ΙΕΡΑΡΧΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

Του Απόστολου Παπαδημητρίου

Στο προηγούμενο άρθρο, στο οποίο παραθέσαμε τρία πρόσφατα συμβάντα με κεντρικά πρόσωπα μητροπολίτες της Εκκλησίας της Ελλάδος, θέσαμε ως κατακλείδα το ερώτημα, αν η διοικούσα Εκκλησία είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις των καιρών. Την απάντηση θα διευκολύνει ιστορική αναδρομή σε αξιοσημείωτα συμβάντα από την παλιγγενεσία ώς το πρόσφατο παρελθόν.

Αρχές του 1833 ο γραμματέας της Επικρατείας (υπουργός των Εσωτερικών) Ρίζος Νερουλός και ο λόγιος (τονίζεται κατά κόρον αυτό) κληρικός Θεόκλητος Φαρμακίδης, οπαδοί του Κοραή και θερμότατοι θιασώτες του δυτικού “διαφωτισμού” υπέβαλαν στον Μάουρερ, έναν από την τριάδα (τρόικα στη νεοελληνική) των αντιβασιλέων και αρμόδιο επί των εκκλησιαστικών θεμάτων εισήγηση για την ανακήρυξη της Εκκλησίας του νεοσύστατου ελληνικού κράτους ως αυτοκέφαλης. Αν όντως αυτή είναι η ιστορική αλήθεια και οι δύο προαναφερθέντες δεν δέχθηκαν προηγουμένως την πίεση του Μάουρερ, ώστε να ενεργήσουν όπως ενήργησαν, το γεγονός μαρτυρεί την ενδημούσα στη χώρα μας προδιάθεση για ξεπούλημα Εκκλησίας και πατρίδας από εκείνους που έχουν “φωτιστεί” από τα “φώτα” της Εσπερίας. Ο Μάουρερ άδραξε την ευκαιρία και συνέστησε επιτροπή, στην οποία μετείχαν και δύο επίσκοποι αλλά πρωταγωνίστησε ο Φαρμακίδης. Η επιτροπή εργάστηκε πυρετωδώς, με συνοπτικές διαδικασίες και σε σύντομο χρονικό διάστημα υπέβαλε σχέδιο κανονισμού διοίκησης της υπό ίδρυση αυτοκέφαλης Εκκλησίας. Ο κανονισμός εγκρίθηκε τάχιστα και στις 23 Ιουλίου 1833 δημοσιεύθηκε στο Ναύπλιο η «διακήρυξις περί της Ανεξαρτησίας της Ελληνικής Εκκλησίας». Ουδεμία επαφή με το Οικουμενικό Πατριαρχείο είχε προηγηθεί. Η ενέργεια αυτή σαφώς αποκλίνουσα από το κανονικό δίκαιο συνιστούσε σχίσμα, το οποίο διήρκεσε ώς το 1850.    

Επί της ουσίας: Οι επίσκοποι της ελεύθερης Ελλάδας, ολιγογράμματοι ασφαλώς, σύρθηκαν πίσω από τον λόγιο Φαρμακίδη, τον εκφραστή του δυτικού πνεύματος και συνήργησαν στην κίνηση ακραίας περιφρόνησης της Μητέρας Εκκλησίας. Ολιγογράμματος ήταν και ο άγιος Σπυρίδων, πλην όμως στην Α΄ οικουμενική Σύνοδο δεν παρέλυσε μπροστά στον λόγιο αιρεσιάρχη Άρειο! Στη συνέχεια, όταν η αρχή όρισε τον Φαρμακίδη γραμματέα της ιεράς Συνόδου της αυτοκέφαλης Εκκλησίας, αποδέχθηκαν τα μέλη αυτής να πορευθούν κατά τις υποδείξεις του, δηλαδή της Πολιτείας, ως εκπρόσωποι νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου! Έτσι δεν αντέδρασαν ούτε και όταν η φράγκικη εξουσία διέλυσε 412 από τα 450 μοναστήρια, προπύργια του απελευθερωτικού αγώνα κατά Μακρυγιάννη. Ο Φαρμακίδης ανταμείφθηκε από την Πολιτεία για τις υπηρεσίες του και εκλέχθηκε καθηγητής στο πανεπιστήμιο των Αθηνών.

Η Ιεραρχία πορεύθηκε με προϊούσα την σύμπλευση προς την Πολιτεία. Η επιχείρηση εκδυτικισμού του λαού σε συνεργία των ξένων “προστατών” μας και των εντολοδόχων τους εξυφάνθη υπό τα απαθή βλέμματα της Ιεραρχίας, η οποία όφειλε να αναλάβει την πρωτοβουλία για την κήρυξη παλαϊκής αντίστασης κατά της υποτέλειας σε νέο κατακτητή, ύπουλο και πιό επικίνδυνο από τον Τούρκο. Αντ’ αυτής ανέλαβαν το βάρος του αγώνα κάποιοι απλοί άνθρωποι του λαού όπως ο ολιγογράμματος μοναχός Παπουλάκος (1770-1861) και ο Κοσμάς Φλαμιάτος (1786-1852). Παραθέτουμε άκρως επίκαιρο απόσπασμα από ομιλία του πρώτου, ο οποίος επί έτη περιόδευε στην Πελοπόννησο ως ιεροκήρυκας: “Είναι ντροπή μας ένα γένος που με το αίμα του πύργωσε τη λευτεριά του, που περπάτησε τη δύσκολη ανηφοριά, να παραδεχτή πως δεν μπορεί να περπατήσει στον ίσιο δρόμο άμα ειρήνεψε κι ότι δεν ξέρουμε εμείς να συγυρίσουμε το σπίτι, που με το αίμα μας λευτερώσαμε, αλλά ξέρουν να το συγυρίσουν εκείνοι που δεν πολέμησαν, εκείνοι που πάνε να μας αποκόψουνε από τον Χριστό και πασχίζουν να μας ρίξουν στη σκλαβιά άλλων αφεντικών, που ’ναι πιό δαιμονισμένοι από τους Τούρκους”.

Ο Παπουλάκος κατέστη επικίνδυνος τόσο για την Πολιτεία, όσο και για την Ιεραρχία (αχ, πόσο επώδυνο είναι να σου υπενθυμίζει το χρέος κάποιος “τιποτένιος”). Η πρώτη έστειλε το 1852 τον Γενναίο Κολοκοτρώνη (αχ, όνομα χωρίς πράμα), γυιό του γέρου του Μωρηά να συλλάβει τον Παπουλάκο με την κατηγορία της “καλογερικής συνωμοσίας”! Διψασμένος όμως ο λαός της Αθήνας έσπευσε να τον αντικρύσει όταν το πλοίο, που μετέφερε τον επικίνδυνο “αντικαθεστωτικό” έφθασε στον Πειραιά, γι’ αυτό και η εξουσία έσπευσε να τον εγκλείσει στις φυλακές του Ρίου. Παραπέμφθηκε στο κακουργοδικείο των Αθηνών με την κατηγορία της “στάσεως κατά του καθεστώτος”! Εξ αιτίας των αντιδράσεων ανεβλήθη η δίκη και τελικά έτος αργότερα, λόγω της γενικής κατακραυγής του αγνού λαού, δόθηκε χάρη σε όλους τους κατηγορουμένους. Ο Παπουλάκος όμως παραπέμφθηκε, για τον περαιτέρω πειθαρχικό του έλεγχο, στην Ιερά Σύνοδο, η οποία αποφάσισε να εγκλεισθεί σε μόνιμο περιορισμό του στην Μονή Παναχράντου στην Άνδρο, όπου η φήμη του έλκυε για πολύ καιρό κόσμο καθημερινά και ιδιαίτερα τις εορτάσιμες ημέρες. Κοιμήθηκε οσιακά το βράδυ της 18 προς 19 Ιανουαρίου 1861.

Ὁ Φλαμιάτος είχε υψηλή μόρφωση, αγωνίστηκε για την ανεξαρτησία των Ιονίων νήσων από τους Άγγλους και εξορίστηκε γι’ αυτό από τούς τελευταίους. Ερχόμενος στην ελεύθερη Ελλάδα αγωνίστηκε για την απαλλαγή της χώρας από την επήρεια του αγγλικού κόμματος. Κήρυξε την Ορθοδοξία πού εβάλλετο εκείνα τα χρόνια από τη Βαυαροκρατία, κατέκρινε τις αντιεκκλησιαστικές πράξεις της Πολιτείας γι’ αυτό και φυλακίστηκε (1852) στο Ρίο. Εκάρη μοναχός στη φυλακή και λίγες μέρες μετά πέθανε.

Η Ιεραρχία συνέχιζε να πορεύεται δέσμια της Πολιτείας! Κατά τον εθνικό διχασμό (1916-1918) οι ιεράρχες εκδήλωσαν αισθήματα φιλοβασιλικά (οι πλείστοι) ή φιλοβενιζελικά αντί να επέμβουν, ώστε να διασώσουν την ενότητα του λαού, ο οποίος εσύρετο ως πρόβατα προς σφαγήν για τα συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων. Αποτελέσματα: Η ανεπανάληπτη τραγωδία της Μικρασίας και το παλαιοημερολογικό ζήτημα, δημιούργημα του κομματικού πατριάρχη Μελετίου.

Ήρθε ο Β΄ παγκόσμιος πόλεμος και η κατοχή. Δύο αρχιεπίσκοποι, οι Χρύσανθος και Δαμασκηνός, έδειξαν το μεγαλείο του κλήρου, όταν αυτός αίρεται στο ύψος των περιστάσεων. Ο Χρύσανθος υπήρξε ο πρώτος αντιστασιακός, καθώς αρνήθηκε να ορκίσει την κυβέρνηση, που όρισαν οι κατακτητές. Ο άλλος όρθωσε το ανάστημά του, όταν οι Γερμανοί γνωστοποίησαν την πρόθεσή τους να επιστρατεύσουν Έλληνες για εργασία στη Γερμανία. Αρκετοί ήσαν όμως οι μητροπολίτες που εγκατέλειψαν τις έδρες τους. Όλοι έπρεπε, με βάση τους κανόνες της Εκκλησίας, να καθαιρεθούν! Μετά το τέλος του πολέμου και την έναρξη του εμφυλίου η Ιεραρχία, για να φανεί αρεστή στους κρατούντες, καθαίρεσε μόνο δύο: Τους μητροπολίτες που είχαν βγεί στο βουνό με τον ΕΛΑΣ. Πώς άραγε βλέπει η σημερινή Ιεραρχία τον ανδριάντα του καθηρημένου μητροπολίτη Ιωακείμ στην κεντρική πλατεία της Κοζάνης; (Το ότι αργότερα ανεκλήθη η απόφαση της καθαίρεσης δεν διόρθωσε και πολύ την αρχική μονομερή απόφαση).

Ήρθε κάποτε και η ξενοκίνητη, όπως σχεδόν όλοι πλέον παραδεχόμαστε, χούντα των συνταγματαρχών (σαν να μην υπήρξε τίποτε άλλο ξενοκίνητο στη χώρα μας ούτε και σήμερα υφίσταται!). Έδειξε η χούντα ευθύς τις προθέσεις της να προβεί και στη “κάθαρση” του εκκλησιαστικού χώρου. Ελάχιστες οι φωνές διαμαρτυρίας που ακούστηκαν εκ μέρους της Ιεραρχίας για την αφαίρεση του πολυτιμοτέρου δώρου του Θεού στον άνθρωπο: Της ελευθερίας. Πολλοί ιεράρχες συμπορεύθηκαν με τους επίορκους αξιωματικούς και άλλοι εσιώπησαν δίκην ιχθύος! Και ανεκλήθη μεν η χούντα, όταν οι πάτρωνές της εκτίμησαν ότι έφερε σε πέρας το έργο που της είχαν αναθέσει, οι εχθροί όμως της Εκκλησίας, εμφορούμενοι τόσο από το παραδοσιακό αντιεκκλησιαστικό μένος των αντιχριστιανικών ιδεολογιών, όσο και από το νέο της παγκοσμιοποίησης βρήκαν πρώτης τάξεως ευκαιρία να στραφούν κατά της Εκκλησίας μη κάνοντες διάκριση (και γιατί να κάνουν;) μεταξύ προσώπων και θεσμού, ο οποίος για όλους αυτούς είναι ενδοκοσμικός, γι’  αυτό και τον θέλουν στην υπηρεσία των εκάστοτε κρατούντων.

Η Ιεραρχία έδειξε, και αυτό είναι το θλιβερότερο, να αντιδρά μόνο μπροστά στον κίνδυνο απώλειας της εκκλησιαστικής περιουσίας, την οποία κάποτε θα χάσει. Μήπως είναι καιρός να σκύψει επάνω από τα πλείστα όσα προβλήματα που σωρεύτηκαν μετά τη μεταπολίτευση; Μήπως πρέπει να αποστασιοποιηθεί από την νόμο κρατούσα Πολιτεία και να μην εκδηλώνει ανησυχία ή φόβο για τυχόν χωρισμό, που και αυτός μάλλον θα έρθει; Ας αναθέσει σε επιτροπή να ερευνήσει και γνωστοποιήσει στον λαό την περιουσία που η Εκκλησία προσέφερε στην Πολιτεία και πώς αυτή αξιοποιήθηκε ώς τώρα. Ας καταγγείλει το άκρως αντιπνευματικό σύστημα της κοινωνικής αδικίας, με τους θιασώτες του οποίου συμπορεύτηκε για αρκετές δεκαετίες δίνοντας στον λαό την ψευδή εντύπωση ότι τα “ιδανικά” του συμπίπτουν εν πολλοίς με τους λόγους του Ευαγγελίου, το οποίο καταδικάζει τον πλούτο, όσο κανένα άλλο κείμενο στην επιφάνεια του πλανήτη. Και να είναι βέβαιοι οι σεβαστοί πατέρες ότι ο λαός δεν θα τους γυρίσει την πλάτη, όπως το κάνει σήμερα απληροφόρητος και επηρεασμένος από την καθημερινή προπαγάνδα κατά της πίστεως.

Τα αίτια τα γνωρίζουμε. Τόλμη απαιτείται. Τόλμη για αυτοκριτική αρχικά και χάραξη νέας πορείας, ευαγγελικής πλέον, κατά των εχθρών της πίστεως και των λαών.

Η εκπαιδευτική πολιτική … σε ειδική αποστολή!

ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΙΣ «ΕΙΔΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ»

Του Χρήστου Κάτσικα

Φαντάζει, αλήθεια, παράδοξο. Σε μια περίοδο που οι παρεμβάσεις, οι αλλαγές, οι νόμοι  του Υπουργείου Παιδείας πέφτουν σαν το χαλάζι, το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, το ανώτατο θεσμοθετημένο εκπαιδευτικό όργανο, βρίσκεται στα …αζήτητα. Όχι μόνο αυτό.

Την ίδια ώρα που εξαγγέλλονται και υλοποιούνται οβιδιακές αλλαγές σε όλα «τα μήκη και τα πλάτη» της σχολικής εκπαίδευσης το Υπουργείο Παιδείας προχωρά στην «υποτίμηση» του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου μέσα από την συγχώνευση του με τον Οργανισμό Επιμόρφωσης (ΟΕΠΕΚ) και το Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας (Κ.Ε.Ε) και την αναδιάρθρωση της δομής και των λειτουργιών του.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

Το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (Π.Ι.) είναι ο παλαιότερος ερευνητικός και συμβουλευτικός φορέας σε ζητήματα παιδείας και με το έργο του συμβάλλει ουσιαστικά στη χάραξη της εκπαιδευτικής πολιτικής από το ΥΠ.Ε.Π.Θ. Ως ανεξάρτητη δημόσια υπηρεσία, ιδρύθηκε το 1964 (Ν. 4379/1964) από τον  τότε Πρωθυπουργό και Υπουργό Παιδείας Γεώργιο Παπανδρέου. Ως νέος θεσμός, αποτέλεσε μετεξέλιξη και συγχώνευση προϋπαρχόντων συμβουλευτικών οργάνων του Υπουργείου και οργανώθηκε έχοντας ως υπόδειγμα την εσωτερική οργάνωση του Συμβουλίου της Επικρατείας (Τμήματα αρμοδιοτήτων στα οποία υπηρετούν Σύμβουλοι και Πάρεδροι).

Σύμφωνα και με μεταγενέστερες νομοθετικές ρυθμίσεις (Ν. 2525/1997, 2640/1998, 2817/2000, 2909/2001, 2986/2002 και 3194/2003) οι αρμοδιότητες του Π.Ι είναι:

– Η επιστημονική έρευνα, η μελέτη θεμάτων της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της εκπαιδευτικής πράξης.

–  Η επεξεργασία και υποβολή προτάσεων για θέματα Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας, Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Επιμόρφωσης και Αξιολόγησης, Ποιότητας της Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής και η χάραξη κατευθύνσεων για το σχεδιασμό και προγραμματισμό της εκπαιδευτικής πολιτικής.

–  Η παρακολούθηση της εξέλιξης της εκπαιδευτικής τεχνολογίας και η προώθηση της εφαρμογής της στην εκπαιδευτική πράξη.

–  Ο σχεδιασμός και η μέριμνα για την εφαρμογή  προγραμμάτων επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών καθώς και η αξιολόγησή τους.

–  Η εισήγηση για  τη συγγραφή βιβλίων για τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς, καθώς και η λήψη μέτρων για τη βελτίωση των μεθόδων της διδακτικής πράξης και γενικότερα του εκπαιδευτικού έργου.

Με βάση το νόμο 1566/85 ο οποίος είναι ακόμη σε ισχύ, το Π.Ι. καταρτίζει τα Προγράμματα Σπουδών. Ωστόσο οι εξαγγελίες της Υπουργού Παιδείας για αλλαγές των αναλυτικών προγραμμάτων στη Λυκειακή βαθμίδα (από τη σχολική χρονιά 2011/12) έφεραν, στις αρχές του φετινού Φθινοπώρου, στην επιφάνεια ένα σχέδιο αναλυτικού προγράμματος για τις τρεις τάξεις του Λυκείου το οποίο συντάχθηκε από μια ενδεκαμελή επιτροπή «ειδικών» αποτελούμενη από εξωθεσμικούς παράγοντες, η οποία ανέλαβε το ρόλο του συντονισμού και της επιστημονικής καθοδήγησης για τη σύνταξη των Προγραμμάτων Σπουδών.

Τι συμβαίνει; Γιατί το Υπουργείο Παιδείας δείχνει να παραγκωνίζει το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο;

Για να καταλάβουμε τους λόγους αρκεί να πάρουμε υπόψη όσα συμβαίνουν τον τελευταίο χρόνο στην «Ελλάδα των μνημονίων». Είναι φανερό ότι η οικονομική κρίση χρησιμοποιείται σαν μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία για την υλοποίηση εκπαιδευτικών πολιτικών που αποτελούσαν χρόνια τώρα προσδοκίες, κατευθύνσεις και επιδιώξεις του ΟΟΣΑ, του Διευθυντηρίου της Ε.Ε. και των επιτελείων των δυο μεγάλων αστικών κομμάτων. Αυτό μπορεί κανείς εύκολα να το καταλάβει διαβάζοντας αφενός τις «οδηγίες» της απορρόφησης των κονδυλίων του Γ΄ ΚΠΣ (ΕΣΠΑ) όπως αυτές εξειδικεύονται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης και Αρχικής Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΕΠΕΑΕΚ 2007-2013) και αφετέρου τη «θεραπευτική αγωγή» που προτείνουν για την ελληνική εκπαίδευση ο ΟΟΣΑ (Έκθεση “Greece – Economic Surveys – 2009, 4ο Κεφάλαιο για την Παιδεία) και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Πληροφόρησης για την Εκπαίδευση «Ευρυδίκη» (Αριθμοί-κλειδιά της εκπαίδευσης στην Ευρώπη – 2009) .

Αυτή η «ιερή συμμαχία» βρίσκει ευκαιρία τώρα να κάνει πραγματικότητα τα πιο νεοφιλελεύθερα όνειρά της τα οποία προβάλλει άλλοτε ως μέτρα σωτηρίας για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης και άλλοτε σαν συνέπεια της οικονομικής κρίσης.

Στα πλαίσια αυτά θεσμοί όπως το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο αντιμετωπίζονται ως βαρίδια από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας το οποίο αγκομαχά να «τρέξει» μια σειρά νομοθετημάτων στην εκπαίδευση (που αλλάζουν το DNA της) και δεν έχει την πολυτέλεια του παραμικρού εσωτερικού διαλόγου – αντιλόγου και καθυστερήσεων από τις «χρονοβόρες» επιτροπές του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.

ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ

Στα πλαίσια αυτά, δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι το Υπουργείο Παιδείας προχωρά στη σύσταση «ειδικής» ομάδας για την εκπαίδευση, η οποία θα αναλάβει να οργανώσει και να υλοποιήσει όλες τις παραπάνω επιδιώξεις. Η ειδική αυτή ομάδα, η οποία θα κινηθεί έξω και πάνω από τους ίδιους τους θεσμοθετημένους φορείς του Υπουργείου Παιδείας (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας, Διευθύνσεις προσωπικού Α/βάθμιας και Β/βάθμιας εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, Διευθύνσεις Σπουδών του Υπουργείου Παιδείας, Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης κλπ) προβλέπεται από το νέο «Μνημόνιο 3».  Συγκεκριμένα στο κεφάλαιο «Δράσεις για την τέταρτη αξιολόγηση» και με τον εύηχο τίτλο «Αναβάθμιση  του εκπαιδευτικού συστήματος» προβλέπεται πως  « η κυβέρνηση συστήνει μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου  2011, μια ανεξάρτητη ειδική ομάδα εκπαιδευτικής πολιτικής με στόχο την αύξηση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος (πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση) και της αποτελεσματικότερης χρήσης πόρων»!!

Μιλάμε ουσιαστικά και τυπικά για «εκτέλεση συμβολαίου μετάλλαξης – διάλυσης», με αυστηρώς λογιστικά κριτήρια, του δημόσιου και δωρεάν χαρακτήρα (όποιου είχε απομείνει)  της σχολικής εκπαίδευσης, των αναλυτικών προγραμμάτων σπουδών, των εργασιακών σχέσεων των εκπαιδευτικών, των διορισμών και των προσλήψεων.

Η ακολουθούμενη πολιτική και η ενεργοποίηση της «ειδικής» ομάδας θα οδηγήσει στην προώθηση των καταργήσεων και συγχωνεύσεων  σχολείων, τη μείωση των θέσεων εργασίας με την παύση των διορισμών αλλά και τις μαζικές μετακινήσεις εκπαιδευτικών, την ανατροπή των εργασιακών σχέσεων με τη σύνδεση του μισθού των εκπαιδευτικών με τις επιδόσεις των μαθητών, την αύξηση του ωραρίου των εκπαιδευτικών, την κατάργηση κάθε θεσμού στήριξης της μαθησιακής προσπάθειας, καθώς και τη δραστική μείωση των κονδυλίων για τα λειτουργικά έξοδα των σχολείων.

Ιδιαίτερο εργαλείο στα χέρια της «ειδικής» ομάδας θα αποτελέσει το κείμενο «Αναβάθμιση της διοίκησης της εκπαίδευσης» που ετοιμάζεται το υπουργείο Παιδείας να μετατρέψει σε νομοσχέδιο και να το φέρει στη Βουλή για ψήφιση τον Ιανουάριο του 2011. Πρόκειται ουσιαστικά για τη μεγαλύτερη επιχείρηση αναδιάρθρωσης του συστήματος διοίκησης της σχολικής εκπαίδευσης,  μια συνολική αναδιοργάνωση της ως τώρα πυραμίδας διοίκησης-εποπτείας και ελέγχου της εκπαίδευσης και των εκπαιδευτικών και προσαρμογής στη νέα «καλλικρατική» δομή της δημόσιας διοίκησης.

Παράλληλα έχει προαναγγελθεί νέο «Πρόγραμμα Σπουδών» για όλο το φάσμα της σχολικής εκπαίδευσης, με χαρακτηριστικά: «ανοιχτό και ευέλικτο», «συνοπτικό», «διαθεματικό» και φυσικά «παιδαγωγικά διαφοροποιούμενο». Ουσιαστικά προαναγγέλλεται η αντικατάσταση των αναλυτικών προγραμμάτων σπουδών από ένα μίνιμουμ «μετρήσιμων εκπαιδευτικών στόχων»… επεξεργασίας ΟΟΣΑ.

Πρόκειται για τα πρώτα βήματα για το σπάσιμο του ενιαίου των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και την προσαρμογή του σχολείου στη λογική των δεξιοτήτων και όχι της μόρφωσης. Ουσιαστικά ως προτεραιότητες για το «Νέο Σχολείο» προβάλλονται οι βασικές κατευθύνσεις της ΕΕ και το πνεύμα της υπαγωγής της γνώσης στο επίπεδο της δεξιότητας. Εδώ ακριβώς βρίσκονται ενσωματωμένες οι κεντρικοί πυλώνες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη «Βελτίωση των Ικανοτήτων για τον 21ο Αιώνα»: η «ικανότητα στη χρήση της ελληνικής γλώσσας», στο «χειρισμό των μαθηματικών εννοιών» και των «δεξιοτήτων στις φυσικές επιστήμες και την τεχνολογία», μαζί με την «ψηφιακή τεχνολογία» και τη «γλωσσομάθεια».

Είναι προφανές ότι μιλάμε για βάθεμα της εκπαίδευσης της ακριβοπληρωμένης αμάθειας!

Αυτά είναι τα σχέδια του Υπουργείου Παιδείας. Το εάν θα γίνουν πράξη εξαρτάται αποκλειστικά από τη στάση όσων θίγονται από αυτά. Κοντολογίς εξαρτάται από τη στάση των εκατοντάδων χιλιάδων εργαζομένων που στέλνουν τα παιδιά τους στη δημόσια σχολική εκπαίδευση, των εκατοντάδων χιλιάδων μαθητών που φοιτούν σ΄ αυτήν καθώς και των δεκάδων χιλιάδων εκπαιδευτικών που εργάζονται σ΄αυτήν. Απαιτείται ενότητα θεωρίας (Όχι στο σχολείο της αγοράς και της ακριβοπληρωμένης αμάθειας), ενότητα θέλησης (αγώνας μαζικός πανεκπαιδευτικός) και ενότητα δράσης (όλοι μαζί μπορούμε). Εάν αυτό επιτευχθεί (και μπορεί να επιτευχθεί) τότε τα όνειρα του Υπουργείου Παιδείας θα γίνουν οι εφιάλτες του.

ΠΗΓΗ: 09/01/2011 – 09:36, http://www.alfavita.gr/artro.php?id=19243

ΠΑΝΕ ΚΑΛΑ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ; … ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ

Του Παναγιώτη Ντούλα*

« Από κει που μας χρωστούσαν μας πήραν και το βόδι»

Σε ένα κείμενο που διέρρευσε χτες 08-01-2011 από την AB με τίτλο «Κείμενο εργασίας για θέματα μεταθέσεων, τοποθετήσεων και αποσπάσεων» περιγράφονται αλλαγές στις υπηρεσιακές μεταβολές που συζητιούνται στην Επιτροπή που υποτίθεται ότι θα εξορθολόγιζε τις όποιες αδικίες (πχ μη μοριοδότηση αποσπάσεων).

Το κείμενο μάλλον πρόκειται περί αστείου, σε  κάποια  σημεία  του  που  επισημαίνουμε  παρακάτω, αλλά εμείς θα το αντιμετωπίσουμε σοβαρά περιμένοντας και μια επίσημη ενημέρωση. Αλήθεια, οι αιρετοί μας και οι εκπρόσωποι ΟΛΜΕ, ΔΟΕ πού βρίσκονται;;; Χωρίς άλλα σχόλια, λοιπόν, το κείμενο για τις μεταθέσεις προτείνει, μεταξύ άλλων:

– Τη θέσπιση 11 ενιαίων για Α’ Βάθμια και Β’ Βάθμια κατηγοριών σχολείων ανάλογα με το βαθμό δυσκολίας (που καθορίζεται με διάφορα αντικειμενικά μετρήσιμα κριτήρια).  Η κατάταξη στα σχολεία γίνεται μετά από πρόταση του ΚΥΣΔΕ που λαμβάνει υπόψη τις εισηγήσεις της ΟΛΜΕ, ΔΟΕ και ΠΥΣΔΕ. Οι εισηγήσεις έχουν γίνει;;; Αν ναι, δημοσιοποιήθηκαν στον κλάδο ή στις κατά τόπους ΕΛΜΕ; Λαμβάνονται υπόψη ή απλά κατατίθενται για την ιστορία;;;

– Η πρώτη από τις κατηγορίες(πχ τα σχολεία της Αθήνας τώρα), δηλ η κατηγορία Α’ θα πιάνει 0 μόρια δυσμενών συνθηκών με κλιμάκωση μέχρι την τελευταία κατηγορία ΙΑ’, που θα πιάνει 10 μόρια για κάθε χρόνο υπηρεσίας.

– Στη συνέχεια προσθέτει το εξής εκπληκτικό: «Οι μονάδες λόγω δυσμενών συνθηκών στην έδρα του σχολείου όπου υπηρέτησαν υπολογίζονται μόνο για την αμέσως επόμενη μετάθεση ή τοποθέτηση των εκπαιδευτικών»!!!!! Δηλ, σε απλά ελληνικά οι μονάδες δυσμενών συνθηκών, αμέσως μετά την μετάθεση ή τοποθέτηση κάποιου σε σχολείο, διαγράφονται και η μέτρηση των μορίων δυσμενών συνθηκών ξεκινά πάλι από το 0 ενώ μέχρι τώρα υπολογίζονταν για όλη την εκπαιδευτική μας σταδιοδρομία!!!

Πχ ,  έστω 2 εκπαιδευτικοί Α και Β.

Ο Α έχει υπηρετήσει 5 χρόνια σε μια περιοχή δυσκολίας Η’ = 7 μόρια και, επειδή δεν καταφέρνει να πάρει μετάθεση για την περιοχή που θέλει, παίρνει μετάθεση για μια άλλη περιοχή, πχ μια κοντινή περιοχή δυσκολίας Δ’ = 3 μόρια. Μετά από 2 χρόνια υπηρεσίας στην καινούργια περιοχή ζητά ξανά μετάθεση για τον τόπο του(πχ Γ’ Αθηνών). Έχει 7 χρόνια υπηρεσίας επί 2,5(το χρόνο) = 17,5 από την προϋπηρεσία. Επειδή όμως τα μόρια της πρώτης περιοχής όπου δούλεψε διαγράφονται, έχει μόρια δυσμενών συνθηκών 3 επί 2 = 6 μόρια, δηλ ΣΥΝΟΛΟ ΜΟΡΙΩΝ 17,5+6= 23,5.

Ο Β διορίζεται και υπηρετεί σε μια περιοχή δυσκολίας Η’ = 7 μόρια για 3 χρόνια. Μόλις ολοκληρώσει την υποχρεωτική τριετία του (άλλο μεγάλο θέμα αυτή η τιμωρία…) ζητά μετάθεση κι αυτός για τον τόπο του (πχ Γ’ Αθηνών). Έχει 3 χρόνια προϋπηρεσίας επί 2,5 (το χρόνο)=7,5 από την προϋπηρεσία. Από τα μόρια δυσμενών συνθηκών έχει 3 χρόνια επί 7 μόρια = 21 μόρια(χωρίς να υπολογίζεται η τελευταία χρονιά που, με το τελευταίο νόμο, λαμβάνεται διπλά), δηλ ΣΥΝΟΛΟ ΜΟΡΙΩΝ 7,5+21 = 28,5.

Ο Β με 3 χρόνια στον ίδιο τόπο (όπου ο Α πέρασε 5 χρόνια + άλλα 2 κάπου αλλού) παίρνει τη μετάθεση!!! Αυτό δε συνιστά απλώς πρωτοφανή αδικία, δεν είναι απλά παράλογο αλλά ενδεχομένως να είναι και αντισυνταγματικό.

– Το κείμενο συνεχίζει με την επόμενη πρόταση: «Οι εκπαιδευτικοί που υπηρετούν σε σχολεία της έδρας τους (δηλ εκεί που είναι δημότες) δε λαμβάνουν μονάδες δυσμενών συνθηκών». Ουσιαστικά, αποκλείει τη μετάθεση για κάποιον που υπηρετεί στον τόπο του. Επίσης, σε συνδυασμό με το προηγούμενο εδάφιο τινάζει στον αέρα τη διαδικασία των τοποθετήσεων.

Πχ έστω 2 εκπαιδευτικοί Α και Β που ζητούν οργανική(είτε πρώτη τοποθέτηση είτε βελτίωση θέσης) στη διαδικασία των τοποθετήσεων.

Ο Α με 15 χρόνια υπηρεσίας στην περιοχή που είναι δημότης έχει 15 επί 2,5 = 37,5 μόρια. Δε λαμβάνει κανένα μόριο δυσμενών συνθηκών, αφού υπηρετεί στο δήμο του, άρα έχει ΣΥΝΟΛΟ ΜΟΡΙΩΝ =  37,5 μόρια.

Ο Β έρχεται με μετάθεση στην ίδια περιοχή. Έχει 5 χρόνια υπηρεσίας στην προηγούμενη περιοχή (πχ περιοχή Η’ = 7 μόρια) και, με βάση τα δύο προηγούμενα εδάφια, έχει 5 χρόνια επί 2,5 = 12,5 μόρια προϋπηρεσίας. Από τα μόρια δυσμενών συνθηκών έχει 5 επί 7 = 35 μόρια. ΣΥΝΟΛΟ ΜΟΡΙΩΝ 12,5 + 35 = 47,5 μόρια.

Δηλ ο Α που είναι 10 χρόνια παλαιότερος τουλάχιστον από το Β, ο Α που μπορεί να έχει φτάσει στις εσχατιές της Ελλάδας για να γυρίσει στον τόπο του, ΔΕ ΘΑ ΕΧΕΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΠΟΤΕ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΚΑΤΑΛΗΨΗΣ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ή ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΘΕΣΗΣ.

Σε ποια λογική ή ηθική διάσταση εδράζεται αυτό;

Μπορεί κανείς να μας εμποδίσει να σκεφτούμε ότι είναι φωτογραφική διάταξη που εξυπηρετεί κάποιες σκοπιμότητες;

Μπορεί κανείς να μας εμποδίσει να σκεφτούμε ότι στο βωμό της εξυπηρέτησης σκοπιμοτήτων θυσιάζεται για χρόνια η αξιοκρατία στον κλάδο 200.000 εργαζόμενων εκπαιδευτικών όσον αφορά τις υπηρεσιακές μας μεταβολές;;;

– Και τελειώνει με το κερασάκι της δηλητηριώδους αυτής τούρτας: «Ο χρόνος που αφορά μακροχρόνιες (πέραν του μηνός) αναρρωτικές άδειες με αποδοχές, άδειες κυήσεως και λοχείας, ..…. θεωρείται ότι διανύθηκε σε σχολείο Α’ κατηγορίας» (δηλ παίρνει 0 μόρια). Όποιος είχε την ατυχία πχ να πάθει πνευμονία ή όποια κοπέλα είχε την καταστροφική και ανήκουστη έμπνευση να κάνει παιδιά τιμωρείται για αυτό και δεν παίρνει κανένα μόριο για εκείνη την περίοδο. Ουσιαστικά, επειδή οι ηλικίες 25-40 στις οποίες διορίζεται η συντριπτική πλειοψηφία των συναδελφισσών είναι και οι ίδιες ηλικίες στις οποίες μια γυναίκα μπορεί συνήθως να τεκνοποιήσει, τις δίνει την … προοδευτική (και φιλοδημογραφική…)  επιλογή είτε να δουλέψουν στο σχολείο είτε να μείνουν στο σπίτι!

Ελπίζουμε η διαρροή της ΑΒ να μην είναι σοβαρή βάση συζήτησης της Επιτροπής γιατί αλλιώς θα πρόκειται για τορπίλη στην αξιοκρατία και τη διαφάνεια που είχαμε κατακτήσει σαν κλάδος στο θέμα των μεταθέσεων-τοποθετήσεων και σε ό,τι αφορά τα σημεία που επισημάνθηκαν.

Αλλιώς, οι αιρετοί και οι εκπρόσωποί μας πρέπει άμεσα να τοποθετηθούν για το τι συμβαίνει και τι λέγεται εκεί μέσα σε αυτήν την Επιτροπή, να αποκαλύψουν και να καταγγείλουν ποιος σκέφτεται και γράφει αυτά τα πράγματα.

Θα συμφωνήσουν τα ΔΣ της ΔΟΕ-ΟΛΜΕ (και των κατά τόπους ΕΛΜΕ και Συλλόγων) με αυτό;

Θα ανεχτούν αυτήν την αδικία οι δεκάδες χιλιάδες των συναδέλφων τους οποίους αφορά άμεσα αυτό το κείμενο;;;

Εάν είναι να περάσουν τέτοιες ρυθμίσεις, τότε να απαιτήσουμε να μείνει το ισχύον καθεστώς σε αυτά τα θεματα των μεταθεσεων-τοποθετησεων που είναι απείρως πιο δίκαιο, συνταγματικό και, κυρίως, ΛΟΓΙΚΟ.

ΕΛΕΟΣ!

* Ο Παναγιώτης Ντούλας είναι πρόεδρος της Β΄ ΕΛΜΕ Δωδεκαννήσου

Κάλυμνος, 09-01-2011

… ένεκεν δικαιοσύνης (μακάριοι οι δεδιωγμένοι)

Του Νικόλα Γαλιατσάτου

Τρία και πλέον χρόνια μετά τη συνεδρίαση του ΠΥΣΔΕ Κεφαλονιάς – Ιθάκης που ήταν η αρχή της πειθαρχικής μου δίωξης, είμαι σίγουρος ότι έτσι θα έκανα και σήμερα  ως εκπρόσωπος του κλάδου.

Η τοποθέτηση μου, που καταγράφηκε στα πρακτικά  στην πρώτη συνεδρίαση του Υπηρεσιακού Συμβουλίου για την παραπομπή της συναδέλφου στο πειθαρχικό, ήταν να δεχθούμε την παραίτηση της και να κλείσει το θέμα, διότι δεν θέλω μια νέα συνάδελφος (την οποία σημειωτέον δεν γνώριζα ούτε κατ΄ όψη)  να κουβαλάει στην πλάτη της μια απόλυση την οποία δεν ξέρω πότε θα τη βρει μπροστά της (ούτε άδεια διδασκαλίας σε φροντιστήριο δεν μπορεί να βγάλει όποιος έχει απολυθεί από το δημόσιο για πειθαρχικό παράπτωμα).

 Στη συνέχεια μετά από συζήτηση στο Δ.Σ. της ΕΛΜΕ ομόφωνα αποφασίσαμε να μην ψηφίσω την απόλυση της συναδέλφου, κάτι που φυσικά έπραξα.

Μετά από δύο αθωωτικές αποφάσεις από το ΑΠΥΣΔΕ Ιονίων Νήσων και το Δευτεροβάθμιο Πειθαρχικό του Υπουργείου Εσωτερικών ο Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης προσφεύγει στο Διοικητικό Εφετείο «κατά του Νικολάου Γαλιατσάτου και του Δευτεροβάθμιου Πειθαρχικού» για την οποία (προσφυγή) ορίστηκε δικάσιμος η 5-3-2010 και  μετά από αναβολή η 21-1-2011.

Αν και η υπόθεση με αφορά άμεσα, δεν έχω πάρει καμιά ειδοποίηση για να παραστώ στο διοικητικό εφετείο, ούτε για τις 5-3-2010 ούτε για τις 21-1-2011, η ενημέρωση μου για την υπόθεση έγινε από τους συναδέλφους αιρετούς στο ΑΠΥΣΔΕ Ιονίων Νήσων.

Επειδή οι πιθανότητες να αναβληθεί η υπόθεση και να οριστεί νέα δικάσιμος είναι πολλές και επειδή ούτε εγώ προσωπικά ούτε πολύ περισσότερο ένας κλάδος δεν μπορεί να είναι σε ομηρία, κάνω γνωστό  ότι δεν θα παραστώ στο Διοικητικό Εφετείο στις 21-1-2011, δεν ασχολούμαι με την υπόθεση  και αν παραπεμφθώ ξανά στο πειθαρχικό τότε βέβαια θα παραστώ.

 Τα προβλήματα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε το επόμενο διάστημα (αυταρχισμός, κλείσιμο σχολείων και άλλη μείωση μισθών …) απαιτούν μαζικές μακροχρόνιες κινητοποιήσεις και σ΄ αυτά πρέπει να ρίξουμε τις δυνάμεις μας.

Με την ευκαιρία θέλω να ευχαριστήσω όλους τους συναδέλφους και τους φορείς τοπικά και πανελλαδικά που δήλωσαν με οποιοδήποτε τρόπο τη συμπαράστασή τους.

Ιδιαίτερα ευχαριστώ τα τοπικά ΜΜΕ έντυπα και ηλεκτρονικά για την προβολή του θέματος και την ξεκάθαρη υποστήριξή τους.

Ευχαριστώ το σεβαστό συμπολίτη μου κ. Γεράσιμο, που μου υπενθύμισε το «μακάριοι οι δεδιωγμένοι ένεκεν δικαιοσύνης» και μου έδωσε άλλη μία διάσταση της υπόθεσης.

                                                                              Γαλιατσάτος Νικόλας

                                                                Οργ. Γραμματέας ΕΛΜΕ Κεφαλονιάς Ιθάκης

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗΣ

ΤΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Τον Ιούνιο θα εκδικαστεί ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης η προσφυγή της Γερμανίας κατά της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ιταλίας, με την οποία απορρίφθηκε η ένσταση της Γερμανίας περί ετεροδικίας και κρίθηκε νόμιμη η κατάσχεση γερμανικού ακινήτου κειμένου στην πόλη της Φλωρεντίας για την πληρωμή μέρους του ποσού που επιδικάστηκε από τα ελληνικά δικαστήρια στους κατοίκους του Διστόμου.

Η κατάσχεση αυτή, όπως είναι γνωστό, έγινε επειδή ο έλληνας Υπουργός της Δικαιοσύνης δεν επέτρεψε την εκτέλεση της απόφασης αυτής σε βάρος Γερμανικής περιουσίας που βρίσκεται στην Ελλάδα.

Εκτός όμως από το έγκλημα αυτό που διέπραξε η Ελληνική Πολιτεία κατά του των θυμάτων του Διστόμου, το Ανώτατο Δικαστήριο της Χώρας μας έκρινε:

α) ότι η Γερμανία έχει το δικαίωμα της ετεροδικίας και

β) ότι τα θύματα της γερμανικής κατοχής δεν έχουν δικαίωμα ατομικής αγωγής κατά του Γερμανικού Δημοσίου και η αποζημίωσή τους είναι θέμα διακρατικών διαπραγματεύσεων, οι οποίες ουδέποτε έγιναν και ουδέποτε θα γίνουν αν δεν το επιβάλλει ο Ελληνικός Λαός.

Αν δεν είχε διαπράξει τα εγκλήματα αυτά η Ελληνική Κυβέρνηση και η Ελληνική Δικαιοσύνη, θα είχε το δικαίωμα η Χώρα μας, μέχρι τις 15/1/2011 να παρέμβει στο Δικαστήριο της Χάγης υπέρ της Ιταλίας και να ζητήσει την απόρριψη της γερμανικής προσφυγής, ώστε να πάρουν οι κάτοικοι του Διστόμου ένα μικρό μέρος της αποζημίωσης που τους επιδίκασαν τα ελληνικά δικαστήρια (τα δικαστικά έξοδα).

Δυστυχώς, η παρέμβαση αυτή δεν θα γίνει. Πρώτον, διότι έχουν προηγηθεί τα αναφερόμενα στην προηγούμενη παράγραφο εγκλήματα της Ελληνικής Κυβέρνησης και δεύτερον, διότι και χωρίς αυτά η κυβέρνησή μας δεν θα τολμούσε να παρέμβει.

Για τους λόγους αυτούς παρεμβαίνει το Συμβούλιό μας με την παρούσα ανακοίνωση και

α) καταγγέλλει για μια ακόμα φορά την εγκληματική συμπεριφορά των ελληνικών κυβερνήσεων σε βάρος του Ελληνικού Λαού και υπέρ της Γερμανίας και

β) καλεί το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης να σταθεί στο ύψος του, να μην καμφθεί από τις γερμανικές και φιλογερμανικές πιέσεις και να απορρίψει την γερμανική προσφυγή κατά της απόφασης του Αρείου Πάγου της Ιταλίας, με την οποία επικυρώθηκε η κατάσχεση γερμανικού ακινήτου κειμένου στη Φλωρεντία της Ιταλίας προς μερική – έστω και ελάχιστη – αποζημίωση των θυμάτων του Διστόμου.

Αθήνα, 6 Ιανουαρίου 2011

Η προέλευση του εθνωνύμου Πομάκος

Περσικές ρίζες. Μια νέα γλωσσολογική προσέγγιση

Του Αλή Καρδούχου*

Είναι γνωστό ότι η λέξη Πομάκος συναντάται για πρώτη φορά στις αρχές του 19ου αι. χωρίς μέχρι σήμερα να έχει δοθεί μία οριστική εξήγηση για την προέλευσή της. Φαίνεται ότι ο πρώτος που χρησιμοποίησε τη λέξη ήταν ο Γάλλος περιηγητής Ami Boue το 1838.

Προγενέστερα του Ami Boue, σε Ελληνικό λεξικό του 1812 δεν υπάρχει το λήμμα Πομάκος (Δ. Αλεξανδρίδου. Λεξικόν Τουρκογραικικόν. Εν Βιέννη 1812). Αντίθετα, στα τέλη του ίδιου αιώνα στο περίφημο λεξικό του Ι. Χλωρού, βλέπουμε: Η λέξη «Πομάκος» = Pomak ον. κ. Πομάκος, ο εκ της Βουλγαρικής φυλής των Πομάκων (Ι. Χλωρού. Λεξικόν Τουρκο-Ελληνικόν. Εν Κωνσταντινούπολει 1899). Η εκδοχή αυτή απηχεί τις αντιλήψεις της εποχής του Βουλγαρικού εθνικισμού.

 Αναφορικά με την ετυμολογία της λέξης στο επίσημο Λεξικό του Ίδρύματος Τουρκικής Γλώσσας (Türk Dil Kurumu, Ankara 2005) δεν αναφέρει τίποτε παρά μόνο ότι οι Πομάκοι είναι: «Τoυρκομουσουλμανική κοινότητα που μιλάει Βουλγάρικα και ζει στη Ρούμελη». Από Ελληνικής πλευράς το λεξικό Μπαμπινιώτη, αναφέρει: Πομάκος (ο), Πομάκα (η) αυτός που ανήκει στη Βουλγαρόφωνη μουσουλμανική μειονότητα της Δ. Θράκης ΕΤΥΜ. Μεταφορά του γερμ. Pomaken, πιθ. Βουλγ. Προελ.) ( Λεξικόν της νέας Ελληνικής Γλώσσας, Αθήνα 2002).

Κατά τη γνώμη μας η λέξη προέρχεται από την τουρκική λέξη yamak (διαβάζεται: γιαμάκ). Και σήμερα στα τούρκικα γιαμάκ σημαίνει: 1.βοηθός, πλησίασμα, 2.μπαλωμα (το πλησιάζον κομμάτι που ενσωματώνεται σε ξένο σώμα). Σεβάν Νισανιάν (Sevan Nisanyan, Sözlerin Soy Ağacı, İstanbul 2009).

Για την ίδια λέξη στο Λεξικό του Ίδρύματος Τουρκικής Γλώσσας, διαβάζουμε: Υamak: 1. Ο άνδρας που είναι βοηθός σε μια δουλειά. 2. ο υποψήφιος πυροβολητής και βομβιστής στο τάγμα των Γενιτσάρων. 3. το άτομο που κάνει τα θελήματα του αφεντικού του (δηλ. πιστός και τυφλός βοηθός). Πιστεύουμε ότι η λάθος ανάγνωση της λέξης γιαμάκ στα οθωμανικά χειρόγραφα (συχνό φαινόμενο για πολλες λέξεις), έδωσε τον τύπο Πομάκ.

Στο οθωμανικό χειρόγραφο είναι πιθανότατο να διαβάσει κάποιος το αρχικό γιε  (ې) της λέξης γιαμάκ, ως πε (پ), αλλά και το αντίστροφο. Αντίστοιχο φαινόμενο είχαμε στην Περσική λέξη πεγιά (PΕΥΑ) η οποία στα οθωμανικά πέρασε ως γιαγιά (YAYA=πεζός). Η σύγχυση στο χειρόγραφο προέρχεται συνήθως από τις δυσανάγνωστες «τελίτσες» που μπαίνουν κάτω ή πάνω από τα αραβoπερσικά γράμματα.

PΟΜΑΚ قموپ  ΥΑΜΑΚ قماې

Έτσι μπορεί το «Υ» να διαβαστεί και «Π». Η ρίζα ΥΑ- πιθανότατα προέρχεται από την περσική ΥΑ-R που σημαίνει βοηθός, ο φίλος. Άλλωστε και στην σύγχρονη Τουρκική το γιαρντίμ ετμέκ σημαίνει βοηθώ. Τα σύνθετα ρήματα της τουρκικής δεν έχουν τουρκική προέλευση π.χ. τεσεκιούρ ετμέκ (ευχαριστώ). Λαμβάνοντας υπόψιν την σημασία της λέξης Πομάκος ως βοηθός (βλ. Λεξικό Ι. Χλωρού κ.λπ.) και συνδυάζοντάς την με το ζήτημα της λανθασμένης ανάγνωσης της λέξης γιαμάκ στα οθωμανικά, προτείνουμε τη προέλευση της λέξης Πομάκ, από την λέξη γιαμάκ, η οποία χρησιμοποιείται σήμερα στην τουρκική γλώσσα, αλλά έχει ρίζες στην Περσική.

Άρθρο του Αλή Καρδούχου (τεύχος 46, Οκτώβριος 2010)

* Ο Αλή Καρδούχος είναι ιστορικός και συγγραφέας

ΠΗΓΗ: http://www.zagalisa.gr/content/i-proeleysi-toy-ethnonymoy-pomakos

Αγιορείτες Άγιοι

Του μοναχού Μωυσέως Αγιορείτου

Το Άγιον Όρος στην υπερχιλιόχρονη ιστορία του υπήρξε πάντα το άοκνο εργαστήρι της σοφίας και της αρετής µε εξέχουσες μορφές λογίων κι εναρέτων μοναχών.

Από τα µέσα του 18ου αιώνος παρατηρείται µία µεγάλη άνθηση στο Άγιον Όρος, που φθάνει µέχρι τις ηµέρες µας. Οι όσιοι Ακάκιος ο Καυσοκαλυβίτης (+ 1730), ο υπέρµετρος αυστηρός σπηλαιώτης ασκητής, ο µιµητής του οσίου Μαξίµου του Καυσοκαλύβη Ιερόθεος ο Ιβηρίτης (+ 1745), ο σοφός διδάσκαλος Άνθιµος ο Κουρούκλης (+ 1782), ο ιλαρός κήρυκας νήσων του Αιγαίου και του Ιονίου, Παϊσιος ο Βελιτσκόφκσυ (+ 1794) ο δηµιουργός «ασκητικοφιλολογικής» σχολής, Σωφρόνιος ο Αγιαννανίτης, Μακάριος ο Νοταράς (+ 1805) ο ασκητής ιεράρχης, Γεώργιος της Τσερνίκα της Ρουµανίας (+ 1806), Νικόδηµος ο Αγιορείτης (+ 1809) ο γνωστός σοφός συγγραφέας, Αθανάσιος ο Πάριος (+ 1813) ο διακεκριµένος διδάσκαλος, Σωφρόνιος Βράτσης της Βουλγαρίας (+ 1813), Αρσένιος ο εν Πάρω (+ 1877) ο διάσηµος ασκητής, Αντύπας της Μολδαβίας (+ 1822), Σιλουανός ο Ρώσος ο Αθωνίτης (+ 1938) γνωστός από την ωραία βιογραφία του και Σάββας ο εν Καλύµνω (+ 1948) ο Θαυµατουργός, αποτελούν σηµαντικό πυρήνα φωτισµού, διδασκαλίας και προσφοράς.

Μαζί µε τους παραπάνω συγκαταλέγονται και οι ένδοξοι Αγιορείτες νεόµαρτυρες, που στον 18ο και 19ο αιώνα φθάνουν τους εξήντα και µεταξύ αυτών διακρίνονται: Παχώµιος ο Νεοσκητιώτης (+ 1730), Κωνσταντίνος ο Ρώσος (+ 1742), ∆αµασκηνός ο Θεσσαλός (+ 1771), Κοσµάς ο Αιτωλός (+ 1779) ο γνωστότατος διδαχός και ιδρυτής ναών και σχολείων, Λουκάς ο Σταυρονικητιανός (+ 1802), Γεράσιµος ο Κουτλουµουσιανοσκητιώτης (+ 1812), Ευθύµιος ο Ιβηροσκητιώτης (+ 1814), Γεδεών ο Καρακαλληνός (+ 1818), Αγαθάγγελος ο Εσφιγµενίτης (+ 1819), Γρηγόριος ο Ε’ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (+ 1821), Παύλος ο Κωνσταµονίτης (+ 1824) και τελευταίος γνωστός Αθανάσιος ο Λήµνιος (+ 1846). Η ίδρυση της Αθωνιάδος Ακαδηµίας (1749) αποτελεί σταθµό της νεώτερης αγιορείτικης ανθήσεως. Αξιόλογοι διδάσκαλοι διδάσκουν σε αυτή όπως ο Νεόφυτος ο Καυσοκαλυβίτης, ο πρώτος σχολάρχης της, µε διάδοχο τον Αρχιµανδρίτη Αγάπιο τον Αγιοταφίτη, που σφαγιάσθηκε έξω της Θεσσαλονίκης από τους Τούρκους, Ευγένιος ο Βούλγαρις, ο χαρισµατούχος διδάσκαλος, Νικόλαος Ζερτζούλης ο Μετσοβίτης, Παναγιώτης Παλαµάς, Αθανάσιος ο Πάριος και άλλοι. Έφοροι και προστάτες της Ακαδηµίας αναδείχθηκαν οι άγιοι Γρηγόριος ο Ε΄, Νικόδηµος ο Αγιορείτης και Μακάριος ο Νοταράς. Μαθητές της υπήρξαν οι νεοµάρτυρες Κοσµάς ο Αιτωλός, Κωνσταντίνος ο Υδραίος και Αθανάσιος Κουλακιώτης όπως επίσης οι πνευµατικοί άνδρες Ιώσηπος Μοισιόδαξ, Σέργιος Μακραίος και ο εθνοµάρτυς Ρήγας Φεραίος. Είναι γεγονός πως για το τουρκοκρατούµενο Γένος η Αθωνιάδα Σχολή απέβη ένας ακόµη φάρος και µιά ελπίδα για την επιβίωσή του. Το τυπογραφείο επίσης που ιδρύεται στη Μ. Λαύρα από τον Κοσµά τον Επιδαύριο (1755) και η παρά τη µονή Βατοπεδίου Σχολή συνδράµουν στην αφύπνιση του Γένους, αλλά δυστυχώς µετά καιρό παρακµάζουν.

Την ίδια εποχή ζουν κι εργάζονται επιφανείς λόγιοι όπως οι Παπα – Ιωνάς Καυσοκαλυβίτης, ∆ιονύσιος Σιατιστέας, Νεόφυτος Σκουρτέος, Βαρθολοµαίος Κουτλουµουσιανός, Παχώµιος ο Τυρναβίτης, ∆ιονύσιος ο εκ Φουρνά (+ 1745) ο Καρυώτης αγιογράφος και συγγραφεύς του βιβλίου της τέχνης των ζωγράφων και ο Καισάριος ∆απόντες (+ 1784) ο Ξηροποταµηνός µοναχός και πολυταξιδεµένος συγγραφέας και ποιητής, ∆ωρόθεος (Ευελπίδης) Βατοπεδινός, Νικηφόρος Ιβηρίτης ο Χαρτοφύλακας.

Στα µέσα του 18ου αιώνος αναπτύσσονται σε όλο το Άγιον Όρος σοβαρές θεολογικές συζητήσεις γύρω από τα ζητήµατα της τελέσεως των µνηµοσύνων των κεκοιµηµένων, της συνεχούς θείας µεταλήψεως και άλλα σχετικά µε την ακρίβεια της Ορθοδόξου Παραδόσεως. Αφορµή των µακρών συζητήσεων απετέλεσε η ανοικοδόµηση του Κυριακού ναού της Ιεράς Σκήτης της Αγίας Άννης (1754). Τέθηκε το ζήτηµα αν τα τελούµενα µνηµόσυνα υπέρ των δωρητών και αφιερωτών θα πρέπει να γίνονται την ηµέρα του Σαββάτου ή της Κυριακής. Επίσης ποια θα πρέπει να είναι η συχνότητα της προσελεύσεως των µοναχών στη Θεία Κοινωνία. Οι συζητήσεις δίχασαν τους µοναχούς και αυτούς που επέµεναν για την τέλεση των µνηµοσύνων τα Σάββατα που αποκάλεσαν κοροιδευτικά «κολλυβάδες». Αυτοί όµως φαίνεται πως ήταν, παρά την αυστηρή τους επιµονή, βαθείς γνώστες της εκκλησιαστικής παραδόσεως κι αγωνίσθηκαν σθεναρά για τη γνησιότητα και την αποκάθαρση της παραδόσεως από πρόσθετες προσµήξεις.

Ετσι η προσωνυµία «κολλυβάς» απετέλεσε ευφηµισµό και το κίνηµα δηµιούργησε χρήσιµη και αγαθή αναγέννηση κι ανακαίνηση. Μάλιστα οι πρωτοπόροι του φιλοκαλικού αυτού κινήµατος είναι τρείς άγιοι: Μακάριος Νοταράς, Νικόδηµος Αγιορείτης και Αθανάσιος Πάριος. Συνοιδοιπόροι τους και συνέκδηµοι οι διαπρεποίς λόγιοι: Νεόφυτος ο Καυσοκαλυβίτης, Χριστόφορος ο Αρτηνός, Αγάπιος ο Κύπριος, Ιάκωβος ο Πλοποννήσιος, Παύλος ο ερηµίτης, Θεοδώρητος ο Εσφιγµενίτης και αρκετοί άλλοι. Ορισµένοι ως αυτοεξόριστοι κατέφυγαν στην ηπειρωτική και νησιωτική Ελλάδα και ίδρυσαν δεκάδες µονών, που αρκετές σώζονται µέχρι σήµερα, και στάθηκαν στηρίγµατα του λαού στα δυτικότροπα ρεύµατα. Έτσι βλέπουµε τον όσιο Μακάριο τον Νοταρά στη Χίο, τον Νήφωνα τον Χίο στη Σκιάθο, τον ∆ιονύσιο τον Σκιαθίτη στη Σκύρο, τον Ιερόθεο στην Ύδρα µε αρκετούς µαθητές και φίλους της αγιορείτικης µοναχοτρόφου και αγιοτρόφου παραδόσεως. Στις µονές που ιδρύουν παρατηρούµε πλούσια δράση και σηµαντική προσφορά. Το Οικουµενικό Πατριαρχείο µε συνοδικές αποφάσεις δίνει τις τελικές λύσεις στο «κολλυβαδικό» ζήτηµα. Τα µνηµόσυνα µπορούσαν να τελούνται ανάλογα µε τις περιστάσεις και η Θεία Μετάληψη µε την κατάλληλη προετοιµασία µπορεί να γίνεται συχνά, δίχως να µένει κανείς στην ξηρότητα του τύπου αλλά στη ζωή της ουσίας.

Οι όσιοι Νικόδηµος ο Αγιορείτης, Μακάριος ο Νοταράς και Αθανάσιος ο Πάριος είναι οι χαρακτηριστικοί εκπρόσωποι της αναγεννήσεως στο Άγιον Όρος και του πνεύµατος που επικράτησε. Πρόκειται για συγγραφείς γνωστών βιβλίων που επέδρασαν στις ψυχές των υποδούλων και που τα πονήµατα τους επανεκδίδονται συνεχώς µέχρι τις ηµέρες µας. Το αγιορείτικο θεολογικό πνεύµα σφραγίζεται µε την έκδοση της «Φιλοκαλίας των Ιερών Νηπτικών» (1785), που αποτελεί εκδοτικό σταθµό στα θεολογικά γράµµατα.

Το Άγιον Όρος σε µία δύσκολη εποχή όπως η Τουρκοκρατία διατήρησε τη φλόγα του πάντα άσβεστη και µάλιστα θέλησε συχνά να τη µεταλαµπαδεύσει στους λαούς των Βαλκανίων και του Βορρά. Έτσι η ανταλλαγή επισκέψεων και η παραµονή αρκετών ανδρών στον ιερό Άθωνα δηµιούργησε µια αξιόλογη πνευµατική και πολιτιστική κίνηση. Στην ησυχία του Αγίου Όρους, ως σχολή ανώτερης φιλοσοφίας καλλιεργείτο όχι µόνο η άσκηση και η νήψη, αλλά και η µελέτη στις πλούσιες βιβλιοθήκες, οι µεταφραστικές εργασίες σπάνιων κειµένων, η σπουδή στην τέχνη και η µεταφορά ενός πνεύµατος προσφοράς και θυσίας. Μεγάλης πνοής είναι το έργο του στάρετς Παϊσιου Βελιτσκόφκσυ µετά την αναχώρησή του από τον Άθωνα. Υπήρξε αναµορφωτής του µοναχισµού στη Ρουµανία και Ρωσία. Παρόµοιο έργο επιτελεί ο µαθητής του όσιος Γεώργιος της Τσερνίκα (+ 1806) στις µονές της Μολδαβίας, έχοντας υποτακτικούς εκατοντάδες µοναχούς, ο όσιος Σωφρόνιος Βράτσης (+ 1813) στο Βουκουρέστι, ο όσιος Αντύπας (+ 1882) από τη Μολδαβία πηγαίνει στο Ιάσιο και καταλήγει στη µονή Βαρλαάµ της Φιλανδίας και ο Ρώσος όσιος Σιλουανός ο Αθωνίτης (+ 1938) διδάσκει µε την πολυµεταφρασµένη βιογραφία του του αρχιµ. Σωφρονίου (+ 1993) και µετά τη µακαρία τελευτή του. Για µια ακόµη φορά γίνεται φανερή η αίγλη της οικουµενικότητος του Αγίου Όρους.

Η αγιορείτικη µοναχική πολιτεία δεν φύλαξε ποτέ µόνο για τον εαυτό της την ευωδία του άνθους της αρετής της. Παρά τη σκληρότητα της τουρκικής σκλαβιάς, την πενία, τη δυσκολία των µετακινήσεων και τους πολλούς κινδύνους, ο ταπεινός αγιορείτικος σκούφος ταξίδεψε σε όλο τον ελληνισµό, για να µεταφέρει το νηφάλιο κήρυγµα της σωτηρίας, της λυτρώσεως, της παραµυθίας, της ενισχύσεως και της ελπίδος. Φλογεροί ιεραπόστολοι όπως ο Άγιος Κοσµάς ο Αιτωλός, που στέφει το µακρύ κήρυγµα του µε το µαρτύριο, ο όσιος Άνθιµος ο Κουρούκλης, που περιοδεύει τα νησιά και κτίζει ναούς και µονές, ο όσιος Μακάριος ο Νοταράς, που στα νησιά του Αιγαίου δηµιουργεί εστίες ουσιαστικής αναψυχής και ανατάσεως – το αυτό έργο πράττει και ο συνέκδηµός, του ο όσιος Αθανάσιος ο Πάριος, ο Αρσένιος της Πάρου και ο Σάββας της Καλύµνου είναι λίγοι από τους πολλούς.

Ο Οικουµενικός Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε΄ο Ιεροµάρτυς, µαζί µε τη χορεία των ενδόξων Αγιορειτών νεοµαρτύρων, διδάσκουν ακόµη πιο λαµπρά µε τη µαρτυρική τους τελείωση και ενδυναµώνουν τον λαό.

Στον αιώνα µας συνεχίζει το Άγιον Όρος τη µυστική προσφορά του, που φανερώνει την υψηλή ορθόδοξη πνευµατικότητα και ζωή και την ακτινοβολία του πέραν των ορίων του, µε την ανάδειξη ασκητικών µορφών, πνευµατικών φυσιογνωµιών και θεολογικών αναστηµάτων. Σε ένα κόσµο που διψά και εναγώνια αναζητά τη γνησιότητα, την ακρίβεια και την αλήθεια, δίδεται η µαρτυρία του βιώµατος της ορθοδόξου πνευµατικής ζωής και της σωτηρίας της ψυχής. Οι πολλοί νέοι κυρίως, σήµερα προσκυνητές αν δεν ενθουσιάζονται, πάντως προβληµατίζονται από τον τρόπο αυτής της ζωής της ασκήσεως, εγκρατείας, απλότητος και ησυχίας των µοναχών. Έτσι ώστε µερικές φορές να αποτελεί σταθµό στη ζωή τους ένα προσκύνηµα στο Άγιον Όρος. Η ταπείνωση και η αγιότητα του Αγίου Όρους διαδραµατίζει ένα ρόλο πνευµατικής εγρηγόρσεως στην Εκκλησία και στον λαό.

Η πνευµατική αγιορείτικη προσωπογραφία έχει να µνηµονεύσει και στα χρόνια µας αρκετές µορφές ισάξιες παλαιοτέρων εποχών, των οποίων µεταφέρουν το πνεύµα και συνάµα αποτελούν αφορµή για να συνεχισθεί και η δική τους εργασία στο µέλλον. Γνωστοί για τη µεγάλη αγάπη τους στο Άγιον Όρος, στις µονές τους, στα πνευµατικά τους τέκνα, στην Παναγία και τον Θεό, φιλάρετοι και φίλεργοι ηγούµενοι υπήρξαν οι κοιµηθέντες αρχιµανδρίτες: Συµεών Γρηγοριάτης (+ 1905), Νεόφυτος Σιµωνοπετρίτης (+ 1907), που υπήρξαν νέοι κτίτορες των µονών τους, Κοδράτος Καρακαλληνός (+ 1940), Αθανάσιος Γρηγοριάτης (+ 1953), Ιερώνυµος Σιµωνοπετρίτης (+ 1957), Φιλάρετος Κωνσταµονίτης (+ 1963), που αναλώθηκαν στην υπηρεσία των µονών τους και των µοναχών τους, Σεραφείµ Αγιοπαυλίτης (+ 1960), Βησσαρίων Γρηγοριάτης (+ 1974), Γαβριήλ ∆ιονυσιάτης (+ 1983), που συνεργάσθηκαν και για κοινές υποθέσεις του Αγίου Όρους µε επιτυχία, Χαραλάµπης Σιµωνοπετρίτης (+ 1970), Εφραίµ Ξηροποταµηνός (+ 1983) και άλλοι.

Ενάρετοι και διακριτικοί µακαριστοί πνευµατικοί – εξοµολόγοι υπήρξαν, εκτός των παραπάνω επιφανών, στον αιώνα µας οι Σάββας (+ 1908) και Γρηγόριος ο Μικραγιαννανίτης, Ιγνάτιος Κουτουνακιώτης (+ 1927), Χαρίτων Καυσοκαλυβίτης, Καισάριος και Μιχαήλ ο αόµατος (+ 1952) οι Αγιαννανίτες, Νεόφυτος, Γαβριήλ (+ 1967), Ευστάθιος (+ 1981) και Ελπίδιος (+ 1983), οι Κύπριοι και Σπυρίδων (+ 1990) οι Νεοσκητιώτες, Γρηγόριος ∆ιονυσιάτης, Μάξιµος Καρακαλληνός, Νικόδηµος Κρητικός Κουτλουµουσιανοσκητιώτης και άλλοι.
Εγνωσµένης αρετής υπήρξαν οι αναπαυθέντες Γέροντες Χατζηγιώργης (+ 1886) ο περιβόητος και αυστηρός νηστευτής και ∆ανιήλ ο Ρουµάνος ο σπηλιώτης, οι Κερασιώτες, Αβιµέλεχ ο Κρητικός και Γεράσιµος (+ 1991) ο γνωστός υµνογράφος, οι Μικραγιαννανίτες, Καλλίνικος (+ 1930) ο νηπτικός και ησυχαστής και ∆ανιήλ (+ 1929) ο Σµυρναίος, οι Κατουνακιώτες, Γεράσιµος Μενάγιας (+ 1957) ο σοφός ερηµίτης, Αββακούµ (+ 1978) ο ανυπόδητος Λαυριώτης, Ισαάκ (+ 1932) ο άριστος κοινοβιάτης και Λάζαρος (+ 1974) οι ∆ιονυσιάτες, Ιωσήφ ο Σπηλιώτης (+ 1959) ο µεγάλος αγωνιστής και θεοφύλακτος (+ 1986) ο αγιόφιλος, οι Νεοσκητιώτες, Γερόντιος (+ 1958) ο Αγιοπαντελεηµονίτης, Αθανάσιος ο Ιβηρίτης (+ 1973) ο ταπεινόφρων και θεοµητροφιλής, Ευλόγιος (+ 1948) ο µεγάλος νηστευτής και Ενώχ (+ 1978) ο χαριτωµένος Ρουµάνος παρά τις Καρυές, Παπα-Τύχων (+ 1968) ο σπουδαίος Ρώσσος ασκητής της Καψάλας, Πορφύριος (+ 1992) ο προορατικός και διορατικός Καυσοκαλυβίτης Γέροντας, που µετέφερε την αγιορείτικη ευλογία επί δεκαετίες στην Αττική και Παϊσιος (+ 1994) ο Αγιορείτης, που ανέπαυσε πολλούς ανθρώπους που τον πλησίασαν µε σεβασµό. Για όλους έγραψαν άξια πολλοί πολλά.

Οι δύο τελευταίοι που αναφέρθηκαν είναι ευρύτερα γνωστοί για τη χάρη τους. Ο Γέροντας Πορφύριος υπήρξε µία από τις πιο σηµαντικές µορφές των ηµερών µας, είχε το κύρος της γνησιότητας, είχε την εµπειρία του Αγίου Πνεύµατος, ήταν αληθινά ταπεινός, ατόφια απλός, είχε συνυφασµένη την παιδικότητα µε την αγιότητα. Υπήρξε ψυχοανατόµος, παιδαγωγός και καθοδηγητής πολλών, που µε συγκίνηση διηγούνται τις συναντήσεις µαζί του. Ο Γέροντας Παϊσιος υπήρξε κι αυτός έµπειρος, υποµονετικός κι επίµονος ιατρός ψυχών κι οδηγός ενός πυκνού πλήθους ανθρώπων µε µεγάλες ανάγκες. Ο ιλαρός του λόγος, το παράδειγµά του, οι συµβουλές του σε άγγιζαν, σου µετέδιδαν ειρήνη, τη χάρη της ευλογίας, τη δρόσο του πνεύµατος.

Μεταξύ των λογίων συγκαταλέγονται ο ιεροµόναχος Θεοδώρητος Λαυριώτης, Γεράσιµος Εσφιγµενίτης (Σµυρνάκης) για το περίφηµο βιβλίο του για το Άγιον Όρος, ο ιεροδιάκονος Κοσµάς Αγιοπαυλίτης (Βλάχος) επίσης, ο ιεροµόναχος Χριστόφορος ∆οχειαρίτης (Κτενάς) για το πλήθος των εργασιών του περί του Αγίου Όρους, οι Λαυριώτες Γέροντες Παντελεήµων, Χρυσόστοµος, Αλέξανδρος (Ευµορφόπουλος), Σπυρίδων (Καµπανάος) ιατρός, Παύλος ( Παυλίδης ) ιατρός, Αλέξανδρος (Λαζαρίδης), Ευλόγιος (Κουρίλας) ο µετέπειτα µητροπολίτης Κορυτσάς, Ιωακείµ Ιβηρίτης, Θεόφιλος, οι Νίκανδρος, Ιάκωβος και Αρκάδιος οι Βατοπεδινοί και οι Ξηροποταµηνοί Γέροντες Παύλος, Χρύσανθος και Ευδόκιµος, Αθανάσιος Παντοκρατορινός, Ζωσιµάς Εσφιγµενίτης, Νείλος (Μητρόπουλος) Σιµωνοπετρίτης, Σάββας Φιλοθεϊτης, Βαρλαάµ Γρηγοριάτης, Θεοδόσιος Αγιοπαυλίτης, Ιωακείµ (Σπετσιέρης) Νεοσκητιώτης και άλλοι.

Το έργο των αγίων, των ηγουµένων, των πνευµατικών, των Γερόντων και των λογίων του Αγίου Όρους, του χθες και του σήµερα, ακτινοβολεί και επιδρά ευεργετικά στον κόσµο. Γιατί το Άγιον Όρος, πέρα από τα κειµήλια τα πολύτιµα, φυλάγει θησαυρούς ζώσης αρετής, που αυτή κυρίως ενδιαφέρει περισσότερο, µε την παροχή τρόπου ζωής προς αντιµετώπιση της καθηµερινής σκληρότητος, µονοτονίας και µοναξιάς. Έτσι το Άγιον Όρος ονοµάσθηκε δικαίως «σχολή πνευµατικής πατρότητος και συµβουλευτικής» (καθηγητής Α. Σταυρόπουλος) και µε το να φιλοξενεί πολλούς και µε το να εξέρχονται οι δυνάµενοι προς εξοµολόγηση, οµιλίες και ιεραποστολή. Των συµβουλών αυτών ακροατές είναι και αρχιερείς, ιερείς, µοναχοί, µοναχές, καθηγητές, δάσκαλοι και οι «ελάχιστοι» των αδελφών. Όπως σωστά ειπώθηκε «στο πρόσωπο των λίγων αυτών ανθρώπων που µένουν αποµονωµένοι στην καλύβα ή στη σπηλιά τους µπορεί να δει τους φρουρούς, τους θεµατοφύλακες, τους «αθλητές» µιας σοφίας και µιας επιστήµης του ανθρώπου που βιαζόµαστε να θαυµάσουµε όταν προέρχεται από τις Ινδίες ή από το Θιβέτ, αλλά την αγνοούµε όταν ασκείται δίπλα µας» (J. Lacarriere).

Οι λόγοι του Γέροντος Παϊσιου για τον βιογραφούµενό του Χατζηγιώργη ταιριάζουν και στον ίδιο και σε αρκετούς από αυτούς που αναφέραµε και χαρακτηρίζουν την καλή τους αγωνία για την πορεία του κόσµου. «Συµβουλεύει ανάλογα τον καθένα, µε διάκριση, και παρηγορεί τις ψυχές και βοηθάει µε τις καρδιακές του προσευχές. Το πρόσωπό του ακτινοβολεί από την αγία του ζωή και σκορπάει θεία χάρη στις πονεµένες ψυχές. Η φήµη του έχει φτάσει παντού και τρέχουν από παντού οι άνθρωποι για να ωφεληθούν πνευµατικά. Από το πρωϊ µέχρι το βράδυ, µαζεύει τον πόνο των πονεµένων και θερµαίνει τις καρδιές τους µε την αγάπη του την πνευµατική, που έµοιαζε µε ανοιξιάτικη λιακάδα». Ο Μικραγιαννανίτης Γέρων Αβιµέλεχ συνήθιζε να απαντά όταν τον ρωτούσαν τι κάνει «Νούν τηρούµε». Ο Κατουνακιώτης Γέρων Λεόντιος τυφλός µονολογούσε «τώρα όλα τα βλέπω καλύτερα, όλα τα αισθάνοµαι καλύτερα, ο Θεός µου έδωσε πιο δυνατό φως, από εκείνο που είχα όταν ήµουν υγιής». Ο Καυσοκαλυβίτης Γέρων Μιχαήλ µε το αειθαλές του χαµόγελο συνοµιλούσε µε τους αγίους. Ο Κωνσταµονίτης βιβλιόφιλος Γέρων Μόδιστος έλεγε: «Αν δεν νοιώσουµε ότι οι όλοι οι αδελφοί είναι δικοί µας και ότι εµείς είµαστε δικοί τους, ποτέ δεν θα κατοικήσει το Άγιον Πνεύµα στην καρδιά µας. Τη στάση µας απέναντί τους δεν πρέπει να τη ρυθµίζει η πνευµατική τους ποιότητα».

Ο ασκητικώτατος Καρουλιώτης Γέρων Φιλάρετος έλεγε: «Αδελφοί µου, όλος ο κόσµος τρέχει και προσπαθεί για τη σωτηρία του, εκτός από µένα τον αµαρτωλό». Γέροντας χρόνια ασθενής της Σκήτης Κουτλουµουσίου έλεγε πως «θείο θέληµα είναι και συµφέρει πολλές φορές να είναι το σώµα άρρωστο για να σωθεί η ψυχή». Άλλος σύγχρονος σοφός Γέροντας συχνά τόνιζε: «Η φυσική ησυχία συντείνει στην εσωτερική ησυχία. Όµως αν δεν υπάρχει, πρέπει να υποµείνεις σ’ ότι βρίσκεις κι ο Θεός θα σου δώσει τα µεγαλύτερα». Και ψάξε να βρεις γιατί δεν έχεις ειρήνη». Και «Να θλίβεσαι για να χαίρεσαι» και «καλύτερα να ‘χεις δυσκολίες παρά να νοµίζεις πως πας καλά, µε τις δυσκολίες ωριµάζεις κι οµορφαίνεις …». Σ’ ένα βιβλίο του ο Γέροντας Μητροφάνης Χιλανδαρινός γράφει περί της µοναχικής προσφοράς πως είναι «η εγκαρδιότητα της προσευχής, η αγάπη που φθάνει µέχρι τη θυσία, η συγχωρητική ταπεινοφροσύνη και η ενθουσιώδης φιλανθρωπία».

Όταν η αγιότητα συµπίπτει µε τη λογιότητα είναι κάτι θαυµαστό. Όταν στο Άγιον Όρος συνεχίζουν να υπάρχουν και σήµερα τέτοιες µορφές είναι µια έκτακτη ευλογία για τον κόσµο.

Μοναχός Μωυσής Αγιορείτης

ΠΗΓΗ: http://www.mountathos.gr/active.aspx?mode=el{00000000-0000-0000-0000-000000000004}View

ΒΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΛΟΓΟΥ στην ΑΘΗΝΑ – ΙΙ

Το πρόγραμμα για τις επόμενες εβδομάδες έχει ως εξής:

ΔΕΥΤΕΡΑ, 10 IANOYAΡΙΟΥ 2011, ώρα 7 μ.μ

"ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΛΑΪΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ "

Εισηγητής: ΚΩΣΤΑΣ ΧΡΥΣΟΓΟΝΟΣ, συνταγματολόγος

ΔΕΥΤΕΡΑ, 17 IANOYAΡΙΟΥ 2011, ώρα 7 μ.μ.

“ΜΠΟΡΕΙ ΤΟ ΥΠΑΡΧΟΝ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΝΑ ΜΑΣ ΒΓΑΛΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ;”

Εισηγητής: ΣΤΑΥΡΟΣ ΧΡΙΣΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, δημοσιογράφος

ΔΕΥΤΕΡΑ, 24 IANOYAΡΙΟΥ 2011, ώρα 7 μ.μ.

“ ΠΩΣ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΓΙΝΑΜΕ ΔΟΥΛΟΙ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ;"

Εισηγητής: ΣΠΥΡΟΣ ΛΑΒΔΙΩΤΗΣ, οικονομολόγος, πρώην στέλεχος της κρατικής Κεντρικής Τράπεζας του Καναδά

ΤΡΙΤΗ, 25 IANOYAΡΙΟΥ 2011, ώρα 7 μ.μ.

" ΣΕΙΣΑΧΘΕΙΑ: Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΞΟΔΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ "

Εισηγητής: ΣΠΥΡΟΣ ΛΑΒΔΙΩΤΗΣ, οικονομολόγος, πρώην στέλεχος της κρατικής Κεντρικής Τράπεζας του Καναδά

ΔΕΥΤΕΡΑ, 31 IANOYAΡΙΟΥ 2011, ώρα 6 μ.μ.

"ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΡΟΣΩΠΟ"

Εισηγητής: π. ΑΡΣΕΝΙΟΣ ΒΛΙΑΓΚΟΦΤΗΣ, μοναχός στην ιερά μονή Αγίου Αρσενίου Χαλκιδικής, διδάκτωρ Θεολογίας και συνεκδότης του περιοδικού ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ

"ΚΑΡΤΑ ΠΟΛΙΤΗ: ΕΙΣΙΤΗΡΙΟ ΧΩΡΙΣ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ"

Εισηγητής: ΣΤΑΘΗΣ ΚΟΣΜΟΠΟΥΛΟΣ, οικονομολόγος, εκπρόσωπος της ΠΡ.Α.Ο.Σ (Πρωτοβουλία Αντιρρησιών Ορθόδοξης Συνείδησης)

ΤΡΙΤΗ, 1 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2011, ώρα 7 μ.μ.

"ΜΕ ΠΟΙΟ ΤΡΟΠΟ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΘΑ ΦΥΛΑΚΙΣΕΙ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΥΠΑΡΞΗ "

Εισηγητής: ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥΔΑΚΗΣ, καθηγητής πληροφορικής και πρόεδρος Επιστημονικών Ερευνών στην ΑΣΟΕΕ, επισκέπτης καθηγητής στο Χάρβαρντ

ΔΕΥΤΕΡΑ, 7 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2011, ώρα 7 μ.μ.

“ΔΑΝΕΙΑΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ: ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ”

Εισηγήτρια: ΘΕΚΛΑ ΚΙΤΤΟΥ, σκηνοθέτις

Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΜΕΤΩΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ – “ΣΕΙΣΑΧΘΕΙΑ”

Τηλέφωνα Eπικοινωνίας: 2106457744, 6982257916, 2105778180, 6977048014

Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ:

 Η παλαιά πρακτική των Εβραίων κοσμηματοπωλών, οι δέκα μεγαλύτερες τράπεζες της Ευρώπης, η υπεροχή των αμερικανικών πιστωτικών ιδρυμάτων, το υγιές Ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα και η ανάγκη εκδίωξης των εισβολέων

Του Βασίλη Βιλάρδου*

«Σύμφωνα με μία παλαιά «πρακτική» των Εβραίων κοσμηματοπωλών, ποτέ δεν διαχωρίζεται το ιδιωτικό από το δημόσιο χρέος – ενώ θεωρείται εκ μέρους τους ότι, ο άνθρωπος ποτέ δεν μαθαίνει αυτόν τον άγραφο κανόνα. Πάντοτε τον ξεχνάει δηλαδή, μετά την πάροδο αρκετών ετών, με αποτέλεσμα να αναγκάζονται να τον επαναλαμβάνουν κάθε πενήντα περίπου χρόνια».

Εάν λοιπόν είναι υπαρκτός αυτός ο «ισχυρισμός», εάν δηλαδή η πρακτική των Εβραίων κοσμηματοπωλών συνεχίζει να εφαρμόζεται, πιστά και απαράβατα, από το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, τότε οι μεγάλες κρίσεις που παρατηρούνται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, μπορεί κάλλιστα να υποθέσει κανείς ότι, προκαλούνται σκόπιμα και δεν συμβαίνουν από μόνες τους – κάτι που φυσικά είναι πολύ δύσκολο να τεκμηριωθεί, όπως συμβαίνει με όλες τις «θεωρίες συνομωσίας».

Ίσως οφείλουμε να σημειώσουμε εδώ ότι, η μεταφορά πόρων από τον ιδιωτικό στο δημόσιο τομέα «συντελείται» με τη βοήθεια των υπερβολικών φόρων – επίσης, με τη σκόπιμη ανεργία, έτσι όπως αυτή «προκαλείται» από το ΔΝΤ, αφού οι άνεργοι επιβιώνουν με την οικονομική στήριξη των εργαζομένων συγγενών τους (υπάρχουν και εφαρμόζονται φυσικά αρκετοί άλλοι τρόποι).   Περαιτέρω, όταν μία χώρα κινδυνεύει να χρεοκοπήσει, τότε οι περισσότεροι Πολίτες της αναζητούν τις αιτίες σε εξωγενείς παράγοντες – «ενοχοποιώντας» τρίτους για όλα τα «δεινά» της οικονομίας τους. Οι κερδοσκόποι, οι «αγορές», οι πολυεθνικές και οι τράπεζες αποτελούν αναμφίβολα τους κεντρικούς «στόχους», στους οποίους κατευθύνονται τα «πυρά» όλων, παρά το ότι δεν μπορούν να θεωρηθούν λιγότερο υπεύθυνοι οι εργαζόμενοι, οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι επιχειρηματίες, οι πολιτικοί, τα πλεονασματικά κράτη, οι νομισματικές ενώσεις, οι υπερδυνάμεις, η ασύμμετρη παγκοσμιοποίηση και οι όποιοι άλλοι υπόλοιποι – αφού όλοι μαζί έχουν συμβάλλει στην καταστροφή. 

Εν τούτοις, κανείς δεν αμφιβάλλει ότι, «επάνω» από όλους σήμερα, στην κορυφή της πυραμίδας της «δύναμης» δηλαδή, ευρίσκονται οι χρηματοπιστωτικές αγορές, καθώς επίσης οι υπερμεγέθεις πολυεθνικές, οι οποίες δεν πληρώνουν σχεδόν ποτέ φόρους – ενώ από τις τράπεζες (Lehman Brothers), το πρόβλημα των οποίων (subrimes) εξήγαγαν οι Η.Π.Α. στον υπόλοιπο κόσμο, στέλνοντας αμέσως μετά το ΔΝΤ για να «εισπράξει» (εισβολή στην Ευρωζώνη, λεηλασία των μικρών κρατών της, μεταφορά πόρων από τον ιδιωτικό, στο δημόσιο τομέα, σύμφωνα με την ως άνω πρακτική των Εβραίων κλπ), ξεκίνησε ουσιαστικά η απειλητικότερη παγκόσμια κρίση, μετά τη μεγάλη ύφεση του 1929.

Αυτοί όμως που καλούνται τελικά να πληρώσουν, δεν είναι οι «κυρίαρχοι των αγορών» (με φωτεινή εξαίρεση την Ουγγαρία, η οποία επέβαλλε φόρους όχι μόνο στις τράπεζες, αλλά και στις ξένες πολυεθνικές του Καρτέλ, αντιμετωπίζοντας την οργή τους), αλλά οι Πολίτες – οι οποίοι, παρά το ότι ασφαλώς «συμμετείχαν» στην καταστροφή (άρθρο μας) με διάφορους τρόπους (υπερκατανάλωση με δανεισμό, ιδιοτέλεια της πολιτικής ψήφου, μειωμένη παραγωγικότητα, οκνηρία, διαφθορά, διαπλοκή, ανευθυνότητα κλπ), οπότε είναι υποχρεωμένοι να «συμβάλλουν», δεν είναι σίγουρα οι μοναδικοί υπεύθυνοι.

Έχοντας αναφερθεί αναλυτικά στις ευθύνες όλων, με μία σειρά από άρθρα μας, θεωρούμε ότι αυτό που οφείλει να μας απασχολεί σήμερα είναι κυρίως το εάν η κρίση έχει «προσμετρηθεί», καθώς επίσης εάν έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα αποφυγής ενός δεύτερου «ξεσπάσματος» της, πριν ακόμη μας υποχρεώσουν να αναλάβουμε τη συνολική πληρωμή – χωρίς τη θέληση μας φυσικά, αφού τόσο οι «αγορές», όσο και οι υπερδυνάμεις του πλανήτη, έχουν δυστυχώς τα μέσα για να μας επιβάλλουν τους κανόνες τους. Θα πρέπει βέβαια να αποφύγουμε τις σκόπιμες, τις «θλιβερές» καλύτερα προσπάθειες εξαπάτησης μας (άρθρο μας), απαιτώντας τουλάχιστον να ενημερωθούμε πλήρως, σε σχέση με τις πραγματικές πιθανότητες αποφυγής του «μοιραίου» (χρεοκοπία, έξοδος από την Ευρωζώνη, εξαθλίωση κλπ).

Αν και πιστεύουμε λοιπόν ότι η μοναδική λύση για κάποιες χώρες, μεταξύ των οποίων και η δική μας, είναι η διαγραφή των χρεών, τουλάχιστον των «επαχθών» (αυτών δηλαδή που δεν ωφέλησαν την Πολιτεία, αλλά αποκλειστικά και μόνο κάποιους διεφθαρμένους Πολίτες της), γνωρίζοντας φυσικά ότι είναι μία επώδυνη διαδικασία, αλλά όχι το τέλος του κόσμου, θεωρούμε ότι θα άξιζε ίσως τις θυσίες η ανάληψη των συνολικών ευθυνών εκ μέρους μας (άρθρο μας: Ο μηδενισμός του χρέους), υπό την προϋπόθεση φυσικά να αποπληρώσει τα χρέη της η Γερμανία απέναντι μας (άνω των 70 δις €), εάν είμαστε σίγουροι ότι είναι αυτές που έχουμε «ανακαλύψει» ήδη.

Όμως, μία απλοϊκή και μόνο ματιά στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα, λιγότερο στο Ελληνικό, δεν μας επιτρέπει την παραμικρή αμφιβολία, σε σχέση με τους τεράστιους κινδύνους που «ελλοχεύουν» ακόμη εντός του. Εκτός αυτού, εάν θα έπρεπε κάποτε να πάψει να λειτουργεί η αδυσώπητη τακτική των τοκογλύφων, έτσι όπως την αναφέραμε στην εισαγωγή του κειμένου μας, ο μοναδικός τρόπος θα ήταν η ολοκληρωτική άρνηση της πληρωμής των διογκωμένων από τους τόκους οφειλών, εκ μέρους όλων αυτών που καταδυναστεύονται από την «εγκληματική» λειτουργία τους.   

Ας μην ξεχνάμε ότι, όπως αναφέραμε σε προηγούμενο άρθρο μας (Κρατικοποίηση των αγορών), «Στις χρηματοπιστωτικές αγορές δεν παράγονται προϊόντα και δεν δημιουργούνται αξίες – απλά αναδιανέμονται τα υφιστάμενα, μεταξύ των συμμετεχόντων. Αυτοί δε που έχουν τις περισσότερες πληροφορίες, πόσο μάλλον τις «εσωτερικές», κερδίζουν πάντοτε, ενώ όλοι οι άλλοι συνήθως χάνουν – από τους ερασιτέχνες “επενδυτές”, μέχρι τα συνταξιοδοτικά ταμεία.

Οι χρηματοπιστωτικές αγορές καθιστούν ουσιαστικά δυνατή τη διασπορά των κινδύνων, τους οποίους όμως οι ίδιες δημιουργούν. Μέσω δε της συνεχώς γρηγορότερης κερδοσκοπίας (διαδικτυακά καζίνο), αποσταθεροποιούν τελικά τις τιμές των μετοχών, των εμπορευμάτων κλπ – πουλώντας ταυτόχρονα νέα «ασφαλιστικά» προϊόντα (CDS κλπ), με στόχο την εξασφάλιση των “επενδυτών” από τους κινδύνους που οι ίδιες προκαλούν, αποκομίζοντας έτσι τα διπλά κέρδη»

ΟΙ ΔΕΚΑ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Σε προηγούμενο άρθρο μας, σε σχέση με την τράπεζα των τραπεζών, καθώς επίσης με την «ταχυδακτυλουργική»  δημιουργία του χρήματος, είχαμε αναφέρει τα εξής: «Εάν συνειδητοποιήσουμε ότι, η άνοδος της δύσης, η ανάπτυξη και η πρόοδος της, κυρίως εις βάρος άλλων λαών, στηρίχθηκε στο τραπεζικό σύστημα, στην πίστωση καλύτερα, με την ταχυδακτυλουργική δημιουργία νέων χρημάτων από το πουθενά, ενδεχομένως να καταλάβουμε ότι τα θεμέλια, επάνω στα οποία οικοδομούμε αδιάκοπα το μέλλον μας, δεν είναι τόσο σίγουρα, όσο νομίζουμε.

Ίσως δε κάποια στιγμή να πάψει ο πλανήτης να ανταλλάσσει τα χωρίς αντίκρισμα χαρτονομίσματα, με τα «πραγματικά» προϊόντα της φύσης και με την εργασία, σε μη ισορροπημένες, «χειραγωγημένες» από το Καρτέλ, ισοτιμίες ανταλλαγής – πόσο μάλλον όταν οι συνολικοί τόκοι επί των συνεχώς αυξανομένων χρεών, για τους οποίους δεν «κατασκευάζονται» παραδόξως νέα χρήματα (ένα από τα μεγαλύτερα ελαττώματα της διαδικασίας), ξεπεράσουν τα συνολικά κεφάλαια, τα οποία ολόκληρη η ανθρωπότητα οφείλει στους, ελάχιστους σχετικά, κυρίαρχους του σύμπαντος».   

Έχοντας την άποψη ότι, ο κίνδυνος αυτός είναι υπαρκτός, παραθέτουμε τον Πίνακα Ι, ο οποίος αναφέρεται στα βασικά μεγέθη των δέκα μεγαλύτερων Ευρωπαϊκών τραπεζών, συγκρίνοντας τα με το ΑΕΠ των χωρών τους:

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Οι 10 μεγαλύτερες ευρωπαϊκές τράπεζες, με κριτήριο κατάταξης το  σύνολο του Ισολογισμού τους (σε τρις $, το 2007/2008), σε σχέση με τις χώρες τους.

Πηγή: Ringier CH

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Όπως διαπιστώνουμε από τον Πίνακα Ι, η Ελβετία δεν είχε σε καμία περίπτωση την πολυτέλεια να επιτρέψει τη χρεοκοπία της UBS – αφού το σύνολο του Ισολογισμού της μεγάλης αυτής τράπεζας, ήταν σχεδόν τετραπλάσιο του ΑΕΠ της χώρας. Ήταν επομένως αναγκασμένη να τη διασώσει, όπως και το έκανε, εάν δεν ήθελε να παρασύρει η τράπεζα ολόκληρη τη χώρα στην καταστροφή. Το ίδιο ισχύει φυσικά και για τη δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα της Ελβετίας, την Credit Suisse, ο Ισολογισμός της οποίας είναι υπερδιπλάσιος του ΑΕΠ της χώρας της – ενώ απασχολεί (τέλος του 2009) 47.600 άτομα (η UBS 65.233 άτομα).

Εκτός αυτού, τα ίδια κεφάλαια της UBS, τα κατατεθειμένα δηλαδή χρήματα από τους μετόχους της, είναι «μόλις» 41 δις ελβετικά φράγκα (το ένα φράγκο σήμερα αξίζει λίγο παραπάνω από το ένα δολάριο), γεγονός που σημαίνει ότι, το σύνολο του Ισολογισμού της ήταν 46 φορές μεγαλύτερο από τα ίδια κεφάλαια της. Ανώτατο όριο είναι, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, το 50πλάσιο των καταθέσεων στην Κεντρική Τράπεζα – οπότε κατανοεί κανείς το τεράστιο μέγεθος της κερδοσκοπίας που επιχειρείται.

Τα ίδια κεφάλαια της Credit Suisse είναι 48 δις, γεγονός που σημαίνει ότι, το σύνολο του Ισολογισμού της είναι αρκετά λιγότερο «τρομακτικό» (23 φορές μεγαλύτερο από τα ίδια κεφάλαια της). Για σύγκριση με μία οποιαδήποτε άλλη παραγωγική εταιρεία, παραθέτουμε τα αντίστοιχα μεγέθη της Nestle (Ίδια κεφάλαια 48,9 δις φράγκα – Σύνολο Ισολογισμού 110,0 δις), από τα οποία φαίνεται ότι, το σύνολο του ισολογισμού της είναι μόλις 2,25 φορές μεγαλύτερο από τα ίδια της κεφάλαια.       

Συνεχίζοντας παρατηρούμε ότι, στην τρίτη και στην τέταρτη θέση του Πίνακα Ι, εμφανίζονται οι δύο βελγικές τράπεζες (Dexia, Fortis – είσοδος της BNP Paribas, μετά την κρατικοποίηση της), με σύνολα ισολογισμού που ξεπερνούν επίσης το ΑΕΠ της χώρας τους. Γνωρίζοντας πως όλες οι τράπεζες του Βελγίου ήταν θύματα της κρίσης (subrimes), καθώς επίσης πως το δημόσιο χρέος της χώρας τους είναι στα επίπεδα του 100% του ΑΕΠ, μπορούμε εύκολα να συμπεράνουμε ότι, πολύ σύντομα το Βέλγιο θα αντιμετωπίσει ανυπέρβλητες δυσκολίες.

Στο ίδιο πίνακα αναφέρονται τρεις βρετανικές τράπεζες οι οποίες, σε συνδυασμό με το τεράστιο συνολικό χρέος της Μ. Βρετανίας (άνω του 500% του ΑΕΠ της, απέναντι στο οποίο δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου περιουσιακά στοιχεία του δημοσίου), δημιουργούν μία μάλλον τρομακτική εικόνα. Εάν δε προσθέσουμε τα μεγάλα τραπεζικά δάνεια προς την Ιρλανδία, θεωρώντας τα επισφαλή στο μεγαλύτερο μέρος τους, δεν μας επιτρέπεται απολύτως καμία ελπίδα για το μέλλον της χώρας.

Η Ισπανία, η Γαλλία και η Γερμανία αντιπροσωπεύονται στον Πίνακα Ι μόνο με μία τράπεζα εκάστη. Εν τούτοις, μόνο η Deutsche Bank έχει σύνολο Ισολογισμού το 2009 ύψους 1,5 τρις €, απέναντι σε ίδια κεφάλαια 36,6 δις € – 40 φορές δηλαδή λιγότερα (το 2008 είχε σύνολο Ισολογισμού 2,17 τρις € και Ίδια κεφάλαια 30,7 δις € – επομένως, 70 φορές λιγότερα).

Εκτός αυτού, και οι τρείς χώρες (όχι τόσο η Γαλλία, η οποία όμως έχει μεγάλα ελλείμματα προϋπολογισμού), έχουν τεράστιο πρόβλημα με τις τοπικές τους τράπεζες – οι οποίες έχουν χάσει υπερβολικά ποσά από την κρίση των ενυπόθηκων δανείων. Επομένως, δεν βρίσκονται σε τόσο καλή θέση, όσο ίσως νομίζαμε μέχρι σήμερα – με εξαίρεση την Ισπανία, τα τεράστια προβλήματα της οποίας μας είναι από αρκετό χρονικό διάστημα τώρα γνωστά. Ο Πίνακας ΙΙ δείχνει ορισμένα ενδιαφέροντα μεγέθη κάποιων Ευρωπαϊκών τραπεζών:   

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Μεγέθη Ευρωπαϊκών τραπεζών 2009, σε δις €  (Μ. Βρετανία σε δις λίρες).

* Σύνολο Ισολογισμού, διαιρούμενο με τα Ίδια Κεφάλαια – δείκτης που υποδηλώνει πόσες φορές επενδύουν  οι τράπεζες τα, κατατεθειμένα από τους μετόχους, κεφάλαια τους  (όπως έχουμε αναφέρει στο παράδειγμα της Nestle, ο «πολλαπλασιαστής» στις ανάλογες παραγωγικές εταιρείες είναι μόλις στο 2,25).   

** 1.500 σημαίνει 1,5 τρις € – 36,65 σημαίνει 36 δις €

Πηγή: Finanzen D.

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος   

Από τον Πίνακα ΙΙ διαπιστώνεται ο τεράστιος «πολλαπλασιαστής» (leverage) κάποιων τραπεζών και οι σημαντικές διαφορές μεταξύ τους (από το 40x της γερμανικής Deutsche Bank, έως το 15,57x της ιταλικής Unicredito). Επίσης, οι διαφορές στην «τραπεζική» παραγωγικότητα τους (Ισολογισμός διά του αριθμού των εργαζομένων), οι οποίες κυμαίνονται από 19,54 εκ. ανά εργαζόμενο για τη γερμανική τράπεζα, στο 7,65 εκ. για τη βρετανική HSBC και στο 10,23 εκ. για τη γαλλική BNP Paribas. Τέλος, πόσο μεγάλος αριθμός εργαζομένων απασχολείται στις τράπεζες αυτές, γεγονός το οποίο αποτελεί ένα δεύτερο «συστημικό» κίνδυνο – σε περίπτωση χρεοκοπίας τους.    

Από τη μικρή αυτή ανάλυση διαπιστώνουμε εύκολα ότι, τα προβλήματα των ευρωπαϊκών τραπεζών (αυτά που σήμερα φαίνονται «δια γυμνού οφθαλμού») είναι πολύ μεγάλα – ενώ ο συστημικός κίνδυνος είναι διπλός: αφενός μεν λόγω του πολλαπλασιαστή των ιδίων κεφαλαίων τους, αφετέρου δε ένεκα του μεγάλου αριθμού των εργαζομένων τους.

Εν τούτοις είναι πολύ πιθανόν, μετά την πρόσφατη «αρνητική εμπειρία» της Ιρλανδίας, να μην θελήσουν τελικά τα κράτη να σώσουν κάποιες από αυτές, διαισθανόμενα ότι πολύ πιθανόν θα «γκρεμιστούν» μαζί τους. Είτε θελήσουν όμως να σώσουν τις τράπεζες, είτε όχι, η Ευρώπη θα παραμείνει στις φλόγες – με ανυπολόγιστα αποτελέσματα τόσο για τον υπόλοιπο πλανήτη, όσο και για την εσωτερική συνοχή της ή για τη χώρα μας.

Αυτό σημαίνει με τη σειρά του ότι, είναι καλύτερα να σκεφθούμε ρεαλιστικά τη διαγραφή μέρους των χρεών μας, εξετάζοντας όλα τα ενδεχόμενα (διάλυση της Ευρωζώνης, επιστροφή στα εθνικά νομίσματα, αναταραχές, χρεοκοπίες τραπεζών, στάσεις πληρωμών κάποιων κρατών) – προετοιμαζόμενοι φυσικά για όλα όσο θα μπορούσαν τελικά να συμβούν. Πολύ περισσότερο όταν, ο άγριος πόλεμος για την εξασφάλιση πιστώσεων, τόσο από τα κράτη, όσο και από τις τράπεζες, τον οποίο είχαμε επισημάνει τον Ιούνιο του 2009 (άρθρο μας), επιστρέφει εντονότερος.    

ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Όπως θα διαπιστωθεί εύκολα από την ανάλυση που ακολουθεί, οι Η.Π.Α. έχουν λειτουργήσει πολύ πιο γρήγορα και πιο αποφασιστικά από την Ευρώπη, «καθαρίζοντας» τις τράπεζες τους από πολλά προβλήματα – μειώνοντας κυρίως τη σχέση Ισολογισμών και Ιδίων κεφαλαίων σε «λογικότερα» επίπεδα, δια μέσου της μεταφοράς πόρων από τον ιδιωτικό, στο δημόσιο τομέα (διόγκωση του κρατικού χρέους), σύμφωνα με την τακτική των Εβραίων κοσμηματοπωλών. Ο Πίνακας ΙIΙ αφορά τα σημερινά (Δεκέμβριος του 2010) μεγέθη της Οικονομίας των Η.Π.Α., έτσι ώστε να μπορέσουμε να κρίνουμε στη συνέχεια τη θέση των εκεί τραπεζών:

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙIΙ: Βασικά μεγέθη της αμερικανικής Οικονομάς, σε τρις $ (Δεκέμβριος του 2010)

* Ίσως οφείλουμε να σημειώσουμε εδώ ότι, το τοπικό χρέος της Γερμανίας (ομόσπονδα κρατίδια), είναι κάτι περισσότερο από ανησυχητικό.    

** Για σύγκριση, τα έσοδα του προϋπολογισμού της Ελλάδας ήταν 51,5 δις € το 2010 – δηλαδή, 21,45% του ΑΕΠ μας (240 δις €), όταν στις Η.Π.Α. ήταν μόλις 14,38% το 2009. Επομένως, αυτά που λέγονται για τη «φορολογική ασυδοσία» των Ελλήνων, είναι «εκ του πονηρού» – πόσο μάλλον όταν οι έμμεσοι φόροι υπερβαίνουν το 60% των συνολικών εσόδων του κράτους, ενώ οι μη παρεχόμενες υπηρεσίες (Παιδεία, Υγεία), οι οποίες είναι ουσιαστικά φορολόγηση, προσθέτουν «φόρους» που πλησιάζουν ένα επί πλέον 10% επί του ΑΕΠ (στο συνολικά 31,45% του ΑΕΠ).      

Πηγή: WP

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Από τον Πίνακα ΙΙΙ διαπιστώνουμε ότι, το γενικό δημόσιο χρέος των Η.Π.Α., αυτό δηλαδή που στην ουσία χρωστά το κράτος, πλησιάζει το 114% του ΑΕΠ. Γνωρίζοντας λοιπόν ότι το κρίσιμο σημείο για την υπερδύναμη, αυτό δηλαδή που, όταν ξεπεραστεί, είναι εξαιρετικά επικίνδυνο για την Οικονομία της, είναι το 90% επί του ΑΕΠ της, συμπεραίνουμε πως «η μητέρα των κρίσεων» ευρίσκεται ήδη σε πλήρη εξέλιξη (παρά τα θετικά βήματα στον τομέα των τραπεζών). Εν τούτοις, υφίστανται πολλά περιθώρια διόρθωσης, εάν κάποτε αποφασισθεί από την ηγεσία της μεγαλύτερη φορολόγηση του κεφαλαίου (7,07% επί του ΑΕΠ λιγότερη φορολόγηση, ήτοι 1,03 τρις $, συγκριτικά με την Ελλάδα)

Όσον αφορά τώρα ορισμένες μεγάλες τράπεζες των Η.Π.Α., ο Πίνακας ΙV που ακολουθεί (στον οποίο δεν συμπεριλαμβάνονται αυτές, στις οποίες έχει συγκεντρωθεί το πρόβλημα των ενυπόθηκων δανείων – Fed, Freddy Mac, Fannie Mae κλπ), αναδεικνύει την αναμφισβήτητη «υπεροχή» τους, απέναντι στις ευρωπαϊκές (με κριτήριο τον «πολλαπλασιαστή» στην τελευταία στήλη, αλλά και τη συμμετοχή τους στο ΑΕΠ – δεύτερη στήλη):  

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙV: Μεγέθη αμερικανικών τραπεζών 2009, σε δις $

Πηγή: FinanzIen D.

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος    

* 2,22 τρις $

** Το 2007, το σύνολο Ισολογισμού της ήταν 1,04 τρις $, έναντι Ιδίων Κεφαλαίων 31,2 δις $ – ο πολλαπλασιαστής ήταν δηλαδή 33, όπως σήμερα της Credit Suisse. Έκτοτε όμως, αφού ξέσπασε δηλαδή η κρίση, τόσο η Morgan Stanley, όσο και οι υπόλοιπες αμερικανικές τράπεζες, «ομαλοποίησαν» τα μεγέθη τους δραστικά. Δυστυχώς, κάτι τέτοιο δεν συνέβη με τις τράπεζες της Ευρώπης οι οποίες μείωσαν μεν τους πολλαπλασιαστές τους, αλλά πολύ πιο λίγο από τις αμερικανικές.     

Από τον Πίνακα ΙV συμπεραίνουμε αβίαστα ότι, το σύνολο Ισολογισμού των συγκεκριμένων τραπεζών είναι πολύ χαμηλότερο από το ΑΕΠ των Η.Π.Α., σε πλήρη αντίθεση με αυτά που διαπιστώσαμε για τις ευρωπαϊκές τράπεζες. Επομένως, τουλάχιστον συγκριτικά με την Ευρώπη, δεν αποτελούν πλέον «συστημικό» κίνδυνο, έχοντας προφανώς καταφέρει να «πουλήσουν» τις προηγούμενες επισφάλειες τους, θυσιάζοντας στο βωμό της σωτηρίας τους την Lehman Brothers. Εκτός αυτού φαίνεται πλέον ότι, οι πολλαπλασιαστές τους (Σύνολο Ισολογισμού δια των Ιδίων Κεφαλαίων) έχουν επιστρέψει σε φυσιολογικά επίπεδα – επίσης σε πλήρη αντίθεση με την Ευρώπη, όπου τουλάχιστον ορισμένες τράπεζες της (UBS, Deutsche Bank κλπ), διατηρούν «πολλαπλασιαστές» σε άκρως επικίνδυνα ύψη.

Συμπερασματικά λοιπόν, οι Η.Π.Α. έχουν μεγαλύτερο πρόβλημα δημοσίου χρέους από το μέσον όρο της Ευρωζώνης (περί το 87%), αλλά κατά πολύ μικρότερο πρόβλημα τραπεζών – γεγονός εξαιρετικά επικίνδυνο για την Ευρώπη αφού, μάλλον «κατ’ εντολή» των Η.Π.Α. (βλέπε ιουδαϊκή πρακτική), τα πρόβλημα των τραπεζών (ιδιωτικό χρέος), έχει προστεθεί στο πρόβλημα των κρατών (δημόσιο χρέος) τα οποία, καλώς ή κακώς, μέχρι στιγμής το έχουν αποδεχθεί (με φωτεινή εξαίρεση την Ισλανδία).

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Επειδή το ενδιαφέρον μας επικεντρώνεται, ως οφείλει, πάντοτε στην Ελλάδα, θεωρούμε σκόπιμη την αναφορά μας στις Ελληνικές τράπεζες – σε άμεση σύγκριση τόσο με τις ευρωπαϊκές, όσο και με τις αμερικανικές. Ο Πίνακας V λοιπόν που ακολουθεί, συμπεριλαμβάνει τα αντίστοιχα μεγέθη κάποιων τραπεζών μας, έτσι ώστε να αποκτήσουμε μία σωστή εικόνα:         

ΠΙΝΑΚΑΣ V: Μεγέθη των ελληνικών τραπεζών το 2009, σε δις € – κατάταξη με κριτήριο το σύνολο του Ισολογισμού.

Πηγή: Ναυτεμπορική

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος   

* ΑΕΠ Ελλάδας 240 δις € περίπου

Όπως φαίνεται από τον Πίνακα V, στον οποίο συμπληρώσαμε την παραγωγική εταιρεία ΤΙΤΑΝ για να έχουμε σύγκριση δεικτών «πολλαπλασιαστή», οι Ελληνικές τράπεζες ευρίσκονται σε πολύ καλύτερη θέση από τις ευρωπαϊκές, αλλά όχι από τις αμερικανικές (υποθέτοντας ότι έχουν συμπεριλάβει αντίστοιχες επισφάλειες στους Ισολογισμούς τους – ότι δεν έχουν δηλαδή αποκρύψει κινδύνους, ιδιαίτερα αυτές που δραστηριοποιούνται στην Α. Ευρώπη).

Σε κάθε περίπτωση όμως, το σύνολο των Ισολογισμών όλων μαζί των τραπεζών μας (165,3%) υπερβαίνει το ΑΕΠ της Ελλάδας – όχι όμως στο βαθμό του Βελγίου, όπου δύο μόνο τράπεζες του αντιστοιχούν στο 335% του ΑΕΠ του, ή της Μ. Βρετανίας, όπου τρείς τράπεζες της αντιστοιχούν με το 337% του ΑΕΠ της. Εκτός αυτού, στην Ελλάδα δεν έχουμε σημαντικό πρόβλημα τοπικών τραπεζών, όπως συμβαίνει με τη Γερμανία και την Ισπανία, ενώ δεν υπάρχει καμία σύγκριση μας με την Ιρλανδία (ο δείκτης εκεί ξεπερνάει το 700% του ΑΕΠ της χώρας).

Επομένως, η Ελλάδα είναι κατά πολύ ασφαλέστερη στον τομέα αυτό, συγκριτικά με την υπόλοιπη Ευρώπη – με την Εθνική Τράπεζα να εμφανίζει (επιφυλασσόμενοι πάντοτε για τυχόν αριθμητικά ή άλλα λάθη) καλύτερο «πολλαπλασιαστή» από όλες τις υπόλοιπες τράπεζες μας, από όλες τις ευρωπαϊκές που έχουμε αναφέρει στο κείμενο μας, αλλά και από αρκετές αμερικανικές.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ολοκληρώνοντας την ανάλυση μας, συμπεραίνουμε ότι η Ευρώπη έχει κυρίως πρόβλημα τραπεζών και λιγότερο δημοσίων χρεών – ενώ στην Ελλάδα, όπως και στις Η.Π.Α., συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Όπως φάνηκε όμως από το ατυχές «παράδειγμα» της Ιρλανδίας, τα χρέη των τραπεζών, αργά ή γρήγορα (εάν παραμένει κανείς πιστός στην εβραϊκή τακτική), «εκβάλλουν» στα δημόσια χρέη – επιδεινώνοντας σε πολύ μεγάλο βαθμό το βιοτικό επίπεδο των Πολιτών, οι οποίοι καλούνται δυστυχώς να τα εξοφλήσουν.       

Όσον αφορά δε το ομόλογο, το οποίο εκδόθηκε από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας της ΕΕ (EFSM), δεν έχει καμία σχέση με το Ευρωομόλογο, έτσι όπως το αναλύσαμε (άρθρο μας). Εγγύηση για το συγκεκριμένο ομόλογο είναι το πακέτο στήριξης των 750 δις € που έχει ήδη εγκριθεί – οπότε εγγυητές είναι οι χώρες της Ευρωζώνης και το ΔΝΤ, οι οποίοι συμμετέχουν στο πακέτο. Το γεγονός αυτό, το οποίο μάλλον τεκμηριώνει ότι, το πακέτο στήριξης των 750 δις € που ψηφίστηκε αποτελείται από εγγυήσεις για την παροχή δανείων και όχι από πραγματικά χρήματα, είναι μάλλον ανησυχητικό, παρά αισιόδοξο – όσο και αν πολλοί επικαλούνται το αντίθετο.

Σε κάθε περίπτωση, θεωρούμε ότι η Ελλάδα, παρά το ότι είναι σε πολύ καλύτερη οικονομική κατάσταση από τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, όπως έχουμε επανειλημμένα τεκμηριώσει (οπότε άδικα «σύρθηκε» στο ΔΝΤ, ανοίγοντας την κερκόπορτα της Ευρωζώνης), οφείλει να «καταργήσει» πρώτη την Ιουδαϊκή πρακτική, προβαίνοντας σε διαγραφή των «επαχθών» χρεών της – αυτών δηλαδή που δεν χρησιμοποιήθηκαν για τους Πολίτες της, αλλά κατέληξαν στα ταμεία των διεθνών διαφθορέων, καθώς επίσης των τοκογλύφων (40-50% των συνολικών δημοσίων χρεών, ύψους περί τα 340 δις €).

Έχοντας την ελπίδα λοιπόν πως θα αντιμετωπισθεί το «έλλειμμα διακυβέρνησης», καθώς επίσης ότι θα καταφέρουμε τελικά να διαπραγματευθούμε σωστά, τόσο με την ΕΕ, όσο και με τους δανειστές μας, μακριά από «αμυντικές» ή «ουτοπικές» λύσεις (ευρωομόλογα κλπ), οφείλουμε να επιμείνουμε στην εκδίωξη των διεθνών συνδίκων του διαβόλου – με όλα τα μέσα που έχουμε στη διάθεση μας, όσο και αν μας κοστίσει, αφού μόνο έτσι θα διασφαλίσουμε την Εθνική μας κυριαρχία και το μέλλον των παιδιών μας.

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 06. Ιανουαρίου 2011, viliardos@kbanalysis.com      

 * Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου.

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2258.aspx

Η πειθαρχική δίωξη ως όπλο μετάλλαξης της Ανώτατης Εκπαίδευσης

Του Δημήτρη Πατέλη

Η γενικευμένη κρίση του συστήματος και το καθεστώς κατοχής που έχει επιβληθεί στη χώρα με την πολιτική του Μνημονίου επιτάσσουν ραγδαίες αλλαγές και στην Ανώτατη Εκπαίδευση. Στα πλαίσια αυτού του καθεστώτος, επιχειρείται μια βίαιη, δικτατορικού τύπου μετάλλαξη, ώστε μέσω αλλαγών στη διοικητική δομή, στις λειτουργίες, στο περιεχόμενο και στον προσανατολισμό της έρευνας και της διδασκαλίας, να οδηγηθεί η επιστήμη και το πανεπιστήμιο σε πλήρη υπαγωγή στο κεφάλαιο και στους εκάστοτε πολιτικούς εκφραστές του.

Είμαι εντεταλμένος να διδάσκω φιλοσοφία, και η φιλοσοφία απαιτεί συνειδητή αξιοπρεπή στάση ζωής, απαιτεί κριτική επιστημονική διάγνωση των τεκταινόμενων και των προοπτικών, αποκάλυψη της αλήθειας (χωρίς συμβιβασμούς έναντι των εκάστοτε πολιτικά και οικονομικά ισχυρών) και αγώνα για τη χειραφέτηση της ανθρωπότητας. Όσα χρόνια υπηρετώ ως πανεπιστημιακός δάσκαλος, προσπαθώ αυτές οι αρχές να διέπουν τη ζωή μου, με πλήρη συνείδηση του καθήκοντος και της ευθύνης για το λειτούργημά μου, απέναντι στους νέους και στις οικογένειές τους.

Για τους παραπάνω λόγους, με τις έρευνες, τη διδασκαλία και τις δημόσιες τοποθετήσεις μου, αναδεικνύω τις νομοτέλειες που διέπουν την επιστημονική έρευνα και την τεχνολογική πρόοδο, το τι σημαίνει επιστήμη και παιδεία στην υπηρεσία των πραγματικών αναγκών της κοινωνίας και όχι ως λεία ιδιοτελών συμφερόντων. Έτσι, μαζί με συναδέλφους εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων, έχω ταχθεί εναντίον της μεθοδευόμενης ολικής αγοραίας μετάλλαξης επιστήμης και πανεπιστημίου, εναντίον των θεσμικών και εξωθεσμικών μεθοδεύσεων και χειρισμών που κινούνται σε αυτή την κατεύθυνση σε διεθνές, εθνικό και τοπικό επίπεδο. Οι φορείς αυτής της μετάλλαξης, δεν αποτολμούν ειλικρινή δημόσια αναμέτρηση επί των επίμαχων ζητημάτων σε επιστημονικό, παιδαγωγικό και πολιτικό επίπεδο (όπου η σαθρότητα θέσεων και προθέσεων και η φαυλότητα των κινήτρων γίνεται καταφανής), αλλά μάλλον επιλέγουν την οδό της δικτατορικής-πραξικοπηματικής επιβολής του «νέου πανεπιστημίου». Σε αυτό το πνεύμα εντάσσονται και πρακτικές στοχοποίησης αντιφρονούντων και αυταρχικού τύπου πειθαρχικής καταστολής προς παραδειγματισμό και συμμόρφωση των υπολοίπων. Ορισμένοι θεωρούν ότι με την τρομοκρατία θα κάμψουν το ηθικό όποιων δεν υποτάσσονται, όποιων διαθέτουν αξιοπρέπεια και αυτοτελή σκέψη, έναντι της «μίας σκέψης» της αγοράς και των κατά τόπους προφητών της. Για αυτούς τους λόγους, δεν θεωρώ τυχαία την μεθοδευμένη από τον μέχρι πρότινος πραξικοπηματικώς ασκούντα τη διοίκηση στο Πολυτεχνείο Κρήτης, κ. Ι.Γρυσπολάκη εναντίον μου πειθαρχική δίωξη.

Το Ανώτατο Πειθαρχικό Συμβούλιο των μελών (Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού) Δ.Ε.Π. δεν είναι ενδοϋπηρεσιακό όργανο. Είναι μια σύνθεση των Ανωτάτων Δικαστηρίων της χώρας, που την απαρτίζουν: Οι Πρόεδροι του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ο Αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Προσωπικού του οικείου Α.Ε.Ι. και ένας Πρύτανης άλλου Α.Ε.Ι. της χώρας, οριζόμενος με τον αναπληρωτή του με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων. Πειθαρχικό παράπτωμα για τα μέλη Δ.Ε.Π. συνιστά η παραβίαση των κείμενων διατάξεων, ιδίως της νομοθεσίας για τα Α.Ε.Ι., και των αποφάσεων των οργάνων των Ιδρυμάτων, όσο και η παράβαση των κανόνων συμπεριφοράς που πρέπει να επιδεικνύουν τα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας ώστε να μη διαταράσσεται η λειτουργία και να μη θίγεται το κύρος του Πανεπιστημίου και των λειτουργών του.

Εγείρονται λοιπόν ερωτήματα: συνέτρεξαν άραγε λόγοι που κατέστησαν ανέφικτη την ειλικρινή επιστημονική, παιδαγωγική και διοικητική διευθέτηση των επίδικων ζητημάτων με πλήρη διαφάνεια εντός της πανεπιστημιακής κοινότητας, ώστε να παραπεμφθεί το ζήτημα στο Ανώτατο Πειθαρχικό Συμβούλιο; Συνάδουν άραγε όλα αυτά με τα ακαδημαϊκά δημοκρατικά και συναδελφικά ήθη; Τι μαθήματα δημοκρατίας συνάγουν απ’ όλα αυτά οι νέοι μας;

Μέχρι στιγμής δεν γνωρίζω γιατί ακριβώς με κατηγορεί και με παραπέμπει στο Ανώτατο Πειθαρχικό Συμβούλιο ο κ. Ι. Γρυσπολάκης. Κατά παράβαση της διοικητικής πρακτικής και δεοντολογίας, τα σχετικά έγγραφα έχουν εξαφανιστεί από το απόρρητο πρωτόκολλο του Ιδρύματος, ενώ ο ίδιος ο κ. Γρυσπολάκης αρνήθηκε να μου δώσει αντίγραφο παραπεμπτηρίου-κατηγορητηρίου. Η όλη πλοκή αποκτά καφκικές διαστάσεις (για να θυμηθούμε το αριστούργημα του Φραντς Κάφκα «Η Δίκη», όπου ο ήρωας Γιόζεφ Κ. διώκεται για ένα έγκλημα που δεν διέπραξε ή τουλάχιστον που δεν γνώριζε ότι διέπραξε, από εξουσιαστικές δομές που επιχειρούν να υποβάλλουν και να επιβάλλουν στον κάθε πολίτη την αίσθηση ότι αυτές οι δομές είναι υπεράνω των δυνάμεών του και ότι κάθε αντίσταση είναι περιττή. Καταπατούν τα δικαιώματά του, του στερούν κάθε διάθεση για αντίσταση, ώστε να τον κάμψουν και να τον συνθλίψουν). Η άρνησή του κ. Ι. Γρυσπολάκη, όχι μόνο να μου κοινοποιήσει τα σχετικά έγγραφα (εμπιστευτικά προς τρίτους και όχι έναντι του έχοντος έννομο συμφέρον) αλλά και να με ενημερώσει σχετικά, κοινοποιώντας τα σε εμένα ως όφειλε, είναι ενδεικτική του όλου καφκικού σκηνικού που εξυφαίνεται…

Από τις ερωτήσεις που μου απηύθυνε η Εισηγήτρια του Ανωτάτου Πειθαρχικού Συμβουλίου κατά την κατάθεσή μου, μπορώ να εικάσω ότι παραπέμπομαι από τον κ. Ι. Γρυσπολάκη με τις εξής τουλάχιστον κατηγορίες:

1. επί δύο έτη έλεγα ότι ανεδείχθη και ασκούσε τη διοίκηση με «εκλογικό» πραξικόπημα,

2. ανέφερα σε συνέλευση ότι έφερε τα ΜΑΤ τον Ιούνιο του 2006 εναντίον των φοιτητών μας στο κτίριο Παπαδόπετρου,

3. συμμετείχα και ομίλησα δημοσίως σε κατειλημμένους χώρους του Ιδρύματος, 4. απεκάλεσα «στημένο» το εκλεκτορικό σώμα που δεν με ανέδειξε στη βαθμίδα του Αναπληρωτή Καθηγητή και

5. ότι δήθεν υπονομεύω μέχρι και το κύρος του Αρχιεπισκόπου Κρήτης!

Η αναφορά μου στο πρόσωπο και στο θεσμικό ρόλο του ως άνω κυρίου, με την έκφραση «ο πραξικοπηματικώς ασκών τη διοίκηση», αφορούσε την από 27.8.08 γνωστή στο πανελλήνιο και κατά τεκμήριο διαβλητή εκλογική διαδικασία ανάδειξης του συνδυασμού του στην πρυτανική αρχή (διαδικασία που χαρακτηρίσθηκε από κλοπή και καταστροφή 2 καλπών, περιφρούρηση των άλλων 2 από εξωπανεπιστημιακούς, κ.ο.κ.). Διαδικασία, οι όροι της οποίας έχουν συζητηθεί ευρέως (εντός και εκτός πανεπιστημιακής κοινότητας) και στον τύπο, και επί της οποίας ελήφθη σχετική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Το τελευταίο αποφάσισε περί της μη σύννομης διαδικασίας, από την εν μέρει επανάληψη της οποίας, από 16.11.2010 ανεδείχθη άλλη πρυτανική αρχή στο Ίδρυμα.

Η δεύτερη κατηγορία, περί εμπλοκής των ΜΑΤ κατόπιν δικής του πρόσκλησης στα γεγονότα του Ιουνίου του 2006 στο κέντρο των Χανίων, έχει φωτιστεί πλήρως από τον τοπικό και αθηναϊκό τύπο.

Η τρίτη κατηγορία συνιστά κατάφορη παραβίαση της ελευθερίας του λόγου: κανείς δεν ορίζει το πού, σε ποιό κοινό και με τι θέμα δικαιούται να ομιλεί ο πανεπιστημιακός δάσκαλος.

Η τέταρτη κατηγορία, αφορά τη μη αυτοεξαίρεση του εν λόγω κυρίου από το εκλεκτορικό σώμα, ως όφειλε (δεδομένης της δημοσίως και εγγράφως διαπιστωθείσης ιδιάζουσας σχέσης έχθρας προς εμένα), η οποία δεν διασφάλιζε την αμερόληπτη κρίση του οργάνου, στο οποίο δεν προήχθην για μία ψήφο.

Η πέμπτη κατηγορία αφορά νύξη μου σε κείμενο περί της βράβευσης του τ. Μητροπολίτη Χανίων από το Ίδρυμα, σε συνάρτηση με το ενδεχόμενο ανησυχίας περί της σωτηρίας της ψυχής κάποιων…

Δηλώνω για άλλη μια φορά, ότι δεν θα κάνω σε κανένα τη χάρη να καταλήξω σαν το συνάδελφο Στέλιο Αλεξανδρόπουλο, τον οποίο οδήγησαν στο θάνατο με τις γνωστές στην πανεπιστημιακή κοινότητα θεσμικές-εξωθεσμικές μεθοδεύσεις και την παράνομη παραπομπή του στο Ανώτατο Πειθαρχικό Συμβούλιο, οι αρχές του Πανεπιστημίου Κρήτης. Ο συνάδελφος Αλεξανδρόπουλος, μας άφησε μια σημαντική παρακαταθήκη: «… Κάποια στιγμή τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας – διδάσκοντες, φοιτητές, παρατάξεις – θα πρέπει να αναζητήσουμε τρόπους προστασίας του δημοκρατικού Πανεπιστημίου από τις ιδιότυπες πελατείες που διάφοροι «ισχυροί» και ταλαντούχοι πονηροί οικοδομούν στα Πανεπιστήμια και χάριν των οποίων γίνονται ανθρωποθυσίες των «μη ημετέρων»… Το πρόβλημα δεν είναι προσωπικό, είναι θεσμικό και συλλογικό. Αφορά το σύνολο της πανεπιστημιακής κοινότητας και της κοινωνίας. Αφορά το τι επιστήμη, τι παιδεία θέλουμε και σε ποια κοινωνία.

ΠΗΓΗ: Ημερομηνία δημοσίευσης στην ΑΥΓΗ: 02/01/2011, http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=590319

* Ο Δημήτρης Πατέλης είναι επίκουρος καθηγητής στον τομέα κοινωνικών επιστημών του Γενικού Τμήματος του Πολυτεχνείου Κρήτης.