Η υψιπέτης καμινάδα

 

Του Γιάννη Ποταμιάνου

 

 

Μ’ ανοιχτά τα φυλλοκάρδια μου

Απογειώνομαι στο απέραντο γαλάζιο!

 

Παρέα με το σύννεφο, ταξιδεύω

Το κόκκινο θησαυρίζω  

                            στο ηλιοβασίλεμα

Θαλπωρή για την επελαύνουσα νύχτα

Στην περισπωμένη των βουνοκορφών

Κυματίζουν οι μωβ κορδέλες

Προσγειώνομαι ο αητός στο λιβάδι

Καθώς παίζουν στο χορτάρι

κουτάβια, τα ένστικτά μου

 

Ένα κελάηδημα στη νύχτα,

                               η νοσταλγία

Κι ο ποιητής αηδόνι

Πλέκει τις λέξεις σταυροβελονιά,

                              χτίζει φωλιά

Στέλνει τις νότες του Σειρήνες,

να τραγουδούν στα όνειρά του

Καθώς μας λοιδορούν οι κοπετοί

                                    των αστεριών

Και σπέρνει η Σφίγγα αμφισημίες

 

Ας χλευάζει ο Ελεάτης Ζήνων

τα μπουσουλήματα της λογικής μας

Σμιλεύει ο Μέγιστος Αρχιμήδης

Τη μέθοδο της εξάντλησης

Με αρίφνητες προσεγγίσεις

ορθώνει έρκος στο άμετρο

Να πλησιάζει διαρκώς το ασύλληπτο

στους ατέρμονες ορίζοντες

 

Ξεφεύγει ανάμεσα στα δάχτυλα,

                               το αενάως ρέον

Ας ναρκισσεύεται στο ποτάμι

της ματαιοδοξίας μου η ιτιά

Ας σκορπάει μεγαλοπρέπεια

της αυτοπεποίθησης ο πλάτανος

 

Το ρυάκι ρέει αδιάφορο

Καθώς  αποθέτει στη δορά μου

                       τις κίτρινες ρυτίδες του

αδυσώπητος  o χρόνος

 

Όμως η μειλίχια ισότητα νάμα

Και η ανομία όξινος σπόγγος, ξεδιψάει

                           τα ξεραμένα χείλη

 

Κόκκινα τα χρώματα

Στα φλάμπουρα ανεμίζουν

                        τα φυλλοκάρδια μου

 

Και στη σκεπή μου, υψιπέτης

                     η μαύρη καμινάδα μου

αναθρώσκει ανάερες συνθέσεις  

                      αμάραντης αισιοδοξίας

 

                       26 Ιουνίου 2010, Γιάννης Ποταμιάνος

ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ ΚΑΝΤΙΩΤΗΣ ΙΙ

 

 Του Απόστολου Παπαδημητρίου

 

Ο π. Αυγουστίνος, όπως γράψαμε στο προηγούμενο άρθρο, ήταν ατρόμητος μπροστά στον ισχυρό της ημέρας! Αυτό του το θάρρος ήταν απόρροια της στάσης ζωής του. Δεν ήταν απλώς ένας καυσοκαλύβης ήταν ένας φλογερός πιστός που ζούσε με το απόκριμα του θανάτου.

Πολλοί με παραμορφωμένο το οπτικό νεύρο της ψυχής είδαν στο πρόσωπό του το αδιάλλακτο βλέμμα του φανατικού. Στάθηκαν ανήμποροι να αντικρύσουν την παιδική αφελότητα, την αγάπη προς τον συνάνθρωπο, το πνεύμα θυσίας γι’ αυτόν.

Ιανουάριος 1944, δύο μήνες μετά την άφιξή του στην Κοζάνη. Ο π. Αυγουστίνος εισήλθε σε καφενείο και παρήγγειλε τσάι. Έβγαλε από τον κόρφο του μικρό ξεροκόμματο, πιθανόν αντίδωρο, να το βουτήξει. Κάποια ψίχουλα έπεσαν στο πάτωμα και τότε κάποιοι από πλαϊνά καθίσματα χύμηξαν να τα περιμαζέψουν. Αυτές οι σκηνές φαίνονται χρονικά και γεωγραφικά απόμακρες για τον σπάταλο υποδουλωμένο στον καταναλωτισμό νεοέλληνα. Το συμβάν ήταν αρκετό για να συγκλονίσει τον λιτοδίαιτο κληρικό, ώστε να αναλάβει να οργανώσει συσσίτιο. Το συσσίτιο έφθασε να προσφέρει ώς 8.150 μερίδες ημερησίως! Αυτό το κατόρθωμα του φτωχού λαού της Κοζάνης (όχι των πλουσίων, που όπως γράψαμε έφθασαν να τον καταγγείλουν στους κατακτητές), αυτή η θυσία των φτωχών για να σωθούν από τον θάνατο εκ πείνας οι φτωχότεροι ήταν ο καρπός των φλογερών κηρυγμάτων του οχληρού ιεροκήρυκα αλλά και της άκρας ανιδιοτέλειάς του. Λιποθύμησε από την πείνα, αλλά από το καζάνι της “Εστίας” δεν γεύθηκε ούτε κουταλιά! Αυτά για τους σύγχρονους πολιτικούς και τα παπαγαλάκια της δημοσιογραφίας που τους στηρίζουν. Γι’ αυτά που ακόμη και μετά τον θάνατό του πρόσφεραν χολή στον μισητό γι’ αυτούς κληρικό! Αυτά που πουλούν με το αζημίωτο λόγια του αέρα για δημοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη σε έναν πεινασμένο και για τα δύο λαό, τον οποίο κατάφεραν να εκμαυλίσουν, ώστε να κινδυνεύει να λησμονήσει την παράδοσή του.

Λίγο μετά τη λήξη του οδυνηρού εμφυλίου πολέμου άρχισε ο εκδυτικισμός της χώρας με τις “ευλογίες” των ισχυρών προστατών μας. Στα πλαίσια του εκσυγχρονισμού (ο όρος δεν είναι και τόσο πρόσφατος ούτε αναφέρεται στην πολιτική με τη στενή της έννοια και μόνο) η Ελλάδα οργάνωσε καλλιστεία! Ο λαός ασφαλώς θα είπε: “Όλα τα είχε η μαριορή, ο φερετζές της έλλειπε”. Οι ιθύνοντες όμως ήθελαν να οδηγήσουν τη χώρα μπροστά. Και τα “κατάφεραν”! Και ο δρόμος περνούσε από τον εκχυδαϊσμό του λαού κατά τα δυτικά πρότυπα. Καλλιστεία λοιπόν, τα οποία οργάνωσε η αθηναϊκή κοπροκρατία (αυτή τη λέξη συνήθιζε ο “φανατικός” ιεροκήρυκας, ο οποίος υπηρετούσε τότε στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών, αντί της πλήρους αβρότητος “αριστοκρατία” των “ευγενών”, “προοδευτικών”, “ανεκτικών” της αστικής τάξης που τα προωθούσαν). Και ορθώθηκε τότε ο π. Αυγουστίνος με κάποιους άλλους εξ ίσου “φανατικούς” να εμποδίσουν την διαπόμπευση της γυναίκας. (Περί αυτού πρόκειται, άσχετα αν το εξασθενημένο αισθητήριο δεν μας επιτρέπει να το αντιληφθούμε). Θα περνούσαν δεκαετίες, ώσπου να αντιληφθούν το αυτονόητο και να αντιδράσουν και κάποιες γυναικείες οργανώσεις: Η αστική περί βίου αντίληψη υποβιβάζει τη γυναίκα σε σκεύος ηδονής. Τρανή απόδειξη η εκ των ουκ άνευ παρουσία του γυμνού σε όλες σχεδόν τις διαφημίσεις, η πλημμυρίδα του σεξουαλισμού στην μεγάλη, αρχικά, και στη μικρή, στη συνέχεια, οθόνη.

Ο Καντιώτης, όπως περιφρονητικά τον αποκαλούσαν αρκετοί εκ του εκκλησιαστικού χώρου, εθεωρείτο ακραίος ακόμη και γι’ αυτούς. Τον κατηγορούσαν για έλλειψη συνέσεως και διακρίσεως. Αν ήταν αυτή κάποια παρατήρηση γεμάτη αγάπη ενός γέροντα ασκητού καυσοκαλύβη προς τον ίδιο τον φλογερό ιεροκήρυκα, θα τη θεωρούσα χωρίς δισταγμό ορθή! Προερχόταν όμως και διαχεόταν με ιδιαίτερη θέρμη από πρόσωπα τα οποία δεν κατάφερναν να κρύψουν τον εφησυχασμό, την ιδιοτέλεια ή τη δειλία πίσω από το φθηνό περί συνέσεως κήρυγμά τους. Και πολλοί από αυτούς που συνέπλευσαν με τους εχθρούς του π. Αυγουστίνου βοηθώντας με τη σιωπή τους ή τις κατ’ εκείνου επικρίσεις του έχουν μερίδιο ευθύνης για την κατρακύλα της μεταπολεμικής ελληνικής κοινωνίας.

Και τί έπρεπε να γίνει; Να αφήσουμε έναν “Χομεϊνί” να ασκεί παραεξουσία; Το ερώτημα πέρα από την ξέχειλη αντιπάθεια προς το πρόσωπο του μακαριστού Αυγουστίνου κρύβει τη βαθειά ενόχληση εκείνων, των οποίων τα σχέδια εμπόδιζε, και την καλά καλυμμένη υποκρισία των άλλων, που δεν διέθεταν δυνάμεις αντίστασης στο κακό. Φυσικά και δεν είναι δυνατό να αντιδρούν όλοι οι πιστοί με τον τρόπο που επέλεξε, ως εκ του χαρακτήρος του, ο π. Αυγουστίνος. Ο βίος των αγίων της Εκκλησίας, και ιδίως των τριών μεγάλων Ιεραρχών αυτής, βοηθά να κατανοήσουμε ότι δεν υπάρχει ένας μόνο δρόμος που οδηγεί προς την τελείωση και φυσικά δεν είναι αυτός που πορεύτηκε ο φλογερός ιεροκήρυκας. Ας μη μας διαφεύγει ότι όλοι μας θαυμάζουμε και έχουμε τη ροπή να καταστούμε οπαδοί κάποιου, του οποίου ο χαρακτήρας προσεγγίζει τον δικό μας. Κάποιος κατεβαίνει στο πεζοδρόμιο και διαμαρτύρεται με ακρότητα. Κάποιος άλλος κηρύττει δριμύτατα, αλλά περιορίζεται σ’ αυτό. Κάποιος τέλος προσεύχεται αγρυπνώντας, για να δώσει ο Θεός λύση στο πρόβλημα. Όλοι θα σπεύσουμε να επιλέξουμε τον τρόπο δράσης που ικανοποιεί εμάς. Θα μας διαφύγει όμως το ότι κάποιοι συμπορεύονται, συντρώγουν και συμπίνουν με τους εχθρούς της Εκκλησίας, εγκωμιάζουν αυτούς και εγκωμιάζονται από αυτούς ως συνετοί και, τέλος, ως μισθωτοί ποιμένες αφήνουν το κοπάδι να κατασπαράσσεται από τους λύκους! Αυτοί σπάνια βρίσκονται στο στόχαστρο των δημοσιογράφων. Πρέπει να υπερβούν τα εσκαμμένα, ώστε να γίνουν αντιπαθείς (να προκαλέσουν αηδία) ακόμη και στα “ελεύθερα πνεύματα”!

Στρέφοντας την προσοχή στο να βρουν λόγους κατηγορίας, επιχειρούν πολλοί να ξεθωριάσουν την λαμπρότητα του προσώπου ως εκ του αφιλαργύρου αυτής. Ο π. Αυγουστίνος δεν κράτησε ποτέ στα χέρια του χρήματα ούτε όμως και στο περιβάλλον του εμφανίστηκαν “μακρυχέρηδες” διαχειριστές. Γι’ αυτό και ο λαός το εξετίμησε αυτό αρκούντως, όπως μαρτυρεί το πλουσιότατο κοινωνικό του έργο.

Ε, λοιπόν, δεν διέπραξε σφάλματα ο μακαρίτης; Πολλά μάλιστα τολμώ να γράψω. Άλλωστε ο ίδιος επαναλάμβανε διαρκώς: Ψηλά βουνά, βαθειές χαράδρες. Δεν θα ασχοληθώ με αυτά, τώρα που βρίσκεται ενώπιον του Θεού. Όσα και αν υπήρξαν αυτά, δεν είναι δυνατόν να αμαυρώσουν τις θαυμαστές αρετές του, τις οποίες επαναλαμβάνω ως κατακλείδα του άρθρου: Έζησε για την Εκκλησία και τον λαό του Θεού αποφασισμένος να διαθέσει ακόμη και τη ζωή του. Αγάπησε υπέρ το δέον την πατρίδα (και κατηγορήθηκε γι’ αυτό). Στάθηκε άκαμπτος έναντι των ισχυρών της ημέρας, τους οποίους στηλίτευσε αδιαφορώντας για τις συνέπειες. Αγάπησε πολύ και στήριξε τους φτωχούς και καταφρονεμένους, καθώς είχε περιφρονήσει στο έπακρο το χρήμα και την πολυτέλεια (ποτέ δεν φόρεσε ως επίσκοπος μίτρα). Υπήρξε αδιάβλητος κατά τη συνέπεια λόγων και έργων. Άντεξε τις λοιδωρίες, τους εξευτελισμούς, τις επικρίσεις και τις συκοφαντίες φανερών και κρυφών εχθρών της Εκκλησίας. Δεν κτύπησε κανέναν, όταν πλέον δεν διέθετε εκείνος κοσμική ισχύ, κατά το γραφικόν “κάλαμον συντετριμμένον ου κατεάξω”.

Ο Θεός να συγχωρέσει τα αμαρτήματά του και να τον αναπαύσει εν χώρα ζώντων.

 

                                                                                                                                                            “ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ”, 13-09-2010

                 

 

Του Δρ. Αναστάσιου Πλατή*

 

Τo επάγγελμα του εκπαιδευτικού κατέχει μια από τις πρώτες θέσεις στον κατάλογο των στρεσογόνων επαγγελμάτων. Οι δε εκπαιδευτικοί ανήκουν στην ομάδα των επαγγελματιών που είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς στο "σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης".

Στην Ελλάδα το 10% των εκπαιδευτικών βιώνει υψηλή συναισθηματική εξάντληση, το 15-17% μέτρια ως υψηλή αποπροσωποποίηση που εκ δηλώνεται με τη δημιουργία απρόσωπων σχέσεων με τους μαθητές, και το 30-35% αισθάνεται ότι δεν μπορεί να είναι αποτελεσματικό στη δουλειά του. Το Burnout δεν έχει φύλο και πλήττει εξίσου άντρες και γυναίκες. Οι ανύπαντροι, οι πρωτοδιόριστοι και οι εκπαιδευτικοί με πολλά χρόνια υπηρεσίας είναι αυτοί που απειλούνται περισσότερο από το Burnout.

 

ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡIΣΤΙΚΑ ΤΟΥ "ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΞΟΥΘΕΝΩΣΗΣ"

 

Η επαγγελματική εξουθένωση είναι ένα σύνδρομο σωματικής και ψυχικής εξάντλησης στα πλαίσια του οποίου ο εκπαιδευτικός κατακλύζεται από συναισθήματα άγχους, χάνει το ενδιαφέρον του και τα όποια θετικά συναισθήματα έχει για τους μαθητές του, διαμορφώνει αρνητική εικόνα για τον εαυτό του και αδυνατεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που ανακύπτουν κατά την εκπαιδευτική διαδικασία

Τρία είναι τα χαρακτηριστικά της επαγγελματικής εξουθένωσης:

α) n συναισθηματική εξάντληση που εκδηλώνεται με μία συνεχή αίσθηση έντασnς και ψυχικής κόπωσnς,

β) n αποπροσωπoπoίησn που εκδηλώνεται με τη δημιουργία απρόσωπων σχέσεων με τους μαθητές και τους γονείς και

γ) n έλλειψη προσωπικών επιτευγμάτων που εκδηλώνεται με την μείωση της απόδοσης του.

 

ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΞΟΥΘΕΝΩΣΗΣ

 

Το φαινόμενο της επαγγελματικής εξουθένωσης δεν έχει αιφνίδια έναρξη, αντίθετα ακολουθεί τέσσερα διαδοχικά στάδια.:

α) το πρώτο στάδιο είναι αυτό του ενθουσιασμού. Ο νεοδιόριστος εκπαιδευτικός εισέρχεται στον εργασιακό χώρο με πολύ υψηλούς στόχους και μεγάλες απαιτήσεις από τον εαυτό του, τους μαθητές, τους συναδέλφoυς, τη διοίκηση.

β) στο δεύτερο στάδιο κυριαρχoύν η αμφιβολία και η αδράνεια. Ο εκπαιδευτικός αμφιβάλει αν η εργασία του ανταποκρίνεται στις προσδοκίες του και στις βαθύτερες ανάγκες του. Αρχίζει να προβάλλει ζητήματα αμοιβών και ορών εργασίας, αρνούμενος να αναθεωρήσει τις υπερβολικά υψηλές προσδοκίες του.

γ) η απογοήτευση και η ματαίωση είναι το τρίτο στάδιο. Ο εκπαιδευτικός αναρωτιέται αν και πόσο αξίζει τον κόπο να διδάσκει κάτω από συνθήκες πίεσης άγχους και απογοήτευσης και θεωρεί κάθε προσπάθεια μάταια..

δ) το τελευταίο στάδιο, είναι η απάθεια. Ο εκπαιδευτικός παραμένει στο σχολείο, παίρνει τον μισθό του, αδιαφορώντας για κάθε εκπαιδευτική καινοτομία και για τις ανάγκες και τα προβλήματα των μαθητών. 

 

 

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΤΟΥ BURNOUT

 

Οι κεφαλαλγίες η υπερένταση οι γαστρεντερικές διαταραχές, οι διαταραχές διατροφής, οι μεταβολές του σωματικού βάρους, οι καρδιαγγειακές διαταραχές, η έντονη αίσθηση κόπωσης και αδυναμίας, οι διαταραχές στον ύπνο, η υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης, καπνού, αλκοόλ, είναι ορισμένες ψυχοσωματικές αντιδράσεις.

Εκτός από τα οργανικά υπάρχουν και συμπτώματα. Σε γνωστικό επίπεδο ο εκπαιδευτικός πιστεύει ότι δεν είναι αποτελεσματικός, ότι δεν έχει θετική επιρροή στους μαθητές του, έχει αδυναμία συγκέντρωσης, ξεχνά εύκολα το ονόματα των μαθητών. Όσον αφορά τα συμπτώματα σε συναισθηματικό επίπεδο, ο εκπαιδευτικός αναπτύσσει έντονη αποθάρρυνση, αίσθημα ανεπάρκειας, ενοχών και αδικίας. Σε επίπεδο συμπεριφοράς ο εκπαιδευτικός συμπεριφέρεται με απρόσωπο και ψυχρό τρόπο, αποφεύγει να ενημερώνει τους γονείς για την πρόοδο των μαθητών. Οι οικογενειακές συγκρούσεις, οι εντάσεις στις σχέσεις με τους συναδέρφους, οι δυσκολίες στις διαπροσωπικές σχέσεις, η κοινωνική απόσυρση, η μειωμένη ερωτική – σεξουαλική διάθεση είναι συμπτώματα που εμφανίζονται σε κοινωνικό επίπεδο. Τα συμπτώματα αυτά δεν γίνονται αμέσως αντιληπτά παρά μόνο στα δύο τελευταία στάδια.

 

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ

 

Τα αίτια εμφάνισης, του συνδρόμου πρέπει να αναζητηθούν τόσο στη δομή και τη λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος όσο και στην προσωπικότητα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του εκπαιδευτικού.

Οι στρεσογόνες συνθήκες εργασίας, η πολυετή εργασία των εκπαιδευτικών στην πρώτη γραμμή που πολλές φορές ξεπερνά τις τρεις δεκαετίες, σε συνδυασμό με τις περιορισμένες ευκαιρίες για υπηρεσιακή εξέλιξη, η δυσκαμψία του εκπαιδευτικού συστήματος, η απουσία καινοτόμων εκπαιδευτικών προγραμμάτων, η μείωση του δημοσίου κύρους των εκπαιδευτικών, η έλλειψη υποστήριξης, εποπτείας και συνεχούς εκπαίδευσης, η απουσία ίσων ευκαιριών, η κομματοποίηση και ο χαμηλός μισθός, είναι σοβαρές συνιστώσες του εκπαιδευτικού μας συστήματος που ενοχοποιούνται για την εμφάνιση του συνδρόμου.

 

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ BURNOUT

 

Η καλύτερη αντιμετώπιση είναι η πρόληψη. Για το λόγο αυτό το Υπουργείο Παιδείας οφείλει να διενεργήσει και να καταγράψει πανελλήνια και σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, όχι μόνο την έκταση και τους παράγοντες που ενοχοποιούνται για την εμφάνιση του συνδρόμου, αλλά και τις συνιστώσες εκείνες που μπορούν να προβλέψουν την εμφάνιση της επαγγελματικής εξουθένωσης.

Επιπρόσθετα θα προτείναμε την, αναδόμηση του συστήματος, την συμμετοχή των εκπαιδευτικών στο σχεδιασμό του εκπαιδευτικού έργου, τη συνεχή επιμόρφωση τους, την καθιέρωση του θεσμού της εποπτείας σε επίπεδο σχολικής μονάδας, την παροχή ευκαιριών υπηρεσιακής εξέλιξης, και τέλος την εκπόνηση και χρησιμοποίησης ειδικών "εργαλείων" ελέγχου του συνδρόμου.

Ο ίδιος ο εκπαιδευτικός ως επαγγελματίας οφείλει να καταβάλει προσπάθεια ελέγχου των παραμέτρων που προκαλούν επαγγελματικό άγχος, να αναγνωρίσει εγκαίρως τα συμπτώματα και να ζητήσει βοήθεια από ειδικούς.

 

* Ο Δρ. Αναστάσιος Πλατής είναι ψυχίατρος

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα: Πρόοδος 26.05.07

 

ΠΗΓΗ: 11/09/2010. http://www.alfavita.gr/artro.php?id=9181

Παράδεισος κερδοσκοπικής αγυρτείας η Ελλάδα

 

Του Δημήτρη Καζάκη

 

 

Πρέπει να ξεχάσετε το χρέος. Μην ασχολείστε με αυτό. Η ουσία βρίσκεται στο μνημόνιο. Πρέπει να υλοποιηθεί κατά γράμμα ή μήπως πρέπει να το επαναδιαπραγματευτούμε για κάτι καλύτερο; Το όλο ζήτημα είναι να καλύψουμε τις «μαύρες τρύπες» του κρατικού προϋπολογισμού, μας διαβεβαιώνει η κυβέρνηση.

Τιμητής των «σοσιαλιστικών οραμάτων» του ΠΑΣΟΚ του '74 ο κ. Σαμαράς! Είναι κι αυτό από τα πολλά ευτράπελα της σημερινής κατάστασης. Βέβαια η μεγάλη αγωνία του κ. Σαμαρά είναι να χρεωθεί το μνημόνιο αποκλειστικά η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, λες και δεν υπάρχει ΔΝΤ ούτε Ε.Ε. Το παραμύθι ότι στην Ελλάδα επιβλήθηκε το μνημόνιο γιατί το ήθελαν ο Παπανδρέου και κάποιοι σκοτεινοί διεθνείς κύκλοι έχει πολλούς θιασώτες. Είναι η εύκολη λύση προκειμένου να αφήσουμε στο απυρόβλητο τις σχέσεις εξάρτησης και υποταγής της χώρας, αλλά και το συνολικό «μοντέλο ανάπτυξης» που μας οδήγησε στη χρεοκοπία.

 

Άλλωστε ακόμη κι ο κ. Τσίπρας μάς έχει διαβεβαιώσει ότι το χρέος μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε με πολλούς τρόπους. Επομένως το όλο ζήτημα είναι να ανατρέψουμε το μνημόνιο υπέρ μιας άλλης «φιλολαϊκής» πολιτικής, η οποία όλως περιέργως μπορεί να εφαρμοστεί μέσα στο ίδιο πλαίσιο που μας επέβαλε και το μνημόνιο. Δηλαδή εντός του πλαισίου του ευρώ και υπό καθεστώς χρεοκοπίας.

Μπορεί οι πολιτικοί και οι σύμβουλοί τους να καμώνονται πώς δεν γνωρίζουν ότι η χώρα έχει τεθεί εδώ και χρόνια σε τροχιά χρεοκοπίας, αλλά η πραγματικότητα και η επιστήμη λένε ότι, εφόσον ένα κράτος αδυνατεί να εξυπηρετήσει τα χρέη του χωρίς να δανείζεται εκ νέου, τότε βρίσκεται σε κατάσταση χρεοκοπίας, είτε έχει ρίξει κανόνι είτε όχι.

Συμβαίνει το ίδιο με ένα νοικοκυριό ή μια επιχείρηση που αναγκάζονται να δανείζονται διαρκώς για να εξυπηρετούν τις τρέχουσες υποχρεώσεις τους. Το γεγονός ότι το νοικοκυριό ή η επιχείρηση που έχει φτάσει σ' αυτήν την κατάντια μπορεί να βρίσκει νέα δάνεια δεν αλλάζει το ότι έχει αντικειμενικά οδηγηθεί σε κατάσταση χρεοκοπίας.

Η μόνη σοβαρή διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στη χρεοκοπία ενός κράτους και τη χρεοκοπία ενός νοικοκυριού ή μιας επιχείρησης είναι το γεγονός ότι με βάση το διεθνές δίκαιο οι δανειστές δεν μπορούν να δημεύσουν την περιουσία ενός κράτους, όπως μπορούν να κάνουν με ένα νοικοκυριό, ούτε να το θέσουν υπό αναγκαστική εκκαθάριση, όπως μπορούν να κάνουν με μια επιχείρηση. Κι αυτό διότι το κράτος διαθέτει εγγενώς ασυλία λόγω εθνικής κυριαρχίας. Πρέπει το κράτος να απαρνηθεί οικειοθελώς την ασυλία που του προσφέρει η άσκηση της εθνικής του κυριαρχίας για να τεθεί υπό καθεστώς κηδεμονίας, δήμευσης και εκκαθάρισης από τους δανειστές του.

 

Φοβήθηκαν το ντόμινο

 

Τι έκανε λοιπόν η κυβέρνηση Παπανδρέου; Διεκπεραίωσε την αποστολή που της είχαν αναθέσει οι δανειστές της χώρας και κυρίως οι ευρωκρατούντες. Την ίδια αποστολή που για λόγους λαϊκής απαξίωσης δεν μπορούσε να εκτελέσει η κυβέρνηση Καραμανλή. Όταν οι γραφειοκράτες και οι τραπεζίτες της ευρωζώνης διαπίστωσαν ότι η κατάσταση στην Ελλάδα δεν σώζεται με ενέσεις ρευστότητας από το εξωτερικό, κυρίως από την ΕΚΤ, τότε αποφάσισαν ότι δεν έπρεπε επ' ουδενί να αφήσουν την Ελλάδα να προχωρήσει σε «άτακτη πτώχευση».

Θυμηθείτε τις δηλώσεις Μπαρόζο και των άλλων ευρωκρατών στις αρχές του χρόνου, που απέκλειαν κάθε δυνατότητα πτώχευσης της Ελλάδας εντός του ευρώ. Τι ήταν αυτό που τους φόβιζε; Το γεγονός ότι η Ελλάδα υπό το βάρος του χρέους της, την απειλή ενός αγριεμένου λαού και τις κερδοσκοπικές πιέσεις που ασκούσαν οι αγορές, ίσως αναγκαζόταν να προχωρήσει σε μονομερείς κινήσεις: την ανακοίνωση αδυναμίας εξυπηρέτησης του χρέους της, την επίκληση της ασυλίας της λόγω εθνικής κυριαρχίας και την έκκληση προς τους κατόχους των ελληνικών ομολόγων για αναδιαπραγμάτευση των κρατικών τίτλων που έχει εκδώσει.

Μια τέτοια ενέργεια μπορεί να είχε σημαντικές επιπτώσεις για τη χώρα, αν και σε καμιά περίπτωση πολύ χειρότερες από αυτές που υφίσταται ήδη, αλλά το σίγουρο είναι ότι θα είχε καταστροφικέςτράπεζες και το ευρώ. Όχι τόσο λόγω του μεγέθους του δημόσιου χρέους της Ελλάδας, όσο για το ντόμινο που θα προκαλούσε στις αγορές κεφαλαίου στην Ευρώπη και διεθνώς. συνέπειες για τις ευρωπαϊκές

Η συνθήκη της Λισσαβώνας, με βάση την οποία η Ελλάδα εκχωρεί σημαντικό μέρος της εθνικής της κυριαρχίας προς όφελος του ευρώ, δεν προβλέπει τίποτε για το τι πρέπει να κάνει ένα κράτος – μέλος στην περίπτωση που θα βρεθεί σε κατάσταση χρεοκοπίας. Έτσι η Ελλάδα κάλλιστα θα μπορούσε να επιλέξει αυτό που οι αγορές ονομάζουν «άτακτη πτώχευση», που δεν είναι τίποτε άλλο παρά η επίσημη πτώχευση έπειτα από μονομερή ενέργεια του ίδιου του κράτους – οφειλέτη. Κάτι σαν την επίσημη πτώχευση του 1893 και του 1932, στις οποίες μονομερώς προχώρησε το ίδιο το ελληνικό κράτος.

Μια τέτοια ενέργεια δεν θα έσωζε τον λαό από τα δεινά και τις περιπέτειες, αλλά θα έδινε την απαραίτητη ελευθερία κινήσεων στην άρχουσα τάξη της χώρας ώστε να διασώσει ό,τι μπορεί από το σύστημα της δικής της κυριαρχίας. Έστω με τεράστιο κόστος για τον λαό και τη χώρα. Όπως ακριβώς έκανε και στις προηγούμενες επίσημες πτωχεύσεις στην ιστορία της Ελλάδας. Όπως ακριβώς έκαναν άρχουσες τάξεις με τις πτωχεύσεις άλλων χωρών, όπως π.χ. της Αργεντινής το 2003. Όμως η σημερινή άρχουσα τάξη της χώρας, εκτός από άκρως παρασιτική ολιγαρχία που ήταν και παραμένει εκ φύσεως, δεν ενδιαφέρεται στο ελάχιστο για τη χώρα.

 

Αιμορραγία 200 δισ. ευρώ!

 

Η Ελλάδα οδηγήθηκε συστηματικά στη χρεοκοπία όχι μέσα από κάποια σκοτεινή συνωμοσία ούτε λόγω ανεπάρκειας πολιτικών, αλλά ως λογικό και αναπόφευκτο αποτέλεσμα ενός πολύ συγκεκριμένου τρόπου εξαρτημένης και παρασιτικής ανάπτυξης. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 επιβλήθηκε στη χώρα ένα καταστροφικό μοντέλο «εξωστρεφούς» ανάπτυξης, ανοιχτό στις πιο ασύδοτες και μονοπωλιακές δυνάμεις των διεθνών αγορών. Ανοχύρωτη η χώρα και κλειδωμένη στον αυτόματο πιλότο της Ε.Ε., οικοδόμησε μια παρασιτική οικονομία υπηρεσιών που αποτέλεσε και αποτελεί παράδεισο κερδοφορίας για μια μικρή μονοπωλιακή ολιγαρχία.

Η χώρα μας, ενώ αποτελεί το 2,7% του ΑΕΠ της ευρωζώνης, διαθέτει τον χαμηλότερο δείκτη επενδύσεων, μόλις στο 0,3% των επενδύσεων στην ευρωζώνη. Αντίθετα, τα ιδιωτικά κέρδη που παράγει η οικονομία της Ελλάδας φτάνουν το 5% των ιδιωτικών κερδών που παράγει η ευρωζώνη.

Για να στηριχθεί λοιπόν η κερδοφορία της ολιγαρχίας και να διατηρήσει αυτά τα εξωφρενικά επίπεδα μέσα σε μια χειμαζόμενη οικονομία, στην οποία η αγοραστική δύναμη και η παραγωγική ικανότητα της οικονομίας συμπιέζονταν διαρκώς, χρειάστηκε η εκρηκτική επέκταση του δανεισμού. Και μάλιστα σ' όλα τα επίπεδα.

Η έλευση του ευρώ μαζί με τις πολιτικές που εφαρμόστηκαν και συνεχίζουν να εφαρμόζονται μετέτρεψαν τη χώρα σε παράδεισο χρηματοπιστωτικής αγυρτείας κυρίως από διεθνείς θεσμικούς επενδυτές και τράπεζες. Ενώ – σε συνδυασμό με την απευθείας κρατική τόνωση της πιο απροκάλυπτης κερδοσκοπίας μέσα από την προώθηση επενδύσεων «κοινοτικής επιχορήγησης» και τις γνωστές εργολαβίες των «μεγάλων έργων» – η οικονομία της χώρας έχει μεταβληθεί σε προνομιακή σφαίρα τοποθέτησης των πιο κερδοσκοπικών, των πιο παρασιτικών κεφαλαίων διεθνώς.

Ποιος ήταν ο κερδισμένος από την είσοδό μας στην ΟΝΕ; Μια μικρή οικονομική και πολιτική ολιγαρχία, στενότατα συνδεδεμένη με διεθνείς κύκλους τραπεζικής και χρηματιστικής κερδοσκοπίας, η οποία με το ευρώ μπορούσε πια ελεύθερα να μεταφέρει στο εξωτερικό τον πλούτο που λεηλατούσε από τη χώρα και τον λαό της.

Έτσι, στα τέλη του 2009 το σύνολο των κεφαλαίων από κατοίκους της Ελλάδας που βρισκόταν σε κερδοσκοπικές τοποθετήσεις στο εξωτερικό (μετοχές, ομόλογα, παράγωγα κ.λπ.) ανερχόταν γύρω στα 200 δισ. ευρώ, όταν το συνολικό δημόσιο χρέος της χώρας για την ίδια χρονιά ανήλθε σχεδόν στα 300 δισ. ευρώ. Κι όλα αυτά χωρίς να υπολογίζουμε τις καταθέσεις του εξωτερικού ή τις λεγόμενες άμεσες επενδύσεις Ελλήνων στο εξωτερικό ούτε φυσικά τον πλούτο που βρίσκεται κρυμμένος στις αρκετές χιλιάδες υπεράκτιες εταιρείες (off-shore) κ.λπ. ελληνικών συμφερόντων.

Αυτή λοιπόν η οικονομική και πολιτική ολιγαρχία δεν μπορεί πια να αξιοποιήσει τη χώρα ούτε ως ασφαλές καταφύγιο υψηλής κερδοφορίας, όπως συνέβαινε μέχρι χθες, ούτε ως ορμητήριο επιδρομών στις εξωτερικές αγορές για την αποκόμιση πρόσθετου κέρδους. Η χώρα τής είναι πια άχρηστη και την εγκαταλείπει στην τύχη της. Το μόνο που διεκδικεί είναι μερίδιο στη λεηλασία της χώρας και του λαού από το καθεστώς κατοχής που οικοδομεί ήδη το διεθνές χρηματιστικό κεφάλαιο και τα όργανά του, η Ε.Ε., η ΕΚΤ και φυσικά το ΔΝΤ.

Η τελευταία πράξη της ήταν να την παραδώσει στο έλεος των αγορών και των ευρωκρατών.

 

Οικειοθελής παραίτηση

 

Από την πρώτη στιγμή ο κ. Παπανδρέου, ως πρωθυπουργός, μας διαβεβαίωνε ότι η Ελλάδα έχει χάσει την εθνική της κυριαρχία, ειδικά από τη στιγμή που έχει ένα τέτοιο δημόσιο χρέος. Με άλλα λόγια, τη στιγμή που η χώρα χρειαζόταν όσο ποτέ την επίκληση της εθνικής της κυριαρχίας για να αντιμετωπίσει έστω και στοιχειωδώς το δημόσιο χρέος, ο νέος πρωθυπουργός ερχόταν οικειοθελώς να παραιτηθεί από αυτήν. Γιατί; Για να οδηγηθεί η χώρα στο καθεστώς του μνημονίου και στην υπογραφή της αποικιοκρατικής δανειακής σύμβασης, που διασφαλίζει ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να επικαλεστεί την ασυλία λόγω εθνικής κυριαρχίας. Κι έτσι επισήμως η χώρα και ο λαός τέθηκαν υπό καθεστώς κηδεμονίας, δήμευσης και εκκαθάρισης, όπως ακριβώς μια επιχείρηση.

Γιατί όμως επιβλήθηκαν το μνημόνιο και η δανειακή σύμβαση; Πρώτα και κύρια για να μην αφεθεί η Ελλάδα να πτωχεύσει από μόνη της. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν θα πτωχεύσει, απλώς οι ευρωκρατούντες θέλουν να ελέγχουν απολύτως το πώς, το πότε και το με ποιες διαδικασίες μπορεί να επέλθει η πτώχευση της χώρας. Είναι αυτό που έχει αποκληθεί «συντεταγμένη» ή «ελεγχόμενη πτώχευση».

Ωστόσο, όσο υπάρχει μνημόνιο και δανειακή σύμβαση, όσο αυτά θα εξαρτώνται από την υπογραφή μιας κυβέρνησης, όσο υποτακτική κι αν είναι στις άνωθεν και έξωθεν εντολές, τόσο θα βρίσκονται διαρκώς υπό αίρεση από μια ισχυρή λαϊκή αντίδραση. Αυτό είναι που ανησυχεί τις διεθνείς αγορές και επιμένουν να πιέζουν για άμεση αναδιάρθρωση του χρέους της Ελλάδας.

 

Τρόικα… κατά του μνημονίου;

 

Για τους ευρωκρατούντες το μνημόνιο και η δανειακή σύμβαση ήταν εξαρχής μια μεταβατική κατάσταση. Αφενός για να εξασφαλίσουν τα συμφέροντα των μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζών εις βάρος της χώρας και αφετέρου για να διασφαλίσουν το αναγκαίο χρονικό διάστημα προκειμένου να οικοδομήσουν τους δικούς τους μηχανισμούς «ελεγχόμενης πτώχευσης». Κι αυτό φαίνεται να κάνουν αυτήν τη στιγμή με τη δημιουργία των νέων εποπτικών οργάνων δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ε.Ε.

Τη στιγμή που η χώρα ασχολείται με τα «δικά της», στην Ε.Ε. συντελείται ήσυχα και ωραία ένα αληθινό πραξικόπημα. Οι υπουργοί Οικονομικών της Ε.Ε. (Ecofin) συμφώνησαν, την Τρίτη 7.8, να εξετάζονται τα σχέδια των εθνικών προϋπολογισμών τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο την άνοιξη κάθε χρονιάς, αρχής γενομένης από το 2011, πριν υιοθετηθούν από τα εθνικά κοινοβούλια των κρατών – μελών.

Η πρωτοβουλία αυτή, που ονομάστηκε «Ευρωπαϊκό Εξάμηνο», θα επιτρέψει οι οικονομικές και δημοσιονομικές πολιτικές των κρατών της Ε.Ε. «να επιτηρούνται για μια περίοδο έξι μηνών κάθε χρόνο, από το 2011, ώστε να εντοπίζεται οποιαδήποτε ασυμβατότητα και οποιαδήποτε ανισορροπία εν τη γενέσει της» υπογράμμισαν οι υπουργοί Οικονομικών σε ανακοίνωσή τους. «Ο νέος κύκλος επιτήρησης θα αρχίζει κάθε χρόνο τον Μάρτιο, όταν, στη βάση μιας έκθεσης της Επιτροπής, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα εντοπίζει τις κύριες οικονομικές προκλήσεις και θα δίνει στρατηγικές συμβουλές για τις προς εφαρμογήν πολιτικές» διευκρινίζεται.

Με άλλα λόγια, το τελευταίο προπύργιο τυπικής άσκησης εθνικής πολιτικής, δηλαδή η κατάρτιση του κρατικού προϋπολογισμού, καταργείται ουσιαστικά και ανατίθεται στους γραφειοκράτες της Ε.Ε. Κι όχι μόνο αυτό. Στην υιοθέτηση κυρώσεων και ποινών που θα επιβάλλονται «αυτόματα» στις δημοσιονομικά απείθαρχες χώρες, με μικρά περιθώρια διαπραγμάτευσης με τις Βρυξέλλες, προσανατολίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε δηλώσεις του την περασμένη Δευτέρα, εν όψει των συνεδριάσεων Ecofin και Eurogroup την Τρίτη, ο πρόεδρος του δεύτερου Ζαν – Κλοντ Γιούνκερ ανέφερε πως οι κυρώσεις για όσα κράτη – μέλη παραβαίνουν το Σύμφωνο Σταθερότητας θα πρέπει να μπορούν να επισπεύδονται και να εφαρμόζονται με τρόπο «πιο αυτόματο», ώστε να παίξουν ρόλο στον επονομαζόμενο αποτρεπτικό βραχίονα.

Παρόμοιες και οι δηλώσεις του επιτρόπου για τις Οικονομικές Υποθέσεις Όλι Ρεν, ο οποίος ανέφερε πως οι κυρώσεις θα πρέπει να είναι μία «φυσιολογική, ημι-αυτόματη επίπτωση» παραβάσεων, σύμφωνα με το Reuters (7.8). «Είναι λίγο σαν το ποδόσφαιρο» ανέφερε χαρακτηριστικά ο επίτροπος: οι κυρώσεις δεν θα λειτουργήσουν «εάν οι παίκτες αρχίζουν να διαφωνούν και να συζητούν τους κανόνες του παιχνιδιού με τον διαιτητή κάθε φορά που σφυρίζει φάουλ».

Ποιος εξουσιοδότησε τον κ. Παπακωνσταντίνου και την κυβέρνησή του να τα αποδεχθούν όλα αυτά; Ο τερατώδης αυτός μηχανισμός ελέγχου, πειθαναγκασμού και τιμωρίας των κρατών – μελών, ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ από την 1.1.2011, κάνει πλέον περιττό τόσο το ξεχωριστό μνημόνιο με την Ελλάδα όσο και τη δανειακή σύμβαση μαζί της. Ολόκληρη η ευρωζώνη, όπως και η Ε.Ε., θα ζει από εδώ και μπρος σε συνθήκες ενός διαρκούς μνημονίου με όρους και διατάξεις χειρότερες από αυτές της δανειακής σύμβασης.

Γι' αυτό ας μη μας παραξενέψει αν δούμε την τρόικα να ανακαλύπτει ξαφνικά την ανάγκη απεγκλωβισμού από το μνημόνιο, όπως περίπου κι αυτοί που σήμερα «μάχονται» εναντίον του μνημονίου για να οδηγήσουν τη χώρα στην αναδιάρθρωση του χρέους και τη «συντεταγμένη πτώχευση».

 

* Ο Δημήτρης Καζάκης είναι οικονομολόγος – αναλυτής

 

ΠΗΓΗ: (Δημοσιεύτηκε στο "Π" στις 09-09-10), Κυριακή, 12 Σεπτεμβρίου 2010, http://www.topontiki.gr/Articles/view/9428

Νικοτίνη

 

Του Ευγένιου Αρανίτση

 

 

Η δυσανάλογη έμφαση που δόθηκε στην εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου ρίχνει άπλετο φως στον παραλογισμό που μαστίζει την πολιτικοκοινωνική μας συγκρότηση, καθώς η τελευταία παραμένει σταθερά ασυμφιλίωτη με τον εαυτό της και πάντοτε διχασμένη.

Από την άλλη, η λανθάνουσα απέχθεια γι' αυτό τον ξένο τρόπο ζωής εκδικείται δρομολογώντας απειράριθμες μορφές ανυπακοής, όπως θα γίνει, πιθανόν, και με το κάπνισμα.

ΣΥΝΟΨΙΖΟΝΤΑΣ, ο εκσυγχρονισμός είναι μόδα, μολονότι κανένας δεν τον επιθυμεί. Ετσι ο λαός καλείται για μια ακόμη φορά σε μια διχαστική κριτική των νομοθετικών νεωτερισμών που υπαγορεύονται από τη δυτικής έμπνευσης φιλοσοφία του «πολιτικά ορθού», για το οποίο έχει την καλύτερη και, συνάμα, τη χειρότερη άποψη. Λόγου χάριν, οι πάντες ξέρουν ότι ο βήχας του καπνιστή είναι οτιδήποτε εκτός από οιωνός μακροζωίας, όμως ταυτόχρονα συνειδητοποιούν πως η απαγόρευση του καπνίσματος στους πελάτες των νυχτερινών κέντρων διασκέδασης, ιδιαίτερα αυτών με ελληνικό πρόγραμμα, στηρίζεται σε μιαν ελπίδα ολοκληρωτικά γελοία, κι όχι λιγότερο κακόγουστη. Θα ήταν σαν να απαιτούσες απ' τα παιδιά του Γυμνασίου να στερηθούν το κινητό τηλέφωνο.

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΣ υγειονομικής νομιμοφροσύνης, οι πολίτες υποπτεύονται επίσης ότι η σχεδόν υστερική προσήλωση της Πολιτείας στο αντικαπνιστικό ιδεώδες εξηγείται ενδεχομένως από την ιδιοτελή και διόλου ανθρωπιστική ικανοποίηση των ασφαλιστικών οργανισμών, κρατικών και ιδιωτικών, με την ιδέα ότι θα περιορίσουν τα νοσηλευτικά έξοδα, όπως φάνηκε καθαρά στο προηγούμενο της αμερικανικής εμπειρίας. Εντούτοις, εδώ, δυσκολεύεται κανείς να κατανοήσει τον φανατισμό των μηχανισμών ελέγχου σταχτοδοχείων, τη στιγμή που τα δηλητήρια στην αθηναϊκή ατμόσφαιρα έχουν σπάσει προ πολλού όλα τα όρια συναγερμού, ενώ τα ποτάμια και οι παραλίες εξακολουθούν να χρησιμεύουν στα βιομηχανικά τέρατα σαν δεξαμενές χημικών αποβλήτων με τη μακάρια ανοχή των λεγόμενων Αρχών.

ΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ αναρωτιούνται, επιπλέον, μήπως ο θόρυβος της εκστρατείας κατά της νικοτίνης ωφελεί τον εξωραϊσμό της κυβερνητικής ατζέντας, αιωνίως ανθηρής σε αναγγελίες προσαρμοστικών κινήσεων με γνώμονα τα εύσημα των εταίρων μας στην Ευρώπη. Αν ισχύει ότι οι έφηβοι μυούνται στο κάπνισμα αδημονώντας να μοιάσουν με ενηλίκους, εμείς το κόβουμε και ξαναγινόμαστε παιδιά προκειμένου να εξασφαλίσουμε την αποδοχή των ξένων που μας νταντεύουν.

 

ΠΗΓΗ: Έντυπη Έκδοση, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 4 Σεπτεμβρίου 2010,  http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=199576

Η επιστολή (Αλέξη Π.) Μητρόπουλου στον (Γ. Α.) Παπανδρέου

 

 

Το "ΠΟΝΤΙΚΙ" αποκαλύπτει σήμερα (Σ. Σ. 09-09-2010) την εμπιστευτική επιστολή που έστειλε ο καθηγητής Αλέξης Μητρόπουλος και μέλος του Εθνικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ προς τον πρωθυπουργό και πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Γιώργο Παπανδρέου στην οποία του αναλύει τους λόγους για τους οποίους δεν έλαβε μέρος στην συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου που έγινε την περασμένη εβδομάδα.

Στην επιστολή αυτή που κοινοποιείται και στον γραμματέα του κόμματος  Σωκράτη Ξυνίδη, ο Αλέξης Μητρόπουλος αναφέρεται στην μετάλλαξη του ΠΑΣΟΚ, στην υποταγή της κυβέρνησης στο μνημόνιο και σε νεοφιλελεύθερες πολτικές και επισημαίνει ότι "η μοναδική λυτρωτική πορεία για την χώρα και το ΠΑΣΟΚ είναι η ριζική μεταστροφή πολιτικών και συνειδήσεων και να ξεκινήσει "η συζητήση για την συγκρότηση μιας νέας πρότασης".

ΑΛΕΞΗΣ Π. ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, Μέλος του Εθνικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ

 

ΠΡΟΣ: ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ κ.Γεώργιο Παπανδρέου

ΚΟΙΝ.: κ. Σωκράτη Ξυνίδη, Γραμματέα Ε.Σ. ΠΑΣΟΚ

 

Σύντροφε Πρόεδρε,

Είστε στέλεχος του ΠΑΣΟΚ από τις απαρχές του και βουλευτής του επί μία 30ετία περίπου, διατελέσατε επί πολλά χρόνια Υπουργός και επομένως έχετε την καλύτερη δυνατή γνώση τής πολιτικής ανθρωπογεωγραφίας του Κινήματος.

Εξάλλου, λόγω της συχνής μας επικοινωνίας, κυρίως  κατά την περίοδο της Αντιπολίτευσης (1974-1981), γνωρίζετε πολύ καλά τις σταθερές μου απόψεις για τις ιδεολογικές και προγραμματικές προτεραιότητες του Κόμματος που ενταχθήκαμε και το οποίο είχε ως σκοπό να αλλάξει το εξαρτημένο, μεταπρατικό, ελληνικό καπιταλιστικό σύστημα της υπερσυσσώρευσης με δημοκρατικές διαδικασίες, αυξανόμενη λαϊκή συμμετοχή, κοινωνική οικονομία και εθνική αυτονομία. Τις απόψεις μου αυτές προσπαθώ να εκσυγχρονίζω σύμφωνα με τη δική μου θεώρηση της συγκυρίας, χωρίς όμως να χάνω τον στρατηγικό αυτό στόχο, που θεωρώ condicio sine qua non της ευημερίας του λαού μας και της αναβάθμισης του κοινωνικού μας σχηματισμού στον διεθνή καταμερισμό της εργασίας.

Έτσι, έπαιρνα πάντοτε θέση κριτικής υποστήριξης ή και ανοικτής διαφωνίας με τις βίαιες εξουσιαστικές και «πρόθυμες» συστημικές προσαρμογές, που οι Κυβερνήσεις του Κινήματος ακολούθησαν (ιδίως από την εκσυγχρονιστική περίοδο και εντεύθεν, οπότε μπήκαν οι βάσεις της πιστωτικής υπερεπέκτασης και της αναντίλεκτης υποδούλωσης της χώρας στους καταπλεονεκτικούς κανόνες της ΟΝΕ).

Στο δίλημμα να γίνω επαγγελματίας πολιτικός «παντός καιρού» (που και τον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό θα διακηρύσσει, αλλά και τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές πιστά θα εφαρμόζει) ή να εκφράζω ελεύθερα τις απόψεις μου, με οποιοδήποτε τίμημα, προτίμησα το δεύτερο.

Το ότι το ΠΑΣΟΚ κατέκρινε τα καθεστώτα της κομματικοκρατικής ταξικότητας του υπαρκτού σοσιαλισμού, από τη σωστή θέση τής προώθησης του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού μέσω της κοινωνικής οικονομίας, της λαϊκής συμμετοχής και της κοινωνικής απελευθέρωσης («τρίτος δρόμος»), προσέλκυσε πολλά ελπιδοφόρα πνεύματα και αγωνιστές, που τώρα το έχουν εγκαταλείψει λόγω των παραμορφωτικών συστημικών προσαρμογών. Προϊούσης της εξουσιαστικής διαθεσιμότητας τής κυβερνώσας ομάδας, οι Οργανώσεις του Κινήματος έπαυσαν να υπάρχουν ως συνελεύσεις του λαού στις τοπικές κοινωνίες και αντικαταστάθηκαν από έναν εξουσιαστικό-εκλογικό μηχανισμό με αναρίθμητα πολιτικά γραφεία, όπου, με εργαλείο τον σταυρό προτίμησης, θεμελιώνεται η διαφθορά των πολιτικών σχέσεων και η συναλλακτική φύση της Πολιτικής Λειτουργίας και προετοιμάζεται το πρόγραμμα εξαγοράς των Κυβερνήσεων εκ μέρους του ξένου επιχειρηματικού κεφαλαίου. Το Κόμμα έγινε πλέον, όπως θα έλεγε και ο Κόλιν Κράους, ένα «Κόμμα-έλλειψη», όπου πέριξ του Προέδρου περιφέρονται πολλοί σύμβουλοι, Έλληνες και ξένοι, που αγνοούν τις ιδιαιτερότητες της χώρας και εκπροσωπούν ανομιμοποίητες, δημοκρατικά, αντιλήψεις και συμφέροντα.

Επειδή ήλπιζα ότι οι συλλογικές εγχαράξεις των χρόνων της αρυτίδωτης νιότης θα σας είχαν επηρεάσει επαρκώς, ώστε, τώρα, που το νεοφιλελεύθερο πρόταγμα παρουσίασε τις δογματικές του αγκυλώσεις και τις πρακτικές του αστοχίες, να τις επαναφέρετε στην πολιτική πράξη, διαπιστώνοντας και τη μεταστροφή που παρατηρείται σε πολλές χώρες του κόσμου, αλλά και επειδή μου το ζητήσατε ως φίλος, σας υποστήριξα κατά τις εσωκομματικές εκλογές για να αναδειχθείτε Πρόεδρος του Κινήματος. Το ίδιο έπραξα και μετά την ήττα του ΠΑΣΟΚ το 2007, όταν υιοθετήσατε τα σωστά συνθήματα για την αυτονομία της Πολιτικής Λειτουργίας έναντι των εγχώριων οικονομικών ομίλων και διακηρύξατε την πρώτιστη  ανάγκη τής λαϊκής συμμετοχής, χωρίς να παραλείψετε ότι για την ανάπτυξη της χώρας απαιτείται η αντικατάσταση του Συμφώνου Σταθερότητας με ένα Νέο Σύμφωνο Πράσινης Ανάπτυξης, Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Συνοχής.

Με την άρνησή σας να απαντήσετε στις επιστολές μου, με τις οποίες σας καλούσα (μαζί με άλλους -αξιότερους από εμένα- συντρόφους) να επεξεργαστούμε, μέσω συγκροτημένων συνεδριακών διαδικασιών, ένα ευκρινές και διαβαθμισμένο εναλλακτικό σχέδιο διακυβέρνησης και τις πολιτικές ενίσχυσης του Κοινωνικού Κράτους, πολύ περισσότερο δε, με τη γνωστοποίηση των συνδυασμών (ενόψει των εκλογών της 4-10-2009), υποψιάστηκα ότι το ΠΑΣΟΚ, από πλευράς υποκειμενικού δυναμικού, θα κινηθεί πλέον σε κεντροδεξιές νεοφιλελεύθερες θέσεις, αφού είναι γνωστό ότι πολλά από τα νέα του στελέχη (όσα -τέλος πάντων- μπορεί να έχουν και απόψεις) απορρίπτουν μετά βδελυγμίας τις μορφές της κοινωνικής οικονομίας και είναι υπέρ της αγοραίας διευθέτησης των κοινωνικών πραγμάτων. Αλλά με τη σύνθεση της Κυβέρνησης, συνειδητοποίησα ότι σίγουρα θα εφαρμόσει πολιτικές που βρίσκονται δεξιότερα της προηγούμενης Κυβέρνησης (που είχε και κάποιες κρατικοπαρεμβατικές αναστολές) και ότι θα τηρήσει πιστά τις οδηγίες του νεοφιλελεύθερου διευθυντηρίου της ΕΕ, που αναπτύσσει πλέον την πολιτική της κοινωνικής αντεπανάστασης.

Η πεποίθησή μου αυτή εδραιώθηκε περαιτέρω, όταν με έκπληξη διαπίστωσα ότι οι εναλλακτικές λύσεις ανανέωσης των ομολόγων του χρέους απορρίπτονται και ότι η Κυβέρνηση ακολουθεί με υπερβάλλουσα προθυμία τις εντολές των εκπροσώπων των δανειστών μας. Οδυνηρό ξάφνιασμα επίσης ένιωσα όταν, ακόμη και στενοί σας σύμβουλοι και διαπρεπείς οικονομολόγοι (μεταξύ των οποίων και ο Τζέημς Κ. Γκαλμπρέιθ) δημοσιοποίησαν ότι σας συμβούλευσαν να λάβετε διαφορετικά μέτρα και συνέστησαν στον Ελληνικό Λαό, αλλά και στους άλλους ευρωπαϊκούς λαούς (κυρίως του Νότου), να ξεσηκωθούν, αφού η λαϊκή κινητοποίηση είναι το μόνο όπλο που τρομάζει την αλληλοτροφοδοτούμενη στελεχιακά από τις Αγορές Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Το καταπλεονεκτικό Μνημόνιο, η νέα αυτή θανατηφόρα «ζώνη αγνότητας» των «νέων Σταυροφόρων» του τραπεζικού κεφαλαίου (που «αποπληθώρισε» την τιμή της εργασίας, αλλά ανέβασε στα ύψη την αξία των αγαθών και τα επιτόκια του διεθνούς δανεισμού της χώρας), είναι τόσο αντι-κοινωνικό, που επέσυρε ακόμη και τις διαμαρτυρίες τού θεματοφύλακα του διεθνούς οικονομικού συστήματος Ντομινίκ Στρος Καν, που αξίωσε από τους Ευρωπαίους για λογαριασμό μας διπλάσιο χρόνο δημοσιονομικής προσαρμογής και αποπληρωμής των δανείων, καθώς και χαμηλότερο τόκο !!

Δεν φτάνει που οι γερμανικής επίνευσης άκαμπτοι κανόνες της ΟΝΕ επιδεινώνουν εις βάρος της χώρας μας το ισοζύγιο του ενδοευρωπαϊκού εμπορίου, σταθεροποιώντας τις ροές του ακριβού δανεισμού μας προς τις βιομηχανίες της Κεντρικής Ευρώπης (κάτι που δεν αντιλήφθηκαν οι νεοσυντηρητικοί εκσυγχρονιστές του υπερτιμημένου για τους Έλληνες ευρώ και της ανάπτυξης της εικονικής οικονομίας)˙ δεν εξαρκεί που ο Ελληνικός Λαός αιμοδοτεί από τη φτώχεια του την ανεργία στις μεγάλες εξαγωγικές χώρες, αλλά οι δανειστές μας απαιτούν από την Ελληνική Κυβέρνηση, όπως αποκάλυψε και ο Τζέημς Κ. Γκαλμπρέιθ (με άρθρο του στην «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία» της 27-6-2010-ένθετο Le Monde Diplomatique) «να διαλύσει το Κοινωνικό Κράτος». Αυτές οι απαιτήσεις, πλέον, υλοποιούνται, όπως έδειξαν οι νομοθετικές παρεμβάσεις στο Ασφαλιστικό Σύστημα, αλλά και στη συνάρτηση του Εργασιακού-Ασφαλιστικού εν γένει. Κατακτήσεις ενός αιώνα καταργούνται σε μια στιγμή τού νεοφιλελεύθερου χρόνου(!!) και επιστρέφουμε σε συνθήκες προδημοκρατικής εποχής.

Η προθυμία μας, μάλιστα, για αντικοινωνικές προσαρμογές έφτασε σε τέτοιο σημείο, που αποδεχθήκαμε, πρώτοι απ'όλους τους Ευρωπαίους, τον ανήκουστο όρο περί αυξήσεως των δαπανών για συντάξεις όχι περισσότερο από το 2,5% του ΑΕΠ μέχρι το 2060, με διπλάσιους ίσως των σημερινών συνταξιούχους, οπότε η σύνταξη θα μεταβληθεί σε «αντίδωρο». Το ΠΑΣΟΚ, διαγράφοντας όσα έλεγε για την καταλήστευση των αποθεματικών του Ασφαλιστικού Συστήματος και για την επούλωση των άλλων χρόνιων πληγών του, αποδέχθηκε ρυθμίσεις για τα επόμενα 50 χρόνια(!!), παρότι η επιτήρηση και τα σχετικά κείμενα είναι ονομαστικά τριετούς διάρκειας !!

Αυτή η παραδοχή συμβολίζει την παντελή μετάλλαξη της ιδέας για το Κοινωνικό Κράτος που είχε το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα, του οποίου οι σημερινοί αρμόδιοι Υπουργοί προσπαθούν να προβάλλουν ορισμένες αγκυλώσεις και παρατυπίες, που οι ίδιοι ανέχτηκαν (αν δεν δημιούργησαν) κατά τα χρόνια της διακυβέρνησής τους, ώστε, μαζί με τους φροντιστηριακά στηριζόμενους δημοσιολόγους των συμφερόντων που κάποτε εσείς καταγγείλατε ότι υπονομεύουν την αυτονομία της πολιτικής, να περάσουν στο λαό ότι αυτό συνιστά σωτηρία του συστήματος και της πατρίδας !!

Όλα αυτά και πολλά άλλα αλλοιώνουν τη φύση, την Ιστορία και τον χαρακτήρα του Κινήματος. Ο ενθουσιασμός μάλιστα, με τον οποίο ορισμένα μέλη της Κυβέρνησης τον εφαρμόζουν, υπερακοντίζοντας ως προς την αναγκαιότητά τους και αυτά τα μέλη της «τριαρχίας», δείχνει ότι «το κάστρο είχε αλωθεί» υποκειμενικά, προτού βρεθεί η χώρα σε κρίση χρέους και εξελιχθεί – και με σφάλματα της Κυβέρνησης – σε κρίση δανεισμού.

Δεν γνωρίζω ακόμη τι επίδραση θα έχει αυτή η πορεία στην αμήχανη λαϊκή βάση του Κινήματος. Δεν μπορώ να υπολογίσω πόσες και ποιού μεγέθους ρωγμές θα επιφέρει στο κοινωνικό σώμα και στα στρώματα που ανέδειξαν και συντήρησαν το ΠΑΣΟΚ ως εναλλακτική λύση εξουσίας. Δεν μπορώ να φανταστώ ακόμη το μέγεθος της καταστροφής του ανθρώπινου και κοινωνικού κεφαλαίου της χώρας, καθώς και την ταχύτητα της ήδη εξελισσόμενης μεταναστευτικής ροής «εγκεφάλων».

Αυτό όμως που γίνεται φανερό είναι ότι, με οποιαδήποτε κριτήρια (ιστορικά, πολιτειολογικά, ιδεολογικά, προγραμματικά), το σημερινό κυβερνητικό ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να βρίσκεται στην κατηγορία των σοσιαλιστικών κομμάτων. Ο τεκτονικός σεισμός τού μεταβλητού Μνημονίου το έχει μετατοπίσει στο χώρο των νεοφιλελεύθερων κομμάτων, που έχουν αποδεχθεί την επικυριαρχία της Τραπεζικής Διεθνούς, των hedge funds και των οίκων αξιολόγησης ως φυσική κατάσταση του κόσμου.

Κατ'ακολουθίαν των ανωτέρω, η μοναδική λυτρωτική πορεία για τη χώρα και το ΠΑΣΟΚ είναι η ριζική μεταστροφή των πολιτικών και των συνειδήσεων. Η συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου θα είχε ουσιαστικό περιεχόμενο, εάν μπορούσε να συζητήσει διεξοδικά και ελεύθερα για την καταγγελία του Μνημονίου, για την προετοιμασία του Λαού για δύσκολες μεν, αλλά πραγματικά ελπιδοφόρες, μεσομακροπρόθεσμες πολιτικές, για την προσφυγή στο λαό με την ευκαιρία των Αυτοδιοικητικών Εκλογών, για να απευθυνθούμε στα μέλη και τους φίλους τού Κινήματος, με την ελπίδα εξανάστασης της δημοκρατίας της βάσης, αναπτέρωσης του πατριωτικού αισθήματος του λαού μας και αναζήτησης μιας πραγματικής Διεθνούς Αλληλεγγύης. (Αν όλοι οι ορθολογιστές του κόσμου, ακόμη και οι μετριοπαθείς συστημικοί οικονομολόγοι, έχουν διαπιστώσει τον αδιέξοδο και καταπλεονεκτικό χαρακτήρα των κανόνων της ΟΝΕ, δεν έχουμε παρά εμείς να τους καταγγείλουμε πρώτοι, την ώρα που οι άλλοι επιχειρούν να τους αυστηροποιήσουν.).

Αυτή η συζήτηση μπορεί να γίνει απαρχή συγκρότησης μιας νέας πρότασης για την πορεία της Ευρώπης, ώστε κάποτε να αλλάξουν ριζικά οι κανόνες του παιχνιδιού. Είναι μια ύστατη υπηρεσία που μπορεί να προσφέρει το ΠΑΣΟΚ, εις ανάμνηση των συλλογικών εγχαράξεων της 3ης του Σεπτέμβρη του 1974, προτού η Ιστορία το καταπιεί ως παντελώς αναξιόπιστο Κόμμα, που, όχι μόνον δεν ετήρησε τις αρχές του, αλλά προσχώρησε στο στρατόπεδο του ταξικού αντιπάλου, του οποίου έγινε ζηλωτής των απόψεων και των συμφερόντων. Γιατί, όταν οι οικονομικά επικυρίαρχοι επαινούν την Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ και τη θεωρούν «δική τους», επειδή δεν ακολούθησε τη βλαπτική για τους δανειστές της πολιτική αλλά την επώδυνη για το λαό συμπεριφορά, τότε η αλλοτρίωση είναι πλήρης. Και η ετυμηγορία της Ιστορίας καταλυτική.

Σύντροφε Πρόεδρε,

Με βάση όλα τα παραπάνω, αντιλαμβάνεστε ότι δεν είναι δυνατό να παρευρεθώ στην 9^η Σύνοδο του Εθνικού Συμβουλίου που αρχίζει σήμερα, αφού καλούμαι να εγκρίνω εκ των υστέρων μια υλοποιούμενη και δεσμευτική με νόμους και διεθνείς συμβάσεις αντικοινωνική πολιτική, σε βάρος του περήφανου λαού μας.

 

Αθήνα 3 Σεπτέμβρη 2010

Με συντροφικούς χαιρετισμούς

ΑΛΕΞΗΣ Π. ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

 

ΠΗΓΗ: Πέμπτη, 09 Σεπτεμβρίου 2010, http://www.topontiki.gr/articles/view/9385

Η Αυτογελοιοποίηση της Αριστεράς

 

Του Μιχάλη Βασιλάκη*

 

 

Για δύο και πάνω χρόνια κεντρικό πρόσωπο και θέμα των εξελίξεων στον ευρύτερο χώρο της αυτοπροσδιοριζόμενης ριζοσπαστικής αριστεράς, είναι ο Α. Αλαβάνος.

Άρκεσε όμως μια συνέντευξη του στην ΝΕΤ στις 7/9/2010 για να αποκαλυφθεί το συνολικό ιδεολογικό, πολιτικό αλλά και ηθικό πλαίσιο μέσα στο οποίο διεξάγεται ο διάλογος στους χώρους της αριστεράς!

Για να αποκαλυφθεί το συνολικό ιδεολογικό, πολιτικό και ηθικό πλαίσιο μέσα στο οποίο κινούνται και διαμορφώνουν τις αναφορές τους, οι μηχανισμοί υπολείμματα και παράγωγα της ήττας του εργατικού και λαϊκού κινήματος, στην οποία το οδήγησε η ίδια η αριστερά.

Στην ερώτηση γιατί δεν αποδέχεται την πρόταση Τσίπρα να είναι υποψήφιος Δήμαρχος Αθήνας του ΣΥΡΙΖΑ απάντησε: «Είμαι 60 χρονών, παίρνω τα φάρμακα μου πώς να θέλω να είμαι Δήμαρχος Αθήνας!!!»

Ο εξυπνακισμός, ο στρουθοκαμηλισμός, η συνειδητή πολιτική αφέλεια, η ιδιοτελής ανιδιοτέλεια, συναγωνίζονται στο περιεχόμενο της απάντησης!

Τα πολιτικά φάρμακα όμως του κ. Αλαβάνου που τον καθιστούν άρρωστο και ανεπαρκή υποψήφιο Δήμαρχο, αλλά πλήρως υγιή αρχηγό και καθοδηγητή για περιφερειάρχη, έχουν αρκετά φανερές πολιτικές στοχεύσεις.

– Την ολοκληρωτική ανάπτυξη των διαλυτικών τάσεων και διεργασιών στο χώρο της ριζοσπαστικής αριστεράς στην οποία μάλιστα διεκδικεί το ρόλο του προφήτη.

–   Την ματαίωση των διεργασιών μιας ευρύτερης συσπείρωσης των προοδευτικών, δημοκρατικών, αντινεοφιλελεύθερων, και εθνικοανεξαρτησιακών  δυνάμεων που αναδεικνύονται στη συγκυρία.

Μέσα σε τέτοια πλαίσια πολιτεύτηκε και πολιτεύεται η αριστερά τόσο στις μεταξύ της σχέσεις, όσο και στις γραμμές του εργατικού και λαϊκού κινήματος, υποχρεώνοντας το συνεχώς και σταθερά σε ήττες.

Οι μηχανισμοί της αριστεράς σε όλες τις εκφράσεις του μικροαστικού εκφυλισμού τους έδρασαν και δρουν από χρόνια σαν δεκανίκι και πολιτικές εφεδρείες του κυρίαρχου πολιτικού συστήματος.

Χωρίς αυτό το ρόλο των μηχανισμών της αριστεράς, η ακραία νεοφιλελεύθερη στρατηγική Παπανδρέου με τη κατοχικού τύπου οικονομικοπολιτική κηδεμόνευση της χώρας και του λαού, όχι μόνο δεν θα συνιστούσε πολιτική ηγεμονία όπως είναι δυστυχώς σήμερα, αλλά τόσο αυτή όσο και ο ίδιος ο Παπανδρέου θα'ταν ιστορικό παρελθόν.

Το μνημόνιο, η τρόικα, η ισοπέδωση της κοινωνικής ασφάλισης, η ανακήρυξη της εργασίας και της γνώσης σε εχθρούς της κοινωνίας είναι στρατηγική του Παπανδρέου. Γι' αυτό ο λαός δεν έχει καμιά αμφιβολία.

Το ερώτημα που απευθύνεται στη λεγόμενη αριστερά είναι αν θα μπορούσε να αποκρουστεί αυτή η στρατηγική, να υπάρξει άλλη διέξοδος η έστω να αναχαιτιστεί σε κάποιο κύριο μέτωπο της. Τι έκανε και ποια είναι η θέση της αριστεράς γι' αυτό;

Στις μεγάλες κρίσεις δοκιμάζονται ολόπλευρα όλοι!

Στη σημερινή καθολική κρίση του κεφαλαίου δοκιμάστηκε και δοκιμάζεται η αριστερά.

Αυτό που προκύπτει από αυτή τη δοκιμασία, είναι ότι η λεγόμενη αριστερά δεν μπορεί ούτε να ενωθεί, ούτε να ανασυνταχθεί, ούτε να επανιδρυθεί με θολούς ορίζοντες.

Η μετα- Οκτωβριανή αριστερά με τεράστιες θυσίες, αγώνες, μόχθο, ιδρώτα και αίμα εκατομμυρίων ανθρώπων με όραμα τη νέα κοινωνία, διέγραψε τον ιστορικό της κύκλο με όρια τη Ρωσία του Πούτιν και τη Κίνα Τένγκ Σιάο Πίνγκ.

Τα πολιτικά υποκείμενα του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού απαιτούν ουσιαστικά νέα θεωρητική θεμελίωση στις αρχές του μαρξισμού και του διαλεκτικού υλισμού.

 

Πάτρα, 8/9/2010

                       

Μιχάλης Βασιλάκης,   Γραμματέας του ΕΑΜ    

Ο ΜΗΔΕΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ:

 

Οι κίνδυνοι κοινωνικών αναταραχών, η πιστωτική παγίδα, οι μέθοδοι αποφυγής της, ο «δύσδρομος» που βαδίζει η Ελλάδα, οι δυνατότητες αντιμετώπισης της υπερχρέωσης, ο περιορισμός και η εξόφληση του δημοσίου μας χρέους

 

Του Βασίλη Βιλάρδου *

 

Τα παραπάνω, χαρακτηριστικά για τις «μεγάλες επιτυχίες» των μεθόδων του ΔΝΤ (απελευθέρωση των αγορών, αποκρατικοποιήσεις, άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων κλπ), εκφράστηκαν σε συνέντευξη του τούρκου πολιτικού στο Spiegel, κατά την οποία, μεταξύ άλλων, υπήρξε προσπάθεια διαφοροποίησης των «εθνικιστικών» συναισθημάτων των δύο χωρών: "Εμείς στην Τουρκία έχουμε μία διαφορετική έννοια του εθνικισμού, σε σχέση με τη δική σας στη Γερμανία. Ο εθνικισμός μας δεν βασίζεται σε φυλετικά κριτήρια, όπως ο γερμανικός, αλλά σε μία συλλογική, θετική στάση απέναντι στο κράτος μας", ισχυρίσθηκε ο πρόεδρος του CHP (προφανώς δεν μπορούσε να τοποθετηθεί διαφορετικά, λόγω της έντονα «πολύ-πολιτισμικής», πολυφυλετικής δομής της γείτονας χώρας). 

Ίσως εδώ οφείλουμε να επιστήσουμε την προσοχή στο ότι, η Παγκόσμια τράπεζα και το ΔΝΤ, το «εκτελεστικό» της όργανο» κυριολεκτικά και μεταφορικά, ο διεθνής σύνδικος πτώχευσης, δεν κερδίζουν μόνο από τους τόκους των δανείων που εγκρίνουν αλλά, κυρίως, από τις αμοιβές των υπηρεσιών που παρέχουν, οι οποίες είναι αρκετές δεκάδες εκατομμύρια $ – ενώ το καρτέλ, οι έμμεσοι εντολείς του ΔΝΤ δηλαδή, από τη «λεηλασία» των «τοπικών» επιχειρήσεων (ιδίως των εξαιρετικά κερδοφόρων κοινωφελών, όπως η ΔΕΗ, η ΕΥΔΑΠ, η ΕΥΑΘ κλπ). 

Ανεξάρτητα από όλα αυτά, εμείς τουλάχιστον δεν φαίνεται να αποφεύγουμε τη «δύση του ήλιου», η οποία θα μας «βυθίσει» μεταφορικά σε μία διαρκή «Νύχτα των Κρυστάλλων» (πρόκειται για τη νύχτα της 9^ης Νοεμβρίου του 1938, κατά την οποία έλαβε χώρα το πρώτο μαζικό «πογκρόμ» εναντίον των Εβραίων στη Γερμανία – ονομάστηκε έτσι, επειδή οι ναζί έσπασαν όλες τις βιτρίνες των καταστημάτων των μισητών «εχθρών» τους). Θεωρούμε με σχετική βεβαιότητα λοιπόν ότι, η Ελλάδα θα βιώσει σύντομα ανάλογες «κρυστάλλινες νύχτες» – κοινωνικές αναταραχές δηλαδή διευρυμένης έκτασης (όσο περισσότερο αργούν, τόσο εκρηκτικότερες θα είναι, σύμφωνα με την «αρχή της συσσώρευσης»), με καταστροφικές συνέπειες, εάν δεν υπάρξουν πραγματικά μέτρα αντιμετώπισης της πολιτικής, κοινωνικής, οικονομικής και πολιτισμικής κρίσης.

Πόσο μάλλον αφού οι «συνταγές» του ΔΝΤ εφαρμόζονται για πρώτη φορά σε μία χώρα, η οποία δεν μπορεί να υποτιμήσει το (κοινό) νόμισμα της, ενώ δεν της επιτρέπεται η εύλογη «αναδιάρθρωση» (haircut) των εξαιρετικά δύσκολα «διαχειρίσημων» δημοσίων χρεών της.  Άλλωστε, αναφέροντας στο παρελθόν τις εμπειρίες άλλων χωρών (Βραζιλία, Αργεντινή), καθώς επίσης τι ακριβώς σημαίνει μία ενδεχόμενη κρατική χρεοκοπία ή μία, «άδικη προφανώς», «εκδίωξη» της Ελλάδας από τη ζώνη του Ευρώ (θα ήταν καλύτερα να μην είχαμε «εισέλθει», αλλά είναι σχεδόν καταστροφικό να εξέλθουμε») επιθυμούσαμε να αναδείξουμε το αληθινό πρόσωπο των «εισβολέων» – επίσης, το μέγεθος της επερχόμενης «απειλής», πριν ακόμη είναι πολύ αργά για την «αντιστροφή της τάσης».

Δυστυχώς, αν και όλοι γνωρίζουμε ότι οι λύσεις είναι σε άμεση εξάρτηση με το χρόνο (timing), η χώρα μας καθυστερεί τρομακτικά (ελπίζουμε όχι σκόπιμα) στην εφαρμογή ορθολογικών και αποτελεσματικών μεθόδων. Έτσι λοιπόν, δεν αντέδρασε έγκαιρα στη διαφαινόμενη παγίδα ρευστότητας της «δύσης», η οποία ήταν πια ολοφάνερη το καλοκαίρι του 2009, δεν πρόβλεψε την πιστωτική παγίδα, επίσης φανερή την ίδια εποχή, οδηγήθηκε έξω από κάθε λογική στις εκλογές του Οκτωβρίου, «υπεξαιρέθηκε» η ψήφος των Πολιτών της, μέσω ανεφάρμοστων εκ των προτέρων υποσχέσεων, «κατάφερε» να περιέλθει σε αδυναμία δανεισμού (άρθρα μας: Η κρίση των κρίσεων, Διασπορά ψευδών ελπίδων, Η ελπίδα του πληθωρισμού, Ο δρόμος προς το ΔΝΤ, από τον οποίο παραλείψαμε δυστυχώς την «σημαδιακά γεωπολιτική» επίσκεψη του πρωθυπουργού της επεκτατικής, γείτονας χώρας, καθώς επίσης τη βομβιστική ενέργεια στο γραφείο του ίδιου του υπουργού προστασίας του Πολίτη) και σήμερα «καλπάζει» προς την θανατηφόρα παγίδα του χρέους – εισερχόμενη σε μία κινούμενη άμμο, από την οποία είναι σχεδόν αδύνατο  να ξεφύγει κανείς.         

Αδυνατώντας να κατανοήσουμε πως είναι δυνατόν, εν όψει τόσο «ζοφερών  προοπτικών», να ασχολείται «σύσσωμη» τόσο η Πολιτική, όσο και τα ΜΜΕ της χώρας μας, με τις δημοτικές εκλογές και γενικότερα με τη συνήθη «μικροπολιτική» (κομματικές ίντριγκες, «τακτικούς» ανασχηματισμούς κλπ), θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε το πρόβλημα του δημοσίου χρέους, καθώς επίσης τις εναλλακτικές δυνατότητες επίλυσης του.  

 

Η ΠΑΓΙΔΑ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ

 

Τις τελευταίες δεκαετίες όλες σχεδόν οι ανεπτυγμένες χώρες είχαν (συνεχίζουν να έχουν) επικεντρώσει τη «φροντίδα» τους στα ελλείμματα του δημοσίου, με στόχο τη «συγκράτηση» τους σε επίπεδα κάτω του 3% του ΑΕΠ. Μέχρι πρόσφατα, η «τακτική» τους αυτή δεν μπορούσε να θεωρηθεί «εσφαλμένη» – κυρίως επειδή βασιζόταν στην προοπτική της «αειφόρου» (όχι εις βάρος της κοινωνίας και του «περιβάλλοντος»), μεγαλύτερης των ελλειμμάτων ανάπτυξης των Οικονομιών τους, ενώ δεν υπήρχε ο θανατηφόρος ανταγωνισμός της Κίνας.  

Σήμερα όμως, γεγονός που αναμφίβολα ανέδειξε η παρούσα χρηματοπιστωτική κρίση, η οποία μεταξύ άλλων λειτούργησε θετικά στην άνοδο «τρίτων» χωρών (κυρίως της Κίνας, αλλά και των υπολοίπων κρατών της BRIC), καθώς επίσης στην μείωση (λόγω «εξαγωγής») των θέσεων εργασίας, σε συνδυασμό με τη «συμπίεση» των αμοιβών των εργαζομένων και τον περιορισμό του «κράτους-πρόνοιας», η «καθολική» ανάπτυξη της δύσης, πόσο μάλλον η «αειφόρος», με την ταυτόχρονη «παραγωγή» θέσεων εργασίας, φαίνεται να αποτελεί παρελθόν – με αποτέλεσμα να μην αρκεί πλέον η ως άνω «συγκράτηση» των δημοσίων ελλειμμάτων.

Τα ελλείμματα, «εκβάλλοντας» προσθετικά στο δημόσιο χρέος, το οποίο δεν είναι δυνατόν πια να περιορίζεται μέσω της μεθόδου της ιδιωτικοποίησης των κρατικών εταιρειών, αφού παραμένουν ελάχιστες πλέον στην ιδιοκτησία των δυτικών χωρών (κυρίως στις Η.Π.Α. και στη Μ. Βρετανία), δημιουργούν ένα τεράστιο πρόβλημα – ειδικά σε εκείνα τα κράτη, τα οποία θεωρούνται υπερχρεωμένα. Πόσο μάλλον όταν είναι πλέον εμφανές ότι, οι «αποκρατικοποιήσεις» των κοινωφελών εταιρειών ήταν λανθασμένες ενέργειες οι οποίες, αφενός μεν συνέβαλλαν τα μέγιστα στην άνοδο της οικονομικής εξουσίας (Ολιγοπώλια), αφετέρου δε στην οικονομική εξαθλίωση μεγάλων κοινωνικών ομάδων.    

Είναι λοιπόν εμφανές πια σε όλους, ειδικά στις «αγορές», το ότι πάρα πολλά κράτη έχουν «εγκλωβιστεί» στην παγίδα του χρέους, από την οποία πολύ δύσκολα μπορούν να ξεφύγουν – σε κάθε περίπτωση, όχι με τη βοήθεια της ανάπτυξης, της συνεχούς αύξησης δηλαδή του ΑΕΠ τους. Επομένως, τόσο η διατήρηση, πόσο μάλλον η καλυτέρευση του βιοτικού επιπέδου των Πολιτών τους, δεν φαίνεται να αποτελεί μία ρεαλιστική προοπτική για τις περισσότερες από αυτές.

Εάν δε αυξηθούν τα βασικά επιτόκια εκ μέρους των κεντρικών τραπεζών (κάτι που ενδεχομένως θα συμβεί στο μέλλον, με στόχο τη συγκράτηση του πληθωρισμού από τις τεράστιες ποσότητες χρημάτων που έχουν διοχετευθεί στις αγορές για την αντιμετώπιση της κρίσης), η κατάσταση θα γίνει εκρηκτική. Ο Πίνακας Ι που ακολουθεί δείχνει την εξέλιξη του χρέους της Γερμανίας, έτσι ώστε να μην θεωρούμε ότι μόνο η χώρα μας έκανε λάθη.

 

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Συνολικό χρέος σε δις €, ποσοστιαίο χρέος ανά κατηγορία, συνολικό χρέος ανά Γερμανό (κατά κεφαλήν), τόκοι σε δις €

 

Έτος	Συν. Χρέος	Ομοσπονδία	Κρατίδια	Κοινότητες	Κατά κεφαλήν*	Τόκοι
1950	10,00	36%	63%	1%	190 €	Ο,01
1960	29,00	53%	27%	20%	520 €	0,80
1970	64,00	46%	22%	32%	1.073 €	3,60
1980	239,00	50%	30%	20%	3.881 €	15,00
1990	538,00	57%	31%	12%	8.514 €	33,50
2000	1.211,00	64%	28%	8%	14.734 €	67,80
2009	1.695,00	62%	31%	7%	**21.973 €	**63,20

* Για σύγκριση, το δημόσιο κατά κεφαλή χρέος της Ελλάδας ήταν 24.280 € στα μέσα του 2009 – σχετικά ελάχιστα παραπάνω από το γερμανικό.  

** Πρόβλεψη για το 2010. Οι τόκοι για το 2010 μειώθηκαν κατά 4,6 δις €, χάρη στην Ελλάδα (βλ. άρθρο μας: Η εξέλιξη του πολέμου).

Πηγή: Spiegel

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Από τον Πίνακα Ι φαίνεται καθαρά η τεράστια αύξηση του δημοσίου χρέους της Γερμανίας, γεγονός που την οδήγησε στην πληρωμή όλο και μεγαλυτέρων ποσών για την «εξυπηρέτηση» του (τόκους). Ειδικά μετά τις ενέργειες διάσωσης των τραπεζών της (προηγούμενες και επόμενες), οι οποίες δέχθηκαν τη μεγαλύτερη όλων «επίθεση» εκ μέρους των Η.Π.Α. (CDO's κλπ), το δημόσιο χρέος της έχει πλησιάσει πλέον το 80% του ΑΕΠ της – παρά το ότι συνεχίζει να έχει μεγάλα πλεονάσματα στο ισοζύγιο της (τα δεύτερα μεγαλύτερα μετά την Κίνα).

 

ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΦΥΓΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΓΙΔΑ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ

 

Ο διευθυντής του «εναλλακτικού» ινστιτούτου οικονομικών ερευνών, με έδρα τη Βασιλεία, επεξεργάζεται ένα σχέδιο, με στόχο την «αποχρέωση» της Γερμανίας. Σκοπός του είναι μία ολοκληρωμένη, «ριζική» πρόταση, σχετικά με το πώς θα μπορούσε η Γερμανία να αποπληρώσει εντελώς το δημόσιο χρέος της, ύψους περί το 1,7 τρις €, μέσω της «εισφοράς» ιδιωτικών περιουσιακών στοιχείων (Πίνακας ΙΙ).

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Εξέλιξη της ιδιωτικής περιουσίας και των δημοσίων χρεών της Γερμανίας, σε δις €

 

Έτη / Δείκτες	1995	2008	Αύξηση
Καθαρή χρηματική περιουσία	1.780	3.600	102%
Καθαρή ακίνητη περιουσία	2.850	4.600	61%
Δημόσιο χρέος	998	1.641	64%

Πηγή: Ινστιτούτο οικονομικών ερευνών της Βασιλείας

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Όπως φαίνεται από τον Πίνακα ΙΙ, η καθαρή «χρηματική» περιουσία των Γερμανών, αυξήθηκε περισσότερο από το δημόσιο χρέος. Με τη συνολική περιουσία λοιπόν στα 8,2 τρις €, η «ριζική» εξόφληση του 1,7 τρις € δημοσίου χρέους, θα μπορούσε να εξασφαλισθεί μέσω της «εισφοράς» ιδιωτικών περιουσιακών στοιχείων, ύψους 20%. Η «εισφορά» βέβαια αυτή θα έπρεπε να επιβαρύνει τα κάθε είδους περιουσιακά στοιχεία των ιδιωτών – την ακίνητη περιουσία, τις καταθέσεις και τα επενδυτικά χαρτοφυλάκια. Επειδή όμως στο πλουσιότερο 10% των Γερμανών ανήκει το 60% της συνολικής περιουσίας, κυρίως αυτοί θα επωμίζονταν το μεγαλύτερο βάρος της εξόφλησης του χρέους – γεγονός που το θεωρεί κοινωνικά δίκαιο.     

Η πρόταση του οικονομολόγου φαίνεται εν πρώτοις ενδιαφέρουσα (αν και με «σφάλμα», αφού θα έπρεπε να εξαιρέσει εκείνα τα περιουσιακά στοιχεία, τα οποία είναι επιβαρυμένα με δάνεια – τουλάχιστον κατά το ύψος των δανείων), επειδή η εξόφληση του χρέους θα ελάφρυνε τον προϋπολογισμό κατά τα 60 δις € των ετησίων τόκων, με αποτέλεσμα να μειωθούν τόσο οι φόροι, όσο και οι κρατήσεις. Βέβαια, θεωρείται μάλλον «σοσιαλιστική» και μη συμβατή με τις καπιταλιστικές αρχές – αφού «επιτίθεται» αναμφίβολα στο καθεστώς της ιδιοκτησίας, τη βασική αρχή δηλαδή της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς.

Εν τούτοις, επειδή έχει εφαρμοσθεί στο παρελθόν, από τον τότε καγκελάριο της Γερμανίας K. Adenauer, ο οποίος θεωρούταν «εχθρός» του κομμουνισμού, δεν έχει αντιμετωπισθεί αρνητικά (το γερμανικό δημόσιο τότε διατήρησε την «εισφορά» μέχρι τη δεκαετία του 70, ταυτόχρονα με τη θεσμοθέτηση υψηλών αφορολόγητων ορίων, έτσι ώστε να επιβαρυνθούν αυτοί οι οποίοι, παρά τον πόλεμο, συνέχιζαν να διατηρούν μεγάλες περιουσίες – κυρίως οι ιδιοκτήτες ακινήτων).

Περαιτέρω, ανεξάρτητα από το ότι η «ελβετική» πρόταση δεν φαίνεται ρεαλιστική στη σημερινή εποχή, παρά το υφιστάμενο ιστορικό πρότυπο, η αναζήτηση τρόπων αποφυγής της παγίδας του χρέους, απασχολεί σε μεγάλο βαθμό τη γερμανική κυβέρνηση – ιδίως επειδή το έλλειμμα παραμένει υψηλό (3,5% του ΑΕΠ), αυξάνοντας το δημόσιο χρέος, ενώ η ετήσια αναχρηματοδότηση του χρέους απαιτεί περίπου 200 δις €, τα οποία αναγκάζεται να δανείζεται κάθε φορά η Γερμανία από τις «αγορές». Κατά την άποψη μας, είναι πολύ πιθανόν να «υιοθετηθεί» η πρόταση αυτή από τη Γερμανία, επειδή αφενός μεν θα ενισχύσει τις ηγετικές βλέψεις της στην Ευρώπη, αφετέρου δε θα δημιουργήσει ένα τεράστιο πρόβλημα στις Η.Π.Α. – «εμβολίζοντας» ενδεχομένως την «επέλαση» στην Ευρωζώνη, μέσω του ΔΝΤ και της Ελληνικής «κερκόπορτας».    

Συνεχίζοντας, οφείλουμε ίσως να επισημάνουμε εδώ πως για τους «επαγγελματίες απαισιόδοξους», η κατάληξη της υπερχρέωσης της δύσης φαίνεται προ πολλού δεδομένη. Προβλέπουν λοιπόν, στο απώτερο μέλλον, τη «μεγάλη έκρηξη»: τη νομισματική μεταρρύθμιση στην Ευρώπη. Σε κάποια στιγμή, σύμφωνα με τους ίδιους, θα επικρατήσει το τρομακτικό αυτό σενάριο, οπότε θα αντικατασταθεί το EURO με το NEURO – με ένα νέο ευρώ δηλαδή, ενδεχομένως με αξία ανταλλαγής Χ:1, με βάση την οποία (Χ) θα μπορούσε να αποσβεσθεί «τεχνικά» το συντριπτικό μέρος των δημοσίων χρεών. Η διαδικασία αυτή φυσικά, θα στερούσε σημαντικό μέρος της ιδιοκτησίας των Πολιτών, όπως και η προηγούμενη (20% εισφορά επί των περιουσιακών στοιχείων).

Η δεύτερη αυτή «μέθοδος» εξόφλησης των χρεών, η «νομισματική μεταρρύθμιση» δηλαδή, θεωρείται μάλλον εξωπραγματική και μη ρεαλιστική σήμερα στην Ευρώπη (ίσως όχι στις Η.Π.Α. ή στην Ελλάδα, εάν «εγκατέλειπε» την Ευρωζώνη), όπως επίσης η πρώτη – παρά το ότι υπάρχει και εδώ το ιστορικό παράδειγμα της Γερμανίας, τον Ιούνιο του 1948.

Εκείνη την εποχή, το απόγευμα μίας Παρασκευής, ανακοινώθηκε η αντικατάσταση του επίσημου νομίσματος με το ΓΜ (DM), εν πρώτοις σε αναλογία 10:1, ενώ δόθηκαν «προκαταβολικά (αργότερα ανταλλάχθηκαν υποχρεωτικά με 400 παλιά μάρκα), περίπου 40 ΓΜ σε κάθε άτομο – την Κυριακή, αφού είχε οργανωθεί προηγουμένως, μυστικά φυσικά, το σχέδιο «Bird dog», όπου τα 23.000 χαρτοκιβώτια με τα νέα χαρτονομίσματα, τα οποία είχαν τυπωθεί στις Η.Π.Α. μεταφέρθηκαν με καράβι στη Γερμανία και τοποθετήθηκαν με 8 ειδικούς συρμούς στο υπόγειο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, από την οποία διαμοιράσθηκαν στις υπόλοιπες. Τότε βέβαια το δημόσιο χρέος της Γερμανίας ήταν 770% του ΑΕΠ της (αν και το μεγαλύτερο μέρος του «αναδιαρθρώθηκε»), ενώ οι συναλλαγές διενεργούνταν κυρίως με τσιγάρα – αφού τα χαρτονομίσματα είχαν χάσει εντελώς την αξία τους.

 Ολοκληρώνοντας, εάν

(α) το κράτος δεν μπορεί να επιβάλλει εισφορά στα περιουσιακά στοιχεία των κατοίκων του (πρώτη «λύση»),

(β) δεν έχει τη δυνατότητα μίας νομισματικής μεταρρύθμισης (δεύτερη «λύση»),

(γ) είναι αδύνατον να προβεί σε μείωση του χρέους (haircut, επίσης κατά το ιστορικό παράδειγμα της Γερμανίας), αποφεύγοντας ταυτόχρονα την «ελεγχόμενη πτώχευση» (δηλαδή, τη διοίκηση του από σύνδικο, με κατάσχεση των περιουσιακών του στοιχείων για την εξόφληση των χρεών του),

(δ) δεν μπορεί να αυξήσει τους φόρους, χωρίς να οδηγηθεί σε μία επικίνδυνη ύφεση, ενώ

(ε) παραμένει με έλλειμμα, έχει υψηλό δημόσιο χρέος και επιβαρύνεται με επιτόκια ανώτερα του ρυθμού ανάπτυξης,

ποιοι άλλοι τρόποι απομένουν για την εξόφληση του χρέους του;

Προφανώς ο πληθωρισμός – ουσιαστικά ένα είδος νομισματικής μεταρρύθμισης, σε αργή κίνηση, πολύ πιο άδικο για τις ασθενέστερες εισοδηματικές τάξεις. Είναι όμως κάτι τέτοιο εφικτό για μία χώρα της ζώνης του Ευρώ, ειδικά για την Ελλάδα, εάν δεν προϋπάρχει τουλάχιστον η δημοσιονομική ένωση της Ευρωζώνης; Μπορεί να λειτουργήσει επί πλέον σε έναν «φορολογικό πληθωρισμό» της τάξης του 7% (πληθωρισμός λόγω της επιβολής φορολογικών μέτρων) ο οποίος, σε συνδυασμό με μία εμφανώς «ελλιπή» καταναλωτική συνείδηση, με τη μείωση των αμοιβών των εργαζομένων, με την ανεργία και με την ύφεση ύψους -4%, έχει δημιουργήσει ήδη ένα «εκρηκτικό μίγμα» τεραστίων διαστάσεων σε μία Οικονομία;  «Σίγουρα όχι», θα ήταν η αυθόρμητη απάντηση μας.

 

QUO VADIS, DOMINE;

 

Εάν στη συνέχεια μας ρωτούσε κανείς που βαδίζει η Ελλάδα, θα «μεταφέραμε» την ερώτηση στην πολιτική ηγεσία μας, με τα ίδια εκείνα λόγια που είπε ο Απόστολος Πέτρος, όταν τον συνάντησε ο Χριστός στο δρόμο, λέγοντας του: «Που βαδίζεις, άνθρωπε;» Όπως γνωρίζουμε, η απάντηση ήταν: «Βαδίζω προς τη Ρώμη, για να με σταυρώσουν ξανά» (υποθέτουμε ότι, ανάλογη θα ήταν και η απάντηση ενός υπεύθυνου πρωθυπουργού, ο οποίος γνωρίζει, όσο κανένας άλλος ίσως, τη δεινή θέση, στην οποία έχει περιέλθει η χώρα του – μετά από τα αλλεπάλληλα, τρομακτικά «λάθη» και «παραλείψεις» όλων των τελευταίων κυβερνήσεων της, συμπεριλαμβανομένης της παρούσας).

Κυριολεκτώντας η, υποκειμενική φυσικά, «θέση» μας, θα ήταν πως οδηγούμαστε με βεβαιότητα στην «ελεγχόμενη χρεοκοπία», αφού δεν φαίνεται καμία απολύτως δυνατότητα ανεξάρτητης «επιβίωσης» της Οικονομίας μας – τουλάχιστον όχι μετά το 2013, εάν εξαιρέσουμε τα θαύματα, την τύχη και τους εξωτερικούς παράγοντες (γεωπολιτικές ανακατατάξεις, ξένα συμφέροντα κλπ).

Επειδή δεν είναι σωστό να μην τεκμηριώνουμε τις απαντήσεις μας, παραθέτουμε ακόμη μία φορά τον Πίνακα ΙΙΙ, από τον οποίο πολύ εύκολα συμπεραίνει κανείς τόσο το μέγεθος του προβλήματος, όσο και τη βεβαιότητα μας.

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ: Λήξη Ομολόγων, με ημερομηνία καταγραφής 29.04.2010, σε δις €

 

Έτος	Συνολικά
2010	15,80
2011	31,30
2012	31,70
2013	24,90
2014	31,60
2015	21,10
2016	15,10
2017	22,10
2018	9,80
2019	24,70
2020	5,30
Σύνολο	233,40

Πηγή: Bloomberg (υπάρχουν ακόμη περισσότερα, στα μετά το 2020 έτη)

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Σύμφωνα με τον Πίνακα ΙΙΙ, η χώρα μας θα χρειασθεί, απλά για την εξυπηρέτηση του υφιστάμενου δανεισμού της έως το 2013, το ποσόν των 103,7 δις €. Στο ποσόν αυτό, θα προστεθούν οι τόκοι και τα μέχρι τότε ελλείμματα των προϋπολογισμών της, τα οποία υπολογίζουμε αισιόδοξα (με ετήσιο μέσον όρο το 6% επί ΑΕΠ 240 δις € για τέσσερα έτη), στα 14,4 δις € Χ 4 = 57,6 δις €. Συνολικά λοιπόν θα απαιτηθούν, στην καλύτερη των περιπτώσεων, 161,3 δις € δάνεια, από τα οποία έχουν εξασφαλισθεί μόνο τα 110 δις €.

Προφανώς, τα 110 δις € δόθηκαν επειδή αποφασίσθηκε η «απομάκρυνση» της Ελλάδας από το διεθνές πιστωτικό σύστημα, λόγω των τεράστιων κινδύνων που προβλεπόταν για ολόκληρο τον πλανήτη – μεταξύ άλλων, σαν αποτέλεσμα των επιθέσεων των κερδοσκόπων εναντίον της, τις οποίες ουσιαστικά προκάλεσε η ανεύθυνη (αν όχι σκόπιμη) στάση της Γερμανίας, αλλά και η «έμμονη ιδέα» της κυβέρνησης μας να αναζητάει παντού δανεικά, αντί να ασχοληθεί με τη λήψη ουσιαστικών «μέτρων» στο εσωτερικό της, ευρισκόμενη στο μάτι του κυκλώνα.

Περαιτέρω, είναι κατά την άποψη μας δεδομένη η μη επίτευξη των στόχων της κυβέρνησης μας – πολύ περισσότερο, επειδή διαφαίνεται ότι ευρίσκεται σε εξέλιξη το ιδιάζων φαινόμενο του στασιμοπληθωρισμού, το οποίο ενδεχομένως θα οδηγήσει σε μία κρίση του κλάδου των ακινήτων.

Η συγκεκριμένη αυτή  κρίση, «πυροδοτεί» αμέσως μετά μία μεγάλη τραπεζική (δίδυμες κρίσεις), από την οποία είναι σχεδόν αδύνατον να ξεφύγει μία χώρα, εάν δεν αντιδράσει σωστά και έγκαιρα (ευρίσκεται ήδη σε εξέλιξη). Πόσο μάλλον όταν, ένας από τους σημαντικότερους πυλώνες της Οικονομίας της είναι ο τουρισμός, ο οποίος έχει ακολουθήσει αντίστοιχα πτωτική πορεία – ενισχυόμενη ταυτόχρονα από την παγκόσμια κρίση.

Με δεδομένο τώρα ότι, το «ΔΝΤ-πρόγραμμα» δεν αγγίζει σχεδόν καθόλου τις βασικές «πηγές» των προβλημάτων της Ελλάδας (Ισοζύγιο Εξωτερικών Συναλλαγών, Ανταγωνιστικότητα, Ανάπτυξη κλπ), η οποία παραμένει κράτος-μέλος της Ευρωζώνης, χωρίς πλέον κανενός είδους πλεονεκτήματα (ο δανεισμός της με χαμηλά επιτόκια ήταν, κατά την άποψη μας, το μοναδικό «πλεονέκτημα», ενώ έχει πάψει πλέον να υφίσταται), ο στόχος δεν είναι άλλος, από την προστασία των πιστωτών της χώρας μας, σε συνδυασμό με την εξουδετέρωση του εκρηκτικού μηχανισμού, ο οποίος ευρίσκεται εντός της – απειλώντας τη σταθερότητα όχι μόνο της Ευρωζώνης (€), αλλά ολόκληρου του χρηματοπιστωτικού συστήματος (για να μην θεωρηθεί ότι «συνηγορούμε» στην έξοδο της χώρας μας από την Ευρωζώνη, τονίζουμε ότι δεν είναι η πλέον σωστή κίνηση – αφενός μεν γιατί πιστεύουμε στην ευρωπαϊκή ιδέα, αφετέρου δε επειδή είναι μάλλον αδύνατον να επιβιώσει σήμερα μία μικρή χώρα, με δικό της νόμισμα, εάν τυχόν γίνει στόχος των διεθνών κερδοσκόπων). 

Η διαδικασία αυτή, την οποία έχει αναλάβει να φέρει εις πέρας το ΔΝΤ, έχοντας την απαραίτητη εμπειρία, οδηγεί φυσικά στην ολοκληρωτική απώλεια της εθνικής μας κυριαρχίας, καθώς επίσης στην εξαθλίωση των Πολιτών της χώρας μας – όπως ακριβώς έχει συμβεί σε πολλά άλλα κράτη στο παρελθόν. Ανεξάρτητα από αυτό, τα μεγέθη της Ελλάδας (Πίνακας ΙV) θα διαμορφωθούν ως εξής, με τη μεγαλύτερη δυνατή αισιοδοξία (με ύφεση -3% του ΑΕΠ κατά μέσον όρο, για τα έτη 2010 και 2011):

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙV: Προβλέψεις – ΑΕΠ, Έλλειμμα, Δημόσιο χρέος της Ελλάδας, ποσά σε δις €

 

Μεγέθη	2009*	2010	2011
Πραγματικό ΑΕΠ*	237,50	230,37	223,46
Έλλειμμα	-32,30	-18,43	-11,17
Έλλειμμα / % ΑΕΠ	-13,60	-8,00	-5,00
Δημόσιο Χρέος**	298,00	315,84	327,01
Δημόσιο Χρέος / % ΑΕΠ	125,47	137,10	146,34

* Όχι ονομαστικό, αυξημένο πληθωριστικά ή «τεχνητά» (αναμόρφωση κατά 20% που συζητείται)

** Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΣΥΕ, για τις 31.12.2009

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Με βάση τον Πίνακα IV, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας θα είναι το ελάχιστο 147% επί του ΑΕΠ της το 2011 – οπότε θα είναι μάλλον αδύνατον να δανεισθεί από τις αγορές το ποσόν των 60 περίπου δις € που υπολείπονται, εάν υποθέσουμε ότι λαμβάνει ολόκληρο το πακέτο των 110 δις €.

Εκτός αυτού, η μελλοντική ύφεση θα είναι κατά πολύ μεγαλύτερη, αφού η παρούσα «συγκράτηση» της οφείλεται κυρίως στο ότι οι Έλληνες, οι οποίοι στο δεύτερο εξάμηνο του 2010 θα λάβουν σημαντικά χαμηλότερες αμοιβές, κατανάλωναν ήδη από το πρώτο εξάμηνο με τη βοήθεια των αποταμιεύσεων τους – γεγονός που αποδεικνύεται από τις «εκροές» των καταθέσεων στις εμπορικές τράπεζες. Στα τέλη του 2009 οι συνολικές καταθέσεις ήταν 238 δις €, ενώ τον Ιούνιο του 2010 περιορίσθηκαν στα 216,5 δις € – «καταναλώθηκαν δηλαδή 21,5 δις € ή το 9% των αποταμιεύσεων, τις οποίες επί πλέον «στερήθηκαν» οι ελληνικές τράπεζες (με εξαιρετικά δυσμενή επακόλουθα για το μέλλον τους, όπως φαίνεται ήδη από τις «κινήσεις» της Εθνικής Τράπεζας).  

 

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΧΡΕΩΣΗΣ

 

Συνεχίζοντας, επειδή δεν υπάρχουν άλυτα προβλήματα, θεωρούμε σκόπιμο να απαντήσουμε σε μία ακόμη υποθετική ερώτηση, σχετικά με το εάν υφίστανται ρεαλιστικές δυνατότητες εξόδου μας από την παγίδα του χρέους. Στα πλαίσια αυτά, επαναλαμβάνουμε μέρος από ένα προηγούμενο κείμενο μας:

Έχουμε την άποψη ότι, ο πλέον «εύκολος» εχθρός μας, στην αντιμετώπιση του, είναι η υπερχρέωση του δημοσίου τομέα μας. Αρκεί να μετατρέψουμε άμεσα ένα μεγάλο μέρος του εξωτερικού χρέους σε εσωτερικό, εκδίδοντας εθνικά ομόλογα στη θέση αυτών που κάθε φορά λήγουν – εφαρμόζοντας παράλληλα μόνοι μας κάποιες από τις μεθόδους του ΔΝΤ (άμεσο περιορισμό των δημοσίων δαπανών, μηδενισμό των ελλειμμάτων, εσωτερική υποτίμηση), για να επιλύσουμε διαχρονικά το πρόβλημα.

Φυσικά θα προκληθούν δυσκολίες στον τραπεζικό κλάδο, οι οποίες είναι πολύ πιθανόν να έχουν σοβαρά επακόλουθα για την ΕΚΤ – στην οποία οι Ελληνικές τράπεζες οφείλουν περίπου 95 δις €, σύμφωνα με την τράπεζα διεθνών διακανονισμών. Όμως, κάθε πόλεμος (εάν αποφασίσουμε να πολεμήσουμε, μη αποδεχόμενοι τη συνθηκολόγηση της κυβέρνησης μας, πριν ακόμη πλησιάσει ο εχθρός στα σύνορα) συνοδεύεται από απώλειες, ενώ για την σχετικά «εύρυθμη» λειτουργία της Οικονομίας μας, θα έφταναν μία ή δύο κρατικές τράπεζες.

Ταυτόχρονα βέβαια, αφού θα διακινδυνεύουμε «έντιμα» τα δικά μας χρήματα, τοποθετώντας τα σε ομόλογα του κράτους, θα εντείνουμε αναγκαστικά τον έλεγχο των κυβερνήσεων μας, έτσι ώστε να καταπολεμήσουμε δραστικά όλες τις σπατάλες του δημοσίου (ειδικά στον τομέα των δημοσίων έργων και του εξοπλισμού), με αποτέλεσμα να μετατραπεί το ελλειμματικό ισοζύγιο σε πλεονασματικό – οι ζημίες δηλαδή σε κέρδη, τα οποία θα αποπληρώνουν σιγά-σιγά το δανεισμό.

Έτσι θα σταματήσουμε την αναδιανομή τω εισοδημάτων μας προς όφελος των ξένων πιστωτών μας ή των διαφθορέων, οι οποίοι «εργάσθηκαν» φιλότιμα, με στόχο την υπερχρέωση μας, ενώ θα ενισχύσουμε την εσωτερική κατανάλωση, κατά το ποσόν των τόκων των ομολόγων. Άλλωστε φαίνεται καθαρά ότι έχουμε (ακόμη) τη δυνατότητα να το επιτύχουμε, εάν εκμεταλλευθούμε σωστά,

(α)  την τεράστια περιουσία του δημοσίου (300 δις € ακίνητα, συν 35 δις € επιχειρήσεις), πριν λεηλατηθεί από το ΔΝΤ και τους «εταίρους» μας, από τους δανειστές μας δηλαδή, καθώς επίσης

(β)  τα πλεονεκτήματα του ιδιωτικού τομέα μας ο οποίος, όπως φαίνεται από τον Πίνακα V που ακολουθεί, είναι συγκριτικά κατά πολύ υγιέστερος από αρκετά άλλα κράτη.

 

ΠΙΝΑΚΑΣ V: Συνολικό χρέος, δημόσιο και ιδιωτικό

 

Χώρα	Συνολικό Χρέος*	Δημόσιο Χρέος**	Ιδιωτικό Χρέος
Ελλάδα	252%	128,90	123,1%
Γερμανία	285%	76,70	208,3%
Ιταλία	315%	116,70	198,3%
Γαλλία	323%	82,50	240,5%
Πορτογαλία	323%	84,60	238,4%
Μ. Βρετανία	466%	80,00	386,0%

Πηγή: Συνδυασμός στοιχείων από Κομισιόν, McKinsey Global Institute και μελέτη της Deutsche Bank, σύμφωνα με την οποία το ιδιωτικό χρέος της Ελλάδας είναι 123% του ΑΕΠ, ενώ της Πορτογαλίας 239%

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

*    Δημόσιο και ιδιωτικό, εσωτερικό και εξωτερικό

**   Πρόβλεψη 2010

    

Άλλωστε, εάν δεν το κάνουμε και αφεθούμε στα χέρια των άλλων, όχι μόνο θα επιδεινωθούν «ανεπιστρεπτί» τα μεγέθη της χώρας μας, αλλά και η ιδιωτική μας περιουσία (ακίνητα, οικόπεδα κλπ), η οποία θα απολέσει τουλάχιστον το 50% της αξίας της, μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα – μία τεράστια προσπάθεια, για την επίτευξη της οποίας φυσικά χρειαζόμαστε τη βοήθεια της ΕΕ, καθώς επίσης την διεύρυνση του εξαγωγικού και λοιπού μας «ορίζοντα» σε άλλες περιοχές (Αραβία, Κίνα, Ρωσία κλπ).  

 

ΥΠΕΡΧΡΕΩΣΗ ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ

 

Όπως φαίνεται πλέον καθαρά, η (σκιώδης) κυβέρνηση έχει επιλέξει τους συνεχείς φόρους, σε συνδυασμό με φοροεισπρακτικές «διώξεις», για την εξυπηρέτηση του χρέους μας – προφανώς όχι για την σχετική «διατήρηση» του βιοτικού επιπέδου μας, για την ανταγωνιστικότητα και για την πρόοδο της χώρας μας. Στα πλαίσια αυτά, «ενημερωνόμαστε» από τα ΜΜΕ ότι, υπάρχει πρόοδος στην είσπραξη του ΦΠΑ (άνω του 50% για τα νησιά), καθώς επίσης στην πάταξη της φοροδιαφυγής. Είναι όμως σωστά αυτά που ακούμε ή μήπως εξυπηρετούν, όπως και πολλά άλλα, συγκεκριμένες σκοπιμότητες;

Κατ' αρχήν, τόσο οι αυξημένες εισπράξεις του ΦΠΑ, όσο και η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής (συμφωνούμε απόλυτα με την αναγκαιότητα και των δύο μέτρων, τουλάχιστον για να πάψει ο αθέμιτος ανταγωνισμός), αφορούν στο μεγαλύτερο ποσοστό τους τις χαμηλότερες εισοδηματικές τάξεις – οι οποίες θα υποχρεωθούν σε κάποιο βαθμό να αντισταθμίσουν την απώλεια των (παράνομων) εσόδων τους, μειώνοντας την κατανάλωση τους (με εύλογα επακόλουθα για την ανάπτυξη).

Αντίθετα, οι υψηλότερες εισοδηματικές τάξεις, κυρίως δε οι εισηγμένες εταιρείες και οι πολυεθνικές, παρουσίασαν σχεδόν μηδενικά κέρδη, ήδη στη χρήση του 2009, με αποτέλεσμα να μην αποδοθεί ο συνήθης φόρος εισοδήματος στα κρατικά ταμεία. Εκτός του ότι λοιπόν ο φόρος αυτός, ο οποίος δεν εισέρευσε στα δημόσια ταμεία, είναι μάλλον υψηλότερος από τον πρώτο, η «εξοικονόμηση» του (με τον «έννομο» φυσικά τρόπο της φοροαποφυγής), δεν θα επηρεάσει θετικά την κατανάλωση – αφού οι εύπορες κοινωνικές ομάδες δεν πρόκειται να καταναλώσουν περισσότερα από αυτά που ήδη κατανάλωναν.

Επομένως, τα αποτελέσματα της «επί πλέον» φορολογίας, τόσο για τα έσοδα του κράτους, όσο και για την κατανάλωση, θα είναι αρνητικά – οπότε «νομοτελειακά» θα επακολουθήσουν νέα μέτρα και καινούργια, «αναθεωρημένα μνημόνια».

Ίσως εδώ οφείλουμε να επισημάνουμε πως η φορολογία οφείλει να είναι ανταποδοτική, ενώ απαιτείται φορολογική συνείδηση και όχι αστυνομικά μέτρα «καταστολής». Η «συλλογική» φορολογική συνείδηση όμως προϋποθέτει φορολογική δικαιοσύνη, η οποία εξασφαλίζεται μόνο από ένα πραγματικό Κράτος Δικαίου. Διαφορετικά, ακόμη και αν δεν γίνεται σκόπιμα από την πολιτική εξουσία, ούτε φόροι συγκεντρώνονται (σε μακροπρόθεσμη βάση), ούτε στο σωστό μέρος πηγαίνουν.    

 

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΡΙΖΙΚΟΥ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΡΕΟΥΣ

 

Σε πολλά προηγούμενα κείμενα μας έχουμε αναφερθεί τόσο στην αντιμετώπιση των ελλειμμάτων, όσο και στις δυνατότητες ανάπτυξης της οικονομίας μας – με στόχο να περιορισθεί τουλάχιστον η σχέση χρέους προς το ΑΕΠ μας, σε επίπεδα κάτω του 100%. Στο σημερινό δε κείμενο μας εξετάσαμε επίσης τις δυνατότητες αντιμετώπισης της υπερχρέωσης της χώρας μας, οι οποίες είναι αρκετά ρεαλιστικές (αν και όχι εντελώς ανώδυνες, ενώ κάθε ημέρα που περνάει, περιορίζονται αισθητά). Εν τούτοις, δεν έχουμε ασχοληθεί με το πρόβλημα του ριζικού περιορισμού του χρέους μας, έτσι ώστε να μειώσουμε στο ελάχιστο την εξάρτηση μας από τις «αγορές».

Κατά την άποψη μας, έχουμε σήμερα τη δυνατότητα, μετατρέποντας την κρίση σε ευκαιρία, να επιδιώξουμε έναν συνδυασμό των μέτρων που προτείνει ο Ελβετός οικονομολόγος, με την «αναδιάρθρωση» του χρέους (την οποία μάλλον δεν πρόκειται να αποφύγουμε), καθώς επίσης με την εξόφληση των οφειλών της Γερμανίας απέναντι μας. Συμβάλλοντας λοιπόν παράλληλα και εμείς οι ίδιοι, αφού διαφορετικά θα επιζητούσαμε «άδικες» παραχωρήσεις (μονόπλευρη διαγραφή χρέους), τα εξής:

(α)  Μείωση (διαγραφή) του δημοσίου χρέους μας κατά 40%, μέσω απόσβεσης του από τις διεθνείς τράπεζες. Γνωρίζοντας ότι οφείλουμε στους ξένους περί τα 300 δις $, η μείωση θα ήταν 120 δις $ (94 δις €).

(β)  Εφάπαξ «εισφορά» (παρακράτηση) του 40% των χρηματικών καταθέσεων των Ελλήνων, ιδιωτών και επιχειρήσεων, στις τράπεζες. Υπολογίζοντας ότι οι καταθέσεις είναι της τάξης των 200 δις €, το ποσόν θα ήταν το ελάχιστο 80 δις €.

(γ)  Απαίτηση εξόφλησης των αποζημιώσεων που μας οφείλει η Γερμανία, οι οποίες υπολογίζονται στα επίπεδα των 70 δις €.

Το συνολικό ποσόν που θα συγκεντρωνόταν στα «ταμεία» του κράτους (Πίνακας VI), θα ήταν περίπου 244 δις €, έναντι δημοσίου χρέους 320 δις € – τα 80 δις € από τους Έλληνες, τα 70 δις € από τους Γερμανούς και τα 94 δις € από τις «αγορές». Έτσι, το δημόσιο χρέος μας θα περιοριζόταν πλέον στα 76 δις €, ή στο 34,5% του ΑΕΠ μας (με μειωμένο ΑΕΠ, στα 220 δις €).    

 

ΠΙΝΑΚΑΣ VI: Υπολογισμός πηγών περιορισμού του δημοσίου χρέους (σε δις €)

 

Πηγές	Ποσόν	«Διαγραφή-Εισφορά»	Υπόλοιπο
Εξωτερικό χρέος	235,00	94,00	141,00
Καταθέσεις	200,00	80,00	120,00
Αποζημιώσεις	70,00	70,00	0,00
Σύνολα	505,00	244,00	261,00

Σημείωση: Ισοτιμία δολαρίου 1,28

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

* Όσο καθυστερούμε, οι πληρωμές των δόσεων από το ΔΝΤ μειώνουν συνεχώς τις οφειλές μας  απέναντι στις ξένες τράπεζες (θεωρούμε αδύνατη τη διαγραφή χρέους από το ΔΝΤ, γνωρίζοντας τη «φύση» του – ιδίως όταν το «σλόγκαν» του είναι «Χωρίς μίση και πάθη, αλλά ψυχρά και ανελέητα»)

 

Ενδεχομένως να θεωρηθεί η «πρόταση» μας «ευφάνταστη» ή, έστω, υπερβολική – ίσως ακόμη και παράλογη. Όμως, πριν την «καταδικάσει» κανείς, οφείλει τουλάχιστον να την εξετάσει – προφανώς με κριτήριο το εάν είναι συμφέρουσα για όλους τους «συναλλασσομένους». Έτσι λοιπόν έχουμε τα εξής:

(α)  Για τους ξένους δανειστές μας: Κατά την άποψη μας, επειδή είναι έμπειροι επενδυτές, έχουν συμπεριλάβει στις τοποθετήσεις τους το ρίσκο που ανέλαβαν – ενώ έχουν κερδίσει ήδη πάρα πολλά χρήματα, δανείζοντας και διαφθείροντας τη χώρα μας. Εκτός αυτού, αργά ή γρήγορα, θα αναγκαστούν να διαγράψουν το μεγαλύτερο μέρος των απαιτήσεων τους – τότε, χωρίς προγραμματισμό και εντελώς ανεξέλεγκτα. Επομένως, είναι σίγουρα προς το συμφέρον τους η οργανωμένη, σταδιακή και ελεγχόμενη «διαγραφή» του 40% της αξίας των ομολόγων που κατέχουν (άλλωστε, θα τα αποσβέσουν από τους Ισολογισμούς τους, μειώνοντας τη μελλοντική φορολογία τους).      

(β)  Για τους Έλληνες καταθέτες: Η ετήσια απώλεια της αγοραστικής αξίας των καταθέσεων, λόγω του πληθωρισμού και της αυξημένης φορολόγησης, είναι τουλάχιστον πάνω από 10%. Επομένως, η εφ άπαξ εισφορά ύψους 40%, είναι ουσιαστικά η δεδομένη μείωση τους για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Θεωρώντας ότι, η ριζική μείωση του δημοσίου χρέους μας θα ελαχιστοποιήσει τον πληθωρισμό, ενώ θα μειώσει τη φορολόγηση, η λύση είναι συμφέρουσα για τους καταθέτες – πόσο μάλλον αφού, σε περίπτωση χρεοκοπίας ή εξόδου μας από την Ευρωζώνη, οι απώλειες τους θα είναι πολλαπλές (το ίδιο ισχύει και για τους δανειστές μας).  

(γ)  Για το γερμανικό δημόσιο: Η απαίτηση της χώρας μας είναι επίσημα καταγεγραμμένη από τη Γερμανία, η οποία γνωρίζει πολύ καλά ότι δεν είναι δυνατόν να την αποφεύγει αιώνια. Το ποσόν των 70 δις € που υπολογίζεται, είναι μόλις το 4% του συνολικού δημοσίου χρέους της χώρας αυτής, οπότε η επιβάρυνση» της, από την εξόφληση του, θα ήταν σχετικά μηδαμινή – πόσο μάλλον όταν αρκετές επιχειρήσεις της, αλλά και το ίδιο το γερμανικό δημόσιο (αποτελούμε έναν από τους μεγαλύτερους πελάτες εξοπλιστικών προγραμμάτων),  έχουν ωφεληθεί τα μέγιστα από τη δραστηριοποίηση τους στην Ελλάδα.

 

Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

 

Σε σχέση τώρα με τις δυνατότητες αποπληρωμής του χρέους μας, της εξόφλησης του καλύτερα, έτσι ώστε να ξεφύγουμε μία και καλή από τα νύχια των τοκογλύφων – της αράχνης των αγορών δηλαδή, του ΔΝΤ και του Καρτέλ, ανακτώντας εξ ολοκλήρου την εθνική μας κυριαρχία, τα εξής:     

(α)  Μείωση (διαγραφή) του δημοσίου χρέους μας κατά 40%, μέσω απόσβεσης του από τις διεθνείς τράπεζες.

(β)   Απαίτηση εξόφλησης των αποζημιώσεων που μας οφείλει η Γερμανία,

(γ)  Εφ άπαξ «εισφορά» (παρακράτηση) του 20% των χρηματικών καταθέσεων των Ελλήνων, ιδιωτών και επιχειρήσεων, στις τράπεζες.

(δ)  Εφ άπαξ «εισφορά» του 20% της μη υποθηκευμένης ακίνητης περιουσίας, επίσης ιδιωτών και επιχειρήσεων, η οποία υπολογίζεται ελεύθερα (θα έπρεπε να καταγραφεί επακριβώς) στα 600 δις € (είναι μάλλον σημαντικά μεγαλύτερη, αφού κριτήριο μας είναι το 1/8 της αντίστοιχη γερμανικής, ενώ η ιδιοκατοίκηση των Ελλήνων είναι διπλάσια από αυτή των Γερμανών). Το 20% θα ήταν 120 δις € – για την άμεση πληρωμή του, θα έπρεπε ενδεχομένως να δανεισθούν τα ελληνικά νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις από τις τράπεζες (επιστροφή των δανείων με δόσεις, εντός 30 ετών).

Το συνολικό ποσόν που θα συγκεντρωνόταν στα ταμεία του κράτους (Πίνακας VΙΙ), θα ήταν περίπου 324 δις €, οπότε θα εξοφλούσαμε εντελώς το δημόσιο χρέος μας .

 

ΠΙΝΑΚΑΣ VΙI: Υπολογισμός πηγών εξόφλησης του δημοσίου χρέους (σε δις €)

 

Πηγές	Ποσόν	«Διαγραφή-Εισφορά»	Υπόλοιπο
Εξωτερικό χρέος	235,00	94,00	141,00
Αποζημιώσεις	70,00	70,00	0,00
Καταθέσεις	200,00	40,00	160,00
Ακίνητη περιουσία	600,00	120,00	480,00
Σύνολα	1.105,00	324,00	781,00

Σημείωση: Ισοτιμία δολαρίου 1,28

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Στη λύση αυτή έχουμε μειώσει την «εισφορά» επί των καταθέσεων, από το 40% στο 20%, ενώ έχουμε προσθέσει 20% «εισφορά» επί της ακίνητης περιουσίας. Έχουμε την άποψη ότι, η «πρόταση» αυτή είναι πολύ πιο δίκαιη, επειδή διαφορετικά θα επιβαρύνονταν μόνο αυτοί που προτίμησαν τις καταθέσεις, από τις επενδύσεις σε ακίνητη περιουσία. Εν τούτοις, θεωρούμε ότι είναι εξαιρετικά δύσκολη στην εφαρμογή της, επειδή για την πληρωμή της «εισφοράς» θα έπρεπε να δανεισθούν οι ιδιοκτήτες ακινήτων από τις τράπεζες – κάτι αρκετά δύσκολο, αλλά και σε μεγάλο βαθμό πολύπλοκο. Παρ' όλα αυτά, είναι ίσως ωφέλιμο να αναφέρουμε τα «πλεονεκτήματα» («το μη χείρον βέλτιστον») για τους ιδιοκτήτες αυτούς, τα οποία είναι τα παρακάτω:     

«Πλεονεκτήματα» των ιδιοκτητών ακίνητης περιουσίας: Η συνέχιση της κρίσης και τα καταστροφικά «ΔΝΤ-μέτρα», τα οποία μας έχουν ήδη οδηγήσει σε έναν τρομακτικό στασιμοπληθωρισμό, θα έχουν σαν αποτέλεσμα, αφενός να μειωθούν τα ενοίκια κατά τουλάχιστον 50%, αφετέρου να υποτιμηθούν οι αξίες ανάλογα – θεωρούμε για τα επόμενα δέκα χρόνια. Επομένως, η λύση είναι επίσης συμφέρουσα και για τους ιδιοκτήτες των ακινήτων – οι οποίοι επί πλέον, εάν χρεοκοπήσει η χώρα μας, θα χάσουν στην κυριολεξία τεράστια ποσά (ακόμη και οι ιδιαίτερα ικανοί, οι οποίοι θα καταφέρουν να διατηρήσουν την ιδιοκτησία τους).    

Συνολικά τώρα για την Οικονομία μας, έχουμε την άποψη ότι, με αυτόν τον «ριζικό τρόπο αποχρέωσης», θα ξεπερασθεί γρήγορα η ύφεση, θα καταπολεμηθεί η ανεργία και θα υπάρξει μία σχετικά ικανοποιητική ανάπτυξη, στηριζόμενη στην παραγωγή και στις εξαγωγές – ακριβώς όπως συμβαίνει μετά από έναν «συμβατικό» πόλεμο, στον οποίο χάνονται όμως πολύ περισσότερα περιουσιακά στοιχεία (ευτυχώς, στο δικό μας οικονομικό πόλεμο, δεν χάνονται ταυτόχρονα ανθρώπινε ζωές).    

 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

 

Ολοκληρώνοντας, επιθυμούμε να επισημάνουμε ξανά το ότι, αφενός μεν πρέπει να πληρώνουμε για τα λάθη μας (δυστυχώς εμείς εκλέγαμε τόσα χρόνια εκείνους τους Πολιτικούς που μας οδήγησαν στην καταστροφή), αφετέρου δε πως κανένας πόλεμος δεν διεξάγεται χωρίς απώλειες – ενώ στόχος μας οφείλει να είναι όχι η εξάλειψη τους, αφού κάτι τέτοιο είναι εντελώς ανέφικτο, αλλά ο όσο το δυνατόν μεγαλύτερος περιορισμός τους.

Φυσικά, εμείς δεν έχουμε στη «διάθεση» μας κάποιον ιδιαίτερα «χαρισματικό διαπραγματευτή», σαν τον καγκελάριο K. Adenauer (αντίθετα, κάποιους που μας είπαν ότι, «όποιος θελήσει να κρίνει το ΔΝΤ, πρέπει να φέρει 110 δις € στο τραπέζι»!), αλλά ούτε και έναν Churchill, ο οποίος θα μπορούσε να πείσει το λαό του να επιλέξει το συλλογικό συμφέρον πριν από το ατομικό, να σκεφθεί «πραγματιστικά», αλλά και να πολεμήσει για τη χώρα του, για το σπίτι του καλύτερα, λέγοντας:    

«Η κατάσταση είναι σοβαρή. Ο χρόνος του παιχνιδιού έχει λήξει. Το βιοτικό μας επίπεδο θα μειωθεί πάρα πολύ, αλλά τα παιδιά μας θα ζήσουν καλύτερες ημέρες. Πρέπει να πολεμήσουμε. Θα υπάρξουν θύματα. Θα κάνουμε λάθη. Είναι όμως απαραίτητο».

Εν τούτοις, ίσως να είναι σε θέση η πολιτική ηγεσία μας να πείσει ή, έστω, να επιβάλει τέτοιου είδους «ρήξεις» και ριζικές, «έντιμες» λύσεις – ανεξάρτητα από τα όσα κάποιοι από εμάς πιστεύουν. Τέλος, όσο και αν θεωρηθεί «παράδοξη» η «πρόταση» μας, ίσως αξίζει να την ερευνήσει διεξοδικά κανείς – κάτι που φυσικά δεν είναι εφικτό στα πλαίσια ενός άρθρου. Άλλωστε, η προβλεπόμενη ζημία, από μία διαφαινόμενη χρεοκοπία της Ελλάδας, θα είναι απείρως μεγαλύτερη από αυτήν που εμείς προτείνουμε – τόσο για εμάς (ηθικά και υλικά), όσο και για τους πιστωτές μας (υλικά).  

 

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 9. Σεπτεμβρίου 2010,  viliardos@kbanalysis.com      

 

                                            

* Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, σύμβουλος επιχειρήσεων, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου.

 

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2182.aspx

Θεσσαλονίκη 11-9-2010: συνέντευξη τύπου για άρνηση του χρέους – έξοδο από ευρώ.

 

Το Σάββατο 11/9 στη Θεσσαλονίκη θα πραγματοποιηθεί συνέντευξη τύπου-ανοιχτή εκδήλωση της Πρωτοβουλίας Οικονομολόγων-Πανεπιστημιακών για την άρνηση του χρέους και την έξοδο από το ευρώ. Η εκδήλωση θα γίνει στον Δικηγορικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης στις 12:00 το μεσημέρι.

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

 

Ο μόνος σίγουρος δρόμος για την επίσημη πτώχευση της χώρας είναι η συνεπής εφαρμογή του μνημονίου. Αυτό δείχνουν τα αποτελέσματα της πολιτικής και των μέτρων που υιοθετεί η κυβέρνηση με βάση το μνημόνιο και τις εντολές της τρόικας. Η ελληνική οικονομία βυθίζεται σε μια ύφεση δίχως προηγούμενο στην μετεμφυλιακή ιστορία της χώρας με απρόβλεπτες συνέπειες και προεκτάσεις.

– Το ΑΕΠ της χώρας κατά το 2^ο τρίμηνο του 2010 έχει κατρακυλήσει σε σταθερές τιμές στο επίπεδο του 2005.

– Η παραγωγή της βιομηχανίας και της ενέργειας έχουν οδηγηθεί σε σταθερές τιμές στο επίπεδο του 2004, ενώ η γεωργία, δασοκομία και αλιεία στο επίπεδο του 1995.

– Οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου σε σταθερές τιμές έχουν καταβαραθρωθεί στο επίπεδο του 1998. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη πτώση επενδύσεων που γνώρισε η ελληνική οικονομία μεταπολιτευτικά.

– Οι μικτές αποδοχές των εργαζομένων σε τρέχουσες τιμές υποβαθμίστηκαν στο επίπεδο του 2003, ενώ με όρους πραγματικής αγοραστικής δύναμης ξαναγύρισαν στις αρχές της δεκαετίας του '80.

– Ο δείκτης όγκου εργασιών στο λιανικό εμπόριο έχει οδηγηθεί στο επίπεδο του 2002 με αποτέλεσμα 2 στις 3 μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις να αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα επιβίωσης.

Τα δεδομένα αυτά εξασφαλίζουν ότι οι άνεργοι έως το τέλος του έτους θα τείνουν να διπλασιαστούν σε σχέση με το 1^ο τρίμηνο του 2010, ενώ η συρρίκνωση της οικονομίας θα συνεχιστεί και θα επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο έως το τέλος του έτους. Όλα δείχνουν επίσης ότι το 2011 θα είναι μια ακόμη πιο δύσκολη χρονιά για την οικονομία, τον εργαζόμενο, το λαϊκό εισόδημα.

Η ανάπτυξη που επικαλείται η κυβέρνηση και η τρόικα, ως αντίδοτο αυτής της ζοφερής κατάστασης, έχει ταυτιστεί με τις απελευθερώσεις, τις απορυθμίσεις, τις ιδιωτικοποιήσεις και γενικά το ξεπούλημα των πάντων. Υποτίθεται ότι έτσι θα προσελκυστούν επενδύσεις και θα υπάρξει ανάπτυξη στη χώρα. Η αλήθεια είναι ότι αυτό το «πρότυπο ανάπτυξης» μπορεί μόνο να οικοδομήσει μια «τριτοκοσμική» οικονομία και κοινωνία για την Ελλάδα.

Η προοπτική αυτή εξασφαλίζει ότι η χώρα θα παραμείνει έρμαιο των αγορών που πιέζουν διαρκώς για ελεγχόμενη πτώχευση και αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους, ώστε να έχουν τη δυνατότητα να επωφεληθούν από τη δήμευση και ρευστοποίηση της χώρας. Πολύ περισσότερο από τη στιγμή που η πολιτική του μνημονίου προετοιμάζει νέες εξάρσεις του δανεισμού, ιδιωτικού και δημόσιου, μέσα από την συρρίκνωση των εισοδημάτων, την εξαφάνιση των αποταμιεύσεων, την κρίση ρευστότητας των τραπεζών και την ιδιωτικοποίηση του κράτους.

Η μόνη λύση είναι να απαλλαγεί η κοινωνία και η εργασία από το μνημόνιο και την πολιτική του, ώστε να αποτραπούν τα χειρότερα για τον εργαζόμενο και τη χώρα. Όμως η απαλλαγή από το μνημόνιο συνδέεται άμεσα και άρρηκτα με την απαλλαγή από το βραχνά του δημόσιου χρέους. Κι αυτό μπορεί να συμβεί μόνο αν επιβληθεί εδώ και τώρα η μονομερής παύση πληρωμών προς τους δανειστές της χώρας και η έξοδος από το ευρώ, ώστε να δοθεί πραγματικά η ευκαιρία να αντιμετωπιστεί η ύφεση και να αναταχθεί η οικονομία της χώρας προς όφελος των εργαζομένων. Μόνο έτσι μπορούμε να ξεφύγουμε από τον φαύλο κύκλο της χρεωκοπίας και θα πάψουμε να βρισκόμαστε στο έλεος των διεθνών αγορών.