ' ανώτερα συνέδρια που φλυαρούνε πίνουν καφέδες σύνεδροι συμβουλατόροι σ' όλους που γράφουν λόγους για την εποχή δίπλα στη χειμωνιάτικη θερμάστρα στις κολακείες τις ευχές τις τόσες υποκλίσεις από γραφιάδες και δειλούς για το σοφό αρχηγό τους».

 

* Η Αμαλία Κ. Ηλιάδη είναι φιλόλογος -ιστορικός (Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Βυζαντινής Ιστορίας απ’ το Α.Π.Θ.), Υπεύθυνη Σχολικής Βιβλιοθήκης 2ου Ε.Π.Α.Λ.  Τρικάλων, ailiadi@sch.gr, http://users.sch.gr/ailiadi, http://blogs.sch.gr/ailiadi,  http://www.matia.gr, http://www.emy67.wordpress.com

Οι δήθεν: Η κυβέρνηση, οι δήμαρχοι, οι περιφερειάρχες και ο εθνάρχης Άνθιμος

 

Του Manitaritoubounou

 

Πάμε γι’ άλλα οριστικά. Όχι βέβαια γιατί ανατράπηκαν και άλλαξαν χέρια (που τύποις και στο φαίνεσθαι άλλαξαν) οι μεγάλες πόλεις Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πειραιάς, Πάτρα, Γιάννενα, κλπ. Και αν παρέμειναν  στα ίδια, αυτό έχει πολύ μικρή σημασία. Στις χθεσινές επαναληπτικές εκλογές είχαμε τη μεγαλύτερη αποχή στη μεταπολίτευση, χώρια τα άκυρα-λευκά. Πώς συνέβη αυτή και πως άλλαξαν χέρια κάποιοι  και γιατί;

Ταυτόχρονα η τεράστια αποχή φαίνεται να παγιώνεται. Έτσι η αποχή στις περιφέρειες πέρασε το 63,2 % (την προηγούμενη 39%), ενώ τα άκυρα – λευκά έφτασαν επί των ψηφισάντων κοντά στο 11,7%. Δηλαδή η ενεργητική αποχή πέρασε 68%!!! Παρόμοια στους δήμους (με μικρότερη πολιτική σημασία, όπου σε κάποιους οι αντίπαλοι πήραν και λιγότερους ψήφους από την προηγούμενη Κυριακή)[i]  είχαμε αντίστοιχα αποχή 51,75% (την προηγούμενη 39%) και άκυρα-λευκά 7,65%, δηλαδή σύνολο πάνω από 55%.

Επομένως το πολιτικό-κοινοβουλευτικό σύστημα έχει να παίξει με το 40%[ii] των πολιτών, στο οποίο όμως μετέχουν και όλα τα κοινοβουλευτικά και μη κόμματα. Τι μένει για τις μειοψηφικές και κατά Μίκη δυνάμεις εξουσίας; Κάτω από το 30% να μοιραστεί. Και φυσικά για τον GAP και το Pasok πολύ κάτω από το 20%. Αυτός είναι ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος του συστήματος,  που οδηγεί σε εκλογές όχι πολύ αργά από τώρα. Και οι αιρετοί είναι εκλεγμένοι επί της ουσίας όλοι με ποσοστά γύρω στο 15%. Δηλαδή είναι δήθεν, άλλο αν διαθέτουν τυπικά το 60% των συμβούλων. Αυτό θα μεταφέρει και όλη την κρίση του πολιτικού συστήματος και στους καλλικράτιους ημι-κρατικούς θεσμούς. Μάλλον θετικό θα είναι, παρά αρνητικό; ‘Ίδωμεν…

Αλήθεια τι τελικά συνέβη; Η απάντηση είναι πολλαπλή, γιατί και οι παίχτες είναι πολλοί.

Α) Ο λαός αποδοκίμασε με «αρνητικό» τρόπο το πολιτικό σύστημα, το μνημόνιο, τον καλλικράτη και πολλά «κομματόσκυλα». Με τα άκυρα–λευκά και την μικρή αύξηση της επιρροής του ΚΚΕ και ΑΝΤΑΡΣΥΑ στις περιφέρειες και τους δήμους, αλλά και με τη στήριξη πολλών προσπαθειών από τα κάτω έδειξε ότι είναι παρών για περισσότερα πράγματα μεγαλύτερο μέρος. Το υπόλοιπο είναι θυμωμένο, αλλά δείχνει ότι ακόμα ψάχνει πιο ατομικές λύσεις ή κάτι περιμένει; Σε περιόδους κρίσης αυτό είναι ανοικτό προς πολλές κατευθύνσεις. Είναι δηλαδή «κβαντομηχανικό» φαινόμενο κατά τη σύγχρονη φυσική.

Β) Ο GAP και το Pasok γλύτωσε την κατάρρευση, αλλά όχι την μεγάλη αποδοκιμασία, αλλά ούτε την οργή και την υπονόμευση[iii]. Ο Σαμαράς είναι μεθοδευμένα μακρυά του και πιθανά έχει σχέδιο και υπομονή για την όποια ηγετική ΝΔ έχει στα «χέρια» του.  Επομένως το Pasok θέλει να μεταμφιεστεί σε ΠΑΣΟΚ και αποφασισμένο να παίξει αυτό το ρόλο, αλλά πια όχι μόνο του. Το πείραμα στην Περιφέρεια Αττικής και Πελοποννήσου δεν απέτυχε, ούτε οι συμβολικές του κινήσεις σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Γιάννενα.

Το αποκούμπι του στους εκσυγχρονιστές και ευρωλιγούρηδες της ΔΗΑΡ, της Ντόρας, των Πράσινων και μέρους του ΣΥΝ και του ΛΑΟΣ έπιασε. Τι και αν σ’ αυτές τις εκλογικές αναμετρήσεις είχε μόνο το Σγουρό δικό του; Σε λίγο καιρό θα έχει Ντόρα, Πράσινους και ΔΗΑΡ στο γήπεδό του. Ταυτόχρονα θα δημιουργήσει τεράστια προβλήματα στο ΛΑΟΣ (που έκανε το μοιραίο λάθος να ψηφίσει το μνημόνιο) και σε ένα μέρος του ΣΥΝ που του αρέσει η … συνδιαχείριση. Αυτοί όλοι έδειξαν χθες βράδυ πως έχουν τσιμπήσει το δόλωμα για τα καλά και αποκλείεται να ξεφύγουν από το αγκίστρι.

Γ) Ο Σαμαράς έχει έπαιξε και .. κέρδισε, αλλά όχι άμεσα. Ανέβασε τα ποσοστά της ΝΔ και συσπείρωσε όλη τη λαϊκή δεξιά. Ταυτόχρονα άφησε το ΛΑΟΣ να φθαρεί μέσω Τατούλη και Κακλαμάνη και … Σγουρού. Έτσι έχει καθαρίσει από τα … δεξιά του για πολύ καιρό.

Από την άλλη σπρώχνει τη Ντόρα να κάνει κόμμα και γι’ αυτό δεν χτύπησε το Δήμο της Αθήνας με άλλο πρόσωπο (π.χ. Αρούλη) και τις δυό περιφέρειες που θα είχε το ΛΑΟΣ μαζί του. Δεν ήθελε ούτε τις εκλογές τώρα. Την ίδια στιγμή χαίρεται και αυτός που η φθορά θα μετακυλιστεί σε Ντόρα και κεντροαριστερά (ΔΗΑΡ, Πράσινοι και λίγο ΣΥΝ), οπότε ετοιμάζεται για την … Ούγγρικη συνταγή. Αβέβαιο όμως αν του βγει και πότε.

Δ) Το ΚΚΕ πανηγυρίζει για όλα τα προηγούμενα και την άυξηση των ποσοστών του. Έχει όμως ένα τριπλό πονοκέφαλο: Η καταγραφή της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και οι μεγάλες δυνατότητες για δημιουργίας Μετώπου που μπορεί να του αφαιρέσει ένα μεγάλο μέρος της ηγεμονίας του και τη συνοχή στο εσωτερικό του και τις παρυφές του. Από την άλλη η κρίση βαθαίνει, αλλά χωρίς οραματική πρόταση για το τώρα δεν κάνεις πολιτική. Η συλλογή «καυσίμων» για το πολύ μακρινό μέλλον τα σαπίζει. Και τότε θα είναι πολύ αργά….

Ε) ο Άνθιμος Θεσσαλονίκης: Αυτός ήταν ο «χρήσιμος βλάκας» που παρέδωσε τον διευρυμένο  Δήμο Θεσσαλονίκης στους αντι-ταλιμπάν. Και ενώ είχαν προβλήματα με  τη δική τους συσπείρωση (ειδικά οι του Μηταφίδη – ΣΥΝ και οι μισοί Πράσινοι) έπεσε στην παγίδα Μπουτάρη και πέτυχε με ένα σμπάρο (δεν πρόκειται να γίνει δήμαρχος Θεσσαλονίκης) δυο τρυγόνια. Έσπρωξε νωρίτερα και χωρίς ενοχές και τους  διστακτικούς ψηφοφόρους τους στην αγκαλιά του και ταυτόχρονα μπέρδεψε τους μισούς ψηφοφόρους του Παπαθεμελή και του ΛΑΟΣ.

 Καληνύχτα δήθεν Εθνάρχη. Κλάψε και μετανόησε διπλά τώρα: Πρωτον γιατί είχες ξεφτιλήσει την πίστη μας με τα κομματικά κηρύγματά σου και δεύτερον γιατί είσαι αυτός που έβγαλε το χυλό Μπουτάρη Δήμαρχο (έστω και δήθεν) και πανηγυρίζει ο ΓΑΠ, το ΔΝΤ και οι… Τούρκικη νεοθωμανική ηγεσία.

Πόσο επίκαιρα ήταν τα δυό άρθρα στην Αποικία μας…

Ι) ΑΝΘΙΜΟΣ – ΜΠΟΥΤΑΡΗΣ  I της Στεφανίας Λυγερού (29-10-2010) και

ΙΙ) Μπουτάρης – Άνθιμος ΙΙ του Ευγένιου Αρανίτση (31-10-2010)…

 

Συμπέρασμα: Όλο το πολιτικό σκηνικό είναι σε «ασταθή ισορροπία», η κρίση βαθαίνει στη χώρα, την ΕΕ και παγκόσμια. Που θα πάμε όμως; Όσοι είμαστε πέρα από την παθητική αποχή και τους προηγούμενους μηχανισμούς έχουμε μια τεράστια ευκαιρία και μια τεράστια ευθύνη. Το πολιτισμικό μας υπόβαθρο φτάνει για να μας κινήσει; Η απάντηση δείχνει όχι, αλλά εδώ φαίνεται τόσο η δυναμική της «μετάνοιας», αλλά και με τι ξυλοκέρατα ταΐζαμε εκκλησία και κοινωνία τα παιδιά μας, τη νεολαία. Τώρα όλα αυτά θα βγουν στο φως της μέρας. Και μέσα από τις αντιθέσεις θα περάσουμε τα επόμενα χρόνια χωρίς να … πλήξουμε…

 

Πάτρα, 15-11-2010

Η ΜΗΤΕΡΑ ΤΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ

 

Η απειλή κατάρρευσης του δολαρίου, τα προβληματικά οικονομικά μεγέθη των Η.Π.Α., η δεύτερη ποσοτική διευκόλυνση, ο κίνδυνος διάλυσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι πιθανότητες χρεοκοπίας της Ελλάδας και οι απαντήσεις για την κρίση

 

Του Βασίλη Βιλάρδου*

 

“Το μεγαλύτερο ίσως ερώτημα σήμερα, το οποίο απασχολεί τους Έλληνες Πολίτες, είναι τετραπλό:

(α)  Μπορούσε να γίνει κάτι από την αρχή του έτους (2009) μέχρι τον Οκτώβριο, για να μην βρεθούμε σε τόσο δύσκολη θέση;

 (β) Η προσέγγιση της ΕΕ, του ΔΝΤ και άλλων οργανισμών, ως περίπου «επαίτες», δεν ήταν αφενός μεν αναξιοπρεπής, αφετέρου δε «αντιπαραγωγική», δημιουργώντας μία κατάσταση χωρίς διέξοδο;

(γ)  Αφού φαίνεται ότι πήραμε τον κατήφορο, χωρίς επιστροφή, ποιες θα είναι οι εξωτερικές συνέπειες της αδυναμίας μας (πνευματικής, ηθικής, πολιτικής, οικονομικής), οι οποίες ακόμη διαγράφονται σχετικά ασαφείς στον ορίζοντα, αλλά σύντομα θα εμφανισθούν, ψυχρές και ανελέητες, ενώπιον μας; 

 (δ) Υπάρχει διέξοδος τώρα, όταν ο κόσμος είναι τρομοκρατημένος – εδικά μετά τον απίστευτο προεκλογικό εκβιασμό, όπου σχεδόν όλοι οι Έλληνες αισθάνθηκαν βαθιά ντροπή, σε συνδυασμό με έναν γεμάτο θυμό φόβο;”

Επιλέγοντας συνειδητά να ξεκινήσουμε από το τελευταίο μέρος του τετραπλού ερωτήματος, θεωρούμε ότι κατ’ αρχήν, η όποια διέξοδος από το σημερινό στάδιο της κρίσης, δεν αφορά πλέον μόνο την Ελλάδα – ενώ φυσικά προϋποθέτει αισιοδοξία, θάρρος, τόλμη, «επάρκεια» και κανενός είδους «πολιτικούς» εκβιασμούς εκ μέρους τόσο της Πολιτείας, όσο και των Πολιτών της. Ειδικότερα, έχουμε την άποψη ότι είμαστε αντιμέτωποι με τις εξής τρεις, εξαιρετικά επικίνδυνες «συστημικές» απειλές:   

(α)  Με την απειλή μίας ανεξέλεγκτης κατάρρευσης του παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος, του δολαρίου δηλαδή, αφενός μεν σαν αποτέλεσμα της τεράστιας κρίσης που βιώνουν σήμερα οι Η.Π.Α., αφετέρου λόγω της ισχυροποίησης των «νομισματικών» ανταγωνιστών τους (Κίνα, Γερμανία). Είναι αυτονόητο βέβαια το ότι, τυχόν κατάρρευση του δολαρίου θα συμπαρασύρει τόσο τις Η.Π.Α., όσο και όλο τον υπόλοιπο κόσμο σε μία τρομακτική, σε μία πρωτόγνωρα καταστροφική «περιπέτεια», ανυπολόγιστων διαστάσεων (άρθρο μας).

Δυστυχώς, οι δύο λύσεις που προτάθηκαν από τις Η.Π.Α. στην τελευταία σύνοδο κορυφής των G20 (τοποθέτηση ορίων στα πλεονάσματα των εξωτερικών ισοζυγίων, σύνδεση των νομισμάτων με τα θεμελιώδη μεγέθη των οικονομιών τους), ουσιαστικά δεν υιοθετήθηκαν – επειδή τόσο η Γερμανία, όσο και η Κίνα αντέδρασαν, εκμεταλλευόμενοι την αδυναμία της υπερδύναμης και προασπίζοντας «εγωκεντρικά» τα δικά τους συμφέροντα.

Ο έλεγχος δε των κινήσεων των κεφαλαίων, ο οποίος έγινε αποδεκτός στη Σεούλ, ελάχιστα θα συνδράμει στην αντιμετώπιση της μητέρας των κρίσεων – ενώ έχει προβλεφθεί ήδη από τη Βραζιλία, η οποία θα επιβάλλει νέους φόρους (15% φόρο εισοδήματος επί τον κρατικών ομολόγων, τα οποία αγοράζονται από ξένους επενδυτές), με στόχο να σταματήσει την καταστροφική για τις εξαγωγές της κερδοσκοπική ανατίμηση του νομίσματος της (7% από τον Ιούνιο του 2010), παρά τον υψηλό πληθωρισμό.          

(β)  Με την απειλή διάλυσης της Ευρωζώνης (κατ’ επέκταση της ΕΕ), εάν δεν ακολουθήσει έγκαιρα η δημοσιονομική ενοποίηση της – πριν ακόμη δηλαδή προσβληθεί από τον κινεζικό ιό της αποβιομηχανοποίησης, πριν επιβληθεί το ΔΝΤ στις αδύναμες οικονομίες του Νότου (συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, της Βρετανίας και της Ιρλανδίας), πριν χρεοκοπήσει ανεξέλεγκτα κάποια χώρα-μέλος της Ευρωζώνης, καθώς επίσης πριν «πυρποληθεί» ολοσχερώς η οικονομική βιωσιμότητα της πλειοψηφίας των κρατών της ΕΕ, από την ηγεμονική Γερμανία (στην οποία η αύξηση της παραγωγικότητας γίνεται εις βάρος των εργαζομένων της, αφού οι αμοιβές τους είναι κατά πολύ κατώτερες της απόδοσης τους – γεγονός που επιταχύνει την αποβιομηχανοποίηση των υπολοίπων «εταίρων» της Γερμανίας, όπως θα αναλύσουμε παρακάτω).   

(γ)  Με την απειλή χρεοκοπίας (στάσης πληρωμών) της Ελλάδας, σαν αποτέλεσμα της ελλειμματικής, ερασιτεχνικής διαχείρισης των οικονομικών της, εκ μέρους τόσο της σκιώδους, όσο και των επίσημων κυβερνήσεων της. Μία ενδεχόμενη βέβαια ανεξέλεγκτη χρεοκοπία της Ελλάδας (της Ιρλανδίας, της Πορτογαλίας, της Ισπανίας κλπ), θα προκαλούσε μία επικίνδυνη «αλυσιδωτή αντίδραση» εντός και εκτός της Ευρωζώνης, με αποτελέσματα που είναι αδύνατον να προδιαγραφούν. Πόσο μάλλον όταν το «πείραμα» της αποκρατικοποίησης της εξουσίας, κατά το αμερικανικό «πρότυπο», επιχειρείται για πρώτη φορά από το ΔΝΤ σε μία χώρα της Ευρωζώνης.   Οι παραπάνω απειλές, κατά σειρά επικινδυνότητας, αναδεικνύουν το μέγεθος των αλληλένδετων προβλημάτων, με τα οποία είναι αντιμέτωπη όχι μόνο η Ελλάδα, αλλά ολόκληρος ο πλανήτης – στα πλαίσια της ασύμμετρης παγκοσμιοποίησης, στην οποία έχουμε αναφερθεί στο παρελθόν. Ειδικά όσον αφορά τη χώρα μας, θεωρούμε ότι τα σημερινά αδιέξοδα οφείλονται περισσότερο στα τελευταία τριάντα χαμένα χρόνια και πολύ λιγότερο στην παγκόσμια συγκυρία – η οποία παραδόξως θα μπορούσε να λειτουργήσει θετικά, στην επίλυση των χρόνιων αδυναμιών της Ελλάδας.   

Κλείνοντας την εισαγωγή μας, οφείλουμε να τονίσουμε ότι, δεν πρέπει κανείς να συγχέει τους Αμερικανούς Πολίτες με το Καρτέλ της Wall Street και των τραπεζών (το οποίο ουσιαστικά κυβερνάει την υπερδύναμη), ούτε τους Γερμανούς Πολίτες με τη σκιώδη κυβέρνηση των βιομηχάνων της χώρας, οι οποίοι εκφράζονται μέσω του εκάστοτε καγκελαρίου. Επίσης όχι τους Κινέζους Πολίτες με την απολυταρχική διακυβέρνηση τους – πόσο μάλλον τους Έλληνες, με τους όποιους διεφθαρμένους πολιτικούς των τελευταίων 30 ετών.       

 

Η ΑΠΕΙΛΗ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΔΟΛΑΡΙΟΥ

 

Ένα νόμισμα είναι τόσο ισχυρό, όσο και η Οικονομία που «εκπροσωπεί» – ενώ επηρεάζεται πολύ λιγότερο από τις όποιες εξωτερικές συνθήκες, από όσο συνήθως πιστεύεται. Έτσι λοιπόν, η «προειδοποίηση» (warning) της κινεζικής εταιρείας αξιολόγησης Dagong Global Credit Rating, σε σχέση με το δολάριο, θα είχε πολύ μικρή σημασία, εάν η Οικονομία των Η.Π.Α. ήταν υγιής (ίσως οφείλουμε να εκφράσουμε εδώ την απορία μας, διαπιστώνοντας ότι ακόμη και η Κίνα διαθέτει πλέον δικές της εταιρείες αξιολόγησης, σε αντίθεση με την ΕΕ, η οποία «άγεται και φέρεται» από τις «τρείς αδελφές»).

Επειδή όμως δυστυχώς δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο, αφού το Καρτέλ έχει σχεδόν απομυζήσει το άλλοτε «καπιταλιστικό σφρίγος» της υπερδύναμης, μετατρέποντας το αμερικανικό όνειρο σε σκοτεινό εφιάλτη, η κινεζική αναφορά «ήχησε» μάλλον σαν την τελευταία προειδοποίηση ενός τρομακτικού σεναρίου, το οποίο θα έπρεπε πάση θυσία να αποφευχθεί – αν και ολόκληρος ο κόσμος πρέπει ήδη να πάρει τα μέτρα του, για εκείνη την περίπτωση που δεν θα «ξεπεραστεί» τελικά το μοιραίο.

 

«Το δολάριο κρέμεται από μία λεπτή κλωστή», αναφέρει η δεκασέλιδη έκθεση της κινεζικής εταιρείας, συνεχίζοντας: «Η εξαιρετικά επεκτατική πολιτική της Fed απειλεί να μειώσει την ελκυστικότητα των επενδυτικών προϊόντων σε δολάρια, για όλους τους ξένους επενδυτές…….Σε τελική ανάλυση, η υποτίμηση του δολαρίου υποδηλώνει ότι, η ικανότητα αποπληρωμής των υποχρεώσεων των Η.Π.Α. ευρίσκεται λίγο πριν από την κατάρρευση της….Το αποτέλεσμα ενός τέτοιου ενδεχομένου θα ήταν ένα αθεράπευτο χάος στο διεθνές νομισματικό σύστημα..».

Προφανώς, όταν μία τέτοια έκθεση προέρχεται από τον μεγαλύτερο δανειστή των Η.Π.Α. (τα τελευταία χρόνια, ο μεγαλύτερος αγοραστής των αμερικανικών ομολόγων δημοσίου ήταν η People’s Bank of China), όχι μόνο δεν συμβάλλει στην επίλυση του προβλήματος αλλά, αντίθετα, το επιδεινώνει τα μέγιστα. Εκτός αυτού, η πιστοληπτική ικανότητα των Η.Π.Α. εξαρτάται σχεδόν εξ ολοκλήρου από την Κίνα – ειδικότερα, από τη διάθεση/θέληση/κίνητρα της να συνεχίσει να χρηματοδοτεί περαιτέρω τα τεράστια αμερικανικά ελλείμματα.

Ας μην ξεχνάμε ότι, ακόμη και οι «αγγλοσαξονικές» εταιρείες αξιολόγησης στο παρελθόν, όπως η Standard & Poor’s, έδωσαν την κορυφαία αξιολόγηση στις Η.Π.Α. (ΑΑΑ) μόνο υπό την προϋπόθεση της διατήρησης του δολαρίου σαν παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Εάν το δολάριο έχανε αυτή τη θέση, εάν δηλαδή οι Η.Π.Α. δεν θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν στο δικό τους νόμισμα, με τα σημερινά, εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια, τότε η πιστοληπτική τους αξιολόγηση θα βρισκόταν σε άμεσο κίνδυνο.

Στην περίπτωση όμως που η Κίνα δεν θα ήταν πρόθυμη να συνεχίσει να αγοράζει ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου, το δολάριο θα έχανε τη θέση του σαν παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα και οι Η.Π.Α. θα έχαναν την κορυφαία αξιολόγηση της πιστοληπτικής τους ικανότητας – με αποτέλεσμα να αυξηθούν άμεσα τα επιτόκια του δημοσίου (και ιδιωτικού) χρέους της. Η Fed θα αναγκαζόταν τότε να επέμβει για πολλοστή φορά με «πληθωριστικά δολάρια», οπότε θα ακολουθούσαν περαιτέρω «απομειώσεις» των στοιχείων ενεργητικού των αμερικανικών τραπεζών, θα έπρεπε να διασωθούν ακόμη περισσότερες τράπεζες από το κράτος (φορολογουμένους), επίσης ασφαλιστικές εταιρείες κοκ.

Επί πλέον, πολλές κεντρικές τράπεζες στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, οι οποίες διατηρούν υψηλά αποθέματα σε δολάρια, θα έπρεπε να αυξήσουν τα κεφάλαια τους, για να αντισταθμίσουν την πτώση (υποτίμηση) του δολαρίου – οπότε θα επακολουθούσε μία τεράστια χρηματοπιστωτική κρίση η οποία, σε συνδυασμό με ένα απίστευτο συναλλαγματικό χάος, θα οδηγούσε στην πλήρη αποσταθεροποίηση ολόκληρο τον πλανήτη.        

 

ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

 

Αν και το παραπάνω σενάριο είναι τρομακτικό, δεν μπορεί παρά να επικρατήσει αργά ή γρήγορα, εάν η αμερικανική οικονομία δεν κατορθώσει να  θεραπεύσει σύντομα τα τεράστια προβλήματα της. Η πρόσφατη δε απόφαση της Fed να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη ρευστότητα, με 600 δις $ καθαρά (Quantitative Easing 2), αφενός μεν απλά καθυστερεί το μοιραίο, αφετέρου τοποθετεί εναντίον των Η.Π.Α. ολόκληρο τον υπόλοιπο κόσμο. Είναι όμως σε θέση να λύσει ειρηνικά τα προβλήματα της η υπερδύναμη και πόσον καιρό έχει αλήθεια στη διάθεση της; Τα μεγέθη που ακολουθούν είναι αποκαλυπτικά:  

 

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Βασικά μεγέθη της αμερικανικής οικονομίας

 

Πηγή: Spiegel

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Όπως φαίνεται καθαρά από τον Πίνακα Ι, η αρνητική εξέλιξη των μεγεθών της αμερικανικής οικονομίας είναι τρομακτική – μία κατάσταση που μάλλον θα επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο, όταν το δημόσιο χρέος σε σχέση με το ΑΕΠ, ξεπεράσει το κρίσιμο σημείο, το οποίο για τη συγκεκριμένη χώρα (διαφέρει από κράτος σε κράτος) είναι το 90%. Στην περίπτωση που συμβεί κάτι τέτοιο, έχουμε την άποψη ότι, αφενός μεν το Κεφάλαιο (πολυεθνικές κλπ) θα εγκαταλείψει μαζικά τη χώρα, «μεταναστεύοντας» στην Ασία, αφετέρου δε θα ακολουθήσουν τεράστιες αναταραχές και εξεγέρσεις, εντός της πολυπολιτισμικά «ευαίσθητης» αμερικανικής κοινωνίας – πιθανότατα όταν η ανεργία ξεπεράσει το «όριο ανοχής» της, το οποίο τοποθετείται στο 12% (επίσημος δείκτης).   

Περαιτέρω, παρά το ότι η ανεργία τώρα υπολογίζεται επίσημα στο 10%, εάν συμπεριλάβει κανείς αυτούς που έχουν σταματήσει να αναζητούν εργασία και δεν δηλώνονται πουθενά, φαίνεται να πλησιάζει το 20%. Μόνο το Σεπτέμβριο χάθηκαν 100.000 θέσεις εργασίας, με αποτέλεσμα να κατηγορείται ο αμερικανός πρόεδρος με τα παρακάτω προσβλητικά λόγια: «Η Αμερική κυβερνάται από ένα φάντασμα. Η ισχυρότερη χώρα του κόσμου καθοδηγείται από τα όνειρα ενός ιθαγενή της φυλής των Luo, από τη δεκαετία του ’50» (D’ Souzas). Ο επόμενος Πίνακας είναι επίσης χαρακτηριστικός:

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Εξέλιξη δημοσίου χρέους σε τρις $, Δημόσιο χρέος σε ποσοστά του ΑΕΠ, έλλειμμα (πλεόνασμα) σε τρις $

 

* Πρόβλεψη της αμερικανικής κυβέρνησης

Πηγή: Spiegel

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Σημείωση: Το χρέος των νοικοκυριών στη χώρα πλησιάζει τα 14 τρις $ (100% του ΑΕΠ), ενώ έχει 20πλασιασθεί, σε σχέση με τη δεκαετία του ’70. 

 

Από τον Πίνακα ΙΙ τεκμηριώνονται, μεταξύ άλλων, τα καταστροφικά αποτελέσματα της εφαρμογής του νεοφιλελευθερισμού, του κυρίαρχου δόγματος καλύτερα του μονοπωλιακού καπιταλισμού, στις Η.Π.Α. – από τον τότε πρόεδρο Ronald Reagan, για τον οποίο το κράτος δεν αποτελούσε τη λύση για τα προβλήματα, αλλά ήταν το ίδιο πρόβλημα (ως γνωστόν, «απελευθέρωσε» τις αγορές, άνοιξε τα κλειστά επαγγέλματα, αποκρατικοποίησε ακόμη και τις κοινωφελείς επιχειρήσεις, ενίσχυσε τα μέγιστα το Κεφάλαιο, το οποίο σήμερα προσπαθεί να διαφύγει στην Ασία από την «έξοδο κινδύνου», μείωσε τους ανώτατους φορολογικούς συντελεστές από το 70% στο 28% κλπ). Στην εποχή του δόθηκε τεράστια σημασία στον τραπεζικό κλάδο, ο οποίος διπλασίασε έκτοτε την κερδοφορία του – ενώ πριν τη χρηματοπιστωτική κρίση, το 40% των κερδών όλων των αμερικανικών επιχειρήσεων προερχόταν από τον τραπεζικό τομέα.

Η μοναδική θετική περίοδος (πλεόνασμα) ήταν επί της δεύτερης προεδρίας του Bill Clinton – η χειρότερη επί B Obama. Εδώ οφείλουμε να επισημάνουμε την επίδραση των επιτοκίων στο δανεισμό, αφού το βασικό επιτόκιο της Fed μειώθηκε από περίπου 18% τη δεκαετία του ’80, στο 0% – 0,25% σήμερα («επιτρέποντας» ουσιαστικά, αν όχι εσκεμμένα από το κτήνος, μία αντίστοιχη με την Ελλάδα και πολλές άλλες χώρες, υπερχρέωση της υπερδύναμης). Λόγω του ότι δε ο χειρισμός της οικονομίας μέσω των βασικών επιτοκίων έχει εξουδετερωθεί (το επιτόκιο θα έπρεπε να είναι αρνητικό, στο -6% ίσως, κάτι που όμως δεν είναι εφικτό), η Fed αναγκάσθηκε να χρησιμοποιήσει το «εργαλείο» της πιστωτικής επέκτασης, επεμβαίνοντας ενεργά (αντισυμβατικά) στη λειτουργία της αγοράς. Έτσι, από το 2008 αυξήθηκε το ενεργητικό της κατά 1,4 τρις $, υπερδιπλασιαζόμενο (είναι ίσως σήμερα η πιο επικίνδυνη τράπεζα στον κόσμο).

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ: Απασχολούμενοι εργάτες στη μεταποίηση (Βιομηχανία) σε εκ., ποσοστό ανεργίας σε μεσοσταθμικά ποσοστά πενταετίας.

 

* Το 20,7% των συνολικά εργαζομένων

** Το 9% των συνολικά εργαζομένων (πρόβλεψη)

*** Πρόβλεψη ΟΟΣΑ

Πηγή: ΟΟΣΑ

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Από τον Πίνακα ΙΙΙ φαίνεται η τεράστια αποβιομηχανοποίηση των Η.Π.Α., ειδικά μετά το 2000 (φούσκα του διαδικτύου), γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και αν υποτιμηθεί το δολάριο, πολύ δύσκολα θα αυξηθούν οι αμερικανικές εξαγωγές, «ελλείψει» εξαγώγιμων προϊόντων. Εάν στα προβλήματα αυτά προσθέσουμε και μία νέα κρίση στην αγορά ακινήτων, με τις περαιτέρω προβλεπόμενες μειώσεις της αξίας τους, της τάξης του 15% (άρθρο μας), καθώς επίσης την απειλή των «διαδικτυακών καζίνο», οι ωρολογιακές βόμβες στα θεμέλια της υπερδύναμης είναι τουλάχιστον τρομακτικές.   

 

ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΝΟΥΜΕΡΟ 2 (QUANTITATIVE EASING II)

 

Συνεχίζοντας, οι Η.Π.Α., στις οποίες ζουν 45 εκ. άνθρωποι πλέον κάτω από το κατώτατο όριο της φτώχειας, ενώ το 25% των παιδιών τρέφονται με κρατικά κουπόνια για δωρεάν φαγητό, δεν φαίνεται δυστυχώς να είναι σε θέση να καταπολεμήσουν ορθολογικά τα προβλήματα τους. Ακριβώς για το λόγο αυτό, παρά τις αντιδράσεις των υπολοίπων δυνάμεων του πλανήτη, η Fed αποφάσισε να ενισχύσει τη ρευστότητα ακόμη μία φορά, με την «ποσοτική διευκόλυνση νούμερο 2» (QE 2). Με βάση το συγκεκριμένο πρόγραμμα λοιπόν, θα αγοράζει, μέχρι τα μέσα του 2011, επί πλέον ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου, λήξεως από 2 έως 10 έτη, αξίας 75 δις $ μηνιαία (συνολικά 600 δις $ καθαρά ή 800 δις $ μικτά).

Το νέο πρόγραμμα της Fed θεωρείται «εχθρικό» από όλες τις υπόλοιπες χώρες. Ο λόγος είναι το ότι, στην ήδη υπάρχουσα «καθαρή προσφορά» δολαρίων, ανάλογου ύψους με τα ετήσια ελλείμματα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών (-430 δις $ σήμερα), θα προστεθεί πιθανότατα μία νέα «εξαγωγή κεφαλαίων». Η «εξαγωγή» αυτή, η εκροή καλύτερα, θα είναι πιθανότατα αντίστοιχου ύψους με τα ελλείμματα (περί τα 500 δις $), επειδή η επί πλέον ρευστότητα που προσθέτει η Fed στο «κυκλοφοριακό σύστημα» δεν φαίνεται να απορροφάται από τους αμερικανούς καταναλωτές ή τις παραγωγικές επιχειρήσεις – οπότε θα κατευθυνθεί (επενδυθεί) στο εξωτερικό, πολλαπλασιάζοντας τα πληθωριστικά δολάρια.

Ουσιαστικά δηλαδή, για παράδειγμα καλύτερα, οι αμερικανικές επιχειρήσεις (θα) αγοράζουν με φρεσκοεκτυπωμένα δολάρια, με χαρτιά αμφιβόλου ποιότητας, υγιείς εταιρείες στο εξωτερικό, δανειζόμενες με 1% επιτόκιο και ανταλλάσσοντας τα επικίνδυνα δολάρια με άλλα νομίσματα – εξάγοντας έτσι τον πληθωρισμό σε ολόκληρο τον πλανήτη, όπως τρία χρόνια πριν εξήγαγαν τη χρηματοπιστωτική κρίση. Τα δάνεια τους δε αυτά, όταν θα πρέπει κάποτε να επιστραφούν, θα είναι ουσιαστικά πολύ λιγότερα – αφού θα έχει προηγηθεί μία μεγάλη υποτίμηση του δολαρίου (βλέπε επενδύσεις των αμερικανών «γκουρού» σε Γερμανία, Ελβετία, Κίνα κλπ). Φυσικά οι τοποθετήσεις σε επιλεγμένες μετοχές αμερικανικών εταιρειών, οι οποίες επεκτείνονται στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, είναι αρκετά συμφέρουσες, για τον ίδιο λόγο – υπό την προϋπόθεση της αποφυγής της μητέρας των κρίσεων, η οποία θα καταβαράθρωνε τα χρηματιστήρια όλου του κόσμου.       

Οι χώρες τώρα που θα κατευθυνθούν τα νέα δολάρια, είναι κυρίως εκείνες, με τις οποίες το εμπορικό ισοζύγιο των Η.Π.Α. είναι ελλειμματικό (Κίνα κλπ), αφού αυτές αναπτύσσονται με υψηλούς ρυθμούς. Οι κεντρικές τράπεζες τώρα των κρατών αυτών, για να εμποδίσουν μία ισχυρή ανατίμηση των νομισμάτων τους, η οποία θα μείωνε τη διεθνή ανταγωνιστικότητα τους, θα υποχρεωθούν να αγοράσουν τις τεράστιες ποσότητες των (πετρο) δολαρίων, αυξάνοντας τα συναλλαγματικά τους αποθέματα.

Μοναδική ίσως εξαίρεση αποτελεί η Ευρωζώνη, η οποία διατηρεί την ισοτιμία του Ευρώ χαμηλά, χωρίς να υποχρεώνεται να αγοράζει δολάρια – με τη βοήθεια των κρίσεων χρέους των ελλειμματικών κρατών της (Ιρλανδία, Ελλάδα, Πορτογαλία κλπ). Χάρη στην Ελλάδα λοιπόν αποφεύγει μέχρι σήμερα τον κίνδυνο, ενώ, σε περίπτωση ανάγκης, θα προστεθούν και κάποιες άλλες χώρες του Νότου.

Για παράδειγμα, αντί να αγοράσει η ΕΚΤ δολάρια, για να διατηρήσει χαμηλή την ισοτιμία του Ευρώ, όπως κάνουν οι αναπτυσσόμενες χώρες, «προβάλλει» με έντεχνες ανακοινώσεις τις κρίσεις των ελλειμματικών χωρών της Ευρωζώνης – οπότε οι επενδυτές δεν τοποθετούνται μαζικά στο κοινό νόμισμα, με αποτέλεσμα να διατηρείται σταθερή η ισοτιμία του, χωρίς το κόστος αγοράς δολαρίων (προς όφελος κυρίως της Γερμανίας).

Ουσιαστικά, ο στόχος είναι μία ισοτιμία ευρώ/δολαρίου μεταξύ 1,25 και 1,45 έτσι ώστε, αφενός μεν να μην προβληματίζονται οι Γερμανοί εξαγωγείς, αφετέρου να μην ακριβαίνουν δυσανάλογα οι πρώτες ύλες, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη βιομηχανία – πετρέλαιο, μέταλλα κλπ. Η ανακοίνωση λοιπόν του υψηλοτέρου ελλείμματος της Ελλάδας για το 2009, τα «σκληρά μέτρα» που ανακοινώνονται από τον κ.Junger, όπως και τα πρόσφατα, αυξημένα προβλήματα της Ιρλανδίας, εξυπηρετούν τα μέγιστα τις εκτός ΕΕ εξαγωγές της Γερμανίας. Προφανώς δε, είναι προτιμότερο να εξάγει κανείς σε χώρες, το νόμισμα των οποίων είναι υποτιμημένο (Κίνα), παρά σε χώρες με υπερτιμημένο και επομένως επικίνδυνο νόμισμα (Η.Π.Α.).  

 

Η ΑΠΕΙΛΗ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΤΗΣ ΕΕ

 

Η οικονομική «ευρωστία» των ευρωπαϊκών κρατών διαφοροποιείται μεταξύ τους, όσο ποτέ άλλοτε μέχρι σήμερα – γεγονός που διαφαίνεται επίσης από την εξέλιξη των χρηματιστηριακών δεικτών τους. Για παράδειγμα, η Σουηδία εμφανίζει ανάπτυξη της τάξης του 4,4% για το 2010, με το χρηματιστήριο της να είναι 27% υψηλότερα από την αρχή του έτους – ενώ στην Ελλάδα «μαίνεται» η ύφεση, ύψους περί το 4%, με το χρηματιστήριο της εντελώς απαξιωμένο (μειωμένο περί το 30% από την αρχή του 2010). Όσον αφορά δε την Ευρωζώνη, μόνο η Γερμανία και η Αυστρία παρουσιάζουν ανάπτυξη το 2010 (τα χρηματιστήρια τους επίσης), ενώ ακόμη και η έντονα εξαγωγική Ολλανδία φαίνεται να παραμένει σε ύφεση.

Η μη ισορροπημένη εξέλιξη των οικονομιών της Ευρώπης έγινε φανερή με το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης – χωρίς αυτό να σημαίνει ότι προκλήθηκε από αυτήν. Η πραγματική αιτία της «ανισορροπίας», μεταξύ των ισχυρών και αδύναμων χωρών της ΕΕ, είναι κυρίως η διαφοροποιημένη ανταγωνιστικότητα τους. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, από το ξεκίνημα της Ευρωζώνης μέχρι πρόσφατα (1999 – 2008), το κόστος εργασίας ανά μονάδα, το κόστος παραγωγής καλύτερα ενός συγκεκριμένου προϊόντος, μειώθηκε στη Γερμανία κατά 5%, επειδή οι μισθολογικές αυξήσεις των γερμανών εργαζομένων «συγκρατήθηκαν» ανάλογα (κάτι που εφαρμοζόταν στις Η.Π.Α. από το 1978, αφού ο πραγματικός ετήσιος μισθός ήταν τότε 45.879 $, έναντι 45.123 $ το 2007 – με αποτέλεσμα η υπερβάλλουσα κατανάλωση των αμερικανών πολιτών να χρηματοδοτείται από τα ενυπόθηκα δάνεια, τα οποία στηρίζονταν στις εγγυήσεις της γνωστής φούσκας των ακινήτων).

Αντίθετα, στις χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου, το κόστος εργασίας αυξήθηκε μεταξύ 25% και 30% – γεγονός που επιβάρυνε ανάλογα τα προϊόντα τους. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο λοιπόν, τα γερμανικά προϊόντα έγιναν πολύ πιο ελκυστικά για τους καταναλωτές, ενώ οι χώρες της Νότιας Ευρώπης έγιναν μη ανταγωνιστικές. Το γεγονός αυτό είχε σαν αποτέλεσμα τη σταδιακή αποβιομηχανοποίηση τους, η οποία επιδεινώθηκε από την κινεζική επιδημία.  Παρά το ότι λοιπόν συνηθίζουμε να κατηγορούμε τη χώρα μας, «θυματοποιούμενοι» ως συνήθως, η «διάρρηξη» του παραγωγικού ιστού της δεν οφείλεται μόνο στην «πολιτική διαφθορά» ή, έστω, στην «αναλγησία/οκνηρία» των Ελλήνων αλλά, κυρίως, στις παραπάνω εξωτερικές συνθήκες – ενώ δεν είναι δικό μας αποκλειστικά «προνόμιο», αφού συνέβη στην πλειοψηφία των χωρών της ΕΕ (επίσης στις Η.Π.Α., με «δράστες» την Ιαπωνία στην αρχή και την Κίνα αργότερα).

Τα υπόλοιπα σοβαρά προβλήματα τώρα, με τα οποία ευρίσκονται αντιμέτωπες όλες σχεδόν οι ευρωπαϊκές χώρες (ελλείμματα, δημόσιο χρέος κλπ) είναι εν μέρει τα αποτελέσματα της απώλειας της ανταγωνιστικότητας τους. Ειδικά οι ελλειμματικές χώρες της Ευρωζώνης, μη έχοντας     

(α) συναλλαγματικές δυνατότητες (υποτίμηση του νομίσματος τους για να μειώνουν πληθωριστικά το χρέος τους, για να ενισχύουν τις εξαγωγές και τον τουρισμό, μειώνοντας ταυτόχρονα τις εισαγωγές κλπ),

(β) νομισματικές δυνατότητες (αυτόνομη κεντρική τράπεζα για τη διαχείριση των επιτοκίων κ.ά.), καθώς επίσης

(γ) δημοσιονομικές δυνατότητες (η Ε.Ε. ζητούσε επίμονα την άμεση τήρηση του Συμφώνου Σταθερότητας και τη μείωση των ελλειμμάτων, με όλα όσα όλα αυτά συνεπάγονται – περιορισμό των μισθών, λιτότητα, μειωμένη ζήτηση με το φόβο του αποπληθωρισμού κ.ά.), είναι αδύνατον να εξέλθουν αυτόνομα από τα προβλήματα των οικονομιών τους (άρθρο μας). Μοναδική τους δυνατότητα είναι η μείωση των μισθών και/ή η απόλυση των εργαζομένων τους – κάτι που όμως εκβάλλει σε μία επικίνδυνη ύφεση, αν όχι σε στασιμοπληθωρισμό, σε συνδυασμό με έντονες κοινωνικές αναταραχές. Η ευθύνη της μεταπολεμικής Γερμανίας εν προκειμένω είναι ολοφάνερη (άρθρο μας), αφού μία νομισματική ένωση είναι αδύνατον να λειτουργήσει σωστά, εάν οι χώρες που τη συναποτελούν ενεργούν εγωιστικά, με στόχο το δικό τους αποκλειστικά συμφέρον.

Συνεχίζοντας, εκτός από το ότι η Ευρωζώνη είναι αδύνατον να παραμείνει ενωμένη, εάν δεν επιλυθούν τα προβλήματα της διαφορετικής ανταγωνιστικότητας των κρατών-μελών της, είναι επίσης αδύνατον να λειτουργήσει σωστά η ΕΚΤ. Κάποια στιγμή οφείλει να αποφασίσει σε ποιες ακριβώς χώρες θα προσαρμόσει, θα κατευθύνει καλύτερα την πολιτική της. Οι ισχυρές οικονομίες έχουν άμεση ανάγκη από υψηλότερα επιτόκια, έτσι ώστε να περιορίζονται οι πληθωριστικές πιέσεις από την ανάπτυξη τους. Αντίθετα, για τις αδύναμες οικονομίες, πόσο μάλλον για τις ελλειμματικές, απαιτούνται χαμηλά επιτόκια, έτσι ώστε να ενισχύονται τόσο οι καταναλωτές, όσο και οι επιχειρήσεις τους.

Εάν λοιπόν συνεχίσει να αναπτύσσεται η Ευρώπη με διαφορετική δυναμική, η ΕΚΤ θα έλθει αντιμέτωπη με το παραπάνω δίλημμα – όπου πιθανότατα, εάν δεν έχει εκλεγεί μέχρι τότε Γερμανός στην προεδρία της, θα προσαρμόσει την πολιτική της στην πλειοψηφία των αδύναμων οικονομιών (εάν τυχόν βέβαια εκλεγεί Γερμανός το 2011, η ΕΚΤ θα αυξήσει άμεσα τα επιτόκια της, προσαρμόζοντας τα στις ισχυρές οικονομίες, οπότε ο Ευρωπαϊκός Νότος θα καταστραφεί/υποδουλωθεί εντελώς).

Εν τούτοις, δεν υπάρχει ακόμη ανάγκη αύξησης των βασικών επιτοκίων, επειδή στις χώρες που αναπτύσσονται με ισχυρούς ρυθμούς, ο πληθωρισμός παραμένει χαμηλός. Παραδόξως δε, οι ασθενείς χώρες της Ευρώπης ενισχύουν έμμεσα την ανάπτυξη των ισχυρών – αφού τα χαμηλά επιτόκια της ΕΚΤ, τα οποία είναι προσαρμοσμένα στις ανάγκες των ελλειμματικών οικονομιών της ΕΕ, ωθούν ακόμη περισσότερο την ανάπτυξη των πλεονασματικών. Οι χώρες αυτές (κυρίως η Γερμανία), επειδή εξασφαλίζουν πολύ εύκολα χαμηλότοκα δανειακά κεφάλαια, (τόσο ο δημόσιος, όσο και ο ιδιωτικός τομέας τους) συνεχίζουν να επενδύουν – μειώνοντας ακόμη περισσότερο το κόστος παραγωγής και αυξάνοντας την ανταγωνιστικότητα τους.

Περαιτέρω, τόσο οι Σκανδιναβικές χώρες, όσο και η Γερμανία, στήριξαν την ανάπτυξη τους σε μεγάλο βαθμό (περί το 35%), εξάγοντας στις αναπτυσσόμενες οικονομίες του πλανήτη – κατευθύνοντας έντεχνα τη χρηματοδότηση από τις τράπεζες στις εξαγωγικές κυρίως επιχειρήσεις τους. Αντίθετα, οι χώρες που δεν κατάφεραν να εξάγουν στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, περιοριζόμενες στις αγγλοσαξονικές, δεν μπόρεσαν να αντιμετωπίσουν τη χρηματοπιστωτική κρίση – συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, καθώς επίσης της Μ. Βρετανίας η οποία όμως, έχοντας το δικό της νόμισμα, μπορεί να κάνει χρήση των ίδιων «εργαλείων» με τις Η.Π.Α. (αύξηση της ρευστότητας, ποσοτικές διευκολύνσεις, διολίσθηση του νομίσματος κλπ).

Οι υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, αυτές δηλαδή που δεν είναι μέλη της Ευρωζώνης και ειδικά τα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης, έχουν επίσης διαφορετικά επίπεδα εξέλιξης μεταξύ τους – γεγονός που «αντικατοπτρίζεται» από τους δείκτες των χρηματιστηρίων τους. Το χρηματιστήριο της Εσθονίας αυξήθηκε κατά 65%, της Βουλγαρίας μειώθηκε κατά -20%, ενώ η Πολωνία εμφάνισε τη μεγαλύτερη πρόοδο από όλες τις άλλες. Η Ουκρανία, η Ρουμανία και η Ουγγαρία ξέφυγαν (;) από τη χρεοκοπία με τη «βοήθεια» του ΔΝΤ, το οποίο όμως τις οδήγησε σε μία τεράστια ύφεση. Αντίθετα, τόσο η Πολωνία, όσο και οι χώρες της Βαλτικής, παρουσίασαν μία ισχυρότατη ανάπτυξη.   

Ολοκληρώνοντας, ειδικά όσον αφορά την Ευρωζώνη, όπου η Γερμανία λειτουργεί δυστυχώς επεκτατικά, ενώ καμία χώρα-μέλος δεν έχει τη δυνατότητα να τυπώσει χρήματα, είναι απαραίτητη, είτε (α)  η δημοσιονομική της ένωση, είτε (β) η «εκδίωξη» της Γερμανίας. Διαφορετικά θα διαλυθεί τόσο η Ευρωζώνη, όσο και ολόκληρη η Ενωμένη Ευρώπη – πολύ πιο σύντομα, από ότι φανταζόμαστε, ενδεχομένως εντός των επομένων δύο ετών (εάν βέβαια δεν «επιλέξει» την υποδούλωση της από τη Γερμανία, με διακοσμητικό «συνεργάτη» της τη Γαλλία).

 

Η ΑΠΕΙΛΗ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

 

Σύμφωνα με τον Πίνακα ΙV που ακολουθεί, η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποφύγει τη χρεοκοπία, εάν δεν μεσολαβήσει μία σημαντική διαγραφή δημοσίων χρεών, σε συνδυασμό με την αναδιάρθρωση των υπολοίπων (επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής, με χαμηλά επιτόκια).

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙV: ΑΕΠ, ύφεση, έλλειμμα και δημόσιο χρέος σε εκ. €

 

 Πηγή: Υπουργείο Οικονομικών – Προσχέδιο προϋπολογισμού 2011

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

*  Πρόβλεψη υπουργείου οικονομικών (η πρόβλεψη για το έλλειμμα 2009-2010 αναθεωρήθηκε ήδη προς το χειρότερο).

** Έλλειμμα με την εφαρμογή του προγράμματος, σύμφωνα με το υπουργείο – ΑΕΠ όχι από τους πίνακες, αλλά από την αφαίρεση της προβλεπόμενης από το υπουργείο ύφεσης, χωρίς την τεχνητή αύξηση του ΑΕΠ λόγω πληθωρισμού ή της ενδεχόμενης αναθεώρησης του, όπως συνέβη το 2006 (μαύρη οικονομία)

*** 2009, 2010 και 2011 σύμφωνα με το υπουργείο – 2012, 2013 και 2014 με πρόσθεση ελλειμμάτων

Σημείωση: Δεν υπολογίζουμε την επί πλέον επιδείνωση του ελλείμματος από τα δημόσια ιδρύματα, όπως ανακοινώθηκε.   

 

Τα συνολικά ελλείμματα της Ελλάδας για την περίοδο 2010-2014 (Πίνακας ΙV),  θα διαμορφωθούν (αισιόδοξα) στα 67,252 δις € (μάλλον θα ξεπεράσουν τα 80 δις €) τα οποία πρέπει επίσης να χρηματοδοτηθούν. Όμως, ακόμη και αν δεχθούμε ότι θα βρεθούν πρόθυμοι δανειστές, κάτι για το οποίο αμφιβάλλουμε, η εξόφληση των 110 δις € το 2014 ή, έστω, αργότερα, είναι εκτός κάθε πραγματικότητας.

Ταυτόχρονα, με δημόσιο χρέος στο 167% του ΑΕΠ (στην καλύτερη περίπτωση), είναι αδύνατον να δανεισθεί ποτέ η χώρα μας από τις αγορές – πόσο μάλλον με φυσιολογικά επιτόκια. Επομένως, εάν δεν ενεργήσει αμέσως, πολύ δύσκολα θα αποφύγει τη χρεοκοπία – σε καμία περίπτωση την ελεγχόμενη, καταλήγοντας προτεκτοράτο είτε της Γερμανίας (το πιθανότερο), είτε των Η.Π.Α.

Κάτι τέτοιο θα οφειλόταν βέβαια αποκλειστικά και μόνο στις μέχρι σήμερα κυβερνήσεις μας, αφού το μοναδικό μας πρόβλημα είναι το δημόσιο χρέος, σε συνδυασμό με τα ελλείμματα του προϋπολογισμού μας, οφειλόμενα κυρίως στη σπατάλη του κρατικού μηχανισμού – όταν οι περισσότερες άλλες χώρες της ΕΕ έχουν ταυτόχρονα προβλήματα τραπεζών (ιδίως η Γερμανία, στις τράπεζες της οποίας η Ιρλανδία χρωστάει άνω των 150 δις €), μεγάλες αναταράξεις στις αγορές ακινήτων (ιδίως η Ισπανία και η Ιρλανδία), ανεργία (Ισπανία), υψηλό συνολικό χρέος (Ιρλανδία, περί το 1.300% του ΑΕΠ), ελάχιστα περιουσιακά στοιχεία στην ιδιοκτησία του κράτους (Μ. Βρετανία), ανελαστικές δημόσιες δαπάνες (Πορτογαλία), αδυναμία ανάπτυξης (Ιταλία) κλπ.    

 

ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

 

(α)  Απαντώντας τώρα στο πρώτοι ερώτημα που θέσαμε στην αρχή του κειμένου μας, στο εάν θα μπορούσε δηλαδή να γίνει κάτι από την αρχή του έτους (2009) μέχρι τον Οκτώβριο, για να μην βρεθούμε σε τόσο δύσκολη θέση, έχουμε την άποψη ότι, εάν συγκρατούσαμε τους μισθούς και μειώναμε άμεσα τις δαπάνες του δημοσίου, εισάγοντας κάποιες ΔΕΚΟ στο χρηματιστήριο και εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα το δανεισμό μας για το επόμενο έτος, αφού γνωρίζαμε τι θα συνέβαινε διεθνώς (άρθρο μας), θα είχαμε αποφύγει τον κίνδυνο της χρεοκοπίας – παραμένοντας βέβαια σε «επικίνδυνα νερά», όπως και οι υπόλοιπες χώρες του Νότου, λόγω της αδύναμης ανταγωνιστικότητας μας. Φυσικά δεν έπρεπε σε καμία περίπτωση να προκηρύξουμε τις εκλογές του 2009, οι οποίες έδωσαν την προτελευταία βολή στην οικονομία μας (η χαριστική βολή δόθηκε τον Απρίλιο του 2010). Ο Πίνακας V που ακολουθεί τεκμηριώνει τη θέση μας, όσον αφορά την έκρηξη των δαπανών του δημοσίου και τις τεράστιες ευθύνες της Πολιτικής:

 

ΠΙΝΑΚΑΣ V: Διαφορά δαπανών μεταξύ 2006 και 2009

 

Πηγή: Υπουργείο Οικονομικών    

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

* Χωρίς τόκους και χρεολύσια

 

Από τον Πίνακα V, διαπιστώνεται η «έκρηξη» των πρωτογενών δαπανών του δημοσίου μέσα σε τρία μόλις έτη – τόσο σε απόλυτα μεγέθη, όσο και σε ποσοστιαία επί του εκάστοτε ΑΕΠ. Εάν δεν είχαν αυξηθεί οι δαπάνες κατά το τεράστιο ποσόν των 18 δις € τότε, με έσοδα 50 δις € και με τόκους 12 δις €, μηδενίζοντας τις δημόσιες επενδύσεις (έλλειμμα δημοσίων επενδύσεων 2009 ύψους 7,19 δις € !), θα είχαμε έλλειμμα κάτω από το 3% επί του ΑΕΠ μας! Προφανώς λοιπόν το πρόβλημα ευρίσκεται στις δαπάνες και όχι στην «ελλιπή φορολογική συνείδηση», ή όπου αλλού θα ήθελε να το «μεταθέσει» η πολιτική μας ηγεσία (κυρίως στην Πολιτεία επομένως και πολύ λιγότερο στους Πολίτες).     

(β)  Όσον αφορά τώρα το δεύτερο ερώτημα, το εάν δηλαδή η προσέγγιση της ΕΕ, του ΔΝΤ και άλλων οργανισμών, ως περίπου επαίτες, ήταν αφενός μεν αναξιοπρεπής, αφετέρου δε «αντιπαραγωγική», δημιουργώντας μία κατάσταση χωρίς διέξοδο, θεωρούμε ότι ισχύει απόλυτα – αφού ακόμη και τότε (τέλη του 2009) είχαμε αρκετές λύσεις στη διάθεση μας (εθνικά ομόλογα, περιορισμός των μισθών, μείωση των δημοσίων δαπανών, εκμετάλλευση της δημόσιας περιουσίας κλπ – άρθρο μας), ενώ εμείς ουσιαστικά «συμπεριλάβαμε» το ΔΝΤ στη «διάσωση» της Οικονομίας μας (άρθρο μας: Το χρονικό της αποτυχίας), κάτι που ίσως αποφύγει η Ιρλανδία.      

(γ)  Στο τρίτο ερώτημα, σύμφωνα με το οποίο θεωρείται ότι πήραμε τον κατήφορο, χωρίς επιστροφή, είναι πολύ δύσκολο να απαντήσουμε σε σχέση με το ποιες θα είναι ο εξωτερικές συνέπειες της αδυναμίας μας (πνευματικής, ηθικής, πολιτικής, οικονομικής), οι οποίες ακόμη διαγράφονται σχετικά ασαφείς στον ορίζοντα, αλλά σύντομα θα εμφανισθούν, ψυχρές και ανελέητες, ενώπιον μας. Αν και μπορούμε να υποθέσουμε κάποιες, αναλύοντας τις κινήσεις των γειτονικών χωρών και τις δικές μας (μη) «αντιδράσεις», περιοριζόμαστε στο ότι δεν πρόκειται να αποφύγουμε τις συνέπειες, εάν δεν λύσουμε άμεσα και ριζικά τα οικονομικά μας προβλήματα (διαγραφή μέρους των χρεών, 30-50%, και αναδιάρθρωση των υπολοίπων).

(δ)  Προφανώς λοιπόν υπάρχει ακόμη διέξοδος για την Ελλάδα, κάτι που απαντάει στο τελευταίο ερώτημα μας – εάν αποφασίσουμε να κινηθούμε προς τη σωστή κατεύθυνση, εγκαταλείποντας την παθητικότητα, τη μιζέρια, την ηττοπάθεια, τη δουλοπρέπεια και την υποταγή στο Καρτέλ, πριν ακόμη οδηγηθούμε στην απόλυτη καταστροφή. Ο Πίνακας VI που ακολουθεί τεκμηριώνει το ότι, με μία μικρή αύξηση της παραγωγικότητας μας, σε συνδυασμό με μία ελάχιστη καλυτέρευση των εξαγωγών μας (τουρισμού, ναυτιλίας), ταυτόχρονα με τη μείωση των περιττών εισαγωγών, θα μπορούσε να επιλύσει εύκολα και γρήγορα το μεγαλύτερο μέρος των οικονομικών προβλημάτων μας:

 

ΠΙΝΑΚΑΣ VI: Εργαζόμενοι, ΑΕΠ σε δις $, εξαγωγές και εργαζόμενοι ανά εξαγωγές (παραγωγικότητα)

 

* 2007 σε δις $ , f.o.b.

Πηγή: ip    

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος 

 

Σε σχέση με όλες τις άλλες χώρες που αναφέρονται στον Πίνακα VI, υστερούμε εντελώς αδικαιολόγητα τόσο στις εξαγωγές, όσο και στην παραγωγικότητα των εργαζομένων μας. Ακόμη και η Πορτογαλία, με τα ελάχιστα σχετικά μέσα που διαθέτει,  πόσο μάλλον με τη θέση που βρίσκεται, έχει διπλάσιες εξαγωγές από εμάς (περί τα 50 δις $). Επομένως, υπάρχει εύκολη διέξοδος για την Ελλάδα, αρκεί να ανοίξει νέες αγορές (Κίνα, Αραβία, Ρωσία κλπ), αυξάνοντας ταυτόχρονα την παραγωγικότητα των εργαζομένων της.  

Εάν όμως υπάρχει διέξοδος και για τον πλανήτη, εάν δηλαδή θα αποφευχθεί η μητέρα των κρίσεων, χωρίς να καταλήξει στον τρίτο παγκόσμιο πόλεμο (για τον οποίο θα είναι ουσιαστικά υπεύθυνες τόσο η Γερμανία, όσο και η Κίνα), είναι ένα ερώτημα που αδυνατούμε να απαντήσουμε.   

                                            

* Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου.

 

 

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2226.aspx

Καλλικράτης και μετά; 

 

 

Του Απόστολου Παπαδημητρίου

 

Τη στιγμή που γράφεται το άρθρο οι πολίτες προσέρχονται ακόμη, προκειμένου να εκλέξουν τους πρώτους αιρετούς περιφερειάρχες και δημάρχους σε πολλούς σημαντικούς διευρυμένους δήμους της χώρας. Όπως και σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις οι υποτιθέμενοι εκλεκτοί του λαού έσπευσαν να στεγαστούν υπό τις εγγυήτριες της επιτυχίας τους δυνάμεις, τα κόμματα δηλαδή. Συνεπώς ορθά τονίζεται ότι οι εκλογές έχουν σαφώς πολιτική χροιά και όχι αυτοδιοικητική. Η μόνη διαφορά είναι το ότι οι συγγένειες και οι φιλίες διαδραματίζουν κάποιον ρόλο κυρίως κατά τον πρώτο γύρο.

Ας ανατρέψουμε κατ’ αρχήν τον έρποντα σαθρό μύθο: Ο νόμος που φέρει το όνομα του λαμπρού αρχιτέκτονα της κλασικής Αθήνας στοχεύει στη μείωση των δαπανών στον χώρο της αυτοδιοίκησης. Δεν γνωρίζουμε αν ο Καλλικράτης πέρα από την αμοιβή και τη φήμη του είχε ενδιαφερθεί και για την εξοικονόμηση χρημάτων κατά την ανακατασκευή της Ακροπόλεως των Αθηνών. Γνωρίζουμε όμως ότι για το έργο είχαν δαπανηθεί σημαντικά ποσά (όπως και για το σύγχρονο μουσείο της Ακρόπολης), τα οποία προέρχονταν από τις φόρου υποτελείς “συμμάχους” των Αθηνών ελληνικές πόλεις  και ότι ακόμη και ο Περικλής είχε τότε κατηγορηθεί για σπατάλη! Αναμφισβήτητο πάντως είναι ότι με τον προηγούμενο νόμο, τον γνωστό ως Καποδίστρια δεν επετεύχθη ουδεμία οικονομία, αλλά αντιθέτως αυξήθηκαν σημαντικά οι δαπάνες των δήμων, πολλοί από τους οποίους εμφανίζονται σήμερα υπερχρεωμένοι. Ο Καποδίστριας επιχείρησε να θέσει τις βάσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης προσφέροντας τη σημαντική προσωπική του περιουσία, αρνούμενος να λάβει μισθό και περνώντας ολόκληρη εβδομάδα με ένα κοτόπουλο. Τί άραγε να συνέδεε τους εμπνευστές του νομοσχεδίου που έφερε το όνομά του με τον πρώτο και τελευταίο κυβερνήτη της χώρας μας; Ας αναμένουμε λοιπόν και νέα διόγκωση των οφειλών, αφού το μόνο που αποκεντρώνει, και μάλιστα μεθοδικά και αποτελεσματικά, η κεντρική εξουσία είναι η διαφθορά. Και αυτό γίνεται μέσω του σφικτού εναγκαλισμού πολιτικής εξουσίας και αυτοδιοίκησης, η οποία δεν είναι αυτοδιοικούμενη.

Το άλλο σημαντικό που πρέπει να μας απασχολήσει είναι τα οικονομικά των περιφερειών και των διευρυμένων δήμων. Η περίοδος των παχειών αγελάδων ως απόρροια όχι της αυξημένης παραγωγής αλλά του αυξημένου δανεισμού παρήλθε ανεπιστρεπτί. Οι δανειστές μας κύριοι πλέον της χώρας απαιτούν και, προκειμένου να καταστήσουν αποτελεσματικούς τους εισπρακτκούς μηχανισμούς, επεμβαίνουν ακόμη και στην χάραξη της πολιτικής. Η χώρα έχει ανάγκη από παραγωγή, αλλά οι δείκτες κάθε είδους παραγωγής, από την αγροτική ώς τη βιομηχανική, διαγράφουν πτωτική πορεία. Η Ελλάδα είναι σώμα πληγιασμένο γεμάτο βδέλλες, εγχώριες και ξένες, που απομυζούν το αίμα της. Συνεπώς είναι αφελές να περιμένει η αυτοδιοίκηση τη στήριξη της Πολιτείας. Η Πολιτεία ένα μόνο έχει κατά νουν: Την είσπραξη των οφειλομένων. Τί λοιπόν ευκολότερο από του να καταστούν οι δήμοι και οι Περιφέρειες εισπρακτικοί μηχανισμοί μέσω της αποκέντρωσης της φορολογίας; Και άλλη φορολογία; Ναι, αφού δεν παράγουμε, πώς αλλιώς θα συγκεντρώνονται τα οφειλόμενα; Οι δανειστές γνωρίζουν πολύ καλά πόση είναι η περιουσία του Κράτους, πόση εκείνη των πολιτών του και, κυρίως, πόσο εκτιμάται η περιουσία της γης της ποτισμένης με μαρτύρων και ηρώων αίμα, όπως γνώριζαν πολύ καλά τα όσα υπετίθετο ότι πράτταμε, εμείς οι “δόλιοι” Έλληνες, προκειμένου να τους εξαπατήσουμε, ώστε να εισέλθουμε στη ζώνη των χωρών της οικονομικής ευμάρειας!

Η κάθε Περιφέρεια καλείται να δώσει όραμα σε τομείς, στους οποίους χάθηκε το όραμα από την κεντρική πολιτική σκηνή! Ας εξετάσουμε τρεις από τους τομείς αυτούς.

Στον τομέα της Παιδείας θα κληθεί να αντιμετωπίσει τις δαπάνες σχολείων διαφόρων βαθμίδων, τα οποία αποτελούν βιομηχανία προσφοράς τίτλων σπουδών χωρίς προοπτική. Στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση η κυρίως διαπαιδαγώγηση έχει αναληφθεί από την επιεικώς άθλια τηλεόραση. Ο εθνικός παλμός αντιστοιχεί προς τον σφυγμό του κλινικά νεκρού. Στη δευτεροβάθμια κυριαρχεί ο δαιδαλώδης κόσμος του διαδικτύου, για τους πολλούς, ενώ οι λίγοι αποδίδονται σε έναγχο αγώνα για την εξασφάλιση των προϋποθέσεων προς εισαγωγή σε σχολή εγγυημένης επαγγελματικής σταδιοδρομίας (αν απόμειναν πλέον άλλες πέρα από τις στρατιωτικές!). Ήδη προ καιρού διέρρευσε εισήγηση για συρρίκνωση των ΑΕΙ, τα οποία για φθηνή κομματική προπαγάνδα και πλασματική μείωση της ανεργίας έχουν σπαρεί σε όλη την έκταση της χώρας. Θα επιβιώσουν τελικά όλα αυτά ή η Αυτοδιοίκηση θα επωμισθεί τον άχαρο ρόλο να τα οδηγήσει σε “αυτοκατάργηση”, αντί της Πολιτείας που επανακατατήργησε τη βάση στις εξετάσεις εισαγωγής σε μια απέλπιδα προσπάθεια να τονώσει την επαρχιακή οικονομία μέσα από την αναδιανομή του εισοδήματος των μικρομεσαίων με τη μεταφορά δηλαδή από τις οικογένειες των σπουδαστών στους μισθωτές οικιών ή επιχειρηματίες εστίασης και διασκέδασης; Μήπως πραγματική προσφορά θα αποτελέσει η κατάρριψη του μύθου περί οικογενειακής καταξίωσης σε περίπτωση επιτυχίας εισόδου σε ΑΕΙ, αφού αυτή θα εγγυάται απλώς και μόνο την μετατόπιση κατά μερικά έτη του φάσματος της ανεργίας; Μήπως ούτε αυτό δεν θα προφθάσει να πράξει, αφού η συρρίκνωση του οικογενειακού εισοδήματος θα θέσει τέρμα στην φροντιστηριακή εκπαίδευση των πολλών; Ίσως η Αυτοδιοίκηση να προχωρήσει στη συγχώνευση κάποιων σχολείων, προκειμένου να εξοικονομήσει τους μισθούς ελαχίστων δασκάλων. Ίσως να κλείσει και κάποια νηπιαγωγεία και παιδικούς σταθμούς για λόγους οικονομίας τώρα μάλιστα που τα ασφαλιστικά ταμεία στενάζουν, ώστε να αδυνατούν να καλύπτουν τη δαπάνη φύλαξης των παιδιών σε ιδιωτικά ιδρύματα.

Το ΕΣΥ καταρρέει υπό το βάρος των οφειλών, τις οποίες προκάλεσαν η αλόγιστη σπατάλη, καθώς ο έλεγχος, ο οποιοσδήποτε έλεγχος, φυγαδεύτηκε εκτός της χώρας, και τα ασφαλιστικά ταμεία από καιρό αδυνατούν να ανταποκριθούν προς τις υποχρεώσεις τους. Ποιά η προίκα εκ μέρους της Πολιτείας, ώστε να επιτύχουν τον άθλο της εξυγίανσης του ΕΣΥ οι Περιφέρειες; Μήπως τώρα που γίνεται λόγος για τον περιορισμό και του αριθμού των νοσηλευτικών ιδρυμάτων, αναλάβουν πάλι αυτές τον άχαρο ρόλο, προκειμένου να οδηγηθούμε τελικά σε ένα κατά βάση ιδιωτικό σύστημα, στο οποίο θα ισχύει το “όπου φτωχός και η μοίρα του”;

Η αγροτική παραγωγή διέρχεται σοβαρή κρίση και οι γεωργοί μας εξωθούνται στο να μετατραπούν σε επιχειρηματίες. Θα γίνουν οι Περιφέρειες οι προαγωγοί των συμφερόντων εκείνων που κόπτονται για την πράσινη ανάπτυξη, προκειμένου οι αγρότες να σπεύσουν να χρεωθούν στις τράπεζες, ώστε να κινηθεί κάπως η βιομηχανία, όση απέμεινε στην ευρωπαϊκή ήπειρο ή η άλλη εκτός αυτής του ευέλικτου κεφαλαίου, το οποίο εκμεταλλεύεται τους εξαχρειωμένους εργάτες σε χώρες με άκρως ελαστική την εργατική νομοθεσία και γλίσχρο ημεροκάματο; Ή μήπως ανακαλύψουν αυτές τα στρατηγικά πλεονεκτήματα για επενδύσεις κεφαλαίων, τα πλεονεκτήματα που από την ένταξή μας στην ΕΟΚ και μετά μετατρέπονται ολοένα και σε μεγαλύτερα μειονεκτήματα στα πλαίσια της λεγόμενης ακόμη ελεύθερης οικονομίας της αγοράς, δηλαδή της οικονομίας της απάτης!

Οι περιφερειακοί άρχοντες θα θεωρηθούν τελικά επιτυχημένοι αν κάνουν έστω και ένα μόνο: Αν αγαπήσουν την Περιφέρεια κάπως περισσότερο απ’ ότι αγαπούν οι της κεντρικής πολιτικής σκηνής μας τη χώρα!

 

ΑΝΥΠΑΚΟΗ

 

(Συμπεράσματα από τις πρόσφατες εκλογές)

 

Του Μίκη Θεοδωράκη

 

Τα αποτελέσματα από τις τελευταίες εκλογές θέτουν σοβαρά προβλήματα σε σχέση με κείνο το ποσοστό των ψηφοφόρων που νομιμοποιεί μια κυβέρνηση και το κυβερνόν κόμμα να ισχυρίζονται ότι διαθέτουν την πλειοψηφία ενός λαού και επομένως το δικαιούται να ασκούν την εξουσία.

Ήδη το γεγονός ότι οι ποικίλες αλχημείες – απαραίτητες για να λειτουργήσει δήθεν το σύστημα – επιτρέπουν να αναδειχθούν κυβερνήσεις ουσιαστικής μειοψηφίας κάτω του 50% και να λαμβάνουν αποφάσεις και μέτρα που είναι δυνατόν ακόμα και να αντίκεινται στα συμφέροντα της πραγματικής πλειοψηφίας, έχει ως αποτέλεσμα να υποσκάπτεται η ενότητα του λαού που μονάχα μια ουσιαστική πλειοψηφία μπορεί να εξασφαλίσει και επομένως η εθνική σύμπνοια που θα πρέπει να αποτελεί το ΑΛΦΑ και το ΩΜΕΓΑ τόσο για την ομαλότητα όσο και για την πρόοδο του συνόλου μιας κοινωνίας.

Τι γίνεται όμως όταν η μεγάλη αποχή και η ύπαρξη πολλών κομμάτων κατεβάζει τον πήχυ της κυβερνητικής πλειοψηφίας στο ένα τρίτο του συνόλου των ψηφοφόρων; Δεν πρόκειται πλέον για ένα ποσοστό περιορισμένης μειοψηφίας όπως πριν αλλά για ένα αποτέλεσμα μιας ελάχιστης μειοψηφίας, που επομένως είναι  απαράδεκτο να μπορεί να εκπροσωπήσει το σύνολο του λαού και μάλιστα σε μια περίοδο εθνικής κρίσεως.

Από τις αλχημείες των συνταγματολόγων του ισχύοντος κοινοβουλευτικού μας συστήματος εκπέσαμε στην καρικατούρα της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας που επιτρέπει σε μια ασήμαντη για κοινοβουλευτικά σταθμά μειοψηφία να ασκεί την εξουσία εν ονόματι αλλά εάν το επιθυμεί και εις βάρος της πραγματικής πλειοψηφίας του λαού.

Το γεγονός αυτό κατά τη γνώμη ενός απλού πολίτη όπως εγώ αποτελεί εκτροπή από την δημοκρατική νομιμότητα κατά την οποία η πλειοψηφία κυβερνά και η μειοψηφία ελέγχει. Γιατί σήμερα η μεν μειοψηφία κυβερνά η δε πλειοψηφία είναι καταδικασμένη να υφίσταται παθητικά τις αποφάσεις της.

Γεγονός που κατά την γνώμη μου νομιμοποιεί την ανυπακοή και την καθιστά όργανο άμυνας των πολλών απέναντι σε μια έωλη και ουσιαστικά αντιδημοκρατική νομιμοποίηση των ολίγων.

Στον πρώτο γύρο των εκλογών για τον Καλλικράτη το ΠΑΣΟΚ απώλεσε ένα εκατομμύριο των ψηφοφόρων του. Αυτό σημαίνει ότι με τον α  ή τον β τρόπο οι οπαδοί του κυβερνώντος κόμματος διαφώνησαν με την πολιτική του. Πώς καταγράφεται λοιπόν αυτή η αποδοκιμασία του κυβερνητικού προγράμματος από τους ίδιους τους οπαδούς του σε συνταγματικό επίπεδο ουσίας και όχι τύπων; Και κυρίως ποιες είναι στο επίπεδο πραγματικής δημοκρατικής λειτουργίας του πολιτεύματος; Και με ποιες επιπτώσεις στην πορεία της χώρας;  Και με ποιο ουσιαστικό και όχι τυπικό και διάτρητο κύρος όπως τώρα θα εξακολουθεί να έχει το μονοπώλιο των αποφάσεων στη Βουλή για την ψήφιση νόμων και μέτρων χάρη στην κυβερνητική πλειοψηφία;

Πρόκειται για ένα συνταγματικό αδιέξοδο, που βαρύνει, αλλοιώνει και βλάπτει την χρηστή διακυβέρνηση της χώρας οδηγώντας σε μια ουσιαστική κατάχρηση εξουσίας και μετατρέπει τη Βουλή σε ένα άλλοθι για μια κατ’ ουσίαν δικτατορική επιβολή μιας μειοψηφίας επί της πλειοψηφίας. Με άλλα λόγια οδηγεί στην καταπάτηση της Δημοκρατίας ως συστήματος που διασφαλίζει ίσα δικαιώματα σε όλους τους πολίτες.

Υποθέτω ότι μετά την μετατροπή του Πολιτεύματος από Προεδρικό σε Πρωθυπουργοκεντρικό, ο ρόλος του Προέδρου της Δημοκρατίας που είναι κατά το Σύνταγμα «ρυθμιστής του Πολιτεύματος» παραμένει παθητικός.

Τι δέον γενέσθαι; Το ιδεώδες θα ήταν, η ίδια η Κυβέρνηση να αποκτούσε συναίσθηση της θέσης της και να αναζητούσε μέσα κι έξω από την Βουλή την ευρύτερη δυνατή συναίνεση επιδιώκοντας οι όποιες αποφάσεις να έχουν την έγκριση της ουσιαστικής πλειοψηφίας του λαού παύοντας να οχυρώνεται αλαζονικά σε μια συνταγματική νομιμότητα που μοιάζει με το «άδειο πουκάμισο» του Γιώργου Σεφέρη.

Σήμερα μπορούμε να πούμε ότι ο Βασιλιάς είναι γυμνός, δηλαδή ιστορικά και εθνικά ακατάλληλος να υποστηρίξει τα δικαιώματα του λαού του.

Στο μεταξύ και έως ότου η πολιτική εξουσία επιλύσει τα προβλήματά της εμείς η συντριπτική πλειοψηφία των ανεξάρτητων πολιτών έχουμε ηθικό, εθνικό και δημοκρατικό χρέος να θεωρούμε τις αποφάσεις αυτής της ουσιαστικής μειοψηφίας σε μια εποχή μάλιστα που έχει παραδώσει τις τύχες της χώρας μας στους ξένους, ως ηθικά, εθνικά και δημοκρατικά παράνομες, αντιτάσσοντας το όπλο της ΑΝΥΠΑΚΟΗΣ στις ηθικά, εθνικά, δημοκρατικά και ιστορικά παράνομες αποφάσεις της.

Ανυπακοή ατομική και συλλογική σε όλα τα αντιλαϊκά μέτρα που παίρνονται μάλιστα κατ’ επιταγήν των ξένων επιτηρητών μας και που θίγουν εκτός από τα συμφέροντα του Λαού και της χώρας, την προσωπική, λαϊκή και εθνική μας αξιοπρέπεια.

Στην ιστορία των δημοκρατιών η πολιτική ανυπακοή υπήρξε το μέσο μη βίαιης και διαφανούς αντίστασης του συνειδητού πολίτη απέναντι στις αποφάσεις μιας Κυβέρνησης που παραβιάζει τους θεμελιώδεις κανόνες της κοινωνικής συμβίωσης. Η πολιτική ανυπακοή δεν είναι μια αυθαίρετη έννοια. Είναι μια ολόκληρη θεωρία της πολιτικής επιστήμης και του συνταγματικού δικαίου και κεκτημένο του πολιτικού και συνταγματικού μας πολιτισμού.  Ας μην ξεχνάμε την  ακροτελεύτια διάταξη του Συντάγματός μας: «Η τήρηση του Συντάγματος επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων».  

 

 

ΠΗΓΗ: 14.11.2010, http://anemos5.blogspot.com/2010/11/blog-post_7880.html

Καλή μας Ιρλανδία καληνύχτα!

 

Του Γιώργου Σαρρή

 

 

Υπάρχει άραγε κανείς που να μην καταλαβαίνει τι πρόκειται να γίνει; Όλη η Ευρώπη που έζησε το δράμα της Ελλάδας και την τραγική κατάληξη στην αγκαλιά του ΔΝΤ σίγουρα φαντάζεται τη συνέχεια. Με τα Ιρλανδικά spreads να αγγίζουν τις 700 μ. β. –  και επομένως το επιτόκιο δανεισμού από τις αγορές να  "πετάει" στο 9% – τί άλλο μπορεί να σκεφτεί κανείς εκτός από μια πορεία ανάλογη με αυτήν της Ελλάδας. Μόνο που η πραγματικότητα της Ιρλανδίας είναι πολύ διαφορετική από την δική μας.

Πρώτα- πρώτα το κατά κεφαλήν εισόδημα (όσο αυτό σημαίνει κάτι ουσιαστικό) στις 2 χώρες εχει τεράστια διαφορά. Στην Ελλάδα είναι κοντά στις 30000Ε ενώ στην Ιρλανδία στις 45500Ε!!

Μα η τέως πτωχή Ιρλανδία θα πείτε; Και όμως. Η παλιότερα  περιφρονημένη αγροτική Ιρλανδία ήταν μια από τις χώρες όπου έγινε ένα από τα οικονομικά πειράματα της μοντέρνας οικονομίας και τώρα μελετώνται οι συνέπειες πάνω από τα ερείπια.

Ενώ μέχρι το 1995 περίπου ήταν μια από τις τελευταίες οικονομίες της Ευρώπης και η ντροπή του παλιού Ην. Βασιλείου, ξαφνικά αποφάσισε να αλλάξει ρότα. Βάζοντας πλώρη για την ένταξη στο ενιαίο νόμισμα, αποφάσισε συνολική αλλαγή στη δομή της οικονομίας της.

Θεσπίζοντας μεγάλης κλίμακας φορολογικές ελαφρύνσεις προς όλους τους πιθανά ενδιαφερόμενους, έγινε γρήγορα ένας ελκυστικός φορολογικός παράδεισος, προσελκύοντας με ευκολία επενδύσεις από εταιρείες που ως γνωστό έχουν ως μόνη πατρίδα το κέρδος. Η μέχρι πρότινος  αγροτική και ολίγον τουριστική Ιρλανδία μετατράπηκε σε μια ανερχόμενη βιομηχανική δύναμη, αφού όλοι έτρεχαν να εγκαταστήσουν μονάδες εκεί εκμεταλλευόμενοι τη χαμηλή φορολογία.

Φυσικά σαν επακόλουθο άρχισαν να μαζεύονται στη χώρα τράπεζες ή ανάλογες εταιρείες "τραπεζικών" και "επενδυτικών" υπηρεσιών.

Εκείνη ακριβώς τη στιγμή ήταν πού άρχισε μέσα σε μια πανευρωπαϊκή αλλά και παγκόσμια χρηματιστηριακή ευφορία να χαλαρώνει σε επικίνδυνο βαθμό το πλαίσιο λειτουργίας των αγορών με κεντρική κατεύθυνση από τις ΗΠΑ και τον Α. Γκρηνσπαν της FED.

Έτσι στην Ιρλανδία που ήδη είχαν δοθεί κίνητρα για την είσοδο τραπεζών και εταιρειών του χρηματοοικονομικού τομέα το πράγμα άρχισε να ξεφεύγει, ειδικά από τη στιγμή που η χώρα μπήκε σε πορεία ένταξης στο ευρώ μετά το 2000.Τα γνωστά μας subrimes άρχισαν να κάνουν θραύση στην αγορά, ενώ όλες οι τράπεζες και οι παρατράπεζες κατέφευγαν σε εξωτερικό δανεισμό για αγορά περίεργων "προϊόντων"- συμβολαίων που έδιναν βραχυπρόθεσμα τεράστιες αποδόσεις  στους "επενδυτές" τους.

Αυτό σε συνδυασμό με τη σταθερότητα που πρόσφερε στο οικονομικό περιβάλλον το ευρώ(π.χ στον πληθωρισμό) έφερε κι άλλες "επενδύσεις" και περαιτέρω αύξηση του ΑΕΠ(η Ιρλανδία έχει ΑΕΠ ανάλογο με το Ελληνικό με λιγότερο από μισό πληθυσμό!)Αυτό δε σημαίνει ότι το Ελληνικό ΑΕΠ είναι μικρό αλλά ότι το Ιρλανδικό ήταν πολύ μεγάλο.

Κάπου λοιπόν στη μέση της δεκαετίας όλοι μιλούσαν για το Ιρλανδικό θαύμα!

Φυσικά η διόγκωση του τραπεζικού και χρηματοοικονομικού τομέα (σχεδόν 10πλασιασμός!) δεν γινόταν να μην έχει παρενέργειες. Οι τράπεζες τρέφονται από την πώληση δανείων και η Ιρλανδοί έπρεπε να δανειστούν μέχρι εκεί που δεν έπαιρνε άλλο. Το αποτέλεσμα φυσικά ήταν ο υπερδανεισμός για αγορές σπιτιών και κατανάλωση, ο 10πλασιασμός των τιμών των κατοικιών και η ολοφάνερη υπερβολή μέσα σε ελάχιστα χρόνια 8 στα 10 Ιρλανδικά σπίτια να είναι  ιδιόκτητα!

Όλα λοιπόν πήγαιναν καλά μέχρι το σκάσιμο της φούσκας των ακινήτων στην Αμερική.

Τότε όλη η ευφορία εξαφανίστηκε και το γνωστό ντόμινο της καταστροφής δήλωσε έντονα το παρόν του.

Η ξαφνική εμφάνιση επισφαλειών στις διάφορες εταιρείες δανείων(φυσικά αναμενόμενη στους γνωρίζοντες),  έφερε ξαφνικές χρεοκοπίες που φυσικά επηρέασαν τον τραπεζικό και χρηματοοικονομικό τομέα και γρήγορα μόλυναν την πραγματική οικονομία. Κλείσιμο δεκάδων εταιρειών, φυγή επιχειρήσεων που είχαν εμπλακεί στο πανηγύρι, εμφάνιση ανεργίας, αδυναμία αποπληρωμής των δανείων για σπίτια κ.λ.π. Ύστερα ο φαύλος κύκλος ξανάρχιζε απειλώντας και παρασύροντας τα πάντα.

Η Ιρλανδική κυβέρνηση προσπαθώντας να διασώσει την κατάσταση, εθνικοποίησε τις μεγάλες ιδιωτικές τράπεζες που δεν μπορούσαν να επιβιώσουν, δίνοντας 10άδες δις ευρώ όπως έκανε και η Ισλανδία φορτώνοντας βέβαια το κόστος στην οικονομία και στις πλάτες των υπερδανεισμένων Ιρλανδών.

Ακολούθησε η πίεση για λήψη μέτρων, που λόγω των αρκετά υψηλών εισοδημάτων μπορεί να μην προκάλεσε αντιδράσεις έφερε όμως επιβράδυνση και στη συνέχεια ύφεση .

Το αποτέλεσμα ήταν η περαιτέρω συρρίκνωση του τραπεζικού τομέα, η μείωση της οικονομικής δραστηριότητας και έτσι η δήλωση πριν από λίγες μέρες της αδυναμίας πληρωμών από την ΑNGLO-IRISH. Όπως ξέρουμε η τράπεζα έκανε  πρόταση αναδιάρθρωσης του χρέους της στους δανειστές της, που τους καλούσε να δεχτούν την αποπληρωμή του 20%(!!!) της αξίας του χρέους της με κρατικά ομόλογα η ακόμη μικρότερου ποσοστού με μετρητά (δηλ. ανταλλαγή ομολόγων της τράπεζας με κρατικά ομόλογα στο 20% της ονομαστικής αξίας των ομολόγων που έχουν στα χέρια τους ή τίποτα!).

Αυτό βέβαια είχε ένα άρωμα κρατικής χρεοκοπίας αφού η Αnglo-Irish ανήκει πλέον στο κράτος.

Έτσι μέσα σε λίγες μέρες είδαμε τα Ιρλανδικά spreads να εκτοξεύονται στις 685 μονάδες και όλη την Ευρώπη να περιμένει με αγωνία την εξέλιξη, αφού τουλάχιστον Ισπανία και Πορτογαλία, μοιάζουν να είναι τα επόμενα πιθανά θύματα.

Το ΔΝΤ και η ΕΚΤ με τα συμβόλαια πλέον στα χέρια ετοιμάζουν βαλίτσες για το Δουβλίνο και τα κοράκια ακονίζουν τα νύχια τους.

Καλή μας Ιρλανδία καληνύχτα.

 

 

ΠΗΓΗ: Παρασκευή, 12 Νοεμβρίου 2010, http://giorgossarris.blogspot.com/2010/11/blog-post_12.html