Ελληνισμός – Χριστιανισμός: Η συνάντηση των δύο κόσμων*

 

Του Μητρ. Περγάμου  Ιωάννη   (Ζηζιούλα)**

 

Α. Η ΓΕΝΕΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ

Αντίθεση και αλληλεπίδραση

 

Το πρόβλημα των ιστορικών καταβολών του Χριστιανισμού δεν μας ενδιαφέρει εδώ σαν ερώτημα απόλυτο, αλλά μόνο στη σχέση του Χριστιανισμού με τον Ελληνισμό στους τρεις πρώτους αιώνες. Έτσι το ερώτημα των ιστορικών καταβολών του Χριστιανισμού παίρνει για μας συγκεκριμένα την ακόλουθη σειρά: ποιος ήταν ο ρόλος που διαδραμάτισε ο Ελληνισμός στην πρώτη ιστορική εμφάνιση του Χριστιανισμού;

Υπήρξε άραγε κάποια παρουσία του ελληνικού πνεύματος στο ιστορικό αυτό υπέδαφος, που έφερε στο φως της Ιστορίας τις πρώτες χριστιανικές κοινότητες μαζί με την πίστη τους στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού; Ποια είναι ή σχέση Ελληνισμού και Χριστιανισμού στις ιστορικές καταβολές του τελευταίου;

Μετά τη δύση της λεγόμενης "Θρησκειολογικής Σχολής", που είχε τονίσει με ιδιαίτερη έμφαση τη σχέση του αρχικού Χριστιανισμού με τις μυστηριακές θρησκείες της εποχής του και ιδιαίτερα με τον Ελληνισμό, η σύγχρονη έρευνα έχει πλέον πεισθή ότι οι ιστορικές ρίζες του Χριστιανισμού δεν πρέπει να αναζητηθούν πρωταρχικά στον Ελληνισμό καθαυτό ή γενικά στο εξωβιβλικό θρησκειακό περιβάλλον της εποχής εκείνης, αλλά στον Ιουδαϊσμό των χρόνων εκείνων. Η αναγνώριση των πρώτων καταβολών του Χριστιανισμού έγινε κυρίως με την ανακάλυψη του εσχατολογικού χαρακτήρος, που φέρει ο αρχικός Χριστιανισμός και ιδιαίτερα η μορφή του Ιησού Χριστού, όπως μας παρουσιάζεται στα Ευαγγέλια. Η πεποίθηση αυτή της σύγχρονης έρευνας, που ξεκινά με τα έργα κυρίως των J. Weiss και Α. Schweitzer, έχει πλέον τόσο βαθιά εδραιωθή, ώστε κάθε προσπάθεια κατανοήσεως του προσώπου, των λόγων και του έργου του Ιησού Χριστού να συναρτάται αυτομάτως με την έρευνα του Ιουδαϊσμού των χρόνων εκείνων. Η πεποίθηση ότι o Ιησούς Χριστός ήταν "Ιουδαίος", ότι "η σωτηρία εκ των Ιουδαίων εστί" και ότι ο Χριστιανισμός ξεπήδησε στην Ιστορία σαν μια μορφή εκπληρώσεως των προσδοκιών του Ιουδαϊσμού της εποχής εκείνης, έχει σχεδόν πλήρως εκτοπίσει κάθε παλαιότερη προσπάθεια συσχετισμού του αρχικού Χριστιανισμού με τον Ελληνισμό.

Το άμεσο, λοιπόν, υπέδαφος πού εξέθρεψε τον αρχικό Χριστιανισμό πρέπει να αναζητηθή στον Ιουδαϊσμό και όχι στον Ελληνισμό της εποχής εκείνης. Σημαίνει άραγε τούτο ότι πρέπει να αποκλεισθή κάθε παρουσία και σημασία του Ελληνισμού στις ιστορικές καταβολές του Χριστιανισμού;

Η απάντηση στο ερώτημα αυτό δεν είναι απλή· αποτελεί ένα από τα περιπλοκώτερα προβλήματα της Ιστορίας. Η αιτία της δυσκολίας συνίσταται σε τούτο: Από το ένα μέρος ο Ιουδαϊσμός και ο Ελληνισμός αντιπροσωπεύουν για την εποχή εκείνη δύο πνευματικά και πολιτιστικά μεγέθη τόσο ασυμβίβαστα μεταξύ τους, ώστε αρκεί να διαπιστωθή η παρουσία του ενός για να αποκλεισθή αυτόματα η παρουσία του άλλου. Η αντίθεση μεταξύ Ιουδαϊσμού και Ελληνισμού υπήρξε τόσο σφοδρή, ώστε να οδηγήση σε σκληρούς, μακροχρόνιους και πολλές φορές αιματηρούς αγώνες αλληλοεξοντώσεως. Από το άλλο όμως μέρος, μέσα σ' αυτή την εξοντωτική πάλη πραγματοποιόταν μια σταθερή και βαθιά διείσδυση του Ελληνισμού στον Ιουδαϊσμό και αντίστροφα. Ο Ελληνισμός που κυριαρχούσε πολιτιστικά στον ιστορικό χώρο του Ιουδαϊσμού της εποχής εκείνης προκαλούσε την αντίδραση του Ιουδαϊσμού, ακριβώς γιατί με την αναπόφευκτη διείσδυσή του γινόταν απειλητικός για την ίδια την υπόσταση του Ιουδαϊσμού. Έτσι αντίθεση και επίδραση ενεργούν ταυτόχρονα και κάνουν την ιστορική εικόνα πιο πολύπλοκη από όσο εμφανίζεται συνήθως στα μάτια επιπόλαιων ερευνητών.

Η ιστορική πραγματικότητα εμφανίζεται μάλιστα ακόμη πιο πολύπλοκη, αν σκεφθή κανείς ότι οι παράγοντες που συγκροτούν το θρησκευτικό περιβάλλον του αρχικού Χριστιανισμού δεν είναι μόνον ο Ιουδαϊσμός και ο Ελληνισμός, αλλά και οι διάφορες ανατολικές θρησκείες της Αιγύπτου κλπ., καθώς και η περσική θρησκεία, που διαδραματίζει αποφασιστικότατο ρόλο στη διαμόρφωση τόσο του Ιουδαϊσμού, όσο και του Ελληνισμού της εποχής εκείνης. Από την άποψη, λοιπόν, τουλάχιστον της θρησκευτικής καταστάσεως της εποχής εκείνης οι όροι "Ιουδαϊσμός" και "Ελληνισμός" αποτελούν γενικεύσεις, που μπορούν να αποδειχθούν παραπλανητικές, αν δεν προσέξη κανείς πολύ. Οπωσδήποτε όμως παραμένει γεγονός ότι, παρά τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των διαφόρων αυτών θρησκευτικών ρευμάτων, δεν παύει να ισχύη μια ουσιαστική διάκριση τόσο μεταξύ του Ιουδαϊσμού και του Ελληνισμού, όσο και των άλλων παραγόντων, που αναφέραμε προηγουμένως. Η διάκριση αυτή επιτρέπει να γίνη λόγος για ένα ιστορικό και θρησκευτικό περιβάλλον, που είναι βασικά "Ιουδαϊκό" και που σε αντιδιαστολή με τους άλλους παράγοντες, και ιδιαίτερα με τον Ελληνισμό, αποτελεί το περιβάλλον που οδηγεί στην εμφάνιση του αρχικού Χριστιανισμού.

Οι παρατηρήσεις αυτές οδηγούν στο συμπέρασμα ότι, για να κατανοήσουμε τη σχέση Ελληνισμού και Χριστιανισμού στις ιστορικές καταβολές του τελευταίου, είναι ανάγκη να αρχίσουμε από τη σχέση Ελληνισμού και Ιουδαϊσμού στα χρόνια που προηγούνται της εμφανίσεως του Χριστιανισμού. Με τον τρόπο αυτό θα φθάσουμε στη σχέση Ελληνισμού και αρχικού Χριστιανισμού όχι απευθείας, αλλά δια μέσου του Ιουδαϊσμού, που αναγνωρίζεται πια ως το άμεσο ιστορικό περιβάλλον που γέννησε τον Χριστιανισμό.

 

Οι ελληνικές επιδράσεις στον εβραϊκό χαρακτήρα του ιουδαϊσμού

 

Ο Ελληνισμός επιδρά στον Ιουδαϊσμό των ελληνιστικών χρόνων σε όλα σχεδόν τα επίπεδα (πολιτικό, οικονομικό, στρατιωτικό, πολιτιστικό, φιλοσοφικό και θρησκευτικό) τόσο σε περιόδους θρησκευτικής ανοχής κυρίως τότε, όσο και σε περιόδους συγκρούσεων και διωγμού. Η γνώμη ότι ο Ιουδαϊσμός της Παλαιστίνης (από τον οποίο γεννάται ιστορικά ο Χριστιανισμός) σε σύγκριση με αυτόν της Διασποράς παρέμεινε ουσιαστικά ανέπαφος από τον Ελληνισμό, αποδεικνύεται εσφαλμένη. Μέσα στην καρδιά του Ιουδαϊσμού κυοφορούνται στους χρόνους που εξετάσαμε αλλοιώσεις του παραδοσιακού εβραϊκού χαρακτήρος του Ιουδαϊσμού μεγάλης σημασίας για ό,τι θα συμβή αργότερα. Οι βασικότερες από αυτές τις αλλοιώσεις σχετίζονται με την εισαγωγή της συστηματικής και θεωρητικής σκέψεως στον Ιουδαϊσμό με τη συστηματική θεώρηση του κόσμου και της Ιστορίας, που συνεπάγεται μια διεύρυνση του πνευματικού ορίζοντος προς την κατεύθυνση της ενότητας και παγκοσμιότητας της Ιστορίας, μια κατεύθυνση που ήταν ήδη δυναμικά παρούσα στη βιβλική έννοια της δημιουργίας.

Παρ' όλα αυτά θα ήταν λάθος να νομισθή ότι η διείσδυση αυτή του Ελληνισμού εξαφάνισε εντελώς τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Ιουδαϊσμού. Η συσπείρωση γύρω από την torah και την προφητική παράδοση ήταν τόσο ισχυρή, ιδιαίτερα μετά την προσπάθεια του βίαιου εξελληνισμού των Ιουδαίων από τον Αντίοχο Δ΄, ώστε η επάνοδος στα αρχικά ουσιαστικά συστατικά της εβραϊκής θρησκείας να είναι δυνατή ακόμη και κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες. Έτσι νέες μορφές θεωρήσεως του κόσμου, όπως η Αποκαλυπτική, αντί να εξαλείψουν τελικά, διαιωνίζουν την αρχαία εβραϊκή νοοτροπία. Στις ημέρες της εμφανίσεως του Χριστιανισμού η εσχατολογική προσδοκία, που είχε καλλιεργήσει η Αποκαλυπτική, δίνει τη βάση για την ανάπτυξη της νέας πίστεως σε καθαρά εβραϊκάπροφητικά σχήματα σκέψεως. Η θεώρηση του κόσμου κάτω από το πρίσμα της Ιστορίας και όχι του αφηρημένου θρησκευτικού στοχασμού ή της κοσμολογίας παραμένει το σημείο συνδέσεως της νέας πίστεως, που θα αναπτυχθή γύρω από το πρόσωπο του Ιησού Χριστού, με τον παραδοσιακά εβραϊκό Ιουδαϊσμό μάλλον παρά με τον Ελληνισμό.

Εν τούτοις ο Ελληνισμός διαδραμάτισε έναν καίριο διπλό ρόλο σε όλη την εξέλιξη αυτή από τον Ιουδαϊσμό στον Χριστιανισμό. Από το ένα μέρος με την απειλητική παρουσία του και τη διείσδυσή του στον Ιουδαϊσμό συνετέλεσε στο να στενέψη η καρδιά του Ιουδαϊσμού σε μια αποκλειστικότητα εθνικιστική, που ταύτιζε τον Νόμο με το γράμμα των διατάξεών του και την εσχατολογική προσδοκία με τα στενά πολιτικά και εθνικά συμφέροντα των Ιουδαίων, ήταν μια στάση αυτοάμυνας και αυτοπροστασίας, που αναπτύχθηκε φυσικά μετά τις διεισδυτικές επιτυχίες του Ελληνισμού, και οδήγησε στην κατάσταση, στην οποία βρίσκουμε τον Ιουδαϊσμό στα χρόνια του Ιησού Χριστού. Από την κατάσταση αυτή, σε συνδυασμό με τις απέραντες προσηλυτιστικές δυνατότητες που είχε ο Ιουδαϊσμός στον ελληνορωμαϊκό χώρο, ύστερα από το κύρος που του έδωσαν οι επιτυχίες του Μακκαβαϊκού πολέμου και η υπεροχή και έλξη της μονοθεϊστικής και ηθικής διδασκαλίας του, δημιουργήθηκε το δίλημμα της ιουδαϊκής θρησκείας μεταξύ ενός ανοίγματος προς τα "έθνη" και μιας συντηρητικής αυτοπροστασίας της εθνικής του ταυτότητος. Ο μεγάλος αριθμός των "προσηλύτων" στα χρόνια του Ιησού, που διστάζουν να κάμουν το τελικό βήμα της πλήρους εντάξεώς τους στον Ιουδαϊσμό, μαρτυρεί την τραγικότητα του διλήμματος αυτού, που δημιούργησε ο Ελληνισμός στον Ιουδαϊσμό της εποχής εκείνης. Από αυτή ακριβώς την αδυναμία του Ιουδαϊσμού ξεπήδησε η δυνατότητα του Χριστιανισμού. Παρεξηγημένος σαν μια απειλή κατά του Νόμου και της ιουδαϊκής αυτοσυνειδησίας, ο Χριστιανισμός, με το προφητικό του πνεύμα ανοίγεται πρώτα προς τους μισητούς Σαμαρείτες και έπειτα στους μη Ιουδαίους γενικά.

Η ιστορική ευκαιρία του Χριστιανισμού προπαρασκευάζεται έτσι από τον διχασμό που δημιουργείται στην καρδιά του Ιουδαϊσμού ανάμεσα στις οικουμενικές δυνατότητες που έκρυβε η βιβλική πίστη του και στην ανάγκη της αυτοπροστασίας και επιβιώσεώς του ως εθνικής ομάδος. Αυτή είναι η μεγάλη συμβολή (αρνητικά) του Ελληνισμού στην εμφάνιση του Χριστιανισμού: η πρόκληση μιας γόνιμης "κρίσεως συνειδήσεως" στον Ιουδαϊσμό, μιας κρίσεως που θα προκαλέση αργότερα και στον Χριστιανισμό το ίδιο "προκλητικό" ελληνικό πνεύμα. Έτσι, όπως θα δούμε, οι πρώτοι που θα αναγνωρίσουν και θα εγκολπωθούν τις δυνατότητες του Χριστιανισμού θα είναι οι Ελληνιστές Ιουδαίοι, αυτοί δηλαδή που πιο πολύ από κάθε άλλον ζουν τον εσωτερικό αυτό διχασμό του Ιουδαϊσμού.

Αλλά η συμβολή αυτή του Ελληνισμού στην εμφάνιση του Χριστιανισμού συνοδεύεται, σαν την άλλη όψη του ίδιου νομίσματος, από κάτι πολύ πιο θετικό. Είδαμε πόσο σημαντική υπήρξε για τον Ιουδαϊσμό η τάση που απέκτησε κάτω από την επίδραση του ελληνικού πνεύματος να σκέπτεται "Οντολογικά", να συνδυάζη δηλαδή τα πρακτικά και ιστορικά διαφέροντα, που του κληροδότησε η εβραϊκή σκέψη, με το ερώτημα του όντος, του σταθερού σημείου αναφοράς της πραγματικότητος. Χάρη στο νέο αυτό στοιχείο που εισάγει ο Ελληνισμός, δύο τουλάχιστον θεμελιακές προϋποθέσεις δημιουργούνται για την εμφάνιση του Χριστιανισμού:

α) η ενότητα και παγκοσμιότητα της Ιστορίας, που θα χρησιμεύση ως υπέρβαση της εθνικιστικής στενότητος, που είχε κυριεύσει τον Ιουδαϊσμό, και ως αξιοποίηση της βιβλικής εννοίας της δημιουργίας με απέραντες δυνατότητες ιεραποστολής για τον Χριστιανισμό, και

β) η Χριστολογία, που χάρη στην ελληνική αυτή προεργασία θα αντικαταστήση την Οντολογία του Νόμου, του σταθερού αυτού σημείου αναφοράς της ιουδαϊκής συνειδήσεως, με την Οντολογία ενός προσώπου, του Ιησού Χριστού, που ταυτιζόμενος με τον ίδιο τον Θεό θα γίνη το σταθερό σημείο αναφοράς όλης της Ιστορίας. Έτσι η παρουσία της ελληνικής σκέψεως στις ιστορικές διεργασίες, που οδηγούν στην πρώτη Χριστολογία, αντιπροσωπεύει το βασικότερο θέμα που πρέπει να ελκύση την προσοχή μας.

 

Β. Η ΠΑΥΛΕΙΑ ΣΥΝΘΕΣΗ

 Η θέση του Παύλου στο θέμα της σχέσεως Ελλήνων και Ιουδαίων

 

Όπως φαίνεται από την επιχειρηματολογία που αναπτύσσει στην "Προς Γαλάτας" επιστολή του, η διαμόρφωση της θέσεως του Παύλου στο θέμα της σχέσεως Ελλήνων και Ιουδαίων στον Χριστιανισμό αρχίζει από τη ριζική αναθεώρηση της ραββινικής θεολογίας των Φαρισαίων, την οποία είχε μελετήσει και στην οποία ανήκε και ο ίδιος πριν γίνη χριστιανός ("κατά νόμον Φαρισαίος"). Προσεκτική μελέτη της επιχειρηματολογίας του αυτής δείχνει ότι το καίριο σημείο διαφωνίας του με τη θεολογία των Φαρισαίων αφορούσε την ιδέα τους ότι ο άνθρωπος δικαιώνεται έναντι του θεού μόνον αν τηρήση τον Νόμο και μάλιστα αν τον τήρηση ολόκληρο. Η ιδέα αυτή έφερε αυτόματα σε σύγκρουση τον Χριστιανισμό με τον Ιουδαϊσμό των Φαρισαίων, γιατί οι Ιουδαίοι που έγιναν Χριστιανοί μετέθεσαν τη βάση της δικαιώσεώς τους από τον Νόμο στο πρόσωπο του Μεσσία, του Χριστού.

Έτσι όλοι οι Χριστιανοί και όχι μόνον ο Παύλος ανοίγουν πια τον δρόμο για τη δικαίωση έναντι του θεού σε όλους όσοι δεν γνωρίζουν ή δεν τηρούν τον Νόμο, ολικά ή μερικά. Αυτό επιτρέπει στον Παύλο να θέση το καίριο ερώτημα (στον Πέτρο αλλά κατ' επέκταση και σε όλους τους εξ Ιουδαίων Χριστιανούς): "ει συ Ιουδαίος υπάρχων εθνικώς και ουχί ιουδαϊκώς ζης, πώς τα έθνη αναγκάζεις ιουδαΐζειν;" (Γαλ. 2, 14). Εδώ ακριβώς βρίσκεται το αποφασιστικό σημείο στη σχέση Χριστιανισμού και εθνικών. Εφόσον η σωτηρία του ανθρώπου στηρίζεται πια στην πίστη στο πρόσωπο του Χριστού και όχι στην τήρηση του Νόμου, η πόρτα ανοίγει αναπόφευκτα και σε όσους δεν τηρούν ή δεν γνωρίζουν καν τον Νόμο.

Αυτό φαίνεται να δημιουργή μια πλήρη εξίσωση Ιουδαίων και Ελλήνων έναντι του θεού. Έτσι μπορεί να διακήρυξη ο Παύλος ότι "ουκ έστι διαστολή Ιουδαίου τε και Έλληνος" και ότι στην κοινωνία της Εκκλησίας "ουκ ένι Ιουδαίος ουδέ Έλλην… πάντες γαρ υμείς είς έστε εν Χριστώ Ιησού". Ωστόσο υπάρχει πάντοτε, για τον Παύλο τουλάχιστον, μια διάκριση. Η διάκριση αυτή βρίσκεται στο γεγονός ότι, ενώ όλοι Ιουδαίοι και Έλληνες είναι πια δικαιωμένοι και ίσοι έναντι του Θεού, οι επαγγελίες και ο ίδιος ο Μεσσίας προήλθαν από τους Ιουδαίους και όχι από τους Έλληνες. Με αλλά λόγια οι Ιουδαίοι προηγούνται στον Χριστιανισμό από τους Έλληνες, όχι μόνο χρονικά αλλά και ουσιαστικά, αφού με το να γίνουν χριστιανοί οι Έλληνες γίνονται ουσιαστικά "σπέρμα του Αβραάμ", όπως βιάζεται να προσθέση ο Παύλος αμέσως μετά τη διακήρυξη ότι είναι πια ίσοι εν Χριστώ. Γι' αυτό ακριβώς το κήρυγμα του Χριστού πρέπει να αρχίση πρώτα από τους Ιουδαίους ("Ιουδαίω τε πρώτον και Έλληνι"). Γι' αυτό θα ευχόταν ο ίδιος να γίνη ανάθεμα, αρκεί να σωθούν οι Ιουδαίοι (Ρωμ. 9, 3). Γι' αυτό, για τον Παύλο τουλάχιστον, η Εκκλησία δεν είναι ολοκληρωμένη ωσότου εισέλθη και ο Ισραήλ σ' αυτήν. Τις ιδέες αυτές τις αναπτύσσει ο Παύλος διεξοδικά, στα κεφάλαια 911 της "Προς Ρωμαίους" επιστολής του. Απευθυνόμενος εκεί στους εθνικούς που έγιναν χριστιανοί βλέπει μπροστά του ένα συγκλονιστικό "μυστήριο" του ελέους του Θεού: η απείθεια των Ιουδαίων στο κήρυγμα περί Χριστού ανοίγει τον δρόμο στους μη Ιουδαίους να γίνουν δεκτοί στις επαγγελίες του Θεού που δόθηκαν στους Ιουδαίους. Τώρα όμως εδώ είναι ένα βαρυσήμαντο σημείο ο Ισραήλ θα σωθή πια μόνο περνώντας από τους εθνικούς ("τω υμετέρω ελέει ίνα και αυτοί Ιουδαίοι ελεηθώσι", Ρωμ. 11, 31).

Για κάποιον που πίστευε, όπως ο Παύλος, σε όλη του τη ζωή ότι ή σωτηρία του κόσμου βρίσκεται μόνο στον Ιουδαϊσμό, είναι συγκλονιστικό να σκεφθή ότι ο Ισραήλ τελικά θα σωθή περνώντας από μια κοινωνία, την Εκκλησία, που βασικά πια την αποτελούν οι Έλληνες εθνικοί: "Ω βάθος πλούτου και σοφίας και γνώσεως Θεού! ως ανεξερεύνητα τα κρίματα αυτού και ανεξιχνίαστοι αι οδοί αυτού", αναφωνεί στο τέλος του 11ου κεφαλαίου. Το γεγονός της παρουσίας των Ελλήνων και μάλιστα κατά πλειονότητα στην Εκκλησία είναι για τον Παύλο η ανατροπή κάθε λογικής και κάθε σοφίας, όπως την είχε μάθει στη θρησκευτική του διαπαιδαγώγηση. Γι' αυτό, όταν γράφεται η "Προς Εφεσίους" επιστολή, σε μια εποχή (αρχές ίσως του 60 μ.Χ.), που πιθανόν να είχε γίνει ήδη σαφές ότι βασικά η Εκκλησία συνδέεται πια ιστορικά με τον Ελληνισμό, το όλο θέμα της θέσεως των Ελλήνων μέσα στην Εκκλησία, δηλαδή της ενότητος Ιουδαίου και Έλληνος σε ένα σώμα, χαρακτηρίζεται ως ανεξερεύνητο μυστήριο, ως η κατ' εξοχήν απόδειξη της επεμβάσεως του Θεού στην Ιστορία.

 

Ο Παύλος και οι ελληνικές κατηγορίες σκέψεως

 

Αν επιχειρήσουμε τολμηρότατο μέσα σε λίγες γραμμές να δώσουμε μια εικόνα του τρόπου με τον οποίο αφομοιώνονται και αλλοιώνονται στη σκέψη του Παύλου τόσο οι εβραϊκές, όσο και οι ελληνικές κατηγορίες σκέψεως, για να βγη από αυτές το νέο, το καθαρά χριστιανικό ή Παύλειο, θα πρέπει να θυμηθούμε τα γενικά πλαίσια της θεολογικής σκέψεως του Παύλου και να τοποθετήσουμε μέσα σ' αυτά τις ειδικές περιπτώσεις των όρων ή νοημάτων πού υφίστανται την αλλοίωση. Βασικά ο Παύλος βλέπει τον άνθρωπο και γενικά το θέμα της αλήθειας μέσα στα βιβλικά πλαίσια της δημιουργίας και της ιστορίας της σωτηρίας, όπως αυτά πραγματοποιούνται στο πρόσωπο του Χριστού και στην κοινωνία του Αγίου Πνεύματος, στην Εκκλησία. Κάθε έννοια, είτε εβραϊκή είτε ελληνική είναι η προέλευσή της, περνά μέσα από το διυλιστήριο αυτό, όπου αποκτά τη νέα σημασία της. Αυτό συμβαίνει π.χ. με τη χρήση του όρου "συνείδησις" (και του ρηματικού τύπου "σύνοιδα"), που τον συναντούμε πολύ συχνά στις επιστολές του Παύλου. Η ελληνική σκέψη αρχίζει, χρονολογικά και ουσιαστικά, από την αντίληψη του ανθρώπου ως σκεπτομένου όντος που αποκτά με αυτό τον τρόπο "συνείδηση" του κόσμου αλλά και του εαυτού του, μαζί με όλες τις πολώσεις που περιλαμβάνονται στον τελευταίο και που οδηγούν στα ηθικά διλήμματα και στους "ελέγχους". Από εκεί οδηγείται η ελληνική σκέψη στην ηθική έννοια της συνειδήσεως, που επικρατεί ιδιαίτερα στους χρόνους λίγο πριν από την Καινή Διαθήκη.

Στην εβραϊκή νοοτροπία, αντίθετα, η βάση της γνώσεως γενικά βρίσκεται στον θεό και στον λόγο του, ο οποίος δημιουργεί τη συνείδηση όχι πια στον ανθρώπινο νου, αλλά στην "καρδίαν" του ανθρώπου, στον χώρο της υπακοής και της αγάπης. Ο Παύλος με έναν τρόπο δημιουργικό συνθέτει τις δύο αυτές έννοιες και τις αλλοιώνει τοποθετώντας τες σε νέο φως: η συνείδηση είναι βέβαια και γι' αυτόν γνώση και αυτογνωσία, που περιλαμβάνει "έλεγχον", δεν πηγάζει όμως από τον άνθρωπο και τις νοητικές του ικανότητες, αλλά από την κρίση του Θεού. Ο άνθρωπος γνωρίζει μόνο γιατί γνωρίζεται από τον Θεό. Κάτοπτρο αυτής της συνειδήσεως είναι ο Χριστός και οι σχέσεις του ανθρώπου μέσα στο σώμα του Χριστού, στην Εκκλησία. Έτσι φθάνει να πη ο Παύλος το πρωτότυπο αυτό, ότι η συνείδηση του ανθρώπου αξιολογείται ουσιαστικά, πραγματώνεται όχι από τον ίδιο ούτε απλώς από τον θεό, αλλά από τους άλλους, μέσα στην κοινότητα της Εκκλησίας (βλ. π.χ. Α΄ Κορ. 8, 7-13· Β΄ Κορ. 5, 11, και ιδιαίτερα Α΄ Κορ. 10, 29). Έτσι η όλη γνωσιολογία μεταφέρεται στον χώρο της αγάπης (Α΄ Κορ. 8,2-3) και η αγάπη από "πρακτική" και "συναισθηματική" κατηγορία γίνεται γνωσιολογική έννοια.

Με τον τρόπο αυτό η ελληνική σκέψη δεν απορρίπτεται: πρόκειται και πάλι για μια "συνείδηση" με γνωσιολογικό και κριτικό περιεχόμενο, που επιτρέπει τη χρήση του όρου και για τους εθνικούς (με την έννοια πού βρίσκουμε στην επιστολή προς Ρωμαίους 2, 15). Υφίσταται όμως μια βασική αλλοίωση που της αφαιρεί την ανθρωποκεντρικότητα και κάθε δυνατότητα αυτονομίας, που θα μπορούσε να της προσδώση πραγματικά και της προσέδωσε η ελληνική σκέψη. Της αφαιρεί επίσης κάθε αδιέξοδο και αρνητικότητα, που θα μπορούσε να της προσδώση η εβραϊκή αντίληψη περί θείας κρίσεως. Διαμορφωμένη στο πρόσωπο του Χριστού και στην κοινωνία του Αγίου Πνεύματος, δηλαδή της χριστιανικής κοινότητος, η "συνείδηση" αποκτά κάτι το λυτρωτικό που βρίσκεται στην αγάπη.

Γενικά όλοι οι ανθρωπολογικοί όροι, όπως οι συναφείς μεταξύ τους σώμα-σαρξ-νους-πνεύμα κλπ., υφίστανται παρόμοιες αλλοιώσεις στη σκέψη του Αποστόλου. Ο άνθρωπος δεν ορίζεται πια από αυτό που είναι καθαυτός, από την ουσία του (την υλική ή την πνευματική), αλλά από τη σχέση του με τον Θεό και με τους άλλους. Πρόκειται για μια αλλοίωση της όλης Οντολογίας που, όπως θα δούμε αργότερα, διαδραματίζει βασικό ρόλο στη φιλοσοφία των Πατέρων της Εκκλησίας. Μια τέτοια αλλοίωση επιτρέπει στον Παύλο να χρησιμοποιή ελληνικά ανθρωπολογικά σχήματα, όπως οι αντιθέσεις "σαρξ πνεύμα" κλπ., χωρίς να δέχεται ή να δημιουργή με αυτό τον τρόπο οντικές κατηγορίες και δυαλιστικά σχήματα (νεο)πλατωνικής ή άλλης φύσεως. Έτσι μια έννοια, όπως το "σώμα", γίνεται γι' αυτόν το "σκήνος" από το οποίο "ευδοκούμεν μάλλον εκδημήσαι… και ενδημήσαι προς Κύριον" κάτι πού τόσο εύκολα μπορεί να παρεξηγηθή νεοπλατωνικά αλλά συγχρόνως και η πιο ιερή και θετική οντολογική κατηγορία, το νήμα του Χριστού, της Εκκλησίας, της Ευχαριστίας, του κάθε πιστού, δηλαδή ο όρος που εκφράζει όχι μόνο την αδιαίρετη ακεραιότητα του ανθρώπου, αλλά και την αιώνια ζωή και σωτηρία του.

Η διεργασία αυτή που υφίσταται η ελληνική "σοφία" στη σκέψη του Παύλου επεκτείνεται ουσιαστικά σε όλη τη θεολογία του και είναι ανάλογη προς εκείνη που πραγματοποιείται γενικά στις πρώτες χριστιανικές κοινότητες.

 

Γ. Η ΑΛΛΗΛΟΠΕΡΙΧΩΡΗΣΗ

Εκχριστιανισμός του ελληνισμού και εξελληνισμός του χριστιανισμού

 

Ο 2ος αι. ήταν κρίσιμος για τις σχέσεις Ελληνισμού και Χριστιανισμού. Είχε γίνει πια σαφές ότι η ιστορική πορεία του Χριστιανισμού ήταν δεμένη οριστικά με τον Ελληνισμό. Ο δεσμός όμως αυτός δεν ήταν χωρίς κινδύνους για τον Χριστιανισμό. Ο πιο μεγάλος κίνδυνος ήταν να εξελληνισθή τόσο πολύ ο Χριστιανισμός, ώστε να αποτελέση ουσιαστικά ένα παρακλάδι, μιαν "αίρεση" του Ελληνισμού. Στις αιρέσεις ο κίνδυνος αυτός δεν αποφεύχθηκε. Κοσμοθεωριακά στοιχεία του Ελληνισμού αντικατέστησαν βασικές θέσεις του Χριστιανισμού με αποτέλεσμα να αλλάξη ριζικά ο χαρακτήρας του τελευταίου. Στην περίπτωση των Απολογητών η αντικατάσταση αυτή ήταν μόνο μερική. Χάρη στην εκλεκτικότητα των χριστιανών αυτών στοχαστών, πολλές από τις βασικές κοσμοθεωριακές θέσεις του Ελληνισμού δεν βρήκαν τον δρόμο τους στον Χριστιανισμό. Οι Απολογητές επέμεναν στη διατήρηση βασικών άρθρων της πίστεως της Εκκλησίας και απέρριπταν κάθε ελληνική διδασκαλία πού ήταν αντίθετη σ' αυτά.

Αλλά η ελληνική σκέψη δεν ήταν κάτι που μπορούσε να περιορισθή σε συγκεκριμένα "θέματα" ή άρθρα πίστεως. Διαπερνούσε τα πάντα και αποτελούσε σε τελευταία ανάλυση υπόθεση μεθοδολογίας, αφορούσε δηλαδή στη στάση που παίρνει ο άνθρωπος γενικά απέναντι στον κόσμο και στους θεούς. Και στο σημείο αυτό, όπως είδαμε, οι Απολογητές, στην προσπάθεια τους να εναρμονίσουν τον Χριστιανισμό με την ελληνική φιλοσοφία, άφησαν τον Ελληνισμό να διαπεράση τη χριστιανική στάση απέναντι στον κόσμο κατά ένα τρόπο επικίνδυνο. Το φαινόμενο αυτό το ονομάσαμε ήπιο εξελληνισμό του Χριστιανισμού. Οι Απολογητές δεν ήταν οι ίδιοι αιρετικοί – και αυτό χάρη στην εκλεκτικότητα τους. Έριξαν όμως τα σπέρματα τρομερών αιρέσεων που ταλαιπώρησαν την Εκκλησία στον 3ο και τον 4ο αι.

Ο τρόπος, με τον όποιο αντιμετώπισε ή Εκκλησία τόσο τις πρώτες αιρέσεις που εξετάσαμε όσο και αυτές που προέκυψαν αργότερα από τον "ήπιο εξελληνισμό" του Χριστιανισμού από τους Απολογητές, συνδέεται ουσιαστικά με το όλο πρόβλημα της σχέσεως Ελληνισμού και Χριστιανισμού τον 2ο αι. Παράλληλα με την κίνηση τόσο του ακραίου όσο και του ήπιου εξελληνισμού του Χριστιανισμού, για τους οποίους αναφέραμε παραπάνω, αναπτυσσόταν τον 2ο αι. και μια αντίστροφη πορεία στη σχέση Ελληνισμού και Χριστιανισμού. Ήταν η προσπάθεια του Χριστιανισμού να κατακτήση αυτός ουσιαστικά τον Ελληνισμό, να γίνη δηλαδή ένας εκχριστιανισμός του Ελληνισμού όχι στην επιφάνεια αλλά στην ουσία.

Το ενδιαφέρον στην ιστορία της εποχής που εξετάζουμε είναι ότι εκείνοι που έκαναν την πρώτη αυτή προσπάθεια εκχριστιανισμού του Ελληνισμού ήταν οι ίδιοι Έλληνες. Αυτό σημαίνει ότι ο εκχριστιανισμός αυτός δεν ήταν μια άρνηση του Ελληνισμού.

Ήταν μια μεταμόρφωση, στην οποία τα βασικά ερωτήματα και ενδιαφέροντα του ελληνικού πνεύματος ικανοποιήθηκαν με απαντήσεις που δεν ήταν πια "ελληνικές". Έτσι η μεγάλη αυτή μεταμόρφωση απέδειξε ότι ο Χριστιανισμός μπόρεσε να κάνη μια βαθιά διάκριση ανάμεσα στα ερωτήματα και στις απαντήσεις του ελληνικού πολιτισμού. Γιατί υπήρχαν πραγματικά ερωτήματα όχι μόνο βέβαια διανοητικά, αλλά κυρίως υπαρξιακά που μόνον οι Έλληνες με τον τρόπο της σκέψεώς τους ήταν σε θέση να προβάλουν. Μερικά από αυτά, όπως το κοσμολογικό, το Οντολογικό κλπ. Αλλά ακριβώς το ότι τέτοια ερωτήματα και αγωνίες τυπικά, και αποκλειστικά, ελληνικές, βρήκαν ικανοποίηση σε μια κοσμοθεωρία που στη βάση της την ιουδαϊκή δεν έθετε ποτέ τέτοιου είδους ερωτήματα, αυτό ακριβώς είναι το θαύμα που επιτέλεσαν οι Έλληνες Πατέρες. Το θαύμα αυτό, που απαιτούσε δημιουργική σκέψη σπάνια, ολοκληρώθηκε βέβαια και έδειξε το μεγαλείο του τον 4ο αι., στη "χρυσή" αυτή περίοδο των Πατέρων της Εκκλησίας. Αλλά η αρχή του, χωρίς την οποία ποτέ δεν θα υπήρχε η "χρυσή" εκείνη περίοδος, βρίσκεται στον 2ο αι.

 

Συμπεράσματα

 

Ο Χριστιανισμός έκανε πλήρη χρήση του ελληνικού πολιτισμού στα μέσα της εκφράσεώς του. Πήρε από τον Ελληνισμό τη γλώσσα και τις μορφές εκφράσεως, όπως όλοι οι κάτοικοι της ελληνορωμαϊκής οικουμένης στα χρόνια αυτά, χωρίς όμως να επιδοθή στην καλλιέργεια των ελληνικών γραμμάτων. Η Ομιλητική και το κήρυγμα μόνο προς το τέλος του 2ου αι., και αυτό πολύ δειλά, αρχίζουν να καλλιεργούνται με βάση τα ελληνικά πρότυπα. Η υμνογραφία δεν παρουσιάζει και αυτή ανάπτυξη σε σημείο που να θεωρηθή συμβολή στην εξέλιξη της ελληνικής φιλολογίας. Μόνον η ελληνική πολιτική ζωή φαίνεται να έχη κάποια σχέση με την οργάνωση της Εκκλησίας. Εκείνο όμως που έχει καίρια σημασία στη σχέση Ελληνισμού και Χριστιανισμού στα χρόνια αυτά είναι η συνάντηση δύο κοσμοθεωριών και η γέννηση από τη συνάντηση αυτή ενός νέου κόσμου. Από το πρίσμα αυτό προπαντός είδαμε την ιστορική εξέλιξη του Χριστιανισμού στον χώρο του Ελληνισμού, γιατί αυτό κυρίως έκρινε και κρίνει και σήμερα ακόμη την ιστορική πορεία του Ελληνισμού.

Η συνάντηση Ελληνισμού και Χριστιανισμού στο επίπεδο της κοσμοθεωρίας δημιούργησε συγκρούσεις, αλληλοεπιδράσεις, αλλά και ιστορικής σημασίας μεταμορφώσεις τόσο στον Ελληνισμό όσο και στον Χριστιανισμό. Ο Χριστιανισμός, έχοντας τις ιστορικές καταβολές του στον Ιουδαϊσμό, έφερε μαζί του μια θεώρηση του κόσμου που επικράτησε να την λέμε βιβλική. Σύμφωνα με τη θεώρηση, αυτή ο κόσμος δεν είναι αυθυπόστατος, ούτε αυτεξήγητος. Για να τον κατανοήσης και να ζήσης σωστά σ' αυτόν, πρέπει να πας πίσω από αυτόν, να προϋποθέτης ένα ον εντελώς ελεύθερο από τον κόσμο, τον Θεό, ο οποίος δεν ερμηνεύεται από τον κόσμο, αλλά ερμηνεύει αυτός ως προϋπόθεση τον κόσμο. Τόσο ελεύθερος είναι ο Θεός αυτός από τον κόσμο, ώστε η ελευθερία Του, η θέληση και η ενέργειά Του να δημιουργούν όντα. Οτιδήποτε δηλαδή μπορεί να λεχθή ότι υπάρχει είναι αποτέλεσμα της ελευθερίας και των επεμβάσεων του ελευθέρου αυτού Όντος στον χώρο και στον χρόνο. Έτσι η βιβλική σκέψη έφθασε στο σημείο να βλέπη τα πάντα από τη σκοπιά της Ιστορίας. Το ρήμα "είναι" στη βιβλική (την εβραϊκή) γλώσσα δεν αντιστοιχεί παρά στο "δραν", "συμβαίνειν" κλπ.

Μια τέτοια νοοτροπία ήταν φυσικό να συναντήση δυσκολίες στον ελληνικό χώρο. Όχι γιατί η ελληνική σκέψη ήταν «άθεη», κάθε άλλο. Από την κλασική ακόμη εποχή οι Έλληνες καλούσαν τη φιλοσοφία τους "θεολογία", ενώ στα χρόνια που εξετάσαμε εδώ είχαν καλλιεργήσει ακόμη περισσότερο τις θεολογικές πλευρές της σκέψεώς τους. Αλλά ο θεός των Ελλήνων ήταν πάντοτε δεμένος με τον κόσμο. Ουσιαστικά δεν ήταν αυτός η προϋπόθεση που ερμηνεύει τον κόσμο, αλλά το συμπέρασμα, στο οποίο φθάνουμε εξετάζοντας τον κόσμο (Πλάτων). Και όταν ακόμη ο Θεός δημιουργή τον κόσμο από τη θέλησή του, όπως στον "Τίμαιο" του Πλάτωνος, τον δημιουργεί από ύλη πού προϋπάρχει. Είναι ήδη γνωστό πως δημιουργός σημαίνει στην ουσία διακοσμητής. Είναι αδιανόητο για τον αρχαίο Έλληνα να προϋποθέσης ένα Θεό που δεν δεσμεύεται από το Είναι. Το Είναι είναι η προϋπόθεση της δράσεως και της ελευθερίας – όχι το αντίστροφο που υποδηλώνει η βιβλική νοοτροπία. Πρώτα υπάρχεις και ύστερα δρας ελεύθερα. Η ελευθερία που αυθαιρετεί απέναντι του κόσμου και της αρμονίας του είναι ύβρις που τιμωρείται ακριβά. Αυτό διδάσκει με συνέπεια η αρχαία τραγωδία.

Το πρόβλημα λοιπόν που δημιούργησε η είσοδος του Χριστιανισμού στον χώρο του Ελληνισμού ήταν βαθύτατο. Ήταν πρόβλημα ερμηνείας. Για να καταλάβη ένας Έλληνας, σύμφωνα με όσα είπαμε παραπάνω, το κήρυγμα περί Χριστού, έπρεπε πρώτα να θέση το ερώτημα: τι είναι ο Χριστός. Για τον Ιουδαίο που γινόταν Χριστιανός τέτοιο ερώτημα ή δεν υπήρχε ή έπαιρνε την απάντησή του από την Ιστορία: ο Χριστός αντιπροσωπεύει μια ορισμένη επέμβαση και πράξη του Θεού στον Κόσμο αυτό είναι το Είναι του, δηλαδή μια θεία πράξη και συνεπώς ο Θεός ο ίδιος. Έτσι το πρόβλημα της ερμηνείας μεταβαλλόταν σε θέμα αλλαγής νοοτροπίας. Ο Έλληνας έπρεπε να μάθη να σκέπτεται ιστορικά και να ανάγη το Είναι στην ελευθερία, να αναστρέψη δηλαδή την κοσμοθεωρία του. Αλλά το πρόβλημα είχε και την αντίθετη πλευρά. Με το να θέτη το ερώτημα περί Χριστού περί κόσμου οντολογικά και όχι ιστορικά (με το να ερωτά δηλαδή τι είναι ο Χριστός ή κάποιο ον) ο Έλληνας υποχρέωνε τους κήρυκες του Χριστιανισμού να βρουν τρόπους να εκφράσουν την πίστη τους με οντολογικές κατηγορίες, χωρίς όμως να δεχθούν την ελληνική νοοτροπία, όπως την περιγράψαμε παραπάνω (χωρίς δηλαδή να δεσμεύσουν τον Θεό και την ελευθερία στην οντολογία). Εδώ ακριβώς αρχίζει η μεγάλη δυσκολία, αλλά και η μεγάλη δυνατότητα. Εδώ γεννιέται ο εκχριστιανισμένος Ελληνισμός.

Στην ιστορική αναδρομή πού κάμαμε, είδαμε τις αποτυχίες και τις επιτυχίες του Χριστιανισμού στο μεγάλο αυτό θέμα. Πολλοί χριστιανοί στοχαστές, στη συνάντηση αυτή των δύο κοσμοθεωριών, έκλιναν ολοκληρωτικά ή μερικά προς την πλευρά της ελληνικής κοσμοθεωρίας. Άλλοι όμως μετέτρεψαν τον κίνδυνο σε δυνατότητα. Παρέμειναν Έλληνες επιμένοντες να ρωτούν για το Είναι του κόσμου, του Χριστού και του Θεού· αλλά και βιβλικοί με το να ανάγουν το Είναι του κόσμου στην ελευθερία και να κρίνουν την ύπαρξη του κόσμου με το κριτήριο της Ιστορίας, και των εσχάτων. Και έτσι έγινε το θαύμα. Για πρώτη φορά στην Ιστορία ο Ελληνισμός έμαθε να ταυτίζη το Είναι με την ελευθερία και με την πράξη και να κάνη την προσωπική σχέση και την αγάπη όχι αποτέλεσμα του Είναι αλλά ταυτόσημη με αυτό. Συγχρόνως έμαθε και ο κόσμος όλος ότι οι δύο πολιτισμοί που επί αιώνες αντιμάχονταν αλλήλους, ο Ανατολικός Συριακός και ο Ελληνικός, και που υποχρεώθηκαν να ζήσουν κάτω από την ίδια στέγη στις ελληνιστικές και ρωμαϊκές πραγματικότητες της Ιστορίας, μπορούσαν πια ελεύθερα και σαν αποτέλεσμα μιας βαθιάς εσωτερικής συνθετικής διεργασίας να ζουν ως ένας άνθρωπος.

Το "ουκ ένι Έλλην και Ιουδαίος" που διεκήρυξε ο Παύλος δεν ήταν εύκολο να γίνη ιστορική πραγματικότητα. Σήμαινε μια βαθύτατη αλλαγή στην Ιστορία, της οποίας δημιουργοί ήταν οι Έλληνες Πατέρες. Η δημιουργική συνάντηση Ελληνισμού και Χριστιανισμού στα πρόσωπα των πρώτων Πατέρων της Εκκλησίας έκρινε έτσι οριστικά και ευεργετικά την πορεία όχι μόνο της ελληνικής αλλά και της Παγκόσμιας Ιστορίας.

 

* Το κείμενο αυτό δημοσιεύεται πλήρες στον Στ΄ τόμο της Ιστορίας του Ελληνικού έθνους

 

** Ο Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης Ζηζιούλας είναι και τ.Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών

 

ΠΗΓΗ:   http://www.dide.ach.sch.gr/thriskeftika/keimena/zizioulas.htm

Οι μάσκες

 

Του Γιάννη Ποταμιάνου

 

 

Να βάλω σκέφτηκα για σε  

Την πιο καλή μου μάσκα

Με το πλατύ χαμόγελο

Με το γραμμένο φρύδι

Με το μεταξωτό μαλλί

Το φιλντισένιο δέρμα

Αυτή που φεγγοβόλαγε

Με το αετίσιο βλέμμα

 

Ψάχνω μέσα μου βαθιά

Στα ράφια της καρδιά μου

Βρίσκω τις μάσκες στη σειρά

Σαρακοφαγωμένες

Με λυπημένα βλέμματα

Θολές, Ρυτιδιασμένες

Απ' όνειρα ανεκπλήρωτα

Βαριά βαλαντωμένες   

 

Θα βάλω κάποια απ' αυτές

Και αν μ' αγαπάς θα μείνεις

Τις μάσκες θωρεί ο έρωτας

Μα τις καρδιές γητεύει

 

                          15 Ιουνίου 2009, Γιάννης Ποταμιάνος

Το βάθος της επιφάνειας*

Ο «επιφανειακός»  ιδεολογικός φανατισμός ως βαθύτερο αίτιο βίαιων συγκρούσεων

 

Του Γιάννη Στρούμπα

 

Την Πέμπτη 21/5/2009 πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Αθήνα πορεία διαμαρτυρίας από μουσουλμάνους μετανάστες. Σημειώθηκαν αψιμαχίες μεταξύ των διαδηλωτών και των αστυνομικών και φθορές σε οχήματα και καταστήματα. Η αντίδραση των μεταναστών αποδίδεται σε βίαιη ενέργεια αστυνομικού, ο οποίος φέρεται, κατά τη διενέργεια ελέγχου σε Ιρακινό το βράδυ της Τετάρτης 20/5/2009, να έσκισε σελίδες προερχόμενες από το Κοράνι.

---

* α΄ δημοσίευση: εφημ. «Αντιφωνητής», αρ. φύλλου 273, 16/6/2009.

Το περιστατικό δημιούργησε τεταμένη ατμόσφαιρα. Τα μέσα ενημέρωσης, ερμηνεύοντάς το, το συσχέτισαν με «βαθύτερους» λόγους που εξώθησαν τους μετανάστες στη διαμαρτυρία τους: τις αντίξοες συνθήκες υπό τις οποίες αναγκάζονται να ζουν, τα κωλύματα που τους ορθώνονται για την εγγραφή τους στα δημοτολόγια και την απόκτηση «διοικητικής υπόστασης», τους παράγοντες που εμποδίζουν την ιατροφαρμακευτική τους περίθαλψη, την έλλειψη λατρευτικού χώρου για τις θρησκευτικές τους ανάγκες καθώς και νεκροταφείου για την τελευταία τους κατοικία.

Τα συγκεκριμένα προβλήματα είναι υπαρκτά και εύλογα ευνοούν την αναζήτηση των «βαθύτερων» αιτίων μιας οξείας αντίδρασης, ιδίως όταν αφορμάται από περιστατικά δυσανάλογα ως προς τη βαρύτητά τους σε σχέση με το ξέσπασμα που προκαλούν. Η αναζήτηση βαθύτερων αιτίων είναι και θεμιτή καί επιβεβλημένη όταν φωτίζει δυσδιάκριτες και ουσιώδεις πτυχές της πραγματικότητας. Επιπλέον ευνοείται κι από το γεγονός ότι πολλές φορές οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές βίαιων εκδηλώσεων – και δεν προχωράμε εδώ στη λογική του ελέγχου ποιοι από τους πρωταγωνιστές αυτούς εμφορούνται ειλικρινά από κάποια αντίστοιχη, π.χ. αναρχική ή αντιεξουσιαστική ή άλλη ιδεολογία, και ποιοι είναι απλώς, αν όντως είναι, παρακρατικοί προβοκάτορες – συνδέουν τα ξεσπάσματά τους με κοινωνικοπολιτικές διεκδικήσεις, καθώς τα επενδύουν άμεσα με ιδεολογικές αναφορές. Πολλές φορές ωστόσο οι επιχειρούμενες «εμβαθύνσεις» δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα. Εκφράζουν μόνο την αμηχανία και την αδυναμία του κοινού νου να αποδεχτεί ότι είναι δυνατό ο άνθρωπος να εκτροχιάζεται έστω και για λόγους όντως ασήμαντους.

Στην περίπτωση του ξεσπάσματος των μουσουλμάνων μεταναστών πολιτικοκοινωνικές προεκτάσεις δεν του προσδόθηκαν από τους ίδιους άμεσα. Η προέκταση επιχειρήθηκε, όπως σημειώσαμε, από τα μέσα ενημέρωσης. Μόνο κατόπιν των δημοσιογραφικών αναλύσεων ακολούθησαν και τα αντίστοιχα αιτήματα των μεταναστών, τη στιγμή που η πρωταρχική αντίδραση αφορούσε αποκλειστικά τις θρησκευτικές ελευθερίες. Όσο όμως κι αν η «επιφανειακή» εκδοχή φαντάζει κάποτε πολύ απλή για να 'ναι αληθινή, μέσα στην απλότητά της κρύβει αλήθεια. Αναφέραμε ήδη ότι δεν παραγνωρίζουμε πως τα προβλήματα των μεταναστών που παρατέθηκαν είναι υπαρκτά και σοβαρά. Δεν πρέπει όμως να παραγνωρίζουμε και πως η θρησκοληψία, ο θρησκευτικός φανατισμός, γενικότερα κάθε ιδεολογικός φανατισμός, συνιστούν σοβαρότατους κι επαρκέστατους λόγους για την πρόκληση παρεκτροπών, χωρίς να κρύβεται κατ' ανάγκη πίσω τους μια άλλη «βαθύτερη» αιτία.

Η προσκόλληση σε ιδεολογίες φανατίζει πολλούς ανθρώπους, εξάπτει αντιπαλότητες, προκαλεί την απόρριψη της αντίπαλης τάσης, ευνοεί τον ρατσισμό. Βεβαίως ο φανατισμός δεν αφορά το σύνολο. Είναι λάθος να κατηγορείται μια κοινωνία για ρατσισμό επειδή λίγοι εκδηλώνονται ρατσιστικά. Γιατί ακόμη κι όταν ενσωματώνονται σε οχλοκρατούμενες μάζες, δεν παύουν να αποτελούν μικρό κομμάτι που δεν εκφράζει τη συντριπτική πλειοψηφία των μελών του κοινωνικού συνόλου. Οι λίγοι όμως, όταν εκδηλώνονται με βίαιο τρόπο, δημιουργούν προβλήματα. Οι υλικές καταστροφές σε βάρος των ιδεολογικών αντιπάλων, πολύ περισσότερο η στοχοποίηση ανθρώπινων ζωών, αίρουν την εμπιστοσύνη μεταξύ των μελών μιας κοινωνίας και προκαλούν τρόμο. Η οργανωμένη δράση υπό τη σκέπη διάφορων ιδεολογιών λειτουργεί εμπρηστικά, μεταφορικά και κυριολεκτικά, ιδίως εφόσον η «οργάνωση» επιτρέπει στους οπαδούς οποιουδήποτε δόγματος να ενεργούν σαν μάζα, δηλαδή απρόσωπα και αλόγιστα, συχνά σε κατάσταση εξαλλοσύνης. Η παραπάνω συμπεριφορά κυοφορείται στο θυμικό ενός όχλου που δρα αψυχολόγητα. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα των οπαδών αθλητικών σωματείων, οι οποίοι φτάνουν στο σημείο να μεταφέρουν την ιδεολογική τους αντιπαράθεση κι έξω από τα γήπεδα, και μάλιστα οργανώνοντας κάποτε «ραντεβού θανάτου». Το ίδιο ισχύει για τους οπαδούς πολιτικών κομμάτων που συμμετέχουν σε μαζικές συγκεντρώσεις: αν τυχόν συναντηθούν, συγκρούονται με αγριότητα. Η πολιτική ιστορία του τόπου μας μάς δίνει παραδείγματα, και όχι μόνο: σε χώρες κυρίως της Ασίας ακόμη και σήμερα μέσα στα ίδια τα κοινοβούλια σημειώνονται γενικευμένες χειροδικίες.

Αντίστοιχα λειτουργούν συχνά και οι θρησκείες. Άλλωστε λατρευτικός χαρακτήρας προσδίδεται ακόμη και στις προηγούμενες περιπτώσεις, όταν η «ομαδάρα» ανυψώνεται σε «Θεό» ή ο πολιτικός ηγέτης περιβάλλεται από λατρεία. Οι θρησκείες παρέχουν πρόσφορο έδαφος για την καλλιέργεια του φανατισμού, καθώς σ' αυτές δεν εμφιλοχωρούν μόνο ανθρωπιστικά μα και πολεμικά μηνύματα. Το Κοράνι προτρέπει τον ισλαμικό κόσμο τόσο να ανέχεται τις άλλες θρησκείες απορρίπτοντας κάθε καταναγκασμό, όσο όμως και να πολεμά τους «άπιστους» τιμωρώντας τους. Ο χριστιανισμός έχει να επιδείξει τις διδασκαλίες του Χριστού για αγάπη στο συνάνθρωπο, χρησιμοποιήθηκε όμως κι από τις επεκτατικές και πλιατσικολογικές σταυροφορίες ή, στη σύγχρονη εποχή, από τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό. Φυσικά υπάρχουν θρησκευτικοί ηγέτες και θρησκευόμενοι που διακρίνονται από νηφαλιότητα και απεργάζονται φιλανθρωπίες. Υπάρχουν όμως και θρησκευτικοί ηγέτες που σπέρνουν λόγο διχαστικό, καθώς και «πιστοί» που φανατίζονται απ' το δόγμα. Ακόμη κι αν προσδιορίσουμε το ζήτημα στο στενό τοπικό μας πλαίσιο, θα σημειώσουμε παραδείγματα χριστιανών θρησκευτικών ταγών που τείνουν να υποκαταστήσουν τους πολιτικούς ηγέτες και να ποδηγετήσουν τους πιστούς σε ζητήματα εθνικά, όπως το μακεδονικό. Αντίστοιχα, μουσουλμάνοι ιερωμένοι στη δυτική Θράκη λειτουργούν σαν σπορείς του τουρκισμού, σε λατρευτικούς χώρους διακοσμημένους με τουρκικές σημαίες. Καί οι μεν καί οι δε κυκλοφορούν με τις «υπηρεσιακές» λιμουζίνες, σε μια προκλητική επίδειξη εξουσιαστικής δύναμης. Παράλληλα συναλλάσσονται με την πολιτική επιχειρώντας να πατρονάρουν κοινωνικές ομάδες που ελέγχονται από την επιρροή τους.

Χρειάζεται εδώ να τονίσουμε για μία ακόμη φορά ότι οι προηγούμενες διαπιστώσεις δεν αφορούν το σύνολο των ιερωμένων οποιασδήποτε θρησκείας. Οι περιπτώσεις τους ωστόσο είναι ιδιαίτερα προβληματικές, γιατί εξάπτουν τον φανατισμό. Όταν ο θρησκευτικός λειτουργός προβάλλει, για παράδειγμα, μία εθνική ιδέα, είναι σαν να ισχυρίζεται ότι ο Θεός εγκολπώνεται μόνο ένα έθνος, έναν «περιούσιο» λαό, με τον οποίο ταυτίζεται και τον οποίο προστατεύει απέναντι σ' όλους τους άλλους. Πώς είναι δυνατόν όμως τέτοιου είδους ιδεολογήματα να 'χουν σχέση με έναν πανανθρώπινο Θεό, Πανάγαθο, που αγκαλιάζει όλους τους ανθρώπους; Τα αντίστοιχα ιδεολογήματα υποθάλπουν τον ρατσισμό, γιατί υπονοούν – αν δεν το λένε μάλιστα ευθέως – ότι υπάρχουν φυλές «ανώτερες» και «κατώτερες», άρα υποδαυλίζουν καταστάσεις μετωπικών συγκρούσεων, που δυναμιτίζουν την ειρήνη των κοινωνιών. Και, δυστυχώς, ορισμένοι πιστοί δεν κινητοποιούνται από τα ανθρωπιστικά παρά από τα διχαστικά μηνύματα των θρησκειών.

Η επικινδυνότητα της κατάστασης οφείλεται στο γεγονός ότι, παρόλο που οι περισσότεροι άνθρωποι απορρίπτουν τον ρατσισμό, προτάσσουν τη φωνή της λογικής και δεν παρασύρονται από διχαστικά μηνύματα των διάφορων ιδεολογιών, οι λίγοι που τα υιοθετούν δημιουργούν με τη στάση τους ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα. Πόσοι από τους 700.000 μουσουλμάνους μετανάστες στην Αθήνα συμμετείχαν στην πορεία διαμαρτυρίας προκαλώντας υλικές φθορές; Ελάχιστοι. Πόσοι ιθαγενείς ανταπάντησαν με βίαιο τρόπο σ' αυτή τη διαμαρτυρία; Δύο ίσως μόνο ανεγκέφαλοι (ή προβοκάτορες) να 'ταν αρκετοί για να πυρπολήσουν, το βράδυ του Σαββάτου 23/5/2009 στην πλατεία Αττικής, αυτοσχέδιο τζαμί που λειτουργούσε σε ημιυπόγειο χώρο. Και στις δύο περιπτώσεις στις ακρότητες προέβησαν οι λίγοι. Όμως οι λίγοι αυτοί είναι υπεραρκετοί για να υποκινήσουν μίση και να διχάσουν.

Είναι εμφανές, συνεπώς, ότι η αδιάπτωτη προσήλωση σε ιδεολογίες αρκεί για να προκαλέσει πολεμικό κλίμα σε κοινωνίες. Βέβαια, πίσω απ' τον ιδεολογικό παροξυσμό υπάρχουν και σκοπιμότητες, υπάρχουν υποκινητές, άρα και «βαθύτερα» αίτια. Υπάρχουν όσοι επιδιώκουν να ισχυροποιήσουν την εξουσιαστική τους επιρροή, πολιτική ή θρησκευτική. Υπάρχουν όσοι επιχειρούν να ελέγξουν την κοινή γνώμη. Για παράδειγμα, μεταξύ των οπαδών αθλητικών σωματείων κάποιοι χρηματίζονται από τις διοικήσεις τους για να ηγούνται ενός όχλου και να τον κατευθύνουν. Όσοι όμως φανατίζονται από εκείνους που υπόκεινται στις σκοπιμότητες, αδιαφορούν γι' αυτές: ο οπαδός που δεν ανήκει στην «αυλή» των αθλητικών σωματείων αναμφίβολα πιστεύει στην «ιδέα» της ομάδας του, χωρίς να περιμένει υλικά ανταλλάγματα. Γι' αυτό θα βρεθεί στο αεροδρόμιο μαζί με εκατοντάδες ομοϊδεάτες του να αποθεώνει το μεταγραφικό αστέρι κατά την πρώτη άφιξή του στον τόπο της νέας του ομάδας. Οι πιστοί, όποια κι αν είναι η θρησκεία τους κι όποιες οι στοχεύσεις των θρησκευτικών τους ταγών, αναμφίβολα λατρεύουν τον Θεό τους και υπηρετούν την ιδέα Του. Το ίδιο ισχύει για τους κομματικούς οπαδούς που συγκρούονται με μένος για την πολιτική τους ιδεολογία με τους ιδεολογικούς τους αντιπάλους, χωρίς κατ' ανάγκη να προσδοκούν ανταμοιβή με κάποιο ρουσφέτι. Δεν χωρά αμφιβολία ότι οι ιδεολογικοί φανατισμοί, έστω κι αν αφορούν συγκεκριμένες ομάδες, έστω κι αν εκδηλώνονται ακραία υπό ιδιόρρυθμες συνθήκες, έχουν το ρόλο τους στην πρόκληση βιαιοτήτων. Συχνά το «βαθύτερο» αίτιο των εκτροπών και των εκτρόπων βρίσκεται πράγματι στην «επιφάνεια»: στην ιδεοληψία και στον φανατισμό που χαρακτηρίζει όχι απλώς τους αμαθείς, μα ακόμη κι ανθρώπους με «τρανταχτούς» τίτλους σπουδών και στέρεη οικονομική βάση, ιδίως όταν ενσωματώνονται ή απευθύνονται σε μάζες.

 

Γιάννης Στρούμπας

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑΣ:

Προτάσεις ενσωμάτωσης Μεταναστών στην Ελληνική κοινωνία

 

Εισήγηση της Λίβια Νίκολιτς*

 

Αγρίνιο 21-04-2008  

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι,

Στο πλαίσιο της σύντομης εισήγησής μου, θα προσπαθήσω να παρουσιάζω το Γραφείο Στήριξης Αλλοδαπών, και να εκθέσω ορισμένες απόψεις, εμπειρίες και προβληματισμούς μου, σχετικά με το ρόλο που είχα ως Πολιτισμική Διαμεσολαβήτρια πάνω από 15 μήνες στο γραφείο Αγρινίου για το νομό Αιτ/νίας  ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑΣ.

Το καινοτόμο και πρωτοποριακό Έργο «Δημιουργία προτύπων για την προώθηση της Διαπολιτισμικότητας» (Οκτώβριος 2006 – Ιούνιος 2008) υλοποιήθηκε  στη Δυτική Ελλάδα, στα πλαίσια της Κοινοτικής Πρωτοβουλίας  Equal ΙΙ και στόχευε στην καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, παράλληλα με την ενσωμάτωση των μεταναστών, προσφύγων, παλιννοστούντων και αιτούντων άσυλο στην αγορά εργασίας.

Το έργο υλοποιήθηκε από το Δίκτυο «Ιω» μία σύμπραξη 12 φορέων που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, αναπτυξιακούς και κοινωνικούς φορείς των τριών νομών Ηλείας, Αχαΐας και Αιτωλοακαρνανίας, καθώς και φορείς εκπαίδευσης ενηλίκων. Για την επίτευξη των στόχων του Έργου, διενεργήθηκε κατάρτιση Πολιτισμικών Διαμεσολαβητών. Τα προγράμματα έλαβαν χώρα στον Πύργο(10 άτομα) και στην Πάτρα(20 άτομα). Επιλέχθηκαν 7 άτομα από την μεταναστευτική κοινότητα ή μικτής καταγωγής που είχαν πολύ καλή γνώση της ελληνικής, γιατί αποτέλεσαν τους ιδανικούς Διαμεσολαβητές. 

Οι Πολιτισμικοί Διαμεσολαβητές υπήρξαν οι «άνθρωποι-κλειδιά, οι ψυχές» των Επτά Γραφείων Στήριξης Μεταναστών που λειτούργησαν στα πλαίσια του Έργου αυτού.   

ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΑΓΡΙΝΙΟΥ

Το γραφείο εξυπηρέτησε δωρεάν  τους Μετανάστες, Παλιννοστούντες, Αιτούντες άσυλο, Πρόσφυγες και παρείχε πληροφορίες:

– όσο αφορούσε τη διαδικασία νομιμοποίησης

– τους διευκόλυνε στις συναλλαγές με τις αρχές

– τους παρείχε εξατομικευμένη ενημέρωση, σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματά τους, εργασιακά, νομικά, ασφαλιστικά κ.α. ζητήματα.

– τους παρείχε συμβουλευτική εξατομικευμένη υποστήριξη

– σε οποίες περιπτώσεις χρειάσθηκε, δόθηκε Νομική υποστήριξη με σκοπό τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους.

– τους ενημέρωνε συστηματικά για τα υπάρχοντα προγράμματα, για εκμάθηση Ελληνικών, κατάρτισης και άλλα διάφορα θέματα κατά περίπτωση.

 Καταγραφή προβλημάτων: Τα προβλήματα των μεταναστών που έχω αντιληφθεί  μέσω της άμεσης επαφής μαζί τους, ήταν  πολλά, αλλά τα 90% από αυτά ήταν Νομικής φύσεως  που αφορούσε την έκδοση και ανανέωση της άδειας παραμονής, καθώς και η μη έγκυρη ενημέρωση σχετικά με τις Νομοθετικές αλλαγές, με αποτέλεσμα, πολλές φορές να χάνουν τις νόμιμες ευκαιρίες επανασύνδεσης με τα μέλη των οικογενειών τους.

Πιο συγκεκριμένα: Το γραφείο στήριξης αλλοδαπών στο Αγρίνιο, έχει εξυπηρετήσει 99 άτομα, από αυτά ανά ιθαγένεια είναι:

35 Αλβανοί,

35 Σέρβοι,

6 Ουκρανοί,2 Ρουμάνοι,

1 Λευκορώσος,

1 Μαροκινός,

1 Πορτογάλος και

1 Βορειοηπειρώτης.

Όσον αφορά τα προβλήματα των Μεταναστών,  για τους οποίους απευθύνθηκαν στο γραφείο  αναλυτικά, είναι τα ήτοι:

– Πληροφόρηση για διαδικασία και απόκτηση Ελληνικής υπηκοότητας,

– πληροφόρηση για απόκτηση άδειας παραμονής ως συζύγου Έλληνα πολίτη,

– πληροφόρηση για δικαίωμα αλλαγής τύπου άδειας παραμονής

– πληροφόρηση για τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσει μετά το διαζύγιο, για να αποκτήσει προσωπική άδεια παραμονής,

– πληροφόρηση όσο αφορά την ιατρική κάλυψη ασφαλισμένου του ΙΚΑ στην Σερβία, πληροφόρηση για ξανά είσοδος στην Ελλάδα μέσω βεβαίωσης,

– πληροφόρηση για απαιτούμενα δικαιολογητικά που πρέπει να καταθέσει για έκδοση άδειας παραμονής,

– πληροφόρηση για άδεια παραμονής για ειδικούς λόγους,

– πληροφόρηση για αγορά ακινήτου στην Ελλάδα,

– πληροφόρηση για δικαίωμα επαναεισόδου στην Ελλάδα λόγω απέλασης,

– πληροφόρηση για επιτρεπόμενες ημέρες να βρίσκεται κάποιος εκτός Ελλάδας,

– πληροφόρηση για δικαίωμα ανανέωσης άδειας παραμονής για επαγγελματική πρακτική, πληροφόρηση για την αναγνώριση Σέρβικου πτυχίου και για τις εξετάσεις του ΑΣΕΠ, πληροφόρηση για τα απαιτούμενα χαρτιά για έκδοση εποχιακής άδειας παραμονής,

– ενημέρωση για τη διαδικασία υιοθεσίας ενήλικου ατόμου,

– ενημέρωση για εκμάθηση της Ελληνικής γλώσσας,

– ενημέρωση για δικαίωμα αλλαγής τύπου άδειας παραμονής,

– ενημέρωση για διαδικασία έκδοσης άδειας παραμονής επί μακρόν διαμένοντα, ενημέρωση για απόκτηση άδειας για σπουδές κ.α.

Αξίζει να σημειωθεί, πως μέσω της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, κατάφερα να ακουστεί για αυτό το έργο και το ρόλο του Πολιτισμικού Διαμεσολαβητή, σε όλη σχεδόν την Ελλάδα, ενδεικτικά αναφέρω(Αθήνα, Κρήτη, Σαντορίνη, Ρόδος, Πτολεμαϊδα, Θεσσαλονίκη, Κασσάνδρα  κ.α.). 

 

Εξίσου σημαντικό, είναι να αναφερθεί και η μη ομαλή ενσωμάτωση των μεταναστών στην Ελλάδα, ένας από τους σοβαρούς λόγους είναι η ανεπάρκεια γνώσης της ελληνικής γλώσσας, στην οποία πρέπει να δοθεί μεγάλη βαρύτητα, διότι μέσω της  γλώσσας η οποία είναι το εργαλείο έκφρασης πολιτισμού και ιστορίας του  κάθε έθνους, θα μπορέσει καλύτερα ο μετανάστης να εξοικειωθεί με τα χαρακτηριστικά της χώρας διαμονής του, να εκφράσει τα συναισθήματά του, αφενός να γνωρίζει τις υποχρεώσεις του και αφετέρου τα δικαιώματά του, γενικά να ενταχθεί ομαλά στην Ελληνική κοινωνία.

Προτάσεις ενσωμάτωσης Μεταναστών στην Ελληνική κοινωνία: 

– Για να γίνουν σωστές προσπάθειες ενσωμάτωσης των μεταναστών, πρέπει πρώτα από όλα να τους αναγνωριστούν τα δικαιώματά τους, ως προς τη πολιτική τους δραστηριοποίηση,

– να γίνει τροποποίηση του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων για την εγγραφή των παιδιών των μεταναστών στα δημοτολόγια των Δήμων όπου γεννιούνται, να γίνει τροποποίηση του Κώδικα Ιθαγένειας έτσι ώστε να είναι δυνατή η κτήση της ιθαγένειας με τη γέννηση και με Πολιτογράφηση των παιδιών που συμπληρώνουν 3 χρόνια στην Ελληνική Εκπαίδευση χωρίς την υποχρέωση καταβολής παραβόλου,

– να προωθηθούν μέτρα για την ένταξη των Μεταναστών και τη στήριξη των Μεταναστών δεύτερης γενιάς, μέσα από ενεργητικές πολιτικές που θα αποτρέψουν φαινόμενα αποκλεισμού και ρατσισμού

– την απόδοση της Ελληνικής ιθαγένειας στα παιδιά των Μεταναστών που γεννήθηκαν στην Ελλάδα,

– την παροχή, τουλάχιστον, άδειας αόριστης διάρκειας στους μαθητές που φοιτούν στην Ελληνική Εκπαίδευση

– απλούστευση των διαδικασιών της Πολιτογράφησης και ενίσχυσης με κριτήρια, όπως η εργασία, η κατοικία, η κοινωνική συμπεριφορά και η προσφορά που μπορούν να δώσουν οι Μετανάστες με τις αξίες και τις δράσεις τους, και από ένα παθητικό αντικείμενο της κοινωνίας να μετασχηματιστεί σε κινητήρια δύναμη, συμβάλλοντας από κοινού με το γηγενής πληθυσμό, για ανάπτυξη τις ορισμένης περιοχής της κοινωνίας υποδοχής.

 

Επισήμανση:
την απόδοση της Ελληνικής ιθαγένειας στα παιδιά των Μεταναστών που γεννήθηκαν στην Ελλάδα Πρόκειται για περίπου 200.000 παιδιά, νέες και νέους που, ενώ δεν έχουν γνωρίσει άλλη πατρίδα εκτός από την Ελλάδα και αντιμετωπίζονται ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας.

Τα παιδιά που είναι συμμαθητές των δικών σας παιδιών όταν ενηλικιωθούν «βαφτίζονται» μετανάστες προερχόμενοι από τη χώρα προέλευσης των γονιών τους. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι, είτε θα εργαστούν πολύ γρήγορα για να έχουν ένσημα, είτε ότι θα απελαθούν ή πως θα ζήσουν στο γνωστό καθεστώς της «ημιπαρανομίας» όπως δυστυχώς ζουν πολλοί μετανάστες στη χώρα σας. 

Εδώ, πρέπει να κάνω ειδική αναφορά και υπογράμμιση για ακόμα ένα θέμα, κατά την προσωπική μου άποψη, μείζονος σημασίας, που προέκυψε από τέλος του έτος 2006.

Πρόκειται, για τα παιδιά των Μεταναστών ενώ έχουν τελειώσει την Α΄ και Β΄Εκπαίδευση ή ακόμα και ΙΕΚ, (κάτοχοι αδειών παραμονής από οικογενειακή συνένωση) δεν είχαν δικαίωμα να βγάλουν και να ανανεώσουν την κάρτα ανεργίας στο ΟΑΕΔ, βάσει γραπτού εγγράφου απ' το ΥΠ. Εργασίας. Η προϋπόθεση για να την βγάλουν, ήταν να είχαν ήδη κάπου εργαστεί σε κάποιο εργοδότη, το οποίο θα αποδεικνυόταν με την Αναγγελία λήξης εργασίας προς το ΟΑΕΔ.

Αναρωτιέμαι πράγματι, πως μπορούμε όλοι εμείς οι οποίοι διαμεσολαβούμε μεταξύ των Μεταναστών και εργοδοτών, να παρέμβουμε στους εργοδότες να μην κάνουν διακρίσεις προς τους απασχολούμενους Μετανάστες, όταν το ίδιο Κράτος και φορέας ανεύρεσης εργασίας, τους διακρίνει, δηλαδή τους βάζει εξαρχής στο περιθώριο, χωρίς να τους δοθούν  ευκαιρίες για αναζήτηση εργασίας, όπως και σε όλους τους υπόλοιπους πολίτες αυτής της χώρας.  

Επίσης, θα ήθελα να τονίζω ιδιαίτερα, όσο αφορά το απαιτούμενο χρόνο για την Πολιτογράφηση, πως είναι χρονικά (12 έτη) υπερβολικά μεγάλος, τουλάχιστον προς αυτούς τους Μετανάστες οι οποίο με την μόρφωσή τους, την κοινωνική τους δράση, για το Δημόσιο συμφέρον, μπορούν και θέλουν να συνεισφέρουν στην τοπικοί κοινωνία, αλλά και διεθνώς, να μπορεί να υπάρχει δυνατότητα, με λιγότερα χρόνια να καταθέσουν την αίτησή τους για την Πολιτογράφηση.   

Γιατί μέχρι σήμερα  δυστυχώς, οι Νόμοι 2910, 3386, 3536 καθώς και οι Ειδικές ρυθμίσεις της Μετανάστευσης, οδηγούν προς άλλη κατεύθυνση, δηλαδή, μόνο νομιμοποίηση αλλά όχι και πλήρη ενσωμάτωση, με αποτέλεσμα π.χ. κάποιος να διαμένει νόμιμα στην Ελλάδα πάνω από πέντε χρόνια, και να μην έχει δικαίωμα ψήφου, ούτε καν στις Δημοτικές εκλογές, να μην μπορεί ο ίδιος να αποφασίζει για το δικό του μέλλον, για το μέλλον του τόπου στο οποίο ζει, αλλά το αφήνει στους άλλους, και αυτός από το Ισότιμο-Φορολογούμενο πολίτη, γίνεται ένας απλός παθητικός παρατηρητής της κοινωνίας, πολίτης κατώτερης τάξης.

Τα ζητούμενα που παραμένουν είναι οι ακατάλληλοι χώροι υποδοχής των μεταναστών στις δομές των Δήμων, που σε μεγάλο ποσοστό είναι τριτοκοσμικές, απάνθρωπες και που δεν αρμόζει σε μια χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο βασικός λόγος αντιμετωπίσεις μεταναστών με αυτό τον τρόπο, σίγουρα είναι η μη ύπαρξη μιας μακροπρόθεσμης Μεταναστευτικής Πολιτικής, καθώς και η έλλειψη υποδομών υποδοχής των προσφύγων, του μη εξειδικευμένου προσωπικού σε θέματα Μετανάστευσης, και γενικά η μη ύπαρξη ενός κοινωνικού κράτους, όπως είναι οι Δυτικές χώρες της Ευρώπης. 

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗ 

Όσο αφορά το ρόλο του Πολιτισμικού Διαμεσολαβητή, θα ξεκινήσω με την ερώτηση: τι είναι ο «Πολιτισμικός Διαμεσολαβητής; «Η Διεθνές εμπειρία δείχνει ότι οι ευθύνες ενός ολοκληρωμένου Πολιτισμικού Διαμεσολαβητή ιδανικά περιλαμβάνει τα εξής: 

– Λειτουργεί ως δεσμός επικοινωνίας μεταξύ των υπηρεσιών και της κοινότητας των μεταναστών ή της μειονότητας

– Διευκολύνει, μέσω της παροχής πληροφοριών, την πρόσβαση σε υπηρεσίες. Παρέχει υποστήριξη και ενθάρρυνση, έτσι ώστε οι ωφελούμενοι να προωθήσουν τις δικές τους ανάγκες και ενδιαφέροντα

– Παράγει υλικό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο από τις υπηρεσίες, όσο και από την μειονοτική μεταναστευτική κοινότητα για την προώθηση της διαπολιτισμικής συνείδησης.

Θα συμφωνήσω με όλα τα παραπάνω αναφερόμενα και θα συμπληρώσω ότι,  το ρόλο του Πολιτισμικού Διαμεσολαβητή θα πρέπει να τον έχει αποκλειστικά και μόνο ο Μετανάστης, να είναι άνθρωπος με ευαισθησία και κατανόηση, να μπορεί να χρησιμοποιεί την εμπειρία του, από την παραμονή του σε χώρα άλλη από την χώρα καταγωγής του, και να συμβάλλει στην εξοικείωση των μεταναστών στο νέο πολιτισμικό περιβάλλον.

Εξίσου, πολύ σημαντικό είναι, να είναι σε θέση να δημιουργεί θεμέλια αμοιβαίου σεβασμού και κλίμα εμπιστοσύνης.   Κατά την προσωπική μου άποψη και εμπειρία, αυτή η καινοτομία όσο αφορά το θεσμό του Πολιτισμικού Διαμεσολαβητή είναι απολύτως απαραίτητη, αν όχι και επιβεβλημένη. Θα έπρεπε αυτός ο θεσμός να καθιερωθεί  και να γίνει ευρύτερα γνωστός στους εργοδότες μέσω Επιμελητηρίου, και άλλων εμπλεκόμενων φορέων, όχι σαν ανεύρεσης εργασίας, αλλά σαν φορέας υποδοχής και ομαλής ένταξης μεταναστών στην τοπική κοινωνία, ενισχυμένος με έναν  Νομικό και Κοινωνιολόγο. Η θεσμοθέτησή του πρέπει να καθιερωθεί από τους Κρατικούς φορείς, σε Νομαρχιακό επίπεδο ή επίπεδο Δήμου, με σκοπό την παροχή πληροφόρησης στους αλλοδαπούς προς αποφυγή ταλαιπωρίας τόσο των ίδιων, όσο και των υπηρεσιών.    

Συμπέρασμα: 
Η Πολιτισμική Διαμεσολάβηση είναι ένα λειτούργημα άμεσης προτεραιότητας για την αντιμετώπιση του κοινωνικοοικονομικού χάσματος μεταξύ αυτοχθόνων και αλλοεθνών που διαβιούν στην Ελλάδα. Υπάρχει δε περισσότερο όφελος από την οργάνωση μιας συντονισμένης προσπάθειας, παρά να αφεθεί στην αυτοπροαίρετη ιδιωτική πρωτοβουλία.

Προς αυτή τη κατεύθυνση πρέπει να πορευθούμε όλοι από κοινού, για να γίνει η Πολιτισμική Διαμεσολάβηση θεσμός σε όλη την Ελληνική Επικράτεια, προς όφελος των ομάδων στόχου και των φορέων.  

Τα οφέλη που μπορούν να αποκομίσουν τα άτομα των ομάδων στόχου είναι εξαιρετικά σημαντικά. Θα έχουν εύκολη πρόσβαση σε όλες τις πληροφορίες θεσμικού, νομικού και κοινωνικού περιεχομένου που τους είναι απαραίτητες για την ομαλή τους ενσωμάτωση.

Θα απολαμβάνουν εξειδικευμένη συμβουλευτική στήριξη και πρακτική βοήθεια στις συναλλαγές τους με διάφορες υπηρεσίες. Θα ενταχτούν σε πολιτισμικές διαδικασίες με τον τοπικό πληθυσμό και κατά συνέπεια θα αποφύγουν τον αντίκτυπο του ρατσισμού και της ξενοφοβίας. Αυτό θα αμβλύνει τις εντάσεις που δημιουργούνταν αναπόφευκτα λόγω της ιδιότητάς τους ως ξένων και θα τους επιτρέψει να διεκδικούν με αξιώσεις τα δικαιώματά τους.   

 

* Κλείνοντας την εισήγησή μου, θα ήθελα να σας πω λίγα λόγια για μένα και την οικογένειά μου.

Ονομάζομαι Λίβια Νίκολιτς, Σερβικής καταγωγής και μητέρα δύο παιδιών (μονογονεϊκή οικογένεια). Δυστυχώς, από τη Σερβία φύγαμε ,με το πιο βίαιο τρόπο που μπορεί να αναγκάσει έναν άνθρωπο για φυγή, και αυτό λόγω πολέμου. Είμαστε θύματα των ανελέητων ΝΑΤΟ-ικών βομβαρδισμών της χώρας μας, και περάσαμε εφιαλτικές μέρες και νύχτες στα καταφύγια. Πάθαμε συμφορές, διαλύθηκε το σπίτι και η οικογένειά μας. Τα μόνα πλούτη που έσωσα από αυτό το πόλεμο, ήτανε τα παιδιά μου, τις ζωές μας και δύο βαλίτσες στο χέρι. 

Συγκρίνοντας, τα πρώτα μου χρόνια στην Ελλάδα και τα δύσκολα βιώματά μου, παλεύοντας καθημερινά με την γραφειοκρατία, και που σε κάθε εμπόδιο προχωρούσα μόνη μου, μπορώ να πω πως η σημερινοί Μετανάστες που ζούνε στην Ελλάδα είναι πολύ τυχεροί που μπόρεσαν να εξυπηρετηθούν δωρεάν και με την βοήθεια του Πολιτισμικού Διαμεσολαβητή να λύσουν τα  γραφειοκρατικά τους εμπόδια.          
Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.

Η Πολιτισμική Διαμεσολαβήτρια  του ΚΕΜΟΠ  Αγρινίου Λίβια Νίκολιτς

 

ΑΝΑΓΓΕΛΙΑ:

Η Λίβια Νίκολιτς είναι κάτοχος και των τεσσάρων επιπέδων(Α, Β, Γ, Δ)του Πιστοποιητικού Επάρκειας Ελληνομάθειας του Υπουργείου Παιδείας της Ελλάδας, αναλαμβάνει τη διερμηνεία και την μετάφραση από την ελληνική προς τη σερβική γλώσσα και αντίστροφα στα forum οικονομικών συνεργασιών, πολιτιστικών εκδηλώσεων, συζητήσεων κοινωνικού περιεχομένου μεταξύ των δύο χωρών (Σερβίας – Ελλάδας).

Επίσης, παραδίδει ταχύρυθμα ιδιαίτερα μαθήματα σερβικής γλώσσας για τους φοιτητές και επιχειρηματίες.   

Ε-mail: livianiko@yahoo.gr  Τηλ. 6984060092,  

 

ΠΗΓΗ: anaitolika.gr, (23-05-2008), ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ – ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

 http://www.anaitolika.gr/article.php?artro=2289

Η ποντιακή διάλεκτος στην Τουρκία και ο Άτλαντας των γλωσσών της ΟΥΝΕΣΚΟ

 

Του Φάνη Μαλκίδη

 

Το Φεβρουάριο του 1856 υπό την πίεση των ευρωπαϊκών δυνάμεων, ο Σουλτάνος υπέγραψε το Χάτι-Χουμαγιούν, με το οποίο κάθε Οθωμανός υπήκοος ήταν ελεύθερος να αλλάξει θρησκεία χωρίς να κινδυνεύει η ζωή του. Ωστόσο οι εξελίξεις με την άνοδο των Νεότουρκων και την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου δεν επέτρεψαν διάσωση της γλώσσας, όπως θα έπρεπε καθώς και την μεταστροφή στην αρχική θρησκεία.

Σύντομα το νεοτουρκικό κίνημα καθώς και το κεμαλικό οργάνωσε τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου καθώς και τη γενοκτονία των Ελλήνων της Θράκης και της Μικράς Ασίας (Ιωνίας), που στοίχισε τη ζωή σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους. Ο διωγμός του μεγαλύτερου μέρους των ελληνόφωνων του Πόντου ολοκληρώθηκε το 1924 και στον Πόντο έμειναν μόνο οι μουσουλμάνοι Ελληνόφωνοι, αφού η ανταλλαγή των πληθυσμών η οποία ακολούθησε τις διώξεις έγινε με βάση το θρήσκευμα.

Η διάλεκτος των Ελλήνων του Πόντου, η οποία συντηρείται μέχρι σήμερα παρά τις δυσκολίες που υπάρχουν από την Τουρκία, είναι μια από τις σημαντικότερες ελληνικές διαλέκτους η οποία προέρχεται από τα ελληνιστικά χρόνια, με πλήθος λέξεων προέλευσης από την Ομηρική περίοδο. Σήμερα η ποντιακή διάλεκτος εξακολουθεί να μιλιέται σε πολλές περιοχές της Ελλάδας όπου κατέφυγαν οι Πόντιοι μετά το διωγμό, στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, όπου οι Πόντιοι έφυγαν σαν μετανάστες και φυσικά στην Τουρκία όπου ζουν συμπαγείς ποντιακοί πληθυσμοί. (Ο Ομέρ Ασάν, συγγραφέας του βιβλίου ο Πολιτισμός του Πόντου αναφέρεται σε 300.000 Ποντιόφωνους).

Η πρόσφατη δημοσίευση, με αφορμή την παγκόσμια ημέρα των γλωσσών, από την UNESCO (Η εκπαιδευτική επιστημονική και πολιτιστική οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών) του ψηφιακού διαδραστικού 'Aτλαντα των γλωσσών του πλανήτη σε κίνδυνο (http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?pg=00206 ), δημιουργεί νέα δεδομένα για την ποντιακή διάλεκτο. Ο 'Aτλαντας των παγκόσμιων γλωσσών σε κίνδυνο απαριθμεί 18 γλώσσες στην Τουρκία που αντιμετωπίζουν την εξαφάνιση, όπου μεταξύ των άλλων συμπεριλαμβάνεται η ποντιακή διάλεκτος στον κατάλογο των γλωσσών που κινδυνεύουν. Στη μελέτη της UNESCO, ο βαθμός στον οποίο μια γλώσσα αντιμετώπισε την εξάλειψη τέθηκε σε 5 κατηγορίες:

● επισφαλής

●  σίγουρα σε κίνδυνο

● σοβαρά σε κίνδυνο

● αυστηρά σε κίνδυνο

● εξαφανισμένη.

 Η UNESCO αναφέρει σχετικά ότι «Οι γλώσσες είναι εργαλεία αρχής της ανθρωπότητας για την έκφραση των ιδεών, των συγκινήσεων, της γνώσης, των μνημών. Οι γλώσσες είναι επίσης αρχικοί φορείς των πολιτιστικών εκφράσεων και της άϋλης πολιτιστικής κληρονομιάς, ουσιαστικοί στην ταυτότητα των ατόμων και των ομάδων. Η προστασία των διακυβευμένων γλωσσών είναι έτσι ένας κρίσιμος στόχος να διατηρήσει την πολιτιστική ποικιλομορφία παγκοσμίως».

Η Τουρκία όμως αντιδρά στην προσπάθεια διατήρησης της γλώσσας και ανάκτησης της ιδιαίτερης ταυτότητας των Ποντιόφωνων. Οι προσπάθειες εκ μέρους των νέων κυρίως Ποντίων να εκφράσουν με λόγια ή με γραπτά κείμενα την ποντιακή τους διάλεκτο, την ιστορία, την πολιτιστική ταυτότητα αυτού του λαού, βρίσκουν απέναντί τους την Τουρκία.

Στο άρθρο 42 του τουρκικού Συντάγματος αναφέρονται σχετικά τα εξής: «Καμία γλώσσα εκτός από τον Τούρκο δεν θα διδαχθεί ως μητρική γλώσσα στους τουρκικούς πολίτες σε οποιαδήποτε ιδρύματα της κατάρτισης ή της εκπαίδευσης. Οι ξένες γλώσσες που διδάσκονται στα ιδρύματα της κατάρτισης και της εκπαίδευσης και των κανόνων να ακολουθηθούν από τα σχολεία που διευθύνουν την κατάρτιση και την εκπαίδευση σε μια ξένη γλώσσα θα καθοριστούν από το νόμο».

Από την άλλη πλευρά το δίκτυο για την εκπαίδευση και τα ακαδημαϊκά δικαιώματα δηλώνει ότι ενώ το άρθρο 42 άλλαξε τις 9 Αυγούστου 2002 για να επιτρέψει τη «εκμάθηση των διαφορετικών γλωσσών και των διαλέκτων που χρησιμοποιήθηκαν παραδοσιακά από τους Τούρκους πολίτες στις καθημερινή τους ζωή, αυτό το δικαίωμα υπόκειται στους πολυάριθμους περιορισμούς, αφού η εκπαίδευση μητρικών γλωσσών στην Τουρκία είναι περιορισμένη και θεωρείται ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας».

Τους περιορισμούς στην ελευθερία έκφρασης των εξισλαμισμένων Ποντίων που μιλούν σήμερα την ποντιακή διάλεκτο της ελληνικής γλώσσας και ζουν σήμερα στην Τουρκία, έχει καταγγείλει στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και προς τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) το 2002, η μη κυβερνητική οργάνωση «Διεθνής Ένωση για τα Δικαιώματα και την Απελευθέρωση των Λαών», με γραπτή έκθεσή της. Επίσης προφορική παρέμβαση στην 58η συνεδρίαση το 2002 της επιτροπής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα έγινε για το ίδιο θέμα και από η μη κυβερνητική οργάνωση «MRAP – Κίνηση ενάντια στο ρατσισμό – για τη φιλία ανάμεσα στους λαούς».

Η μη κυβερνητική οργάνωση περιγράφοντας αυτή την κατάσταση, επιθυμούσε να επιμείνει στην ανυπαρξία ελευθερίας έκφρασης των Ποντίων, στη σημερινή Τουρκία, ενώ η αναφορά έγινε και στη πληροφόρηση για τις συνθήκες ζωής αυτού του λαού, αφού διεθνής κοινότητα οφείλει να γνωρίζει αυτή την κατάσταση. Επιπλέον, όπως επισημάνθηκε στην αναφορά της μη ανωτέρω κυβερνητικής οργάνωσης, οι παρεμβάσεις προς την κατεύθυνση της άρσης της διάκρισης εναντίον αυτού του λαού, αποτελούν ένα βήμα προς τη διαφύλαξη ενός ζώντος πολιτισμού, ο οποίος έχει εμπλουτίσει την ανθρωπότητα.

Η δημοσίευση του Άτλαντα της UNESCO αποτελεί μία σημαντική εξέλιξη για την Ποντιακή διάλεκτο, αφού για πρώτη φορά γίνεται αναφορά σ' αυτήν από όργανο του ΟΗΕ. Μάλιστα η αναφορά αυτή συμπίπτει με την προσπάθεια που γίνεται τα τελευταία χρόνια για διατήρηση της διαλέκτου και ανάκτησης της ταυτότητας ενός πληθυσμού, που βιώνει την τρομοκρατία και τις διώξεις και κάνει καθημερινές εκπτώσεις στην ποιότητα ζωής του.

 

Φάνης Μαλκίδης, 03.03.2009,  malkidis@gmail.com

Ὁ Κόντογλου καὶ ἡ καθ' ἡμᾶς Ἀνατολὴ

                     Του Κωστή Μοσκώφ*

 

Ἡ καθ' ἡμᾶς Ἀνατολὴ εἶναι τὸ γέννημα τοῦ εὐτυχιμένου γάμου τοῦ κλασσικοῦ μας κόσμου μὲ τὸν κόσμο τῶν ἄλλων μεγάλων λαῶν τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Γάμος ποὺ συντελέστηκε μὲ τὴν Ἀλεξανδρινὴ Διασπορά. Μέσα ἀπὸ τὸν γάμο αὐτὸ ὁ ἄνθρωπος γεννήθηκε πάλι – ὡς ἕνα ὂν διαφορετικὸ σὲ βασικὰ σημεῖα ἀπὸ τὸ ὁμοιόμορφό του παληό.

Ὁ Φώτης Κόντογλου εἶναι αὐτὸς ποὺ μέσα στὸν Λόγο – καὶ στὴν εἰκαστικὴ ἐκφορὰ τοῦ Λόγου – ἐκφράζει πιὸ ἄμεσα αὐτὴ τὴν συλλογική μας πραγματικότητα.Τὸ Ἀϊβαλί – ἡ αἰολικὴ γῆ, τὸ Μπογάζι, ἥλιος, πεῦκα, ἄνεμος, ὤχρα, ἐληά. Ἰδίως ὡστόσο τὰ μάτιατῶν ἀνθρώπων του, βαθὺ πηγάδι. Ποῦ εἶναι ὁ Κόντογλου σήμερα;Ἕνας πιὸ λόγιος, ἴσως πιὸ πονηρεμένος, ἀδελφὸς τοῦ Θεόφιλου;

Ὁ Φώτης Κόντογλου εἶναι μιὰ μεγάλη στιγμὴ ἀπὸ τὸ πρίν – ὅταν ξαφνικὰ ἀρχίσαμε πάλι νὰ βλέπουμε τὸ συλλογικό μας κορμὶ δίχως νὰ ντρεπόμαστε, ὅταν ἀρχίσαμε νὰ βλέπουμε τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρη, ὄχι μόνο τὸ λαγαρὸ κλασσικό μας ἀλλὰ καὶ τὸ μυροβόλο ἀλεξανδρινό, καὶ τὸ ὀρθόδοξο χριστιανικό – τῆς εὐσέβειας ἀλλὰ καὶ τοῦ μανικοῦ ἔρωτα – ὅταν χαρήκαμε λοιπὸν τὸ συλλογικό μας σῶμα στὴν ὁλότητά του, πρὶν ἀρχίσει νὰ μᾶς συντρίβει ἡ ἡγεμονία τῆς Δύσης, ἡ ἀκηδία – τὸ βόλεμα τῆς ψυχῆς… 

 

Κάιρο, 23-5-95, Ἀπὸ τὸ βιβλίο, «Φώτης Κόντογλους – Ἐν εἰκόνι διαπορευόμενος», ἐκδ. Ἀκρίτας.

 

Πηγή: Eλήφθη από το τ.203, Απριλίου 2009 του π. Πειραϊκή Εκκλησία

 

*Ο – προώρως αρπαγείς – Κ. Μοσκώφ (1939-1998): συγγραφέας πολλών βιβλίων, θεωρητικός του μαρξισμού, ιστορικός του εργατικού κινήματος, μελετητής της επιχώριας πνευματικής παράδοσης, στέλεχος του ΚΚΕ κ.π.α.

 

 

Η συνέντευξη με τον πρόεδρο της Μουσουλμανικής Ένωσης Ελλάδας,

Ναΐμ Ελγαντούρ

 

[ ή αλλιώς, μια απάντηση στο άρθρο της κ. Λώρης Κέζα*]

στην Αφροδίτη Αλ Σάλεχ – http://afroditealsalech.blogspot.com

 

Ο Ναϊμ Ελγαντούρ, ο άνθρωπος που πρωταγωνίστησε στο ζήτημα του κορανίου είναι Αιγύπτιος στην καταγωγή. Ζει στην Ελλάδα εδώ και 35 χρόνια και έχει πολιτογραφηθεί Έλληνας.

Ο κ. Ελγαντούρ με τη γυναίκα του Άννα Στάμου και τα δύο παιδιά τους με κάλεσαν στο φιλόξενο σπίτι τους στην Ηλιούπολη και αφού μου έκαναν το τραπέζι ακολούθησε μια πολύωρη συζήτηση εφ' όλης της ύλης- από το Ισλάμ, το ζήτημα της ανέγερσης του τζαμιού και του νεκροταφείου στην Ελλάδα έως και το σκίσιμο του κορανίου. Η γυναίκα του, η Άννα, συμμετείχε ενεργά στη συζήτηση όχι με την ιδιότητα της συζύγου άλλα της μουσουλμάνας Ελληνίδας, καθώς όπως η υποστηρίζει, πολύ πριν γνωρίσει τον Ναϊμ, είχε αρχίσει να μελετά το Ισλάμ ώσπου εν τέλει το ασπάστηκε.

  

 

***

 

Τι είναι η Μουσουλμανική Ένωση Ελλαδας;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ:Η Μουσουλμανική Ένωση Ελλάδας το μεγαλύτερο σωματείο Μουσουλμάνων της Ελλάδας. Τα μέλη μας είναι Έλληνες υπήκοοι, μετανάστες και πρόσφυγες που προέρχονται κυρίως από τις Αραβικές χώρες. Εκπροσωπούμε επίσης την πλειονότητα των άτυπων χώρων προσευχής της Αθήνας. Σήμερα στην Αθήνα ζουν εκατοντάδες χιλιάδες Μουσουλμάνοι, διαφόρων επαγγελμάτων και κοινωνικών στρωμάτων, ενώ δεκάδες χιλιάδες παιδιά φοιτούν στα ελληνικά σχολεία και στα πανεπιστήμια.

 

Το Ισλάμ

 

Πολλοί ταυτίζουν τον μουσουλμανισμό με τον φανατισμό, με τον φονταμενταλισμό συγκεκριμένα. Τι λέτε εσείς γι' αυτό;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Όλες οι θρησκείες έχουν φανατικούς. Πάρτε για παράδειγμα τους καθολικούς που πάνε και καρφώνονται στο σταυρό κάθε χρόνο ή μια ομάδα σιητών που κάθε χρόνο, στο πένθος του Χουσεΐν, χτυπιούνται με μαστίγια. Όλες οι θρησκείες έχουν κάποιους που είναι ακραίοι. Αλλά αυτοί είναι συνήθως πολύ λίγοι. Στην Αθήνα δεν έχουμε φανατικούς μουσουλμάνους.

 

Ποια η σχέση του μουσουλμανισμού με τον προσηλυτισμό;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Η κάθε θρησκεία είναι αυτό που διδάσκουν τα ιερά βιβλία της. Στο Ισλάμ, σύμφωνα με το ιερό βιβλίο των μουσουλμάνων, το κοράνι, ο προσηλυτισμός απαγορεύεται ρητά. Ο μουσουλμάνος δεν θέλει να γίνουν όλοι μουσουλμάνοι.

 

Η σχέση μουσουλμάνου και χριστιανού;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Στο κοράνι λέει ότι η πιο κοντινή θρησκεία στο Ισλάμ είναι ο Χριστιανισμός. Πήγαινε να δεις τι συμβαίνει στην Αίγυπτο. Δίπλα σε τζαμία υπάρχουν Χριστιανικές εκκλησίες. Στο σχολείο, θυμάμαι, πολλοί από τους συμμαθητές μου ήταν Χριστιανοί, δηλαδή κόπτες. Τελείωνε το σχολείο, εγώ πήγαινα στο τζαμί και ο φίλος μου στην εκκλησία και μετά παίζαμε μαζί. Δεν υπήρχε κάποιο ζήτημα. Στην Αίγυπτο εκτός από το Πατριαρχείο της Αλεξάνδρειας υπάρχουν πάρα πολλές εκκλησίες ελληνικές και πολύ σημαντικές εκκλησίες όπως η Αγία Αικατερίνη, του Αγίου Γεωργίου όπου υπάρχει μέσα και ο τάφο

ς του, και άλλες. Το ίδιο συμβαίνει και στη Συρία, στην Ιορδανία και σε άλλες αραβικές χώρες. Μην κοιτάς τι έγινε στην Αμερική. Αυτά είναι τα πολιτικά παιχνίδια της Αμερικής.

 

 

Κάποιοι θα πούνε ότι γενικά οι π

ιστοί τα βρίσκουν μεταξύ τους, ασχέτως θρησκείας. Τι γίνεται όμως με τους «άπιστους»; Οι μουσουλμάνοι μπορούν να συνυπάρξουν με τους «άπιστους», με αυτούς που δεν πιστεύουν σε τίποτα;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Τους μουσουλμάνους που δεν είναι πιστοί, που δεν κάνουνε προσευχή, εμείς προσπαθούμε να τους φέρουμε κοντά μας. Δεν μας ενδιαφέρει και δεν πρέπει να μας ενδιαφέρει τι κάνουν οι άλλοι. Εμάς μας ενδιαφέρει μόνο ο μουσουλμάνος να είναι σωστός μουσουλμάνος, γιατί ο σωστός μουσουλμάνος προσφέρει στην ανθρωπότητα. Το μόνο που δεν επιτρέπεται είναι να παντρευτούμε έναν «άπιστο». Ο μουσουλμάνος όμως, εν αντιθέσει με τον Χριστιανό, μπορεί να παντρευτεί κάποιον με διαφορετικό θρήσκευμα, δηλαδή μπορεί να παντρευτεί κάποιον Χριστιανό ή Εβραίο, δίχως να πρέπει να αλλάξει θρήσκευμα.

 

Τι είναι τελικά το Ισλάμ; Είναι θρησκεία, είναι ιδεολογία, είναι τρόπος ζωής;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Είναι όλα μαζί. Οι μουσουλμάνοι είναι «ούμα», δηλαδή κάτι σαν αδελφότητα. Δεν υπάρχουν σύνορα στους μουσουλμάνους, δεν υπάρχουν εθνικότητες. Το Ισλάμ λέει ότι όλοι οι μουσουλμάνοι είναι ένα.

 

Πόσοι είναι οι Μουσουλμάνοι σε σχέση με τον παγκόσμιο πληθυσμό;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Περίπου το 20%. 1, 6 δις. Η μουσουλμανική είναι η πρώτη θρησκεία σε πληθυσμό, έπεται ο Καθολικισμός.

 

Ο διαχωρισμός σε Σιήτες- Σουνίτες υφίσταται;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Υπάρχει ο διαχωρισμός αυτός αλλά οι Σιήτες αποτελούν το 5% του μουσουλμανικού κόσμου. Υπάρχουν μόνο στο Ιράκ, στο Ιράν, και ελάχιστοι στη Συρία. Πιστεύουμε όμως στον ίδιο Θεό, έχουμε το ίδιο ιερό βιβλίο, με τον ίδιο τρόπο προσευχόμαστε, στο ίδιο τζαμί. Η μόνη διαφορά είναι ότι οι Σιήτες θέλουν ο ιμάμης να είναι απόγονος του προφήτη.

 Τι είναι η Σαρία;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Η Σαρία είναι ο νόμος του Θεού. Είναι ο νόμος που απαγορεύει να τρως χοιρινό, να πίνεις αλκοόλ, να κλέβεις, να απατάς τη γυναίκα σου. Όπως οι Χριστιανοί έχουν τις δέκα εντολές.

 

Τι πρόβλημα αλήθεια έχετε με το χοιρινό κρέας;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Τα γουρούνια δεν είναι για να τα τρώμε. Τα γουρούνια είναι για να καθαρίζουν τη γη από όλες τις ακαθαρσίες. Επίσης το γουρούνι δεν κάνει καλό στην υγεία. Το κοράνι μπορείς να το διαβάσεις και ως ιατρικό εγχειρίδιο. Παραδείγματος χάρη, ο σωστός μουσουλμάνος πρέπει να πλένεται με νερό και σαπούνι πολλές φορές τη μέρα, κάθε φορά που τρώει – πριν και μετά το φαγητό -, πριν την προσευχή, πριν κοιμηθεί με τη γυναίκα του, …

 

Παρόλαυτα, δεν είναι μόνο αυτό η Σαρία. Η Σαρία λέει πω οι γυναίκες πρέπει να φοράνε μαύρα, …

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Όχι, όχι αυτό δεν είναι Σαρία. Δεν λέει πουθενά στο κοράνι ότι οι γυναίκες πρέπει να φοράνε μαύρα. Όταν οι γυναίκες πολεμάγανε με σπαθιά μαζί με τον προφήτη, όταν ο προφήτης πέθαινε και είπε να μάθετε την θρησκεία από αυτή τη γυναίκα, τη γυναίκα του, θα μπορούσε ποτέ να έχει νόμο που να έχει σε δεύτερη θέση τη γυναίκα;

 

Ναι αλλά οι Ταλιμπάν λένε ότι επιβάλουν Σαρία

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Αυτοί μπορεί να λένε ότι θέλουν. Και ο δικτάτορες πολλών χωρών δηλώνουν ότι έχουν δημοκρατία. Οι Ταλιμπάν δεν εφαρμόζουν το νόμο του Θεού. Οι χώρες που απαγορεύουν στη γυναίκα να οδηγεί δεν εφαρμόζουν το νόμο του Θεού.

 

Στη Θράκη που εφαρμόζεται Σαρία τους γάμους τους τελεί ο μουφτής.

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Ο γάμος ο ισλαμικός γίνεται πολύ απλά. Πηγαίνει ο γαμπρός στην οικογένεια της νύφης και ζητάει τη κόρη τους. Εάν δεχθούν κάνουμε μια μεγάλη γιορτή και καλούμε πολύ κόσμο για να υπάρχουν μάρτυρες.

 

Και πως χωρίζετε;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Πάλι πηγαίνει ο άντρας με τρείς μάρτυρες και λέει τρεις φορές στη γυναίκα του τη λέξη «χωρίζουμε». Μετά έρχονται οι οικογένειες και κανονίζουν τα οικονομικά και περιουσιακά ζητήματα.

Η γυναίκα μπορεί να χωρίσει τον άντρα της;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Όχι. Αλλά όλα αυτά είναι στο κοράνι. Σήμερα σχεδόν σε όλα τα μουσουλμανικά κράτη για να παντρευτείς πηγαίνεις στον συμβολαιογράφο όπου κυρίως κανονίζονται τα οικονομικά. Ποια η προίκα που παίρνει από τον άντρα η γυναίκα, γιατί στους μουσουλμάνους οι γυναίκες παίρνουν την προίκα του άντρα, και αν χωρίσουν τι θα ανήκει στη γυναίκα, στα παιδιά και στον άντρα. Ο γάμος στις μουσουλμανικές χώρες είναι σαν το σύμφωνο συμβίωσης που τώρα έρχεται στην Ελλάδα.

 

Και η πρακτική των Ταλιμπάν που κάποιοι φοβούνται ότι θα φέρουν στην Ελλάδα οι μουσουλμάνοι;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Η Ελλάδα έχει φάει την καραμέλα του πρώην προέδρου τω ΗΠΑ. Ο Μπους προσπάθησε να βάλει στις καρδιές των ανθρώπων μια φοβία για κάτι που δεν υπάρχει. Οι δε Ταλιμπάν είναι δημιούργημα των ΗΠΑ, όπως και ο Μπιν Λάντεν. Ταλιμπάν σημαίνει φοιτητής. Οι Ταλιμπαν ήταν μια ομάδα φοιτητών από θρησκευτικά πανεπιστήμια, περίπου 20.000. Και ξαφνικά αυτή η ομάδα των φοιτητών μπόρεσε να επιβληθεί στο λαό του Αφγανιστάν; Δεν γίνονται αυτά έτσι. Υπάρχουν πολλά μυστήρια σε αυτή την ιστορία, όπως και στην ιστορία του Μπιν Λάντεν. Ποιος τους έδωσε τα όπλα; Ποιος τους εκπαίδευσε; Και τώρα το Αφγανιστάν είναι γεμάτο ναρκωτικά που τα εξάγει σε όλη τη γη.

 

Μουσουλμανισμός και βία;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Ρώτα τις γυναίκες που έχουν παντρευτεί μουσουλμάνους. (γελάει). Ο σωστός μουσουλμάνος δεν θα χτυπήσει κανέναν, δεν θα κλέψει, δεν θα βιαιοπραγήσει. Ανάμεσα στους σωστούς μουσουλμάνους που μένουν στην Αθήνα το ποσοστό εγκληματικότητας είναι μηδέν. Και αυτό το ξέρουν καλά οι Έλληνες που έχουν επαφές με μουσουλμάνους άραβες.

 

Μουσουλμανισμός και Δύση;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Το Ισλάμ είναι μια ομπρέλα που τους χωράει όλους. Όποιος θέλει να ζει με το δυτικό τρόπο, ζει με το δυτικό τρόπο, όποιος θέλει να κάνει προσευχή, κάνει, κι όποιος δεν θέλει δεν κάνει. Όποια γυναίκα θέλει να φοράει μαντήλι, φοράει, κι όποια δεν θέλει δεν φοράει. Το Ισλάμ απαγορεύει να πω σε μια γυναίκα πως δεν είναι μουσουλμάνα επειδή δεν φοράει μαντήλι. Αυτά βέβαια να κάνουν όσοι γνωρίζουν το κοράνι. Εγώ για παράδειγμα έχω δύο ακόμα κόρες σε μεγάλη ηλικία. Δεν τους έχω πει ποτέ να φορέσουν μαντήλι. Επίσης, υπάρχει και κάτι ακόμα. Τελευταία ο πρόεδρος της ομοσπονδίας ιμάμηδων του Ισλαμικού κόσμου, δηλαδή κάτι σαν τον Πάπα, εξέδωσε ένα νόμο το «φάτουα», βάσει του οποίου «κάθε μετανάστης που ζει σε μια ξένη χώρα, πρέπει να υπερασπίζεται τη χώρα αυτή και να τηρεί τους νόμους της.»

 

Έχεις δύο γυναίκες ή είσαι χωρισμένος;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Είμαι χωρισμένος. Και για να το πούμε κι αυτό, στο Ισλάμ η μοιχεία είναι μεγάλο αμάρτημα. Γι αυτό σου λέει το κοράνι ότι αν θέλεις κι άλλη γυναίκα, παντρέψου την. Δεν είναι σωστό να την έχεις κρυφά.

 

Χειραγωγείται εύκολα ο μουσουλμάνος.

 

 Ναϊμ Ελγαντούρ: Οι φτωχοί άνθρωποι, οι άνθρωποι που δεν έχουν στην ήλιο μοίρα χειραγωγούνται εύκολα. Κι

αυτό ισχύει για όλους. Κοίτα, ποτέ δεν υπήρχε ζήτημα με τους μουσουλμάνους. Από το 2001 όμως και πέρα ξεκίνησε ένα κύμα φόβου κατά του μουσουλμανισμού. Κι αυτό έγινε γιατί πρέπει πάντα να υπάρχει ένας εχθρός. Εν ελλείψει κομουνισμού, εφηύραν την Ισλαμοφοβία.η ιστορία για τους Άραβες στα ελληνικά σχολικά βιβλία είναι λάθος. Όμως δεν τους πέτυχε. Ξέρεις πόσος κόσμος μετά το 2001 στις ΗΠΑ ασπάστηκε το Ισλάμ; Άκουγαν για την περίφημη θρησκεία που «εχ

θρεύονταν το δυτικό πολιτισμό» και θέλησαν να μάθουν για αυτή, κι όταν ρώτησαν, διά

βασαν, έμαθαν, κατάλαβαν την προπαγάνδα και τα ψέματα του Μπους. Χιλιάδες αμερικανοί ασπάστηκαν το μουσουλμανισμό μετά το 2001. Επί αιώνες οι μουσουλμάνοι προσέφεραν στην ανθρωπότητα, και τι έγινε ξαφνικά μετά το 2001; Άλλαξαν; Το είπε και ο Μπάρακ Ομπάμα τις προάλλες στο λόγο του: «ιατρική, αστρονομία, άλγεβρα…. όλα ήταν από τους άραβες μουσουλμάνους». Ο κόσμος όμως δεν διαβάζει την πραγματική ιστορία.  Και η ιστορία για τους Άραβες στα ελληνικά σχολικά βιβλία είναι λάθος.

 

Το Ισλάμ θέλει τη γυναίκα μορφωμένη;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Δεν χρειάζεται να το πω εγώ. Ψάξτε. Στα αραβικά κράτη οι γυναίκες απαραιτήτως πηγαίνουν σε πανεπιστήμια, κάνουν μεταπτυχιακά. Το μορφωτικό επίπεδο των γυναικών μουσουλμ

άνων είναι πολύ πιο υψηλό από το επίπεδο των γυναικών στην Αμερική.

 

 

Το Τζαμί και το νεκροταφείο στην Ελλάδα

 

Ας περάσουμε στα δικά μας. Τι γίνεται με την ιστορία του της ανέγερσης του Τζαμιού;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Στην Αθήνα δεν υπάρχει επίσημο Μουσουλμανικό Τέμενος παρά μόνο άτυποι χώροι προσευχής περίπου 100 ως σήμερα των πλειοψηφούντων εθνικοτήτων, Αράβων, Πακιστανών, Μπανγκλαντές, Κούρδων. Οι Μουσουλμάνοι άλλων χωρών κάνουν την προσευχή τους στους χώρους της Αραβικής κοινότητας. Οι χώροι είναι υπόγεια, γκαράζ, μαγαζιά, άλλοτε πιο φροντισμένοι άλλοτε σε άθλια κατάσταση, ανάλογα με την οικονομική δύναμη της κάθε ομάδας. Στις δύο μεγάλες εορτές μας μισθώνουμε χώρους του Ολυμπιακού Σταδίου προκειμένου να μαζευτούμε όλοι αξιοπρεπώς για μία προσευχή και ένα απλό «χρόνια πολλά».

 

Που θάβεται ένας μουσουλμάνος της Ελλάδας;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Στη Κομοτηνή. Στην Αθήνα δεν υπάρχει Μουσουλμανικό νεκροταφείο, ούτε καν τομέας σε νεκροταφείο για ταφή των Μουσουλμάνων. Κάποιοι νεκροί μεταφέρονται στις χώρες προέλευσης τους αν αυτό είναι δυνατό, καθώς είναι πολυδάπανο. Άλλοι δεν έχουν πατρίδα να ταφούν όπως είναι οι Παλαιστίνιοι. Άλλοι είναι Έλληνες Μουσουλμάνοι είτε γηγενείς είτε απέκτησαν υπηκοότητα εκ των υστέρων. Καταφεύγουμε λοιπόν να ζητούμε τάφο από τη μουφτεία Κομοτηνής και οι άνθρωποί μας θάβονται στην καλύτερη περίπτωση 700 χλμ μακρύτερα από τους οικείους τους και εντός κάποιων εικοσιτετραώρων. Σημειωτέον ότι κατά την Ισλαμική παράδοση το σώμα πρέπει να θάβεται εντός 24 ωρών από τη στιγμή του θανάτου. Κι αυτό όπως καταλαβαίνεις είναι πολύ μεγάλο πρόβλημα.

Εμείς στο Ισλάμ έχουμε πολύ μεγάλο σεβασμό στο νεκρό. Όπως κρατάμε ένα μωρό παιδί, έτσι φροντίζουμε και τη σορό ενός νεκρού. Το πλένουμε, το φροντίζουμε, ….Το νεκροταφείο όμως της Κομοτηνής είναι μακριά και δεν μπορούμε να σεβαστούμε τους νεκρούς μας. Πολλές φορές περνάνε μέρες μέχρι να βρούμε νεκροφόρα για την Κομοτηνή. Θυμάμαι πως με πήρε τηλέφωνο μια κυρία, ελληνίδα, που είχε πεθάνει η μάνα της, μουσουλμάνα από τη Ρωσία. Ήταν απελπισμένη γιατί η μάνα της είχε πεθάνει εδώ και μέρες και δεν ήξερε που να την πάει. Η νεκροφόρα που βρήκαμε για Κομοτηνή θα έφευγε μετά από τρείς ημέρες. Τελικά η γυναίκα έθαψε τη μάνα της στο Ταταριστάν! Καταλαβαίνεις; Ούτε να πεθάνουμε δεν μπορούμε.

 

Κάποια στιγμή έλεγαν πως θα δημιουργηθεί νεκροταφείο για μουσουλμάνους στην Αθήνα. Τι έγινε τελικά;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Η Εκκλησία, επί Χριστόδουλου, παραχώρησε 30 στρέμματα για νεκροταφείο, στο Σχιστό. Όμως το κράτος το σταμάτησε. Μίλαγα με τον Πιλαρινό συνεχώς. Ο Πιλαρινός έλεγε ελάτε να το πάρετε. Το ζήτημα το είχε αναλάβει ο Υφυπουργός Εξωτερικών, κ. Κασσίμης. Άγνωστο γιατί έδωσαν το ζήτημα στο ΥΠΕΞ. Εμείς είμαστε Έλληνες πολίτες, τι δουλειά έχει το Υπουργείο Εξωτερικών; Συναντήθηκα με τον κ. Κασσίμη, ο οποίος μου ξεκαθάρισε ότι ανέλαβε το ζήτημα για να το φέρει εις πέρας άμεσα. Ακόμα περιμένουμε. Και μάλιστα κάποια στιγμή η ίδια η εκκλησία κατήγγειλε το κράτος. Υπάρχουν τα σχετικά έγγραφα. Και με τον Ιερώνυμο μιλάμε. Τι να κάνει όμως άλλο η Εκκλησία;

 

 

Το περίφημο ΕλληνοΑραβικό Τζαμί στο Μοσχάτο τι είναι; Είναι αλήθεια ότι το ελέγχει κάποιος Σαουδάραβας;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Όχι, όχι, θα σου εξηγήσω. Σύμφωνα με το Ισλάμ, κάθε μουσουλμάνος πρέπει μια φορά το χρόνο να δίνει τη «Ζακά», η οποία είναι 2,5 % από το ετήσιο κέρδος σου, σε όσους έχουν ανάγκη. Έτσι αυτός ο Σαουδάραβας αποφάσισε το 2007 να δώσει τη «Ζακά» (2 εκ. ευρώ) για να γίνει ένα Τζαμί στην Ελλάδα. Δεν το ελέγχει αυτός το Τζαμί.

 

Υπάρχει φόβος να δημιουργηθούν γκέτο μουσουλμάνων γύρω από τις περιοχές που θα κτιστούν τζαμιά;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Το Ισλάμ είναι κατά του γκέτο. Σύμφωνα με το Ισλάμ θα πρέπει να είμαστε διασκορπισμένοι ώστε να μπορούμε να κοινωνούμε τη θρησκεία μας. Δεν υπάρχει ισλαμική συνοικία στον αραβικό κόσμο. Εκτός των άλλων, στο Βοτανικό, δεν υπάρχουν σπίτια για να δημιουργηθούν γκέτο μουσουλμάνων. Επίσης έχουμε πει ότι το Τζαμί θα πρέπει να είναι σε απόλυτη αρμονία με το περιβάλλοντα χώρο. Δηλαδή δεν επιθυμούμε τζαμιά με μιναρέδες. Παράδειγμα το Τζαμί της Γρανάδα στην Ισπανία. Ζητούμε κάτι ελληνικό, κάτι λιτό και κάτι φιλικό με τον περιβάλλοντα χώρο.

 

Χριστιανικές γιορτές κάνετε;

 

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Φυσικά, αφού έλληνες είμαστε. Και Χριστουγεννιάτικο δέντρο στολίζουμε και αυγά βάφουμε.

 

Το σκίσιμο του Κορανίου

 

Ας περάσουμε στα γεγονότα του κορανίου

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Όπως έχω πει πολλές φορές σε εφημερίδες και περιοδικά, εμείς ως Ένωση Μουσουλμάνων Ελλάδας ήμασταν κατά της πορείας και των επεισοδίων, φυσικά. Γι αυτό εξάλλου και δεν συμμετείχαμε ύστερα από απόφαση που πήραμε στη συνάντηση με τους εκπροσώπους των άτυπων τζαμιών της Ελλάδας. Καταθέσαμε μήνυση και περιμένουμε. Έχουμε τυφλή εμπιστοσύνη στην ελληνική δικαιοσύνη. Μέχρι σήμερα βέβαια δεν υπάρχει καμία πρόοδος. Δεν υπάρχει η κατάθεση του αστυνομικού, … Δεν ξέρω που το πάει η ελληνική αστυνομία και τι σχέδιο εξυπηρετεί. Θα περιμένουμε.

Εγώ πάντως μίλησα με την ελληνική αστυνομία και τους είπα ότι έρχονται στις 24 Ιουνίου στελέχη της Διεθνούς Αμνηστίας από το Λονδίνο, για να ελέγξουν το συμβάν με το Κοράνι, αλλά και τα άλλα ζητήματα των μεταναστών στην Ελλάδα. Εγώ δεν έχω μάθει να δυσφημώ την πατρίδα μου, γι αυτό και δεν έχω μιλήσει ποτέ εκτός συνόρων για τα προβλήματα των μουσουλμάνων στην Ελλάδα. Αλλά αυτή τη στιγμή δεν μπορώ να πω ψέματα. Θα τα πω όπως είναι. Γι αυτό και παρακαλώ τους αρμόδιους μέχρι την 23η Ιουνίου το βράδυ να μου πουν εάν έχουν καταθέσει τη δικογραφία στη δικαιοσύνη.

 

Έχουν πάρει διεθνείς διαστάσεις τα γεγονότα με το κοράνι;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Κοίτα, διαβάζουμε στο διαδίκτυο ότι υπάρχει μια πρόταση να γίνει εμπάργκο στα ελληνικά προϊόντα, ως ένδειξη διαμαρτυρίας. Εμείς, ως Ένωση Μουσουλμάνων Ελλάδας, προσπαθούμε να το σταματήσουμε. Επίσης, από όσο γνωρίζω, ο Πρέσβης του Ιράν συνάντηση τον κ. Προκόπη Παυλόπουλο, ο οποίος του είπε πω δεν είναι κοράνι και πως θα το στείλουν σε ειδικούς εκτός Ελλάδας για να το εξετάσουν. Αυτά είναι αστειότητες.

 

Ήταν κοράνι;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Φυσικά. Είναι μικρά βιβλία με αποσπάσματα από το Κοράνι. Συνήθως τα έχουμε μαζί μας. Και ξέρεις κάτι; Τα παιδιά αυτά, οι μετανάστες, έχουν μαζί τους το κοράνι αυτό σε όλη την διαδρομή τους. Είναι η σύνδεσή τους με την χώρα τους, με τη μάνα τους. … Να σου πω κάτι ακόμα; Δεν καταλαβαίνω για ποιο λόγο ένας αστυνομικός σκίζει αυθαίρετα ένα χαρτί που ανήκει σε κάποιον άλλο; Υπάρχει όμως και κάτι ακόμα. Δεν καταλαβαίνω γιατί ανακατεύονται αριστερές οργανώσεις σε ζητήματα που δεν γνωρίζουν καθόλου. Την Πέμπτη το απόγευμα με ειδοποιούν ότι έχουν κατέβει στην Ομόνοια μετανάστες μουσουλμάνοι και γίνονται φασαρίες. Πήγα αμέσως και έτσι όπως ήταν όλοι οργισμένοι άρπαξα το μεγάλο κοράνι από τα χέρια αυτού που προπορευόταν και άρχισα να τους φωνάζω πως έπρεπε να σταματήσουν εάν σέβονται το κοράνι. Ήταν περισσότερα από δύο χιλιάδες άτομα.

Τους είπα ότι βγήκατε να διαμαρτυρηθείτε για το κοράνι αλλά κρατάτε στα χέρια σας πλακάτ που λένε «όχι στην ανεργία». Έπειτα μίλησα με αυτούς που οργάνωσαν την πορεία, τους αριστεριστές, και μου υποσχέθηκαν πως θα μείνουν μακριά. Την άλλη ημέρα όμως έκαναν τα ίδια. Δεν καταλαβαίνω. Τους το έχω πει πολλές φορές «μην παίζετε με το θρησκευτικό αίσθημα των αράβων για μικροκομματικούς λόγους». Παίρνουν τον πεινασμένο μετανάστη μουσουλμάνο, τον φωτογραφίζουν με τα πλακάτ των κομμάτων τους, και κάνουν πολιτικές καριέρες. Ποιοι; Αυτοί που δεν τους ενδιαφέρει ούτε το ευαγγέλιο, συγκινήθηκαν ξαφνικά με το κοράνι! Αυτά είναι γελοία και επικίνδυνα πράγματα.

 

Με τα κοινοβουλευτικά κόμματα μιλήσατε;

 

Ναϊμ Ελγαντούρ: Έχουμε στείλει πολλές επιστολές στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ. Καμία απάντηση. Και στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στείλαμε επιστολές. Καμία απάντηση. Δεν το καταλαβαίνω αυτό. Όλοι δουλεύουν για τον Καρατζαφέρη. Η κυβέρνηση θα μπορούσε να λύσει το ζήτημα άμεσα. Μια παρεξήγηση ήταν που λυνόταν σε μια νύχτα. Στη κυβέρνηση ζητήσαμε απλώς να πει ο αστυνομικός να πει πως δεν ήξερα πως ήταν κοράνι και ζητώ συγνώμη. Θα είχαν λυθεί όλα. Τώρα όμως δεν ξέρω καθόλου τι διαστάσεις θα πάρει το ζήτημα διεθνώς.

Αννα Στάμμου: Αυτή όλη η ιστορία δεν αφορά τους μετανάστες. Αφορά εμένα προσωπικά. Είμαι ελληνίδα, από την Άνδρο, και έχω ασπαστεί τον μουσουλμανισμό. Εμένα προσέβαλε ο αστυνομικός. Και η πολιτική ηγεσία της χώρας μου έχει υποχρέωση να μού δώσει κάποιες εξηγήσεις.

Σας ευχαριστώ

 

ΠΗΓΗ 1, όπου και όλη συνέντευξη:

http://afroditealsalech.blogspot.com/2009/06/blog-post_14.html

 

 

 * Το τζαμί και το ντεκολτέ   

 

[ http://www.keza.gr/sxolia.aspx?menu=1 ]

Αν χτιστεί επίσημο τζαμί στον Ελαιώνα, τι θα γίνει με τους δεκάδες παράνομους χώρους λατρείας της Αθήνας; Πιθανότατα θα συνεχίσουν να λειτουργούν – όπως οι χριστιανοί δεν γκρεμίζουν ξωκλήσια, έτσι και οι μουσουλμάνοι θα συντηρήσουν τους υπάρχοντες ναούς, σε αποθήκες και γκαράζ. Αυτή τη στιγμή διαβιούν στο Λεκανοπέδιο 700.000 μουσουλμάνοι – αυτό δηλώνει εκπρόσωπός τους. Είναι προφανές ότι ένα τζαμί δεν αρκεί για τους ισλαμιστές, που αυξάνονται και πληθύνονται. Ετησίως αφικνούνται εξ Ανατολών 150.000 άτομα – αυτή είναι η εκτίμηση της αμερικανικής πρεσβείας. Να μη βρεθεί μια γωνίτσα για το χαλάκι προσευχής του καθενός; Βεβαίως, αυτό επιτάσσουν η ανεξιθρησκία και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το ερώτημα είναι κατά πόσο οι νέοι συγκάτοικοι είναι έτοιμοι να ανεχτούν έναν τρόπο ζωής που στα μάτια τους είναι πονηρός και επιλήψιμος.
Μόλις χτιστεί το τζαμί στην Αθήνα, γύρω του θα αναπτυχθεί μουσουλμανική κοινότητα. Είναι λογική η συσπείρωση, γίνεται παντού, όπως στην Αστόρια και στην Τσάιναταουν. Στον Ελαιώνα δεν θα ομιλούν όλοι την ίδια γλώσσα ούτε θα μαγειρεύουν στο ίδιο τσουκάλι. Μόνο το Κοράνι θα τους συνδέει, πιθανώς και η φτώχεια. Σε αυτό το πλήθος θα τρυπώσουν οι ρέκτες του Βαχαμπισμού, που διαδίδουν το Ισλάμ ως δημόσιο ηθικό κώδικα, όχι ως μια ατομική πίστη. Είναι εκείνοι που καλλιεργούν την κουλτούρα του τρόμου και υποστηρίζουν τη φυσική εξόντωση ημών των απίστων. Δεν είναι μια εντύπωση που μας κατέβηκε έτσι ξαφνικά στο κεφάλι. Έχουν εντοπιστεί παντού στην Ευρώπη κέντρα στρατολόγησης ανθρώπων που δεν έχουν να χάσουν τίποτε. Δεν μιλάμε απαραιτήτως για άτομα που θα ζωστούν με πυρομαχικά. Ο ισλαμικός φανατισμός εχθρεύεται την καθημερινότητά μας. Αναρωτιόμαστε λοιπόν: σε αυτή τη νέα γειτονιά του τζαμιού, ποια θα είναι η τύχη μιας ανύπαντρης μητέρας; Λιθοβολισμός. Θα μπορεί μια γυναίκα απλά να περπατήσει, φορώντας εξώπλατο και μίνι φούστα; Απαγχονισμός. Τι θα γίνει αν μια παρέα πίνει μπίρες στο παγκάκι; Ραβδισμοί. Και το μείζον: θα επιτρέπονται το κομπολόι, ο χαρταετός, το τραγούδι και όσα καταδικάζουν οι μουλάδες ως αμαρτωλά;

Η ισλαμική ηθική είναι γεμάτη κανόνες παράλογους για τους Δυτικούς. Αυτούς πιθανώς έχει κατά νου ο κ. Αρης Σπηλιωτόπουλος (στο σκίτσο), ο οποίος ως υπουργός Θρησκευμάτων κάνει την καλύτερη δουλειά: δεν λέει κουβέντα. Κερδίζουμε χρόνο ώσπου να ευρεθεί μια συνολική λύση. Προς το παρόν είμαστε το ανάχωμα της Ευρώπης. Τα ανατολικά σύνορα είναι διάτρητα, τα δυτικά απροσπέλαστα. Η Ελλάδα είναι η φάκα των λαθρομεταναστών: όσοι μπαίνουν εγκλωβίζονται. Είναι εντελώς αφελές να πιστεύουμε ότι θα ενσωματωθούν, όταν πρόκειται για μουσουλμάνους. Κατ' αρχάς αναφερόμαστε σχεδόν απόλυτα σε ανδρικό πληθυσμό. Τι θα κάνουν, θα νυμφευτούν μισό εκατομμύριο ντόπιες χωρίς να τους φορέσουν μπούρκα; Όχι, δεν υπάρχει τέτοια πιθανότητα: ο μουσουλμάνος που καταφθάνει από τα ασιατικά βάθη νιώθει περιφρόνηση για όποια δείχνει το γόνυ, τον αγκώνα ή τον αφαλό με πίρσινγκ. Θέλει παρθενία, βλέμμα χαμηλό και από τη μαντίλα να μην ξεφεύγει τούφα. Η μέση σόλο Ελληνίδα δεν τηρεί τις προδιαγραφές.

Ως πρόσφατα καταγράφηκαν ασήμαντες εκδηλώσεις διαφωνίας για το κοινό ήθος. Για όσους δεν το έχουν προσέξει, κάποιες διαφημίσεις στο κέντρο της Αθήνας καταστρέφονται. Όποια αφίσα δείχνει ακάλυπτα σώματα, μουντζουρώνεται με σχόλια στα αραβικά. Ρωτήστε γυναίκες οδηγούς για επιπλήξεις που τυχόν έχουν ακούσει στα φανάρια επειδή καπνίζουν ή κάνουν κάτι άλλο, αξιόποινο κατά τη σαρία. Οι μουσουλμάνοι της Αθήνας έχουν ξεθαρρέψει και εκδηλώνονται: τούτο γράφεται με την πλήρη συναίσθηση. Όταν λέμε ότι έχουν «ξεθαρρέψει» εννοούμε ότι μεταπηδούν από το προσωπικό ιδεολόγημα στις δημόσιες επιπλήξεις. Με τον ιερό αγώνα που ξεκίνησε από το πατημένο Κοράνι, θα δούμε κι άλλα. Για όσους υποστηρίξουν ότι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες δεν επιβλήθηκε ισλαμικός νόμος, παρά την παρουσία μουσουλμάνων, ας υπογραμμίσουμε τις συνθήκες. Στην Ελλάδα έρχονται πολλοί μαζεμένοι, στα ξαφνικά. Τόσος κόσμος, σε τόσο μικρό διάστημα, δεν απορροφάται. Απλά γιγαντώνεται ένα ξένο σώμα που εχθρεύεται τον δυτικό πολιτισμό.

Από τους εκπροσώπους της θρησκευτικής κοινότητας άρχισαν εσχάτως διακριτικές απειλές: «πολλοί μουσουλμάνοι νιώθουν ιερή οργή για αυτό που έγινε και έχουν κηρύξει πόλεμο». Το υπουργείο Παιδείας με την πολιτική τού «ναι, ναι, ναι» και του «θα, αλλά» καθυστερεί εξελίξεις που μοιάζουν μη αναστρέψιμες.

ΠΗΓΗ 2: ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 31 Μαΐου 2009,

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=6&artid=270858&dt=31/05/2009

Δελτίο Τύπου 14/06/09

της Ανοιχτής Συνέλευσης Ωρομισθίων Εκπαιδευτικών

 

Την Κυριακή 14-06-09 πραγματοποιήθηκε, με πολύ μεγάλη προσέλευση, ανοιχτή συνέλευση Ωρομισθίων Εκπαιδευτικών. Η συνέλευση είχε χαρακτήρα απολογιστικό των μέχρι τώρα δράσεων των δύο περίπου μηνών ύπαρξής της. Επίσης, συζητήθηκαν όλα τα τρέχοντα ζητήματα, και έγινε κουβέντα για τη συνέχεια των κινητοποιήσεών μας. 

Την Κυριακή 14-06-09 πραγματοποιήθηκε, με πολύ μεγάλη προσέλευση, ανοιχτή συνέλευση Ωρομισθίων Εκπαιδευτικών. Η συνέλευση είχε χαρακτήρα απολογιστικό των μέχρι τώρα δράσεων των δύο περίπου μηνών ύπαρξής της. Επίσης, συζητήθηκαν όλα τα τρέχοντα ζητήματα, και έγινε κουβέντα για τη συνέχεια των κινητοποιήσεών μας. 

Ο απολογισμός κρίθηκε συνολικά θετικός ως ξεκίνημα του αγώνα. Παραλείψεις και καθυστερήσεις στη δράση της «πρωτοβουλίας ωρομισθίων εκπαιδευτικών αβθμιας, βθμιας εκπαίδευσης»  καταγράφηκαν, ως το αποτέλεσμα της αδυναμίας μας να συνδράμουμε ακόμη περισσότερο από το χρόνο μας στην προσπάθεια και στην έλλειψη συμμετοχής ή εμπειρίας σε ορισμένες περιπτώσεις.

Για την από ‘δω και πέρα δράση, οι αποφάσεις της συνέλευσης έχουν ως εξής:

Κατάθεση τις προσεχείς ημέρες στο υπεπθ, δοε, ολμε του πανελλαδικού ψηφίσματος των Ωρομισθίων Εκπαιδευτικών, το οποίο υπογράφεται από χιλιάδες εκπαιδευτικούς, συλλόγους και σωματεία

Κατάθεση στο υπεπθ, δοε, ολμε του κειμένου με το οποίο ζητούμε την ρητή αποσαφήνιση από το υπεπθ προς τις σχολικές μονάδες της μη υποχρέωσής μας σε εξωδιδακτικές εργασίες για τη νέα σχολική χρονιά

Κατάθεση στο υπεπθ, δοε, ολμε αιτήματος άμεσης απάντησης για την πληρωμή των ωρομισθίων εκπαιδευτικών και ιδιαίτερα των συναδέλφων ξένων γλωσσών που είναι απλήρωτοι όλο το χρόνο. 

Για το ίδιο ζήτημα θα γίνει παρέμβαση στην αβθμια διεύθυνση δυτικής Θεσσαλονίκης, τη Δευτέρα 22/6 στις 10πμ, ημέρα που θα παραλάβουμε τις απολύσεις μας

Παράσταση Διαμαρτυρίας έξω από τα γραφεία της περιφέρειας Μακεδονίας του οαεδ τη Δευτέρα 15 Ιούνη. Η διαμαρτυρία πραγματοποιήθηκε με μεγάλη συμμετοχή. Σε συνάντηση με τον διευθυντή του οαεδ πρωτοκολλήθηκε αίτημα απάντησης του υπουργείου στην ανάγκη καταβολής του επιδόματος ανεργίας σε όλους τους ωρομίσθιους εκπαιδευτικούς, καθώς είναι επιλογή του υπουργείου να μας προσλαμβάνει με ημιαπασχόληση και ετεροχρονισμένα σε σχέση με την έναρξη της σχολικής χρονιά.

Παρέμβαση μαζί με το «συντονιστικό ωρομισθίων εκπαιδευτικών» στα συνέδρια δοε και ολμε τις επόμενες μέρες, όπου θα τεθούν από μέλη της πρωτοβουλίας τα εξής:

Ποια θα είναι η στάση των συνδικάτων από εδώ και πέρα για την προώθηση των αιτημάτων των ωρομισθίων εκπαιδευτικών

Ερωτήματα σχετικά με την εισήγηση του συνεδρίου της δοε:  «Όπου είναι δυνατόν να αναλάβουν και να διδάξουν δάσκαλοι τα αντικείμενα για τα οποία δε χρειάζονται ειδικότητες και κατέχουν οι ίδιοι βασικές γνώσεις (π.χ. πληροφορική, θέατρο, χορός, εικαστικά κλπ)»

Αν θα υπάρξει στήριξή τους σε μελλοντικές δυναμικές κινητοποιήσεις των ωρομισθίων και μέχρι ποιου σημείου

Ο τρόπος δράσης τους για την καταβολή των δεδουλευμένων και ιδιαίτερα στους συναδέλφους γαλλικής και γερμανικής γλώσσας

Το αίτημα για μετατροπή της υψηλής συνδρομής στη δοε, ολμε σε συμβολική για τους ωρομίσθιους εκπαιδευτικούς

Συμπαράσταση στην πρώην διευθύντρια του 132 ου Δημ.Σχ. Αθηνών, Στέλλας Πρωτονοταρίου, που διώκεται για τη δράση της. Με  στόχο την ομαλότερη ένταξη των αλλοδαπών μαθητών του σχολείου της και των γονέων τους, οργάνωνε μαθήματα στους μεν μαθητές, στη μητρική τους γλώσσα, στους δε γονείς τους μαθήματα ελληνικής. Να σημειωθεί πως είχε την υποστήριξη και έδρασε μετά από σχετικές αποφάσεις των Συλλόγων Διδασκόντων και Γονέων

Κατάθεση ψηφίσματος σε υπεπθ, δοε, ολμε με το οποίο υπερασπιζόμαστε τη θέση μας για απαλοιφή του σημείου της αίτησης – δήλωσης  που απαγορεύει να διδάσκουμε σε φροντιστήρια και ωδεία

Συμμετοχή της πρωτοβουλίας στο αντιρατσιστικό φεστιβάλ 26, 27, 28 Ιούνη στη Θεσσαλονίκη, μοίρασμα εντύπων και συλλογή υπογραφών.

Πανελλαδική κινητοποίηση των ωρομισθίων εκπαιδευτικών μαζί με όλους τους εργαζομένους τον Σεπτέμβρη στα εγκαίνια της ΔΕΘ

Η «πρωτοβουλία ωρομισθίων εκπαιδευτικών αβθμια, βθμιας εκπαίδευσης» με τη δράση της και σε συνδυασμό με τη δράση του «συντονιστικού ωρομισθίων εκπαιδευτικών» στην Αθήνα πέτυχαν μέσα σε μερικές εβδομάδες τη δημοσιοποίηση του ζητήματος της ωρομισθίας στην κοινωνία μας, τη σοβαρότερη ενασχόληση όλων των δασκάλων και καθηγητών με αυτό στις συνελεύσεις των κατά τόπους συλλόγων, αλλά κυρίως πέτυχαν να βλέπουμε ο ένας τον άλλον Συναδελφικά και με Αλληλεγγύη κι όχι αποξενωμένοι ή ανταγωνιστικά. Συνειδητοποιήσαμε πώς μόνο μέσα από τη δική μας κινητοποίηση, ΕΝΩΜΕΝΟΙ ΘΑ ΝΙΚΗΣΟΥΜΕ.

 

Στοιχεία επικοινωνίας: oromisthios@gmail.com,  6977040779 Δήμητρα Τζώτζιου, 6974595897 Αλέξανδρος Καριπίδης, 6945996249 Γρηγόρης Σπάθας, 6977020973 Γιώργος Παπαγιάννης, 6945475517 Παπαϊωάννου Αθανάσιος

 

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:  http://oromisthioi.blogspot.com,

Καταλληλότερο σχολείο – Πρωθυπουργός του μέλλοντος

 

Του Στέργιου Ζυγούρα*

 

Ο Ακάκιος και ο Αριστόβουλος. Τι σχέση μπορεί να έχουν οι δύο; Απλώς, αποτελούν δυο πρόσωπα που τους επέστησαν την προσοχή: στον πρώτο για τα μακαρόνια, που πρέπει οπωσδήποτε να είναι "misko" και στον δεύτερο για το σχολείο του μέλλοντος, που πρέπει οπωσδήποτε να είναι "microsoft".

Κι ύστερα λέμε ότι δεν υπάρχει συνέχεια στην κυβερνητική πολιτική, ακόμα και μεταξύ υπουργών του ίδιου κόμματος. Για την περίπτωση της παιδείας αυτό διαψεύδεται πανηγυρικά. Όσα ξεκίνησε ο κ. Στυλιανίδης, θα τα συνεχίσει ο κ. Σπηλιωτόπουλος. Πάντα με απόφαση του Πρωθυπουργού. Πάντα με τη σιωπή των συνδικαλιστικών και κομματικών δυνάμεων (πλην του ΚΚΕ & του ΣΥΡΙΖΑ που αξιωματικά και γενικόλογα καταδίκασαν).

 

«Ενημερώθηκα για την Τάξη του Μέλλοντος, η οποία θα περιέχει όλες τις απαραίτητες υποδομές για εφαρμογή εξατομικευμένης εκπ/σης, χρησιμοποιώντας τις πιο σύγχρονες τεχνολογικά λύσεις» δήλωσε ο Πρωθυπουργός, παραλείποντας μόνον τη φράση "εφάμιλλες των καλυτέρων ιαπωνικών". Και συνέχισε: «Η καινοτομία και η δημιουργικότητα είναι δύο βασικές προϋποθέσεις για την εξέλιξη της Ελλάδας του αύριο». Πολλά σχόλια δε χρειάζονται.

Όταν βλέπει κανείς τους κυβερνητικούς χειρισμούς στα "ομόλογα", στo "Βατοπέδιo", στη "Siemens", ίσως και να μένει απαθής μπροστά στην απάθεια πολιτικών και δημοσιογράφων για την υπόθεση ΥπΕΠΘ-Microsoft που προέκυψε μέσω ΥπΟΟ. Η ελάχιστη ένδειξη είναι η σύμβαση που ψήφισε η Βουλή. Είναι το γεγονός ότι ακόμα και η φρασεολογία μεταξύ της εταιρίας και του κράτους ταυτίζεται: «Κέντρο καινοτομίας» στην Αθήνα, «Σχολείο του μέλλοντος» στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ και πρωθυπουργικές λέξεις-κλειδιά συνέπεσαν – όχι ξαφνικά, απρόσμενα κι αναπάντεχα!

Και για να μην ξεχνιόμαστε, ο διάλογος για την παιδεία πού θα καταλήξει; Μετά την έμφαση που επί χρόνια δίνει ο Πρωθυπουργός ταυτίζοντας την παιδεία με την εκπαίδευση και την εκπαίδευση με την αναπτυξιακή πορεία και την επιχειρηματικότητα ή θα πρέπει να τον καλέσει ο κ. Μπαμπινώτης για ενημέρωση ή θα πρέπει να είμαστε ο πλέον αισιόδοξος λαός για να ανταπεξέλθουμε. Κι αυτό, γιατί το πλαίσιο του διαλόγου που αντιφάσκει με το πρωθυπουργικό σχολείο του μέλλοντος επιβεβαιώνει ότι δεν ήταν τυχαία η κατά 5 χρόνια καθυστερημένη διαπίστωση της προβληματικής πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας παιδείας.

 

Δεδομένες λοιπόν οι επιλογές στην παιδεία, δεδομένη άρα και η χρηματοδότησή της. Μίζες, διασπαθίσεις, συγκαλύψεις, έχουν να κάνουν και με απλά αριθμητικά δεδομένα. Η ελλιπής χρηματοδότηση της παιδείας, αναντίστοιχη με τη σημασία που της αποδίδει η κυβέρνηση, έχει εξηγηθεί από τον Πρωθυπουργό με δύο τρόπους:

α) νομίζαμε ότι έχουμε – δεν έχουμε, άρα δεν δίνουμε

β) δεν δίνουμε, όσο δεν εφαρμόζονται οι «μεταρρυθμίσεις».

Απορία: Στους δικαστικούς λειτουργούς δόθηκαν αυξήσεις (Ιούλιος 2008) της τάξης του 60-80%. Άραγε, ποιες μεταρρυθμίσεις εφαρμόστηκαν στη δικαιοσύνη;

Χρήσιμοι οι διαδραστικοί πίνακες στην παιδεία, όμως δεν μπορούν να συμβαδίσουν με την διάχυτη αναξιοκρατία και την πλήρη απαξίωση του ανθρώπινου δυναμικού της. Μισόλογα, υπεκφυγές, πομπώδη αυτονόητα, προκλητικές δηλώσεις, ωραιοποιήσεις, διαστρέβλωση, αντιπερισπασμοί έχουν ένα κεντρικό άξονα: η παιδεία δεν απασχολεί την κυβέρνηση. Έγνοια της είναι η επαγγελματική κατάρτιση που θα χρηματοδοτείται σε βάση ιδιωτική.

Φώναξε λοιπόν ο Πρωθυπουργός; Αριστόβουλε, μην ξεχάσεις! η πρότυπη τάξη να είναι "microsoft". Προφανώς. Βέβαια στη δημοκρατία, περισσότερη σημασία έχει τι φωνάζουν οι πολίτες.

 

Σύνδεσμοι:

http://www.youtube.com/watch?v=dw-7scg60u8

http://www.youtube.com/watch?v=8jpqh3jXs2U

http://www.parliament.gr/ergasies/praktika/pdf/ES24012008.pdf

http://www.infosoc.gr/infosoc/el-GR/specialreports/microsoft_center/

http://users.thess.sch.gr/szygouras/SN_1012008_Ait-ekth.rtf

http://www.microsoft.com/education/sof/

http://www.youtube.com/watch?v=2Mug66WnoSk

http://users.thess.sch.gr/szygouras/kxky08.htm

http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=45560

http://www2.rizospastis.gr/story.do?id=5090199&publDate=19/5/2009

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_100067_14/06/2009_318429

http://www.youtube.com/watch?v=8BPVjnccI68

 

16-6-2009,  Στέργιος Ζυγούρας, Καθηγητής ΠΕ16