Νέο έτος με πολλούς ανθρώπους
Του Απόστολου Παπαδημητρίου
Ο δυτικός άνθρωπος βιώνει την προσμονή του νέου έτους με ποικίλες εκδηλώσεις και ανάμεικτα συναισθήματα. Καθώς έχει επιβάλει, μέσω της ισχύος του, τον πολιτισμό του σε όλη, σχεδόν, την έκταση του πλανήτη επιχειρεί να νοηματοδοτήσει την προσμονή του αυτή με τρόπο σοβαροφανή.
Ο χρόνος συνιστά φυσικό μέγεθος. Η μέτρησή του υπήρξε κατά τη μακραίωνη ιστορία του ανθρωπίνου γένους πολύ χρηστική, γι' αυτό και ο άνθρωπος βρήκε πολύ ενωρίς τρόπους να τον μετρά στηριζόμενος στις φυσικές μεταβολές. Έτσι σχηματίστηκαν και τα διάφορα ημερολόγια, τα οποία έχουν ως βάση την περιφορά της γης περί τον ήλιο. Όλοι οι λαοί δεν εξέλαβαν ως αρχή του έτους την ίδια χρονική στιγμή. Ακόμη και σήμερα που δια μέσου της επιστήμης έχει επικρατήσει διεθνώς το δυτικό έτος υπάρχουν λαοί που γιορτάζουν την πρωτοχρονιά σε άλλη χρονική στιγμή.
Με την αύξηση των γνώσεων απασχόλησε τον άνθρωπο η μείωση του σφάλματος κατά την μέτρηση του χρόνου με βάση το έτος. Έτσι σχηματίστηκαν τα διάφορα ημερολόγια. Τα δύο νεότερα ημερολόγια του ελληνορωμαϊκού κόσμου, ιουλιανό και γρηγοριανό, στάθηκαν αφορμή να προκληθεί το ημερολογιακό σχίσμα στους κόλπους της ορθόδοξης Εκκλησίας, ως συνέπεια της προσκόλλησης στον τύπο αντί της ουσίας. Αρκεί προς τούτο να σημειωθεί ότι και το ισχύον γρηγοριανό ημερολόγιο δεν είναι απαλλαγμένο σφάλματος, όπως έδειξαν νεότερες μετρήσεις. Αυτά όμως ενδιαφέρουν τους ειδικούς επιστήμονες και δεν έχουν ουδεμία επίπτωση στην προσωπική και κοινωνική μας ζωή.
Ο άνθρωπος δεν είχε τόση ανάγκη από ένα ακριβέστερο ημερολόγιο. Άλλο προσδοκούσε με βάση τον επιστημονικό μεσσιανισμό του 19ου αιώνα: Την επέκταση της διάρκειας του βίου του. Και είναι μεν γεγονός αναμφισβήτητο ότι με την αλματώδη ανάπτυξη της Επιστήμης κατά τον 20ο αιώνα το προσδόκιμο του βίου μας έχει αυξηθεί σημαντικά! Αυτό δείχνουν οι πλάνες στατιστικές της περιορισμένης έρευνας στην έκταση των πλουσίων χωρών. Στη μεγαλύτερη έκταση του πλανήτη ο νέος αιώνας είτε ο 20ος είτε ο 21ος) δεν έφερε μεταβολή προς το καλύτερο. Γι' αυτό μικρή η διάθεση προς πανηγυρισμό του νέου έτους εκεί για δύο λόγους: Οικονομική αδυναμία και έλλειψη νοήματος στον πανηγυρισμό.
Ο δυτικός άνθρωπος πανηγυρίζει με άκρως επιδεικτικό τρόπο, που διακρίνεται από τη σπατάλη προς διασκέδαση, που δεν του είχε λείψει διόλου κατά το διαρρεύσαν διάστημα, την έντονη φωτοχυσία και το πλήθος των ευχών που ανταλλάσσονται. Η διασκέδαση συνιστά απόπειρα φυγής από την καταθλιπτική πραγματικότητα με εντονότερη την επανάληψη των όσων γεμίζουν με πλήξη και ανία την καθημερινή μας ζωή. Γνωρίζουμε, ακόμη και οι άπειροι νέοι, ότι η διασκέδαση δεν αποτελεί θεραπεία του υπαρξιακού κενού. Όμως η άκρως εγωκεντρική θεώρηση του βίου δεν μας επιτρέπει να συνειδητοποιήσουμε το πού πορεύεται η κοινωνία μας που μας συμπαρασύρει. Πολύ περισσότερο δεν έχουμε τη διάθεση να σκύψουμε επάνω από τα μύρια όσα προβλήματα αντιμετωπίζουν συνάνθρωποί μας σε όλη την έκταση του πλανήτη. Η φωτοχυσία συνιστά υποκατάστατο, με το οποίο επιχειρείται να δοθεί κάποια παρηγοριά για το πνευματικό σκότος που διαχέεται ολοένα και πιό ζοφώδες. Ο δυτικός ορθολογισμός έχει στραγγαλίσει τη μεταφυσική ελπίδα εδώ και δύο αιώνες. Η επιστημονική γνώση φάνηκε για κάποιες δεκαετίες να διεκδικεί με ικανοποιητικό τρόπο τις καρδιές των ανθρώπων.
Όμως στο τέλος του 20ου αιώνα ο δυτικός άνθρωπος εκδήλωσε έντονα σημάδια κόπωσης. Η Επιστήμη δεν είχε καταφέρει να εξακοντίσει τη διάρκεια του βίου σε μήκη μεγαλύτερα από τα γνωστά του προεπιστημονικού κόσμου. Από την άλλη αυτός συμμετείχε, είτε ως πρωταγωνιστής είτε ως απλός θεατής, στην κοινωνική ανατροπή που οδήγησε στην γενικά διαπιστωμένη σήμερα αποδόμηση του οικογενειακού και κοινωνικού ιστού. Η πρόσφατη αποτυχία να συμφωνήσουν οι ισχυροί κατά τη σύνοδο της Κοπεγχάγης στη λήψη κάποιων μέτρων για την αποφυγή καταστροφής του πλανήτη βεβαιώνουν το αδιέξοδο. Και δεν γνωρίζω αν όσοι είχαν θρέψει ελπίδες για κάτι καλό από το σύνοδο είναι αφελείς ή τραγικοί στην εμμονή τους σε χιμαιρικές ελπίδες. Αλλά η ελπίδα πεθαίνει τελευταία, λέει ο σοφός λαός μας. Ασφαλώς και πρέπει να εμμένει στην ελπίδα ο άνθρωπος, αλλά με προϋποθέσεις. Να αναζητά την πηγή της ελπίδας και να γνωρίζει τις προϋποθέσεις για την εκπλήρωση των αγαθών πόθων του. Ευχές λόγω των ημερών, ευχές χωρίς νόημα πολλές φορές, αφού αντίκεινται προς τη σκληρή πραγματικότητα συνιστούν τακτική στρουθοκαμήλου ενώπιον των διωκτών της.
Μπορεί ο άνθρωπος να ζήσει χωρίς Θεό, τον χορηγό της ελπίδας; Μπορεί να νιώσει κάτι με την είσοδο στο νέο έτος, αν παραμένει άγευστος του νοήματος των Χριστουγέννων; Μπορεί να αλλάξει τον κόσμο, αν δεν έχει αλλάξει προηγουμένως τον εαυτό του; Μπορεί να προσδοκά λύτρωση από εκείνους που αιματοκυλίουν την ανθρωπότητα για τα συμφέροντά τους; Δυστυχώς αυτό δείχνει καθημερινά πως κάνει δικαιώνοντας τον Γάλλο στοχαστή Καμύ, ο οποίος έγραψε: Το μέλλον είναι η μόνη υπερβεβαιότητα των ανθρώπων χωρίς Θεό. Να γιατί ο δυτικός άνθρωπος γιορτάζει τόσο φανταχτερά το νέο έτος. Να δεχθούμε όμως πως πράγματι γιορτάζει; Το νέο έτος τον ωθεί ένα ακόμη βήμα προς το αναπόδραστο βιολογικό του τέλος. Πόσο δείχνει να έχει συμβιβαστεί μ' αυτό ο δυτικός άνθρωπος;



Το κεντρικό τμήμα καταλαμβάνει βουνό «βραχώδες, αλλ εύχαρι και φωτεινόχρωμο», που στην κοιλιά του ανοίγεται σκοτεινόχρωμο σπήλαιο και μέσα φάτνη με τον νήπιο Χριστό εσπαργανωμένο, ενώ η Παναγία – Μητέρα του είναι στο πλάι ξαπλωμένη πάνω σ ἕνα στρώμα. Άλλοτε εικονίζεται καθισμένη η γονατιστή. Πίσω από τη φάτνη προβάλλουν τα κεφάλια τους δυό αγαθά ζώα, βόδι και ονάριο ζεσταίνοντας το θείο Βρέφος με την αναπνοή τους. Έξω από το σπήλαιο, στο κάτω άκρο της εικόνας, κάθεται συλλογισμένος ο Ιωσήφ έχοντας ίσως ακόμη το σαράκι της αμφιβολίας μέσα του. Στην άλλη άκρη της εικόνας παριστάνεται το πρώτο λουτρό, που έκανε η μαία Σαλώμη στο Νεογέννητο.
Η σκεπτική στάση του Ιωσήφ δίνει κουράγιο σ όσους ταλαιπωρούνται από λογισμούς αμφιβολίας, όσον αφορά τη μυστηριακή Γέννηση. Όσοι δεν μπορούν να δεχτούν με απλή καρδιά, το μήνυμα του Ευαγγελίου, όπως οι καλόκαρδοι ποιμένες, ελπίζουν στο έλεος του Θεού για την υπέρβαση των αμφιβολιών και των διαφόρων δεινών λογισμών. Γιατί σε άλλο τροπάριο ο Ιωσήφ θα δώσει την απάντηση:
Το πραγματικό παιχνίδι της συνδιάσκεψης όμως δεν παίχτηκε στους δρόμους της Κοπεγχάγης αλλά στους διαδρόμους της εξουσίας. Λίγα 24ωρα πριν από την έναρξη των εργασιών, αλλά και κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, οι αναπτυγμένες χώρες με επικεφαλής τις ΗΠΑ, επιδόθηκαν σε ένα πρωτόγνωρο γύρο εκβιασμών. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόλις η Χίλαρι Κλίντον επισκέφθηκε τις Φιλιππίνες, πριν από μερικές εβδομάδες, η πρόεδρος Γκλόρια Αρόγιο άλλαξε την ομάδα των διαπραγματευτών της, οι οποίοι ζητούσαν από τη Δύση να βάλει το χέρι βαθιά στην τσέπη, με αποτέλεσμα η χώρα να συνταχθεί ουσιαστικά με τις ΗΠΑ. Δεν γνωρίζουμε φυσικά εάν η αλλαγή στάσης ήταν αποτέλεσμα δωροδοκίας ή ωμού εκβιασμού. Όπως δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς είπε ο Νικολά Σαρκοζί στον πρωθυπουργό της Αιθιοπίας και εκπρόσωπο όλων των αφρικανικών κρατών Μελες Ζενάουι όταν συναντήθηκαν στο Παρίσι καθ' οδόν προς την Κοπεγχάγη.
μα μετά το 2020. Αν σκεφτεί κανείς ότι οι ΗΠΑ συζητούσαν να βρουν 700 δις δολάρια σε μερικές ημέρες για τις τράπεζες και πως το κόστος του πολέμου στο Ιράκ θα ξεπεράσει, σύμφωνα με τον Τζόζεφ Στίγκλιτζ, τα τρία τρισεκατομμύρια δολάρια, καταλαβαίνει ότι το ποσό που χορηγείται δεν αρκεί ούτε για να στείλεις λουλούδια στις κηδείες των θυμάτων της κλιματικής αλλαγής. Κυρίως όμως η καταρχήν συμφωνία δεν περιλαμβάνει καμία δέσμευση των αναπτυγμένων χωρών για πραγματική μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. «Πρόκειται για ωμό εκβιασμό από την πλευρά των ΗΠΑ» εξηγούσε η συγγραφέας και ακτιβίστρια Ναόμι Κλάιν συμπληρώνοντας ότι το μήνυμα του Ομπάμα και της Κλίντον είναι: «Είτε θα δεχθείτε μια απαράδεκτη συμφωνία που δεν προσφέρει τίποτα για τις κλιματικές αλλαγές ή θα χάσετε και τα 100 δις δολάρια».
Ποια όμως είναι η αλήθεια των πραγμάτων; Όπως κάθε ορθόδοξη επισκοπή και απλή ενορία συνιστά την όλη εκκλησία και δε μερίζεται η οικουμενική εκκλησία σε κατά τόπους ξέχωρες επισκοπές- εκκλησίες, και όπως επίσης σε εκάστη θεία λειτουργία είναι παρούσα η απανταχού εκκλησία παρισταμένων ιδία πάντων των τετελειωμένων αγίων και αγγέλων, κατά τον ίδιο τρόπο και εκάστη σύνοδος (συμπεριλαμβανομένων και των τοπικών) που συμπνέει με την εκκλησιαστική συνείδηση του ορθοδόξου πληρώματος έχει οικουμενικό χαρακτήρα – πράγμα που φαίνεται και στις αναφορές περί οικουμενικού χαρακτήρα της εν λόγω ογδόης. Η συμβατική αρίθμηση των οικουμενικών συνόδων σε επτά ερείδεται επί της θεολογίας των επτά ημερών των εικονιζόντων το παρόν σχήμα του κόσμου και μελλόντων αντικαταστήναι υπό της ογδόης και ανεσπέρου ημέρας. 

Είναι βλέπεις και ξεχασμένη η γλώσσα μας, αφού κανείς πια δεν την μιλάει. Και αυτοί που την προφέρουν την ξοδεύουν ανώδυνα και την κρατούν επικίνδυνα άδεια. Συνήθως για να κρύβουν την ψευτιά και να υποστηρίζουν την υποκρισία του βίου τους.
υτό, λοιπόν, γεννιέται εξόριστο, κατάμονο, ανεπιθύμητο, "από θεούς και ανθρώπους μισημένο". Άνθρωποι -και συγκεκριμένα ο κρατήσας φορέας της εξουσίας- θέλουν, ακόμη δεν ετέχθη, την θανάτωσή του! Γιατί θέλουν κάτι τέτοιο; Μα, πρώτα-πρώτα, θα τους χαλάσει την βολή! Ο θρόνος των "αρχόντων του αιώνος τούτου, των καταργουμένων"(Α'Κορινθίους, 2:6-8) τρίζει ήδη και τα "αρχαία θα παρέλθουν" σύντομα…