Μπορεί να επιβιώσει το Ευρώ;

 

Του Δημήτρη Καζάκη

 

To ευρώ βρίσκεται σε άτακτη υποχώρηση. Αυτό ομολογείται πλέον από όλους, ακόμη και από τους πιο φανατικούς οπαδούς του. Το γιατί ερμηνεύεται επισήμως με αναφορές σε «επιδρομές λύκων», επιθέσεις κερδοσκόπων, καταχθόνια σχέδια των Αμερικανών και άλλα φαιδρά σενάρια συνωμοσιολογίας. Όσο πιο πιστός παραμένει κάποιος στο μύθο του αδιάβλητου και «ισχυρού ευρώ», τόσο πιο επιρρεπής είναι σ' αυτήν την συνωμοσιολογία. Η αλήθεια όμως βρίσκεται αλλού.

Η κοινή λογική λέει ότι όταν ένα νόμισμα αποδεικνύεται τόσο ευπαθές στις αναταράξεις των αγορών, τις πιέσεις από την κερδοσκοπία και τις διακυμάνσεις από την επενδυτική συμπεριφορά διεθνώς, αυτό σημαίνει ότι φταίει το ίδιο το νόμισμα, οι βάσεις πάνω στις οποίες έχει οικοδομηθεί, η ιδιοσυστασία του. Όμως η κοινή λογική έχει πάρει διαζύγιο εδώ και δεκαετίες από το επίσημο οικονομικό και πολιτικό δόγμα, πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η συγκρότηση του ευρώ και η ευρωζώνη. Στο γνωστό δίλημμα είναι στραβός ο γιαλός, ή στραβά αρμενίζουμε, η απάντηση που δίνουν οι ευρωκυβερνώντες είναι προφανής: στραβός είναι πάντα ο γιαλός. Με άλλα λόγια δεν  είναι το νόμισμα που φταίει, αλλά η οικονομία. Και πιο συγκεκριμένα εκείνες οι οικονομίες που αμάρτησαν γιατί παρέβησαν τις άνωθεν εντολές των δημοσιονομικών κριτηρίων.

Το ευρώ δεν δημιουργήθηκε για να καλύψει ή για να εκφράσει ανάγκες της πραγματικής οικονομίας με όρους παραγωγής, εισοδημάτων και συναλλαγών. Δεν επινοήθηκε για να λειτουργήσει εντός της ευρωζώνης όπως λειτουργούσαν τα εθνικά νομίσματα, δηλαδή ως μέσα διευκόλυνσης των συναλλαγών και της εσωτερικής συσσώρευσης. Αντίθετα το ευρώ υπήρξε ευθύς εξαρχής μια επινόηση των τραπεζιτών για δική τους διευκόλυνση. Γι' αυτό και με το ευρώ το νόμισμα έπαψε πια να είναι ένα μέσο, ένα εργαλείο της οικονομικής πολιτικής προς εξυπηρέτηση της οικονομίας, αλλά ακριβώς το ανάποδο. Δημιουργήθηκε ως αξία καθαυτή στην οποία η οικονομία όφειλε να υποταχτεί και μάλιστα υπακούωντας σε πολύ αυστηρούς και εντελώς ανελαστικούς νομισματικούς και δημοσιονομικούς κανόνες. Δεν όφειλε το νόμισμα να προσαρμοστεί στην οικονομία και μάλιστα στην πραγματική, αλλά η οικονομία όφειλε δια ροπάλου να προσαρμοστεί στο νόμισμα.

Έτσι κατασκευάστηκε ένα νόμισμα που για να είναι «ισχυρό» προϋποθέτει την σταθερότητα στις αγορές και στις οικονομίες που εκφράζει. Το ζητούμενο, δηλαδή, έγινε προαιπατούμενο. Ο λόγος που έγινε αυτό είναι απλός. Μας τον εξηγεί πολύ καλά ο Στέφαν Κολινιόν επικεφαλής της επιστημονικής επιτροπής του Centro Europa Ricerche (CER) της Ρώμης: «Μια νομισματική ένωση δεν είναι σύστημα σταθερών ισοτιμιών. Η ουσία της νομισματικής ζώνης συνίσταται στην απεριόριστη πρόσβαση από όλες τις εμπορικές τράπεζες στην ρευστότητα της κεντρικής τράπεζας από την ΕΚΤ. Το Ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα συλλέγει τις αποταμιεύσεις από παντού στη Ζώνη του Ευρώ και τις επενδύει οπουδήποτε βρίσκει κερδοφόρες ευκαιρίες.» (Eurointelligence, 22.04.2010) Με τον τρόπο αυτό όχι μόνο η ρευστότητα, δηλαδή το χρήμα σε κυκλοφορία, συγκεντρώθηκε στις τράπεζες οδηγώντας σε ασφυξία την πραγματική οικονομία, επιχειρήσεις και νοικοκυριά, αλλά έδωσε μια εκπληκτική ευκαιρία στους τραπεζίτες να κερδοσκοπήσουν ασύστολα γεμίζοντας κυριολεκτικά την αγορά με δάνεια και χρέη. Με το ευρώ οι τράπεζες κατόρθωσαν να μετατρέψουν τις ανάγκες χρηματοδότησης της οικονομίας, των επιχειρήσεων, των νοικοκυριών και των κρατών σε τίτλους χρέους ώστε να κερδίζουν προσελκύοντας κάθε είδους επενδυτή κερδοσκόπο από τη διεθνή αγορά.

Επομένως, η δύναμη του ευρώ, αλλά και η συναλλαγματική τιμή του, εξαρτήθηκε άμεσα από τη δυνατότητά του να προσελκύει και να αποδίδει σημαντικά κέρδη στα αρπακτικά της αγοράς, αλλά και από τη δυνατότητα των τραπεζών να τροφοδοτούν διαρκώς την αγορά με νέους τίτλους, κυρίως με ομόλογα και παράγωγα χρέους. Ο πίνακας 1 δείχνει αυτή την έκρηξη τίτλων χρέους (χρεογράφων) μέσα στην ευρωζώνη, η οποία από 108,3% του ΑΕΠ το 2000 εκτινάχθηκε στο 170,4% το 2009. Το αποτέλεσμα ήταν μια εκτίναξη του χρέους σε όλες τις χώρες της ευρωζώνης, τόσο του ιδιωτικού, όσο και του κρατικού. Ενδεικτικός από αυτή την άποψη είναι ο Πίνακας 2 που δείχνει την έκταση του χρέους στις κυριότερες χώρες του ευρώ.

 

 

Πίνακας 1: Χρεόγραφα της ευρωζώνης (τρις ευρώ, τρέχουσες τιμές)
	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009
Σε ευρώ	6,498	7,050	7,452	8,004	8,590	9,181	9,851	10,759	12,059	13,668
Σε όλα τα νομίσματα	7,130	7,778	8,178	8,764	9,444	10,246	11,061	12,031	13,406	15,300
Γενική Κυβέρνηση	3,548	3,775	3,949	4,151	4,386	4,604	4,706	4,836	5,261	5,883
ΑΕΠ	6,584	7,013	7,258	7,474	7,777	8,060	8,458	8,926	9,195	8,978
Χρεόγραφα ως % του ΑΕΠ	108,3	110,9	112,7	117,3	121,4	127,1	130,8	134,8	145,8	170,4

 

 

Πίνακας 2: Συνολικό χρέος ως % του ΑΕΠ κάθε κράτους, 2008
	Κυβέρνηση	Επιχειρήσεις	Νοικοκυριά	Πιστωτικά ιδρύματα	Συνολικό χρέος	Μέση ετήσια % αύξηση του χρέους 2000-08
Βρετανία	52	114	101	202	469	10,2
Γερμανία	69	66	62	76	274	2,5
Ισπανία	47	136	85	75	342	14,5
Ελβετία	37	75	118	84	313	4,5
Γαλλία	73	110	44	81	308	7,7
Ιταλία	101	81	40	77	298	6,3
ΗΠΑ	60	78	96	56	290	8,1
Ιαπωνία	188	96	67	108	459	0,3
Πηγή: McKinsey Global Institute

 

Η έκταση του χρέους συνοδεύτηκε και με ένα τεράστιο κύμα τιτλοποιήσεων πλούτου μέσα στην Ευρωζώνη, με αποτέλεσμα οι ευρωπαϊκές τράπεζες να έχουν χαρτοφυλάκια αξιόγραφων συνολικής αξίας πάνω από 30 τρισ. ευρώ το 2008, το οποίο αντιστοιχεί σε πάνω από το 332% του ΑΕΠ ολόκληρης της Ευρωζώνης για την ίδια χρονιά. Μόνο για λόγους σύγκρισης θα αναφέρουμε ότι τα τραπεζικά χαρτοφυλάκια ανέρχονταν το 2001 σε πάνω από 17,5 τρις ευρώ, που αντιστοιχούσαν στο 250% του ΑΕΠ της ευρωζώνης την ίδια χρονιά. Το αποτέλεσμα ήταν μια τέτοια μεγέθυνση των τραπεζών που θα μπορούσαν άνετα να απορροφήσουν ολόκληρα κράτη. Ακόμη και τα μεγαλύτερα.

Για να συνεχιστεί η χρηματοπιστωτική επέκταση, χρειαζόταν να εξασφαλιστεί η σταθερότητα του κοινού νομίσματος, δηλαδή του ευρώ. Σταθερότητα του νομίσματος σήμαινε σταθερές αποδόσεις για τα χαρτοφυλάκια των τραπεζών. Επειδή όμως η σταθερότητα δεν μπορούσε να επιτευχθεί με όρους πραγματικής οικονομίας, μιας και οικονομίες της ευρωζώνης ήταν τελείως διαφορετικές, άνισες και ανισσόροπες μεταξύ τους, επιλέχθηκε η επιβολή μιας εικονικής σταθερότητας με βάση τα κριτήρια του Μάαστριχτ. Ουσιαστικά οι οικονομίες, τα κράτη και οι λαοί διατάχθηκαν να κρατήσουν τη σταθερότητα του νομίσματος τηρώντας μια αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία. Μόνο που οι οικονομίες δεν λειτουργούν με διατάγματα, ούτε υπακούουν σε προσταγές.

Για να διατηρηθεί η εικονική σταθερότητα του ευρώ και συνεπώς οι μεγάλες αποδόσεις για τις επενδύσεις σε τίτλους του χρέους, έπρεπε όλη η εγγενής αστάθεια να απορροφηθεί από την πραγματική οικονομία και τα λαϊκά εισοδήματα. Από τη στιγμή που δεν μπορούσε να υποτιμηθεί το νόμισμα, έπρεπε συνεχώς να υποτιμάται η πραγματική οικονομία και κυρίως το «εργατικό κόστος». Ταυτόχρονα το άνοιγμα των αγορών και οι διαρκείς ιδιωτικοποιήσεις άνοιγαν διαρκώς νέες ευκαιρίες κερδοφόρας τοποθέτησης για τις τράπεζες και την κερδοσκοπία με τίτλους. Έτσι τη δεκαετία του ευρώ η παραγωγική βάση της ευρωζώνης αναπτύχθηκε ελάχιστα, ενώ οι εργαζόμενοι σε όλες τις χώρες του ευρώ έχασαν σημαντικά από το εισόδημα και τις απολαβές τους με όρους κοινωνικής ασφάλισης και πολιτικής. Οι εργαζόμενοι της ευρωζώνης βρέθηκαν σε πολύ χειρότερη κατάσταση με το ευρώ, απ' ότι πριν. Αυτός είναι κι ο βασικός λόγος που σήμερα σχεδόν κανένας λαός της ευρωζώνης δεν έχει θετική γνώμη για το ευρώ και την πορεία της χώρας του με αυτό.

Όμως, στο βαθμό που το ευρώ παρέμενε σταθερό, οι τράπεζες κέρδιζαν όλο και περισσότερα μέσα από την τιτλοποίηση των πάντων και οι διεθνείς επενδυτές κερδοσκοπούσαν ασύστολα με την υπερπαραγωγή χρεογράφων, κανέναν από τους ευρωκρατούντες δεν ένοιαζε η δραματική απαξίωση της πραγματικής οικονομίας και των εργαζομένων. Κι έτσι φτάσαμε στην παγκόσμια κρίση που ξέσπασε το καλοκαίρι του 2007 και συνεχίστηκε με το κραχ του φθινοπώρου 2008. Μεγάλο μέρος των χαρτιών που είχαν συσσωρευτεί στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών απαξιώθηκαν. Πολλές τράπεζες άρχισαν να χρεοκοπούν και τεράστια κεφάλαια τοποθετημένα σε τίτλους και χρεόγραφα άρχισαν να λιμνάζουν στις αγορές. Τα κράτη έτρεξαν να στηρίξουν τις τράπεζες και έτσι συνέβαλαν στην εξάπλωση και στο βάθεμα της κρίσης.

Σύμφωνα με τον Νουριέλ Ρουμπίνι, «αυτή η κρίση δεν έχει τελειώσει ακόμη, βρισκόμαστε απλά στο επόμενο στάδιο. Σ' αυτό μεταφερόμαστε από το πρόβλημα του ιδιωτικού στο δημόσιο χρέος… Κοινωνικοποιήσαμε μέρος των ιδιωτικών απωλειών με το να διασώσουμε τα πιστωτικά ιδρύματα και να παράσχουμε χρηματοοικονομικά κίνητρα ώστε να αποφύγουμε την μετατροπή μιας μεγάλης πτώσης σε μια ύφεση διαρκείας. Όμως το αυξανόμενο δημόσιο χρέος δεν είναι ένα δωρεάν γεύμα, τελικά θα πρέπει να το πληρώσεις.» (The Daily Telegraph, 23/5/2010)

Εδώ ακριβώς εντοπίζεται και το κύριο πρόβλημα του ευρώ. Τεράστιες μάζες τίτλων χρέους βρίσκονται συσσωρευμένες στα χέρια των μεγάλων τραπεζών της ευρωζώνης χωρίς να μπορούν πια να προσελκύσουν επενδυτές κερδοσκόπους. Το ευρώ δεν μπορεί πια να συνεχίσει να εξυπηρετεί τις τράπεζες, ούτε να προσελκύει επενδυτές. Και ταυτόχρονα δεν μπορεί να βοηθήσει την ανάπτυξη των πραγματικών οικονομιών, με όρους παραγωγής και εισοδημάτων, της ευρωζώνης όπως δεν το έκανε και μέχρι τώρα. Αυτό κάνει ακόμη και στελέχη της ΕΚΤ να ξανασκεφτούν την τρομακτική υπερδιόγκωση του τραπεζικού τομέα στην ευρωζώνη. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και ο Λορένζο Μπεν Σμάγκι αναγκάστηκε σε μια σχετικά πρόσφατη ομιλία του (15/4) να ομολογήσει: «Χρειάζεται να επανεξετάσουμε όλες αυτές τις εύκολες παραδοχές ότι ένας μεγάλος χρηματοπιστωτικός τομέας κατά κανόνα ωφελεί την πραγματική οικονομία. Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας, χωρίς να αναφέρουμε μερικά από τα πεδία του, μπορεί να γίνει κάποιες φορές «πολύ μεγάλος». Μπορεί να καταλήξει να αποτελεί απειλή τόσο για την οικονομική, όσο και για την χρηματοπιστωτική σταθερότητα… Για παράδειγμα, το 2007 οι υποχρεώσεις της Barclays ξεπερνούσαν το ΑΕΠ της Βρετανίας, οι υποχρεώσεις της Deutsche Bank αντιστοιχούσαν στο 80% του ΑΕΠ της Γερμανίας και οι υποχρεώσεις της Fortis ήταν αρκετές φορές μεγαλύτερες από το ΑΕΠ της πατρίδας της, του Βελγίου. Όπως παρατήρησαν με κάπως προκλητικό τρόπο κάποιοι αναλυτές, τέτοια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ίσως να μην είναι απλά «πολύ μεγάλα για να αποτύχουν», αλλά μάλλον «πολύ μεγάλα για να υπάρχουν».»

Ποιος όμως είναι σήμερα σε θέση να «κουρέψει» το υπερδιογκωμένο τραπεζικό σύστημα; Ποιος μπορεί να αναλάβει το τεράστιο κόστος διαγραφής μεγάλου μέρους του χαρτοφυλακίου των τραπεζών; Απ' ότι φαίνεται κανένα κράτος, ούτε καν η Γερμανία, δεν μπορεί να το κάνει. Γι' αυτό και ολόκληρη η ευρωζώνη ακολουθεί μια πορεία που μόνο αυτοκαταστροφική μπορεί να χαρακτηριστεί.

Σε αυτές τις συνθήκες όπου ο μεγαλύτερος παγκόσμια, ο πιο υπερδιογκωμένος χρηματοπιστωτικός τομέας, αυτός της ευρωζώνης, κινδυνεύει άμεσα να καταρρεύσει, είναι φυσικό να παρατηρείται αφενός μια μαζική φυγή επενδυτών από το ευρώ και ταυτόχρονα ένα έντονο ενδιαφέρον από επενδυτικά κεφάλαια που ειδικεύονται στη κερδοσκοπία με τις επισφάλειες. Άλλωστε οι κερδοσκόποι αυτοί λειτουργούν σαν τα νεκροφάγα της αγοράς. Ακολουθούν την οσμή της σήψης και επιτίθενται σε ότι πιο ευπαθές και ασταθές υπάρχει. Και το ευρώ σήμερα είναι ένας πολύ εύκολος στόχος γιατί πολύ απλά δεν μπορεί πλέον να στηριχθεί πάνω στον τεράστιο όγκο χαρτιών χρέους που έχουν συγκεντρώσει οι τράπεζες της ευρωζώνης.

Αυτό που παρατηρούμε σήμερα συνολικά στην ευρωζώνη, δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια επανάληψη σε άλλη κλίμακα αυτού που ζήσαμε με την Ελλάδα. Οι αγορές πιέζουν διαρκώς τους ευρωκυβερνώντες να χώσουν όλο και πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη προκειμένου να σώσουν τις τράπεζές τους και να στηρίξουν το ευρώ. Άλλο που δεν θέλουν οι κερδοσκόποι. Με τους «μηχανισμούς στήριξης» που αποφάσισαν οι ηγέτες της ευρωζώνης, με την ΕΚΤ να αγοράζει απευθείας κρατικά ομόλογα από τις χώρες μέλη και με την επιβολή όλο και πιο αυστηρών δημοσιονομικών κανόνων με περικοπές μισθών, συντάξεων, κοινωνικών παροχών και δαπανών, ολόκληρη η ευρωζώνη οδηγείται εκεί που οδηγήθηκε και η Ελλάδα. Σε μια ιδιότυπη «καραντίνα». Μόνο που όπως η «καραντίνα» αυτή οδηγεί με μαθηματική βεβαιότητα την Ελλάδα στην πτώχευση με τους χειρότερους δυνατούς όρους, έτσι οδηγεί και την υπόλοιπη ευρωζώνη.

Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια ποια θα είναι η τύχη της ευρωζώνης και του ίδιου του ευρώ. Οι βεβαιότητες ανήκουν στο παρελθόν. Η πίστη στο «ισχυρό ευρώ» σήμερα έχει ξεφύγει από το πεδίο της λογικής και ανήκει πια στη σφαίρα των θρησκευτικών πεποιθήσεων. Και στη θρησκευτική πίστη δεν υπάρχει περιθώριο ούτε για λογικά, ούτε για επιστημονικά επιχειρήματα. Το σίγουρο είναι ότι το ευρώ θα αποτελέσει έναν βασικό αποσταθεροποιητικό παράγοντα για όλες τις οικονομίες της ευρωζώνης, ακόμη και για τις πιο ισχυρές. Η εμμονή σ' αυτό, ιδίως σε συνθήκες όλο και πιο αυστηρών δημοσιονομικών κανόνων και αυξανόμενου χρέους, θα οδηγήσει ολόκληρες οικονομίες να χαθούν «αύτανδρες». Αυτός είναι κι ο λόγος που οι ισχυρές οικονομίες σήμερα – ιδίως η Γερμανία – διαμορφώνουν εναλλακτικές στρατηγικές. Όσο για την Ελλάδα οι επιλογές της είναι πολύ απλές: ή παραμένει στο ευρώ για να υποστεί μια από τις χειρότερες καταστροφές της ιστορίας της, ή φεύγει με σκοπό να ανασυντάξει την οικονομία και την κοινωνία της δίχως κηδεμονίες και εξαρτήσεις. Μέση λύση δεν υπάρχει. 

 

Πηγή: Το Ποντίκι, 27-5-2010.

 

Ηλ. ΠΗΓΗ: Παρασκευή, 28 Μαΐου 2010, http://youpayyourcrisis.blogspot.com/2010/05/blog-post_4889.html

Η Άλωση και ο "φιλοτουρκισμός" των Ανθενωτικών

 

Του Porta Aurea *

 

 

Οι νεοαρχαιόθρησκοι θα αναφέρουν την Άλωση ως μία ακόμη απόδειξη του εκκλησιαστικού ανθελληνισμού. Τέλος, οι Νεορθόδοξοι (ο κύκλος των Γιανναρά, Μεταλληνού) και ο Κιτσίκης δεν χρειάζεται την επέτειο και τη συγκεκριμένη (μία) μέρα για να τονίζουν τον ευεργετικό κατ' αυτούς φιλοτουρκισμό της Εκκλησίας, τον τονίζουν όποτε μπορούν σε αγαστή συνεργασία με τις δυο παραπάνω ιδεολογικές παρατάξεις. Τα πράγματα με τους Ανθενωτικούς δεν είναι ακριβώς έτσι.

Για να αρχίσουμε με τον Νοταρά:

Σύμφωνα με τον Δούκα (Βυζαντινοτουρκική Ιστορία, XXXVIII, 17) «ο μέγας δούκας με πεντακόσιους στρατιώτες έκανε περιπολίες στην Πόλη, για να ενθαρρύνει όλους τους υπερασπιστές, να ελέγξει τους προμαχώνες και να ψάξει όσους έλειπαν από τις θέσεις τους. Και αυτό το επαναλάμβαναν κάθε μέρα». Όταν, μετά την Άλωση, ο Μωάμεθ τον ρώτησε γιατί δεν του παρέδωσαν την Πόλη, ο Νοταράς απάντησε (Βυζαντινοτουρκική Ιστορία, XL, 3): «Εμείς δεν είχαμε τόσο μεγάλη εξουσία, ώστε να σου παραδώσουμε την Πόλη, ούτε καν ο ίδιος ο αυτοκράτορας». Σύμφωνα με τον Κριτόβουλο (Ιστορίαι, Α', 73, 7-10), οι ανώτατοι άρχοντες του σουλτάνου τον συμβούλευσαν να εκτελέσει τον Νοταρά, γιατί στο μέλλον θα απειλούσε την εξουσία του σουλτάνου. Ο άγνωστος χρονογράφος (Ζώρας Γ.Θ., Χρονικόν περί των Τούρκων σουλτάνων (κατά τον Βαρβερινόν ελληνικόν κώδικα 111), Αθήναι 1958, σ. 93, φ. 59ν, 8-14) αναφέρει ότι ο σουλτάνος τιμώρησε τον Νοταρά, γιατί προσπάθησε να κάνει ψεύτικη φιλία μαζί του: «Τότε τους είπε "Διατί δεν επαρακαλέσετε τον βασιλέα σας να μου δώση την χώρα και να κάμη αγάπη;" Τότε αποκρίθη ο κυρ Λουκάς, τάχα να έχη την φιλία του, και είπε τον:

"Αφέντη, οι Γαλατινοί και οι Βενετζάνοι δεν τον αφήσανε, διατί του εδώσανε φλωρία και άρματα και σολτάδους πολεμιστάδες, και του είπανε: Κράτειε και εμείς σού βοηθούμε, μόνο μην παραδοθής εις τον Τούρκον"». Ο Χαλκοκονδύλης (Απόδειξις ιστοριών, Η') δεν αναφέρει κάποια προδοσία του Νοταρά, παρά μόνο το θάνατό του εξαιτίας της άρνησής του να παραδώσει το γιο του στον Μωάμεθ. Ο Φραντζής δεν αναφέρει κάτι. Μόνο ο Ψευδο-Φραντζής (Chronicon Maius, Γ', VII, 2) από τους 8 ιστορικούς της Άλωσης (Δούκα, Κριτόβουλο, Σφραντζή, Ψ-Φραντζή, Χαλκοκονδύλη, Μπαρμπάρο, Ισκεντέρη, Χρονικό περί των Τούρκων σουλτάνων) αναφέρει τη διένεξη Ιουστινιάνη-Νοταρά, επειδή ο δεύτερος αρνήθηκε να δώσει τα τηλεβόλα που διέθετε στον πρώτο ισχυριζόμενος ότι τα χρειαζόταν στις περιοχές τις οποίες ο ίδιος [ο Νοταράς] φρουρούσε, με αποτέλεσμα ο Ιουστινιάνης να τον αποκαλέσει άχρηστο, υπερόπτη και εχθρό της πατρίδας. Επίσης αναφέρει (ό.π., Γ', XI, 3-4) ότι μετά την Άλωση ο Νοταράς προσέφερε το θησαυρό του στο Σουλτάνο επειδή «είχε την ελπίδα ότι με αυτά θα κέρδιζε την ελευθερία του, ο ίδιος και η οικογένειά του», όχι λόγω φιλοτουρκισμού˙ τότε ο Σουλτάνος τον επέπληξε γιατί ο Νοταράς δεν του προσέφερε τους θησαυρούς του πριν ξεκινήσει τον πόλεμο εναντίον της Πόλης και γιατί δεν συμβούλευσε τον αυτοκράτορα να παραδώσει ειρηνικά την Πόλη σε αυτόν (τον Σουλτάνο). Ειδικά η δεύτερη επίπληξη του Σουλτάνου συνεπάγεται ότι ο Νοταράς δεν συμβούλευε την παράδοση, ενώ η πρώτη επίπληξη εκ μέρους του Σουλτάνου συνεπάγεται ότι ο Νοταράς δεν είχε συνεννοηθεί κρυφά μαζί του πριν αλωθεί η Κωνσταντινούπολη.

Όσον αφορά τους μοναχούς ο Φραντζής (Chronicon minus, XXXV, 7) αναφέρει ότι ο αυτοκράτορας κατέγραψε «πόση δύναμη μπροούσε να παραταχθεί στο κάστρο από τους λαϊκούς και τους μοναχούς και τι όπλο διέθεταν για άμυνα». Το Χρονικόν περί των Τούρκων σουλτάνων (σ. 85, φ. 55r, 6-8) αναφέρει ότι οι μοναχοί φρουρούσαν τα τείχη: «Και οι καλόγεροι και οι παπάδες τους έβαλε απάνω και τους εμέρασε εισέ πολλούς τόπους απάνω εις τα τειχία δια να βιγλίζουνε, δια να είναι ξαγρυπνοί». Ο Ψευδο-Φραντζής (Γ', V, 7) αναφέρει ότι η Εκκλησία προσέφερε τα σκεύη της για την υπεράσπιση της Πόλης: «επειδή στα βασιλικά ανάκτορα δεν υπήρχαν χρήματα για να πληρωθούν οι στρατιώτες, έδωσε εντολή ο αυτοκράτορας να συγκεντρώσουμε τα ιερά σκεύη των εκκλησιών, που ήταν αφιερωμένα στον Θεό, και κατόπιν τα εκποιήσαμε». Την ίδια πληροφορία δίνει και το Χρονικόν περί των Τούρκων σουλτάνων (σ. 84, φ. 54r, 4-7): «Διατί ο βασιλεύς είχε μεγάλην σύχυσι και δεν ήξερε πλέο το τι να κάμη και επειδή δεν του εδίδανε φλωρία οι πλούσιοι, δεν είχε τι κάμη και επήρε από τις εκκλησίες και από τα μοναστήρια τα ασημικά τους και τα έκαμνε μονέδα… και επλήρωνε τους δουλευτάδες οπού εδουλεύαν εις τα τειχία». Επίσης ο Κριτόβουλος (Α', 18, 9) αναφέρει ότι «συγκέντρωναν χρήματα από το κράτος, από τους ιδιώτες και από την Εκκλησία».

Ούτε πάλι προκύπτουν από τους ιστορικούς της Αλώσεως εξεγέρσεις Ανθενωτικών κατά του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου. Ο Ψευδο-Φραντζής (Γ', VI, 4) αναφέρει ότι κάποιοι «απείθαρχοι και απάνθρωποι» από τους κατοίκους της Πόλης «βρήκαν την ευκαιρία και προκαλούσαν κάθε μέρα εξεγέρσεις και αναστατώσεις και ξεστόμιζαν από το μιασμένο τους λαρύγγι λόγια υβριστικά και κοροϊδευτικά στις πλατείες και στους δρόμους εναντίον του δύστυχου αυτοκράτορος κι άλλων αρχόντων», διότι, όπως προαναφέρει ο Ψ-Φραντζής «δεν έπαψαν να καταφθάνουν στους εχθρούς καθημερινά νέα εκστρατευτικά σώματα από την Ασία, ο δικός μας στρατός μειωνόταν και εξευτελιζόταν» και οι προαναφερθέντες «απείθαρχοι και απάνθρωποι» συμπεριφέρονταν έτσι «βλέποντας τις δυνάμεις μας να μειώνονται». Κάτι το οποίο δεν έχει σχέση με τον φιλενωτισμό ή τον ανθενωτισμό. Η μόνη αντίδραση των Ανθενωτικών, η οποία αναφέρεται κατά την παραμονή και  διάρκεια της Άλωσης ήταν (Δούκα, Βυζαντινοτουρκική ιστορία, XXXVII, 5) ότι οι ανθενωτικοί εξομολόγοι κληρικοί επέβαλαν επιτίμια σε όσους εξομολογούνταν ότι παρακολούθησαν ενωτική λειτουργία και ότι οι ανθενωτικοί κληρικοί απέφευγαν τη συλλειτουργία με τους Ενωτικούς. Ο Γεννάδιος Σχολάριος συνέγραφε αντιρρητικά συγράμματα κατά του καθολικού θεολόγου Θωμά Ακινάτη και του φιλοδυτικού Δημήτριου Κυδώνη (ό.π., XXXVII, 10). Αλλά μήπως είχαν συμφωνήσει μυστικά οι Ανθενωτικοί με τους Οθωμανούς για παράδοση της Πόλης;

Ενώ ο Κορδάτος λέει ότι οι Τούρκοι «όσα [=εκκλησίες, περιουσίες κ.ά.] ανήκαν στους ανθενωτικούς τα σεβάστηκαν» (Ακμή και παρακμή του Βυζαντίου, σ. 373), αυτό δεν αληθεύει: «Ουδεμία διάκρισις των διασωθέντων ναών κατά συνοικίας είναι δυνατή. Ο ναός των Αγίων Αποστόλων, ο οποίος διετηρήθη άθικτος εις ουδεμίαν από τας δήθεν συνθηκολογήσας συνοικίας ανήκει. Ωσαύτως η Μονή της Χώρας, ο ναός των Αγίων Σεργίου και Βάκχου, η Αγία Θεοδώρα, η Περίβλεπτος, εκκλησίαι, αι οποίαι διετηρήθησαν χριστιανικαί και μετά την Άλωσιν, μεταβληθείσαι αργότερον εις τζαμιά, ευρίσκονται εις διαφόρους συνοικίας. Την λεηλασίαν εξάλου, όπως παραδίδουν πάντες οι ιστορικοί της Αλώσεως, ουδείς των ναών της Κωνσταντινουπόλεως διέφυγεν» (Μαρία Κ. Χαιρέτη, Μνημοσύνη I, (1967) σ. 336, στο Ι.Μ. Χατζηφώτη, Βυζάντιο και Εκκλησία, σ. 42). Χαρακτηριστικά γράφει ο Νικόλο Μπαρμπάρο, υπερασπιστής της Πόλης: «όσους έβρισκαν στους δρόμους τούς περνούσαν από τη λεπίδα της χατζάρας τους, γυναίκες και άντρες και γέρους και παιδιά, αδιακρίτως». Ο Ψευδο-Φραντζής πάλι, λέει, απορρίπτοντας την άποψη του Κορδάτου: «κανένα μέρος ή καταφύγιο δε γλίτωσε από την έρευνα [των Τούρκων] ή τη βεβήλωση» και «παντού ακούγονταν θρήνοι και παντού γίνονταν αρπαγές γυναικών όλων των ηλικιών» (βιβλίο Γ', κεφάλαιο 8). Οι Τούρκοι έσφαζαν αδιακρίτως ανθενωτικούς και φιλενωτικούς. Εάν υπήρχε συμφωνία ανθενωτικών και Τούρκων, τότε οπωσδήποτε ο Μωάμεθ θα είχε δώσει εντολή να μη σφάζουν οι στρατιώτες όποιον έβρισκαν μπροστά τους και να μην λεηλατούν όλα τα σπίτια, άρα κι αυτά των ανθενωτικών.

Κανείς από τους ιστορικούς της Άλωσης, ούτε ο Δούκας ούτε ο Σφραντζής ούτε ο Χαλκοκονδύλης ούτε ο Κριτόβουλος, δεν αναφέρει πουθενά για μερική παράδοση της Κωνσταντινούπολης ή για συνθηκολόγηση του Παλαιολόγου. Αυτοί οι τέσσερις ιστοριογράφοι, μαζί με άλλους δύο, έναν Ρώσο κι έναν Βενετό, πουθενά δεν κάνουν λόγο για συνθηκολόγηση του Παλαιολόγου ή μερική παράδοση εκ μέρους των κατοίκων. Ούτε οι τουρκικές πηγές αναφέρουν κάτι τέτοιο. Ο Κορδάτος βασίζεται αποκλειστικά στον Καντεμίρη, ο οποίος έγραψε 200 με 250 χρόνια μετά την Άλωση. Είναι λογικότερο να γίνει πιστευτός ο  αυτόπτης και αυτήκοος μάρτυρας Φραντζής, ο αυτόπτης και αυτήκοος μάρτυρας Βενετός Νικόλο Μπαρμπάρο, ο αυτόπτης και αυτήκοος μάρτυρας Ρώσσος Νέστορας Ισκεντέρης καθώς και οι Δούκας (XXXIX, 13 κ.ε.), Κριτόβουλος (Α', 61, 62, 66, 67) και Χαλκοκονδύλης, οι οποίοι ήταν σύγχρονοι της Άλωσης, αλλά δεν αναφέρουν τίποτε περί προσυμφωνημένης κρυφής παράδοσης, προδοσίας των Ανθενωτικών ή συνθηκολόγησης, παρά οι μυθοπλασίες του Καντεμίρη, δύο αιώνες μετά την Άλωση, τις οποίες κανείς άλλος πριν από αυτόν δεν είχε ισχυριστεί.

Αλλά και η ίδια η στάση των Ανθενωτικών, να θέσουν τη θρησκευτική πίστη τους πάνω από τα εθνοκρατικά συμφέροντα, η οποία θεωρείται σήμερα εθνοπροδοτική, είναι ακριβώς η ίδια με τη στάση των αγωνιστών του 1821. Για παράδειγμα ο Κολοκοτρώνης είπε: «όταν πιάσαμε τ' άρματα, είπαμε πρώτα υπέρ Πίστεως και έπειτα υπέρ Πατρίδος» (στην εφημ. "Αιών" των Αθηνών, 13/11/1838). Τα ίδια έλεγε κι ο Υψηλάντης. Ο αφορισμός από το Πατριαρχείο και η άρνηση υπακοής των Επαναστατών στον αφορισμό αυτόν, με τίποτε δε συνεπάγεται αντίφαση με την προαναφερθείσα λεκτική ή έμπρακτη προτεραιότητα των Επαναστατών ούτε συνεπάγεται εναντίωση στην Εκκλησία εκ μέρους των Επαναστατών, γιατί οι επαναστάτες του 1821 γνώριζαν ότι η απόφαση αυτή της Εκκλησίας ήταν προϊόν βίας. Έτσι, αν κατηγορήσει κανείς τη στάση των Ανθενωτικών, θα πρέπει να κατηγορήσει και τον Κολοκοτρώνη, το Μακρυγιάννη κι άλλους Αγωνιστές του 1821, οι οποίοι έλεγαν ακριβώς τα ίδια με τους Ανθενωτικούς: πρώτα η θρησκευτική πίστη, μετά η πατρίδα. Κατά τον Φραντζή (XXIII, 4) η σύνοδος της Φερράρας-Φλωρεντίας υπήρξε η πρώτη και μεγαλύτερη αιτία της Άλωσης. Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος υποκρινόταν ότι δεχόταν την Ένωση:

«ακόμα κι ο ίδιος ο βασιλιάς έκανε τάχα πως συναινούσε [στην Ένωση]» (Δούκα, Βυζαντινοτουρκική ιστορία, XXXVI, 2)  και δέχθηκε η μνημόνευση του Πάπα να γίνεται «με την ελπίδα να μας συνδράμουν οι δυτικοί σε περίπτωση ανάγκης. Όσοι, όμως, θελήσουν να το κάνουν αυτό, θα το κάνουν μόνο στον ναό της Αγίας Σοφίας, ενώ οι υπόλοιποι δε θα έχουν καμία ευθύνη και θα παραμείνουν ειρηνικοί» (Σφραντζής, XXXVI, 6), ενώ οι φιλενωτικοί Βυζαντινοί «αποδέχθηκαν τον όρο της Ενώσεως με την προϋπόθεση ότι, μόλις περάσει η αναστάτωση με τους Τούρκους και επικρατήσει ηρεμία, θα συνεδριάσουν κάποιοι από τους πλέον μορφωμένους, για να εξετάσουν τους όρους και να τους διορθώσουν, αν υπάρχει κάτι το οποίο έρχεται σε αντίθετση με την ορθή πίστη» (Δούκα, Βυζαντινοτουρκική ιστορία, XXXVI, 5). «Ο δε καρδινάλιος [=που λειτούργησε στην Αγία Σοφία] αντιλαμβανόμενος τις προθέσεις και τα σχέδια των Γραικών – άλλωστε δεν του έμεναν απαρατήρητα τα τεχνάσματα και οι πανουργίες τους – έπρεπε να έχει κάποιο κίνητρο για να βοηθήσει την Πόλη, επειδή ανήκε στο ίδιο γένος, κι έτσι αρκούσε αυτό που συνέβη [=η κοινή συλλειτουργία στην Αγία Σοφία] για να το αναφέρει στον πάπα» (ό.π., XXXVI, 6). Οι σημερινοί κατήγοροι των Ανθενωτικών δε φαίνεται να αντιλαμβάνονται ότι ακόμη και οι – στη φαντασία των πρώτων – φιλοδυτικοί πνευματικοί πρόγονοι των σημερινών φιλοδυτικών Νεοελλήνων, οι Ενωτικοί, υποκρίνονταν στην πλειοψηφία τους ότι αποδέχονταν την Ένωση.

 

* http://www.portaaurea.gr/  

Η σαμπάνια του Αχελώου…

 

Του παπα Ηλία Υφαντή

 

Στις μέρες της πρωθυπουργίας του πολυχρονεμένου μας Κων-νου Μητσοτάκη τα Υπουργεία Εσωτερικών, Εθνικής Οικονομίας και ΠΕΧΩΔΕ είχαν αποφασίσει και διατάξει:

Επειδή η ανομβρία και η ΕΥΔΑΠ με τον ωχαδερφισμό της και το σάπιο υδρευτικό της δίκτυο, είχαν αδειάσει τους ταμιευτήρες του νερού, να γεμίσουν τα ταμεία της ΕΥΔΑΠ με το αίμα του φτωχού λαού.

Πώς μεθόδευσαν την πραγματοποίηση του κατορθώματός τους αυτού;

Καθόρισαν την τιμή του νερού, για τα πάνω απ' τα 60 κυβικά, την τριμηνία, στις 514 δρχ. ανά κυβικό, για τα πάνω απ' τα 81 στις 720 και μετά τα 105 στις 900 δρχ.

Και βέβαια στα δολοφονικά αυτά πρόστιμα προσθέτονταν και οι τερατώδεις εισφορές για έργα, που ένας Θεός ξέρει, αν γίνονταν.

Και επειδή η καταμέτρηση της κατανάλωσης παραλειπόταν-σκόπιμα, κατά τη γνώμη μου-σε κάποιες τριμηνίες και μεταφερόταν στις επόμενες, τα κυβικά ανέβαιναν κατακόρυφα! Κι έτσι τα πρόστιμα γίνονταν εξοντωτικά και τερατώδη…

Θύματα της απανθρωπιάς αυτής; Πρώτοι-πρώτοι πολύτεκνοι! Τη στιγμή, που είχαν ελαφρύνσεις τα αρχοντόσπιτα. Με το πρόσχημα ότι οι άρχοντες-όπως σε όλα-είχαν αυξημένες ανάγκες. Που, βέβαια, κατά την άποψη της αξιότιμης ΕΥΔΑΠ, δεν είχαν οι πολύτεκνοι….

Στις μέρες του ενδόξου ΠΑΣΟΚ, που διαδέχτηκε τον Επίτιμο, η ΕΥΔΑΠ δεν αρκέστηκε στην πατέντα της προστιμολαγνείας, αλλά προχώρησε και σε ακόμη ληστρικότερα μέτρα:

Πολλαπλασίασε, πέρα από κάθε λογική, την τιμή του νερού. Από 20 χιλιάδες δρχ. περίπου, που πλήρωνα, για να αναφέρω το προσωπικό παράδειγμα, μου ήρθε ο λογαριασμός για 126 χιλιάδες δρχ. Που σημαίνει ότι εξαπλασιάστηκε. Ενώ σε κάποιους άλλους μπορεί και να δεκαπλασιάστηκε.

Ξεσηκώθηκε ο κόσμος. Αλλά κανείς δεν τον υπολόγιζε. -«Πρέπει να έχει διαρροές η παροχή σας»! μας έλεγε η ΕΥΔΑΠ. Ή «Φταίει το ότι αλλάχτηκαν τα ρολόγια καταμέτρησης…».

Και άλλα τέτοια αλαμπουρνέζικα. Που λένε οι εκάστοτε κομπιναδόροι, για να προσθέτουν, έτσι, στη ληστεία και τον εμπαιγμό…

Κι εμείς πληρώναμε και υδραυλικούς από πάνω, για να ανακαλύψουμε γιατί τα υδρόμετρά μας είχαν μεταβληθεί σε ληστόμετρα…

Κατήγγειλα την καταλήστευση αυτή, δια του Τύπου. Ποιος όμως θ' άκουγε τη φωνή ενός παπά, όταν το ληστρικό τσιμπόυσι ήταν, όπως δείχνουν τα πράγματα, οργανωμένο από ψηλά!

Αλλά αυτό, που βροντοφώναζε η πραγματικότητα, ήρθε να το επιβεβαιώσει ένα τυχαίο περιστατικό:

Συνέβη, κάποια μέρα να τηλεφωνήσω στην τοπική ΕΥΔΑΠ, για κάποια υπόθεση του σχολείου, στο οποίο υπηρετούσα.

Είπα το όνομά μου. Και με εξέπληξε το ξέσπασμα της υπαλλήλου, που σήκωσε το τηλέφωνο. Η οποία έσπευσε να μου δώσει συγχαρητήρια για τα διαβήματά μου.
-Τι λέτε; Έχω δίκιο! Ρώτησα αμήχανα.

-Μόνο δίκιο πάτερ μου! Είπε με νόημα, η υπάλληλος. Συλλυπούμενη για την πώρωση των αρχιτεκτόνων της ληστείας…

Γιατί όμως θυμήθηκα τις εδώ και αρκετά χρόνια, εν ονόματι του νερού και των κλεφτονόμων, ληστρικές, σε βάρος του φτωχού λαού, επιδρομές;

Μου τις θύμισε η κατακόρυφη άνοδος της τιμής του νερού από την ΔΕΥΑΑ (Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης-Αποχέτευσης Αγρινίου). Για την οποία διατυπώνονται από πολλούς πολλά και μεγάλα παράπονα.

Όταν μάλιστα ο Θεός μας παρέχει άφθονο (μέχρι να μας το πάρουν οι τσιφλικάδες της Θεσσαλίας) το νεράκι του Αχελώου. Και είναι άκρως εξοργιστικό να το πληρώνουμε στην τιμή της γαλλικής σαμπάνιας.

Ίσως η διαμαρτυρία αυτή να φαίνεται υπερβολική σε κάποιους κυρίους, που, εν ονόματι των κλεφτονόμων μπορεί να τσεπώνουν, όταν θέλουν, όσα θέλουν!

Όμως για το φτωχό λαό, τον εργάτη, το μισθοσυντήρητο, το συνταξιούχο, τις πολυμελείς οικογένειες, που τον τελευταίο καιρό «πολυειδώς και πολυτρόπως» καταληστεύονται, και, ως εκ τούτου υπολογίζουν και την τελευταία δεκάρα, είναι μια ωμή και ληστρική πραγματικότητα.

Μπορεί κάποιοι απ' αυτούς που δημιούργησαν και συντηρούν το κλεφτοκαθεστώς αυτό, εξαιτίας του οποίου «ζούμε και ζευόμαστε», να πίνουν σαμπάνια και να νομοθετούν και να αποφασίζουν μεθυσμένοι.

Αυτό όμως δεν περιποιεί σε κανέναν το δικαίωμα να μεταβάλλει-εν ονόματι των ληστονόμων το νεράκι του Αχελώου και του Θεού σε…σαμπάνια για τη λεηλασία σε βάρος του φτωχού λαού.

Ας το σκεφτούν σοβαρά το θέμα αυτό οι αρμόδιοι! Γιατί τα ψέματα, με τα οποία κάποιοι υφάρπαζαν την ψήφο του λαού, για να τον καταληστεύουν, άλλοτε νόμιμα και άλλοτε παράνομα, εδώ και χρόνια, μπορεί αυτή τη φορά και να τέλειωσαν….

 

Παπα-Ηλίας, 28-05-2010

 

http://papailiasyfantis.blogspot.com

http://papailiasyfantis.wordpress.com

e-mail: papailiasyfantis@gmail.com

Μνήμες Βυζαντίου: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 ΜΑΪΟΥ, μέρα θλίψης  γιατί «Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ…»

 

Της Αμαλίας Κ. Ηλιάδη*

 

Το Βυζάντιο ως κρατικό μόρφωμα και η Ορθόδοξη παράδοση συνδέονται στενά. Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του βυζαντινού πολιτισμού είναι η πνευματικότητα. Ωστόσο, η καθημερινότητα της ζωής των απλών ανθρώπων, τα ψήγματα Βυζαντινού πολιτισμού της καθημερινότητας στις ποικίλες όψεις της Βυζαντινής κοινωνίας, τα κοινωνικά προβλήματα, η σημασία της μόρφωσης στο μοναχισμό, η σημασία της εγγραμματοσύνης στην κοινωνική ζωή, το διαζύγιο και ο βιασμός, ο υπόκοσμος και οι φυλακές, η επαιτεία-ζητιανιά δεν μπορούν επ' ουδενί να παραβλεφτούν από το μελετητή.

Το Βυζάντιο αποτελεί επίσης ένα αναγκαίο συστατικό της σύγχρονης ελληνικής ταυτότητας. Τα τελευταία πενήντα χρόνια έχουμε δει στον Δυτικό Κόσμο μιαν αξιοσημείωτη ανάπτυξη των βυζαντινών σπουδών, σύμφωνα με τις οποίες το Βυζάντιο εκπροσωπεί μια συνέχεια επιλεγμένων στοιχείων της κλασικής παράδοσης, με όρους συνέχειας παρά αντίθεσης.

Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης, πρωτεύουσας του Βυζαντινού κράτους, από τους Τούρκους το 1453, το τέλος ουσιαστικά του Βυζαντίου ως πολιτικής οντότητας, δεν σήμανε και το τέλος της διάχυσης του Βυζαντινού πολιτισμού. Μπορεί  τα τουρκικά στρατεύματα του Μωάμεθ Β' μετά από γενική έφοδο, κυρίως στην πύλη του Αγίου Ρωμανού, να μπαίνουν αλαλλάζοντας  στην Κωνσταντινούπολη, όμως ο ηρωικός, σύμφωνα με την παράδοση, θάνατος του Κωνσταντίνου ΙΑ' Παλαιολόγου, του τελευταίου Αυτοκράτορα του Βυζαντίου, επισφραγίζει την άλωση της Βασιλίδας από το Μωάμεθ τον Πορθητή, με μεταφυσικό νόημα, σχεδόν με μυστηριακή πνοή. Η πτώση της ιστορικής πόλης και η ηρωική και ιερή μορφή του τελευταίου υπερασπιστή Αυτοκράτορα, σημειώνουν και το τέλος του Βυζαντίου με την υπερχιλιετή, ένδοξη και σκληρή πολεμική ιστορία του, με την ορθόδοξη χριστιανική πίστη και τον απαστράπτοντα πολιτισμό του.

Ο τρόπος που θυσιάστηκε ο τελευταίος Αυτοκράτορας, καθώς και ότι δεν διασώθηκαν πληροφορίες για τις τελευταίες στιγμές του στο πεδίο της μάχης, αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για ποικίλους θρύλους με κυριότερο αυτόν του «μαρμαρωμένου βασιλιά» που περιμένει την στιγμή να ανακτήσει την Πόλη και την Αυτοκρατορία του. Μια λαϊκή, χριστιανική παράδοση, αναφέρει ότι τη στιγμή που διέρρηξαν οι Τούρκοι την πύλη της Αγίας Σοφίας τελούνταν θεία λειτουργία και ο ιερέας τη στιγμή που είδε τους μουσουλμάνους να ορμούν στο πλήθος των πιστών, εισήλθε και εξαφανίσθηκε μέσα στον τοίχο, πίσω από το Άγιο Βήμα, που άνοιξε μπροστά του κατά τρόπο μαγικό. Λέγονταν ότι όταν η Κωνσταντινούπολη θα επανέλθει στα χέρια των Χριστιανών, ο ιερέας θα βγει από τον τοίχο για να συνεχίσει την λειτουργία.

Κατά τα τέλη του 19ου αιώνα, ο Αμερικανός ιστορικός Ε. Α. Γκρόσβενορ αναφέρει ότι στην συνοικία Αμπού Βεφά στην Κωνσταντινούπολη, υπήρχε ένας χαμηλός ανώνυμος τάφος τον οποίο οι Έλληνες της πόλης τιμούσαν ως τάφο του Κωνσταντίνου και τον χρησιμοποιούσαν κρυφά ως τόπο προσευχής. Όμως η Οθωμανική Κυβέρνηση επενέβη εκείνη την εποχή επιβάλλοντας ποινές και ερημώνοντας το μέρος .

Χάρις στα απόρθητα τείχη της και στην ισχύ του βυζαντινού κράτους η Κωνσταντινούπολη έμεινε απόρθητη για σχεδόν 1000 χρόνια. Γνώρισε πολλές πολιορκίες από τους Αβάρους, τους Άραβες, τους Ρώσους, τους Βουλγάρους, αλλά έμελλε να πέσει για πρώτη φορά το 1204 στα χέρια των Σταυροφόρων, οι οποίοι κατευθύνονταν προς την Παλαιστίνη για να ελευθερώσουν τους Αγίους Τόπους. Οι Βυζαντινοί ξαναπήραν στην κατοχή τους την Κωνσταντινούπολη το 1261 και τη διατήρησαν για σχεδόν 200 χρόνια ακόμη. Παρά την αδυναμία τους, θα αποκρούσουν και άλλες πολιορκίες μέχρι να φθάσει η αποφράδα μέρα του 1453.

 Η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς Τούρκους κράτησε περίπου 3 μήνες και, τελικά, ο σημαντικά ισχυρότερος Μωάμεθ την κατέλαβε την Τρίτη 29 Μαΐου 1453. Μετά τον θάνατο του Κωνσταντίνου οι Τούρκοι όρμησαν μέσα στην πόλη αρχίζοντας μαζικές λεηλασίες. Ένα μεγάλο πλήθος πολιτών κατέφυγε στην Αγία Σοφία, ελπίζοντας να βρει εκεί ασφάλεια. Αλλά οι Τούρκοι διέρρηξαν την κεντρική πύλη και όρμησαν μέσα στην εκκλησία όπου έσφαξαν το πλήθος, χωρίς διάκριση φύλου και ηλικίας. Την ημέρα της πτώσης της Κωνσταντινούπολης, ή πιθανόν την επόμενη, ο Σουλτάνος εισήλθε επίσημα στην πόλη και πήγε στην Αγία Σοφία, όπου και προσευχήθηκε. Κατόπιν ο Πορθητής εγκαταστάθηκε στα αυτοκρατορικά ανάκτορα των Βλαχερνών.

Όπως παραδίδει ο Γεώργιος Φραντζής, δόθηκε διαταγή για τριήμερη λεηλασία της πόλης. Άλλες πηγές αναφέρουν πως ουσιαστικά η λεηλασία έπαυσε μετά την πρώτη ημέρα. O ιστορικός Μιχαήλ Δούκας αναφέρει πως ο σουλτάνος επιφύλαξε για τον εαυτό του τα οικοδομήματα και τα τείχη της πόλης, αφήνοντας τα υπόλοιπα αγαθά, τους αιχμαλώτους και τα λάφυρα στη διάθεση των στρατευμάτων . Ο άμαχος πληθυσμός της Κωνσταντινούπολης θανατωνόταν χωρίς διάκριση. Οι εκκλησίες με επικεφαλής την Αγία Σοφία, καθώς και τα μοναστήρια, με όλο τους τον πλούτο, λεηλατήθηκαν και βεβηλώθηκαν, ενώ οι ιδιωτικές περιουσίες έγιναν αντικείμενο αρπαγής και λαφυραγωγίας. Κατά τη διάρκεια αυτών των ημερών χάθηκαν αναρίθμητοι πολιτιστικοί θησαυροί. Πολύτιμα βιβλία κάηκαν, κομματιάστηκαν ή πουλήθηκαν σε εξευτελιστικές τιμές. Ο ιστορικός Κριτόβουλος, που ανήκε στο φιλο-οθωμανικό στρατόπεδο, αναφέρει ότι δεν υπήρξε στοιχειώδης οίκτος κατά τις λεηλασίες και η πόλη ερημώθηκε ολοσχερώς.

 

Κείμενο – Μαρτυρία: "Εάλω η Πόλις…" Λαόνικος Χαλκοκονδύλης, "Απόδειξις ιστοριών"

 

«…. Οι Έλληνες μόλις διέτρεξε η φήμη πως έπεσε η Πόλη, άλλοι άρχισαν να τρέχουν προς το λιμάνι στα πλοία των Βενετσιάνων και των Γενοβέζων και καθώς ορμούσαν πολλοί πάνω στα πλοία βιαστικά και με ακαταστασία χάνονταν, γιατί βούλιαζαν τα πλοία. Και έγινε εκείνο που συνήθως γίνεται σε τέτοιες καταστάσεις. Με θόρυβο, φωνές και χωρίς καμιά τάξη έτρεχαν να σωθεί ο καθένας μέσα σε σύγχυση…

…. Ένα μεγάλο πλήθος άνδρες και γυναίκες, που όλο και μεγάλωνε από τους κυνηγημένους, στράφηκε προς τον πιο μεγάλο ναό της Πόλης, που ονομάζεται Αγιά Σοφιά. Μαζεύτηκαν εδώ άνδρες, γυναίκες και παιδιά. Σε λίγο όμως πιάστηκαν από τους Τούρκους χωρίς αντίσταση. Πολλοί άνδρες σκοτώθηκαν μέσα στο ναό από τους Τούρκους. Άλλοι πάλι σ' άλλα μέρη της Πόλης πήραν τους δρόμους χωρίς να ξέρουν για που. Σε λίγο άλλοι σκοτώθηκαν, άλλοι πιάστηκαν και πολλοί όμως από τους Έλληνες φάνηκαν γενναίοι: αντιστάθηκαν και σκοτώθηκαν, για να μη δουν τις γυναίκες και τα παιδιά τους σκλάβους.

Σε όλη την Πόλη τίποτε άλλο δεν έβλεπες παρά αυτούς που σκότωναν και αυτούς που σκοτώνονταν, αυτούς που κυνηγούσαν και κείνους που έφευγαν».

Ουσιαστικά το Βυζάντιο υπήρξε πολυσχιδέστερο και πολυπλοκότερο από ό,τι φαντάζονται οι πολέμιοι του. Και όπως κάθε πολιτισμός, έχει κι αυτό τους επικριτές του και τους φανατικούς οπαδούς του. Το μόνο βέβαιο είναι ότι  σήμερα δεν θα μπορούσαμε να μιλούμε για ελληνική μόρφωση και παιδεία αν δεν ήταν αυτό που διέσωσε και, μέσω των αιώνων, διέσπειρε το ελληνικό πνεύμα σε όλο τον κόσμο.

Ας πάψουμε να είμαστε μίζεροι και ας αισθανθούμε υπερήφανοι για τη μοναδική αυτοκρατορία στον κόσμο που κράτησε τόσα χρόνια και έδωσε τα φώτα του πολιτισμού σε κάθε έθνος που ήρθε σε επαφή μαζί του. Ας πάψουμε να παπαγαλίζουμε τις ανθελληνικές αθλιότητες ορισμένων ξένων ιστοριογράφων που εξυμνούν κρατίδια διάρκειας δεκαετιών και λησμονούν έστω και να αναφέρουν το χιλιόχρονο οικοδόμημα του Βυζαντίου. Ας πάψουμε να πιστεύουμε τις εκ του πονηρού υπεκφυγές μερικών ξένων ιστοριογράφων οι οποίοι από τη μία θεωρούν το Βυζάντιο ως μη-σημαντικό και από την άλλη προσπαθούν να υποστηρίξουν – ο καθένας για τη χώρα του – ότι η δική τους χώρα είναι οι πραγματικοί συνεχιστές αυτής της "μη-σημαντικής" χιλιόχρονης αυτοκρατορίας. Η Ρωσσία, η Αυστροουγγαρία και η Γερμανική Συνομοσπονδία (και όχι μόνο) χρησιμοποίησαν σαν σημαία το δικέφαλο αετό για να αποδείξουν ότι ήταν συνεχιστές του Βυζαντίου. Δεν πρέπει να αφήσει ο καθένας τις προσωπικές του αντιθρησκευτικές απόψεις να επικαλύψουν όλα τα λαμπρά και ενδιαφέροντα, θετικά στοιχεία του Βυζαντινού πολιτισμού. Δυστυχώς μόνο στην Ελλάδα της γκρίνιας και της μιζέριας μπορεί να παρατηρηθεί το φαινόμενο του να υπάρχουν μερικοί που πιστεύουν ότι το ελληνικό έθνος για 1100 χρόνια ως δια μαγείας "εξαφανίστηκε" από προσώπου Γης και μετά το 1821, ως δια μαγείας πάλι, εμφανίστηκε ξανά στον ίδιο χώρο! Ας γίνουμε η Ελλάδα της αυτογνωσίας που προσφέρει η ιστορική γνώση. Γιατί ο Βυζαντινός πολιτισμός ήταν πλούσιος και σε κάθε περίπτωση αντικειμενικά ανώτερος από κάθε άλλον της ίδιας περιόδου.  Το Βυζάντιο ήταν περισσότερο "φως"…από όσο ήταν σκοτάδι.

 

* H Αμαλία Κ. Ηλιάδη είναι φιλόλογος-ιστορικός (Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Βυζαντινής Ιστορίας απ' το Α.Π.Θ.), Υπεύθυνη Σχολικής Βιβλιοθήκης 2ου Ε.Π.Α.Λ.  Τρικάλων, E-mail: ailiadi@sch.gr, http://users.sch.gr/ailiadi, http://blogs.sch.gr/ailiadi,  http://www.matia.gr,

http://www.emy67.wordpress.com

Ένας άμεσος πολιτικός στόχος για την Αριστερά

 

Του Βένιου Αγγελόπουλου *

 

1) Η κρίση βαθαίνει διεθνώς, και θα συνεχίσει για πολύ, καθώς πολύ πλασματικό χρήμα κυκλοφορεί στον πλανήτη. Οι «κερδοσκόποι» (δηλαδή το χρηματιστηριακό κεφάλαιο) χτυπούν τη μια χώρα μετά την άλλη, επιβάλλοντας συσσώρευση του χρήματος και της εξουσίας στα χέρια των ολίγων. Οι κυβερνήσεις το παρουσιάζουν σα φυσική καταστροφή, κάτι σαν τσουνάμι ή σεισμό, λες και οι παντοδύναμες και ανεξέλεγκτες «αγορές» είναι φυσικό φαινόμενο και όχι ανθρώπινο δημιούργημα, κοινωνική κατασκευή.

2) Σε μεγάλο βαθμό, ο κόσμος εισπράττει την κρίση σα σοκ, οι βεβαιότητες και οι ασφάλειές του πάνε περίπατο, τα αντανακλαστικά του πέφτουν, αποδέχεται με μοιρολατρεία  μέτρα που τα θεωρούσε αδιανόητα λίγους μήνες πριν. Σε συνθήκες πρωτόγνωρες δεν ξέρει πώς να αντιδράσει, του μιλάν για πόλεμο, αλλά τα μέτωπα είναι αδιευκρίνιστα, και οι στρατηγοί (η κυβέρνηση) ανεπαρκείς, ίσως και με το μέρος του εχθρού. Και καθώς η κατάσταση θα χειροτερεύει, καθώς η αίσθηση της συλλογικότητας είναι μειωμένη, κινδυνεύουμε να πέσουμε σε φαινόμενα γενικευμένης τυφλής απολίτικης βίας (λεηλασίες, ληστείες, δολοφονίες, λυντσαρίσματα κτλ.) από διάφορες πλευρές (μη εξαιρουμένης της εξουσίας), μπροστά στα οποία ο προπέρσινος Δεκέμβρης θα μοιάζει με παιδική χαρά. Κάποιοι μάλιστα θα τα επιδιώξουν, ώστε να οδηγηθούμε σε αναζήτηση ενός σωτήρα. Και ίσως, ανάμεσα στη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές και τη στιγμή που δημοσιεύονται, όπου μεσολαβεί η απεργία της 20^ης Μαΐου, να έχουν ήδη υπάρξει γεγονότα που ξεπερνούν τη σημερινή φαντασία.

3) Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις η Αριστερά δεν επωφελείται από την απαξίωση του πολιτικού συστήματος. Και για το ΚΚΕ αυτό είναι αναμενόμενο, εφόσον στα ερωτήματα που κατά καιρούς η κοινωνία θέτει η απάντησή του παραμένει αμετάβλητη: πυκνώστε τις γραμμές του κόμματος. Αναμενόμενο και για το ΣΥΡΙΖΑ, αλλά για άλλη αιτία: έχοντας λησμονήσει πως αυτό που τον ανέδειξε ήταν η ενεργή του παρουσία στην κοινωνία, μέσα κι έξω από τη Βουλή, διάφορες φράξιες έχουν επιδοθεί στο ευγενές σπορ της εσωστρέφειας, με διαμάχες προσώπων χωρίς ουσιαστικό πολιτικό περιεχόμενο, με συσχετισμούς, αποκλεισμούς, συσσωματώσεις και καβγάδες για την πρωτοκαθεδρία. Καταργώντας τις αποφάσεις των πανελλαδικών συνδιασκέψεων με το ύψιστο των όπλων: την αδράνεια.

4) Καθήκον της Αριστεράς σήμερα είναι να μετατρέψει την υπόκωφη λαϊκή οργή σε εργαλείο αλλαγής πολιτικής, αλλαγής της κοινωνίας. Προτείνοντας βεβαίως διαφορετικά μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης – και προτάσεις υπάρχουν μπόλικες, και όχι μόνο από την Αριστερά. Χωρίς όμως να είναι αυτό το κύριο μέλημά της: Είναι μάταιο να αναρωτιέσαι ποια είναι η καταλληλότερη τακτική για μια κυβέρνηση που ούτε την ικανότητα ούτε τη θέληση έχει να υπερασπιστεί τους εργαζόμενους απέναντι στους «κερδοσκόπους», μάταιο να λες «αν ήμουν πρωθυπουργός θάκανα αυτό κι εκείνο» τη στιγμή που μια κυβέρνηση της Αριστεράς δεν είναι στην ημερησία διάταξη – και όσες δυνάμεις της Αριστεράς εξαντλούνται σε αυτό απλώς επιδεικνύουν για άλλη μια φορά το μικροαστικό μικρομεγαλισμό τους. Κατεβαίνοντας βεβαίως σε μαζικές διαδηλώσεις και περιφρουρώντας τις (σε κάθε διαδήλωση, μπόλικες διμοιρίες αστυνομικών με πολιτικά στρατοπεδεύουν σε νευραλγικά σημεία της Αθήνας περιμένοντας οδηγίες) – αλλά κι αυτό από μόνο του δεν αρκεί: καθώς στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα, οι πορείες χωρίς αποτέλεσμα κινδυνεύουν να κουράσουν τον κόσμο.

5) Αν αυτά δεν αρκούν, τότε πού πρέπει να πέσει το βάρος της παρέμβασης της Αριστεράς; Καταρχήν, πιστεύω, στη συλλογική οργάνωση απέναντι στην καθημερινότητας που αλλάζει, εκφράζοντας τα λαϊκά αιτήματα. Δημιουργώντας επιτροπές και δίκτυα αντίστασης, αλληλεγγύης, δράσης και αντιπληροφόρησης απέναντι στην ανέχεια αλλά και την κρατική αυθαιρεσία, απέναντι στην άνοδο των τιμών, απέναντι στην οργανωμένη παραπληροφόρηση των ΜΜΕ. Εκφράζοντας τη λαϊκή απαίτηση «να πληρώσουν οι κλέφτες», χωρίς να αρκεστούμε σε κάποιους αποδιοπομπαίους τράγους, υπουργούς ή Βοσκόπουλους, αλλά απαιτώντας το κλείσιμο της ψαλίδας των αμοιβών, εντοπίζοντας και κράζοντας τις εστίες διαπλοκής και απομύζησης του ανθρώπου. Ήδη τέτοιες μορφές παρέμβασης έχουν εμφανιστεί, χωρίς να περιμένουν γραμμή από τα κουρασμένα κομματικά επιτελεία.

6) Ωραία όλα αυτά, αλλά για να δραστηριοποιηθούν οι δυνάμεις που έχουν πάει σπίτι τους χρειάζεται και κάτι παραπάνω, ειδεμή είναι απλές ασκήσεις επί χάρτου χωρίς αντίκρυσμα. Χρειάζεται απτός πολιτικός στόχος.

Ο στόχος αυτός υπάρχει στον ορίζοντα, απλώς δεν σηκώνουμε τα μάτια να τον δούμε: Σε έξι μήνες γίνονται δημοτικές εκλογές. Στο χέρι της Αριστεράς είναι να μετατρέψει τις δημοτικές εκλογές σε δημοψήφισμα εναντίον των μέτρων λιτότητας, σημερινών και μελλοντικών. Με τις πλατύτερες δυνατές συμμαχίες, χωρίς ηγεμονισμούς (κάτι που ντεφάκτο αποκλείει το ΚΚΕ), με νέα πρόσωπα. Το πεδίο προσφέρεται: η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι προνομιακός τόπος διαπλοκής, η κάθαρσή της και η κατάργηση των προνομίων μπορεί να συσπειρώσει πολύ περισσότερο κόσμο από τα στενά όρια της Αριστεράς. Κόσμο μέσα στον οποίο οι ιδέες της Αριστεράς μπορούν να καρπίσουν: Αριστερός δεν γεννιέσαι, γίνεσαι.

Ανοιχτές δημοτικές κινήσεις να συσταθούν ή να ανασυσταθούν παντού. Από σήμερα. Από χτες.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, πριν πάρει την κάτω βόλτα, υπήρξε μια ενωτική ελπίδα για την Αριστερά. Μπορεί να ξαναγίνει, όχι με κενές επικλήσεις ενότητας, αλλά εφόσον οι δυνάμεις που τον απαρτίζουν βάλουν μπροστά ενωτικούς στόχους πολιτικής παρέμβασης σαν αυτόν. Και σ' αυτόν τον αγώνα κανείς δεν περισσεύει (εκτός από κείνους που βλέπουν τον κόσμο σα δεξαμενή ψηφοφόρων χωρίς δικαίωμα λόγου). Και ίσως είναι η τελευταία ευκαιρία, όχι για να διασωθούν πολιτικά κάποια άτομα, αλλά για να αποτρέψουμε την επέλαση της βαρβαρότητας.

 

* (ang@math.ntua.gr) 

 

Αθήνα, 19-5-2010

 

Σημείωση: Το κείμενο δημοσιεύτηκε στις εφημερίδες «Αυγή» και «Ο Δρόμος» το Σάββατο 22/5/2010.  

Επιστολή προς την Ειδική Γραμματέα Παιδείας Ομογενών κ. Θάλεια Δραγώνα

 

Του Γιώργου Παύλου *

Θέμα: Ο εμπαιγμός της Θράκης και της Ελλάδας από το ελληνικό Υπουργείο Παιδείας: Εκπαιδευτική τουρκοποίηση της Θράκης, βίαιος εκτουρκισμός των Πομάκων και των Τσιγγάνων, Υποβιβασμός της ελληνικής σε δεύτερη γλώσσα

 

Αξιότιμη κυρία Γραμματεύ, αγαπητή κυρία συνάδελφε Θάλεια Δραγώνα,

Εκτός βέβαια, εάν όσοι επί δεκαετίες αγωνιζόμαστε προκειμένου η Θράκη να μείνει ελληνικός τόπος, σεβόμενοι βεβαίως απολύτως τις μειονοτικές ομάδες και την μουσουλμανική κοινωνία (τουρκογενή, πομακική, τσιγγάνικη) αλλά και έχοντας πραγματικό ενδιαφέρον δημιουργίας πνεύματος αληθινής ελληνοτουρκικής φιλίας, δεν μπορούμε να αντιληφθούμε τον τρόπο με τον οποίο σκέπτεσθε και ενεργείτε και, κατά συνέπεια, σας αδικούμε.

Προσωπικά είμαι θιασώτης μιας πραγματικής φιλίας και συνεργασίας Ελλάδας και Τουρκίας, την οποία και υπηρετώ, όχι όμως εις βάρος της Ελλάδας και των ιστορικών της δικαιωμάτων. Επιπλέον, θα μπορούσα να είμαι επιεικής μαζί σας, ερμηνεύοντας την όλη στάση σας ως μια προσπάθεια άμβλυνσης του όποιου φανατισμού στις σχέσεις των δύο χωρών. Όμως, ακόμη κι αν εσείς σκοπεύετε σε κάτι τέτοιο, τα αποτελέσματα θα είναι αντίθετα από τους επιδιωκόμενους στόχους σας, επειδή σας διαφεύγουν πολλές άλλες παράμετροι του ζητήματος και επειδή πιστεύετε στο αλάθητο της γνώσης σας και της επιστημονικής – ή καλύτερα ιδεολογικής σας θεώρησης.

Πιστέψτε με αληθινά, θα ήθελα να σφάλλω στην εκτιμήσεις μου και πραγματικά εσείς να ωφελήσετε την Θράκη και την Ελλάδα. Όμως μέχρι να αντιληφθώ κάτι τέτοιο είμαι υποχρεωμένος να σας υποδείξω δημοσίως τα λάθη σας, αφού κάθε επίμονη προσωπική παρότρυνση απέβει μάταιη και δεν εισακούσθηκε. Εάν σφάλλω στις εκτιμήσεις μου, να είστε σίγουρη ότι θα είμαι ο πρώτος που δημοσίως θα σας συγχαρώ για τα επιτεύγματά σας και θα σας ζητήσω συγγνώμη πάλι δημοσίως. Πριν όμως συμβεί αυτό η ακαδημαϊκή μου ευθύνη με αναγκάζει να λύσω τη σιωπή μου και να μιλήσω δημοσίως για κρίσιμα εθνικά θέματα, όπως έπραξα και με προηγούμενες δύο επιστολές μου προς την ηγεσία της ελληνικής Πολιτείας.

Θα πρέπει να γνωρίζετε ως υπεύθυνο κυβερνητικό στέλεχος, ότι στη Θράκη τα τελευταία χρόνια επιχειρείται βίαιος και αντιδημοκρατικός εκτουρκισμός όλων των Ελλήνων μουσουλμάνων πολιτών. Το βάρος εδώ πέφτει στο βίαιος και αντιδημοκρατικός, διότι είναι αυτονόητο ότι σεβόμεθα κάθε ελεύθερα εκφραζόμενο εθνικό αυτοπροσδιορισμό. Ένας Πομάκος ή ένας Τσιγγάνος στη Θράκη ή όπου αλλού, μπορεί να αυτοπροσδιορίζεται ατομικά ως Τούρκος, όχι όμως συλλογικά.

Στις δηλώσεις σας, κατά την πρόσφατη επίσκεψή σας στην Ξάνθη τον Μάρτιο, περί δίγλωσσων νηπιαγωγείων, ναι μεν μιλάτε για χρήση της μητρικής γλώσσας και αυτό είναι προς τιμήν σας, αλλά -και εδώ είναι όλο το πρόβλημα και το ιστορικό σας λάθος με συνέπειες τεράστιες- διευκρινίζετε, εφ' όσον αυτό ζητηθεί από τα ίδια τα μέλη της μειονότητας.

Δεν είναι δηλαδή αυτονόητη η χρήση της μητρικής γλώσσας στα νηπιαγωγεία; Γιατί θα πρέπει τα παιδιά στο νηπιαγωγείο να μάθουν μια γλώσσα ξένη της μητρικής τους και όχι μόνον την ελληνική και την μητρική τους; Δεν είναι αυτονόητο ότι το Υπουργείο Παιδείας οφείλει να γνωρίζει τη μητρική γλώσσα κάθε μαθητή και να πράττει δεόντως στην εκπαιδευτική διαδικασία, τη στιγμή που υπάρχει πληθώρα μελετών όπου προσδιορίζεται σαφώς η γλωσσική κατάσταση της μειονότητας; Τι νόημα, λοιπόν, έχει και που αποσκοπεί η διατύπωσή σας, η οποία καθιστά ζητούμενο το αυτονόητο;

Παράλληλα, ενώ αναφέρεστε στην πιθανή εισαγωγή της πομακικής γλώσσας στα νηπιαγωγεία, εάν αυτό ζητηθεί, αγνοείτε τελείως την ύπαρξη τσιγγάνικης γλώσσας και παραβλέπετε τους τσιγγάνους, μουσουλμάνους ή μη, που αποτελούν σχεδόν το ένα τρίτο της μουσουλμανικής κοινωνίας της Θράκης.

Λέτε, δηλαδή επί της ουσίας, ότι τα παιδιά της μη τουρκόφωνης μουσουλμανικής κοινωνίας θα διδάσκονται την τουρκική γλώσσα από το νηπιαγωγείο, εκτός βέβαια εάν ζητηθεί κάτι άλλο από την ίδια την μειονότητα. Πώς, όμως, θα ζητηθεί ό,τι ζητηθεί; Σίγουρα με κάποιο τρόπο αντικειμενικό και μετρήσιμο. Στο σημείο αυτό διαπράττετε μέγιστο και ιστορικό σφάλμα που θα πυροδοτήσει ανήκουστες πλέον διεκδικήσεις στη Θράκη, έξω από κάθε λογική, δίκαιη και σύμφωνη προς το διεθνές δίκαιο διαχείριση μειονοτικών θεμάτων.

Διότι, όπως γνωρίζετε πολύ καλά -ή θα πρέπει να γνωρίζετε- η μη τουρκόφωνη μουσουλμανική κοινωνία της Θράκης ευρίσκεται εγκλωβισμένη -με την ανοχή της ελληνικής Πολιτείας δυστυχώς- στον ασφυκτικό κλοιό του τουρκικού Προξενείου Κομοτηνής, το οποίο λειτουργεί ως άτυπο τουρκικό Υπουργείο Θράκης. Μοιραία, επομένως, τα μέλη της θα ζητήσουν ό,τι της υπαγορευθεί από αυτό και όχι ό,τι πραγματικά θα ήθελαν τα ίδια.

Επιπλέον, είναι σαφές ότι ανοίγετε έτσι κατ' ουσίαν τον δρόμο τουρκοποίησης από την νηπιακή ηλικία των δύο τρίτων της μουσουλμανικής κοινωνίας που περιλαμβάνουν Πομάκους και Τσιγγάνους.

Με την απόφασή σας αυτή, θέτετε, όσον αφορά εκπαιδευτικά ζητήματα στη Θράκη, -ανοίγοντας τον ασκό του Αιόλου- για πρώτη φορά τις βάσεις για την μελλοντική νομιμοποίηση του δημοψηφίσματος ως μέσον έκφρασης των διαφόρων αιτημάτων από πλευράς της μουσουλμανικής κοινωνίας της Θράκης προς την ελληνική Πολιτεία.

Εάν δεν την ακυρώσετε άμεσα, ανοίγετε τον δρόμο για την σταδιακή και άτυπη διχοτόμηση της Θράκης, αρχής γενομένης από την εκπαίδευση. Ανοίγετε ουσιαστικά τον δρόμο για να φθάσουμε -και ίσως όχι πολύ αργά- στο «δημοψήφισμα» όχι μόνο για τη γλώσσα των νηπιαγωγείων αλλά και για όποια άλλη μορφή απόφασης που θα αφορά στη μουσουλμανική μειονότητα στην Θράκη.

Επιπλέον, φανταστείτε, με τη φιλοσοφία που ακολουθείτε, να αρχίσει το σύνολο των μουσουλμάνων πολιτών στην Ελλάδα να διεκδικεί όσα εσείς σχεδιάζετε στην Θράκη. Τότε θα έχουμε διάλυση και ποιοτική μεταβολή της ιδιοσυστασίας της ελληνικής Πολιτείας. Γι' αυτό, εάν δεν αλλάξετε άμεσα τη στάση σας αυτή, θα καταστείτε τραγική προσωπικότης για την μελλοντική ιστορία όχι μόνον της Θράκης αλλά και ολόκληρης της Ελλάδος.

Συμπληρωματικά προς τα ανωτέρω, θα πρέπει να γνωρίζετε ότι εδώ στη Θράκη σφυρηλατείται βήμα προς βήμα υπό τα βλέμματα και την ανοχή της ελληνικής Πολιτείας η δημιουργία κράτους εν κράτει. Αυτό είναι που εσείς έρχεσθε με την πρόσφατη δήλωσή σας να ενθαρρύνετε και να ενισχύσετε. Για να σας βοηθήσω ακόμη περισσότερο, σας αναφέρω τα πρακτικά Συνδιάσκεψης «Τούρκων της Δυτικής Θράκης» στην Κωνσταντινούπολη, τον Σεπτέμβριο του 2006, στα οποία αποφασίστηκε η σύσταση πολλών επιτροπών αυτο-οργάνωσης της μειονότητας στη Θράκη, σε τομείς όπως: Αυτοδιοίκηση πολιτικών και μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, Παιδεία και Πολιτισμός, Ανθρώπινα Δικαιώματα και Νομικό Δίκαιο, Τύπος και Διεθνείς Σχέσεις, Οικονομικά, Βακούφια και Θρησκεύματα). Αποφάσεις που ήδη είναι σε φάση πλήρους υλοποίησης, με τις οποίες εναρμονίζονται αλλά και ενισχύουν οι δικές σας ενέργειες.

Όπως προκύπτει από την αναλυτική περιγραφή του ρόλου των εν λόγω Επιτροπών, είναι σαφές πλέον για κάθε άνθρωπο με κοινό νου τι σχεδιάζεται στη Θράκη. Διότι τα πράγματα δείχνουν ότι εδώ δεν πρόκειται απλώς περί μιας καλώς εννοούμενης ηθικής, θρησκευτικής, ανθρωπιστικής, ή όποιας άλλης στήριξης από την Τουρκία του τουρκόφωνου μουσουλμανικού πληθυσμού της Θράκης που κανείς σώφρων άνθρωπος δεν θα αρνιόταν, αλλά περί ιδρύσεως ενός δυνάμει νέου και σε λανθάνουσα μορφή «αυτόνομου τουρκο-θρακικού κράτους».

Εάν όλα αυτά δεν δείχνουν προς ποια κατεύθυνση οδηγεί τα πράγματα της Θράκης η φίλη Τουρκία, τότε ή εγώ «τα έχω χαμένα» ή εσείς αδυνατείτε να ερμηνεύσετε τα σημεία των καιρών, πράγμα ανεπίτρεπτο για πολιτικό πρόσωπο.

Κι ενώ όλα αυτά είναι γνωστά, κι ενώ και με δική σας ευθύνη σχεδιάστηκαν και υλοποιήθηκαν από το 1997 έως σήμερα τρία εθνικά προγράμματα ΕΠΕΑΕΚ του Υπουργείου Παιδείας ύψους μερικών δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ και θα μπορούσατε μέσω αυτών να έχετε δώσει πραγματικές λύσεις στο γλωσσικό και εκπαιδευτικό πρόβλημα των μουσουλμάνων της Θράκης, αυτή την στιγμή ευρισκόμαστε πιο πίσω και από εκεί που ξεκινήσαμε, ενώ χάθηκε πολύτιμος χρόνος 13 τουλάχιστον ετών.

Κατά την υλοποίηση των ανωτέρω Προγραμμάτων υιοθετήσατε με τρόπο αυταρχικό την τουρκική γλώσσα ως την μία και μοναδική μητρική γλώσσα για όλους τους μουσουλμάνους της Θράκης, ασχέτως εάν αυτοί ήσαν τουρκικής ή μη καταγωγής, παραβιάζοντας κάθε δημοκρατική αρχή και κάθε αρχή διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Διότι όλα τα παιδιά προσχολικής ηλικίας στην ορεινή Θράκη ομιλούν, όπως και οι γονείς των, την πομακική, ενώ τα παιδιά των τσιγγάνων της Θράκης ομιλούν την τσιγγάνικη γλώσσα στην πλειοψηφία των, όπως και οι γονείς των. Εσείς όμως ουδόλως λάβατε υπόψιν σας αυτό το γεγονός και αυταρχικώς τους θεωρήσατε όλους ως τουρκόφωνους, συνεχίζοντας έτσι προηγούμενες λανθασμένες επιλογές τις οποίες αναβαθμίσατε και περιβάλατε με επιστημονική εγκυρότητα.

Ο τρόπος με τον οποίο υλοποιήσατε τα τρία προηγούμενα εθνικά προγράμματα ήταν στη βάση του εσφαλμένος, διότι δεν αποβλέψατε στην δημιουργία μόνιμων δομών ενισχυτικής διδασκαλίας παράλληλα προς την υπόλοιπη δημόσια εκπαίδευση αλλά εξαντλήσατε το κύριο ενδιαφέρον σας σε σεμινάρια για εκπαιδευτικούς και άλλες περιφερειακές δράσεις.

Οπωσδήποτε ήταν επιτυχής ο ρόλος σας, στο πλαίσιο των προγραμμάτων που υλοποιήσατε, όσον αφορά στη συγγραφή νέων γλωσσικών εγχειριδίων, μέρος των οποίων αναθέσατε να υλοποιηθεί στο καταξιωμένο Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ). Αυτή η μερική επιτυχία όμως δεν μηδενίζει την ευθύνη σας για την συνολικά αποτυχημένη εφαρμογή και την φιλοσοφία που υιοθετήσατε σε τρία συνεχή εθνικά προγράμματα, μέσω των οποίων θα έπρεπε να έχει δοθεί τελεσίδικη και οριστική λύση στο γλωσσικό και εκπαιδευτικό πρόβλημα της μειονότητας. Διότι, αφού διαχειριστήκατε συνολικά ένα πολύ υψηλό ποσό χρημάτων μέσω των προγραμμάτων αυτών, θα έπρεπε να έχετε καταστήσει τη Θράκη διεθνές υπόδειγμα διαπολιτισμού και εκπαιδευτικό παράδεισο για τη μουσουλμανική κοινωνία.

Ακόμη, μέσω των προγραμμάτων αυτών θα μπορούσατε να έχετε ανοίξει το δρόμο της υγιούς ελληνοτουρκικής φιλίας και συνεργασίας. Αντίθετα, συνεργαστήκατε με άκρως εθνικιστικά ιδρύματα στη Θράκη, τα οποία κάθε άλλο παρά υγιή ελληνο-τουρκική φιλία και συνεργασία προάγουν.

Μάλιστα, είτε για να μην αποδειχθούν οι εγγενείς αδυναμίες των προηγούμενων προγραμμάτων που υλοποιήσατε, είτε για να μην χάσετε τον έλεγχο των πραγμάτων από τα χέρια σας, εμποδίσατε κατά το παρελθόν με κάθε τρόπο την ουσιαστική εμπλοκή του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης στον σχεδιασμό της εκπαιδευτικής διαδικασίας σε σχέση με τα εν λόγω προγράμματα, θέτοντας όρους στη Διοίκηση του Πανεπιστημίου για μη συμμετοχή μελών ΔΕΠ που δεν ταυτίζονται με τις απόψεις σας. Επισυνάπτω επ' αυτού παλαιότερη επιστολή μου προς τις Πρυτανικές Αρχές του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης και του Πανεπιστημίου Αθηνών, για να μην θεωρήσετε ότι έχω κακή πρόθεση απέναντι σας.

Πρόσφατα δε, η πρώην στενή συνεργάτης σας και νυν Γενική Γραμματέας Περιφέρειας Α.Μ.Θ. κ. Θεοδώρα Κόκλα εν ονόματι του δικού σας προγράμματος αρνήθηκε να υπογράψει την υλοποίηση στην Θράκη ευρωπαϊκού εκπαιδευτικού και διαπολιτισμικού προγράμματος πανελλαδικής εμβέλειας, από το οποίο τελικώς εξαιρέθηκε ολόκληρη η Θράκη.

Επιπλέον, κατά την πρόσφατη Πρόσκληση του Υπουργείου Παιδείας την 23/3/2010 για την «Εκπαίδευση των παιδιών της μουσουλμανικής κοινωνίας της Θράκης», επιλέξατε τη δημοσιοποίηση της Προκήρυξης μόνον για 30 ημέρες, και μάλιστα λίγο πριν από τις εορτές του Πάσχα, πράγμα που καθιστά εκ των πραγμάτων αδύνατη την συμμετοχή πολλών Α.Ε.Ι.

Πιο συγκεκριμένα, στις Ενότητες της εν λόγω Πρόσκλησης, διαβάζουμε μεταξύ άλλων: «… Μελέτη με αντικείμενο την εισαγωγή της τουρκικής γλώσσας … στα δημόσια σχολεία της Θράκης… υλοποίηση του μέτρου εισαγωγής της διδασκαλίας της τουρκικής στα δημόσια σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας. Επεξεργασία αναλυτικού προγράμματος για την τουρκική γλώσσα… Διαμόρφωση Προτάσεων …για τα εκπαιδευτικά υλικά και βιβλία διδασκαλίας της τουρκικής στα δημόσια σχολεία…» (Σελίδες 6,7,8,9 της Πρόσκλησης).

Τραγικότερο δε όλων είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την ανωτέρω Πρόσκληση: «…Το περιεχόμενο της επιμόρφωσης θα είναι: νέες παιδαγωγικές μέθοδοι, διαφοροποιημένη παιδαγωγική, … διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας» (σελ. 8).

Έτσι, σε σειρά πολύ σοβαρών λαθών και παραλείψεων του παρελθόντος, έρχεσθε τώρα και προσθέτετε το μέγιστο σφάλμα, την εισαγωγή της τουρκικής γλώσσας στα νηπιαγωγεία της Θράκης, στα οποία φιλοξενούνται παιδιά μουσουλμάνων προσχολικής ηλικίας, αλλά και στα υπόλοιπα δημόσια σχολεία της Θράκης, συμβάλλοντας την εκπαιδευτική τουρκοποίηση ολόκληρης της μουσουλμανικής κοινότητας. Με τον τρόπο αυτό ενισχύετε ακούσια ένα σύγχρονου τύπου και χαρακτήρα εκπαιδευτικό γενιτσαρισμό και δημιουργείτε όρους βαθμιαίας διχοτόμησης της Θράκης.

Αγαπητή κυρία Δραγώνα, είμαι πεπεισμένος ότι μέχρι σήμερα αποτύχατε να δώσετε λύσεις στα καίρια προβλήματα της μειονοτικής εκπαίδευσης στη Θράκη. Πέραν δε αυτού:

● Παραβιάσατε και παραβιάζετε βασικές δημοκρατικές, παιδαγωγικές και διαπολιτισμικές αρχές εγκλωβίζοντας την ελληνική Πολιτεία και ιδιαίτερα την κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό σε ένα νέο αδιέξοδο και μη αντιστρεπτό δρόμο που αργά ή γρήγορα θα καταλήξει σε καταστροφικές για τη Θράκη και την Ελλάδα συνέπειες.

● Ενθαρρύνατε και ενθαρρύνετε την ανάπτυξη ενός ανθελληνικού και αντιευρωπαϊκού τουρκικού εθνικισμού ή σωβινισμού και επεκτατισμού στη Θράκη και αποδυναμώσατε τη γνήσια ελληνο-τουρκική φιλία μεταξύ των δύο λαών.

Αποπροσανατολίσατε την ελληνική Πολιτεία σε ένα θέμα μείζονος εθνικής σημασίας, όπως αυτό της μειονοτικής εκπαίδευσης στην Θράκη και με όσες προεκτάσεις αυτό συνεπάγεται και χάθηκε πολύτιμος χρόνος για την επίλυση καίριων ζητημάτων στήριξης της μουσουλμανικής κοινωνίας και απεγκλωβισμό μέσω πραγματικής παιδείας και μόρφωσης της Θράκης από τον κίνδυνο κυπροποίησης.

● Στερήσατε με τους λανθασμένους σας σχεδιασμούς το σύνολο της μουσουλμανικής νεολαίας και των γονέων τους από τη δυνατότητα συστηματικής εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας και παροχής ενισχυτικής διδασκαλίας, κάτι που είχε επιτυχώς εγκαινιαστεί από την ελληνική Πολιτεία κατά την δεκαετία του 1990.

● Με τις πρόσφατα δρομολογημένες μεθοδεύσεις σας συνεχίζετε έμμεσα να συμβάλλετε και να ανέχεστε την αυταρχική τουρκοποίηση όλης της μουσουλμανικής κοινωνίας της Θράκης, την οποία έχω επαρκώς περιγράψει σε προηγούμενη επιστολή μου προς την ελληνική πολιτική ηγεσία.

● Στην Θράκη έχετε δημιουργήσει συνθήκες μονοπωλίου στα εκπαιδευτικά πράγματα, αποκλείοντας από τα θέματα εκπαίδευσης, ανάπτυξης, κοινωνικής και πολιτιστικής στήριξης της μουσουλμανικής μειονότητας και άλλων ευπαθών κοινωνικών ομάδων, δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς που δεν ευθυγραμμίζονται με τις δικές σας ιδεολογικές επιλογές και προκαταλήψεις.

Για τους λόγους αυτούς, με κάθε σεβασμό στο πρόσωπό σας και στην ιδιότητά σας είμεθα υποχρεωμένοι να σας ζητήσουμε να σταματήσετε αμέσως κάθε ενέργεια που αποδυναμώνει την λειτουργία του ελληνικού κράτους στη Θράκη και εγκλωβίζει το Υπουργείο Παιδείας, την Κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό.

Ύστερα από αυτά, είμαστε υποχρεωμένοι ως Έλληνες πολίτες αλλά και ως επιστήμονες γνωρίζοντες από κάθε άποψη και σε βάθος τα θέματα της Θράκης, να ζητήσουμε από την Κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό της χώρας, Γιώργο Α. Παπανδρέου, αλλά και ολόκληρο τον πολιτικό κόσμο και την ελληνική κοινωνία να προστατεύσουν την Θράκη από ενέργειες που θα στοιχίσουν ακριβά και θα οδηγήσουν σε μη αντιστρεπτά φαινόμενα.

Επιπλέον, με την επιστολή μας αυτή επιχειρούμε να προστατεύσουμε τον Πρωθυπουργό και την Κυβέρνησή του από ένα ιστορικό ατόπημα δίχως προηγούμενο. Διότι, εάν υλοποιηθούν όλα όσα επισημαίνονται ως σχεδιασμός του Υπουργείου Παιδείας, θα δημιουργηθεί πλέον ένα μη αντιστρέψιμο κεκτημένο που θα ζημιώσει τα μέγιστα την Θράκη και την Ελλάδα. Είναι αδιανόητο η ελληνική Πολιτεία να γίνεται η ίδια καταλύτης αυτοκατάργησής της στη Θράκη.

Ως Έλληνας πολίτης και ως πανεπιστημιακός δάσκαλος και με κάθε συναδελφική συμπάθεια, σας συμβουλεύω να σταματήσετε την συνέχιση αυτών των τραγικών λαθών και να υιοθετήσετε μια νέα και δίκαιη εκπαιδευτική πολιτική και στρατηγική.

Εάν εισακούσετε αυτές τις συμβουλές μας, θα προστατέψετε αυτή την κρίσιμη στιγμή τόσο εσάς την ίδια, όσο και την Κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό από το να μην εγκλωβιστούν σε χειρισμούς και αποφάσεις με μέγιστες αρνητικές και απρόσμενες εξελίξεις όσον αφορά στο μείζον θέμα της Θράκης. Το δε θέμα της Θράκης είναι σε άμεση συνάφεια με αυτό του ανατολικού Αιγαίου και με ολόκληρο το ζήτημα εθνικής ασφάλειας της χώρας μας και με το αδιαπραγμάτευτο της εθνικής κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας της Ελλάδος.

Εάν συνεχίσετε να εμμένετε στην ίδια πολιτική που ακολουθήσατε όλα τα προηγούμενα έτη και ακολουθείτε και σήμερα ως Ειδική Γραμματέας του Υπουργείου Παιδείας, θα έχετε πλήρη ευθύνη για όποια εθνικά επιζήμια εξέλιξη σημειωθεί στη Θράκη.

Προσωπικά, δεν έχω τίποτε εναντίον του προσώπου σας, κάτι το οποίο άλλωστε φανερώνει και η σιωπή μου επί 13 χρόνια, ενώ διαπίστωνα τα συνεχή σας λάθη. Όμως, αισθάνομαι ότι με την επιστολή μου αυτή εκτελώ το χρέος που μου υπαγορεύει η συνείδησή μου ως επιστήμονα και ως Έλληνα, ενημερώνοντας τον Πρωθυπουργό, την Κυβέρνηση, τα πολιτικά κόμματα και την ελληνική κοινωνία, ζητώντας από εσάς να προβείτε επειγόντως σε διορθωτικές κινήσεις, πριν είναι πολύ αργά για όλους μας και ζητώντας από όλους να προστατεύσουν και να διαφυλάξουν την ελληνικότητα της Θράκης, διότι είμεθα πλέον στην περιοχή όπου παίζουμε εν ου παικτοίς.

Κλείνοντας την επιστολή αυτή, ευρισκόμαστε προ μεγάλης εκπλήξεως και απορίας, διότι φθάσαμε να αγωνιζόμαστε να προασπίσουμε την Θράκη από το ελληνικό Υπουργείο Παιδείας, ωσάν να πρόκειται περί ενός Υπουργείου ξένου προς την Ελλάδα και τα ελληνικά συμφέροντα.

 

Ξάνθη, Μάιος 2010 (13-05-2010)

 

Με ιδιαίτερη τιμή και φιλία,

Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης

 

ΠΗΓΗ: http://www.gpavlos.gr/article.php?p=14&id=18

Το πετρέλαιο του Καστελλόριζου και το έλλειμμα εθνικής στρατηγικής **

 

Του Θεόδωρου Μπατρακούλη*

 

Επί σειρά ετών ότι οι ΗΠΑ και ορισμένες άλλες δυτικές κυβερνήσεις ζητούν από την Ελλάδα να υποχωρήσει έναντι των απαιτήσεων της Τουρκίας. Στα τέλη του 20ού αιώνα και στις αρχές του 21^ου, μια από τις βασικές συνιστώσες του δόγματος των ΗΠΑ, στρατηγική προτεραιότητά της Ουάσιγκτον στο ευρύτερο γεωπολιτικό Σύστημα, ήταν και, ως ένα βαθμό εξακολουθεί να είναι, η σταθερότητα και η ισχύς της Τουρκίας. Πόσο μάλλον που, κατά την περίοδο αυτή, η Τουρκία συνιστούσε ένα ‘'εργαστήριο'' όπου συμπυκνώνονταν ποικίλες προκλήσεις και διακυβεύονταν στρατηγικές επιδιώξεις διαφόρων δρώντων του μεταδιπολικού διεθνούς συστήματος.

To τέλος του διπολισμού μείωσε το ρόλο της Τουρκίας ως προκεχωρημένου φυλακίου και εξασθένησε μια εθνική συνοχή που είχε οικοδομηθεί γύρω από ένα φιλοδυτικό και εχθρικό προς τον κομμουνισμό κράτος. Εξ άλλου, η υπερεθνική ιδιότητα του πολίτη, ο κοσμικός χαρακτήρας και ο ασυμβίβαστος εκσυγχρονιστικός χαρακτήρας αυτού του κράτους έχασαν τη σημασία τους''[i].

Όσον αφορά τις μετά το 1989 εξελίξεις στην Τουρκία: Αφενός,  στο εσωτερικό διήνυε μια πολύ σημαντική φάση μετάβασης και κοινωνικού/πολιτικού μεταμορφισμού – αντιμετωπίζοντας σύμφωνα με μια άποψη τη σοβαρότερη ενδεχομένως κρίση της ιστορίας της, τουλάχιστον από την εποχή της υπογραφής της Συνθήκης της Λωζάννης και της εγκαθίδρυσης της κεμαλικής Δημοκρατίας τον Οκτώβριο του 1923. Αφετέρου, στο εξωτερικό έμπαινε σε εφαρμογή ένα αμφιλεγόμενο, φιλόδοξο και πολύπλευρο εγχείρημα. Αυτό συνίστατο στον επαναπροσδιορισμό του γεωπολιτικού ρόλου της, με σαφή πρωτοκαθεδρία ενός νεοθωμανικής έμπνευσης ισλάμ. O εν λόγω επαναπροσδιορισμός επιχειρείτο να αντιστοιχεί/συνδυάζεται και με τους γεωστρατηγικούς σχεδιασμούς και επιδιώξεις των ΗΠΑ στο γεωπολιτικό σύστημα Εγγύς και Μέση Ανατολή-Καύκασος-Βαλκάνια-Ανατολική Ευρώπη[ii].  

Στις 18 Νοεμβρίου του 2009 η Άγκυρα με την έκδοση σχετικής ΝΟΤΑΜ έθεσε ευθέως θέμα επαναχάραξης συνόρων και ορίων μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας! Με αφορμή μία άσκηση έρευνας-διάσωσης στην περιοχή μεταξύ Ρόδου και Καστελλόριζου, αρνείτο την ελληνική αρμοδιότητα για αποστολές έρευνας-διάσωσης στην περιοχή ισχυριζόμενη ότι «δεν υπάρχει αναγνώριση από την Τουρκία των ορίων του FIR Αθηνών μεταξύ Ρόδου και Καστελλόριζου που σημαίνει ότι δεν είναι αρμοδιότητα της Αθήνας οι αποστολές έρευνας και διάσωσης στην περιοχή». Και σε ότι αφορά το θέμα που εγέρθηκε με την εν λόγω άσκηση αναφορικά με τις αποστολές έρευνας-διάσωσης, δημιουργείτο ένα τεράστιο μπλοκ ελληνικού FIR το οποίο διεισδύει βαθιά στην Ανατολική Μεσόγειο. Τις επόμενες μέρες, στο Αιγαίο ξετυλίχθηκε μια νέα σειρά δραματικών αντιπαραθέσεων των αεροναυτικών δυνάμεων της Ελλάδας και της Τουρκίας[iii]. Οι προκλητικές πράξεις αμφισβήτησης του διεθνούς καθεστώτος στο Αιγαίο συνιστούσαν νέες επιδείξεις ισχύος εκ μέρους της νεοοθωμανικής Τουρκίας, προβολής των αναθεωρητικών και ηγεμονικών επιδιώξεών της και δοκιμές διχοτόμησης του Αιγαίου Πελάγους υπό την αιγίδα του ΝΑΤΟ. 

"Οι δραματικές δηλώσεις Παπανδρέου απο το Καστελόριζο …  23 Απριλίου 2010, 13:25,   http://www.madata.gr/epikairotita/politics/59853.html "

Γιατί επιλέχθηκε η περιοχής του Καστελλόριζου γι' αυτές τις προκλήσεις; Ενώ Ελλάδα αναδεικνυόταν στον "αδύναμο κρίκο" της ευρωζώνης, όπως παραδέχτηκε στο διάγγελμά του την πρώτη εβδομάδα του Φεβρουαρίου και ο ίδιος ο πρωθυπουργός, τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων έρχονταν – άλλη μια φορά – να επαυξήσουν το κλίμα ανησυχίας. Σε ύπαρξη κοιτασμάτων πετρελαίου στο Καστελλόριζο αναφερόταν στο πρωτοσέλιδό της – η εφημερίδα «Το Ποντίκι». Σύμφωνα με το άρθρο της εφημερίδας, στα μέσα του Ιανουαρίου (2010) ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου και μέλη του ΚΥΣΕΑ πληροφορήθηκαν από αρμόδιες ελληνικές υπηρεσίες ότι στην περιοχή νότια του Καστελλόριζου υπάρχουν μεγάλα και εκμεταλλεύσιμα πετρελαϊκά κοιτάσματα[iv].

Με τις Ζώνες Αποκλειστικής Οικονομικής Εκμετάλλευσης έχει αρχίσει ένα μεγάλο  παιχνίδι από το 2004. Από το 2007, η Αγκυρα είχε δείξει το ενδιαφέρον της για τα πετρελαϊκά κοιτάσματα του εγγύς χώρου. Και ο νους της τουρκικής ηγεσίας, πέραν του Κιρκούκ και της Μοσούλης, ήταν και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κύπρου, Λιβάνου και Αιγύπτου, σύμφωνα με ενδείξεις, περιέχει σημαντικά κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Η Κυπριακή Δημοκρατία είχε υπογράψει (2007) συμφωνία με το Λίβανο για τον ορισμό της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) των δύο κρατών. Με τον τρόπο αυτόν μπορεί να καθοριστού τα υποθαλάσσια όρια της υφαλοκρηπίδας τους ώστε να διευκολυνθεί η διεξαγωγή των ερευνών. Η συμφωνία αφορούσε έκταση πλάτους περίπου 200 χιλιομέτρων στον επίμαχο βυθό. Ανάλογη συμφωνία είχε υπογραφεί μεταξύ Κύπρου και Αιγύπτου[v]. Η Ελλάδα διεξήγαγε συνομιλίες με την Αίγυπτο για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας ώστε να πραγματοποιηθούν έρευνες σε περιοχές εντός της ελληνικής ΑΟΖ.

Με την κρίση των Ιμίων και τη Συμφωνία της Μαδρίτης η Τουρκία έβαλε στο τραπέζι των ελληνοτουρκικών τις απόψεις της για περιοχές του Αιγαίου με αδιευκρίνιστη κυριαρχία. Πέτυχε βαθμιαία σύμμαχοι, εταίροι και ‘‘φίλοι'' της Ελλάδας να αναγνωρίζουν εμπράκτως (σε διαδικασίες και διαβουλεύσεις της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ) την ύπαρξη ‘'γκρίζων'' περιοχών στο Αιγαίο και να προσδοκούν από την Αθήνα να συνδιαλεχθεί με την Αγκυρα ώστε να ‘'διευκρινιστεί'' το καθεστώς. Η Τουρκία, ως μέλος του ΝΑΤΟ, έχει, ως γνωστόν, δικαίωμα να ασκεί στα όργανα της Συμμαχίας βέτο και να επιτυγχάνει την εξαίρεση από τον χώρο ευθύνης της (την λεγόμενη ‘'ομπρέλα'' του ΝΑΤΟ) περιοχές της Ελλάδας τις οποίες θεωρεί αμφισβητούμενης κυριαρχίας. Η τουρκική διπλωματία κατόρθωσε το δικαίωμα αυτό να το επεκτείνει και εντός των μηχανισμών της Ε.Ε. (π.χ. FRONTEX), παρά το ότι δεν είναι μέλος της Ενωσης.  

Με τον τρόπο αυτόν εδραιώνει και σε επίπεδο Ε.Ε. τις διεκδικήσεις στο Αιγαίο. Η Ουάσιγκτον είναι αποφασισμένη να αναμειχθεί σε όποιες διευθετήσεις δρομολογηθούν στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο στόλος των ΗΠΑ δεν είναι δύσκολο να φθάσει στην περιοχή. Η Ουάσιγκτον μπορεί να αξιοποιήσει το Κυπριακό για να διεκδικήσει μερίδιο του θαλάσσιου πλούτου της περιοχής. Ταυτόχρονα, στις διαπραγματεύσεις της διανομής του, μπορεί να πιέσει για μια λύση στο Κυπριακό σύμφωνα με τα συμφέροντά της. Το παιχνίδι με τα πετρέλαια της Ν/Α Μεσογείου επανέφερε την Αθήνα ενώπιον πάγιων διλημμάτων της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Η διαπραγματευτική ικανότητα της Ελλάδας μειώνεται, εκτός των άλλων, και εξ αιτίας της τουρκικής απειλής πολέμου στην περίπτωση που η Αθήνα ασκήσει το κατά το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δικαίωμά της να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια.

  

* Ο Θεόδωρος Σ. Μπατρακούλης είναι Δρ Πανεπιστημίου Paris 8

 

** Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Εθνος της Κυριακής, φύλλο της 21^ης Φεβρουαρίου 2010, σ. 55.

---

[i] Bλ. Ferhat Kentel, ‘‘Les Balkans et la crise de l'identité nationale turque'', στο Xavier Bougarel/Natalie Clayer, Le Nouvel Islam balkanique : les musulmans, acteurs du post-communisme, 1990-2000, Paris: Maisonneuve & Larose, 2001 (Μάιος), σ. 357.

[ii] Βλ. Ahmet Davutoğlu, Stratejik Derinlik. Türkiye'nin Uluslurarasι, Konumu (Στρατηγικό βάθος. Η Διεθνής  θέση της Τουρκίας), Κωνσταντινούπολη: Küre Yayιnlarι 2008, 24^η έκδοση. Βλ. επίσης Ιωάννης Θ. Μάζης, Η Γεωπολιτική της ευρύτερης Μέσης Ανατολής και η Τουρκία, Αθήνα: Α. Α. Λιβάνη, 2008. Γιώργος Καραμπελιάς (επιμ.), Νεοοθωμανισμός, Αθήνα: Εναλλακτικές Εκδόσεις, 2009.

[iii] ‘'‘'Μπούκαραν'' σε ελληνική άσκηση τουρκικά μαχητικά'', Ελεύθερος, 20.11.2009, σ. 1.

[iv] ‘‘Μια θάλασσα πετρέλαιο'', Το Ποντίκι, 10.02.2010, σ. 3.

[v] Βλ. και Θ. Μπατρακούλης, ‘‘Τα προβλήματα της Τουρκίας, ο Μπουγιουκανίτ και τα πετρέλαια'', Eλευθερία (Λάρισα), 18.2.2007. Ιδίου, ‘‘Το κουρδικό, ο Μπουγιουκανίτ και τα πετρέλαια‘', www.ardin.gr/2306, φύλλο 7. Επί πλέον, ‘‘Στα γρανάζια του Μεσανατολικού τα πετρέλαια'', Η Σημερινή, 5.2.2007, www.simerini.cy.

Η ποίηση ένα είδος προσευχής

 

 

CΑPTAINBOOK: Είναι μεγάλη χαρά για μένα να συνομιλώ και πάλι μαζί σου. Είναι τόσο δύσκολο τα τελευταία χρόνια να σε εντοπίσει κανείς. Ευτυχώς που υπάρχει και το ίντερνετ.

---

[i] Ο Συμεών είναι Περουβιανός ( Miguel Angel de la Jara Higinson, κατά κόσμο) και όμως γνωρίζει τα ελληνικά καλύτερα από τους περισσότερους από εμάς. Είναι αναχωρητής, ταξιδευτής, στοχαστής και ζωγράφος, αλλά πάνω από όλα ποιητής. Ποιητής με όλες τις σημασίες της λέξης.

Πρέπει να τον δει κανείς να ετοιμάζει ένα τσάι για να καταλάβει ότι η ποίηση γι' αυτόν δεν είναι μόνο γραπτός λόγος. Όταν συνομιλείς μαζί του αισθάνεσαι ότι, ενώ βρίσκεται δίπλα σου, ταυτόχρονα ταξιδεύει κάπου αλλού και σε ταξιδεύει.

Και σίγουρα μια συνέντευξη σαν και αυτή δεν είναι δυνατόν να σας μεταδώσει παρά μονάχα ψήγματα της πολύπλευρης προσωπικότητάς του. Ίσως, πάλι, τον γνωρίσετε καλύτερα διαβάζοντας τα βιβλία του, «Συμεών Μνήμα» και «Με ιμάτιον μέλαν» από τις εκδόσεις Άγρα.

Εμείς, οι επιβάτες του CaptainBook.gr, τα έχουμε διαβάσει και από τότε έγιναν μόνιμοι συνοδοιπόροι μας στα τοπία της ποίησης. Ελπίζουμε να γίνουν και δικοί σας.

ΣΥΜΕΩΝ: Και δική μου χαρά.

 

CB: Κυκλοφορούν κατά καιρούς διάφορες φήμες για σένα: ότι είσαι εξωγήινος, ότι έχεις μια μυστική μηχανή του χρόνου, ότι γίνεσαι αόρατος όποτε θέλεις. Τι έχεις να πεις σχετικά;

 

Σ: Ότι γίνομαι αόρατος; Μακάρι!… Είμαστε στον κόσμο για να γινόμαστε αόρατοι και να φανερώνουμε το αόρατο, σ' αυτό έγκειται η αρετή. Η φανέρωση στον κόσμο του αόρατου κάλλους: αυτό, και μόνο, είναι η λεγόμενη αρετή. Εγώ, όμως, πιστεύω ότι είμαι, απλώς, ένας ταλαίπωρος…

 

CB: Πώς βλέπεις τη σχέση ποίησης και ζωγραφικής; Ξέρω ότι έχεις υπηρετήσει και τις δύο.

 

Σ: Πιστεύω, όπως έχει ήδη ειπωθεί, ότι η ποίηση είναι ζωγραφική με λόγια και η ζωγραφική, ποίηση με γραμμές και χρώματα… τουλάχιστον η ποίηση και η ζωγραφική που μου αρέσουν.

 

CB: Τι περιέχουν οι αποσκευές σου όταν ταξιδεύεις στη θάλασσα του γραπτού λόγου;

 

Μολύβι και χαρτί στις αποσκευές ή μάλλον στην τσάντα μου. Και έχω μέσα μου μια καρδιά που αισθάνεται…

 

CB: Θα δούμε άραγε νέα σου ποιήματα ή μεταφράσεις (σαν την εξαιρετική στην «Τέχνη του Γραψίματος» του Λου Τσι) τυπωμένα σύντομα;

 

Σ: Ετοιμάζεται, τώρα, πάλι από την Άγρα, η έκδοση μιας μικρής συλλογής των ποιημάτων μου στα ισπανικά.

 

CB: Η ζωγραφική έχει ακόμα σημαντική θέση στις καλλιτεχνικές σου αναζητήσεις;

 

Σ: Ναι, αλλά περισσότερο γράφω. Γράφω στίχους και πεζό λόγο. Θα τον έλεγε κανείς, ίσως, ποιητικό πεζό λόγο.

 

CB: Γνωρίζω μερικά βιβλιοπωλεία στην Αθήνα που έχουν σε περίοπτη θέση τα βιβλία σου, ακόμα και αυτά που έχουν εκδοθεί πριν είκοσι χρόνια. Τι έχεις κάνει στους ιδιοκτήτες τους; Μάγια;

 

Σ: (Γέλια)

 

CB: Πώς βλέπεις την ελληνική πραγματικότητα γενικά, αλλά και ειδικά σε σχέση με τη βιβλιοπαραγωγή και την τέχνη του γραψίματος;

 

Σ: Γενικά; Τι να πω εγώ… Καλύτερα θα ήτανε να σιωπώ… Νομίζω – αλλά ίσως να κάνω λάθος-  ότι στην σύγχρονη ελληνική κοινωνία σπανίζουν πολύ οι ευγενείς, οι αριστο-κράτες (όχι, αναγκαστικά, οι εκ γενετής). Να το πω με έναν χριστιανικό ή της ηθικής όρο: σπανίζουν οι ενάρετοι… Το ίδιο ισχύει για την τέχνη του γραψίματος (αν και, τελευταία, δεν παρακολουθώ τη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία). Στα κινεζικά η λέξη «ποίημα» αποτελείται αριστερά από το σύμβολο «λέξη» και στα δεξιά από το σύμβολο «ναός». Δεν είναι η ποίηση λατρεία με λέξεις; Ένα είδος προσευχής… όπως και κάθε τέχνη;

Πάρα πολλά βιβλία παράγονται στην Ελλάδα και, τα τελευταία χρόνια, γίνονται πολύ ωραίες εκδόσεις, που δύσκολα βρίσκεις ανάλογες αλλού.

 

CB: Ποιοι συγγραφείς ή ποιητές στάθηκαν για σένα οδηγοί;

 

Σ: Στην αρχή, όταν ήμουν έφηβος, ο Rimbaud, o Andre Breton και o Lorca, αργότερα η Σαπφώ, ο Πίνδαρος, ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολογος, ο Εμπειρίκος και, βέβαια, ο Πεντζίκης. Τα τελευταία χρόνια με εμπνέουν πολύ οι Κινέζοι και Γιαπωνέζοι ποιητές, όπως ο Li Po, o Wang Wei και ο Basho…

 

CB: Οι συναντήσεις σου με τον μακαρίτη, τον Πεντζίκη, έχουν περάσει πια στη σφαίρα του θρύλου. Πες μας κάτι γι' αυτόν, αν θέλεις. Ίσως κάποιο περιστατικό που σου έκανε εντύπωση από την εποχή της φιλίας σας.

 

Σ: Ο Πεντζίκης ήταν ένας άρχοντας, ήταν εξαιρετικά ευαίσθητος και έξυπνος, ήταν ένας γίγαντας που ανακεφαλαίωνε όλον τον ελληνισμό και κατείχε, επίσης, τη σύγχρονη κουλτούρα. Είχε πολλή αγάπη και ήξερε να γράφει. Με πρόσεξε μόλις έφθασα στην Ελλάδα και παρέμεινα στενός του φίλος μέχρι τον θάνατό του. Μου είπε πριν πεθάνει: «Θέλω να ξέρεις ότι σ' αγαπάμε πολύ, οικογενειακώς σε αγαπάμε», ήταν τα τελευταία λόγια που άκουσα απ' αυτόν. Μου παρέδωσε κάτι που δεν μπορώ να το εξηγήσω: ένα πυρ…

 

CB: Θέλεις να κάνεις ένα σχόλιο για τη συνάντησή σου με τον Μάριο Βάργκας Γιόσα; Ήταν ομολογουμένως πολύ κολακευτικό για σένα το άρθρο του στην «Ελ Παΐς».

 

Σ: Όταν συναντηθήκαμε και είχαμε ένα «τετ α τετ» δεν κατάλαβα ότι θα έγραφε για μένα. Είναι ένας πολύ ανοιχτός και εγκάρδιος άνθρωπος, με λεπτότητα και καλλιέργεια.

 

 

CB: Ποια η γνώμη σου για το Captainbook.gr, από όσο πρόλαβες να περιηγηθείς στις σελίδες του; Πρόσεξε τι θα πεις γιατί θα σε αποκηρύξω. (Γέλια).

 

Σ: Έχετε έναν ενθουσιασμό, ένα μεράκι και, φαίνεται πως έχετε μια επαγγελματικότητα: απαραίτητο πράγμα.

 

CB: Θέλεις να κάνεις μια ευχή για το ξεκίνημά μας;

 

Σ: Αφού σηκώσατε πανί, καλό ταξίδι!

 

CB: Ευχαριστούμε πολύ.

 

Εικόνα: έργο του Συμεών με σινική μελάνη.

 

ΠΗΓΗ: http://www.captainbook.gr/shop/index.php?main_page=wordpress&p=58

ΗΜΕΡΙΔΑ  «Θεολογικὲς καὶ ἠθικὲς διαστροφὲς τοῦ Παπισμοῦ» 
Πάφος, 22 Μαΐου 2010 

Η ΕΠΙΣΚΕΨΗ  ΤΟΥ  ΠΑΠΑ   ΣΤΗΝ  ΚΥΠΡΟ  ΑΛΛΟ ΕΝΑ ΠΛΗΓΜΑ  ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

 

Εἰσήγηση τοῦ θεολόγου Σημάτη Παναγιώτη

 

Πῶς ἀντιμετωπίσθηκε ἡ Ἐπίσκεψη τοῦ Πάπα στὴν Ἀθήνα

 

Ἡ εὐχή μας, ὅμως, εἶναι καὶ μὲ τὴν παροῦσα Ἡμερίδα, νὰ προβληματισθοῦν, ὅσοι μᾶς κάνουν τὴν τιμὴ καὶ παρευρίσκονται ἐδῶ σήμερα, νὰ κρίνουν νηφάλια τὰ αὐτοαναιρούμενα ἐπιχειρήματα τοῦ Ἀρχιεπισκόπου καὶ τῶν Ἐπισκόπων, ποὺ ψήφισαν ὑπὲρ τῆς ἐπισκέψεως καὶ ὑποδοχῆς τοῦ Πάπα, προβαλλόμενα στὸ φῶς τῆς πατερικῆς διδασκαλίας, τὴν ὁποία ἐπικαλούμαστε ὅσοι ἐναντιωνόμαστε στὴν ἐπίσκεψη αὐτή. Καὶ ἡ διαχρονικὴ στάση τῆς Ἐκκλησίας ἀπαγορεύει τὴν ὑποδοχὴ αἱρετικῶν καὶ ἀσφαλῶς τὶς φιέστες ὑπὲρ τοῦ αἱρεσιάρχη Πάπα. Οἱ Ἅγιοι οὔτε στὸ χειρότερό τους ἐφιάλτη, δὲν εἶδαν ἢ σκέφτηκαν, ὅτι ἦταν δυνατὸν νὰ ὑποδεχθοῦν τιμητικὰ κάποιον ἀμετανόητο αἱρεσιάρχη.

Κι ἄν λοιπόν, ὅπως πιστεύουμε, καταστῆ  ὁλοφάνερη ἡ θέση τῶν Ἁγίων Πατέρων, τότε ὁλοφάνερο εἶναι καὶ τὸ καθῆκον μας: διαμαρτυρία κατ' ἐκείνων ποὺ ἀγνόησαν καὶ παρέβησαν τὶς Ἐντολὲς τοῦ Εὐαγγελίου καὶ ἀποχὴ ἀπὸ τὶς φιέστες ὑποδοχῆς τοῦ Πάπα.

Καὶ εἶναι νόμιμη καὶ ἀναγκαία αὐτὴ ἡ διαμαρτυρία, γιατὶ οἱ σύγχρονοι ποιμένες, ἀντὶ νὰ διώξουν τὸν αἱρετικὸ λύκο γιὰ νὰ μὴ κατασπαράξει τὰ πρόβατα, αὐτοὶ «θεωροῦν τὸν λύκον ἐρχόμενον καὶ ἀφίησι τὰ πρόβατα» στὴν διάθεση τοῦ προβατόσχημου λύκου. Κι ὄχι μόνο αὐτό, ἀλλὰ «κάνουν καὶ κάτι χειρότερο τὸν ὑποδέχονται, τὸν καλωσορίζουν καὶ τὸν μπάζουν στὴν αὐλὴ τῶν προβάτων» ὅπως λέγει ὁ π. Θεόδωρος Ζήσης¹.

Ὁμολογία καὶ διαμαρτυρία, λοιπόν ἀλλὰ καὶ προσευχὴ ἐντονότερη καὶ θερμότερη ἐν πίστει στὸ Θεό, ὥστε, ἂν Αὐτὸς κρίνει, ἂν οἱ ἁμαρτίες μας καὶ ἡ ἀδιαφορία μας γιὰ τὰ θέματα τῆς Πίστεως δὲν ἔχουν φτάσει στὸ ἀπροχώρητο, ἂν ὑπάρχει κάποιο περιθώριο ἀκόμα, νὰ ἐπέμβει καὶ νὰ ματαιώσει τὴν τελευταία στιγμὴ τὴν ἐναντίον τοῦ θελήματός Του ἐπίσκεψη τοῦ Πάπα, διασκεδάζων βουλὰς ἐθνῶν καὶ βουλὰς πολιτικῶν καὶ ἐκκλησιαστικῶν ἀρχόντων, ὥστε νὰ λογαρισθεῖ εἰς τὸ ἥμισυ ἡ ἀνομία μας καὶ ἡ χρόνια ἀδιαφορία μας εἰς τὰ περὶ τὴν πίστην θέματα.

Μέσα σ' αὐτὴν τὴν ἀτμόσφαιρα, κατὰ τὴν ὁποία ἡ ἀκραία ἐκκοσμίκευση συμπλέκεται μὲ τὴν ἀποκαλυπτικὴ ὑστερία ἢ τὴν ὑπερβαίνει ἐκκλησιαστικῶς ὡς ἐσχατολογικὴ προσδοκία, καὶ κάτω ἀπὸ ἀντίξοες συνθῆκες, ἀποφασίσαμε νὰ συνδιοργανώσουμε αὐτὴν τὴν Ἡμερίδα σὲ συνενόηση μὲ τοὺς γνωστοὺς συλλόγους τῆς Κύπρου.

Δὲν παραλείψαμε νὰ ζητήσουμε τὴν εὐλογία κάποιου Ἐπισκόπου. Θεωρήσαμε ὅτι ὁ Μητροπολίτης Λεμεσοῦ, τοῦ ὁποίου οἱ ὁμιλίες ἀπηχοῦσαν πιστὰ τὸ πνεῦμα τῶν Ἁγίων ἐναντίον τῶν αἱρέσεων, θὰ μποροῦσε νὰ μᾶς φιλοξενήσει καὶ νὰ δώσει τὴν εὐλογία του, ἀφοῦ ἦταν γνωστό, ὅτι κανένα Κυπριακὸ σωματεῖο ἢ ἐκκλησιαστικὸς φορέας δὲν εἶχε προγραμματίσει τὴν ἐλάχιστη εἰρηνικὴ ἀντίδραση κατὰ τῆς ἐπισκέψεως, στὴν μορφὴ μάλιστα μιᾶς θεολογικῆς Ἡμερίδας. Ἀντίθετα οἱ πληροφορίες ἔλεγαν ὅτι κάποιοι ἑτοιμάζονταν γιὰ ἀντιδράσεις τὴν ἡμέρα ἐλεύσεως τοῦ Πάπα, κάτι ποὺ μὲ ἐπιστολή μας προσπαθήσαμε νὰ ἀποτρέψουμε, ἐπισημαίνοντας ὅτι εὔκολα μποροῦσαν κάποιοι «πράκτορες» νὰ τὸ ἐκμεταλλευτοῦν ἐναντίον τους.

Δυστυχῶς, ὅμως, ὁ Πανιερώτατος, ἀντὶ νὰ χαρεῖ, γιατὶ κάποιοι ἐπώνυμοι καθηγητὲς Πανεπιστημίου, ἐγνωσμένου ὀρθόδοξου ἤθους καὶ ἀγωνιστὲς πνευματικοὶ Πατέρες, ἀποδέχτηκαν τὴν πρόσκλησή μας νὰ μεταβοῦν στὴν Κύπρο, δὲν ἀποδέχθηκε τὴν παράκληση ποὺ τοῦ ἀπευθύναμε, νὰ καλέσει δηλαδὴ ὡς ὁμιλητὲς τῆς Ἡμερίδας τὸν π. Θεόδωρο Ζήση, τὸν π. Γεώργιο Μεταλληνὸ καὶ τὸν κ. Τσελεγγίδης, γιὰ νὰ μᾶς μεταδώσουν ἄμεσα τὶς πατερικὲς γνώσεις ποὺ κατέχουν, παρόλο ποὺ ἅπαντες δήλωσαν πὼς θὰ ἔρχονταν, ἐὰν ἐπροσκαλοῦντο ἀπὸ Ἐπίσκοπο. Καὶ μὲ ποιά δικαιολογία τὸ ἀρνήθηκε; Ὅτι ἐκεῖνες τὶς ἡμέρες θὰ ὑποβάλετο σὲ μιὰ ἐγχείρηση στὸ γόνατο!

Ἐπιχειρήσαμε νὰ ἔρθουμε σὲ ἐπαφὴ καὶ μὲ ἄλλο Κύπριο Μητροπολίτη, ἀλλὰ δὲν τὰ καταφέραμε.

Ἀλλὰ ἂν δὲν ἦρθαν οἱ παραπάνω σεβαστοὶ ὁμιλητὲς στὴν Κύπρο, φροντίσαμε νὰ μεταφέρουμε καὶ τὶς δικές τους τοποθετήσεις, τὰ κυριότερα σημεῖα ἀπὸ τὰ ἔργα καὶ τὶς ὁμιλίες ποὺ ἔκαναν στὴν Ἑλλάδα, ὅταν ἦρθε ἐκεῖ ὁ Πάπας. Γιατὶ τὸ πρόβλημα, τότε καὶ τώρα, εἶναι τὸ ἴδιο.

Τότε δηλαδή, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος μᾶς ἔλεγε ὅτι «ὁ Πάπας ἔρχεται  ὡς προσκυνητής… Ὅταν τελειώσει ἡ προσκύνησίς του, τὰ πάντα λήγουν, καὶ ἡμεῖς εἴμεθα κερδισμένοι, διότι οἱ Εὐρωπαῖοι δὲν θὰ μᾶς κατηγορήσουν ὡς φανατικούς. Καμιὰ συνέχεια» δὲν θὰ ὑπάρξει. Καὶ ἀλλοῦ ἔλεγε: «ὁ Πάπας ἦλθε γιὰ ἕνα εἰκοσετράωρο στὴν Ἀθήνα καὶ ἔφυγε, χωρὶς νὰ προκαλέσει κάποια ζημιά».

Καὶ τώρα, παρόμοια ἀκούγονται ἀπὸ Ἐπισκόπους μάλιστα, νοήμονες καὶ γνῶστες τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας, οἱ ὁποῖοι, ὅμως, συσκοτίζουν τὴν ἀλήθεια χάριν σκοπιμοτήτων καὶ ἐσωτερικῶν ἰσορροπιῶν. Καὶ ἂν ἐπρόκειτο γιὰ Ἐπισκόπους ποὺ θεωροῦν ὅτι ὁ Παπισμὸς δὲν εἶναι αἵρεση, γράφει ὁ π. Θεόδωρος Ζήσης, «δικαιολογοῦνται νὰ ὑποδέχονται τὸν Πάπα καὶ νὰ μὴ τὸν θεωροῦν "λύκο βαρύ"». Ἐφ' ὅσον, «ὅμως, ἀποδέχονται τὴ θέση τῆς Ἐκκλησίας ὅτι ὁ Παπισμός εἶναι αἱρεση», συνεχίζει ὁ π. Θεόδωρος, τότε οἱ σύγχρονοι Ἐπίσκοποι ὑποδεχόμενοι τὸν Πάπα, ἂν καὶ γνωρίζουν ὅτι εἶναι αἱρετικός, εἶναι σὰν νὰ δέχονται «ὅτι εἶναι μὲν ἐπικίνδυνος ὁ Παπισμὸς ὡς αἵρεση, ἀλλὰ ἂς ἀφήσουμε τὸ λύκο γιὰ λίγο, γιὰ εἰκοσιτέσσερις ὧρες, νὰ ρημάξει τὸ κοπάδι… Δὲν πειράζει, θὰ μολύνει» μὲ τὸ μολυσματικὸ ἰὸ τῆς αἱρέσεως «λίγους καὶ γιὰ λίγο»².

Ἀλλὰ στὴν τωρινὴ πρόσκληση τοῦ Πάπα ἀπὸ τὸν Ἀρχιεπίσκοπο Χρυσόστομο, ἔχει γίνει κι ἕνα βῆμα παραπάνω, σὲ σχέση μὲ τὸ 2001.

Τότε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος ἐδικαιολογεῖτο λέγοντας, ὅτι ὁ Πάπας προσκλήθηκε μόνο ἀπὸ τὴν πολιτεία. Τώρα, ὅμως, ὁ ἠθικὸς αὐτουργὸς τῆς ἐλεύσεως τοῦ Πάπα στὴν Κύπρο, δὲν εἶναι μόνο ἡ πολιτεία, ἀλλὰ εἶναι καὶ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος τῆς Κύπρου, ἢ μᾶλλον εἶχε προηγηθεῖ ἡ πρόσκληση τοῦ Ἀρχιεπισκόπου πρὸς τὸν Πάπα ἀπὸ τὸ 2007 καὶ ἀκολούθησε ἐκείνη ἀπὸ τὴν πολιτεία μετὰ παρέλευση δύο περίπου ἐτῶν! Καὶ ποιός ξέρει ἂν δὲν ἐξήσκησε καὶ πιέσεις ὁ Ἀρχιεπίσκοπος πρὸς τὴν πολιτικὴ ἐξουσία γιὰ νὰ προσκαλέσει τὸν Πάπα; Τουλάχιστον ἡ λογικὴ σειρὰ τῶν γεγονότων καὶ οἱ ἀνακολουθίες του μᾶς ὁδηγοῦν σὲ αὐτὴν τὴν ὑπόθεση. Καὶ ντρεπόμαστε ὡς χριστιανοὶ γιὰ τοιούτου εἴδους Ἀρχιεπισκοπικὲς συμπεριφορές.

Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος, λοιπόν, -δυστυχῶς- καὶ προσπάθησε νὰ θολώσει τὰ νερὰ -περὶ τοῦ ποιός προσκάλεσε τὸν Πάπα- καὶ ἰσχυρίστηκε ἀνερυθριάστως, ὁμιλῶν μὲ τὸν ἀέρα πολιτικοῦ παράγοντα, ὅτι καὶ κάλεσε ὁ ἴδιος καὶ συγκατατέθηκε στὴν ἐπίσκεψη τοῦ Πάπα, μὲ τὴ δικαιολογία ὅτι «ἡ ἐπιρροὴ τοῦ Ποντίφηκα στοὺς ἰσχυροὺς τῆς γῆς εἶναι γνωστὴ καὶ ἀναμένουμε, μέσῳ τῶν πρέσβεων τοῦ Βατικανοῦ σὲ ὅλο τὸν κόσμο, ὤθηση στὶς δίκαιες ἐπιδιώξεις μας». Ἔχει ἄραγε ἐπίγνωση, ὅτι ἔτσι ἐπικύρωσε πανηγυρικὰ τὴν αἱρετικὴ καισαροπαπικὴ ὑπόσταση τοῦ Βατικανοῦ; Νά, λοιπόν, ἡ πρώτη ὑποχώρηση, ἡ πρώτη ἧττα, κι ἂς προσπαθεῖ νὰ διαβεβαιώσει ὅτι σὲ τίποτα δὲν θὰ ὑποχωρήσουμε.

Κι ἀκόμα ἡ πολιτική του παιδεία -ποὺ ἀσφαλῶς θὰ νομίζει πὼς διαθέτει- βρίσκεται σὲ τέτοιο στάδιο «ἀφελείας», ὥστε νὰ πιστεύει πὼς ὁ Πάπας, ἂν ἤθελε νὰ βοηθήσει γιὰ τὴν λύση πτυχῶν τοῦ Κυπριακοῦ προβλήματος, ἔπρεπε νὰ μεταβεῖ στὴν Κύπρο αὐτοπροσώπως; Δὲν γνωρίζει ὅτι τὸ Βατικανὸ δὲν βοηθᾶ ἀπὸ χριστιανικὴ ἀγάπη, ἀλλὰ μόνο κατόπιν σκληρῶν διαπραγματεύσεων καὶ κάτω ἀπὸ δυσμενεῖς ὅρους καὶ μὲ ἀσύμμετρα ἀνταλλάγματα;

Καὶ ἡ συνέχεια: Πῶς εἶναι δυνατὸν ἕνας Ἀρχιεπίσκοπος, ποὺ ἔχει λάβει σαφῆ ἐντολὴ ἀπὸ τὸν Χριστὸ καὶ τὴν Ἐκκλησία νὰ ἐκδιώκει τοὺς αἱρετικοὺς καὶ νὰ προφυλάσσει τοὺς πιστοὺς ἀπὸ τὴν αἵρεση, νὰ προσκαλεῖ ἕνα ἀρχιαιρεσιάρχη καὶ νὰ παρίσταται στὴν τιμητικὴ ὑποδοχή του;

Γιὰ νὰ γίνει ἀντιληπτὸ τὸ τραγελαφικὸ τῆς περιπτώσεως, ἂς φανταστοῦμε τὸν Μ. Ἀθανάσιο νὰ ἐκλειπαρεῖ τὸν Ἄρειο γιὰ νὰ μεσολαβήσει στοὺς βασιλιᾶδες τῆς ἐποχῆς, ὥστε νὰ λυθοῦν τὰ κοινωνικο-φυλετικὰ προβλήματα τῆς Ἀλεξάνδρειας! Κάτι τέτοιο ἀσφαλῶς ἦταν ἀδιανόητο γιὰ τοὺς Ἁγίους. Σὲ ὁλόκληρη τὴν περίοδο τῆς Ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας, δὲν συναντᾶται τέτοιο γεγονός. Κανένας Ἅγιος Ποιμένας, δὲν ἔφτασε σὲ τέτοιο σημεῖο μειοδοσίας πίστεως, ὥστε νὰ παραβεῖ καὶ νὰ ποδοπατήσει Ἱεροὺς Κανόνες, γιὰ νὰ ἐπιτύχει λύσεις σὲ προσωπικὰ ἢ ἐθνικὰ προβλήματα. Ποτὲ δὲν χρησιμοποίησαν καταχρηστικὰ τὴν Πίστη καὶ τὸ Χριστὸ οἱ Ἅγιοι ὡς μέσον. Πάντα ὁ Χριστὸς ἦταν ἡ ἀρχή, τὸ κέντρο καὶ τὸ τέλος τῶν ἐνεργειῶν τους. Κι ἂν θυσίαζαν κάτι, αὐτὸ ἦταν οἱ καλὲς σχέσεις μὲ τὴν πολιτεία, οἱ θρόνοι τους, ἡ καλοπέρασή τους καὶ ἀκόμα, τέλος, καὶ αὐτὴ ἡ ζωή τους.

Καὶ γιὰ νὰ ἀναφέρω ἕνα-δυὸ παραδείγματα: Μήπως ἀποδέχτηκε ἡ Ἐκκλησία τὴν ψευδένωση ποὺ ἀποφασίστηκε στὶς Συνόδους τῆς Λυὼν καὶ τῆς Φερράρας, οἱ ὁποῖες ἔγιναν ἀκριβῶς γιὰ νὰ λάβουμε βοήθεια στρατιωτικὴ ἀπὸ τὴ Δύση; Μήπως ἀποδέχτηκαν οἱ Ἅγιοι τῆς Καντάρας καὶ οἱ Ἅγιοι Ἐπίσκοποι τῆς Κύπρου, ἐπὶ λατινοκρατίας τῆς νήσου, κοσμικὰ ὀφέλη εἰς βάρος τῆς Πίστεως; Ὄχι ἀσφαλῶς, γιατὶ ἤξεραν καλά, πὼς κάθε φορὰ ποὺ συμβαίνει κάτι τέτοιο, ἀποσύρει ὁ Θεὸς τὴ χάρη Του ἀπὸ τὸ λαό Του, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἔρχονται καταστροφὲς ἀντὶ γιὰ βοήθεια.

Καὶ καλὰ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος, ποὺ ἐνασχολεῖται συχνὰ-πυκνὰ μὲ τὰ πολιτικά. Μήπως, ὅμως, δὲν τὰ γνωρίζουν αὐτὰ οἱ Ἐπίσκοποι τῆς Κύπρου; Πῶς τότε ἀποδέχτηκαν ἐν σιωπῇ τὶς εἰσηγήσεις τοῦ Πρώτου καὶ ἐπέτρεψαν μὲ τὴ μοιρολατρικὴ σιωπή τους νὰ καταστῆ μὴ ἀνατρέψιμο καὶ τετελεσμένο γεγονὸς ἡ ἐπίσκεψη τοῦ Πάπα; Ἀσφαλῶς καὶ τὰ γνωρίζουν καὶ στὸ παρελθὸν τὰ ἔγραψαν. Π.χ. ὁ Μητροπολίτης Κυρηνείας κ. Παῦλος τὸ 2001, ἔγραφε: «Οἱ ἐναγκαλισμοὶ μὲ τὸν Πάπα δὲν θὰ φέρουν τὴν ποθητή, ὡς ἐλπίζετε, βοήθειά του στὸ ἐθνικὸ θέμα, ἀλλὰ τὴν ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἐπάνω στὶς κεφαλές μας, ὡς μαρτυρεῖ ἡ ἱστορία τοῦ μαρτυρικοῦ ἡμῶν Γένους». Ἄραγε ὁ Πανιερώτατος σήμερα, ποὺ ὑπέγραψε τὴν ἔλευση τοῦ Πάπα, ἐπιθυμεῖ νὰ πέσει ἡ «ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἐπάνω στὶς κεφαλές μας»; Ἢ μήπως θὰ ἰσχυρισθεῖ, ὅτι ἡ ἀναλλοίωτη βούληση τοῦ Θεοῦ σήμερα ἄλλαξε;

Ὁ Θεὸς δὲν ἀλλάζει γνῶμες. Ἡ ἀλλαγὴ ὀφείλεται σὲ μᾶς. Μᾶς ἄλλαξε ὁ συμφυρμὸς μὲ τοὺς αἱρετικοὺς Οἰκουμενιστὲς καὶ Παπικούς. Ὑποκύψαμε στὶς πολυποίκιλες πιέσεις τους. Καὶ δυστυχῶς, κάποιοι ἀκόμα δὲν θέλουν νὰ καταλάβουν ἢ δὲν θέλουν νὰ παραδεχθοῦν, ὅτι ἂν ἡ «κοινωνία» μὲ τοὺς αἱρετικοὺς διαστρέφει τὰ ὀρθόδοξα κριτήρια, ἀκόμα καὶ τῶν Ἐπισκόπων, πόσο μᾶλλον τῶν ἁπλῶν πιστῶν!

Παραδείγματά μας, λοιπόν, εἶναι οἱ Ἅγιοι ποὺ ἔμειναν πιστοὶ στὸ πνεῦμα τῆς Ἁγίας Γραφῆς καὶ ὄχι μόνο δὲν ὑποδέχθηκαν τιμητικὰ ἢ θριαμβευτικὰ κάποιον αἱρετικό, οὔτε ἐπεφύλαξαν πρὸς αὐτὸν ἐμμετικοὺς ἐπαίνους κοσμικῆς εὐγενείας ποὺ ἐνίσχυε τὸ αἱρετικό του φρόνημα, ἀλλὰ ἀντιδροῦσαν καὶ πολεμοῦσαν διὰ λόγων καὶ ἔργων κάθε αἱρετικὴ διείσδυση. Ὅσες συναντήσεις καὶ διαλόγους ἔκαναν ἀπὸ ἀγάπη οἱ Ἅγιοι, στόχευαν στὴν νουθεσία τοῦ αἱρετικοῦ, στὴν προσπάθεια νὰ ἀποδείξουν τὸ λάθος του, ὥστε νὰ ἐπανέλθει στὴν Ἀλήθεια.

Ἀναφέραμε πιὸ πάνω, ὅτι στὴν Ἑλλάδα οἱ ἀντιδράσεις ἦταν ἔντονες στὴν ἐπίσκεψη τοῦ Πάπα. Ἀντίθετοι ἦσαν Καθηγούμενοι καὶ μοναχοὶ τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ ἄλλων Ἱερῶν Μονῶν, θεολόγοι καὶ ἱερεῖς, ὁ ἁπλὸς λαός. «Ἀκόμα καὶ τὰ μέλη τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, ἂν καὶ ψήφισαν γιὰ τὴν ἔλευση τοῦ Πάπα, φοβούμενοι καὶ τρέμοντες τὴν κατακραυγὴ τοῦ ποιμνίου τους, δὲν τόλμησαν νὰ παραστοῦν στὴν ὑποδοχή του, ἐκτὸς ἀπὸ ἕναν»³. Ὅταν δὲ ἀνῆλθε «στὸν Ἄρειο Πάγο (ἔντρομος ὁ Ἀρχιεπίσκοπος καὶ οἱ σύμβουλοί του) ἀπαγόρευσαν τὴν προσέλευση κόσμου, φοβούμενοι τὶς τυχὸν ἀποδοκιμασίες πρὸς τὸν Ἀρχιεπίσκοπο καὶ τὸν Πάπα…»⁴. Τὸ ἴδιο ἄραγε δὲν φοβᾶται καὶ ὁ Κύπρου Χρυσόστομος καὶ ἡ  Ἱ. Σύνοδος γιὰ τὶς 4 Ἰουνίου; Γι' αὐτὸ καὶ προσπαθοῦν μὲ κάθε τρόπο νὰ ἐμποδίσουν τὶς ἀντιδράσεις ποὺ ὡς ἐλεύθεροι πολῖτες ἔχουν δικαίωμα νὰ κάμουν οἱ Κύπριοι⁵.

Καί, τραγικὴ εἰρωνεία! Ἑτοιμαζόταν νὰ γίνει ἐπίσκεψη τοῦ Πάπα καὶ στὴν Κύπρο τὸ 2001, κατόπιν προσκλήσεως τοῦ τότε προέδρου τῆς Κύπρου, ἀλλὰ τελικά δὲν πραγματοποιήθηκε.

Ἕνας, λοιπόν, ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ ἀντέδρασαν στὴν ἑτοιμαζόμενη ἐπίσκεψη τοῦ Πάπα καὶ εἶπε ΟΧΙ  τότε, ἦταν ὁ Μητροπολίτης κ. Παῦλος, ὅπως ἤδη ἀναφέραμε. Τώρα, ὅμως, ποὺ ἡ πρόσκληση ἔγινε ὄχι μόνο ἀπὸ πολιτικὸ πρόσωπο, τὸν Πρόεδρο τῆς Κύπρου, ὁ ὁποῖος βλέπει μὲ πολιτικὰ καὶ ὄχι ἐκκλησιαστικὰ κριτήρια τὰ πράγματα, τώρα λοιπόν, ποὺ ἡ πρόσκληση ἔγινε καὶ ἀπὸ ἐκκλησιαστικὸ πρόσωπο, τὸν Ἀρχιεπίσκοπο δηλαδὴ Χρυσόστομο, ὁ ὁποῖος πῆγε ὡς ὑποτελὴς τοῦ Πάπα στὴν Ρώμη γιὰ νὰ τὸν προσκαλέσει, τώρα ὁ Πανιερώτατος Κυρηνείας, ἔδωσε τὴν εὐλογία του, εἶπε τὸ ΝΑΙ. Κι ἂς προσφώνησε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος τὸν Πάπα «Ἁγιώτατο Ἐπίσκοπο Ρώμης», ἀναγνωρίζοντάς του ἔτσι Ἀρχιερωσύνη, ποὺ ὡς αἱρετικὸς δὲν ἔχει⁶.

Γιατί, λοιπόν, Πανιερώτατε, τότε μέν, ποὺ δὲν ὑπῆρχε εὐθύνη γιὰ τὴν πρόσκληση -ἀφοῦ τὸν Πάπα προσεκάλεσε ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας- ἀντιδράσατε, τώρα δέ, ποὺ ἡ πρόσκληση ἀποτελεῖ προσβολὴ στὸν Χριστὸ καὶ στὴν Ἐκκλησία, ἀφοῦ ἔγινε ἀπὸ τὸν πρόεδρο τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, τὴν προσυπογράψατε; «Τίς Ὑμᾶς ἐβάσκανε», γιὰ νὰ ἐπικαλεσθοῦμε φράση τοῦ π. Ἐπιφάνιου, τὸν ὁποῖο εὐλαβεῖσθε;

Δυστυχῶς καὶ τότε στὴν ὑποδοχὴ τοῦ Πάπα στὴν Ἀθήνα, καὶ τώρα στὴν Κύπρο, τὴν ὅλη ὑπόθεση τῆς ἐπισκέψεως τοῦ αἱρεσιάρχη Πάπα, οἱ ἐκκλησιαστικοί μας ἡγέτες τὴν ἀντιμετώπισαν ὡς πολιτικὸ γεγονὸς καὶ τὸ διαχειρίστηκαν διπλωματικά, ἀφήνοντες κατὰ μέρος τὶς εὐαγγελικὲς ἀπαγορευτικὲς Ἐντολές, διαγράφοντας προκλητικὰ τὶς ἐπιταγὲς τῶν Ἱερῶν Κανόνων, ἀρνούμενοι νὰ ψελίσουν κάποιο οὐσιαστικὸ θεολογικὸ λόγο, φοβούμενοι καὶ νὰ ἀναλογισθοῦν τὶς ὀλέθριες συνέπειες τῆς ἐπισκέψεως, ποὺ ὅμως, ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία τῶν Ἁγίων, ἔχει ἀπὸ αἰώνων ἐπισημάνει καὶ ἀποθησαυρίσει στὰ Πατερικὰ ἔργα, ὥστε νὰ ἐφαρμόζουν οἱ Ποιμένες καὶ νὰ διαβάζουν οἱ πιστοί, καὶ ἔτσι νὰ μὴ παραπλανῶνται. Καὶ ὅλα αὐτὰ οἱ Ἀρχιερεῖς τὰ κάνουν, παρὰ τὶς ἀντιδράσεις τῶν πιστῶν, τὶς ὁποῖες ἀπαξιοῦν νὰ λάβουν ὑπ' ὄψιν τους καὶ νὰ τὶς συζητήσουν, θυμίζοντες τοὺς Φαρισαίους τῆς ἐποχῆς τοῦ Χριστοῦ, οἱ ὁποῖοι λοιδωροῦσαν τοὺς πιστοὺς καὶ τοὺς ἀντιμετώπιζαν ὑποτιμητικὰ ὡς ὄχλο.

Ποιά μηνύματα λοιπόν, θὰ ἀναζητήσουμε στὴν ἐπίσκεψη τοῦ Πάπα, ἀσχέτως ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ μυστικὰ ἔχουν συμφωνηθεῖ;

Ἀσφαλῶς, τὸ τί ἀκριβῶς προσδοκᾶ νὰ κερδίσει τὸ Βατικανὸ ἀπὸ τὴν ἐπίσκεψη αὐτὴ καὶ ποιά ἄλλα νεοταξικὰ παγκοσμοποιητικὰ κέντρα καὶ σχεδιασμοὶ ἐμπλέκονται, δὲν γνωρίζουμε. Ἐκεῖνο, ὅμως, ποὺ γνωρίζουμε καλά, εἶναι οἱ πάγιες ἐπιδιώξεις τοῦ Πάπα. Ἡ μανιώδη δίψα του νὰ γίνει ὁ παγκόσμιος θρησκευτικὸς ἡγέτης μὲ ἐπιρροὴ στὰ κέντρα ἐξουσίας τοῦ κόσμου. Καὶ σ' αὐτὸ του τὸ σχέδιο, ὁ κυριότερος ἀντίπαλος εἶναι ἡ Ὀρθοδοξία. Αὐτήν, λοιπόν, ἐπιθυμεῖ νὰ ὑποτάξει. Καὶ περὶ αὐτοῦ, ἡ καταγεγραμμένη μὲ λεπτομέρειες ἱστορικὴ πραγματικότητα, δὲν μᾶς ἐπιτρέπει νὰ ἔχουμε τὴν παραμικρὴ ἀμφιβολία. Ἔχει, ὡς ἐκ τούτου τεράστια σημασία γιὰ τὸ Βατικανὸ ἡ Ἐπίσκεψη αὐτή, γι' αὐτὸ καὶ ἀπὸ μῆνες ἑτοιμάζεται μὲ προσοχὴ τὸ σκηνικὸ τῆς ὑποδοχῆς του, ἀφοῦ ἐκεῖ βρίσκεται ὅλη ἡ οὐσία τῆς Ἐπισκέψεως τοῦ Πάπα.

Εἶναι γνωστὸ πὼς σὲ κάθε ἐπίσημη ὲπίσκεψη πολιτικῶν καὶ θρησκευτικῶν προσωπικοτήτων σὲ κάποια χώρα, οἱ δημοσιογράφοι, οἱ ἐπικοινωνιολόγοι καὶ οἱ διεθνολόγοι ἀναζητοῦν τὰ μηνύματα ποὺ ἐκπέμπονται ἀπὸ αὐτή, εἴτε τὰ μηνύματα ἀπορρέουν ἀπὸ τὰ κείμενα, τὶς ὁμιλίες καὶ τὶς συνεντεύξεις ποὺ ἑκατέρωθεν δίδονται, εἴτε τὰ μηνύματα ἀπορρέουν ἀπὸ ἄλλες λεπτομέρειες, ὅπως τὰ δῶρα ποὺ ἀνταλλάσσονται, οἱ ἐκφράσεις τῶν προσώπων, ἀκόμα καὶ τὴν ἐνδυμασία καὶ τὰ χρώματα τῶν ἐνδυμάτων. Πολλά, λοιπόν, παίζονται στὸ ἐπικοινωνιακὸ ἐπίπεδο, στὸν ἐντυπωσιασμό, στοὺς συμβολισμοὺς καὶ τὰ ἄμεσα ἢ ἔμμεσα μηνύματα ποὺ αὐτοὶ ἐκπέμπουν.

Καὶ τὸ ρόλο τοῦ κομπάρσου σ' αὐτὸ τὸ ἐπικοινωνιακὸ παιχνίδι τοῦ Πάπα, ἀνέχεται νὰ παίξει, τῇ εἰσηγήσει τοῦ Ἀρχιεπισκόπου, ἡ Ἱ. Σύνοδος. Θὰ συναντηθοῦν, δηλαδή, θρησκευτικοὶ ἡγέτες, χωρὶς καμιὰ περὶ Πίστεως ἀναφορά. Εἶναι, ὅμως, ποτὲ δυνατὸν οἱ λεγόμενοι Ἐπίσκοποι τοῦ Χριστοῦ νὰ συναντῶνται καὶ νὰ μὴ μιλᾶνε γιὰ τὸ Χριστὸ καὶ περὶ τῆς Πίστεως;!

«Δὲν θὰ ὑπάρξουν συνομιλίες, ἢ συζητήσεις, γιὰ θεολογικὰ θέματα», δήλωσε τὴν περασμένη ἑβδομάδα ὁ κ. Χρυσόστομος, «ἀφοῦ αὐτά, ὕστερα ἀπὸ Πανορθόδοξη ἀπόφαση, τὰ χειρίζεται μεικτὴ Θεολογικὴ Ἐπιτροπὴ Ὀρθοδόξων καὶ Ρωμαιοκαθολικῶν».

Δηλαδή, Μακαριώτατε καὶ Πανιερώτατοι, ἐμπιστεύεστε τὸν συμπρόεδρο καὶ τὸ μέλος τῆς Μικτῆς Ἐπιτροπῆς, τοὺς Μητροπολίτες δηλ. Περγάμου καὶ Μεσσηνίας, νὰ συνομιλήσουν γιὰ θέματα Πίστεως; Δὲν πληροφορηθήκατε ὅτι αὐτοὶ ἔχουν εἰσαγάγει τὴν αἵρεση τῆς Βαπτισματικῆς θεολογίας, ἔχουν λυσάξει νὰ περάσουν μὲ τρόπο τὸ Πρωτεῖο τοῦ Πάπα καὶ δὲν πιστεύουν στὸ ἄρθρο τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως, ποὺ λέγει ὅτι ἡ Ἐκκλησία εἶναι ΜΙΑ; Ἐσεῖς, γιατὶ ἀπαγορεύσατε στὸν ἑαυτό σας νὰ ὁμιλήσει περὶ Πίστεως στὸν Πάπα; Δὲν ἔχετε ὑποχρέωση νὰ καλεῖτε τοὺς αἱρετικοὺς ἀπὸ ἀγάπη, νὰ ἐπιστρέψουν καὶ πάλι στὴν Ἐκκλησία ἀπὸ τὴν ὁποία κακῶς ἔφυγαν;

Ἀλλά, αὐτὰ εἶναι τὰ ἁπτὰ ἀποτελέσματα τῆς διαβρώσεως ποὺ ἐπιφέρει ἡ αἵρεση τοῦ Οἰκουμενισμοῦ. Φανερὰ καὶ ὀδυνηρά. Ὅσοι Ποιμένες «ἔχουν ὦτα τοῦ ἀκούειν, ἀκουέτωσαν». Ὅσοι ἔχουν νεῦρα νὰ ἀντιδράσουν, ἂς ἀντιδράσουν. Ὑπάρχει ἀκόμα χρόνος γιὰ κάποια ὁμολογιακὴ διαμαρτυρία.

Γιατί, ἀλήθεια! Πῶς νὰ δικαιολογήσει κανείς, μετὰ τὰ ὅσα ἔγιναν στὴν Ἀθήνα τὸ 2001, τὴ σημερινὴ στάση στὴν ἐπικείμενη ἐπίσκεψη τοῦ Πάπα στὴν Κύπρο; Ἂν τότε, οἱ ἐν Ἀθήναις πράκτορες τοῦ Πάπα εἶχαν καταφέρει νὰ θολώσουν τὰ νερά, ἐπειδὴ στὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπῆρχε σαφὴς εἰκόνα γιὰ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐπισκέψεως τοῦ Πάπα, τώρα τὰ πράγματα ἔχουν ξεκαθαρίσει. Ὅλα εἶναι διαφανῆ, γυμνὰ καὶ τετραχηλισμένα. Καὶ ἂν τότε ἐπροβάλλετο τὸ ἀφελὲς ἐπιχείρημα ὅτι ὁ Πάπας θὰ μείνει στὴν Ἀθήνα ἕνα εἰκοσιτετράωρο, τώρα στὴν Κύπρο θὰ παραμείνει διπλάσιο χρόνο. Καὶ ἐπὶ πλέον ἡ Κύπρος θὰ ἀποτελέσει τόπο συναντήσεως τῶν Παπικῶν Ἐπισκόπων τῆς Ἀνατολῆς, ὡς νὰ εἶναι ἕνα προτεκτορᾶτο τοῦ Βατικανοῦ καὶ ὁρμητήριο τοῦ Πάπα γιὰ τὴ μέση Ἀνατολή. Καὶ ἡ συνάντηση θὰ ἔχει τὴν «εὐλογία» τοῦ Μακαριώτατου καὶ τοῦ Μητροπολίτη Πάφου τουλάχιστον.

Ἔτσι, οἱ τηλεθεατὲς ὅλου τοῦ κόσμου θὰ δοῦν τὴν Κύπρο τῶν ὁσιομαρτύρων ποὺ βασανίστηκαν ἀπὸ τοὺς Παπικοὺς μὲ ἐντολὴ τοῦ Λατίνου ἀρχιεπισκόπου τῆς Κύπρου, θὰ δοῦν ἐκεῖ νὰ συνεδριάζουν ὑπὸ τὸν Πάπα οἱ Παπικοὶ Ἐπίσκοποι. Κι ἀνάμεσά τους, ἢ καλύτερα πίσω τους, πίσω ἀπὸ τὰ ποικιλόχρωμα ἄμφια τῶν Λατίνων, θὰ δοῦμε νὰ παίζουν τὸν ρόλο τῶν κομπάρσων, μέσα στὸ διακοσμητικὸ μαῦρο φόντο τους ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος, ὁ Πάφου Γεώργιος καὶ ὅποιος ἄλλος, μεταφέροντας στὴν ὑφήλιο τὸ εὔγλωττο μήνυμα, ὅτι ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία στηρίζει τὴν παραπαίουσα παποσύνη, τὸν Πάπα τοῦ Πρωτείου καὶ τοῦ Ἀλαθήτου, τὸν Πάπα ποὺ ἐπὶ δεκαετίες συγκαλύπτει τοὺς παιδεραστές. Ἡ Οἰκουμένη θὰ προσλαμβάνει τὸ μήνυμα τῆς συναδέλφωσης Παπικῶν καὶ Ὀρθοδόξων θὰ δοθεῖ τὸ μήνυμα πὼς ξεπεράστηκαν οἱ ἀγκυλώσεις τοῦ παρελθόντος, πὼς ἡ «ἀγάπη» τῶν συγχρόνων Κυπρίων Ἱεραρχῶν, προόδευσε ἐν σχέσει μὲ ἐκείνη τῶν προηγουμένων χριστιανικῶν αἰώνων καὶ ἀποδεικνύεται ὑπερτέρα τῶν προφητῶν, τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ, τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων τῶν Ἁγίων Πατέρων. Μπροστὰ στὸν γεμᾶτο «ἀγάπη» Ἀρχιεπίσκοπο Χρυσόστομο, ὅλοι οἱ Ἅγιοι θὰ φαντάζουν φανατικοὶ καὶ φονταμενταλιστές. Βλέπετε ὁ Χριστὸς δὲν τόλμησε νὰ φωτογραφηθεῖ, μετὰ ποιμαντικῆς ράβδου καὶ εὔχαρις δίπλα στὸν Πιλάτο καὶ δίπλα στοὺς Ἀρχιερεῖς Ἄννα καὶ Καϊάφα, παρὰ μόνο δεδεμένος τὰς χεῖρας, ἀκανθοφορῶν καὶ φέρων τὴν αἱμάτινη δόξα τοῦ στεφάνου καὶ τῆς μαστιγώσεως.

Γιὰ τὸν θεάνθρωπο Κύριο, τοὺς Ἁγίους: Παῦλο, Πολύκαρπο, Ἀθανάσιο, Μάξιμο, Μᾶρκο τὸν Εὐγενικό, Νεόφυτο τὸν Ἔγκλειστο, τοὺς 13 ὁσιομάρτυρες τῆς Καντάρας καὶ ὅλους τοὺς Ἁγίους, ὁ κάθε αἱρεσιάρχης ὀνομάζετο «πρωτότοκος τοῦ σατανᾶ» ἢ ἐχθρὸς ἐπικίνδυνος τῆς πίστεως καὶ τῶν ψυχῶν τῶν πιστῶν γιὰ τοὺς Κυπρίους Ἱεράρχες, οἱ αἱρετικοὶ ἀναγνωρίζονται εἰκονικὰ ὡς Ἐπίσκοποι, εἶναι «ἁγιώτατοι ἐν Χριστῷ ἀδελφοὶ» καὶ ἄξιοι τιμῶν καὶ ὑποδοχῆς καὶ ἀστυνομικῆς προστασίας. Ἐμεῖς, ὅμως, καὶ ὅσοι ἀκολουθοῦν τὸ παράδειγμα τῶν Ἁγίων, δεχόμαστε τὶς περιποιήσεις τῆς ἀστυνομίας, κατὰ διαταγὴ τοῦ προστάτη τοῦ Πάπα Ἀρχιεπισκόπου, γιὰ τὸ καλό μας, βέβαια, γιατὶ ποιός ξέρει, ἴσως ἔτσι συχωρεθοῦν κάποια ἀπὸ τὰ πολλὰ μας ἁμαρτήματα.

Δὲν εἶναι, ὅμως, μόνο τὸ μήνυμα ποὺ θὰ ἐκπέμψει σ' ὁλόκληρο τὸν κόσμο ἡ συνύπαρξη καὶ ὁ συναγελασμὸς αἱρετικῶν καὶ ὀρθοδόξων Ἐπισκόπων, μήνυμα καταλυτικὸ τῶν ὁρίων τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ ἐνισχυτικὸ τῆς αἱρετικῆς οἰκουμενιστικῆς προπαγάνδας. Αὐτὸ θὰ ἀποτελέσει ἀφετηρία ἐντονότερης ἐπιθετικῆς πολιτικῆς τοῦ Βατικανοῦ ἐναντίον τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας, θὰ κάνει εὐκολότερη τὴν διείσδυση τῶν Παπικῶν καὶ οἰκουμενιστικῶν ἰδεῶν στὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, ἀφοῦ τὰ ἕως τώρα σχέδια τοῦ Βατικανοῦ ἐφαρμόζονται μὲ κάποιες καθυστερήσεις, ἀλλὰ ἐφαρμόζονται. Πρῶτα σὲ πολιτικὸ ἐπίπεδο, μετὰ διὰ τῶν Διαλόγων, τῶν συμπροσευχῶν κυρίως Πατριαρχῶν καὶ Ἐπισκόπων, τῆς ἐπιστροφῆς ἀνεξιχνίαστης ταυτότητας λειψάνων καὶ τόσων ἄλλων μεθοδεύσεων τῆς Ρώμης. Τὰ τελευταῖα χρόνια δέ, ἡ πανέξυπνα στημένη ἐπιθετικὴ πολιτικὴ τοῦ Βατικανοῦ, ἐπιτυγχάνεται διὰ τῶν Παπικῶν ἐπισκέψεων σὲ ὀρθόδοξες χῶρες καὶ τὴ θερμὴ ὑποδοχή τους ἀπὸ τοὺς Ἀρχιεπισκόπους, ὅπως τοῦτο φαίνεται ἀπὸ τὰ ἀκολουθήσαντα τὴν ἐπίσκεψη τοῦ Πάπα στὴν Ἀθήνα καὶ στὶς ἄλλες βαλκανικὲς χῶρες.

Πόσο δίκιο, λοιπόν, εἶχε ὁ π. Θ. Ζήσης, ὅταν ἔλεγε: «Σὲ θέματα πίστεως καὶ ὀρθοδόξου παραδόσεως ἀκολουθοῦμε ὄχι τοὺς ἐπισκόπους, ἀλλὰ  τοὺς Ἁγίους… Θὰ θέλαμε πολὺ καὶ θὰ ἦταν καλὸ νὰ ὑπακούουμε στοὺς ἐπισκόπους καὶ νὰ τοὺς ἀφήνουμε νὰ οἰκονομοῦν τὰ τῆς σωτηρίας μας. Ἐπειδὴ ὅμως ἀπὸ τοὺς ἐπισκόπους… προέκυψαν οἱ ἐχθροὶ τῆς ἀληθείας, [δηλ.] οἱ αἱρετικοί, εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένο… ἀπὸ τοὺς καρποὺς νὰ κρίνουμε ἂν πρέπει νὰ προστρέχουμε στοὺς ἐπισκόπους ἢ νὰ χωριζόμεθα ἀπὸ τοὺς ἀνίερους⁷, ὅταν τέμνουν διαφορετικοὺς δρόμους ἀπὸ αὐτοὺς τῶν Ἁγίων… Θὰ ἐσκέπτοντο ποτὲ οἱ Ἀπόστολοι νὰ τιμήσουν τὸν Ἰούδα, οἱ Ἅγιοι Πατέρες τοὺς αἱρετικούς;… Δὲν δόθηκε ἐξουσία στοὺς ἐπισκόπους καὶ σὲ κανέναν ἄλλον, νὰ διδάξουν ἢ νὰ πράξουν διαφορετικὰ ἀπ' ὅσα ἐκεῖνοι» ἔπραξαν.

Κάθε τι ἄλλο ἀποτελεῖ ἐκκοσμίκευση. Κι αὐτὴ ἡ ἐκκοσμίκευση ἐπιβάλλεται προοδευτικὰ ἐκ τῶν ἄνω, ἐπιχειρεῖ (συνεχίζει ὁ π. Θεόδωρος) «νὰ ὑποκαταστήσει τὴ συνοδικότητα καὶ τὸ διάλογο μὲ τὴν ἀξίωση ὑπακοῆς σὲ δῆθεν ἀλάθητες ἀποφάσεις συλλογικῶν ἐκκλησιαστικῶν ὀργάνων», ἐκμεταλλευόμενη τὴν αὐτονόητη ὑποχρέωση ὑπακοῆς τῶν πιστῶν πρὸς τοὺς Ποιμένες τους. Ἡ ὑπακοή, ὅμως, στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία δὲν εἶναι ἀπροϋπόθετη. Προϋποθέτει ὅτι καὶ οἱ ἐκκλησιαστικοὶ ταγοὶ «κάνουν ὑπακοὴ στὸ Εὐαγγέλιο καὶ τὴν Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας»⁸.

Παραθέτω ἕνα ἀκόμα κείμενο τοῦ π. Θεοδώρου, ποὺ κι αὐτὸ ἐγράφη γιὰ τὴν ἐπίσκεψη τοῦ Πάπα Παύλου στὴν Ἀθήνα, ὅμως, εἶναι σὰν νὰ ἐγράφη γιὰ τὴν τωρινὴ ἐπίσκεψη τοῦ Πάπα Βενέδικτου καὶ γιὰ τὴ στάση τῶν Κυπρίων Ἱεραρχῶν. Γράφει: Ἐνῶ οἱ Ἐπίσκοποι ὀλιγωροῦν, «τὸ εὐσεβὲς πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας ποὺ συζήτησε καὶ συζητᾶ καὶ θὰ ἐξακολουθήσει νὰ συζητᾶ γιὰ τὸν Παπισμό, ἀποδεικνύεται ἄξιο τῶν Πατέρων… Βλέπει τοὺς φύλακες νὰ νυστάζουν, τοὺς ποιμένες νὰ ἀδιαφοροῦν μπροστὰ στοὺς λύκους, νὰ μετακινοῦνται καὶ νὰ καταστρέφονται τὰ ὅρια, "ἃ ἔθεντο οἱ Πατέρες ἡμῶν". Ἦταν μεγάλη, μοναδικὴ εὐκαιρία γιὰ τὴν Ἱεραρχία νὰ συμφωνήσει μὲ αὐτὴν τὴν διαχρονικὴ συνείδηση τοῦ πληρώματος τῆς Ἐκκλησίας καὶ νὰ τὴν ἐκφράσει. Ἀποδείχτηκε κατώτερη τῶν περιστάσεων… Ἔπραξε ὄχι τὰ θεάρεστα, ἀλλὰ τὰ εὐάρεστα… Ἤδη ἡ Ἀρχιεπισκοπὴ» προχωρεῖ σὲ ἐκφοβισμούς⁹. Ὁποιαδήποτε ὁμοιότητα μὲ τὰ ἐν Κύπρῳ συμβαίνοντα, φαίνεται πὼς εἶναι τυχαία.

Θὰ ἀναφέρω δυὸ ἀκόμα παραδείγματα τῆς πρόσφατης ἱστορίας, γιὰ νὰ φανεῖ εὐκρινέστερα, α) ὅτι τὸ Βατικανὸ καὶ ὁ Πάπας δὲν διαπνέοντα ἀπὸ φιλάδελφα αἰσθήματα ὑπὲρ τῆς Ὀρθοδοξίας, ἀλλὰ ὅ,τι κάνουν, στόχο ἔχει τὰ δικά τους συμφέροντα καὶ β) ὅτι ἡ διείσδυση τοῦ Παπισμοῦ στὶς ὀρθόδοξες χῶρες ἐν πολλοῖς ὀφείλεται στὸν οἰκουμενισμὸ καὶ τοὺς ὀρθοδόξου προελεύσεως οἰκουμενιστὲς ἡγέτες, τὴν ζωντανὴ αὐτὴ κερκόπορτα στὰ σπλάχνα τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκλησίας.

Πάντα  τὸ Βατικανὸ ὑπέβλεπε τὰ ὀρθόδοξα κράτη, τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Κύπρο. Τὸ 1956 ποὺ καὶ πάλι τὸ Κυπριακὸ ζήτημα ἀπασχολοῦσε τὴν ἑλληνικὴ καὶ κυπριακὴ πλευρά, ἡ Βατικάνεια διπλωματία ἅρπαξε τὴν εὐκαιρία νὰ ὑλοποιήσει ἕνα μέρος τῶν σχεδίων της γιὰ τὴν ἅλωση τῆς Ὀρθοδοξίας, ἐκμεταλλευόμενη τὸ ἐθνικὸ πρόβλημα τῆς Κύπρου.

Ὡς γνωστόν,  τὴν ἐποχὴ ἐκείνη, δὲν δεχόταν οὔτε ἡ Ἐκκλησία, ἀλλὰ οὔτε ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση νὰ συνάψει διπλωματικὲς σχέσεις μὲ τὸ Βατικανὸ σὲ πολιτικὸ ἐπίπεδο, παρὰ τὸ ἔντονο παρασκήνιο καὶ τὶς πιέσεις τοῦ Πάπα. Μὲ τὴν κρίση ὅμως στὸ Κυπριακό, οἱ μυστικὲς ὑπηρεσίες τοῦ Πάπα, ὑπόσχοντο τὴν βοήθεια τοῦ Βατικανοῦ στὸ Κυπριακό, μὲ τὴν ἐκβιαστικὴ προϋπόθεση, ὅτι καὶ ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση θὰ ἀπεδέχετο σύναψη διπλωματικῶν σχέσεων μὲ τὸ κρατίδιο τοῦ Βατικανοῦ. Ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς ἐπισκέφθηκε τὸν τότε Ἀρχιεπίσκοπο Δωρόθεο καὶ τοῦ ἐζήτησε, ὄχι νὰ συμφωνήσει, ἀλλ΄ ἁπλῶς νὰ μὴν ἀντιδράσει ἡ Ἐκκλησία γιὰ τὴ σύναψη διπλωματικῶν σχέσεων.

Καὶ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Δωρόθεος, δὲν ἐδείχθη «ψοφίμι», ἀλλ' ἀπάντησε ὡς ὀρθόδοξος Ἱεράρχης πρόβαλε βέτο, ὄχι σὲ τυχὸν ἐπίσκεψη τοῦ Πάπα -πρᾶγμα ἀδιανόητο γιὰ τότε-, ἀλλὰ μόνο καὶ μόνο στὴν σύναψη διπλωματικῶν σχέσεων τῆς πολιτείας μὲ τὸ Βατικανό. Βλέπετε, ὅταν ὑπάρχουν Ἐπίσκοποι ἄξιοι τοῦ λειτουργήματός τους, τοὺς σέβεται ὁ λαὸς καὶ ἡ πολιτεία, καὶ οἱ ὀρθόδοξες ρίζες διατηροῦνται. Ἔτσι, μετὰ τὴ γενναία αὐτὴ στάση τοῦ Ἀρχιεπισκόπου, ἡ πολιτεία «ἐπεδείξατο τὴν ὀφειλομένην κατανόησιν καὶ υἱοθέτησεν τὴν σύμφωνον πρὸς τὰς ἐκκλησιαστικὰς καὶ ἐθνικὰς ἡμῶν παραδόσεις εἰσήγησιν καὶ ἀπορριπτικὴν στάσιν τῆς Ἐκκλησίας»¹⁰. Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος δὲ δήλωσε, πὼς «δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ὑπάρξῃ Ἀρχιερεὺς ἢ ἄλλος τις κληρικός, ὅστις θὰ ἀπεδέχετο μίαν τοιαύτην πρᾶξιν, ἀντιβαίνουσαν εἰς τὰ δόγματα, τὴν ἱστορίαν, τὴν πρᾶξιν καὶ παράδοσιν τῆς Ἐκκλησίας». Καὶ συνεκάλεσε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σύνοδον, ἡ ὁποία «ἀπεφάσισε ὅπως ἐμμείνῃ εἰς τὴν πιστὴν τήρησιν τῶν Ἱερῶν τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ Ἔθνους Παραδόσεων, ἀποκρούουσα πᾶσαν σύναψιν οἱασδήποτε μορφῆς διπλωματικῶν σχέσεων τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας μετὰ τοῦ Βατικανοῦ»¹¹.

Νά, ποιά εἶναι ἡ ὀρθόδοξη θέση, ποὺ θὰ ἔπρεπε νὰ μιμηθοῦν οἱ Κύπριοι Ἱεράρχες. Τότε, ἀρνοῦνταν ἀκόμα καὶ τὴ σύναψη διπλωματικῶν σχέσεων τῆς πολιτείας μὲ τὸ Βατικανό. Τώρα, δέχονται -παρὰ πάντας τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς κανόνες- ὄχι μόνο τὴν σὲ διακρατικὸ ἐπίπεδο ἐπικοινωνία Βατικανοῦ καὶ Ἑλληνικῆς κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ τὶς ἐκκλησιαστικὲς σχέσεις καὶ ὀνομάζει ὁ Ἀρχιεπίσκοπος «Ἁγιώτατο Ἐπίσκοπο Ρώμης» τὸν αἱρεσιάρχη Πάπα.

Τὸ παραπάνω παράδειγμα, ὅμως, δείχνει καὶ τὴν πάγια ἐκβιαστικὴ καὶ δόλια πολιτικὴ τοῦ Βατικανοῦ, γιὰ τὴν ὑποδούλωση τῆς Ἁγίας Ὀρθοδοξίας μας. Ἄρα τὸ Βατικανὸ ἐνεργεῖ, ὄχι ὡς Ἐκκλησία τῆς ἀγάπης, ἀλλ΄ ὡς Κράτος ποὺ ἐξυπηρετεῖ μόνο τὰ συμφέροντά του. Χρησιμοποιεῖ ὡς πρόσχημα τὸ θρησκευτικό-ἐκκλησιαστικὸ μανδύα, γιὰ νὰ προωθείσει καὶ ἐπιτύχει τὰ μακροπρόθεσμα κατακτητικά του σχέδια. Καὶ ὅπως ὁ π. Γεώργιος Καψάνης ἔχει γράψει, σχεδιάζει μὲ προοπτικὴ 100 καὶ 200 ἐτῶν καὶ ὑπομονετικά, μὲ τὴν προπαγάνδα, μὲ πολιτικὲς καὶ διπλωματικὲς ἐνέργειες καὶ ἑλιγμοὺς προσπαθεῖ νὰ ἐπιτύχει τῶν σκοπῶν του.

Τὸ ὀρθόδοξο δὲ αὐτὸ φρόνημα τῶν Ἑλλήνων, φαίνεται καὶ σὲ πολλὲς ἄλλες περιπτώσεις. Τὶς τελευταῖες δεκαετίες, ὅμως, αὐτὸ τὸ ὀρθόδοξο φρόνημα ἀλλοιώθηκε μὲ τὶς ἄοκνες προσπάθειες τῶν Πατριαρχῶν Ἀθηναγόρα καὶ Βαρθολομαίου, οἱ ὁποῖοι εἶναι Οἰκουμενιστὲς καὶ ἄρα αἱρετικοί, ἀφοῦ ὁ Οἰκουμενισμὸς εἶναι παναίρεση, ὅπως ἔχει διδάξει καὶ ὁ νεοκαταταγὴς στὸν κατάλογο τῶν Ἁγίων Γέρων Ἰουστῖνος Πόποβιτς. Δι΄ αὐτῶν, λοιπόν, τῶν Πατριαρχῶν καὶ τῶν ὁμοφρόνων τους,  καταφέρνουν οἱ Παπικοὶ καὶ οἱ Προτεστάντες διὰ τῆς σατανοκίνητου αἱρέσεως τοῦ Οἰκουμενισμοῦ νὰ ἀλλοιώσουν τὸ Ὀρθόδοξο φρόνημα, ἔχοντες ὡς συμμάχους ψευδεπισκόπους καὶ ψευδοπατριάρχες.

Ἄλλο ἕνα ζωντανὸ παράδειγμα εἶναι ἡ ἔντονη διαμαρτυρία τοῦ Φώτη Κόντογλου τὸ 1963. Καὶ ὁ Κόντογλου διαμαρτυρήθηκε, ὄχι γιατὶ ἔγινε κάποια συζήτηση, τότε, νὰ ἔρθει ὁ Πάπας στὴν Ἑλλάδα ἢ στὴν Κύπρο, ἀλλὰ μόνο καὶ μόνο, «γιατὶ στὸ ἐπίσημο ἔντυπο τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου …δημοσιεύτηκε φωτογραφία τοῦ Πάπα». Καὶ σημειώνει, πάλι ὁ π. Θεόδωρος Ζήσης, τότε, «οὔτε φωτογραφία τοῦ ποντίφηκος σὲ ὀρθόδοξα ἔντυπα δικαιολογοῦσαν. Τώρα μὲ ἀστεῖες καὶ ἀστήριχτες δικαιολογίες, προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις, δικαιολογοῦμε τοὺς ἐναγκαλισμούς, τὶς ὑποδοχές, τὶς συμπροσευχές, τὰ συλλείτουργα. Τὸ γκρέμισμα τῶν ὁρίων τῆς Ἐκκλησίας προχωρεῖ μὲ ταχύτατους ρυθμούς»¹².

Θὰ ἀρκοῦσαν αὐτὰ γιὰ νὰ καταδείξουν πῶς ἔχει τὸ ὅλο θέμα. Πρέπει, ὅμως, νὰ παρουσιάσουμε ἐν ὀλίγοις τὴν ποιμαντικὴ ἀντιμετώπιση τῶν αἱρετικῶν ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, μέσα ἀπὸ ἐπιλεγμένα κείμενα Ἁγίων Πατέρων, γιὰ νὰ μὴν πεῖ κάποιος, ὅτι οἱ ἐκτιμήσεις καὶ οἱ γνῶμες συγχρόνων θεολόγων καὶ Πατέρων, εἶναι μὲν σεβαστές, ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ κάποιοι ἄλλοι, ποὺ ἀντιμετωπίζουν διαφορετικὰ τὸ θέμα.

Ἀσφαλῶς, ὁ κάθε ἄνθρωπος εἶναι ἐλεύθερος νὰ ἀκολουθήσει ὅποια γνώμη αὐτὸς ὡς ἐλευθέρα προσωπικότητα κρίνει ὅτι εἶναι ἡ πιὸ σωστή. Γιὰ ἐκεῖνον, ὅμως, ποὺ ἀποδέχεται τὴν θεότητα τοῦ Χριστοῦ, ποὺ ἐντάσσεται στὴν Ἐκκλησία Του συνειδητά, προκύπτει μιὰ ὑποχρέωση. Νὰ προσπαθεῖ νὰ ἀκολουθεῖ κατὰ πάντα τὸν Χριστὸ καὶ τὶς Ἐντολές Του.

Κι ἂν τὸ κάθε μέλος τῆς Ἐκκλησίας ἔχει αὐτὴ τὴν ὑποχρέωση, πόσο περισσότερο ἔχουν ὑποχρέωση νὰ τηροῦν τὶς Ἐντολὲς τοῦ Χριστοῦ οἱ ἱερεῖς καὶ κυρίως οἱ Ἐπίσκοποι, ποὺ ἔδωσαν φρικτοὺς ὅρκους, ὄχι μόνο νὰ τηροῦν οἱ ἴδιοι τὰ παραδεδομένα, ἀλλὰ καὶ νὰ φροντίζουν γιὰ τὴν τήρηση τῶν Εὐαγγελικῶν Ἐντολῶν καὶ τῶν Ἱερῶν Κανόνων ἀπὸ τὸ ἐμπεπιστευμένο σὲ αὐτοὺς ποίμνιο. Ἂν δὲν τοὺς ἀρέσει, ἕνας εἶναι ὁ ἔντιμος δρόμος, δρόμος ἐλευθερίας: ἡ παραίτηση. Γιὰ νὰ δοῦμε, λοιπόν, τί λέγει ἡ Ἐκκλησία καὶ τί κάνουν αὐτοί.

Ὁ μαθητὴς τῆς ἀγάπης Ἰωάννης προτρέπει νὰ μὴ λέμε οὔτε «χαίρετε», ἐν ἐκκλησιαστικῇ ἐννοίᾳ, στοὺς αἱρετικούς. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος διδάσκει νὰ παραιτούμεθα καὶ νὰ ἀπομακρυνόμεθα ἀπὸ τοὺς αἱρετικούς, ὄχι μετὰ ἀπὸ ἄπειρες παραινέσεις, ἀλλὰ «μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν», (δηλαδὴ μετὰ κάποιο εὔλογο, ἀλλὰ βραχὺ χρονικὸ διάστημα). Γιατὶ γνώριζε ὁ Ἀπόστολος, ὅτι οἱ ἀνθιστάμενοι στὸν λόγο τοῦ Θεοῦ, δὲν ἔχουν εἰλικρινῆ διάθεση, ἀλλὰ ὑποκρίνονται, ἔχουν διεστραμμένη διάθεση. Τοῦτο φαίνεται στὸ συνέχεια τοῦ χωρίου: «αἱρετικόν…παραιτοῦ, εἰδὼς ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος καὶ ἁμαρτάνει ὢν αὐτοκατάκριτος»¹³.

Τὰ ἴδια ἐπαναλαμβάνονται στὸ βιβλίο «Διαταγαὶ τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων». Διαβάζουμε: «Εὐσεβὴς μετὰ αἱρετικοῦ μήτε κατ' οἶκον συμπροσευχέσθω· "Τίς γὰρ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος;"»¹⁴.

Τὴν ἴδια Παράδοση ἔλαβε καὶ παρέδωσε, κατ' ἐξοχὴν βέβαια στοὺς Ἐπισκόπους, καὶ ὁ ἅγιος Εἰρηναῖος γράφει: Γιὰ τοὺς αἱρετικούς, οἱ ὁποῖοι βέβαια δὲν ἀνήκουν στὴν Ἐκκλησία, ὁ ἀπόστολος Παῦλος λέγει ὡς ἀμετανόητους νὰ τοὺς ἐγκαταλείπουμε»¹⁵.

Καὶ ὁ Μ. Ἀθανάσιος ἐξηγεῖ ἀναλυτικότερα τὸ θέμα: μὲ τὴν αἵρεση, λέγει, βλασφημεῖται ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, ὁ ὁποῖος καταδικάζει τὴν αἵρεση καὶ μᾶς δίδαξε νὰ μὴ ἔχουμε ἐπικοινωνία μὲ τοὺς αἱρετικούς. Καὶ ἀφοῦ -ἐρωτᾶ- ὁ ἴδιος ὁ Χριστὸς κατακρίνει τὴν αἵρεση, ποιός ἄνθρωπος θὰ τολμήσει νὰ τὴν ἀναγνωρίσει ἀποδεχόμενος τοὺς αἱρετικούς; Ἄρα λοιπόν, δὲν εἶναι «χριστομάχος» ὅποιος ἐπικοινωνεῖ μαζί τους, ὡσὰν νὰ ἐπικοινωνεῖ μὲ οἰκείους τῆς πίστεως;¹⁶.

Ἂς τὸ μάθουν αὐτοὶ ποὺ κάλεσαν καὶ θὰ ὑποδεχθοῦν τὸν Πάπα: ὁ Ἅγιος ἀποκαλεῖ χριστομάχο, ὅποιον ἐπικοινωνεῖ μὲ ἀμετανόητους αἱρετικούς, τῶν ὁποίων ἡ δολιότητα, ὡς χαρακτηριστικὸ τῶν αἱρετικῶν ὅλων τῶν αἰώνων, «ξεχειλίζει ἀπὸ τὰ μπατζάκια» τους καὶ δὲν κρύβεται μὲ τίποτα. Μόνο οἱ προσκαλέσαντες τὸν Πάπα καὶ οἱ σιωπῶντες δὲν τὸ βλέπουν αὐτὸ καὶ τὰ ἐκπαιδευόμενα ἀπὸ αὐτοὺς σὲ ἀντίχριστη ὑπακοή, ὥστε νὰ μὴ ἀντιδράσουν, πνευματικά τους τέκνα.

Καὶ ὁ ἅγιος Θεόδωρος ὁ Στουδίτης διδάσκει ὅτι ἀπαγορεύεται αὐστηρὰ ἡ ἐπικοινωνία μὲ αἱρετικούς ἀπαγορεύεται ἀκόμα καὶ να συντρώγομαι μαζί τους. Καὶ γιὰ ὅποιον παραβαίνει αὐτὲς τὶς Διαταγὲς τῆς Ἐκκλησίας, οἱ Ἅγιοι ἔχουν προβλέψει μεγάλες τιμωρίες¹⁷.

Καὶ ἂν κάποιος (συνεχίζει) τολμήσει νὰ πράξει διαφορετικὰ καὶ μᾶς πεῖ ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ μιλᾶμε καὶ νὰ ὑποδεχόμαστε τοὺς αἱρετικούς, μὴν τὸν ἀκούσετε, ἀκόμα καὶ ἂν εἶναι Ἀρχιεπίσκοπος, ἢ Πατριάρχης, ἢ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἢ καὶ ἂν ἔρθει Ἄγγελος ἀπὸ τὸν οὐρανό, γιατὶ μὲ αὐτὲς τὶς μικρές, ὅπως φαίνονται παραβάσεις, ἀνατρέπεται ὅλο τὸ Εὐαγγέλιο¹⁸, καταλήγει ὁ Ἅγιος Θεόδωρος.

Ὁ Μ. Ἀθανάσιο, ἐπίσης, σὲ ἄλλο κείμενό του, χαρακτηρίζει τοὺς αἱρετικοὺς πανούργους καὶ εὐέλικτους στὶς πανουργίες, τῶν ὁποίων οἱ πράξεις εἶναι πλήρεις ἀπὸ φόνου καὶ ἀσεβείας. Καὶ μᾶς ἀποκαλύπτει καὶ ποιά εἶναι ἡ στρατηγικὴ τῶν αἱρετικῶν; τακτική τους εἶναι, λέγει, νὰ ἐξαπατοῦν ὅσους μπορέσουν, ὑποσχόμενοι βοήθεια καὶ προστασία καὶ δίνοντας χρήματα. Καὶ γεμᾶτος ἀγανάκτηση καὶ ἀηδία ἀναφωνεῖ: Ὦ καινούργια αἵρεση, ποὺ ἔχεις ντυθεῖ διαβολικὴ ἀσέβεια, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρο τὸ διάβολο!¹⁹

Βλέπεται πόσο «φανατικοὶ» φαντάζουν οἱ Ἅγιοί μας, μπροστὰ στοὺς σύγχρονους Ἐπισκόπους τῆς οἰκουμενιστικῆς ἀγάπης, ποὺ βάλθηκαν νὰ διαλύσουν ἐκ βάθρων τὴν Ὀρθοδοξία;

Καὶ ὁ Ἅγιος Ἐφραὶμ γράφει, πὼς οὐδέποτε πρέπει νὰ γίνει φίλος μὲ τοὺς αἱρετικούς, οὔτε νὰ «συμφάγῃς» καὶ νὰ πιεῖς μαζί τους· …πάντα γὰρ ὅσα εἰσὶν [αὐτοῖς], ἀκάθαρτα εἰσίν», ἀφοῦ ἔχει μολυνθεῖ «αὐτῶν ὁ νοῦς καὶ ἡ συνείδησις. Ἀσφαλίζου οὖν τὴν ψυχήν σου, ἀγαπητέ». Μὴ συνάπτεις φιλίες μὲ αἱρετικούς, «ἵνα μὴ συγκοινωνήσῃς τῇ κοινωνίᾳ αὐτῶν· ὅτι γάρ, καθὼς εἶπεν ὁ Κύριος, οὐκ ἔχουσιν ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, οὐδὲ ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, οὐδὲ ἐν τῷ μέλλοντι»²⁰.

Καὶ στὴ συνέχεια ὁ ἴδιος Ἅγιος τονίζει, πὼς ἡ μεγαλύτερη βλάβη προέρχεται ὄχι τόσο ἀπὸ κάποιες ἁμαρτίες ἠθικῆς ὑφῆς, ὅσο ἀπὸ τὴν ἁμαρτία τῆς αἱρέσεως, τῆς κατὰ πρόσωπον δηλαδὴ ἐναντιώσεως πρὸς τὸν Θεὸν τῶν κακοδοξούντων²¹.

Μὲ αὐτὴ τὴν γλῶσσα μιλοῦσαν οἱ Ἅγιοι γιὰ τοὺς αἱρετικούς. Γλῶσσα πολλὲς φορὲς σκληρή. Γιὰ τὸν ἁπλούστατο λόγο ὅτι ἡ αἵρεση ἀπομακρύνει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὴν σωτηρία, ποὺ εἶναι ὁ Θεός καὶ ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Καὶ προτιμᾶ ὁ πιστὸς νὰ ἀπομακρυνθεῖ ἀπὸ τὸν αἱρετικὸ παρὰ ἀπὸ τὸν Θεό. Αὐτὴ ἡ ἀπομάκρυνση, ὅμως, καὶ ὁ ἔλεγχος τοῦ αἱρετικοῦ, γίνεται πάλι ἀπὸ ἀγάπη, μήπως ὁ αἱρετικὸς ἐγερθεῖ ἐκ τῆς νεκρότητος τῆς αἱρέσεως καὶ περιπατήσει τὴν ὁδὸ τῆς ὀρθοδοξίας καὶ ἔτσι σωθεῖ.

Γι' αὐτὸ εἶναι ἀθεολόγητο τὸ ἐπιχείρημα ὅσων ἰσχυρίζονται ὅτι, αὐτοὶ ποὺ ἐπικοινωνοῦν ἐκκλησιαστικὰ μὲ τοὺς αἱρετικοὺς καὶ ὑποδέχονται τὸν Πάπα τὸ κάνουν ἀπὸ ἀγάπη. Γιατὶ θεολογικὰ ὑπάρχει «ἀδιάρρηκτη ἕνωση μεταξὺ ἀγάπης καὶ ἀληθείας, μεταξὺ ἀγάπης καὶ δόγματος. Καὶ ἀναπόφευκτα ἡ νόθευση τοῦ δόγματος συνεπάγεται καὶ τὴν παραχάραξη τῆς ἀγάπης. Τὸ αἱρετικὸ δόγμα προσφέρει ὅ,τι διαθέτει: προσχηματικὴ ἀγάπη» καὶ κάλπικη ἀγάπη.

Ἂν οἱ αἱρετικοὶ προβάλλουν «πολυτρόπως τὴν οἰκείαν νόσον» καὶ μιὰ κάλπικη ἀγάπη, καὶ ἂν διαφθείρουν «τὸ πλεῖστον τῆς Ἐκκλησίας» (ὅπως διδάσκουν οἱ Πατέρες), γιατί σήμερα ἐκλαμβάνονται ἀπὸ τὸν Ἀρχιεπίσκοπο ὡς ἀθῶες περιστερὲς μὲ κλάδο εἰρήνης στὸ ράμφος τους, ἕτοιμοι τάχα νὰ σπεύσουν πρὸς βοήθεια τῶν ἀναξιοπαθούντων; Γιατί οἱ Οἰκουμενιστὲς ὀνομάζουν «ἀδελφὲς Ἐκκλησίες» τοὺς αἱρετικούς συλλόγους τῶν Δυτικῶν; Ἐφεῦραν μήπως κάποιο τρόπο νὰ μὴ μᾶς μολύνουν; Ἢ ἀντίθετα, ἐπειδὴ ἀκριβῶς σήμερα ὄχι μόνο δὲν ἐλέγχονται οἱ αἱρέσεις τους, ἀλλ' ἀντίθετα ἐπαινοῦνται στὰ συνέδρια καὶ τὶς ἄλλες διαχριστιανικὲς συναντήσεις, καὶ κάθονται ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατριάρχου καὶ τῶν ἄλλων Ἱεραρχῶν, καὶ τιμοῦνται μὲ λαμπρότητα σὲ ὅποια ὀρθόδοξη χώρα ἐπισκέπτονται, μήπως σήμερα ἐξαπατοῦν περισσότερο καὶ μεταδίδουν εὐκολότερα τὸν μολυσμὸ στοὺς ἀγνοοῦντες ὀρθόδοξους πιστούς; Μήπως ἐπίσης αὐτὴ ἡ σύγχυση εἶναι αἰτία, ὥστε νὰ ἐπαναπαύονται καὶ οἱ ἑτεροδόξοι καὶ νὰ στρέφονται στὰ ἀνατολικὰ θρησκεύματα, στὴν ἀθεΐα καὶ τὴν ἀδιαφορία;

Ὁ σύγχρονος Ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς, εἶναι γνωστὸ ὅτι στὴ σειρὰ τῶν αἱρετικῶν, μετὰ τὸν Ἄρειο, τοποθετεῖ τὸν Πάπα, ὡς ἐκφράζοντα τὴ χειρότερη αἵρεση ὅλων τῶν αἰώνων. Στὴν ἴδια θέση τὸν τοποθετοῦν καὶ ἄλλοι Ἅγιοι, ἀλλὰ καὶ Σύνοδοι τῆς Ἐκκλησίας μας²². Τοῦτο σημαίνει, ὅτι ὅσα παραπάνω περὶ δολιότητος ἀποδίδει ὁ Ἅγιος Ἀθανάσιος (καὶ ὅλοι οἱ Ἅγιοι) γιὰ τοὺς ὀπαδοὺς τοῦ Ἀρείου, ἰσχύουν γιὰ ὅλους τοὺς αἱρετικούς, κατ' ἐξοχὴν δὲ γιὰ τὸν Πάπα καὶ τὸν Παπισμό.

Καὶ δυστυχῶς ἡ ἱστορία τοῦ Παπισμοῦ ἀπέδειξε ὀδυνηρὰ καὶ ἐπιβεβαίωσε αὐτὴν τὴν πραγματικότητα. Κάθε πληροφορημένος χριστιανὸς γνωρίζει πὼς καὶ ὁ Παπισμὸς ὡς θρησκεία καὶ τὸ Βατικανὸ ὡς κρατικὴ ὑπόσταση ἐργάζονται μὲ δολιότητα καὶ διπλωματία καὶ ἐγκληματικὴ νοοτροπία, καὶ δὲν ἔχουν δώσει δείγματα εἰλικρινείας καὶ καλῆς διαθέσεως, ἀλλ' ἀντίθετα πολιτεύονται μὲ πονηροὺς ὑπολογισμοὺς καὶ σκοπιμότητες. Κάθε τόσο τορπιλίζει ἡ Ρώμη τὸν πολυδιαφημισμένο Διάλογο ἰσότητας τῶν "Ἐκκλησιῶν" μὲ τὶς ὑπαναχωρήσεις καὶ τὴν παραβίαση τῶν συμφωνηθέντων. Οἱ διαπιστώσεις τῶν Πατέρων καὶ οἱ πνευματικοὶ νόμοι τῆς Ἐκκλησίας ἰσχύουν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ αἵρεση νὰ προσφέρει κανένα καλό.

Ἂν ἐμεῖς, ποὺ ἀντλοῦμε καθημερινῶς χάρη ἀπὸ τὰ μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας μας, πολλὲς φορὲς σερνόμαστε πνευματικὰ καὶ ἐκλιπαροῦμε τὸ Θεὸ νὰ μᾶς ἐλεήσει καὶ νὰ μᾶς ἀπαλλάξει ἀπὸ τὰ πάθη μας, πῶς εἶναι δυνατὸν οἱ συνειδητὰ ἐμπαίζοντες τὸν Θεὸν διὰ τῆς αἱρέσεως νὰ ἀποφύγουν τὴν ἔκπτωση σὲ πάθη καὶ θηριωδίες, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ προσπαθοῦν διὰ δολίων τρόπων, ὡς ἐχθροὶ τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν μελλῶν τῆς Ἐκκλησίας Του, νὰ ἐξαφανίσουν ἢ νὰ ὑποτάξουν τοὺς Ὀρθοδόξους χριστιανούς;

Πέραν ὅμως τῶν Πατέρων καὶ οἱ σύγχρονοι πνευματικοὶ πατέρες τὴν ἴδια πεποίθηση ἔχουν. Ὁ π. Γεώργιος Καψάνης π.χ., ὅταν ὁ Πάπας ἦλθε στὴν Ἑλλάδα ἔγραψε: «Ἐπιτρέπεται νὰ θεωρήσουμε ὅτι ἡ ἐπίσκεψις τοῦ Πάπα  γίνεται χωρὶς δόλο καὶ χωρὶς ἀπώτερους κινδύνους γιὰ τὴν Ὀρθοδοξία μας; Ὀρθῶς παρετηρήθη ὅτι ἡ παπικὴ διπλωματία κάνει κάποια ἐνέργεια σήμερα, γιὰ νὰ ἀποδώση καρποὺς μετὰ ἀπὸ ἑκατὸ καὶ  διακόσια χρόνια… Νομίζουμε ὅτι καὶ ὁ διάλογος ἀγάπης …ἄνοιξε τὸν δρόμο γιὰ τὴν διείσδυση τοῦ πάπα στὶς Ὀρθόδοξες χῶρες καὶ τὴν προβολή του ἀκόμη καὶ μεταξὺ τῶν Ὀρθοδόξων καὶ μάλιστα τῶν πολιτικῶν ὡς παγχριστιανικοῦ  καὶ  πανθρησκειακοῦ ἡγέτου. Ὡς ἐκ τούτου,  (καταλήγει ὁ π. Γεώργιος) θὰ ἦταν ἄστοχο  νὰ μὴ συσχετισθῆ  ἡ ἔλευσις τοῦ Πάπα στὴν Ἑλλάδα [καὶ σήμερα στὴν Κύπρο] μὲ τὶς ἱστορικὰ βεβαιωμένες ἐπιδιώξεις τοῦ Βατικανοῦ στὴν Ἀνατολή²³.

Καὶ ἕνα τελευταῖο κείμενο ποὺ ἔγραψε τὸ 1980 ὁ Μητροπολίτης πρώην Φλωρίνης Αὐγουστῖνος Καντιώτης: «Ἡ ἕνωσις, ἡ ψευδοένωσις, ἔχει ἀποφασισθῆ…εἰς μυστικὰ διαβούλια, ὧν ἐγκέφαλος ὁ πάπας. Τὸ σχέδιον πρὸς πραγματοποίησιν τοῦ σκοποῦ ἐξελίσσεται κατὰ φύσεις καὶ στάδια ἐν ἀγνοίᾳ  τοῦ Ὀρθοδόξου λαοῦ, ὁ ὁποίος ἔκπληκτος μίαν πρωΐαν θὰ ἀκούση ὅτι ἡ ἕνωσις ἐπετεύχθη! Προοίμιον δὲ αὐτῆς εἶναι αἱ κοιναὶ προσευχαὶ Ὀρθοδόξων μετὰ δυτικῶν, τὰς ὁποίας κατὰ περίεργον τρόπον θέλουν τινὲς νὰ δικαιολογήσουν. Δὲν εἶναι ὑπερβολή, ἐὰν εἴπωμεν ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὸ κύκλωμα φοβερῶν ἡμερῶν διὰ τὴν Ὀρθόδοξον πίστιν. Συντελεῖται εἰς βάθος καὶ ἔκταση προδοσία, τὴν ὁποία δὲν δυνάμεθα νὰ φαντασθῶμεν!»²⁴.

 Μετὰ ἀπ' αὐτά, ποιός ὀρθόδοξος θὰ μποροῦσε νὰ μείνει ἀδιάφορος, ἀδρανὴς καὶ σιωπηλός, ἀρνούμενος νὰ συμμετάσχει στὸν ἀγῶνα ἐναντίον τοῦ Οἰκουμενισμοῦ, ποὺ κατατρώγει τὰ σωθικὰ τῆς Ὀρθοδοξίας; Πῶς μποροῦν οἱ Ποιμένες νὰ ἔχουν ἥσυχο τὸ λογισμό τους, ὅταν παρακινοῦν τοὺς πιστοὺς νὰ ἀσχολοῦνται μόνο μὲ τὸν ἑαυτό τους καὶ τὴν πνευματική τους καλλιέργεια καὶ νὰ ἀφήνουν τὰ θέματα τῆς πίστεως σὲ ἄλλους; Καὶ σὲ ποιούς ἄλλους; Σὲ αὐτοὺς ποὺ  ξεπουλοῦν τὰ τῆς πίστεως; Πῶς θὰ ἀνεχθοῦμε, λοιπόν, ὡς διαχειριστὲς τῆς Πίστεως, ἀνθρώπους ποὺ τὴν προδίδουν ἢ Ἐπισκόπους ποὺ τὴν ἀφήνουν ἀπροστάτευτη; Ὅσοι Ἐπίσκοποι-Πατέρες δὲν εἶναι "τοῦ αὐτοῦ πνεύματος" μὲ τοὺς Ἁγίους, πόσο «Πατέρες» εἶναι;

Σχετικὰ μὲ αὐτὴν τὴν φυγομαχία ὡς πρὸς τὰ θέματα τῆς πίστεως ὑπάρχει ἕνα συγκλονιστικὸ κείμενο τοῦ Ἁγίου Κυρίλλου Ἀλεξανδρείας ποὺ στρέφεται κατὰ Ὀρθοδόξου Ἐπισκόπου, ὁ ὁποῖος ὅμως, εὐνοοῦσε στοὺς αἱρετικούς. Καὶ μεταξὺ ἄλλων, λέγει ὁ Ἅγιος Κύριλλος στὸν Ἐπίσκοπο: τώρα σὲ καιρὸ πολέμου κατὰ τῆς αἱρέσεως, καὶ ἐνῶ μᾶς βλέπεις σκονισμένους καὶ «καταστάζοντας τὸν ἐκ τῆς μάχης ἱδρῶτα», ἐσὺ ποὺ ὄφειλες νὰ συστρατευθεῖς μαζί μας καὶ νὰ μᾶς ἐνισχύεις κατὰ τῶν αἱρετικῶν, ἐνεργεῖς ἐναντίον ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν κάνουμε τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ὑπερασπιζόμεθα τὰ δόγματα τῆς ἀληθείας;  ἐσὺ ποὺ ἔχεις τὸ ὄνομα τοῦ Ἐπισκόπου, ἀντὶ νὰ θέλεις νὰ νικήσουν οἱ ὀρθόδοξοι, ἐνδιαφέρεσαι καὶ  φροντίζεις περισσότερο γιὰ τὸν ἐχθρὸ (ὡς ὁ Πάπας καὶ οἱ Οἰκουμενιστὲς σήμερα) καὶ λυπᾶσαι μὲ τὴ σκέψη μήπως προσβληθεῖ ὁ αἱρετικός; Ἔπρεπε νὰ χαίρεσαι μαζί μας καὶ μαζὶ μὲ τὸ Δαυΐδ νὰ λὲς δυνατὰ καὶ σύ: "Κύριε, αὐτοὺς ποὺ σὲ μισοῦν, τοὺς ἐμίσησα καὶ ἐγώ, καὶ ἔλιωνε ἡ καρδιά μου καθὼς ἔβλεπα τοὺς ἐχθρούς σου"²⁵.

 Κι ἀφοῦ ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα, ἔρχεται αὐτονόητο τὸ ἐρώτημα: Θὰ ἀφήσουμε ἀνενόχλητο καὶ ἐλεύθερο κάθε Ἀρχιεπίσκοπο νὰ ἀνατρέψει παράδοση δυὸ χιλιάδων χρόνων; Νὰ μᾶς παρουσιάζει τὸν ἐπὶ αἰῶνες ἐπίβουλο καὶ ἐχθρὸ τῆς Ὀρθοδοξίας Πάπα, ὡς εἰρηνοποιὸ καὶ ἐγγυητὴ τῶν δικαίων μας; Νὰ τὸν τιμᾶ καὶ νὰ τὸν ὑποδέχεται ὡς εὐεργέτη; Νὰ προστατεύει τὸν Ρωμαῖο ποντίφηκα ἀπὸ τὶς διαμαρτυρίες τῶν πιστῶν, καὶ ἀντίστοιχα νὰ λοιδωρεῖ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Κύπρου τοὺς πιστοὺς ποὺ ὀρθῶς διαμαρτύρονται; Δὲν σκέφτεται, ἄραγε, ὅτι ἔτσι ταυτίζεται μὲ τὸν αἱρετικὸ Πάπα; Καὶ δὲν θὰ τοῦ καταλογισθεῖ τεράστιο μερίδιο εὐθύνης γιὰ μιὰ τέτοια ἀνατροπὴ τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Παραδόσεως;

Δὲν ἔχουμε δικαίωμα νὰ ἐπιτρέψουμε νὰ τελεστεῖ αὐτὴ ἡ ἀσχήμια κατὰ τῆς ὀρθοδοξίας. Δὲν μποροῦμε νὰ ἀποδεχθοῦμε ἐν σιωπῇ αὐτὲς τὶς καινοτομίες ποὺ τολμοῦν οἱ Ἐπίσκοποι, καὶ ἀσφαλῶς δὲν θὰ συγκατατεθοῦμε σὲ αὐτὴ καὶ παρόμοιες ἐνέργειες ἐνάντιες στὴν Ἱερά μας Παράδοση. Ἡ Ἐκκλησία μας, ἐφαρμόζοντας τὸ «αἱρετικόν …παραιτοῦ» τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, ἀπομακρύνθηκε ἐπὶ χίλια καὶ πλέον χρόνια ἀπὸ τοὺς αἱρετικοὺς τῆς Ρώμης καὶ γι' αὐτὸ ἐδιώχθη ἀπ' αὐτοὺς ἀπηνῶς καὶ σκληρῶς. Τώρα, δυστυχῶς, ὁ διωγμὸς πῆρε καὶ ἄλλες, σύγχρονες μορφές. Λειτουργεῖ ὡς ὠμὸς ἐκβιασμὸς σὲ διακρατικὸ ἐπίπεδο, ὡς ἀπειλὴ οἰκονομικῶν κυρώσεων ἢ ἐδαφικῶν ἀκρωτηριασμῶν.

Καὶ θὰ ἐνταθεῖ, ὅταν ἡ προφητεία γιὰ τὸ χάραγμα, γιὰ τὸ ὁποῖο μᾶς προειδοποιεῖ ἡ Ἀποκάλυψη, θὰ φτάσει στὴν τελικὴ του μορφή.

Ἂν δὲν ἔχουμε τὸ θάρρος τώρα οἱ πιστοί, νὰ διαμαρτυρηθοῦμε εἰρηνικὰ σὲ μιὰ ἐπίσκεψη, πῶς θὰ ἀντέξουμε τότε, τὰ χειρότερα ποὺ ἔρχονται;

Οἱ Ἅγιοι ποὺ πρὶν λίγο ἀναφέραμε, ὁμολόγησαν τὴν Ὀρθοδοξία καὶ μαρτύρησαν, μὲ δήμιους ὄχι εἰδωλολάτρες, ἀλλὰ τοὺς Παπικούς(!)  ἐξ αἰτίας  τῆς ἐμμονῆς τους στὴν Πίστη, ἐμμονὴ ποὺ δὲν ἄντεχε τὸ Βατικανό.

Ὅ ἅγιος Μᾶρκος ὁ Εὐγενικὸς στὴν «Ἐγκύκλιον Ἐπιστολὴν» ἀποτρέπει ἀπὸ πάσης κοινωνίας, ὄχι μόνο μετὰ τῶν αἱρετικῶν, ἀλλὰ καὶ μετὰ τῶν ἑνωτικῶν -τῶν οἰκουμενιστῶν σήμερα: «Φευκτέον αὐτούς, ὡς φεύγει τις ἀπὸ ὄφεως», λέγει, «ὡς χριστοκαπήλους καὶ χριστεμπόρους οὗτοι γάρ εἰσι, κατὰ τὸν θεῖον ἀπόστολον, οἱ πορισμὸν ἡγούμενοι τὴν εὐσέβειαν"»²⁶. Ὑπῆρχαν, λοιπόν, τότε Ἐπίσκοποι ποὺ ὁ Ἅγιος ὀνόμαζε «χριστέμπορους». Μήπως ὑπάρχουν καὶ σήμερα κάποιοι Ἐπίσκοποι ποὺ τοὺς μοιάζουν καὶ τὸ δείχνουν.

Ὡς μόνη ἐλπίδα νὰ διορθωθοῦν τὰ κακὰ στὴν Ἐκκλησία, θεωρεῖ ὁ ἱ. Χρυσόστομος, τὴν ἐμμονὴ στὴ διακοπὴ τῆς κοινωνίας μὲ  τοὺς παρανομοῦντας Ἐπισκόπους, ποὺ εἶχαν πάρει στὰ χέρια τους τὴν ἐκκλησιαστικὴ ἐξουσία²⁷.

Οἱ πιστοί, ἐπίσης, τῆς Ἀλεξάνδρειας (τὴν ἐποχὴ τοῦ Μ. Ἀθανασίου) δὲν πήγαιναν στὶς ἐκκλησίες ποὺ λειτουργοῦσαν οἱ αἱρετικοὶ ψευδεπίσκοποι, ἀλλὰ καὶ ἔφευγαν μακρυὰ ἀπ' αὐτούς: «Οἱ γὰρ λαοὶ πάντες εἰδότες τὴν παρανομίαν τῶν αἱρετικῶν οὔτε συνεχώρησαν αὐτοῖς εἰς τὰς ἐκκλησίας εἰσελθεῖν, ἀλλὰ μακρὰν ἀπ' αὐτῶν ἀνεχώρησαν…». Αὐτὰ τότε. Ἐνῶ τώρα;

Ὑπ' ὄψιν δέ, ὅτι κατὰ τοὺς Πατέρες ἡ αἵρεση, θὰ συμβάλει μὲ τὸν τρόπο της στοὺς ἐσχάτους καιρούς, ὥστε ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν νὰ «ψυγῇ» καὶ νὰ προκληθεῖ μεγάλη σύγχυση, ὥστε πολλοὶ πιστοὶ νὰ ἀποροῦν γιὰ τὸ τί νὰ κάνουν. Ἀκόμα καὶ πιστοὶ χριστιανοὶ θὰ σιωποῦν, μὴ ὑπερασπιζόμενοι τὴν σώζουσα ἀλήθεια, λόγω τῆς συγχύσεως, ἢ ἀπὸ ἀδιαφορία, σκοπιμότητα (μὴ χάσουν την ἡσυχία τους καὶ τὰ ὑλικὰ ἀγαθά) καὶ τέλος καὶ λόγῳ δειλίας.

Τὸ Βατικανὸ ἐπὶ τόσους αἰῶνες δὲν ἀλλάζει τακτική, ἀλλὰ ἐπιμένει στὶς αἱρέσεις του ἀμετανόητα, περιφρονεῖ τὴν Ὀρθόδοξη διδασκαλία καὶ ἐπινοεῖ καινούργιες. Καὶ οἱ ἡγέτες μας, ἐπειδὴ δὲν ἀλλάζει τὸ Βατικανό, πείστηκαν ἀπὸ τὴ διπλωματία του καὶ ἀποφάσισαν  νὰ ἀλλάξουμε ἐμεῖς τὴν Παράδοσή μας! Καὶ στὴ συνέχεια μᾶς ζητοῦν νὰ κάνουμε ὑπακοὴ σ' αὐτοὺς καὶ μᾶς κατηγοροῦν καὶ φοβίζουν, ὅτι ἐὰν ἀντιδράσουμε, μπορεῖ νὰ δημιουργήσουμε σχίσμα.

Ἀπαντᾶ σ' αὐτὲς τὶς θέσεις ὁ πρωτοπρεσβύτερος π. Θεόδωρος Ζήσης:

«Δὲν διχάζουν τὸν λαὸ ὅσοι ἐπισημαίνουν τὸν κίνδυνο». Γιατὶ αὐτοὶ τὸ μόνο ποὺ «ἐπιδιώκουν εἶναι ἡ ἀπομόνωση τοῦ νοσογόνου ἰοῦ τῆς αἱρέσεως, ὥστε νὰ ἐπανέλθουν ἡ ἑνότητα καὶ ἡ ὑγεία. Ὅσοι στρουθοκαμηλίζουν [ὅμως] μπροστὰ στὸν κίνδυνο, αὐτοὶ ἀφήνουν ἄθικτη καὶ ἀνενόχλητη στὸ ἔργο της τὴν αἰτία τοῦ διχασμοῦ, γιὰ νὰ προκαλέσει μεγαλύτερη διαίρεση, καὶ διάλυση τελικῶς τοῦ σώματος. Ἡ ἑνότητα καὶ ἡ ὑγεία ἐπανέρχονται κατὰ τὸν Ἅγιο Ἰωάννη τὸν Χρυσόστομο, "ὅταν τὸ νενοσηκὸς ἀποτέμνηται". Ὁ παπικὸς ἰὸς ἔχει προσβάλλει σοβαρὰ τὸν ἀρχιεπίσκοπο καὶ τοὺς περὶ αὐτὸν ἀρχιερεῖς… χρειάζεται ἄμεση θεραπευτικὴ ἐπέμβαση, γιὰ νὰ παύση ὁ παπικὸς ἰὸς νὰ κατατρώγει τὸ σῶμα τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ πληρώματος, γιὰ νὰ σταματήσει ὁ καλπασμὸς τῆς παπικῆς νόσου»²⁸.

Καταλαβαίνω ὅτι σᾶς κούρασα, ἀλλὰ τὸ θέμα εἶναι μεγάλο. Εἶχα πάρα πολλὰ ἐπιλέξει νὰ πῶ ἀρκέστηκα ὅμως σ' αὐτὰ τὰ σχετικῶς λίγα. Τελειώνω μὲ δυὸ ἐρωτήσεις:

Ποιοί ἔχουν τὴν εὐθύνην γιὰ τὴν τήρηση τῶν ἱ. Κανόνων; Πρωτίστως οἱ Ποιμένες καὶ ἰδιαιτέρως οἱ Ἐπίσκοποι, μὲ τὴν συνεργασία ὁλόκληρου τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ²⁹.

Καὶ ὅταν οἱ Ποιμένες, ὅμως, ἀδρανοῦν ἢ προδίδουν τὴν πίστη;

Τότε, σύμφωνα μὲ τὴν ἐν Κων/πόλει Σύνοδο τοῦ 1895, «ὑπερασπιστὴς τῆς θρησκείας ἐστὶν αὐτὸ τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, ἤτοι ὁ λαός».

Νὰ παρακαλέσουμε τὸν Κύριο, ἡ ἔλευση τοῦ Πάπα στὴν Κύπρο νὰ μὴ ἐπιφέρει τὴν ὀργή Του, ἀλλὰ νὰ δώσει ἄλλη μιὰ εὐκαιρία ἀνανήψεως σὲ κάποιους ἐκκλησιαστικούς μας ἡγέτες καὶ στοὺς Κύπριους ἀδελφούς μας ποὺ μένουν ἀπληροφόρητοι καὶ ποδηγετοῦνται στὴν χοάνη τῆς Οἰκουμενιστικῆς αἱρέσεως.

 

Πάφος, 22 Μαΐου 2010,  Σημάτης Παναγιώτης, θεολόγος

 

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

 

(1) Ζήση Θεόδωρου, πρωτοπρ., Τὰ Ὅρια τῆς Ἐκκλησίας, Οἰκουμενισμὸς καὶ Παπισμός, σελ. 438.

(2) Ζήση, ὅπ. παρ., σελ. 338.

(3)  Ζήση Θ., ὅπ. παρ., σελ. 432-433.

(4) Ζήση Θ., ὅπ. παρ., σελ. 433.

(5) «Δὲν ποιμαίνεται τὸ ποίμνιο μὲ βία καὶ ἐπιβολή, ἀπαγορεύσεις, διώξεις καὶ ἐπιτίμια (Βλ. Α΄ Πέτρου 5, 2-4). Ὅταν ἡ φωνὴ τοῦ ποιμένος δὲν ἀπηχεῖ τὴν φωνὴ τοὺ ἀρχιποίμενος Χριστοῦ καὶ δὲν συμφωνεῖ μὲ τὴν φωνὴ τῶν Ἁγίων, εἶναι φωνὴ ἀλλοτρία, δὲν ἀναγνωρίζεται ἀπὸ τὰ πρόβατα, τὰ ὁποῖα φεύγουν καὶ ἀπομακρύνονται.

(6) Νὰ θυμήσω ἐδῶ, ἄλλη μιὰ φορά, ὅτι ὁ Ἀρχιεπίσκοπος διαβεβαίωσε στὶς πρόσφατες δηλώσεις του, ὅτι  δὲν ὑποχωροῦμε σὲ θέματα Πίστεως, ἐνῶ εἶναι πασιφανὴς ἡ ὑποχώρησή του. Καὶ δὲν εἶναι βέβαια μόνο ὁ Κύπρου Χρυσόστομος ποὺ ἀποκαλεῖ καὶ ἀποδέχεται τὸν Πάπα ὡς Ἐπίσκοπο. Τοῦτο ἔκαναν πρὸ αὐτοῦ ἄλλοι ἡγέτες, ὡς οἱ Πατριάρχες Ἀθηναγόρας καὶ  Βαρθολομαῖος. Ἁπλῶς ὁ κ. Χρυσόστομος, μὲ τὶς τελευταῖες του ἐνέργειες ἔχει ἐμπράκτως ἐνταχθεῖ στὴν ὁμάδα τῶν Οἰκουμενιστῶν. Ὁ π. Γεώργιος Καψάνης ἔγραφε: «…τὰ ἀνωτέρω δηλοῦν ὅτι τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον δὲν θεωρεῖ πλέον τὸν πάπαν καὶ τὴν Ρωμαιοκαθολικὴν Καθολικὴν Ἐκκλησίαν ὡς αἱρετικούς, σχισματικοὺς καὶ πλανωμένους ἐφόσον  δέχεται τὴν μὲν παπικὴν Ἐκκλησίαν ὡς «ἁγίαν», τὸν δὲ ἐπικεφαλὴς αὐτῆς ὡς «ἅγιον», «μακαριστόν», ὑπὲρ οὗ τελεῖ καὶ ἐπιμνημόσυνον δέησιν. Σημαίνουν ἐπίσης ὅτι ἡ Ἕνωσις σχεδὸν ἔχει γίνει καὶ ἀπομένει ἡ μεθόδευσις τῆς τελείας μυστηριακῆς κοινωνίας, πρὸς τὴν ὁποίαν ὁλοταχῶς βαίνομεν, ἐφόσον ὁ Θεολογικὸς Διάλογος θὰ παρακάμψη τὰς δογματικὰς καὶ ἐκκλησιολογικὰς διαφορὰς καὶ θὰ ἀσχοληθῆ μὲ τὸ κεφάλαιον περὶ τῶν μυστηρίων, προφανῶς διὰ τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς μυστηριακῆς κοινωνίας» (Καψάνη Γεωργίου., Ἱ. Μ. Ὁσ. Γρηγορίου Ἁγίου Ὄρους, εἰς ἐφημ. «Ὀρθόδοξος Τύπος», [φ. 333], 20.11. 1978).  -«Γνώριμα δὲ τὰ θλίβοντα ἡμᾶς, κἂν ἡμεῖς μὴ λέγωμεν. εἰς πᾶσαν γὰρ τὴν οἰκουμένην ἐκκέχυται. Καταπεφρόνηται τὰ τῶν Πατέρων δόγματα, ἀποστολικαὶ παραδόσεις ἐξουθένηνται, νεωτέρων ἀνθρώπων ἐφευρέματα ταῖς Ἐκκλησίαις ἐμπολιτεύεται· τεχνολογοῦσι λοιπόν, οὐ θεολογοῦσιν οἱ ἄνθρωποι· ἡ τοῦ κόσμου σοφία τὰ πρωτεῖα φέρεται, παρωσαμένη τὸ καύχημα τοῦ σταυροῦ. Ποιμένες ἀπελαύνονται, ἀντεισάγονται δὲ λύκοι βαρεῖς, διασπῶντες τὸ ποίμνιον τοῦ Χριστοῦ. Οἶκοι εὐκτήριοι ἔρημοι τῶν ἐκκλησιαζόντων, αἱ ἐρημίαι πλήρεις τῶν ὀδυρομένων. Οἱ πρεσβύτεροι ὀδύρονται, τὰ παλαιὰ συγκρίνοντες τοῖς παροῦσιν· οἱ νέοι ἐλεεινότεροι, μὴ εἰδότες οἵων ἐστέρηνται» (Μ. Βασιλείου, Ἐπιστολὴ 90, Τοῖς Ἐπισκόποις τοῖς ἐν Δύσει).

(7) «Ὑπάρχουν πολλοὶ τρόποι κατὰ τοὺς ὁποίους γίνεταί τις συνένοχος εἰς ξένας παρεκτροπάς. Εἴτε ἐπιδοκιμάζει αὐτάς,…εἴτε δεικνύει ἔνοχον σιωπήν ἐκεῖ, ὅπου θὰ ἔπρεπε νὰ διαμαρτυρηθῆ, εἴτε παρουσιάζεται νωθρὸς εἰς τὸ νὰ ἀποδοκιμάση καὶ νὰ κολάση πρᾶξιν παράνομον, τῆς ὁποίας ἀπὸ θέσεως καὶ ἀξιώματος αὐτὸς εἶναι ὁ κριτής…, καθίσταται συνένοχος, ἴσως δὲ καὶ εἰς βαρύτερον βαθμὸν ἀξιοκατάκριτος τοῦ διαπράξαντος τὸ κακόν, ἐὰν διὰ τῆς στάσεώς του ταύτης συνετέλεσεν, ἵνα καὶ ἄλλοι παρασυρθοῦν εἰς αὐτὸ» (Τρεμπέλας Π., Ὑπόμνημα εἰς τὰς Ἐπιστολάς, τ. 3ος, σ. 534). -«Ἔχουμε ὑποχρέωση νὰ ἀναζητοῦμε τὴν ἀλήθεια τῆς Ἐκκλησίας, νὰ ἐπισημαίνουμε αὐτές (τὶς ὅποιες) αὐθαιρεσίες (τῶν ἐπισκόπων), νὰ τὶς ἐμποδίζουμε κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ όχι νὰ συντασσόμεθα μὲ τὸ ψέμμα χάριν ἑνὸς δῆθεν σεβασμοῦ…Δὲν μᾶς φταίει μόνο ἡ δεσποτοκρατία· ἀλλὰ φταῖμε καὶ ὅλοι ἐμεῖς ποὺ τὴν ἐκτρέφουμε καὶ τὴν ὑποθάλπουμε μὲ τὴν ἀπουσία μας ἀπὸ τὴν ἐκκλησιαστικὴ ζωή» (π. Β. Βολουδάκη, Η φανέρωση της Ιερωσύνης, σ. 81-84). -Την ρητορική ερώτηση του απ. Παύλου "Οὐχὶ τοὺς ἔσω ὑμεῖς κρίνετε" ο άγ. Νικόδημος αναδιατυπώνει ως εξής: «"Δεν χρεωστείτε εσείς οι χριστιανοί να κρίνετε τους έσω και ομόπιστούς σας χριστιανούς; Ναι, χρεωστείτε". Είναι νομίζω, πολύ σημαντική η παρουσία της κριτικής στάσης του χριστιανού ως χρέους, ως ευθύνης την οποία δεν μπορεί να αποποιηθεί…, ως στάση φιλαδελφείας, που ευεργετεί τον κρινόμενο… Διότι "το…ἁπλῶς πάντα ἐπαινεῖν καὶ τὰ καλῶς ἔχοντα καὶ τὰ μὴ καλῶς, οὐκ ἔστιν φιλοῦντος, ἀλλ' ἀπατεῶνος καὶ εἴρωνος" [Χρυσόστομος]» (Παπαθανασίου Θ., Ανεστιότητα και Παραπεμπτικότητα, σ. 13-14).

(8) Ζήση Θ., ὅπ. παρ., σελ. 344, 345, 349.

(9)  Ζήση Θ., ὅπ. παρ., σελ.  368-369.

(10) Μπιλάλη Σπ., Ὀρθοδοξία καὶ Παπισμός, τ. Α΄, σελ. 179.

(11) Θ. Στράγκα, Ἱστορία, τόμ. Δ΄, σελ. 2767 καὶ Μπιλάλη Σπ., Ὀρθοδοξία καὶ Παπισμός, τ. Α΄, σελ. 179.

(12) Ζήση Θ., ὅπ. παρ., σελ. 360-361.

(13) Ἐξηγοῦν οἱ Πατέρες: «"Αἱρετικόν" γάρ φησιν "ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ", δείκνυσιν αὐτοὺς οὐκ ἀπὸ ἀγνοίας τοσοῦτον, ὅσον ἀπὸ ρᾳθυμίας, καὶ αὐτὴν τὴν ἄγνοιαν ἔχοντας· δεῖ τοίνυν τοὺς ἀδιορθώτως ἔχοντας ἐκτρέπεσθαι» (Συλλογὴ τῶν εἰς τὴν πρὸς Τιμόθεον Α΄ Ἐπιστολὴν Παύλου Ἐξηγητικῶν Ἐκλογῶν, Τόμ. Α΄ [e cod. Paris. Coislin. 204] p. 46, l. 33). Δὲς τὴν ἑρμηνεία τῶν περισσοτέρων Πατερικῶν κειμένων στὸ χωρίο αὐτὸ στὸ βιβλίο, «Ἡ Πατερικὴ στάση στοὺς θεολογικοὺς διαλόγους καὶ ὁ Οἰκουμ. Πατριάρχης Βαρθολομαῖος, Ἡ διαστροφὴ τοῦ Ἀποστολικοῦ ρητοῦ «Αἱρετικὸν ἄνθρωπον… μετὰ πρώτην καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ», "Πρότυπες Θεσσαλικὲς Ἐκδόσεις".

(14) Διαταγαὶ τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων διὰ Κλήμεντος, b. 8, c. 34, l. 25-27.

(15) Εἰρηναίου Ἐπισκόπου Λουγδούνου, Ἔλεγχος καὶ ἀνατροπὴ τῆς Ψευδωνύμου γνώσεως, b. 1, c. 9, s. 3, l. 10.

(16) «Οὐ γὰρ ἄλλος ἀλλ' αὐτὸς ὁ βλασφημούμενος παρ' αὐτῶν Κύριος κατέκρινε τὴν κατ' αὐτοῦ συστᾶσαν αἵρεσιν… καὶ μηδεὶς προστιθέσθω τῇ αἱρέσει, ἀλλὰ καὶ οἱ ἀπατηθέντες μεταγινωσκέτωσαν. ἣν γὰρ ὁ Κύριος κατέκρινε, τίς ἀποδέξεται; καὶ ἣν ἀκοινώνητον αὐτὸς πεποίηκε, πῶς ὁ προσλαμβανόμενος οὐ μεγάλως ἀσεβεῖ καὶ φανερῶς ἐστι χριστομάχος;». Μ. Ἀθανασίου, Ἐπιστολαί, Σεραπίωνι ἀδελφῷ καὶ συλλειτουργῷ ἐν κυρίῳ χαίρειν, c. 4, s. 3, l. 2-9.

(17) Θ. Στουδίτου, Ἐπιστολαί, Θεοφίλῳ ἡγουμένῳ,  ἐπιστ. 39, l. 52-56: «…ὅπως φεύγῃ τὴν αἵρεσιν, ἤγουν τοὺς αἱρετικούς, τοῦ μήτε κοινωνεῖν αὐτοῖς μήτε ἀναφέρειν ἐν τῇ εὐαγεστάτῃ αὐτῆς μονῇ ἐπὶ τῆς θείας λειτουργίας· ὅτι μέγισται ἀπειλαὶ κεῖνται παρὰ τῶν ἁγίων ἐκφωνηθεῖσαι τοῖς συγκαταβαίνουσιν αὐτοῖς μέχρι καὶ ἑστιάσεως».

(18) Θ. Στουδίτου, Ἐπιστολαί, Μιχαὴλ καὶ Θεοφίλῳ βασιλεῦσιν. P.G. 99, 1332Α. «Ἐπεὶ δὲ περὶ Θεοῦ καὶ εἰς Θεὸν ὁ λόγος, οὐχ ὁ τίσδε ἢ τίσδε, ἀλλ' οὐδ' εἰ Πέτρος καὶ Παῦλος οὐδ' ἄν τις τῶν ἀγγέλων εἴη, τολμήσειεν ἂν κἂν τὸ βραχύτατον παρακινῆσαι, ὡς διὰ τούτου τοῦ παντὸς εὐαγγελίου ἀνατρεπομένου· πρός τε τὸ συνᾶραι λόγον ἀντιρρητικὸν μετὰ τῶν ἑτεροδόξων, ἐναντιούμενον τῇ ἀποστολικῇ παραγγελίᾳ, οὐ καθῆκον, εἰ μή τι πρὸς νουθεσίαν μόνον…» (Θ. Στουδίτου,  P.G. 99, 1332Α).

(19) «…Πάντα γὰρ αὐτῶν τὰ ἐπιχειρήματα καὶ τὰ ἀσεβήματα φόνου καὶ ἀσεβείας πεπλήρωται. καὶ οὕτως εἰσὶ πανοῦργοι τὴν γνώμην καὶ ποικίλοι τὸν τρόπον, ὡς καὶ ἐπαγγελίᾳ προστασίας καὶ δόσει χρημάτων ἐπιχειρεῖν ἀπατᾶν, ἵν', ἐπεὶ μὴ ἐξ εὐλόγων ἔχουσι τὴν σύστασιν, κἂν ἐκ τούτων δόξωσι φαντασίαν τινὰ τοῖς ἀκεραίοις ἐμποιεῖν. Ὦ καινῆς αἱρέσεως ὅλον ἐνδυσαμένης τὸν διάβολον ἐν ἀσεβείᾳ καὶ πράξει» (Μ. Ἀθανασίου, Πρὸς ἁπανταχοῦ μοναχοὺς περὶ τῶν γεγενημένων παρὰ τῶν Ἀρειανῶν ἐπὶ Κωνσταντίου, Ἐκδ. «Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς», Ἔργα 9, σελ. 336, 340).

(20) Ἐφραὶμ τοῦ Σύρου, Περὶ μετανοίας καὶ κατανύξεως, l. 29-36.

(21) Στὸ ἴδιο. Καὶ ἕνα κείμενο τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ: «Βλαβεραὶ αἱ πρὸς τοὺς κακοὺς συνουσίαι, ἐπειδὴ νόμος αὐτὸς φιλίας, δι' ὁμοιότητος πεφυκέναι τοῖς συναπτομένοις ἐγγίνεσθαι. Ὡς γὰρ ἐν τοῖς νοσοποιοῖς χωρίοις, ὁ κατὰ μέρος ἀναπεμπόμενος ἀήρ, λανθάνουσαν νόσον τοῖς ἐνδιαιτωμένοις ἐναποτίθεται, οὕτως ἡ πρὸς τοὺς φαύλους συνήθεια μεγάλα κακὰ ταῖς ψυχαῖς ἐναφίησιν, κἂν τὴν παραυτίκα αἴσθησιν τὸ βλαβερὸν διαφεύγῃ. Φασὶ τὸν λοιμὸν οἱ περὶ ταῦτα δεινοί, ἐπειδὰν ἑνὸς ἀνθρώπου, ἢ κτήνους ἅψηται, κατανέμεσθαι ἐπὶ πάντας τοὺς ἐγγίζοντας. Φύσιν γὰρ εἶναι τῆς νόσου ταύτης, τὸ ἐξ ἀλλήλων πάντας ἀναπιμπλάναι τῆς ἀρρωστίας. Τοιοῦτοι δή τινές εἰσι καὶ οἱ ἐργάται τῆς ἀδικίας. Ἄλλος γὰρ ἄλλῳ τῆς νόσου μεταδιδόντες, συννοσοῦσιν ἀλλήλοις καὶ συναπόλλυνται. Φεῦγε τὰς μιμήσεις τῶν κατεγνωσμένων. Ρᾷον κακίας μεταλαβεῖν, ἢ ἀρετῆς μεταδοῦναι· ἐπεὶ καὶ νόσου μετασχεῖν μᾶλλον ἢ ὑγείαν χαρίσασθαι» (Δαμασκηνοῦ Ἰω., Εἰς τὰ ἱερὰ παράλληλα, Τίτλ. ιζʹ, P.G. 96, 353C). Ἕνα τελευταῖο κείμενο σ' αὐτὴ τὴν ἑνότητα εἶναι τοῦ ἁγίου Κύριλλου, ὁ ὁποῖος διὰ πολλῶν διδάσκει ὅτι εἶναι πνευματικὸς νόμος, πὼς οἱ ψυχικὰ ἀκάθαρτοι,  μολύνουν ὅσους τοὺς ἐγγίζουν (καὶ κυρίως τοὺς ἀσθενέστερους στὴν πίστη καὶ ὅσους τοὺς πλησιάζουν θεληματικὰ καὶ ἄφοβα). Γράφει: Οἱ συναναστροφές, λοιπόν, μὲ ἀνθρώπους κακούς, τοὺς ὁποίους χαρακτηρίζει «ἑρπετὰ πικρὰ καὶ ἰοβόλα» τῶν ὁποίων τὸ στόμα εἶναι γεμᾶτο δηλητήριο»  μολύνει «κατὰ πᾶσαν ἀκαθαρσίαν» κάθε  ψυχή, ποὺ θὰ ἐπικοινωνήσι μὲ αὐτούς. Καὶ τέτοιοι ἄνθρωποι εἶναι «οἱ τὰ ὀρθὰ διαστρέφοντες καὶ τοῖς ἁπλουστέροις τὸν ὀλέθρου πρόξενον ἐνηχοῦντες λόγον». «Μετὰ ὁσίου ὁσιωθήσῃ, καὶ μετὰ ἀνδρὸς ἀθώου ἀθῶος ἔσῃ, καὶ μετὰ ἐκλεκτοῦ ἐκλεκτὸς ἔσῃ, καὶ μετὰ στρεβλοῦ διαστρέψεις» Κυρίλλου Ἀλεξανδρείας, Περὶ τῆς ἐν Πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ προσκυνήσεως καὶ λατρείας, v. 68, p. 797, l. 32.

(22) «Ἐσχάτη αἵρεση ἦταν τότε ὁ Ἀρειανισμός. Σήμερα ὅμως, ἐσχάτη καὶ μεγάλη αἵρεση εἶναι ὁ Παπισμός» (Συνοδικὴ Ἐγκύκλιος Κων/λεως 1848).

(23) «Ὁ Ὅσιος Γρηγόριος», Ἱ. Μ. Ὁσ. Γρηγορίου Ἁγίου Ὄρους, 2001, ἀρ. 26, σ. 97-98.

(24) «Σπίθα», περιοδ., ΜΑΪ-ΙΟΥΝ. 1980.

(25) Κυρίλλου Ἀλεξανδρείας, Κατὰ Ἰωάννου Ἀντιοχείας, Concilia Oecumenica (ACO): Concilium universale Ephesenum anno 431: Tomëvolumëpart 1,1,2, page 99, line 15.

(26) Φειδᾶ Βλ., Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία, τ. ΙΙ, σελ. 439-440.

(27) «Καὶ παρακαλοῦμεν ὑμᾶς, καθάπερ καὶ ἔμπροσθεν ἐποιήσατε, κοσμοῦντές τε ἑαυτοὺς καὶ τὰς Ἐκκλησίας ἀσφαλιζόμενοι, οὕτω καὶ νῦν ποιήσατε, καὶ τοὺς τοσαύτας ταραχὰς ἐμβαλόντας εἰς τὴν οἰκουμένην ἅπασαν, καὶ τὰς Ἐκκλησίας διαταράξαντας ἀποστρέφεσθε μετὰ τῆς προσηκούσης ὑμῖν ἀνδρείας. Τοῦτο γὰρ ἀρχὴ τῆς λύσεως τοῦ χειμῶνος, τοῦτο ἀσφάλεια ταῖς Ἐκκλησίαις, τοῦτο τῶν κακῶν διόρθωσις, ὅταν τοὺς τὰ τοιαῦτα πονηρευσαμένους ὑμεῖς οἱ ὑγιαίνοντες ἀποστρέφησθε καὶ μηδὲν κοινὸν ἔχητε πρὸς αὐτούς» (Χρυσοστόμου Ἰω., Ἐπιστολὴ πθʹ, Θεοδοσίῳ ἐπισκόπῳ Σκυθοπόλεως, vol 52, pg 655, ln 15-ln 25).

(28) Ζήση, Τὰ Ὅρια τῆς Ἐκκλησίας, Οἰκουμενισμὸς καὶ Παπισμός, σ. 333, 335.

(29) Μ. Φωτίου, Ἐπιστολὴ γ΄ἀπολογητικὴ πρὸς Πάπαν Νικόλαον. «Ἡ τῶν ἀληθῶν κανόνων φυλακὴ σπουδαίῳ μὲν ἐποφείλεται παντί, πολὺ δὲ πλέον τοῖς ἀπ' εὐθύνην τὰ τῶν ἄλλων ὑπὸ τῆς προνοίας ἠξιωμένοις καὶ τούτων ἔτι μάλιστα τοῖς ἐν αὐτοῖς τούτοις πρωτεύειν λαχοῦσιν. Ὅσῳ γὰρ ὑπερέχουσι, τοσούτῳ νομοφυλακεῖν ὀφείλουσι». Καὶ στὸν Ἐπίλογο τῶν Κανόνων τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων τονίζεται: «Ταῦτα περὶ Κανόνων διατετάχθω ὑμῖν, ὦ Ἐπίσκοποι. Ὑμεῖς δὲ ἐμμένοντες αὐτοῖς σωθήσεσθε καὶ εἰρήνην ἕξετε, ἀπειθοῦντες δὲ κολασθήσεσθε καὶ πόλεμον μετ' ἀλλήλων ἀΐδιον ἕξετε, δίκην τῆς ἀνηκοΐας τὴν προσήκουσαν τιννῦντες» Πηδάλιον, σ. ιθ΄-κ΄.

Σταύρος Ζουμπουλάκης:  Χριστιανοί στον δημόσιο χώρο. Πίστη ή πολιτιστική ταυτότητα;*

Του Βασίλη Αργυριάδη**

 

 

Δηλαδή, άλλοτε η δομή υποτάσσεται στους όρους μιας μελέτης και άλλοτε στους όρους ενός σημειώματος σε κάποια καθημερινή εφημερίδα. Και πάλι: άλλοτε το πρίσμα είναι, για παράδειγμα, η λογοτεχνική κριτική και άλλοτε η πολιτική της παιδείας. Η δομή λοιπόν των κειμένων, καθώς και τα πρίσματα εξέτασης των θεμάτων, ποικίλουν, πράγμα που καθιστά τη μεταξύ τους σύγκριση άνιση. Ωστόσο, ο κεντρικός άξονας είναι ένας, κοινός, και αυτός είναι που αίρει την ανομοιομορφία: Η έγνοια του πώς θα υπάρχει ο χριστιανισμός στον σύγχρονο κόσμο, χωρίς να παύει να είναι χριστιανισμός και χωρίς να παύει να είναι σύγχρονος.

Ο συγγραφέας έχει δύο βασικά προτερήματα. Το πρώτο είναι χωρικό, αφορά στον τόπο που επιλέγει να ίσταται, στο σημείο εκείνο που επιλέγει ως «αρχιμήδειο» για την προσωπική του οπτική. Έτσι, ο Σ.Ζ. επιλέγει μια (όχι ανεύθυνη, ούτε βολική) μεθοριακότητα: δεν είναι ούτε «χριστιανός στοχαστής», ούτε «χριστιανίζων διανοούμενος». Με άλλα λόγια, δεν είναι ένας θεολόγος-στοχαστής που παλεύει (εκ των έσω των τειχών της Εκκλησίας) να δει και να αξιολογήσει τη θέση των χριστιανών στον σύγχρονο κόσμο (με όλο τον αμυντισμό, τον απολογητισμό και την προκατάληψη ή και ιδεοληψία που συνεπάγεται συνήθως η ιδιότητα του θεολόγου-στοχαστή) κι ούτε πάλι είναι ένας εκτός Εκκλησίας διανοούμενος, που καταπιάνεται με το ζήτημα του χριστιανισμού, επειδή οι καιροί ευνοούν μια τέτοια ενασχόληση, ή επειδή έχει ο ίδιος μια εσωτερική θρησκευτική ανησυχία. Ο Σ. Ζ. στέκει στο μεθόριο. Και η ματιά του είναι κοφτερή. Δεν χαρίζεται και δεν χαϊδεύει. Αλλά ταυτόχρονα, ο αναγνώστης δεν αποκομίζει την αίσθηση ενός συγγραφέα ψυχικά αποστασιοποιημέ­νου από τα βάσανα του θέματός του.

Το δεύτερο προτέρημα του συγγραφέα είναι χρονικό: ανατέμνει το παρόν με όρους του μέλλοντος. Να το εξηγήσω: Για να μιλήσεις για τη θέση των χριστιανών στο δημόσιο χώρο, θα πρέπει ασφαλώς να γνωρίζεις τι σημαίνει «χριστιανός» και τι σημαίνει «δημόσιος χώρος». Αλλά αυτό δεν αρκεί. Θα πρέπει επίσης να γνωρίζεις προς τα πού έλκονται τα δύο αυτά μεγέθη, ποιο είναι το ιστορικό ρεύμα εντός του οποίου αρμενίζουν και προς τα πού αυτό τα οδηγεί. Είναι δηλαδή σαν να πρέπει να έρχεται η ματιά σου από το μέλλον – γι' αυτό ανέφερα συμβατικά πως το δεύτερο προτέρημα του Σ.Ζ. είναι χρονικό. Αν δεν έχεις υπόψη σου τι μας περιμένει (ως χριστιανούς στον δημόσιο χώρο) στη στροφή της ιστορίας, οι εκτιμήσεις σου για το παρόν είναι άστοχες και αστήρικτες. (Θυμηθείτε πόσο εκτός χρόνου [και τόπου] ήταν η ρητορεία του προηγούμενου Αρχιεπισκόπου, η οποία, ολότελα αντίθετα, αντίκριζε τον «χριστιανό» και τον «δημόσιο χώρο» με όρους του παρελθόντος [και αυτού πάλι, στρεβλωμένου από ιδεοληπτικές αγκυλώσεις!]).

Ανοιχτό ασφαλώς παραμένει το ζήτημα του γιατί ο Σ.Ζ. έχει τα δύο προτερήματα που ανέφερα και ποιος μας βεβαιώνει ότι είναι πράγματι έτσι. Το ζήτημα δεν είναι του παρόντος και πάντως ενέχει τόσο υποκειμενισμό, όσο και οι αποφάσεις εκείνες που ανέκαθεν εξόριζαν τους προφήτες από τον τόπο τους…

Το βιβλίο περιλαμβάνει 16 κείμενα. Δύο από αυτά πραγματεύονται το ζήτημα της ορθόδοξης ιεραποστολής, δύο άλλα συζητούν για το ουδετερόθρησκο σχολείο και το ζήτημα της διδασκαλίας των θρησκευτικών, τρία για την πρόσφατη (αλλά και διαρκή) κρίση της Εκκλησίας (τις προϋποθέσεις και τα εκδηλώματά της), δύο ακόμα εντοπίζουν βαθιές θεσμικές δυσλειτουργίες τής (λεγόμενης «διοικούσας») Εκκλησίας, τέσσερα παίρνουν την αφορμή τους από ισάριθμες προσωπικότητες (Θεοτοκάς, Πάλλας, Γιανναράς, Παπανικολάου) και ένα παρουσιάζει την προσπάθεια της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών του Βόλου.

Όλα τα κείμενα έχουν κάτι να πουν, σε όλα υπάρχει ένας καίριος αναστοχασμός περί την ουσία. Προσωπικά, θα ξεχώριζα το κείμενο κριτικής στον Χρήστο Γιανναρά. Οι επισημάνσεις εδώ είναι λεπτές και ευθύβολες. Ο Σ.Ζ. «διαβάζει» στο έργο «Η ελευθερία του ήθους» του Χρήστου Γιανναρά, μια υποτίμηση της ηθικής της ευθύνης (με τη βιβλική της έννοια) απέναντι στον συνάνθρωπο και τον Θεό, και ως εκ τούτου διαγιγνώσκει μια θεολογική πρόταση αποηθικοποίησης του Χριστιανισμού. Από τον καιρό που εκφώνησε το κείμενο ως ομιλία σε συνέδριο στο Βόλο (2005), μέχρι σήμερα που το συμπεριλαμβάνει στο τομίδιο αυτό, ο Σ.Ζ. έχει ακούσει διάφορες ενστάσεις, όσον αφορά στη «μονομέρεια» της κριτικής του στον Γιανναρά – ότι τάχα οι μομφές κατά της θεολογικής πρότασης Γιανναρά παραγνωρίζουν μεγάλο μέρος του έργου τού υπό κρίση θεολόγου, και εν πάση περιπτώσει βασίζονται σε ένα μόνο βιβλίο του (και δη στην πρώτη του έκδοση)· κι ακόμα, ότι ο Γιανναράς, ως θεολόγος, δεν διαθέτει μία μόνο πτυχή, όπως μοιάζει να υπονοεί η κριτική του Σ.Ζ., αλλά πολλές και διάφορες, με ποικίλες συνεισφορές η καθεμία. Διαφωνώ. Η θεολογική πρόταση αποηθικοποίησης του Χριστιανισμού αποτελεί το νήμα εκείνο που υφαίνει σχεδόν κάθε βιβλίο (ακόμα και άρθρο) του Χρήστου Γιανναρά. Είναι ο καμβάς πάνω στον οποίο σκιαγραφούνται ακόμα και κείνα τα βιβλία του που δεν ασχολούνται με το ζήτημα της Ηθικής. Η δε ένσταση εκείνη που ισχυρίζεται ότι «στον Γιανναρά υπάρχει Ηθική (οπότε είναι λάθος να μιλάμε για πρόταση αποηθικοποίησης), αλλά είναι εκείνη η Ηθική που απορρέει από την Ευχαριστία», θα έλεγα ότι μάλλον επιβεβαιώνει τη μομφή Ζουμπουλάκη παρά την αντιστρατεύεται (αρκεί κανείς να αναλογιστεί ένα βασικό ερώτημα: Πώς είναι δυνατόν να απορρέει συγκεκριμένο ηθικό πρόταγμα για το παρόν, την καθημερινότητα, από κάτι που είναι και θα παραμένει άχρις εσχάτων μυστήριο…).

Τα ζητήματα που τίθενται χωρούν πολλή συζήτηση. Το βιβλίο δίνει πάμπολλες αφορμές, που δεν μπορούν φυσικά να αξιοποιηθούν σε ένα σύντομο σημείωμα όπως αυτό.

Όσον αφορά πάντως τα υπόλοιπα κείμενα, έχει μεγάλη σημασία να διαβαστούν ιδιαίτερα όσα γράφει ο Σ.Ζ. για τον Αρχιμανδριτισμό, τη Συλλειτουργία επισκόπου, κλήρου και λαού, το ζήτημα της ιεραποστολής και την εκκλησιαστική τέχνη. Αξίζει να διαβαστούν όχι μόνο για την ουσία των γραφομένων, αλλά και για το ότι κάνουν τον αναγνώστη να αντιλαμβάνεται επιτέλους και να συνειδητοποιεί πως η χριστιανική αυτοσυνειδησία δεν (πρέπει να) είναι κάτι άκαμπτα παγιωμένο και δεδομένο εκ του παρελθόντος, αλλά κάτι ζωντανό, που οφείλει διαρκώς να αυτοπροσδιορίζεται και να προσλαμβάνει στο σώμα του την κάθε εποχή, με τα εκάστοτε πολιτιστικά της δεδομένα. Αυτό και μόνο αν καταφέρει το βιβλίο του Ζουμπουλάκη να μπολιάσει στη συνείδηση του αναγνώστη (πέραν των επί μέρους καίριων τοποθετήσεων, που διατυπώνονται), το όφελος θα είναι μεγάλο.

 

* Σταύρος Ζουμπουλάκης: "Χριστιανοί στον δημόσιο χώρο. Πίστη ή πολιτιστική ταυτότητα;",  (Εκδ. Εστία 2010, Σελ. 191)

 

 

ΠΗΓΗ:  Ψηφίδες, Αναρτήθηκε από: vlassisn | 10/05/2010,

http://psifides.wordpress.com/2010/05/10/%CF%87%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CE%AF-%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CF%8C%CF%83%CE%B9%CE%BF-%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%BF/