ΕΝΑ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ

Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη*

Περίπου εκατόν ενενήντα χρόνια μετά τα πρώτα δάνεια στήριξης του αγώνα της εθνικής ανεξαρτησίας, με βάση τα οποία η χώρα χρεώθηκε 2.800.000 λίρες ενώ παρέλαβε λιγότερα από 540.000, ο κύκλος αυτής της κουτσής εθνικής ανεξαρτησίας μάλλον κλείνει οριστικά με τον ίδιο τραγικό τρόπο, αφήνοντας ανολοκλήρωτο το εθνικό αίτημα.

Στη διαδρομή αυτή, δεκάδες Ορλάνδοι και Λουριώτες (οι εξουσιοδοτημένοι να συνάψουν τα πρώτα δάνεια) θα επαναλάβουν σχεδόν απαράλλαχτα τις ίδιες αστοχίες στον χειρισμό των δανείων και θα απολαύσουν την ανάλογη σε κάθε εποχή τρυφηλή ευζωία, καταδικάζοντας τον τόπο στην εξάρτηση και στην παρακμή.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στο τέλος του 2009, τρεις χιλιάδες σύγχρονοι «απόγονοι» του Ορλάνδου και του Λουριώτη, διαθέτουν σε τράπεζες του εξωτερικού καταθέσεις, που υπερβαίνουν τα 15 δις ευρώ, δίχως να υπολογίζονται οι επενδύσεις σε real estate, επιχειρήσεις κλπ.

Έτσι, το έλλειμμα που διαπιστώνει ο πρώτος 6μηνιαίος προϋπολογισμός του 1823, (έξοδα 38.000.000 γρόσια – έσοδα 12.000.000 γρόσια) θα περάσει μέσα από τη αργόσυρτη γραμμή της Ιστορίας, για να σκάσει στα μούτρα των νεο-Ελλήνων, σε ευρώ βέβαια αυτή τη φορά. Λες και στην πλάστιγγα που ζυγιάζεται η ελληνική Ιστορία, ότι κερδίζεται με αίμα, είναι καταδικασμένο να χάνεται για μερικές χιλιάδες γρόσια.

Από το 1974 έως το 2009 το ελληνικό κράτος κατέβαλλε για την εξυπηρέτηση του χρέους πάνω από 640 δις ευρώ, ενώ την τελευταία δεκαετία (2000-2009) πάνω από 400 δις ευρώ. Κι’ όμως, παρ’ όλα αυτά, σήμερα οφείλονται ακόμη 350 δις. Ο Ορλάνδος ζει. Ο Λουριώτης ζει. Και οι δυό βασιλεύουν. Ναι γιατί, από αυτά τα ποσά, μόνο το 3% κατευθύνθηκε στην κάλυψη των αναγκών του τόπου. Το υπόλοιπο 97% αφορούσε στην αναχρηματοδότηση του δημόσιου χρέους. Ο Ορλάνδος και ο Λουριώτης ζουν και δεν δανείζονται για να πληρώσουν μισθούς και συντάξεις, αλλά για να υπηρετήσουν την υπόθεση της εξάρτησης της χώρας. Πραγματικό κίνητρο τους, η εγγενής μειονεξία για οτιδήποτε ελληνικό. Άλλοθι τους, η βαθιά περιφρόνηση της ελληνικής ιδιοπροσωπείας. Ανταμοιβή τους η πολυτελής ατομική ευζωία και η επιβράβευση των ξένων τοποτηρητών.

Το συνολικό κόστος των μισθών και συντάξεων των δημοσίων υπαλλήλων ανήλθε το 2009 στο ποσό των 25,5 δις ευρώ, δηλαδή ποσοστό 10% του ΑΕΠ, όταν τα ποσά για την εξυπηρέτηση των δανείων είναι τριπλάσια και εντός του 2011 θα γίνουν τετραπλάσια. Όμως ο Ορλάνδος ζει ακόμη, ακριβώς γιατί είναι δεξιοτέχνης στην παραμόρφωση της πραγματικότητας. Η μικροαστική δημοσιοϋπαλληλία, δεν θα ρισκάρει ποτέ να μην πάρει το χιονίσει-βρέξει μηνιάτικο της. Ο Λουριώτης ξέρει πολύ καλά,  πως αρκεί να χτυπήσεις αυτό το καμπανάκι κινδύνου και η «πλέμπα» θα σπεύσει να θεωρήσει εξαιρετικά συνετή ακόμη και την πιο ξεδιάντροπη τοκογλυφία.  Ακόμη και περικοπές μισθού θα αποδεχτεί, ακολουθώντας το παλιό αξίωμα «εκείνοι κάνουν ότι μας πληρώνουν και εμείς κάνουμε ότι δουλεύουμε».

Κάπως έτσι, μέσα από τα σπάργανα του πρώτου εθνικού δανείου, και της αντιπαραγωγικής κουλτούρας που το συνοδεύει, ανιχνεύεται η συνεχής αποδιάρθρωση της ελληνικής δημιουργικότητας. Τέσσερα εκατομμύρια εννιακόσιες σαράντα χιλιάδες «μωρά» (τόσο είναι το εργατικό δυναμικό της χώρας) βυζαίνουν στα τρυφερά μαστάρια της πατρίδας, κλαψουρίζοντας αραιά και πού για το έλλειμμα γάλακτος ή για την άδικη μοιρασιά του και αφήνοντας εν πολλοίς ήσυχους τους Ορλάνδους και τους Λουριώτες να κάνουν τη δουλειά τους.  Δεν έχει παρά να συγκρίνει κανείς σε διάφορες χώρες, το αποτέλεσμα που προκύπτει αν διαιρέσουμε το ΑΕΠ με τον αριθμό του εργατικού δυναμικού. Για την Ελλάδα 37.000 ευρώ, για την Ολλανδία 66.000, για την Αυστρία 70.000, για την Δανία 71.000 και για την Νορβηγία 87.000 ευρώ. Η Δανία του Ορλάνδου (και όχι του Νότου) έχει τη μισή παραγωγικότητα από την Δανία.

Μπορούμε να δούμε και τα αντίστοιχα αποτελέσματα, διαιρώντας τις εξαγωγές της χώρας με τον αριθμό του εργατικού δυναμικού, ξεκινώντας από την δραματική διαπίστωση ότι η χώρα έχει εξαγωγές ανάλογες του Λουξεμβούργου –   λιγώτερο από 18 δις ευρώ – με τη «μικρή» διαφορά ότι το Λουξεμβούργο έχει πληθυσμό μόλις ενός εκατομμυρίου!   Για την Ελλάδα λοιπόν, ο δείκτης εξαγωγών ανά εργαζόμενο είναι 4.000 ευρώ, για την Αυστρία 34.000, για τη Δανία 27.000  και για την Νορβηγία 42.000 ευρώ. Πάλι, η Δανία του Ορλάνδου, έχει το 1/9 της «εξαγωγικής παραγωγικότητας» της πραγματικής Δανίας.

Σε χοντρά νούμερα, η Ελλάδα έχει εξαγωγές 17,2 δις, ενώ η σχεδόν ίσου μεγέθους Ολλανδία, 430 δις. ευρώ. Πίσω από τον Γερμανό-ολλανδικό αφορισμό της «ελληνικής τεμπελιάς», αποκρύπτεται η αλήθεια της ελληνικής εξάρτησης σε σχέση με την ολλανδική ανεξαρτησία. Αν υπήρχε μια μεζούρα για να μετρήσουμε  το μέγεθος αυτό, θα λέγαμε πως η Ολλανδία είναι 25 φορές πιο ανεξάρτητη απ’ ότι η Ελλάδα.

Γίνεται φανερό από τα παραπάνω, ότι η παραγωγική αποδιάρθρωση της χώρας στήριξε την ξέφρενη ανάπτυξη του δανεισμού και αντίστροφα, σ’ ένα καθοδικό σπιράλ που διασφάλιζε πάντα την ξένη εξάρτηση και τους εγχώριους διεκπεραιωτές της. Και ο λαός, σαν αγωγιάτης χωρίς αγώι για να τον αφυπνίσει, βυθιζόταν όλο και πιο πολύ στη αντιδημιουργική νάρκη της κατανάλωσης, ζητώντας – στην καλύτερη των περιπτώσεων – μια πιο δίκαιη μοιρασιά της.

Κοντολογίς, θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο δανεισμός όχι μόνο υπονόμευσε βαρύτατα την εθνική ανεξαρτησία αλλά και «γκρέμισε» τη δημιουργική αυτοπεποίθηση του τόπου, αλλοιώνοντας τα κρίσιμα χαρακτηριστικά του ελληνικού υποδείγματος, οδηγώντας έτσι, σε περαιτέρω συρρίκνωση της ανεξαρτησίας και στην ανάγκη όλο και μεγαλύτερου δανεισμού.

Κάπως έτσι, φτάσαμε στις αρχές του 2011, στην εκτίμηση ότι το χρέος – παρά τις αρχικές  προβλέψεις – θα κορυφωθεί στα 362,2 δις ευρώ και σε ποσοστό 158,6% του ΑΕΠ. Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το τέλος του ελληνικού δράματος, ύστερα από σχεδόν 190 χρόνια ανελεύθερου – πλην ελαχίστων εξαιρέσεων – εθνικού βίου.

Το ελληνικό κράτος εντός του 2011 θα χρειαστεί να καταβάλλει σε τοκοχρεολύσια 69,5 δις. ευρώ, για να ανταπεξέλεθει στις αυξημένες υποχρεώσεις ιδιαίτερα του πρώτου εξαμήνου. Τα ποσά είναι εξωφρενικά, αν σκεφτεί κανείς ότι τα έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού δεν θα ξεπεράσουν τα 50 δις ευρώ. Στην καλύτερη περίπτωση ο μηχανισμός στήριξης θα διαθέσει 46,5 δις ευρώ, αφήνοντας ένα άνοιγμα 23 δις ευρώ. Πού θα βρεθούν τα χρήματα αυτά; Μήπως, στον βραχυπρόθεσμο δανεισμό με ομόλογα 3μηνης διάρκειας και τόκους εκατομμυρίων ευρώ για ανάσα μόλις μερικών μηνών; Και ποιός τρελός θα δανείσει μια χώρα με χρέος 158,6% του ΑΕΠ; Τρίχες κατσαρές. Τα χρήματα αυτά δεν θα βρεθούν. Ή για να είμαστε πιο ακριβείς τα χρήματα αυτά, θα βρεθούν, αλλά με μία προϋπόθεση. Την ολοσχερή εκποίηση του εθνικού αλλά και του ιδιωτικού πλούτου της χώρας.

Γιατί η χώρα, αν και υπερχρεωμένη διαθέτει ακόμη δύο – τουλάχιστον – σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Μια τεράστια δημόσια περιουσία σε αντίθεση με το σύνολο σχεδόν των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χωρών και ένα εξαιρετικά μικρό ιδιωτικό χρέος. 

Τα 300 δις της Δημόσιας περιουσίας και το μικρότερο ιδιωτικό χρέος στην ευρωζώνη (μόλις 123% του ΑΕΠ) καθιστούν τη χώρα και τις πολυάριθμες μικρές ιδιωτικές περιουσίες που δεν είναι και τόσο επιβαρυμένες με δανειακά βάρη, καλοψημένο φιλέτο στο πιάτο των νεο-αποικιοκρατών της δύσης. Όπως ακριβώς ένας δύστυχος οφειλέτης μπορεί να απολέσει την κυριότητα της κατοικίας του, για ένα ποσό πολύ μικρότερο της πραγματικής αξίας της, έτσι και η χώρα θα βρεθεί στο πρώτο 6μηνο του 2011 στην ανάλογη θέση. Θα ακολουθήσουν οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. 

Και όπως ακριβώς συνέβη στο πρώτο δάνειο του 1824, όπου ως εγγύηση αποπληρωμής τέθηκαν τα δημόσια κτήματα και όλα τα δημόσια έσοδα, έτσι και τώρα 186 χρόνια μετά, οι εγγυήσεις – όσες δεν έχουν δοθεί – και θα δοθούν και θα καταπέσουν.

Όσοι παροικούν στην Ιερουσαλήμ, γνωρίζουν ότι ήδη διεξάγονται οι σχετικές συζητήσεις ενώ διακριτικά διαμορφώνεται το κατάλληλο κλίμα αποδοχής των τετελεσμένων στην κοινή γνώμη, με δηλώσεις Γερμανών κυρίως αξιωματούχων. Ακόμη, στα καθεστωτικά ΜΜΕ όλο και πληθαίνουν οι συζητήσεις περί επιμήκυνσης, επαναδιαπραγμάτευσης κλπ. χωρίς βεβαίως να ομολογείται καθαρά ότι το «πράγμα δεν βγαίνει».

Στο μικρό παράθυρο ευκαιρίας – μόλις 6 μηνών – που βρίσκεται μπροστά μας, εκείνο που πραγματικά διακυβεύεται είναι το ανολοκλήρωτο οριστικό κλείσιμο του κύκλου που άνοιξε η επανάσταση του ’21 και που προσπάθησαν – ανεπιτυχώς – να ολοκληρώσουν οι γενιές των Βαλκανικών πολέμων και της Μικρασίας, καθώς και του ’40 και της Εθνικής Αντίστασης.  Θα τολμούσε να συμπεριλάβει κανείς και τη γενιά του Πολυτεχνείου, αν δεν ήταν εκείνη που με τον αβάσταχτο ουτιδανισμό της, πρόσφερε το πιο βαρύ ναρκωτικό στη συνείδηση του λαού και του τόπου. Έχουν ακόμη μερικοί την εικόνα συγκαταβατικής και χαζοχαρούμενης αμηχανίας στο πρόσωπο, όταν τους μιλάς για όλα αυτά, όπως όταν τους μιλούσες για την ανάγκη ΔΕ-θελοντισμού στο «πάρτι» των ολυμπιακών αγώνων.

Μπροστά σ’ αυτό το διακύβευμα, της ταφόπλακας του ’21, δεν χωράει άλλη προσταγή παρά η πάση θυσία εθνική ανεξαρτησία, αλλά ταυτόχρονα και η παραγωγική ανασυγκρότηση με τρόπο που να τη διασφαλίζει. Η οριστική καταδίκη των Ορλάνδων, των Λουριώτιδων και όσων συναγελάζονται μαζί τους, καθώς και η απομάκρυνση τους από την πολιτική πραγματικότητα, δεν μπορεί παρά να είναι επίσης προαπαιτούμενο. 

Στην αντίθετη περίπτωση στο επόμενο μόλις 6μηνο, το αίμα για την ελευθερία αλλά και ο ιδρώτας για την προκοπή, εκατομμυρίων ψυχών πριν από μας, θα συνθέτουν αδικαίωτοι το τελικό καημό της Ρωμιοσύνης. Και θα είναι αυτό μεγάλο βάρος, όταν σταθούμε ο ένας απέναντι στον άλλο, αργά ή γρήγορα, στη συνάντηση των νεκρών και ζωντανών της ελληνικής κοινότητας των ψυχών.

* ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΝΔΡΟΥΛΙΔΑΚΗΣ, 29.12.2010, antonisandroulidakis@gmail.com

Η εὐθύνη τῶν πολιτῶν γιά τήν ἐθνική παρακμή

Του Φώτη Σχοινά*

Εἶναι γεγονός ἀναμφισβήτητο ὅτι ἡ Χώρα μας διέρχεται περίοδο γενικευμένης παρακμῆς σέ ὅλες τίς ἐκφάνσεις τοῦ δημοσίου βίου, πού ἐπηρεάζει καταλυτικά καί τήν προσωπική ζωή τῶν πολιτῶν. ῾Η αἰτία τῆς γενικευμένης αὐτῆς παρακμῆς ἀποδίδεται ἐν πολλοῖς – καί ὁμολογουμένως ὄχι ἀβάσιμα – στούς πολιτικούς καί ἐν γένει στήν ἀήθεια τῆς διαχειρίσεως τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας ἀπό τούς ἀσκοῦντες αὐτήν. Διεφθαρμένοι πολιτικοί διέφθειραν τή Χώρα, τούς θεσμούς καί τούς πολῖτες της, λέγεται συχνάκις καί κατ᾿ ἐπανάληψιν. Καί οἱ πολῖτες ἀπηυδησμένοι καί ἀπογοητευμένοι ἀπό τήν διάψευση τῶν προσδοκιῶν τους ἀπό τούς πολιτικούς γυρίζουν τήν πλάτη στούς πολιτικούς καί τήν πολιτική.

Τά φαινόμενα τῆς ἰδιώτευσης, τῆς ἀπαξίωσης τῆς πολιτικῆς, τῆς ἀδιαφορίας γιά τά κοινά καί τῆς πολιτικῆς ἀπάθειας γενικεύονται καί κυριαρχοῦν στήν ἑλληνική κοινωνία. Τό γεγονός ὅτι οἱ πολιτικοί φέρουν μεγάλο μέρος-ἴσως τό μεγαλύτερο- τῆς εὐθύνης γιά τήν τωρινή γενικευμένη παρακμή εἶναι ἀναντίρρητο καί πανθομολογούμενο. ῞Ομως θεωρῶ – καί τοῦτο ἀποτελεῖ τό σκοπό πού γράφω αὐτό τό σημείωμα – ὅτι ἐξίσου μεγάλη εὐθύνη φέρει καί ὁ ἑλληνικός λαός. ῎Ισως-ἴσως μάλιστα, ἄν μή μεγαλύτερη, τοὐλάχιστον καθοριστικότερη εἶναι ἡ εὐθύνη τοῦ ῾Ελληνικοῦ Λαοῦ.

Τοῦτο ἠχεῖ παράδοξα, διότι μέσα στό γενικώτερο λαϊκισμό πού ἐπικρατεῖ στήν ᾿Ελλάδα ὁ λαός θεωρεῖται ὡς ἀνεύθυνος καί θῦμα τῶν ἐξαχρειωμένων πολιτικῶν, σάν αὐτοί οἱ τελευταῖοι νά μή προέρχονται ἀπό τά σπλάχνα τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας, νά μή ἐκφράζουν τό γενικό πνεῦμα αὐτῆς καί νά εἶναι ἔξωθεν ἐπιβεβλημένοι στόν ἑλληνικό λαό (οἱ συνομωσιολογικές θεωρίες καί οἱ ἀποφάνσεις τύπου πουλημένων, προδοτῶν καί ἀμερικοχρισμένων πολιτικῶν δίνουν καί παίρνουν στή γενική παράνοια τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας). Μόνος ἀνεύθυνος κατά τό ῾Ελληνικό Σύνταγμα εἶναι ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας, ἐνῶ ὁ ῾Ελληνικός Λαός εἶναι ὁ κυρίως καί κατ᾿ ἐξοχήν ὑπεύθυνος γιά τήν ὁμαλή λειτουργία τῆς πολιτείας, ἀφοῦ αὐτός ἐκλέγει τούς ἄρχοντες· αὐτός τούς ἐκχωρεῖ τήν ἐντολή τῆς ἐξουσίας, αὐτός ἔχει τό δικαίωμα, ἀλλά καί τό καθῆκον νά τούς ἐλέγχει· καί αὐτός ἔχει τό ἀναφαίρετο δικαίωμα, ἀλλά τήν ἀπαράβατη ὑποχρέωση νά τούς ἀνακαλέσει καί ἀφαιρέσει τήν προσωρινά ἐκχωρηθεῖσα ἐξουσία, ἄν αὐτή ἐξασκεῖται ἐπιβλαβῶς γιά τό δημόσιο συμφέρον. ᾿Ακόμη οἱ πολιτικοί εἶναι γνήσια τέκνα τῆς κοινωνίας πού τούς ἐκτρέφει, κυριολεκτικά «ὁστᾶ ἐκ τῶν ὁστέων καί σάρξ ἐκ τῆς σαρκός της» καί ὀργανικά μέλη τοῦ σώματός της καί γενικῶς ἐκφράζουν, πολιτεύονται καί χειρίζονται τήν ἐκχωρηθεῖσα ἐξουσία σύμφωνα μέ τό γενικώτερα ἐπικρατοῦν πνεῦμα καί νοοτροποία τῆς κοινωνίας.

Τό γενικῶς ἐπικρατοῦν πνεῦμα μιᾶς κοινωνίας, αὐτό πού ὀνομάζει ὁ Μάξ Βέμπερ, νομολογική γνώση μιᾶς κοινωνίας (πού καθορίζει στά ἐπιμέρους ἄτομα τί εἶναι καλό καί τί κακό, τί εἶναι ἐπιτρεπτό καί τί ἀνεπίτρεπτο, τί εἶναι νόμιμο καί τί ἀθέμιτο) τό διαμορφώνει ἡ κοινωνία στό σύνολό της καί σχετικῶς μικρότερη συμμετοχή ἔχουν στή διαμόρφωσή του οἱ ἐκλεγμένοι πολιτικοί (βεβαίως σημαντική εἶναι καί ἡ συμβολή τῶν Μ.Μ.Ε., ἀλλά καί αὐτά, καθορίζουν βεβαίως, ἀλλά καί καθορίζονται ἀπό τήν κοινή γνώμη τῆς κοινωνίας). Βεβαίως, ἔχει λεχθεῖ ἀπό τόν ᾿Ισοκράτη ὅτι τό ἦθος τῶν ἀρχόντων διαμορφώνει τό ἦθος τῶν ἀρχομένων, ἀλλά σέ μία δημοκρατική καί ἀνοικτή κοινωνία ἰσχύει ἐξίσου καί τό ἀντίστροφο, ὅτι τό ἦθος τῶν ἀρχομένων διαμορφώνει τό ἦθος τῶν ἀρχόντων. Στήν οὐσία πρόκειται γιά δυναμική ἀλληλεπίδραση καί ἀλληλεπενέργεια. Μάλιστα, τολμῶ νά πῶ ὅτι περισσότερο εὐθυγραμμίζονται οἱ πολιτικοί πρός τό γενικώτερο πνεῦμα τοῦ λαοῦ, παρά ὅτι ὁ λαός εὐθυγραμμίζεται πρός τό γενικώτερο πνεῦμα τῶν πολιτικῶν. Τοὐλάχιστον τοῦτο ἰσχυρίζεται ὁ Γύλιππος, ὁ Λακεδαιμόνιος στρατηγός, στό λόγο του μετά τήν συντριπτική ἧττα τῶν ᾿Αθηναίων στή Σικελία καί τήν ἄνευ ὅρων παράδοσή τους στούς Συρακουσίους, ἀντικρούοντας τήν ἐπιχειρηματολογία τοῦ Συρακοσίου Νικολάου ὅτι πρέπει νά δείξουν φιλανθρωπία στούς ᾿Αθηναίους, ἐπειδή παρεσύρθησαν ἀπό τόν ᾿Αλκιβιάδη·

“᾿Αλλ᾿ εὑρήσομεν τούς συμβούλους κατά τό πλεῖστον στοχαζομένους τῆς τῶν ἀκουόντων βουλήσεως, ὥσθ᾿ ὁ χειροτονῶν τῷ ῥήτορι λόγον οἰκεῖον ὑποβάλλει τῆς ἑαυτοῦ προαιρέσεως. Οὐ γάρ ὁ λέγων κύριος τοῦ πλήθους, ἀλλ᾿ ὁ δῆμος ἐθίζει τόν ῥήτορα τά βέλτιστα λέγειν χρηστά βουλευόμενος”. (Διοδώρου Σικελιώτου, Βιβλιοθήκη ῾Ιστορική, Βίβλος Τρισκεδαικάτη 31, 2-3, ἐκδ. Κάκτος, τόμος ἔνατος, ᾿Αθήνα 1992, σελ. 100). Μετάφραση (φιλολογικῆς ὁμάδας τοῦ Κάκτου)· «Διαπιστώνουμε, ὅμως, ὅτι τίς περισσότερες φορές οἱ εἰσηγητές ἐκφράζουν τή θέληση τῶν ἀκροατῶν, ἔτσι ὥστε ὁ ψηφοφόρος νά ὑποβάλλει στόν ρήτορα τά λόγια πού ταιριάζουν μέ τίς δικές του ἐπιθυμίες. Διότι ὁ ὁμιλητής δέν εἶναι κύριος τοῦ πλήθους, ἀλλά ὁ λαός συνηθίζει τόν ρήτορα νά προτείνει τό καλύτερο, μέ τό νά υἱοθετεῖ τά σωστά». ᾿Απαραίτητη λοπόν προϋπόθεση γιά νά προτείνει καί νά λέγει τά βέλτιστα ὁ ρήτωρ εἶναι ὁ λαός νά βουλεύεται (=νά σκέπτεται) χρηστά, διότι ὁ λαός κατευθύνει τόν ρήτορα καί ὄχι τό ἀντίθετο. Σημειωτέον ὅτι ὁ ρήτωρ εἶναι ὁ πολιτικός ἡγέτης στήν πολιτική ὁρολογία τῆς ἀρχαιότητος. ᾿Ακόμη καί στήν ἔσω φιλοσοφία κυριαρχεῖ ἡ ἀντίληψη ὅτι ὁ Θεός ἐγκαθιστᾶ ἄρχοντες ἀναλόγως τοῦ ποιοῦ τῶν πολιτῶν.

῎Αν οἱ πολῖτες εἶναι χρηστοί ἔχουν χρηστούς ἄρχοντες, ἄν οἱ πολῖτες εἶναι φαῦλοι ἔχουν φαύλους ἄρχοντες. ῾Ο ἅγιος ᾿Αναστάσιος ὁ Σιναΐτης λέγει ὅτι οἱ «ἄξιοι ἄρχοντες προωθοῦνται στίς πόλεις πού τούς ἀξίζουν, ἐνῶ οἱ ἀνάξιοι, μέ παραχώρηση, ἤ ἐπιθυμία τοῦ Θεοῦ, προχειρίζονται στούς ἀνάξιους πολίτες. Καί συμπεραίνει· Γι᾿ αὐτό, ἄν δεῖς κάποιον ἀνάξιο καί πονηρό ἄρχοντα ἤ ἐπίσκοπο, μή ἀπορήσεις καί μή συκοφαντεῖς τό Θεό ἀλλά μᾶλλον πίστευε, ὅτι παραδοθήκαμε σέ τέτοιους τυράννους, πού καί ἡ κακία τους δέν εἶναι ἀνάλογη μέ τό κακό πού μᾶς ἀξίζει. (Ν.Θ. Μπουγάτσου, ῾Η πολιτική ζωή καί σκέψη τῶν ῾Ελλήνων πατέρων, ἐκδ. Μήνυμα, ᾿Αθήνα 1986, σελ. 51).

῞Ωστε ὁ Θεός προωθεῖ ἄρχοντες, ἀνάλογα μέ τήν ποιότητα τῶν πολιτῶν. Στούς καλούς πολίτες προωθεῖ καλούς ἄρχοντες καί στούς κακούς παραχωρεῖ (ἀνέχεται) κακούς ἄρχοντες». Προσέτι καί ὁ ἅγιος Νικόλαος ὁ Καβάσιλας διατυπώνει τήν γνώμη ὅτι “δίδωσιν (ἐνν. ὁ Θεός) ἄρχοντα τοῖς πονηροῖς κατά τάς καρδίας αὐτῶν”. Μετάφραση (Παναγιώτη Νέλλα)· «δίνει ὁ Θεός στούς πονηρούς ἄρχοντας σύμφωνα μέ τήν ἐπιθυμία τους». (Νικολάου Καβάσιλα, Θεομήτωρ, Λόγος εἰς τόν Εὐαγγελισμόν 9, κείμενο-εἰσαγωγή-μετάφραση-σχόλια Παναγιώτης Νέλλας, ἐκδ. ᾿Αποστολικῆς Διακονίας, ᾿Αθῆναι 1974, σελ. 156). ᾿Ακόμη ὁ Μέγας Βασίλειος ἀποφαίνεται ὅτι “πολλάκις ἡ ἀκρισία δήμου τόν χείριστον εἰς ἀρχήν προεστήσατο”. (Μ. Βασιλείου, Εἰς ῾Εξαήμερον, ῾Ομιλία 8, Ρ.ὒ. 29, 173 Α). ῾Η ἔλλειψη λοιπόν κρίσεως, ἡ ἀπερισκεψία τοῦ δήμου πολλές φορές τόν χειρότερο ἀνέδειξε στήν ἐξουσία. Γι᾿ αὐτήν τήν ἀκρισίαν ποῖος ἄλλος εὐθύνεται, ἐάν ὄχι ὁ φορέας της, δηλαδή ὁ δῆμος;

῞Οπως πολύ ὀρθά γράφει ὁ Γ. Ζαρίφης στήν «Χριστιανική» τῆς 11ης Νοεμβρίου 2010 «ὁ λαός μας ἔμαθε νά ζεῖ εὔκολα. ῞Ησσων προσπάθεια ὡς μαθητής καί φοιτητής, δουλειά στό Δημόσιο, ἐπιδοτήσεις οἱ ἀγρότες, θαλασσοδάνεια οἱ μεγάλοι καί οἱ μικροί ἐπιχειρηματίες» καί ὁ καθηγητής στό Πανεπιστήμιο τοῦ Yale Στάθης Καλύβας στήν “Καθημερινή” τῆς 31ης ᾿Οκτωβρίου 2010· «῾Η πρόσβαση σέ μιά ἄνετη ζωή θεωρήθηκε αὐτονόητο δικαίωμα ἄσχετο μέ τήν προσπάθεια καί τίς ἱκανότητες τοῦ καθενός καί ἐντελῶς ξεκομμένο ἀπό τήν ἱκανότητα τῆς χώρας νά καινοτομεῖ καί νά ἀνταγωνίζεται, δηλαδή νά παράγει πλοῦτο». Στό φαντασιακό τῆς μεταπολιτευτικῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας δέσποζε ἡ ἀντίληψη ὅτι ὁ καθένας μπορεῖ -καί δικαιοῦται- νά ἀπολαμβάνει τά πάντα ἄκοπα! ῾Η διαφθορά διαχέεται στήν πλατιά μᾶζα τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καί δέν περιορίζεται μόνο στή πολιτική ἡγεσία. ῾Η φοροδιαφυγή καί ἡ κάθε εἴδους κλοπή –ἰδιαίτερα ἡ κλοπή τοῦ δημοσίου χρήματος – εἶναι παροιμιώδεις στόν ἑλληνικό λαό. Σκεφτεῖτε ὅτι στήν Κρήτη τόν 19ο αἰώνα – δέν ξέρω τώρα – ὑπῆρχε καί ἐτιμᾶτο ἡ «Παναγία ἡ Κλεφτρίνα» κατά τό «Παναγία ἡ Γοργοϋπήκοος», «Παναγία ἡ Γλυκοφιλοῦσα» κλπ. (Φυσικά ὑπάρχουν καί οἱ ἐξαιρέσεις· οἱ σκληρά ἐργαζόμενοι, οἱ ἔντιμοι, οἱ ἀδιάφθοροι καί οἱ συνεπεῖς στίς φορολογικές τους ὑποχρεώσεις – μόνο πού εἶναι μία θλιβερή ἤ ἐλπιδοφόρα, ὅπως τό πάρει κανείς, ἐξαίρεση πού δέν ἀναιρεῖ τόν γενικό κανόνα).

῾Ο Θ. Παντούλας ὁμιλεῖ – πολύ εὔστοχα  – γιά ἔλλειμμα πολιτῶν καί ὄχι μόνο γιά ἔλλειμμα πολιτικῶν στή σύγχρονη ῾Ελληνική κοινωνία. ῾Ο ῾Ελληνικός λαός πρέπει μόνος του νά λύσει τά προβλήματα πού ἀσφυκτικά τόν περιβάλλουν καί ὄχι νά περιμένει ἀπό ἄλλους νά τοῦ τά λύσουν, ἰδιαίτερα ἀπό τούς φθαρμένους πολιτικούς τῶν τωρινῶν πολιτικῶν κομμάτων. Βεβαίως στίς τελευταῖες Δημοτικές καί Νομαρχιακές πολιτικές σημειώθηκε τεράστια ἀποχή πού ἐκφράζει τή δυσαρέσκεια τῶν ῾Ελλήνων πολιτῶν πρός τό κρατοῦν πολιτικό σύστημα. ῎Ας ἐλπίσουμε ὅτι ἡ κοινωνική δυναμική θά κυοφορήσει ἕνα καινούργιο κόμμα, ἤ ἕνα καινούργιο πολιτικό σχηματισμό-κίνημα, πού θά ἐκφράζει γνήσια τόν ῾Ελληνικό λαό. Κάθε λύση τοῦ ῾Ελληνικοῦ προβλήματος πρέπει νά προέρχεται ἀπό τά κάτω. ῎Η ἐν πάσῃ περιπτώσει σέ ἐναρμόνιση τοῦ λαοῦ καί τῶν ἡγετῶν του. Οὐδέποτε πρέπει νά λησμονοῦμε ὅτι κάθε κοινωνία στό σύνολό της εἶναι ὑπεύθυνη γιά ὅ,τι τῆς συμβαίνει – εἴτε πρός τό καλύτερο εἴτε πρός τό χειρότερο…

* Ο Φώτης Σχοινᾶς είναι Δρ. Φιλοσοφίας

ΠΗΓΗ: Τετάρτη, 29 Δεκέμβριος 2010, http://www.xristianiki.gr/arkheio-ephemeridas/836/ethne-tn-politn-gi-tn-thnik-parakm.html

Η τραγωδία του Καστελόριζου

Ανοιχτή Επιστολή

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ – ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΑΡΥΩΤΗΣ

Η δια μονομερούς δηλώσεως δημιουργία της κυπριακής (ΑΟΖ) το 2004 από τον Πρόεδρο Παπαδόπουλο ήταν πραγματικά ηγετική κίνηση. Αν και η Τουρκία διεμαρτυρύθη, η απόφαση έγινε αμέσως αποδεκτή και από την ΕΕ και από τις ΗΠΑ. Επανειλημμένες προσεγγίσεις του όμως προς την Ελληνική πλευρά, να οριοθετήσει μαζί με την Κύπρο την ΑΟΖ, του έμειναν αναπάντητες. Η πρόσφατη απόφαση της μεγαλονήσου να οριοθετήσει την ΑΟΖ με το Ισραήλ δεν αφήνειπλέον καμία δικαιολογία στην Ελλάδα να μην ασκήσει τα νόμιμα δικαιωματά της.

Εδώ και 30 χρόνια η χώρα μας επιμένει ότι η μοναδική διαφορά με την Τουρκία – η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου – είναι νομικής φύσης. Η έννοια της υφαλοκρηπίδας όμως έχει, εδώ και 25 χρόνια, υπερκεραστεί απ' αυτή της ΑΟΖ.

Με βάση τα άρθρα 55-57 της νέας Σύμβασης του 1982 ως ΑΟΖ ορίζεται η πέραν και παρακείμενη της αιγιαλίτιδας ζώνης περιοχή σε πλάτος μεχρι 200 ναυτικών μιλίων από τις γραμμές βάσης από τις οποίες μετράται το πλάτος της αιγιαλίτιδας ζώνης και εντός της οποίας το παράκτιο κράτος ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα σε θέματα που έχουν σχέση με την εξερεύνηση, εκμετάλλευση, διατήρηση και διαχείριση των φυσικών πηγών ζώντων ή μη των υδάτων, του βυθού και του υπεδάφους της θάλασσας.

Επίσης η Σύμβαση αναφέρει ρητά (άρθρο 121, παράγραφο 2) ότι όλα τα νησιά διαθέτουν ΑΟΖ και ότι η ΑΟΖ και η υφαλοκρηπίδα ενός νησιού καθορίζονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που καθορίζονται και για τις ηπειρωτικές περιοχές. Επομένως, η Τουρκία δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τα ίδια επιχειρήματα για την ΑΟΖ που προβάλλει για την υφαλοκρηπίδα των νησιών του Αιγαίου, ότι, δηλαδή, τα νησιά μας δεν διαθέτουν υφαλοκρηπίδα ή ότι κάθονται πάνω στην υφαλοκρηπίδα της Ανατολίας. Επιπλέον, η νέα Σύμβαση έχει καταργήσει τη γεωλογική έννοια της υφαλοκρηπίδας και έτσι η Τουρκία έχει χάσει άλλο ένα επιχείρημα.

Κλειδί σ' αυτή την οριοθέτηση είναι το Καστελόριζο, νησί το οποίο κατοικείταικαι, κατά συνέπεια, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι και διαθέτει ΑΟΖ και ότι είναι νησί της ΕΕ. Εάν η Ελλάδα δεχτεί να προχωρήσει σε οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο χωρίς τον υπολογισμό του Καστελόριζου, η εμφανής συνέπεια θα είναι η Ελλάδα να μην έχει θαλάσσια σύνορα με την Κύπρο!

Οι τελευταίες μελέτες που έχουν γίνει δείχνουν ότι υπάρχουν μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου και πετρελαίου στο τρίγωνο Καστελόριζου-Κρήτης-Κύπρου. Οι περισσότερες απο αυτές τις μελέτες έγιναν από αμερικανικές εταιρείες πού, προφανώς, ειδοποίησαν τους Τούρκους γι΄αυτό και, πιθανώς, είναι ζήτημα χρόνου προτού οι τελευταίοιαρχίσουν να προκαλούν την Ελλάδα με έρευνες στην περιοχή.

Τελευταία ακούονται πολλά γύρω από την παλαιά Αμερικανική ιδέα περί συνεκμεταλλεύσεως. Η συνεκμετάλλευση δεν οδηγεί πουθενά, δεν λύνει κανένα πρόβλημα, και γι΄αυτό ουδέποτε χρησιμοποιήθηκε από άλλες χώρες που αντιμετώπισαν τα προβλημάτων που έχουμε με την Τουρκία. Συνεκμετάλλευση λοιπόν θα είναι τραγικό λάθος με επιπτώσεις και σε άλλους τομείς των διμερών σχέσεων, ανοίγοντας την όρεξη της Τουρκίας και για άλλους οικονομικούς πόρους, όπως την αλιεία. Εν όψει των ανωτέρω, η Ελλάδα, ακολουθούσα το παράδειγμα άλλων χωρών (π.χ ΗΠΑ, Ρωσία, των περισσοτέρων χωρών της ΕΕ, Ισραήλ) να διακηρύξει την κυριαρχία της σε ΑΟΖ με βάση τη Σύμβαση του 1982.

Τα ανωτέρω μπορούν να γίνουν με την ψήφιση νόμου που να δημιουργεί ΑΟΖ στις ελληνικές θάλασσες και εν συνεχεία να ανακοινωθεί στον ΟΗΕ. Μετά θα έρθουμε σε διαπραγματεύσεις με την Κύπρο

και την Αίγυπτο προς καθορισμό της διαχωριστικής γραμμής.

Βεβαίως, η Τουρκία δεν θα αναγνωρίσει

τέτοια κίνηση, όπως έπραξε και πρόσφατα με την Κύπρο. Νομικώς όμως αυτό είναι αδιάφορο. Σ’ αυτή την περίπτωση όμως θα πρέπει να της υπενθυμίσουμε ότι η προσχώρησή της στην Σύμβαση του Δίκαιου της Θάλασσας είναι μια από τις προϋποθέσεις για την πλήρη ένταξή της στην ΕΕ.

Βεβαίως, η «χώρα των μηδενικών διαφορών» θα μπορούσε, αγνοώντας το Διεθνές Δίκαιο, να επανέλθει στις παράνoμες παραβιάσεις του εναερίου και υδάτινου χώρου μας. Επιθυμεί όμως να καταστρέψει την εικόνα ότι «έχει αλλάξει» που και η ίδια αλλά και οι εν Ελλάδι υποστηρικτές της, εδώ και χρόνια, προσπαθούν να δημιουργήσουν;

ΠΗΓΗ: Δευτέρα 27 Δεκεμβρίου 2010  [ 11:46 ],

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=6&artid=374845&dt=27/12/2010

METAXΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

Του Απόστολου Παπαδημητρίου

Με τον νεολογισμό του τίτλου δεν υπονοούμε τις μετά τα Χριστούγεννα ημέρες, αλλά τον χωρίς νόημα εορτασμό της μεγάλης γιορτής της Εκκλησίας σε εποχή που θα μπορούσε χωρίς υπερβολή να χαρακτηριστεί ως μεταχριστιανική.

Ο Χριστός γεννήθηκε σε παχνί στάβλου. Ήταν αυτό ακραία πρόκληση προς τους ανθρώπους, οι οποίοι από αιώνες είχαν παγιώσει τις αντιλήψεις τους τόσο για τους εγκόσμιους, όσο και για τους υπερκόσμιους άρχοντες. Ένας ενδοκοσμικά ανίσχυρος περνά κατά κανόνα απαρατήρητος. Βέβαια ο Χριστός επέτυχε παρ’ αυτό να καταστεί το επίκεντρο της δημόσιας ζωής κατά τον ολιγόχρονο δημόσιο βίο του. Ο λαός κρεμόταν κυριολεκτικά από τα χείλη του. Ήταν, θα υποστηρίξουν κάποιοι, τα θαύματά Του. Όμως πολλοί περισσότεροι παρέμειναν αθεράπευτοι και πλείστοι όσοι δεν υπήρξαν αυτόπτες μάρτυρες ενός από αυτά. Ήταν η εξασφάλιση τροφής. Σε ελάχιστες περιπτώσεις, θα αντιτείνουμε, και σε λίγες χιλιάδες, μικρό μέρος του συνολικού πληθυσμού, που αποτελούσε το ακροατήριό του. Συνεπώς οι πολλοί δεν ωφελήθηκαν υλικά, όπως συνήθως επιδιώκεται.

Ο Χριστός σκανδάλιζε τους άρχοντες των Ιουδαίων, επειδή τη δύναμή Του, που δεν αμφισβητούσαν, τηρούσε αναξιοποίητη. Το πρώτο που όφειλε να κάνει ήταν η επιβεβαίωση της κρατούσης αντιλήψεως περί άρχοντος. Και αυτός ήταν άρχων δικός τους. Τί προσέφεραν σ’ αυτούς τα λίγα θαύματα; Για ελευθερία διψούσαν! Και αυτή δεν έδειχνε διάθεση να τους την προσφέρει. Και δεν ήταν δυνατόν να προσφέρει ο Θεός ελευθερία στους μεν που οδηγεί σε δουλεία των δε. Ο Χριστός προσέφερε άλλου είδους ελευθερία, αυτήν που και ο άνθρωπος της μεταχριστιανικής εποχής αδυνατεί να κατανοήσει. Προσέφερε την πνευματική ελευθερία.

Η πνευματική ελευθερία αποτελεί διαχρονικό σκάνδαλο στη χριστιανική και μεταχριστιανική εποχή. Ο Ντοστογιέφσκυ προβάλλει στο πρόσωπο του “μεγάλου ιεροεξεταστή” τον κατ’ εξοχήν αρνητή της. Αυτόν που ασκεί δριμεία κριτική στον Χριστό, επειδή αρνήθηκε την πρόταση του λαού να τον στέψει βασιλέα, μετά τον χορτασμό του. Η ικανοποίηση των ενστίκτων υπήρξε το διαχρονικά ισχυρό όπλο των εξουσιαστών. Άρτον και θεάματα προσέφεραν στον λαό οι πανίσχυροι Ρωμαίοι ηγεμόνες. Απαιτούσαν όμως να αναγνωρίζει ο λαός την προσφορά τους αυτή και να αποδέχεται αγογγύστως το δικαίωμα τους της ζωής και του θανάτου επί των πολιτών αλλά και το άλλο, το πλέον σημαντικό, τη θεοποίησή τους!

Ο Χριστός, φύσει Θεός, αποποιείται εξ αρχής όλα τα “δικαιώματα” του υπερκοσμίου άρχοντα. “Λαθών ετέχθη υπό το σπήλαιον” και σε ελάχιστους έκανε γνωστή την επί γης παρουσία του. Στους απλοϊκούς βοσκούς, που είναι αμφίβολο, αν κατάφεραν να μεταδώσουν την είδηση στο συγγενικό τους περιβάλλον και στους μάγους που χάθηκαν και δεν γνωρίζουμε τίποτε γι’ αυτούς. Αν εκείνο το αστέρι είχε τη μορφή ενός κομήτη που ολοένα και περισσότερο πλησίαζε προς τη γη και σκορπούσε τρόμο, όπως οι ορδές των ισχυρών ηγεμόνων, αν συνοδευόταν όχι από την ουράνια μελωδία των αγγέλων αλλά από πολεμικές ιαχές, τότε όλοι θα αναγνώριζαν ότι ο βασιλεύς των ουρανών επισκεπτόταν τη γη. Και θα έσπευδαν να τον προσκυνήσουν όλοι στο παλάτι που οι ακόλουθοί του, του “μαγικού” κόσμου, θα είχαν φροντίσει να στηθεί σε λίγα λεπτά! Ποιός θα τολμούσε να αμφισβητήσει την ισχύ εκείνου του ηγεμόνα;

Όμως όλο αυτό το σκηνικό εναρμονίζεται με το διαχρονικό ψέμμα, με το οποίο κατέστη σύμφυτος ο μεταπτωτικός άνθρωπος. Ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο κατ’ εικόνα και ομοίωσίν του, δεν συνέβη το αντίθετο, όπως ισχυρίζεται ο Φόυερμπαχ, παρά μόνο στη μυθολογία. Ο Θεός είναι αγάπη. Αυτό το μήνυμα ήρθε να φέρει πρωτίστως ο ενανθρωπίσας Θεός στο πλάσμα Του. Δεν απομάκρυνε από κοντά Του τους πεπτωκότες αγγέλους και αργότερα τους πρωτοπλάστους κάνοντας χρήση του κυριαρχικού Του δικαιώματος. Ο Θεός αγαπά, συνάμα όμως είναι και δίκαιος. Ο διάβολος, ο εωσφόρος των οπαδών του, ο οποίος στη δαιμονική μας εποχή προβάλλεται ως φίλος του ανθρώπου (αν και πολλοί καυχώνται για την άρνηση της ύπαρξής του) δεν έχει ουδεμία σχέση με τον τιτάνα Προμηθέα της μυθολογίας μας. Εκείνος όντως είχε συμπονέσει τους ανθρώπους και υπέστη τη σκληρή τιμωρία εκ μέρους των θεών. Οι δαίμονες διαρκώς διαβάλλουν τον Θεό που είναι αγάπη, λόγω της κακίας τους και οδηγούν τους ανθρώπους στη φρικτότερη μορφή δουλείας, την πνευματική, από την οποία ήρθε να τους ελευθερώσει ο Χριστός. Οι ελευθερίες εθνική, κοινωνικοπολιτική και οκονομική έχουν ασφαλώς την αξία τους, είναι όμως σαφώς υποδεέστερες από την πνευματική, την απαλλαγή δηλαδή από τα πάθη, την κατάσταση που βιώνουν οι άγιοι. Επειδή όμως ο αγώνας κατά των παθών είναι ο δυσκολότερος, εμείς επιχειρούμε αγώνες για τις κοσμικές μορφές ελευθερίας. Και φθάνουμε στο σημείο να καταγγείλουμε τον Χριστό για πλείστα όσα: Δεν υπήρξε σαφής στο θέμα της δουλείας και καλλιεργεί στους πιστούς τη δειλία και δουλοπρέπεια (Τα εκατομμύρια μαρτύρων και νεομαρτύρων αγνοούνται από τη φιλοσοφία της ιστορίας). Δεν καυτηρίασε όσο έπρεπε την κοινωνική αδικία, υποστήριξε μάλιστα ότι πάντοτε θα υπάρχουν φτωχοί και ότι πρέπει να προσευχόμαστε για τους άρχοντες. Πήραν θάρρος από αυτά οι “χριστιανοί” άρχοντες και οι “εκπρόσωποι” του Θεού επί της γης και για αιώνες καταδυνάστευσαν τους λαούς με το δόγμα του “ελέω Θεού ηγεμόνα”!

Όλα αυτά μαρτυρούν ότι δεν κατανοήσαμε το μήνυμα του Χριστού. Δεν είναι μόνο που δεν επισκεφθήκαμε οι περισσότεροι ποτέ βρωμερό στάβλο, δεν μελετήσαμε και τις συμβουλές του Χριστού προς τους μαθητές Του σχετικά με τον τρόπο άσκησης της εξουσίας. Για τον Χριστό απερίφραστα ο ηγεμών δεν είναι εξουσιαστής, ιδίως μάλιστα ψυχών, στον οποίο είχε μετατραπεί ο “μεγάλος ιεροεξεταστής”, αλλά πάντων δούλος. Ο Χριστός δεν περιορίστηκε στο να το τονίσει αυτό, αλλά το εφήρμοσε. Όχι βέβαια μόνο κατά τη νύκτα της Μεγάλης Πέμπτης, όταν έπλυνε τα πόδια των μαθητών, αλλά πρωτίστως όταν απεφάσισε να λάβει μορφήν δούλου, δηλαδή ανθρώπου για να κορυφώσει την αποποίηση της εξουσίας Του στον σταυρό.

Ο Πιλάτος αισθάνθηκε τρομερή εντύπωση από την απάθεια του Χριστού μπροστά στον επερχόμενο θάνατο. Και φυσικά δεν ήταν ο πλέον κατάλληλος στο να κατανοήσει τον λόγο του Χριστού ότι “ήλθε να μαρτυρήσει για την αλήθεια”. Έκτοτε το ερώτημα του Πιλάτου “τί είναι αλήθεια;” τίθεται και ξανατίθεται από τους φιλοσόφους, που κατά βάθος αναγνωρίζουν ότι με την έλευση του Χριστού έχασαν τα πάντα. Φάνηκαν να ξανακερδίζουν έδαφος κατά την Αναγέννηση. Συμμείχθηκαν με κοινωνικούς μεταρρυθμιστές και ιδεολόγους, πήραν τη θέση του “ιεροεξεταστή” που ανέτρεψαν, συμμάχησαν αργότερα με τους μεσσίες της επιστήμης. Δεν ζήτησαν από το λαό τίποτε, παρά μόνο να αρνηθεί εκείνον που του πρόσφερε “ουτοπίες”, προκειμένου αυτοί να ετοιμάσουν τη ρεαλιστική επί της γης ευημερία. Και έκαναν τον κόσμο αγνώριστο σε λιγότερο από δύο αιώνες. Περισσότερη φτώχια, περισσότερη αδικία, μεγαλύτερο αιματοκύλισμα. Και εκεί στο βάθος τηρούν όλοι ως υπόδικο ως υπεύθυνο για όλα τα κακά τον Χριστό.

Εκείνο που δεν πρόσεξαν, όσοι αναγνωρίζουν ότι ζούμε στη μεταϊδεολογική εποχή είναι η επάνοδος του ανθρώπου στο δρόμο της αναζήτησης μεταφυσικής ελπίδας και παρηγοριάς προς υπέρβαση του υπαρξιακού του κενού. Στο μέτρο που η λογοκρατούμενη κοινωνία εμποδίζει την προσπέλαση προς τον δρόμο της σταυρικής θυσίας, ο άνθρωπος εκτρέπεται για μία ακόμη φορά προς τον εύκολο δρόμο της παραθρησκείας, για να καταλήξει στη δαιμονολατρεία.

Αν αποφασίζαμε φέτος να κάναμε φάτνη την καρδιά μας, για να γεννηθεί εκεί ο Χριστός; Έχουμε κάτι να χάσουμε; Δεν βλέπουμε ότι ακόμη και την ψυχή μας έχουν βάλει στο στόχαστρο;

  “ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ”, 27-12-2010

Θεολογική προσέγγιση της Παγκόσμιας Οικονομίας

Η εγκύκλιος της Εκκλησίας, η Ακαδημία του Βόλου και η οικονομική κρίση

Του Πέτρου Βασιλειάδη*

Μέρες Χριστουγέννων και όλα τα καθιερωμένα μηνύματα των προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών λίγο ως πολύ αναφέρονται στην παγκόσμια οικονομική κρίση. Η Εκκλησία της Ελλάδος με απόφαση της μείζονος Ιεραρχίας της τον περασμένο Οκτώβριο καθηκόντως το έπραξε και με εγκύκλιο σημείωμα «Προς τον λαό», αλλά βρήκε τον μπελά της. Ο λόγος, μέσες-άκρες, γιατί μπήκε σε… καθαρά πολιτικά ζητήματα.

Μέχρι τώρα και για δεκαετίες ολόκληρες, με αποκορύφωμα την αλήστου μνήμης επταετία (1967-1974), αλλά και πριν και μετά απ’ αυτήν, μόνιμη επωδός όλων των κατηγοριών εναντίον της Εκκλησίας της Ελλάδος, αλλά και σύνολης της Ορθοδοξίας, ήταν ότι επιδεικτικά απαξίωνε την καθημερινότητα (κοινωνική, πολιτική κλπ.) επικεντρώνοντας την προσοχή της μόνον στα επέκεινα.

Μόλις δειλά-δειλά επίσημα το έπραξε, ασχέτως από τυχόν άστοχες εκφράσεις σε δευτερευούσης φύσεως λεπτομέρειες της εγκυκλίου, άρχισαν και εντός και εκτός των τειχών (από ιεράρχες δηλαδή, πολιτικούς και δημοσιογράφους) οι επικρίσεις. Με το θέμα της οικονομικής κρίσης είχε ασχοληθεί και η προηγούμενη σύνοδος της ελάσσονος Ιεραρχίας (η Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος) στις 15.3.2010, πάλι πριν απ’ τις γιορτές, σ’ εκείνη την περίπτωση του Πάσχα. Είχα τότε δημόσια επαινέσει κατ’ αρχήν με συνέντευξή μου στον ημερήσιο τύπο (εφ. ΝΙΚΗ) την πρωτοβουλία της επίσημης Εκκλησίας να αγγίξει το ζήτημα της οικονομικής κρίσης, με την υποσημείωση όμως ότι δυστυχώς απέφυγε να προβληματιστεί θεολογικά για τα βαθύτερα αίτιά της, που δεν είναι άλλα από το κυρίαρχο, και φυσικά αντίθετο με τις αρχές τους χριστιανισμού μοντέλο της παγκόσμιας οικονομίας. Επέμενε δηλαδή σε ευχολόγια και την «θεραπευτική» αντιμετώπιση του προβλήματος, μη αποτολμώντας να υπεισέλθει στην «προληπτική» θεώρησή του.

Και όμως, πριν από ένα χρόνο, τον Μάιο του 2009, η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών τις Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος και Αλμυρού, που τόσο άδικα από μερικούς ανεγκέφαλους επικρίνεται τον τελευταίο καιρό, σε συνεργασία με το Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ και την Θεολογική Σχολή τις Χαϊδελβέργης, διοργάνωσε επιστημονικό σεμινάριο με θέμα: «Βιβλική θεολογία της απελευθέρωσης, πατερική θεολογία, και οι αμφισημίες της νεωτερικότητας». Ανάμεσα στα θέματα αυτού του συνεδρίου, τα πρακτικά του οποίου θα δημοσιεύσει η Ακαδημία του Βόλου – το προνομιακό αυτό ίδρυμα της Εκκλησίας της Ελλάδος που προσφέρει πραγματικόν «πλουτισμόν θεολογίας», για να θυμηθούμε την υμνολογία των ημερών –  ήταν και η θεολογική προσέγγιση της παγκόσμιας οικονομίας. Το Δελτίο Βιβλικών Μελετών θα δημοσιεύσει στο τεύχος που κυκλοφορεί τις εισηγήσεις βιβλικού περιεχομένου αυτού του σεμιναρίου, μαζί άλλες βιβλικές μελέτες, οι οποίες σχολιάζουν το σχετικό με το θέμα επίκαιρο βιβλίο των Ulrich Duchrow και Franz Hinkelammert με τίτλο, Property for People, Not for Profit: Alternatives to the Global Tyranny of Capital, η μετάφραση του οποίου στα ελληνικά θα κυκλοφορήσει τον επόμενο χρόνο από τις εκδόσεις του Ιδρύματος «Άρτος Ζωής».

Οι σκέψεις που ακολουθούν, που και αυτές αποτελούν καλόπιστη κριτική στο εγκύκλιο  προς τον λαό σημείωμα της Εκκλησίας της Ελλάδος, αλλά από εντελώς αντίθετη σκοπιά, αποτελούν απόπειρα θεολογικής προσέγγισης της παγκόσμιας οικονομίας και ήταν τμήμα της δικής μου συμβολής σ’ αυτό το σεμινάριο, και ταυτόχρονα προλογικό σημείωμα του υπό δημοσίευση τεύχους του Δελτίου Βιβλικών Μελετών.

Με την κρίση που ξέσπασε το 2007 στις ΗΠΑ με τα ενυπόθηκα στεγαστικά δάνεια  υψηλού κινδύνου, η οποία ως γνωστό κορυφώθηκε το Σεπτέμβρη του 2008 με την κατάρρευση της Lehman Brothers και από το επόμενο έτος πέρασε με εντονότερο ρυθμό στην ευρωπαϊκή δημοσιονομική σφαίρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την ελληνική οικονομία, έγινε κατανοητό από την παγκόσμια χριστιανική κοινότητα πως υπάρχει ένα τεράστιο ηθικό πρόβλημα, στο οποίο ο χριστιανισμός δεν μπορεί πλέον να μένει απαθής. Με δεδομένη μάλιστα την γενικότερη κρίση της παγκόσμιας οικονομίας, όλες οι συσσωρευμένες αντιφάσεις της οποίας εκρήγνυνται σταδιακά οδηγώντας την σε κατάρρευση, η παγκόσμια ιεραποστολή είναι πλέον υποχρεωμένη να φέρει ως πρώτη προτεραιότητα το ζήτημα αυτό.

Είναι γεγονός ότι η παγκόσμια χριστιανική κοινότητα, κύρια έκφραση τις οποίας αποτελεί το Παγκόσμιο Συμβούλιο των Εκκλησιών (ΠΣΕ), έχει προ πολλού προβληματιστεί για την παγκόσμια οικονομία από την προοπτική τις «οικονομικής δικαιοσύνης», μια έννοια που αναπτύχθηκε από τις εκκλησίες και την οικουμενική κίνηση ως πρωταρχικό αίτημα τις χριστιανικής μαρτυρίας στον 21ο αιώνα. Για πολλές δεκαετίες σημαίνοντες θεολόγοι επέμεναν – μερικές φορές εις ώτα μη ακουόντων – ότι η χριστιανική πίστη δεν μπορεί να αγνοεί την ανάγκη για την δικαιοσύνη σε παγκόσμιο επίπεδο ως θεϊκή βούληση. Άλλωστε, το ελάχιστο που πρέπει να κάνουν οι πιστοί, σύμφωνα με το αίτημα τις Κυριακής προσευχής «ελθέτω η Βασιλεία σου … ως εν ουρανώ και επί γης», είναι να εργάζονται για την προώθηση της δίκαιης κατανομής των πόρων και της εξουσίας ως απαραίτητη προϋπόθεση για μια ανθρώπινη και οικολογικά βιώσιμη ανάπτυξη.

Στην τελευταία διακήρυξη των προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών το 2008 τονίζεται χαρακτηριστικά: «Οι Ορθόδοξοι χριστιανοί συμμερίζονται μετά των άλλων, θρησκευομένων ή μη ανθρώπων του πλανήτου, την ευθύνη για τη σύγχρονη κρίση, διότι ανέχθηκαν ή συμβιβάστηκαν ακρίτως και προς ακραίες επιλογές του ανθρώπου χωρίς την αξιόπιστη αντιπαράθεση προς αυτές του λόγου της πίστεως. Έχουν, συνεπώς, και αυτοί μείζονα υποχρέωση να συμβάλλουν στην υπέρβαση των διασπάσεων του κόσμου. Η χριστιανική διδασκαλία διά την οντολογική ενότητα του ανθρώπινου γένους και της θείας δημιουργίας, όπως αυτή εκφράζεται στο μυστήριο του εν Χριστώ απολυτρωτικού έργου, αποτελεί θεμελιώδη βάση για την ερμηνεία της σχέσεως του ανθρώπου με τον Θεό και τον κόσμον…Το χάσμα μεταξύ πλουσίων και πτωχών διευρύνεται δραματικά εξ αιτίας της οικονομικής κρίσης, που συνήθως είναι αποτέλεσμα μανιακής κερδοσκοπίας εκ μέρους οικονομικών παραγόντων και στρεβλής οικονομικής δραστηριότητας, η οποία, στερούμενη ανθρωπολογικής διαστάσεως και ευαισθησίας, δεν εξυπηρετεί, τελικά, τις πραγματικές ανάγκες της ανθρωπότητας. Βιώσιμη οικονομία είναι εκείνη, που συνδυάζει την αποτελεσματικότητα με την δικαιοσύνη και την κοινωνική αλληλεγγύη».

Μια δεκαετία νωρίτερα, στην Η΄ Γ.Σ. του ΠΣΕ το 1998 διατυπώθηκε ξεκάθαρα το ερώτημα: «Πώς μπορούμε να εκφράσουμε την πίστη μας στο περιβάλλον της παγκοσμιοποίησης;» Η απάντηση στο ερώτημα αυτό από την πλευρά των εκκλησιών-μελών του ΠΣΕ ήταν ξεκάθαρη: «Ο χριστιανικός κόσμος και οι διάφορες χριστιανικές ομολογίες έχουν υποχρέωση να αντιμετωπίσουν την πρόκληση της παγκοσμιοποίησης από τη σκοπιά της χριστιανικής πίστης, και για το λόγο αυτό να αντισταθούν στη μονομερή επιβολή της οικονομικής και πολιτιστικής παγκοσμιοποίησης». Παρόμοια ήταν και η δήλωση των ευαγγελικών εκκλησιών τις Γερμανίας (EKD) το 2002: «Εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι το σκάνδαλο της παγκόσμιας οικονομικής αδικίας αποτελεί την κύρια πρόκληση για την οικοδόμηση της παγκόσμιας ανάπτυξης». Πιο συγκεκριμένα, ο Πρόεδρος του Συμβουλίου τις Χριστιανικής Βοήθειας (Christian Aid) John Gladwin, ανέφερε: «Πρέπει να προσδιορίσουμε τι πρέπει να γίνει για να δημιουργήσουμε έναν διαφορετικό κόσμο, στον οποίον η δικαιοσύνη, η συμπόνια και η ειρήνη θα ωφελούν όλους τις ανθρώπους». Οι νέοι σ’ αυτήν την προσπάθεια καλούνται να παίξουν καίριο ρόλο. «Ποτέ μέχρι σήμερα δεν ήταν τόσο σημαντική για τους νέους και τις νέες η αναζήτηση εναλλακτικών προτάσεων στη σύγχρονη δυναμική της παγκοσμιοποίησης», ανέφερε σε δήλωσή του το τμήμα της χριστιανικής νεολαίας του ΠΣΕ το 2001. Και κατέληγε: «Είναι το μέλλον μας διακυβεύεται».

Στο καίριο ερώτημα, αν η παγκοσμιοποίηση είναι καλή ή κακή, η εκτίμηση της συντεταγμένης Ορθοδοξίας είναι, ότι είναι και καλή και κακή. Κακή γιατί δημιουργεί πλούτο για τους λίγους ευνοημένους, ενώ ταυτόχρονα περιθωριοποιεί την μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων. Καλή γιατί προωθεί την επικοινωνία και την τεχνολογία. Είναι καλή για τους νικητές και κακή για τους ηττημένους, δηλαδή τα 3 δισεκατομμύρια των πτωχών του πλανήτη. Στην πραγματικότητα η κακή όψη της παγκοσμιοποίησης υπερισχύει συντριπτικά της καλής, και για το λόγο αυτό το θέμα απασχολεί την παγκόσμια χριστιανική κοινότητα μέσω των διεθνών και διαχριστιανικών της φορέων στην οικουμενική κίνηση, το ΠΣΕ κλπ. Οι εκπρόσωποι των εκκλησιών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, για παράδειγμα, στο Παγκόσμιο Συνέδριο για την οικονομική παγκοσμιοποίηση το 2001, με ουσιαστική συμμετοχή της Ορθόδοξης Ρωσικής Εκκλησίας,  διατύπωσε το ερώτημα: «Έχουν το θάρρος οι εκκλησίες μας να αντιμετωπίσουν τις ‘αξίες’ μιας ζωής προσανατολισμένης στο κέρδος ως θέμα πίστεως, ή θα προτιμήσουν να σιωπήσουν και να αποσυρθούν στην ‘ιδιωτική’ σφαίρα; Είναι ένα ερώτημα που οι εκκλησίες οφείλουν να απαντήσουν, αλλιώς θα χάσουν την ψυχή τους»!

Η ανθρώπινη ανάπτυξη σε βιώσιμες κοινωνίες επομένως αποτελεί βασικό όραμα τις παγκόσμιας χριστιανικής κοινότητας, με σκοπό την αναζήτηση τις οικονομικής δικαιοσύνης. Ο χριστιανικός κόσμος πιστεύει ότι η δικαιοσύνη είναι η καρδιά του προβλήματος. Πιστεύει ότι οι αξίες δεν μετρούνται με μονεταριστικούς όρους, και η ζωή – και ό, τι είναι απαραίτητο για την διατήρησή της – δεν μπορεί να εμπορευματοποιείται.

Το κλειδί για την αντιμετώπιση των βασικών θεμάτων τις οικονομικής δικαιοσύνης είναι ειλικρινής κριτική, σαφήνεια  και εναλλακτική πρόταση του ισχύοντος κυρίαρχου μοντέλου οικονομικής ανάπτυξης και νομισματικής παγκοσμιοποίησης, καθώς και αμφισβήτηση με βάση την χριστιανική πίστη ορισμένων αξιών της.

Δεν θα πρέπει να λησμονείται, πως η σύγχρονη εκδοχή τις οικονομικής παγκοσμιοποίησης και το υπάρχον μοντέλο ανάπτυξης έχουν πολλά κοινά με το αποικιοκρατικό σύστημα που αναπτύχθηκε πριν από 500 χρόνια. Δημιουργήθηκε από οικονομολόγους για χάρη των ισχυρών. Παρά τις διαφορές με εκείνο, στην ουσία βασίζεται στην αρχή της δημιουργίας εξαρτήσεων. Συνεπώς, αυτό που αποκαλείται σήμερα «παγκοσμιοποίηση» δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα παλαιό, 500 ετών, μοντέλο ανάπτυξης. Συγκρίνοντας τα κύρια χαρακτηριστικά του υπάρχοντος μοντέλου ανάπτυξης με το προ 500 ετών μοντέλο της αποικιοκρατίας διαπιστώνει κανείς τρομακτικές ομοιότητες. Τότε, το 1492 την εποχή της αποικιοκρατίας επί Χριστοφόρου Κολόμβου, βασική επιλογή ήταν η ευρωπαϊκή εμπορική επέκταση με αντικειμενικό σκοπό τον εύκολο πλουτισμό μέσω φτηνής εργασίας και απόκτησης άφθονων πρώτων υλών.

Αποικίες, σκλάβοι, ρατσισμός, γενοκτονίες ήταν μερικά από τα θλιβερά επακόλουθα, με το στρατό ως μέσο αποτελεσματικής καταπίεσης. Χαρακτηριστικά του τότε οικονομικού μοντέλου ήταν η οικοδόμηση εξαρτήσεων με την υφαρπαγή της γης (με όλα τα στοιχεία της, τρόφιμα, νερό, ρουχισμό) και την εκμετάλλευση του ανθρώπινου δυναμικού, το οποίο εργαζόταν σκληρά για ψίχουλα με στόχο την παραγωγή και εξαγωγή των αγαθών προς τις δήθεν χριστιανικές αυτοκρατορίες. Σήμερα η «Νέα» τάξη πραγμάτων της επιχειρηματικής παγκοσμιοποίησης έχει φέρει τα κράτη του «Πρώτου Κόσμου» σε ευθεία αντίθεση προς τα κράτη του «Τρίτου Κόσμου». Μέσα για την επίτευξη δήθεν ανταγωνιστικότητας είναι οι χαμηλοί μισθοί και οι χαλαροί κανονισμοί. Συνεχίζεται με άλλο τρόπο η καταπίεση και ο κοινωνικός έλεγχος, με τον ρατσισμό, τον στρατό και την αστυνομία να αποτελούν και σήμερα τους βραχίονες του συστήματος. Όπως και τότε, έτσι και σήμερα γινόμαστε μάρτυρες αδυναμίας αυτοσυντήρησης των ασθενέστερων τάξεων, που συνεχίζουν σκληρή εργασία για ψίχουλα. Σήμερα μάλιστα οι περισσότεροι άνθρωποι/αποικίες εξαρτώνται όλο και περισσότερο από κράτη ή επιχειρήσεις.

Το κρίσιμο ερώτημα, που δυστυχώς πολλοί χριστιανοί συνεχίζουν να αγνοούν, είναι το ποιος βάζει τους κανόνες της παγκόσμιας οικονομίας. Ο «θρόνος», για να θυμηθούμε την εικόνα τις Αποκαλύψεως, που ασκεί την εξουσία και δημιουργεί τις κανόνες είναι τριμερής: α) Διεθνή οικονομικά ιδρύματα, τα οποία χωρίς να υπάγονται στη λαϊκή ετυμηγορία, αποτελούν ημικρατικούς οργανισμούς, οι οποίοι καθορίζουν τους επίσημους κανόνες της παγκόσμιας οικονομίας. β) Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, ο οποίος ορίζει με αμείλικτη αυστηρότητα τους κανόνες του εμπορίου. Και γ) οι κυβερνήσεις, οι οποίες όλο και περισσότερο εκπροσωπούν επιχειρήσεις και επενδυτές μάλλον, παρά την πλειοψηφία των λαών τους.

Η εξουσία, επομένως, που βρίσκεται ουσιαστικά πίσω από τον «θρόνο»  (του Σατανά) είναι: α) Διεθνείς επιχειρήσεις, οι οποίες πιέζουν τα κράτη, ώστε να προσφέρουν πιο χαμηλούς μισθούς, πιο χαλαρούς περιβαλλοντικούς νόμους, πιο χαμηλή φορολόγηση κλπ., και β) οι επενδυτές, που μπορούν να προωθήσουν ή να αποσυντονίσουν μια χώρα με την διοχέτευση ή μη χρημάτων σε αυτήν.

Το φαινόμενο αυτό συνδέεται με την λεγόμενη «οικονομία της σαμπάνιας». Σύμφωνα με αποδεδειγμένα στατιστικά στοιχεία, το 20% του παγκόσμιου πληθυσμού κατέχει το 83% του παγκόσμιου πλούτου. Ένα άλλο 20% κατέχει αντίστοιχα το 11%, ενώ το υπόλοιπο 60% κατέχει μόνο το 6% του παγκόσμιου πλούτου. Ενδεικτική είναι η σχηματική παρουσίαση του παγκόσμιου πλούτου με τον χαρακτηριστικό τίτλο «οικονομία της σαμπάνιας»

Την σοβαρότητα της κατάστασης φανερώνουν με γλαφυρό τρόπο και τα εξής στοιχεία που αφορούν τους 225 πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο. Από αυτούς, οι 60 κατοικούν τις ΗΠΑ και διαθέτουν 311 δις δολάρια. Οι 52 κατοικούν σε βιομηχανοποιημένες χώρες (376 δις δολάρια) και οι 76 στις αναπτυσσόμενες χώρες (365 δις δολάρια). Στη Γερμανία ζουν 21 (111 δις δολάρια), στην Ιαπωνία 14 (41 δις δολάρια) και στην Αφρική 2 (3,7 δις δολάρια).

Επιπρόσθετα, οι 3 πλουσιότεροι άνθρωποι του κόσμου έχουν περιουσίες μεγαλύτερες από το εισόδημα των 48 πτωχότερων κρατών! Οι 15 πλουσιότεροι έχουν περιουσίες μεγαλύτερες από το συνολικό εισόδημα της νότια της Σαχάρας Αφρικής. Τα πλούτη των 32 πλουσιότερων υπερβαίνουν το συνολικό εισόδημα της Νότιας Ασίας. Τα περιουσιακά στοιχεία των 84 πλουσιότερων υπερβαίνουν το συνολικό εισόδημα της Κίνας, μιας χώρας με 1.2 δισεκατομμύρια κατοίκους.

Συγκρίνοντας αυτά τα στοιχεία μπορούν να εξαχθούν αξιοσημείωτα συμπεράσματα. Καθώς ο συνολικός πληθυσμός της γης είναι 6 δις άνθρωποι, τα 3 δις ζουν με 2 δολάρια τη μέρα, ενώ 1,2 δις ζουν με λιγότερο από 1 δολάριο τη μέρα. Αν μάλιστα λάβει κανείς υπόψη του ότι για την κοινωνική πολιτική ολόκληρης της υφηλίου απαιτούνται 44 δισεκατομμύρια δολάρια, το ποσό αυτό δεν είναι παρά το 4% του συνολικού πλούτου των 225 πλουσιότερων του κόσμου.

Ταυτόχρονα, σύμφωνα με το Institute for Policy Studies, από τις 100 ισχυρότερες οικονομίες οι 49 είναι κράτη ενώ οι 51 είναι πολυεθνικές εταιρίες. Καθίσταται σαφές ότι οι ισχυρές πολυεθνικές εταιρίες γίνονται ολοένα και ισχυρότερες.

Ποιος, λοιπόν, ωφελείται από το φιλελεύθερο διεθνές εμπόριο; Σύμφωνα με το περιοδικό Economist, το 1993 ωφελούνταν κατά 15,7% οι ΗΠΑ, κατά 34,7% η ΕΕ και κατά 49,6%  ο υπόλοιπος κόσμος. Έξι χρόνια αργότερα, το 1999, οι ΗΠΑ απολάμβαναν το 17,7% των κερδών του παγκοσμίου εμπορίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση το 38% και ο υπόλοιπος κόσμος το 44,3%. Παρατηρείται, λοιπόν, μια ραγδαία επιδείνωση των οικονομικά ασθενέστερων κρατών.

Όσον αφορά τα διεθνή οικονομικά ιδρύματα, τρία είναι αυτά που ασκούν την απόλυτη σχεδόν εξουσία στην διεθνή οικονομία: α) Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), το οποίο δανείζει χρήματα στις αναπτυσσόμενες χώρες και επιβάλει «διαρθρωτικά διορθωτικά προγράμματα» στις χώρες αυτές, β) η Παγκόσμια Τράπεζα, η οποία υποστηρίζει μεγάλα αναπτυξιακά προγράμματα και απαιτεί από τα κράτη να υλοποιήσουν τις διαρθρωτικές αλλαγές των κρατών πριν τους δοθούν δάνεια από την Τράπεζα, και γ) το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, το οποίο κατά κύριο λόγο ορίζει την πολιτική του ΔΝΤ και άλλων ιδρυμάτων.

Έχει ενδιαφέρον να αναφερθεί στο σημείο αυτό το ποσοστό ψήφων που αντιστοιχεί στα κράτη μέλη των ιδρυμάτων αυτών. Στο ΔΝΤ οι ΗΠΑ κατέχουν το 17,4% των ψήφων, ενώ το σύνολο των αφρικανικών κρατών μόνο το 4,5%. Στην Παγκόσμια Τράπεζα, οι ΗΠΑ κατέχουν το 16,5%, η Ιαπωνία το 7,9%, η Γερμανία το 4,5%, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία το 4,3% αντίστοιχα, ενώ η Ινδία – στην οποία αντιστοιχεί το 16% του παγκόσμιου πληθυσμού – κατέχει λιγότερο από το 3% των ψήφων.

Το χάσμα που παρατηρείται μεταξύ των οικονομιών του φτωχού Νότου σε σχέση με εκείνο του πλούσιο Βορρά γίνεται φανερό από την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας μεταξύ των ετών 1982 ως 1990. Οι χώρες του Νότου έλαβαν 927 δις δολάρια με μορφή οικονομικής βοήθειας, δωρεών, τραπεζικών πιστώσεων, άμεσων ιδιωτικών επενδύσεων και δανείων. Στο ίδιο διάστημα ο Νότος κατέβαλλε 1,3 τρις δολάρια σε τόκους και κεφάλαια! Παρ’ όλα αυτά, το 1990 ο Νότος είχε βυθιστεί κατά 61% βαθύτερα στο χρέος σε σύγκριση με την κατάστασή του το 1982.

Τρεις είναι οι διεθνείς οργανισμοί και φορείς που απαιτείται να συνεργαστούν για να επιτευχθεί στην πράξη ένας δικαιότερος κόσμος: ο ΟΗΕ, τα Διεθνή Οικονομικά Ιδρύματα (ΔΟΙ) και το σύνολο των κινήσεων των πολιτών, οι μη κυβερνητικές οργανώσεις, οι εκκλησίες, τα θρησκευτικά κινήματα, κλπ. Πιο συγκεκριμένα, ο ΟΗΕ θα πρέπει να έρθει σε συμφωνία με τα ΔΟΙ μέσω ενός ουσιαστικού συμβολαίου. Οι πολίτες θα πρέπει να διεκδικήσουν και να απαιτήσουν την εφαρμογή των οικονομικών, πολιτιστικών και άλλων δικαιωμάτων τους από τον ΟΗΕ, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να αντισταθούν ενεργά στην εξουσία που ασκούν τα πιο πάνω διεθνή οικονομικά ιδρύματα.

Αυτά όμως είναι πολύ δύσκολο, έως πρακτικά αδύνατο, να αλλάξουν τη ρότα της παγκόσμιας οικονομίας, αν δεν δραστηριοποιηθούν οι θρησκευτικές κοινότητες, και κυρίως οι χριστιανικές. Μόνο με την μαζική αντίδρασή τους και τις πρωτοβουλίες, τις οποίες οι ηγέτες των οφείλουν να αναλάβουν – η απήχηση των περιβαλλοντολογικών πρωτοβουλιών του Οικουμενικού Πατριάρχου παγκοσμίως θα πρέπει να αποτελέσει παράδειγμα για όλους – είναι δυνατή η υλοποίηση μιας αντι-οικονομικής παγκοσμιοποίησης, η οποία θα αποτελεί εναλλακτική πρόταση στο νεοφιλελεύθερο «παράδειγμα» που τείνει να παγιωθεί σήμερα. Επίκεντρό της θα είναι ο νόμος του δημιουργού Θεού και ζητούμενο η κορωνίδα της δημιουργίας, ο άνθρωπος, με στόχο μια βιώσιμη και δίκαιη παγκόσμια οικονομία.

Απαιτείται, λοιπόν, μια σειρά από εναλλακτικές προτάσεις για την βιώσιμη και αειφόρο ανάπτυξη, που θα δίνουν τη δυνατότητα τις τοπικές κοινωνίες να κάνουν επιλογές που βρίσκονται στα δικά τους μέτρα με βάση το βιβλικό αξίωμα: «του Κυρίου η γη και το πλήρωμα αυτής» (Ψλ 24:1, δηλαδή στον Κύριο ανήκει η γη, και ό, τι βρίσκεται σε αυτήν, ο κόσμος, και όσοι ζουν σ’ αυτόν), και όχι να προσδιορίζονται από τον λεγόμενο «μονόδρομο της οικονομικής παγκοσμιοποίησης». Το έργο αυτό έχει πολλά επιμέρους συστατικά που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με σαφήνεια.

Πρώτα-πρώτα, στο εσωτερικό μέτωπο, οι χριστιανικές κοινότητες θα πρέπει να οργανώσουν θεολογικά σεμινάρια αναφορικά με την παγκοσμιοποίηση. Παράλληλα, θα πρέπει να υποστηριχθούν κινήματα που εργάζονται για την κατάργηση του εξωτερικού χρέους, το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος και τις εναλλακτικές μορφές ανάπτυξης. Γι’ αυτό και σε δια-χριστιανικό επίπεδο έχει δημιουργηθεί ειδικός φορέας, η Οικουμενική Συμμαχία Προάσπισης (Ecumenical Advocacy Alliance) με στόχο το πρόβλημα του Διεθνούς Εμπορίου, σε συνεργασία με τα χριστιανικά προγράμματα για την φτώχεια και τον πλούτο.

Κατά δεύτερο λόγο, στο εξωτερικό μέτωπο, οι χριστιανικές εκκλησίες θα πρέπει να εμμείνουν στην επιστημονική αντιμετώπιση των διεθνών οργανισμών, δηλαδή των διεθνών οικονομικών ιδρυμάτων, της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Επίσης, είναι σημαντική η συνεργασία με τον ΟΗΕ για την κοινωνική και ταυτόχρονα βιώσιμη ανάπτυξη. Θα πρέπει να καταρτιστούν συγκεκριμένες μελέτες και εφαρμόσιμες προτάσεις. Κάτι που δεν έχει λάβει τη δέουσα προσοχή ως σήμερα είναι η μελέτη του «οικολογικού χρέους» των κρατών παγκόσμια, όπως επανειλημμένα  τονίστηκε στα γνωστά οικολογικά συνέδρια του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Η δύναμη των εκκλησιών και των κοινωνικών κινημάτων στηρίζεται στην ποιότητα των ιδεών και τη δέσμευσή τους να δημιουργήσουν ένα βιώσιμο κόσμο, στον οποίο θα κυριαρχούν οι αξίες, η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και ο σεβασμός των ανθρώπων και του περιβάλλοντος. Το ερώτημα, βέβαια, είναι κατά πόσο οι χριστιανικές εκκλησίες είναι στο θέμα της παγκοσμιοποίησης σταθερά με το μέρος των αδυνάτων ή συνεχίζουν να συντάσσονται με τις δυνατούς;

* Ο Πέτρος Βασιλειάδης είναι Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ

ΠΗΓΗ: Ημ. Δημοσίευσης: Dec 23, 2010, http://www.amen.gr/index.php?mod=news&op=article&aid=4268

Σημείωση από το ΜτΒ: Το κείμενο μας επισημάνθηκε ως "αντίδωρο" από τον συγγραφέα μαζί με τις ευχές του.

Το σχολείο εργασίας και η σχολική βιβλιοθήκη:

 πρόταση ενδεικτικού διδακτικού σεναρίου

Της Αμαλίας Κ. Ηλιάδη *

Κάθε σχέδιο ενδεικτικής διδασκαλίας θα πρέπει να είναι διαποτισμένο από μια μεγάλη  αυτενέργεια του μαθητή που επιτέλους μπορεί να εκφραστεί ελεύθερα. Η  αυτενέργεια έγινε βασικό στοιχείο της αγωγής ύστερα από τα πορίσματα της ψυχαναλύσεως και της μελέτης των ενστίκτων με τα οποία ιδιαίτερα  ασχολήθηκε μεταξύ των άλλων και ο W. Mc Dougall. Τόση σημασία αποδόθηκε στην  αυτενέργεια ώστε το νέο σχολείο ονομάστηκε και σχολείο αυτενέργειας.

Ο Wichterich αναφέρει πως χωρίς την ικανότητα για δημιουργική σκέψη και πράξη δεν είναι δυνατόν να οικοδομηθεί η παιδαγωγική ατμόσφαιρα. Και βέβαια οι σκέψεις και οι πράξεις για να είναι δημιουργικές πρέπει να έχουν το στοιχείο της προσωπικής εκφράσεως, να είναι δηλαδή αποτέλεσμα αυτενέργειας. Η αυτενέργεια των μαθητών είναι προϊόν αλλά και οργανικό στοιχείο της παιδαγωγικής ατμόσφαιρας του σχολείου. Χωρίς αυτήν ατονεί όλο το μορφωτικό κλίμα του σχολείου. Τελικά η αυτενέργεια αποδεικνύεται η πεμπτουσία του σχολείου εργασίας, αφού σημαίνει τη δραστηριοποίηση του ατόμου από εσωτερική, προσωπική του ανάγκη, χωρίς εξωτερικούς περιορισμούς και αφού στρέφεται στην επιτυχία σκοπών που έχει επιλέξει το δραστηριοποιούμενο άτομο.

Αρχή της χρήσεως των πηγών γνώσεως

Είναι η αρχή κατά την οποία τίποτα δεν πρέπει να μαθαίνει το παιδί χωρίς να καταφεύγει το ίδιο στις πηγές γνώσεως και χωρίς το ίδιο να γνωρίζει να κάνει ορθή χρήση των πηγών αυτών. Η αρχή αυτή εντάσσεται στη γενικότερη αρχή της αυτενέργειας και ανταποκρίνεται στην πασίγνωστη ρήση του Δημόκριτου: «Πολυνοίην, ου πολυμαθίην ασκέειν. Πολλοί πολυμαθέες νουν ουκ έχουσι». Η θλιβερή εκείνη εποχή που ο δάσκαλος κατόρθωνε να εφοδιαστεί με την«άπασα ύλη» και, αντί να δείξει στα παιδιά τον τρόπο της χρήσης των βιβλίων, κρατούσε ζηλότυπα για τον εαυτό του την τέχνη να διαβάζει και να χρησιμοποιεί τα συγκεντρωμένα εκείνα βιβλία που και ο ίδιος τα έβλεπε σαν κάτι το εξαιρετικό, έχει πια περάσει ή τουλάχιστον θέλουμε να πιστεύουμε πως είναι έτσι. Το άτοπο αυτό δεν το δέχεται το Νέο Σχολείο, το κατ’ εξοχήν σχολείο εργασίας: αυτό θέλει να μάθει στο παιδί ν’ αντλεί γνώσεις απ’ ευθείας απ’ την πηγή κι όχι από δεύτερο χέρι. Οι ειδικοί λόγοι που συνηγορούν στη χρήση των πηγών γνώσεως είναι ψυχολογικοί, παιδαγωγικοί και  βιολογικοί.

Για να διαπιστωθεί, εμπειρικά και πρακτικά των λόγων μου το αληθές, παραθέτω το ακόλουθο διδακτικό σενάριο:

citer.cti.gr/scenarios/holocaust/holocaust_sources_worksheet.doc  

Maria Papaleontiou, History teache

Θέμα: Το Ολοκαύτωμα κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο: μια μαύρη σελίδα στην ιστορία της ανθρωπότητας

Κατάλογος πηγών για διερεύνηση του θέματος, επιπρόσθετων προς το CITER: 

http://www.el.wikipedia.org/wiki/Ολοκαύτωμα (Βικιπαίδεια, ελεύθερη  εγκυκλοπαίδεια– αναζήτηση λήμματος Ολοκαύτωμα)

http://www.matia.gr/library (ηλεκτρονική βιβλιοθήκη) > e-book της Αμαλίας Ηλιάδη > Αδόλφος Χίτλερ: ο ηγέτης και η εποχή του > Κεφάλαιο 16ο, Φυλετική και εξοντωτική πολιτική του Χίτλερ)

http://www.yadvashem.org/ (ιστοσελίδα του Yad Vashem, Φορέα Μνήμης Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος) > The Auschwitz Album

http://www1.ekebi.gr/fakeloi/fascism/index.htm (ψηφιακός φάκελος από την ιστοσελίδα του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου με τίτλο Ο φασισμός και ο ναζισμός στην Ευρώπη) > Β΄ ενότητα, σύνδεσμοι: Από τον αντισημιτισμό και την αντιεβραϊκή πολιτική στη μαζική εξόντωση και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, Εγκλήματα των Γερμανών και των συνεργατών τους στις χώρες που κατέκτησαν, Εξόντωση των τσιγγάνων και άλλων πληθυσμιακών ομάδων

www.ert-archives.gr/  (Οπτικοακουστικό Αρχείο της ΕΡΤ) > βίντεο 2 με τίτλο Μαρτυρίες – Διωγμός Εβραίων στην Κατοχική Ελλάδα και «Πανόραμα του Αιώνα: επεισόδιο 28» > κεφ. 8-10 «Γ’ Ράιχ και αντισημιτισμός»

http://www.greekhelsinki.gr/greek/articles/dimou-7-5-00.html (Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι): ομιλία του Νίκου Δήμου με τίτλο Το ολοκαύτωμα που δεν λέγεται…

http://www.eduportal.gr (Ελληνική Πύλη Παιδείας, Δημήτρη Κουτάντου: Εκπαιδευτική προσέγγιση του Ολοκαυτώματος)

 Εργασία σε ομάδες με βάση τις πιο πάνω πηγές 

δραστηριότητα 1: όλες οι ομάδες 

Οδηγίες προς τους μαθητές  

α) Πληκτρολογήστε http://www.yadvashem.org/ για  να συνδεθείτε με την ιστοσελίδα του Κέντρου Έρευνας και Εκπαίδευσης για το Ολοκαύτωμα Yad Vashem. 

β) Στη συνέχεια επιλέξτε το σύνδεσμο The Auschwitz Album.

(=το άλμπουμ του Άουσβιτς). 

γ) Να παρατηρήσετε με προσοχή τις εικόνες από το στρατόπεδο συγκεντρώσεως του Άουσβιτς1.

Τι σας προκαλεί εντύπωση;

Ποια συναισθήματα σας κυριεύουν αντικρίζοντας τις φωτογραφίες αυτές;

Ποια ερωτήματα θα μπορούσαν να βασανίζουν τον καθένα από μας σήμερα που αντικρίζει τις φωτογραφίες αυτές2;

δ) Να πληκτρολογήσετε http://www.el.wikipedia.org/wiki/Ολοκαύτωμα για να συνδεθείτε με την ιστοσελίδα της Βικιπαίδεια.

ε) Να μελετήσετε την πρώτη παράγραφο της αρχικής σελίδας, για να απαντήσετε στο πρώτο ερώτημα. 

στ) Να επιλέξετε από τον πίνακα περιεχομένων της αρχικής σελίδας το 1. Ετυμολογία και χρήση του όρου και το 3. Θύματα,  για να απαντήσετε στο δεύτερο και τρίτο ερώτημα.  

1. Ποιο γεγονός περιγράφεται με τον όρο Ολοκαύτωμα, σύμφωνα με την Βικιπαίδεια3;

2. Από πού προέρχεται η λέξη ολοκαύτωμα και πώς χρησιμοποιείται σήμερα;

 3. Από ποιες πληθυσμιακές ομάδες προέρχονταν τα θύματα του Ολοκαυτώματος4;

δραστηριότητα 2:

Κοινή οδηγία προς όλες τις ομάδες

Να παρουσιάσετε συνοπτικά τις τέσσερις φάσεις που οδήγησαν σταδιακά στο Ολοκαύτωμα, σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση του Raul Hilberg. Θα σας βοηθήσουν οι λέξεις-κλειδιά που σημειώνονται σε κάθε φάση μέσα στην παρένθεση. 

Πηγές διερεύνησης:

http://www.el.wikipedia.org/wiki/Ολοκαύτωμα (Βικιπαίδεια, ελεύθερη  εγκυκλοπαίδεια – αναζήτηση λήμματος Ολοκαύτωμα)

http://www.matia.gr/library (ηλεκτρονική βιβλιοθήκη) > e-book της Αμαλίας Ηλιάδη > Αδόλφος Χίτλερ: ο ηγέτης και η εποχή του > Κεφάλαιο 16ο, Φυλετική και εξοντωτική πολιτική του Χίτλερ)

http://www1.ekebi.gr/fakeloi/fascism/index.htm (ψηφιακός φάκελος από την ιστοσελίδα του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου με τίτλο Ο φασισμός και ο ναζισμός στην Ευρώπη) > Β΄ ενότητα, σύνδεσμοι: Από τον αντισημιτισμό και την αντιεβραϊκή πολιτική στη μαζική εξόντωση και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, Εγκλήματα των Γερμανών και των συνεργατών τους στις χώρες που κατέκτησαν, Εξόντωση των τσιγγάνων και άλλων πληθυσμιακών ομάδων

Α΄ Ομάδα:

Α΄ φάση: Ταυτοποίηση και προσδιορισμός (Νόμοι Νυρεμβέργης)

Β΄ Ομάδα:

Β΄ φάση: Οικονομικές διακρίσεις και αποκλεισμός (Πρόγραμμα Αριοποίησης)

Γ΄ Ομάδα:

Γ΄ φάση: Συγκέντρωση (γκέτο, στρατόπεδα συγκέντρωσης, στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας)

Δ΄ Ομάδα:

Δ΄ φάση: Εξόντωση (Τάγματα εξόντωσης, Πρόγραμμα Ευθανασίας Τ-4, κινητοί θάλαμοι αερίων, στρατόπεδα θανάτου).

δραστηριότητα 3:

Α΄ Ομάδα

Πηγές διερεύνησης:

http://www.el.wikipedia.org/wiki/Ολοκαύτωμα (Βικιπαίδεια, ελεύθερη  εγκυκλοπαίδεια– αναζήτηση λήμματος Ολοκαύτωμα)

 1. Τι υποστήριζαν οι συγγραφείς του βιβλίου «Άδεια Καταστροφής της Ζωής που Δεν Αξίζει να Ζει», το οποίο αναζωπύρωσε το γερμανικό κίνημα της Ευγονικής;

2. Πώς συνδέονται οι απόψεις τους με την αντιμετώπιση εκ μέρους των Ναζί των θυμάτων του Ολοκαυτώματος ως υπανθρώπων (Untermenschen), καθώς και με το χιτλερικό Πρόγραμμα Ευθανασίας Τ-4;

Β΄ Ομάδα

Πηγές διερεύνησης:

http://www.matia.gr/library (ηλεκτρονική βιβλιοθήκη) > e-book της Αμαλίας Ηλιάδη > Αδόλφος Χίτλερ: ο ηγέτης και η εποχή του > Κεφάλαιο 16ο, Φυλετική και εξοντωτική πολιτική του Χίτλερ)

1. Σε  ποιες θεωρίες βασίστηκε η πολιτική του Χίτλερ, σύμφωνα με τη συγγραφέα;

2. Πώς συσχετίζονται οι αντιλήψεις του Χίτλερ με τη θεωρία του κοινωνικού δαρβινισμού;

Γ΄Ομάδα

Πηγές διερεύνησης:

http://www1.ekebi.gr/fakeloi/fascism/index.htm (ψηφιακός φάκελος από την ιστοσελίδα του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου με τίτλο Ο φασισμός και ο ναζισμός στην Ευρώπη) > Α΄ ενότητα, σύνδεσμος: Η διανοητική και ιδεολογική προετοιμασία του ναζισμού

1. Να ανιχνεύσετε μέσα από τα αποσπάσματα του βιβλίου του Jeffrey Herf «Αντιδραστικός Μοντερνισμός» τις απόψεις των συντηρητικών επαναστατών σχετικά με τον αντισημιτισμό, την ιδέα της κοινότητας και της ανωτερότητας του γερμανικού λαού. 

2. Να συσχετίσετε τις πιο πάνω απόψεις με τη ναζιστική ιδεολογία που είχε ως ακραία συνέπεια το Ολοκαύτωμα.

Δ΄ Ομάδα

Πηγές διερεύνησης:

http://www.eduportal.gr (Ελληνική Πύλη Παιδείας, Δημήτρη Κουτάντου: Εκπαιδευτική προσέγγιση του Ολοκαυτώματος)

1. Να περιγράψετε τις εικόνες και να τις σχολιάσετε σε σχέση με το πώς παρουσίαζε η ναζιστική προπαγάνδα τους Εβραίους.

2. Να καταγράψετε και να σχολιάσετε τους τρόπους με τους οποίους καλλιεργούσαν οι Ναζί σε μικρά παιδιά και σε νέους αρνητικά στερεότυπα για τους Εβραίους.

* Η Αμαλία Κ. Ηλιάδη είναι  Φιλόλογος – Ιστορικός ΜΑ Βυζαντινής Ιστορίας / Υπεύθυνης Σχολικής Βιβλιοθήκης 2ου Ε.Π.Α.Λ.  Τρικάλων, ailiadi@sch.gr, 

http://users.sch.gr/ailiadi , http://blogs.sch.gr/ailiadi,  http://www.matia.gr

Αθέατες πλευρές της επιμήκυνσης αποπληρωμής του δανείου

Του Σήφη Σταυρίδη*

Kαθώς η επιδείνωση των όρων ζωής για τα εκατομμύρια του ελληνικού λαού συνεχίζεται με την εφαρμογή των αλλεπάλληλων κυμάτων αντιδραστικών μέτρων από την κυβέρνηση του ΠAΣOK και κατ' επιταγή των ΔNT-EE, η κυβερνητική προπαγάνδα επιχειρεί με νέες άθλιες μεθοδεύσεις να καταστείλει τη γενικευμένη λαϊκή οργή και να επιβραδύνει το χρόνο μίας χρεοκοπίας. H νέα μεθόδευση ακούει στο όνομα «επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής του δανείου των 110 δις €» που σύναψε η κυβέρνηση με την τρόικα, οι όροι του οποίου καταγράφηκαν στο επαίσχυντο «Mνημόνιο» και συνδέεται με την ένταξη της Iρλανδίας στο καθεστώς της επιτήρησης.

Πρόκειται για ένα νέο εμπαιγμό, που δήθεν στοχεύει στην ελάφρυνση των συνεπειών του άχθους των βαρών πάνω στις πλάτες του λαού μας. Ωστόσο, παρά τις ευνοϊκές δηλώσεις των τεχνοκρατών της EKT (Z. K.Tρισέ) και του ΔNT (N. Στρος-Kαν), το θέμα βρίσκεται σε εκκρεμότητα, ενώ αν συμφωνηθεί, είναι πιθανό να συνοδευθεί με πολύ πιο σκληρούς όρους επιτήρησης από την πλευρά της E.E. κατά το διάστημα της επιμήκυνσης που τοποθετείται μεταξύ 2014-2024.

H απόφαση για την επιμήκυνση του δανείου συνδέεται άρρηκτα με την κατά γράμμα υλοποίηση του Προϋπολογισμού 2011 που επιτάσσουν η EE και το ΔNT, αλλά και με τις απτές αποδείξεις της αδυναμίας της κυβέρνησης να αποπληρώσει, μέσα στη διετία 2013-2014, τουλάχιστον 53 δις €, γεγονός που την οδηγεί – και επίσημα – στο καθεστώς της ελεγχόμενης χρεοκοπίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Οι συζητήσεις θα γίνουν κατά τη Σύνοδο Kορυφής της 17ης Δεκέμβρη και οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν μέσα στο κρίσιμο δίμηνο Iανουαρίου -Φεβρουαρίου του 2011, όταν τα κράτη-μέλη μέσω των εθνικών Kοινοβουλίων θα πρέπει να αποφασίσουν αν θα ανάψουν το «πράσινο φως» στην Eλλάδα να αποπληρώσει το δάνειο σε 11 αντί για 5 χρόνια. Aπό το υπουργείο Oικονομικών εκτιμάται σαν ιδιαίτερα κρίσιμο το τρίμηνο Δεκέμβριος 2010 – Φεβρουάριος 2011 κατά το οποίο πρέπει να υλοποιηθούν κατά κεραία οι όροι του Mνημονίου για να διασφαλιστεί η έγκριση της παράτασης από τα Kοινοβούλια των κρατών και κυρίως να καμφθούν οι αδιάλλακτες γερμανικές αντιστάσεις. Tότε, τα κράτη-μέλη της E.E. θα εγκρίνουν από τα Kοινοβούλιά τους αν θα παραταθεί – και υπό ποίους όρους – ο χρόνος αποπληρωμής των 110 δις €.

 Mε τη λήξη του Mνημονίου το Mάη του 2013, η E.E. θα επιβλέπει την Eλλάδα μέσα από το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο που θα προβλέπεται στο Mηχανισμό και θα ισχύει για όλα τα κράτη της E.E. με υψηλό έλλειμμα και χρέος. H δημιουργία αυτού του Mόνιμου Mηχανισμού Διαχείρισης Kρίσεων, αποφασίζεται μέσα στο Δεκέμβρη κατά τη Σύνοδο Kορυφής. Tο ΔNT αποχωρεί, αλλά θα παρακολουθεί την οικονομική κατάσταση της χώρας μας με «περιοδικές εκθέσεις», όπως άλλωστε και σε άλλα κράτη που μπήκαν κάτω από το ζυγό του. Σημειώνουμε ότι από την πλευρά του ΔNT δεν προβλέπεται επιμήκυνση.

Kαθώς λοιπόν, εκ των πραγμάτων, δεν είναι εύκολο να καμφθούν οι αντιστάσεις της Γερμανίδας καγκελαρίου και κάτω από το φόβο να μη δοθεί η πολυπόθητη επιμήκυνση, η κυβέρνηση προσκάλεσε το «σοσιαλιστή» και υποψήφιο πρόεδρο της Γαλλίας, Nτ. Στρος-Kαν, προκειμένου αφ' ενός να αβαντάρει την προσπάθεια επιμήκυνσης του χρέους, αφ' ετέρου να ζητήσει τη σύναψη ενόςνέου δανείου από το ΔNT!!!

O Στρος – Kαν μίλησε την περασμένη Tρίτη στην Eπιτροπή Oικονομικών Yποθέσεων της Bουλής παρουσία βουλευτών του ΠAΣOK, της NΔ και του ΛA.O.Σ., από τους οποίους δέχτηκε ερωτήσεις. Έξω από το κτίριο της Bουλής χιλιάδες λαού είχαν συγκεντρωθεί για να αποδοκιμάσουν την παρουσία τού γενικού διευθυντή ενός από τους πιο αντιδραστικούς θεσμούς του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού.

Mιλώντας στη Bουλή, ο επικεφαλής του ΔNT, σοσιαλδημοκράτης Στρος – Kαν, αφού επικρότησε τις προσπάθειες που έχει κάνει μέχρι στιγμής η κυβέρνηση δηλώνοντας εντυπωσιασμένος από τα αποτελέσματα, στη συνέχεια ζήτησε ωμά και απροκάλυπτα νέα μείωση των μισθών, μεροκάματων και συντάξεων, προτείνοντας «εξομάλυνση», ώστε αυτά να αντιστοιχούν στη μειωμένη παραγωγικότητα της χώρας!!! Πρότεινε επίσης μεταρρυθμίσεις και διαρθρωτικές αλλαγές στο δημόσιο, απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων και καταπολέμηση της φοροδιαφυγής με τη δημιουργία εισπρακτικών μηχανισμών. Σε ό,τι αφορά το θέμα της επιμήκυνσης, ο Στρος – Kαν ανάφερε ότι το ΔNT εκτιμάει ότι η επιμήκυνση της αποπληρωμής του χρέους μπορεί να γίνει χωρίς νέους όρους, αλλά διευκρίνισε ότι δεν μπορεί για το ίδιο θέμα να μιλήσει και εκ μέρους της EE.

Kαι επειδή οι δολιχοδρομίες και οι ψευδολογίες της κυβέρνησης για όλες τις παραπάνω εξελίξεις και κυρίως σε ό,τι αφορά τόσο την επίσκεψη του Στρος-Kαν, όσο και τα «οφέλη» που συνεπάγεται η επιμήκυνση της αποπληρωμής του χρέους των 110 δις € για τον ελληνικό λαό, ξεπερνούν κάθε όριο, είναι σκόπιμο να ξεκαθαρίσουμε ορισμένα ζητήματα.

    1ο Oι θριαμβολογίες της κυβέρνησης πως τάχα απέδωσαν οι επίμονες προσπάθειές της να διαπραγματευτεί την επιμήκυνση του χρέους των 110 δις € με την τρόικα, δεν έχουν καμία δόση αλήθειας. Eίναι γνωστό ότι το ΔNT πρώτο, δια στόματος Στρος-Kαν, εδώ και ενάμιση μήνα περίπου και κατ' εντολή του αμερικανικού παράγοντα, πρότεινε την επιμήκυνση, επιχειρώντας μάλιστα να αποσπάσει και τη συγκατάθεση της Kομισιόν και ειδικότερα της Γερμανίας η οποία επιχειρεί να δημιουργήσει ένα Mόνιμο Mηχανισμό Διαχείρισης Kρίσεων για τις οικονομίες της Eυρωζώνης με υψηλά ελλείμματα και δημόσια χρέη. Tο αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης προς την EE για την επιμήκυνση του χρέους των 110 δις €, τέθηκε στη Σύσκεψη του πρόσφατου Ecofin της 27/11, μετά την απόφαση ένταξης της Iρλανδίας στο μηχανισμό στήριξης, χωρίς να προκύπτει καμία «επιτυχία των κυβερνητικών προσπαθειών», όπως ανακοινώθηκε. Άλλωστε, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, οι τελικές αποφάσεις θα παρθούν από την EE γύρω στο Mάρτη 2011. Ωστόσο, ακόμα και σε περίπτωση θετικής εξέλιξης θα πρόκειται για μία παροχή, με απολύτως ιδιοτελή συμφέροντα.

   2ο H εκδήλωση αυτών των συμφερόντων αποκαλύπτεται εύκολα από την πάγια κερδοσκοπική τακτική του χρηματοπιστωτικού συστήματος να επιμηκύνει με μεγάλη ευκολία τους χρόνους αποπληρωμής των παντοειδών δανείων σε κάθε ζήτηση, προκειμένου να απομυζήσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερους τόκους, αυξάνοντας τα επιτόκια δανεισμού. Kαι θυμίζουμε ότι τόκος είναι το μέρος του κέρδους που παραχωρείται από το βιομήχανο κεφαλαιοκράτη προς το δανειστή κεφαλαιοκράτη έναντι δανείου που του δίνει ο τελευταίος. Δηλ. πηγή του τόκου είναι η υπεραξία, που αυξάνεται με τη μείωση του μισθού εργασίας. Σε πολλές περιπτώσεις, τράπεζες αρνούνται την αποπληρωμή του κεφαλαίου, αρκούμενες στην καταβολή των υπέρογκων τόκων, αφού έτσι το κέρδος είναι πολλαπλάσιο!.

Ωστόσο, στην προκειμένη περίπτωση, το θέμα της επιμήκυνσης του συγκεκριμένου ελληνικού χρέους, συνδέεται με τη γαλλογερμανική πρόταση για τη σύσταση Mόνιμου Mηχανισμού Διαχείρισης Kρίσεων στην Eυρωζώνη. Tο γαλλογερμανικό σχέδιο προβλέπει ότι τα δάνεια που θα χορηγεί δεν θα είναι κεφάλαια διάσωσης αλλά «χρηματοδότηση υπό έκτακτες συνθήκες». Στην περίπτωση αυτή, οι μεν τράπεζες αναλαμβάνουν μέρος του κόστους και επομένως τα δάνεια που θα χορηγεί ο Mηχανισμός θα είναι υψηλής εξασφάλισης, τα δε ελληνικά ή άλλα ομόλογα που παίρνουν σαν αντάλλαγμα οι τράπεζες θα είναι μειωμένης εξασφάλισης. 

Eάν λοιπόν ένα κράτος-μέλος μπει σε καθεστώς αναδιάρθρωσης του χρέους του δηλ. ελεγχόμενης χρεοκοπίας (και ίσως διαγραφής ενός μέρους του χρέους), η ζημιά που θα υφίσταται η τράπεζα (το «κούρεμα» των απαιτήσεων) θα είναι μεγάλη. Ακριβώς γι' αυτό το λόγο οι αγορές (διάβαζε τράπεζες), αντέδρασαν άμεσα στη γερμανική πρόταση εκτινάσσοντας τα spread των ελληνικών, ιρλανδικών και πορτογαλικών ομολόγων, πιέζοντας αφόρητα για την επιβολή υψηλών πριμ κινδύνου για τις πιστώτριες τράπεζες ή τους ιδιώτες αγοραστές ομολόγων χαμηλής εξασφάλισης, δηλώνοντας παράλληλα ότι δεν είναι πλέον διατεθειμένες να αγοράσουν ελληνικά ομόλογα, εφόσον φοβούνται ότι θα κληθούν να πληρώσουν το σύνολο μιας αναδιάρθρωσης χρέους. Aυτό σημαίνει ότι κάτω από αυτές τις συνθήκες, η κυβέρνηση δεν θα μπορεί να ξαναβγεί στις αγορές για δανεισμό μέσα στο 2011. Aπό την πλευρά της, η Mέρκελ, για εσωτερική κατανάλωση, κάνει ότι διαπραγματεύεται σκληρά με το γερμανικό κλπ. κατεστημένο το θέμα των πριμ κινδύνου, ενώ είναι βέβαιη η επιβολή του από το πανίσχυρο ευρωπαϊκό μονοπωλιακό κεφάλαιο. Eξ άλλου η έκδοση ευρωομολόγων (που συνεπάγεται την έκδοση επιπλέον χαρτονομίσματος κατά την προσφιλή μέθοδο των HΠA), την οποία προτείνουν τα κορυφαία στελέχη της EE, σκοντάφτει στην άρνηση της γερμανικής κυβέρνησης, που αρνείται κατηγορηματικά τις πληθωριστικές συνέπειες του εγχειρήματος.

    3ο O Γ. Παπανδρέου και τα προσκείμενα MME, επιχειρούν να πείσουν τον ελληνικό λαό ότι η επιμήκυνση του χρέους των 110 δις €, αποτελεί δείγμα εμπιστοσύνης της τρόικας προς το κυβερνητικό έργο, κάτι σαν επιβράβευση για την υποδειγματική τήρηση των όρων του Mνημονίου. Tίποτα από αυτά δεν ισχύει. Για την κυβέρνηση του ΠAΣOK, υπηρέτη του μεγάλου κεφαλαίου, μία τέτοια λύση είναι απολύτως συμβατή, εφ' όσον με τα χρήματα που θα εξοικονομούνται με τη ρύθμιση αυτή, θα μπορούν να χρηματοδοτούνται τα επιχειρηματικά συμφέροντα της ολιγαρχίας και των μονοπωλίων σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου, με κάθε είδους προνόμια, ενισχύσεις και επιδοτήσεις. Για την τρόικα ισχύουν τα αναφερόμενα στην παράγραφο 2. Κατά συνέπεια θα πρόκειται για μία αμοιβαία συμφωνία του ξένου χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου με την ντόπια ολιγαρχία με στόχο τη διασφάλιση των επί μέρους συμφερόντων.

    4ο Παρά τη συνεχή προπαγάνδα ότι τάχα η επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής θα λειτουργήσει υπέρ των λαϊκών συμφερόντων, θα πρέπει να τονίσουμε με έμφαση ότι κανένα από τα μέτρα που επέβαλλε η κυβέρνηση κατ’ επιταγήν της τρόικα, είτε αφορά τους μισθούς είτε τις συντάξεις, είτε τους όρους συνταξιοδότησης, είτε την Yγεία και την Παιδεία, είτε την Eνέργεια και τις συγκοινωνίες, είτε τα εργασιακά δικαιώματα, είτε τις απολύσεις και τα επιδόματα ανεργίας, είτε τα λουκέτα των επαγγελματοβιοτεχνών, είτε της αγροτικής απασχόλησης από τη φτωχομεσαία αγροτιά, δεν πρόκειται να παρθεί πίσω. Αντίθετα η άγρια λιτότητα θα συνεχισθεί και η επιβολή μέτρων θα ενταθεί λόγω της αύξησης των τόκων που συνεπάγεται η επιμήκυνση. Tο AEΠ της χώρας, μετά τη μείωσή του το 2009, θα μειωθεί τόσο το 2010 όσο και το 2011 όχι μόνο σε σταθερές αλλά και σε τρέχουσες τιμές! Πρόκειται για «επίδοση» πρωτοφανή τα τελευταία 50 χρόνια. Aπό την άλλη πλευρά η ανεργία αυξήθηκε και θα συνεχίσει να αυξάνει, φτάνοντας και αυτή σε πρωτοφανές ύψος, ενώ ο πληθωρισμός στη χώρα μας θα είναι τριπλάσιος εκείνου της E.E. Tην ίδια στιγμή το δημόσιο χρέος από 298,52 δις € (128,6% του AEΠ) το 2009, θα φθάσει τα 348,50 δις € (152,6% του AEΠ) το 2011.

Tο ερώτημα που γεννιέται είναι αν το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του AEΠ μπορεί να αυξάνει συνέχεια και να παραμένει ελέγξιμο;  Στο ερώτημα αυτό απαντά μια πρόσφατη μελέτη του ΔNT για μια σειρά χωρών, ανάμεσα στις οποίες είναι και η Eλλάδα, όπου το κρίσιμο ύψος για την Eλλάδα και με βάση τα δεδομένα του 2009, είναι 196,5% του AEΠ. Πέρα από το ύψος αυτό θα καταστεί ανεξέλεγκτο, δηλαδή η μείωσή του καθίσταται αδύνατη και ταυτόχρονα τα επιτόκια που θα ζητούνται από τις αγορές για την εξυπηρέτησή του θα φτάσουν σε απαγορευτικά ύψη.

Kατά συνέπεια, τα μέτρα που εφαρμόζει και θα εφαρμόσει η κυβέρνηση επιταχύνουν το ρυθμό με τον οποίο το δημόσιο χρέος της χώρας θα φτάσει το όριο πέρα από το οποίο θα καταστεί ανεξέλεγκτο και η χώρα θα οδηγηθεί σε αδιέξοδο. H τρόικα έχει αντιληφθεί τον κίνδυνο αυτό και γι' αυτό δέχθηκε την πρόταση του ΔNT για επιμήκυνση της περιόδου εξόφλησης του δανείου που μας χορηγεί, με τις επιφυλάξεις της Γερμανίας. H απόφαση όμως αυτή δεν λύνει το πρόβλημα της μείωσης δημόσιου χρέους ως ποσοστού του AEΠ. H επίλυσή του απαιτεί, παράλληλα με τη μείωση του δημόσιου ελλείμματος, την αναπτυξιακή πορεία της.

    5ο Mία επιμήκυνση συνεπάγεται επίσης και τη διατήρηση της επιτήρησης της ελληνικής οικονομίας για όλο αυτό το διάστημα. Aυτό σημαίνει ότι η ξένη επικυριαρχία θα διατηρηθεί επ' αόριστο, ενώ θα χαλκεύονται όλο και πιο βαριές αλυσίδες για το λαό μας, χωρίς καμία προοπτική εξόδου από την κρίση.

Εκείνο που θα πρέπει να γίνει κατανοητό, είναι πως είτε με επιμήκυνση του χρέους είτε όχι, η κυρίαρχη τάξη έχει φορέσει για τα καλά τη θηλιά στο λαιμό του λαού μας και η μόνη διέξοδος από την κατάσταση αυτή περνάει μόνο από τους διαρκείς και παρατεταμένους αγώνες.

* Ο Σήφης Σταυρίδης είναι μέλος της Κ.Ε. του Μ-Λ ΚΚΕ (www.m-lkke.gr)

ΠΗΓΗ: 26/12/2010 – 17:48, http://www.alfavita.gr/artro.php?id=18107

Κρατικός τομέας και ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα του νεοφιλελευθερισμού

Του Άγγελου Κ.

Στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής οι κοινωνικές σχέσεις αρέσκονται στο παίγνιο της παράλλαξης. [1] Οι σχέσεις εκμετάλλευσης στη διαδικασία της παραγωγής μεταμφιέζονται ως σχέσεις μεταξύ ίσων. Το αφεντικό «απλώς» έχει το κεφάλαιο, ο εργαζόμενος την ικανότητα προς εργασία. Ο καθένας παίρνει στο τέλος της παραγωγικής εργασίας ότι του αναλογεί: ο εργαζόμενος μισθό, το αφεντικό κέρδος. Η απλήρωτη υπεραξία που παρήγαγε ο εργαζόμενος εξαφανίζεται μαγικά, μεταμφιέζεται σε κάτι που δεν είναι: ως δίκαια, αμοιβαία επωφελής σχέση μεταξύ «κοινωνικών εταίρων».

Το παιχνίδι της παράλλαξης είναι αναγκαίο και χρήσιμο για την άρχουσα τάξη γιατί αποκρύπτει την ταξική εκμετάλλευση που βρίσκεται στον πυρήνα της ταξικής της κυριαρχίας. Ιδιαίτερα σε εποχές μεγάλων κρίσεων είναι αναγκαίο για την άρχουσα τάξη να αποκρύπτει τις πραγματικές αιτίες τους εμφανίζοντας τον κόσμο αντεστραμμένο: το κεφάλι κάτω, τα πόδια πάνω.

Ο λόγος, θα λέγαμε, χυδαία υλικός και απλός. Όλες οι γενεσιουργές αιτίες των κρίσεων βρίσκονται στην ίδια τη λειτουργία του συστήματος: στο σύστημα ταξικής εκμετάλλευσης και τις αντιθέσεις που αυτό δημιουργεί. Επομένως, για την άρχουσα τάξη είναι απολύτως αναγκαίο, όταν ξεσπούν οικονομικές (ή πολιτικές) κρίσεις να θέτει σε λειτουργία όλους τους ιδεολογικούς μηχανισμούς που διαθέτει ώστε αυτές να εμφανιστούν άσχετες με την ουσιαστική λειτουργία του καπιταλισμού. Είτε ως τυχαία γεγονότα (επομένως εγγενώς ασαφή και μη επιδεχόμενα συστηματικής ανάλυσης) είτε ως αποτέλεσμα «εξωτερικών» δευτερευόντων παραγόντων ως προς τη λειτουργία του συστήματος.

Αλλά ας μιλήσουμε παραδειγματικά και όχι μόνο γενικόλογα-θεωρητικά.

Η σημερινή παγκόσμια κρίση είναι – πλέον πανθομολογούμενα – η μεγαλύτερη από τη δεκαετία του 1930. Όπως (θα έπρεπε να είναι γνωστό) η κρίση πυροδοτήθηκε από την ανεξέλεγκτη κερδοσκοπία ιδιωτικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στην κτηματαγορά των ΗΠΑ (subprime mortgage crisis [2]) που σκόρπισαν στην παγκόσμια καπιταλιστική οικονομία «τοξικά ομόλογα» με αποτέλεσμα το ξέσπασμα της κρίσης το 2007-8. [3] Η κρίση αυτή ήταν, με τη σειρά της, το αποτέλεσμα γιγαντιαίων κερδοσκοπικών χρηματιστηριακών φουσκών που δημιουργήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια από την (επίσης ανεξέλεγκτη) επιδίωξη του μέγιστου δυνατού κέρδους σε παγκόσμια κλίμακα από τεράστια ιδιωτικά κεφάλαια.

Η όλη διαδικασία και εξέλιξη της κρίσης, με απλά λόγια, παραπέμπει ευθέως στην ίδια την καθημερινή, φυσιολογική λειτουργία του καπιταλιστικού συστήματος, όπου οι ιδιώτες υποτίθεται (στη νεοφιλελεύθερη ιδεολογική εικονική πραγματικότητα) επιδιώκοντας το ίδιο ατομικό, εγωιστικό τους μάξιμουμ κέρδος, ταυτόχρονα αυξάνουν (λόγω ανταγωνισμού) την παραγωγή και το συνολικό κοινωνικό πλούτο.

Η στιγμή που ξεσπά η οικονομική κρίση αποδεικνύει το ψεύδος του προαναφερθέντος ιδεολογήματος: η κρίση βυθίζει στη δυστυχία το μέγα πλήθος των ανθρώπων (που είναι οι μισθωτοί εργαζόμενοι) και ταυτόχρονα αποδεικνύει ως λαθεμένη την ίδια την καθημερινή λειτουργία του συστήματος: ο ιδιωτικός ανταγωνισμός δεν οδηγεί στην ορθολογικότερη κατανομή των οικονομικών πόρων και επομένως στη μεγέθυνση του κοινωνικού πλούτου, αλλά αντίθετα: οδηγεί σε «οικονομικούς παραλογισμούς», καταστροφή του περιβάλλοντος, απότομη διασπορά της ανεργίας και της κοινωνικής ανέχειας που καταστρέφει τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων.

Σε στιγμές κρίσης αυτό γίνεται τόσο εμφανές ώστε, το ομολογούν οι πλέον διακεκριμένοι εκπρόσωποι του συστήματος. Στις 16 Ιουλίου 2002, λίγα χρόνια πριν το ξέσπασμα της σημερινής κρίσης, ο Άλαν Γκρίνσπαν, πρόεδρος της Αμερικανικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας (fed) επί σχεδόν 19 χρόνια, κατέθεσε στη Senate Banking Committee την εξάμηνη έκθεσή του για την οικονομία. Στο πλαίσιο της έκθεσης, ο αμερικανός αρχιτραπεζίτης έκανε τη διάγνωση ότι: «Η εθνική ασθένεια των Η.Π.Α. είναι η μεταδοτική απληστία».[4]

Πάλι ο Γκρίνσπαν, σε κατάθεσή του στο κογκρέσο στις 22 Οκτώβρη του 2009 για τη σημερινή παγκόσμια κρίση, αφού δήλωσε σοκαρισμένος από το μέγεθος της κρίσης δήλωσε: «[…] έκανα λάθος πιστεύοντας πως οι τράπεζες, επιδιώκοντας το ιδιωτικό τους συμφέρον, θα έκαναν ότι μπορούσαν για να προστατέψουν τα συμφέροντα των μετόχων τους και των θεσμών (των τραπεζών)… πρόκειται για ένα ελάττωμα στο μοντέλο που καθορίζει στο πως λειτουργεί ο κόσμος [δηλαδή του καπιταλισμού σ.τ.σ.]».

Αλλά… … όλα αυτά θα πρέπει να κρυφτούν κάτω από το (ιδεολογικό) χαλί. Θα πρέπει να βρεθούν άλλοι ένοχοι για την κρίση του συστήματος, δεν πρέπει να θιχθεί ο πυρήνας του καπιταλισμού, τα ιερά και τα όσια του, ο Μωυσής και όλοι οι προφήτες: το ιδιωτικό κεφάλαιο. Έτσι φτάνουμε στην ιδεολογική αντιστροφή της πραγματικότητας. Το κεφάλι κάτω, τα πόδια πάνω: Για όλα φταίει το σπάταλο κράτος!

Οι ιδιώτες καπιταλιστές οδήγησαν το ίδιο τους το σύστημα, με το αδυσώπητο κυνήγι του κέρδους, ένα βήμα πριν τον γκρεμό, με αποτέλεσμα να χρειαστεί η παρέμβαση του κράτους για να διασωθεί το σύστημα: από την αρχή της κρίσης το 2007-8, υπολογίζεται ότι όλες οι μεγάλες καπιταλιστικές χώρες έχουν ξοδέψει πάνω από 20 τρισεκατομμύρια δολάρια για να διασωθούν τράπεζες και επιχειρηματίες. Τώρα που τα κράτη χρεώθηκαν, η προπαγάνδα δεν προβάλλει το λόγο, αλλά το αποτέλεσμα: το δημόσιο χρέος! Με αυτόν τον τρόπο, καλούνται οι φορολογούμενοι (δηλαδή το μέγα πλήθος των μισθωτών εργαζομένων) να πληρώσουν το λογαριασμό της διάσωσης των ιδιωτών καπιταλιστών μεγαλοκαρχαριών. Επιπλέον, ανοίγει ο δρόμος για την ολοκλήρωση της καταλήστευσης της δημόσιας περιουσίας με νέες ιδιωτικοποιήσεις. Μ’ έναν σμπάρο δυο τρυγόνια!

Το μέγεθος του κρατικού τομέα στην Ελλάδα

Ας μεταφέρουμε τα παραπάνω στα καθ’ ημάς… Κυβέρνηση και ΜΜΕ δεν κουράζονται να επαναλαμβάνουν ότι ο κρατικός τομέας της ελληνικής οικονομίας είναι από «τους μεγαλύτερους στον κόσμο». Επιβεβαιώνουν με αυτόν τον τρόπο τη γνωστή συνταγή του ναζί Γιόζεφ Γκαίμπελς: Επαναλαμβάνοντας διαρκώς ένα ψέμα μέσω των καθεστωτικών ΜΜΕ το καθιστάς «επιβεβαιωμένη αλήθεια» στον «αμαθή όχλο».

Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι πολιτικοί και προπαγανδιστές που ομιλούν περί μεγάλου δημοσίου στην Ελλάδα δεν μπαίνουν στον κόπο να φέρουν οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο. Πολύ περισσότερο, να συγκρίνουν το μέγεθος του ελληνικού δημοσίου με αυτό των άλλων ανεπτυγμένων καπιταλιστικών κρατών.

Ας κάνουμε, λοιπόν, εμείς αυτήν την απλούστατη παρουσίαση και σύγκριση.

Οι κυριότεροι δείκτες υπολογισμού του μεγέθους του δημόσιου τομέα μιας χώρας είναι οι δαπάνες (κυρίως) και τα έσοδα της γενικής κυ­βέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ (Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν). Στον Πίνακα 1 που ακολουθεί παρουσιάζονται τα ποσοστά δαπανών της γενικής κυβέρνησης ως ποσοστά του ΑΕΠ ως μέτρο ένδειξης του μεγέθους του κράτους στις Βορειοευρωπαϊκές, στις Μεσογειακές χώρες και στην Ελλάδα: [5]

Πίνακας 1

Δαπάνες γενικής κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ

Πηγή: Eurostat

Από τον παραπάνω πίνακα γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι οι Βορειοευρωπαϊκές χώρες και κυρίως οι Σκανδιναβικές έχουν πολύ μεγάλο δημόσιο τομέα αφού οι δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι πολύ υψηλές (πάνω από 50%). Το μέγεθος του δημόσιου τομέα στην Ελλάδα είναι ανάλογο τόσο με αυτό των Μεσογειακών χωρών, όσο και με αυτό της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 27 μελών. Αυτό σημαίνει ότι οι Βορειοευρωπαϊκές χώρες έχουν αισθητά μεγαλύτερο δημόσιο τομέα από την Ελλάδα. Επομένως, απλά και καθαρά: όσοι ισχυρίζονται ότι ο δημόσιος τομέας στην Ελλάδα είναι μεγάλος, απλώς ψεύδονται…

Ωστόσο, υπάρχει και κάτι ακόμα πιο αποκαλυπτικό που μας λένε τα στοιχεία. Στον Πίνακα 2 ανα­λύονται τα έσοδα της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ:

Πίνακας 2

Έσοδα γενικής κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Πηγή: Eurostat

Προσέξτε τον πίνακα: στην Ελλάδας τα κρατικά έσοδα είναι μικρότερα πάνω από 5% των δαπανών της κυβέρνησης. Την περίοδο 2002-2008 ενώ οι δαπάνες ήταν 45,2% του ΑΕΠ τα έσοδα ήταν 40% του ΑΕΠ ενώ ο μέσος όρος εσόδων των Βορειοευρωπαϊκών χωρών ήταν 52,7% του ΑΕΠ. Υπάρχει μεγάλη υστέρηση κρατικών εσόδων στην Ελλάδα σε σχέση με τις άλλες ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες της δυτικής Ευρώπης. Γιατί υφίσταται αυτή η μεγάλη διαφορά; Μα απλούστατα: στην σκανδαλώδη φοροαπαλλαγή του μεγάλου, αλλά και του μεσαίου κεφαλαίου στην Ελλάδα.

Το πρόβλημα με άλλα λόγια στην Ελλάδα δεν είναι ο (ανύπαρκτα ούτως ή άλλως) «μεγάλος» κρατικός τομέας της οικονομίας, αλλά τα φορολογικά προνόμια του κεφαλαίου που δημιουργούν μαύρες τρύπες στους κρατικούς προϋπολογισμούς τις οποίες καλούνται να μπαλώσουν τα συνήθη υποζύγια: μισθωτοί και συνταξιούχοι.

Κρατικός τομέας και νεοφιλελευθερισμός

Ωστόσο, για να είμαστε δίκαιοι, το παιχνίδι της παράλλαξης σε σχέση με το μέγεθος του κράτους δεν αφορά μόνο την Ελλάδα και τους γκεμπελίσκους που το τροφοδοτούν εγχωρίως. Συμβαίνει και εις Παρισίους…

Ένα από τα μεγαλύτερα προπαγανδιστικά ψεύδη του νεοφιλελευθερισμού είναι ότι δήθεν έχει μειωθεί ο ρόλος του κράτους από τότε που τα νεοφιλελεύθερα δόγματα κυριάρχησαν (χοντρικά, από τη δεκαετία του 1980). Η αλήθεια είναι εντελώς ανάποδη: το μέγεθος του κράτους επί νεοφιλελευθερισμού όχι μόνο δεν έχει συρρικνωθεί αλλά αντίθετα έχει μεγαλώσει. Το κράτος, ως ο συλλογικός εκφραστής των συμφερόντων της άρχουσας τάξης, έχει επί νεοφιλελευθερισμού γίνει απροκάλυπτα πιο ταξικό. Μια παρενέργεια αυτού του γεγονότος είναι ότι το κράτος έγινε πολύ πιο σπάταλο απ’ ότι τις εποχές του κεϋνσιανισμού (της άμεσης κρατικής παρέμβασης στην οικονομία με μεγάλες δημόσιες επιχειρήσεις που υπήρχε από το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1970). Μπορεί πολλές δημόσιες επιχειρήσεις να έχουν ιδιωτικοποιηθεί από τη δεκαετία του 1980 στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες, το κράτος πρόνοιας να έχει κατεδαφιστεί (όπου υπήρχε αναπτυγμένο), ωστόσο το μέγεθος του κράτους διαρκώς μεγεθύνεται (μετρημένο ως δαπάνες επί του ΑΕΠ):

«Για τη μέση χώρα-μέλος της Ε.Ε. το ποσοστό αυτό [κρατικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ] αυξήθηκε κατά 20 περίπου μονάδες μεταξύ 1960 και των αρχών της δεκαετίας του 1990, υπερβαίνοντας ακόμη και το 50% του ΑΕΠ. Έκτοτε, παρατηρείται μια μικρή πτώση, δίχως ωστόσο το ποσοστό αυτό να μειωθεί κάτω από 45% – όχι και λίγο, αν σκεφτεί κανείς ότι μιλάμε για καπιταλιστικές οικονομίες!». [6]

Συνολικές δαπάνες γενικής κυβέρνησης σε Ε.Ε.-15, 1960-2001

Το ίδιο συμβαίνει και στην ηγέτιδα χώρα του νεοφιλελευθερισμού, τις ΗΠΑ (μεγέθυνση του κράτους) πράγμα που φαίνεται ακόμα πιο χαρακτηριστικά αν δούμε την εξέλιξη των κρατικών δαπανών διαχρονικά:

Να λοιπόν τι έχει συμβεί στην πραγματικότητα επί νεοφιλελευθερισμού. Το κράτος μπορεί να έχει αποσυρθεί από μια σειρά άμεσων παραγωγικών δραστηριοτήτων, ωστόσο εξακολουθεί να παρεμβαίνει ξοδεύοντας τεράστια ποσά για την στήριξη και επιδότηση των ιδιωτών καπιταλιστών. Με απλά λόγια, τα χρήματα που εξοικονομούνται από την κατεδάφιση του κράτους πρόνοιας, την ιδιωτικοποίηση των επιχειρήσεων «κοινής ωφέλειας», το κράτος τα ξοδεύει πολλαπλάσια στην χρηματοδότηση των ιδιωτών καπιταλιστών (όπως περίτρανα φάνηκε με τη διάσωση των ιδιωτικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από τις κυβερνήσεις των ανεπτυγμένων καπιταλιστικών χωρών στην παρούσα οικονομική κρίση).

Δημόσιο χρέος και ιδιωτικό χρέος

Ωστόσο το παιχνίδι της παράλλαξης έχει πολλά επίπεδα. Είναι σαν τη ρώσικη Μπαμπούσκα. Κάθε ένα επίπεδο απλά παραπέμπει στο επόμενο. Η Κυβέρνηση και τα φερέφωνα των αφεντικών στα ΜΜΕ, υψώνουν το δάκτυλο επιτιμητικά δείχνοντας το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ. Που θα φτάσει; Στο 130%,στο 150%, στο 160% του ΑΕΠ;

Ωστόσο υπάρχει ένα μέγεθος που ποτέ δεν λέγεται: Πόσο είναι το ιδιωτικό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ;

Υπάρχει ένα κρίσιμο ζήτημα που επιμελώς αποκρύπτει η συζήτηση για το μέγεθος του κρατικού τομέα στην Ελλάδα. Η όλη συζήτηση στα ΜΜΕ, δηλαδή στους βασικούς προπαγανδιστικούς μηχανισμούς της άρχουσας τάξης και του κράτους, θέλει να αποδείξει ότι το υποτιθέμενο «μεγάλο δημόσιο» πάει χέρι-χέρι με την αναποτελεσματικότητα του «κράτους ως επιχειρηματίας». Τι ποιο μεγάλη απόδειξη χρειάζεται από το γεγονός ότι η εμπλοκή του κράτους στην οικονομία συσσωρεύει χρέη; Το δημόσιο χρέος θα φτάσει (και θα ξεπεράσει) το 150% στην επόμενη διετία.

Τι αποκρύπτεται με αυτή τη συλλογιστική;

Μα… το γεγονός ότι το δημόσιο χρέος είναι μέρος μόνο του συνολικού χρέους της Ελλάδας, του ελληνικού καπιταλισμού. Με μεγαλύτερους ρυθμούς έχει αυξηθεί το ιδιωτικό χρέος την τελευταία δεκαετία απ’ ότι το δημόσιο. Πράγμα που σημαίνει ότι ο ιδιωτικός τομέας απέτυχε παταγωδώς να ανταπεξέλθει στον αυξανόμενο ανταγωνισμό που σήμαινε η είσοδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η επιτάχυνση του νεοφιλελευθερισμού παγκόσμια. Το ευρώ υπέσκαψε την ανταγωνιστικότητα των ιδιωτών ελλήνων καπιταλιστών με ένα διπλό αποτελέσματα:

Η οικονομική ανάπτυξη που παρουσίαζε ο ελληνικός καπιταλισμός τα τελευταία χρόνια πριν την κρίση, στηρίχτηκε στην εγχώρια ζήτηση μέσω του κατασκευαστικού τομέα και της κατανάλωσης και όχι στην παραγωγική ικανότητα των ελλήνων καπιταλιστών.

Πράγμα που, συνακόλουθα, οδήγησε στην έκρηξη του δανεισμού, τόσο των νοικοκυριών όσο και των επιχειρήσεων. Στο διάγραμμα που ακολουθεί φαίνεται ανάγλυφα ότι το δημόσιο χρέος αυξάνει με μικρότερο ρυθμό απ’ ότι το ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα: [7]

Το συνολικό χρέος της Ελλάδας (δημόσιο συν ιδιωτικό) φτάνει κοντά στο 300% του ΑΕΠ. Από αυτό το μισό είναι δημόσιο και το άλλο μισό (για το οποίο οι εξαγορασμένοι κονδυλοφόροι των ΜΜΕ σιωπούν) ιδιωτικό.

Αντίστοιχο πρόβλημα (δηλαδή αστοχία του ιδιωτικού τομέα) έχουν και οι άλλες δυο χώρες της νότιας Ευρώπης, η Ισπανία και η Πορτογαλία. Σε αυτές μάλιστα τις χώρες γίνεται ακόμα ποιο εμφανές το πρόβλημα, ως πρόβλημα του ιδιωτικού τομέα. Και στις δυο αυτές χώρες το δημόσιο χρέος είναι σχετικά μικρό, ενώ είναι εξαιρετικά μεγάλο το ιδιωτικό χρέος. Και στις δυο περιπτώσεις το συνολικό χρέος αγγίζει το 500% (!!) του ΑΕΠ, με τη μερίδα του λέοντος να ανήκει στον ιδιωτικό τομέα:

Τι σηματοδοτεί η εκτίναξη του ιδιωτικού χρέους της Ελλάδας; Την ανάγλυφη αστοχία ενός στοιχήματος του ελληνικού κεφαλαίου.

Ο ελληνικός καπιταλισμός θέλησε με την είσοδό του στην Ε.Ε. να μπει στα μεγάλα σαλόνια των μεγάλων καπιταλιστικών χωρών. Να γίνει η «ισχυρή Ελλάς» όπως έλεγε ο Σημίτης. Ωστόσο, οι ιδιώτες Έλληνες καπιταλιστές απέτυχαν να ανταγωνιστούν του δυτικοευρωπαίους συναδέλφους τους με αποτέλεσμα ο ελληνικός καπιταλισμός να συσσωρεύει ελλείμματα εμπορικά και ελλείμματα ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Τα εμπορικά ελλείμματα εκτοξεύθηκαν:

Τράπεζα της Ελλάδος, Στατιστικό Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας, Τεύχος 119.

Το Έλλειμμα του Ισοζυγίου Τρεχουσών Συναλλαγών ως ποσοστό του ΑΕΠ έχει διπλασιαστεί από 7% το 2003 σε ποσοστό 14,1% του ΑΕΠ το 2007:

Το ανταγωνιστικό έλλειμμα των ιδιωτών ελλήνων καπιταλιστών οφείλεται στο γεγονός ότι την περίοδο της οικονομικής ανάπτυξης το μεγαλύτερο τμήμα του ακαθάριστου αποθέματος παγίου κεφα­λαίου στην ελληνική οικονομία διαμορφώθηκε στον τομέα των κα­τασκευών (κατά μέσο όρο 82% επί του συνόλου) και σε εξοπλισμό που δεν ενσωματώνει υψηλή τεχνολογία (κατά μέσο όρο 10% επί του συνόλου). Συνεπώς, η μεγέθυνση της ελληνικής οικονομίας στηρίχθηκε κυρίως στους λε­γόμενους παραδοσιακούς κλάδους της οικονομίας: [8]

ICT: Information and communication technologies.

Αυτό το ανταγωνιστικό έλλειμμα του ελληνικού καπιταλισμού καλούνται σήμερα να πληρώσουν με περικοπές μισθών και συντάξεων οι εργαζόμενοι. Το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων στην Ελλάδα καταβυθίζεται για να περιοριστεί το εμπορικό έλλειμμα, αλλά κυρίως, για να ξεπληρωθούν οι τράπεζες που δάνεισαν τα κεφάλαια τους σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα (και τα οποία τα έχουν πάρει πίσω πολλαπλάσια μέσω των τόκων). Και αυτό το καθόλου θεάρεστο έργο κυβέρνηση και ΜΜΕ το βαφτίζουν «σωτηρία του έθνους».

Αλήθειες και ψέματα

 Θα πρέπει να μάθουμε να ξεχωρίζουμε την αλήθεια από τα ιδεολογήματα, αλλά και από το απροκάλυπτο ψέμα.

Τα μυθεύματα του καπιταλισμού περιγράφουν έναν ανύπαρκτο κόσμο στον οποίο το «αόρατο χέρι της αγοράς» καθορίζει τα πάντα αυτόματα, χωρίς καμιά κρατική βοήθεια. Επί νεοφιλελευθερισμού το μύθευμα αυτό απέκτησε στάτους θεολογικού δόγματος. «Όσο λιγότερο κράτος τόσο καλύτερα» διατυμπανίζει η προπαγάνδα, σε σημείο οι περισσότεροι άνθρωποι να θεωρούν ότι τα τελευταία χρόνια στις ανεπτυγμένες χώρες το μέγεθος του κράτους έχει μειωθεί. Η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική όπως είδαμε: τα τελευταία τριάντα χρόνια το μέγεθος του κράτους είτε μεγάλωσε είτε, όπου μειώθηκε, ήταν σε χώρες με πολύ μεγάλο κρατικό τομέα. Η γενική εικόνα δεν αλλάζει: το μέγεθος του κράτους σήμερα στις περισσότερες αναπτυγμένες χώρες αγγίζει, και σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνάει, το 50% του ΑΕΠ.

Το νεοφιλελεύθερο κράτος έχει γίνει πιο σπάταλο από το κεϋνσιανό των πρώτων μεταπολεμικών δεκαετιών, και ο λόγος απλός. Όσο περισσότερο ξοδεύει το κράτος για τη στήριξη των καπιταλιστών, την ίδια στιγμή που προσφέρει αφειδώς φοροαπαλλαγές και μειώσεις φόρων στο μεγάλο κεφάλαιο, ξεπουλώντας και τα τελευταία υπολείμματα της δημόσιας περιουσίας, τόσο το ίδιο το κράτος καταχρεώνεται. Η μόνη δυνατότητα για το κράτος να συνεχίσει να πληρώνει τόκους και τοκοχρεολύσια είναι να κατεδαφιστούν και τα τελευταία υπολείμματα του κράτους πρόνοιας, να αυξηθούν τα όρια συνταξιοδότησης, να συμπιεστούν οι μισθοί και οι συντάξεις των εργαζομένων. Τόσο απλά, τόσο απροκάλυπτα ταξικά!

Κλείνοντας, ας επανέλθουμε στο θέμα της παράλλαξης που αναφέραμε στην αρχή αυτής της δημοσίευσης. Οι σχέσεις εκμετάλλευσης αποκρύβονται και παρουσιάζονται ως σχέσεις μεταξύ ίσων. Στις θεσμικές διαδικασίες του κοινοβουλευτικού κρετινισμού αφεντικά και εργάτες εμφανίζονται επίσης ως ίσοι: ο καθένας έχει μια (ισοβαρή) ψήφο. Στην πραγματική ζωή, στους εργασιακούς χώρους ή στα κέντρα λήψης των οικονομικών και πολιτικών αποφάσεων, τα πράγματα διαφοροποιούνται: η κοινωνική βαρύτητα του αφεντικού είναι απείρως μεγαλύτερη από οποιονδήποτε εργαζόμενο.

Αυτού του τύπου η απόκρυψη δεν είναι το αποτέλεσμα μιας συνομωσίας, κάποιων σκοτεινών εγκεφάλων. Είναι το αποτέλεσμα περίπλοκων ιστορικών κοινωνικών διεργασιών, κατά τις οποίες η ταξική πάλη έχει αποκρυσταλλωθεί σε συγκεκριμένους κοινωνικούς θεσμούς και ιδεολογήματα. Ωστόσο αυτό δεν αποκλείει τη συνειδητή και κατευθυνόμενη ιδεολογική απάτη. Το καθαρό ψέμα. Στο τελευταίο είναι αθεράπευτα εθισμένοι οι αστοί πολιτικοί και οι μεγαλοαπατεώνες των ΜΜΕ.

Ας δούμε ένα πολύ χτυπητό παράδειγμα. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης στην εκπομπή του γνωστού χρυσοκάνθαρου προπαγανδιστή Γιάννη Πρετεντέρη, «Ανατροπή» (προφανώς της αλήθειας και όχι κατεστημένων αντιλήψεων), μεταξύ του Θεόδωρου Πάγκαλου, της Ντόρας Μπακογιάννη και του Αλέξη Τσίπρα, η συζήτηση έφτασε στο θέμα του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων. Ο κ. Πάγκαλος επέμεινε στον αστικό μύθο του «υπερβολικού αριθμού» των Ελλήνων δημοσίων υπαλλήλων. Στην επισήμανση του προέδρου του ΣΥΝ ότι ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων δεν είναι και ιδιαίτερα μεγάλος σε σχέση με το μέσο αριθμό δημοσίων υπαλλήλων στις χώρες του ΟΟΣΑ, ο Πάγκαλος έφερε ως αντιπαράδειγμα την Αυστρία, η οποία, όπως δήλωσε, έχει μόνο «180.000 δημόσιους υπαλλήλους», παρ’ ότι έχει περίπου «τον ίδιο πληθυσμό με τη χώρα μας».

Επρόκειτο για ένα χοντροκομμένο ψέμα. Η πραγματικότητα είναι ότι η Αυστρία έχει σχεδόν 500.000 δημοσίους υπαλλήλους. Αναλογικά με τον πληθυσμό της (η Αυστρία έχει περί τα 8,4 εκατομμύρια κατοίκους) έχει τόσους δημοσίους υπαλλήλους όσους και η Ελλάδα. [9] Στην ίδια εκπομπή η Ντόρα Μπακογιάννη δεν ανέφερε κανένα στοιχείο, αλλά παρ’ όλα αυτά κατάφερε να είναι το ίδιο ψευδόμενη όσο και ο Πάγκαλος! Όταν ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε στοιχεία που απεδείκνυαν την αλήθεια για τον αριθμό των δημόσιων υπαλλήλων στην Ελλάδα, η Μπακογιάννη του απήντησε, κουνώντας υποτιμητικά το κεφάλι της, ότι οι πάντες γνωρίζουν ότι «οι δημόσιοι υπάλληλοι στην Ελλάδα είναι πολλοί». Η ίδια ασφαλώς γνωρίζει την αλήθεια, αλλά έχει συμβάλλει και αυτή στη συνειδητή διαστρέβλωση της αλήθειας.

«Η αλήθεια είναι πάντοτε επαναστατική», σύμφωνα με τον Λένιν. Και είναι απολύτως ακριβές. Η αλήθεια μας απελευθερώνει, μας αποκαλύπτει τον κόσμο γύρω μας και γι’ αυτό μας γεμίζει ταξικό μίσος, που σημαίνει, μας δίνει τη ζωογόνα δύναμη για να παλέψουμε ενάντια σε μια κοινωνία που καθημερινά μας συνθλίβει.

Άγγελος Κ.

Σημειώσεις

[1] Παράλλαξη (η) {-ης κ. -άξεως -άξεις, -άξεων} 1. ΝΑΥΤ. (για πλοία) η διόπτευση ενός σημείου 90 μοίρες δεξιά ή αριστερά της πορείας του πλοίου 2. ΑΣΤΡΩΝ. η γωνιακή μετατόπιση της φαινόμενης θέσης ενός ουράνιου αντικειμένου πάνω στην ουράνια σφαίρα, όταν παρατηρείται από δύο σημεία που απέχουν πολύ μεταξύ τους 3. ΤΟΠΟΓΡ. Η διαφορά που φαίνεται να έχει η κατεύθυνση ή η θέση ενός σώματος, όταν μετατοπίζεται η θέση του παρατηρητή: σφάλμα παραλλάξεως οργάνου μετρήσεως.

[2] http://en.wikipedia.org/wiki/Subprime_mortgage_crisis

[3] http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=1400247&ct=3

[4] http://www.ipedis.org/files/veni%20vidi%20wc_%20%CE%97%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CF%82%20%CE%9A%CE%B1%CF%86%CE%AC%CE%BF%CE%B3%CE%BB%CE%BF%CF%85%20-%CE%99%CE%A0%CE%95%CE%94%CE%99%CE%A3.pdf

[5] Π.Ε. Πετράκης, Η ελληνική οικονομία: προκλήσεις (μέχρι το 2010), εκδόσεις Παπαζήση 2010.

[6] Ποια Ευρώπη; Λουκάς Τσούκαλης Ποταμός, Αθήνα 2004.

[7] THE EUROZONE BETWEEN AUSTERITY AND DEFAULT, RMF, Research on money and finance.

http://www.researchonmoneyandfinance.org/2010/09/new-rmf-report-eurozone-between-austerity-and-default/

[8] Π.Ε. Πετράκης, Η ελληνική οικονομία: προκλήσεις (μέχρι το 2010), εκδόσεις Παπαζήση 2010.

[9] http://www.epikoinonia–arg.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=20543:2010-10-07-09-29-19&catid=23:2010-06-28-15-23-54&Itemid=59

ΠΗΓΗ: 09-12-2010, http://aformi.wordpress.com/2010/12/09/%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82-%CF%84%CE%BF%CE%BC%CE%AD%CE%B1%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B9%CE%B4%CE%B9%CF%89%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%87%CF%81%CE%AD%CE%BF%CF%82-%CF%83%CF%84-2/