Ο εκτουρκισμός των Ελλήνων Ιεραρχών

"Ευεργέτημα κατά του κ. Βαρθολομαίου ή επικοινωνιακό τερτίπι του κ. Ερντογάν";

Του Μανόλη Καρέλλη *

Συγκεκριμένα ο κ. Βαρθολομαίος πληροφορούσε τους επαρχιακούς ιεράρχες του οικουμενικού θρόνου ότι: "Ο εξοχώτατος πρωθυπουργός της Τουρκίας κ. Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, εις παλαιοτέραν επίσημον συνάντησιν αυτού μετά του εξοχωτάτου κ. Κωνσταντίνου Καραμανλή, πρωθυπουργού τότε της Ελλάδος, και της εξοχ. υπουργού Εξωτερικού επιτίμου κ. Μπακογιάννη (Ιανουάριος 2008), γενομένης συζητήσεως περί του οικουμενικού πατριαρχείου και των δυσκολιών ως τούτο αντιμετωπίζει περί την στελέχωσιν αυτόν, λόγω της συρρικνώσεως του ενταύθα ομογενειακού στοιχείου, οπόθεν τούτο αντλεί τα εν Τουρκία αρχιερατικά και άλλα στελέχη του, συνεπεία της κατά τας τελευταίας εννέα δεκαετίας νέας πραγματικότητος, είχε την καλοσύνην να υποσχεθεί ότι προς διευκόλυνσιν της Εκκλησίας, η έντιμος κυβέρνησίς του θα παράσχει την τουρκικήν υπηκοότητα εις τους εν τω εξωτερικώ μη Τούρκους υπηκόους Αρχιερείς του θρόνου, εφ' όσον ούτοι το επιθυμούν, χωρίς υποχρέωσιν παραιτήσεως εκ της ην ήδη ούτος κατέχουν ετέρας υπηκοότητος. Την όντως ιστορικήν πρότασιν και υπόσχεσιν ταύτην, επανέλαβεν ευγενώς ο κ. Ερντογάν προς ημάς, κατά την εν Πριγκήπω πρόσφατον συνάντησιν ημών, και δη εξ ιδίας αυτού πρωτοβουλίας και ενώπιον πολλών παρισταμένων".

"Λαμβανομένου υπ' όψιν ότι ο αριθμός των Τούρκων υπηκόων Αρχιερέων σήμερα συρρικνούται επί μάλλον και μάλλον και οι προς αρχιερατείον εκλόγιμοι δεν είναι πλέον πολλοί εν Τουρκία, ατάκτως θα αντιμετωπίσομεν προσεχώς μεγάλας δυσκολίας περί την στελέχωσιν και ευστάθειαν του αγιωτάτου Αποστολικού οικουμενικού θρόνου εν τη σεβασμία φυσική αυτού καθέδρα και την ανάδειξιν νέων πατριαρχών εις το μέλλον, εφ' όσον, βεβαίως, ήθελε συνεχισθεί η σήμερον κρατούσα κατάστασις.

Συνδιασκεψάμενοι όθεν και μετά των μελών της περί ημάς Αγίας και Ιεράς Συνόδου και εξατάσαντες ενδελεχώς την ευγενή προσφοράν του κ. πρωθυπουργού και της εντίμου τουρκικής κυβερνήσεως, ήχθημεν εις την απόφασιν όπως ολοθύμως προτείνομεν εις πάντας τους μη έχοντας την τουρκικήν υπηκοότητα ιερωτάτους μητροπολίτας του θρόνου να κάμουν χρήσιν του ευεργετήματος τούτου, εφ' όσον ασφαλώς το επιθυμούν, χωρίς η αποδοχή της προσφοράς ταύτης να αποτελεί μείωσιν, ουδέ κατ' ελάχιστον, της εθνικής, εκάστου φιλοτιμίας, αφού ως ελέχθη, δεν τίθεται θέμα απαρνήσεως της ην ήδη κατέχει ετέρας υπηκοότητος".

Και η κατάληξις της επιστολής του κ. Βαρθολομαίου προς τους ιεράρχες του οικουμενικού θρόνου:

"Eπιφυλασσόμενος όπως εν περιπτώσει καταφατικής απαντήσεως αποστείλωμεν υμίν τα προς συμπλήρωσιν δικαιολογητικά και τας σχετικάς οδηγία, ευχόμεθα υμίν αδελφικώς τα άριστα κατά Θεού, ου η χάρις και το άπειρον έλεος είησαν μεθ' υμών".

Για την εξαιρετικά σημαντική – "όσο και πρωτοφανή, ασφαλώς – εξέλιξη ο κ. Βαρθολομαίος ενημέρωσε τον Αρχιεπίσκοπον Δημήτριο και την επαρχιακή σύνοδο της Αμερικής κατά την επίσκεψίν του στις ΗΠΑ, το τέλος του περασμένου έτους.

Αντίστοιχη ενημέρωση, έκανε, το φθινόπωρο του 2009, και στους ιεράρχες της ημιαυτόνομης Εκκλησίας της Κρήτης, στο περιθώριο της επίσκεψής του στο νησί.

Και οι μεν ιεράρχες της Αμερικής αποποιήθηκαν το "ευεργέτημα" κατά τον κ. Βαρθολομαίο, του Ερντογάν, με το επιχείρημα ότι "έχουμε ήδη δύο υπηκοότητες, δεν μπορούμε να αποκτήσουμε και τρίτη", ενώ οι ιεράρχες της Κρήτης (όπως και της Δωδεκανήσου) συμφώνησαν για την απόκτηση της τουρκικής υπηκοότητας και συμπλήρωσαν τα "χαρτιά" της τουρκικής πολιτείας που τους προμήθευσε ο κ. Βαρθολομαίος.

Αυτές τις μέρες, μάλιστα, οι αποδεχθέντες το "ευεργέτημα" του πρωθυπουργού της Τουρκίας συνωστίζονται στην Κωνσταντινούπολη προκειμένου να ακολουθήσουν τις διαδικασίες της τουρκοποίησης.

Αυτό είναι το σύντομο χρονικό της επιχείρησης του τουρκικού "ευεργετήματος" κατά τον κ. Βαρθολομαίο – με μια άλλη διατύπωση του επικοινωνιακού επιχειρήματος του αριστοτέχνη στο είδος Τούρκου πρωθυπουργού.
Θα μου επιτραπεί να παραθέσω ορισμένες σκέψεις και να διατυπώσω την κριτική μου.

Ο οικουμενικός πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος αναφέρεται στην πολυσήμαντη επιστολή του στη συρρίκνωση του ομογενειακού στοιχείου (της Τουρκίας) "συνεπεία της κατά τας τελευταίας εννέα δεκαετίας, νέας πραγματικότητας";

Μα, βέβαια, οι διωγμοί του ελληνισμού και η γενοκτονία που επιχειρήθηκε σε βάρος του ελληνικού (και όχι μόνο) στοιχείου στις αρχές του εικοστού αιώνα, ο "συνωστισμός' κατά Ρεπούση στη Σμύρνη το 1922 και η κατά του ελληνισμού επιχείρηση του 1955, δράστες των οποίων επιχειρήσεων εξολόθρευσης του ελληνισμού ήταν το τουρκικό κράτος, κάτι το οποίο παρασιωπάται.
Δεν αναφέρεται, επίσης, ο κ. Βαρθολομαίος στην απαράδεκτη μείωση του οικουμενικού πατριαρχείου και του χριστιανισμού που αυτό εκφράζει με την εγκατάσταση του προκρούστειου περιορισμού των εκλογίμων για το πατριαρχικό αξίωμα, ή το αξίωμα του Συνοδικού στους Τούρκους υπηκόους.

Αυτός ο περιορισμός όχι απλώς αποδυναμώνει τον οικουμενικό χαρακτήρα του πατριαρχείου, αλλά το εξουδετερώνει πλήρως καθώς έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το "ουκ ένι Ιουδαίος ουδέ Έλλην, ουκ ένι δούλος, ουδέ ελεύθερος, ουκ ένι άρρεν και θήλυ πάντες γαρ υμείς εις εστέ εν Χριστώ Ιησού" που αποτελεί και τον ορισμό της οικουμενικότητας και που, "κατ' οικονομίαν" τροποποιείται με ένα "ένι Τούρκος υπήκοος".

Δεν ασχολείται, ακόμα, ο κ. Βαρθολομαίος αλλά ούτε και όσοι από τους ιεράρχες του οικουμενικού κλίματος αποδέχθηκαν το ευεργέτημα της τουρκικής υπηκοότητας με την κατηγορηματική άποψη της επιτροπής της Βενετίας που είναι γνωστή ως το θεσμοθετημένο όργανο του Συμβουλίου της Ευρώπης, σύμφωνα με την οποία ο όρος που θέτουν οι τουρκικές αρχές για την τουρκική ιθαγένεια που πρέπει να έχουν οι κληρικοί του πατριαρχείου αποτελεί, εκτός από προσβολή για τον χριστιανισμό και υπονόμευση της οικουμενικότητας και παραβίαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης.

Εννοείται ότι, αυτή την άποψη της επιτροπής της Βενετίας έπρεπε να είχε υψώσει σαν σημαία και η Ελληνική πλευρά η οποία, όπως βεβαιώνεται από πολλές πλευρές, συμφώνησε με την "Τουρκοποίηση" των ιεραρχών της Κρήτης και της Δωδεκανήσου επί των ημερών του προβληματικού κ. Δρούτσα, αφού υπέκυψε στη γοητεία του Ερντογάν.

Και κάτι ακόμα για τον κ. Βαρθολομαίο: Τον έχουμε ακούσει επανειλημμένως να ασκεί έντονη κριτική εναντίον των Ελλήνων Αρχιερέων που βρίσκονται εκτός του πατριαρχικού κλίματος γιατί ακολουθούν τους νόμους της ελληνικής πολιτείας ενώ υπάρχουν ιεροί κανόνες που έπρεπε να ισχύουν γι' αυτούς. Πως, όμως, ο ίδιος ο κ. Βαρθολομαίος δέχεται ένα νόμο, αυτόν της τουρκικής πολιτείας που περιορίζει στους Τούρκους υπηκόους το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι σε πατριαρχικά αξιώματα ενώ υπάρχει η επιταγή του Απόστολου Παύλου που αποκλείει τον οποιονδήποτε αποκλεισμό (προς Γαλάτας επιστολή 3, 28-29).

Και κάτι, τέλος, για τους Κρητικούς ιεράρχες που δέχθηκαν τον, έστω και περιορισμένο, "εκτουρκισμό":

Nομίζω ότι η συμπεριφορά των αυτή είναι συμβατή με τον 19ο αιώνα της Ιστορίας της Κρήτης που αναλώθηκε σε μία σειρά πολυαίμακτων επαναστάσεων για την ένωση με την Ελλάδα και την απόκτηση της Ελληνικής Ιθαγένειας, αυτής που τώρα τεμαχίζεται;

* Ο Μανόλης Καρέλλης είναι πρώην δήμαρχος Ηρακλείου και ευρωβουλευτής

ΠΗΓΗ: Ημερομηνία δημοσίευσης 29/5/2010,  http://www.patris.gr/articles/180372

Σημείωση: Οι υπογραμμίσεις  έγιναν από το ΜτΒ.

Του Περικλή Κοροβέση 

Αν αυτή τη στιγμή υπάρχει μια εθνική ομοψυχία, αυτή θα τη βρούμε στην απαξίωση της πολιτικής: Ολοι οι πολιτικοί είναι κλέφτες, όλες οι κυβερνήσεις είναι διεφθαρμένες, η Βουλή πρέπει να καεί και, ει δυνατόν, μαζί της και όλοι οι βουλευτές της.

Ποιος εξέλεξε αυτούς τους κλέφτες; Από το 1974, οι κυβερνήσεις της Ν.Δ. ή του ΠΑΣΟΚ έχουν εκλεγεί με την ψήφο του ελληνικού λαού, και από κανέναν δεν έχουν καταγγελθεί σαν «εκλογές βίας και νοθείας». Αρα, όλοι έχουμε δεχτεί τη γνησιότητά τους και τη νομιμότητά τους. Και αυτό σημαίνει πως ανά τετραετία επιλέγουμε τους κλέφτες που μας αρμόζουν. Μέχρι τώρα δεν έχω δει καμία διαμαρτυρία των οπαδών της Ν.Δ. ή του ΠΑΣΟΚ εναντίον των κομμάτων τους.

Μπορεί να αυξομειώνονται τα ποσοστά των κομμάτων εξουσίας, αλλά ποτέ δεν παύουν να είναι οι αυριανές κυβερνήσεις. Αρα, η αθλιότητα του πολιτικού συστήματος δεν επιβάλλεται από κάποιον δικτάτορα, αλλά επιλέγεται από την ίδια την ψήφο του πολίτη. Και η απαξίωση της πολιτικής είναι στην ουσία απαξίωση του ίδιου του πολίτη. Και αυτό είναι επικίνδυνο και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την έλευση κάποιου «αδιάφθορου δικτάτορα», κατά προτίμηση στρατιωτικού, που θα μας σώσει από τη σαπίλα των πολιτικών. Αυτό, βέβαια, δεν είναι σήμερα εφικτό. Αλλά η δημιουργία ενός ισχυρού ακροδεξιού κόμματος, που θα εκφράσει με ολοκληρωτικό τρόπο την απαξίωση της πολιτικής, είναι πιθανή γιατί ήδη υπάρχει η βάση. Η απαξίωση της πολιτικής δεν είναι σημάδι αριστερής στροφής, αλλά γνώρισμα ολοκληρωτισμού.

Τα δικαιώματα του πολίτη, τα κόμματα, τα συνδικάτα, η δημόσια υγεία και η παιδεία, οι εκλογές και η Βουλή είναι επιτεύγματα των λαών που δεν παραχωρήθηκαν, αλλά κατακτήθηκαν με αγώνες και αίμα. Αυτός που θέλει να τα καταργήσει όλα αυτά είναι το παγκοσμιοποιημένο κεφάλαιο, που δεν χρειάζεται κανέναν θεσμό. Θέλει μόνο ασύδοτους πλούσιους και φτωχούς σκλάβους, χωρίς κανένα δικαίωμα. Και αυτό γίνεται σήμερα ραγδαία σε όλον τον πλανήτη. Τα κόμματα εξουσίας έχουν προ πολλού χάσει τον αρχικό προορισμό τους και από εθνικά κόμματα έχουν γίνει υπηρεσίες του αρπαχτικού κεφαλαίου, που φροντίζει να τα χρηματοδοτεί, ανοιχτά ή κρυφά. Οι «Μαντέληδες και οι Τσουκάτοι» δεν είναι μεμονωμένες περιπτώσεις. Είναι η απόδειξη για το πώς λειτουργεί πια το πολιτικό σύστημα. Και ας μην ξεχνάμε πως η σύμβαση της SIEMENS είχε τις υπογραφές Μητσοτάκη – Παπανδρέου – Φλωράκη.

Ενα κίνημα διαμαρτυρίας εναντίον της υπάρχουσας πολιτικής θα είχε νόημα, μόνο αν έθετε το πρόβλημα της επαναφοράς της πολιτικής υπέρ των πολιτών και όχι εναντίον τους. Αλλά ποιος θα το κάνει, όταν οι ίδιοι οι πολίτες παραιτούνται από τα δικαιώματά τους και, αντί να στρατεύονται για να αλλάξει η πολιτική, στρέφονται εναντίον της ίδιας της πολιτικής; Οι κυβερνήσεις σήμερα είναι εκλεγμένες ολιγαρχίες και οι αρχηγοί των κομμάτων εξουσίας είναι οι μονάρχες που διοικούν με τους αυλικούς τους. Επιφανή στελέχη των κομμάτων εξουσίας μαθαίνουν τις αποφάσεις των αρχηγών από την τηλεόραση. Ποια δημοκρατία να εφαρμόσουν, όταν τα κόμματα είναι αρχηγοκεντρικά και έχουν δημιουργήσει έναν θεσμό που δεν προβλέπεται από το Σύνταγμα; Τη συνάντηση αρχηγών που μας πάει στην εποχή των φυλάρχων. Και το πιο σκανδαλώδες απ' όλα είναι πως και η ίδια η Αριστερά δέχεται τον ρόλο του «αρχηγού», είτε διά της κυρίας Παπαρήγα είτε διά του κ. Τσίπρα απ' ό,τι είμαι σε θέση να γνωρίζω δεν προβλέπεται τέτοιο αξίωμα στα καταστατικά των κομμάτων τους.

* perkor29@gmail.com

ΠΗΓΗ: Έντυπη Έκδοση,  Ελευθεροτυπία, Σάββατο 29 Μαΐου 2010, http://www.enet.gr/?i=arthra-sthles.el.home&id=167381

  23 (ΕΠΙ)ΘΕΣΕΙΣ

Του Γιάννη Μαύρου

Κίνητρό μου η αγάπη γι' αυτό τον τόπο, η θλίψη για την κατάντιά του, η επίγνωση του αδιεξόδου, του στημένου ‘παιχνιδιού', των μεγάλων δυνάμεων που συγκρούονται και των μικρών παικτών – ντόπιων και ξένων – που υποδύονται ρόλους, άσχημα μάλιστα, που δεν μπορούν να κρύψουν άλλο την αλήθεια, όπως δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν και την κρίση – του συστήματος και τη δική μας….

Κίνητρό μου και ο φόβος, η αίσθηση της απειλής, η ανάγκη άμυνας και η γνώση ότι η καλλίτερη άμυνα είναι η επίθεση.

Θέτω λοιπόν επι (χάρτου) θέσεις:

1  Είμαστε ο καθένας, διαφορετικά βέβαια, μέρος του προβλήματος.

2 Κάποιοι έχουμε αποφασίσει, διαφορετικά βέβαια, να επιχειρήσουμε να γίνουμε και μέρος της λύσης.

3 Πρώτο βήμα είναι να διατυπώσουμε το πρόβλημα έτσι ώστε να έχει λύση.

4 Η διατύπωση του προβλήματος δεν μπορεί παρά να είναι θεωρητική.

5 Η λύση του προβλήματος δεν μπορεί παρά να είναι πρακτική.

6  Η λύση του προβλήματος δεν μπορεί παρά να είναι πολιτική.

7 Η χρεωκοπία του πολιτικού συστήματος και η απαξίωση των πολιτικών δεν πρέπει να οδηγήσει σε απαξίωση της Πολιτικής.

8 Η υπεράσπιση της Πολιτικής είναι υπεράσπιση της Δημοκρατίας.

9 Η Δημοκρατία σήμερα είναι ζητούμενο.

10 Η λεγόμενη ‘Μεταπολίτευση' έχει τελειώσει προ πολλού. Μπορούμε να θέσουμε διάφορα ορόσημα:

– Πρωτομαγιά του 1975: θάνατος (δολοφονία;) Αλέκου Παναγούλη

– 18 Οκτώβρη 1981: το ΠΑΣΟΚ στη Κυβέρνηση ο Λαός στην αφασία

– Αναθεώρηση Συντάγματος 1986

– Αναθεώρηση Συντάγματος 2001

– Ολυμπιακοί αγώνες 2004

– Παραγραφή ποινικών ευθυνών υπουργών με εκλογές 4ης Οκτωβρίου 2009

– Κατάλυση Κοινοβουλίου και Συντάγματος με διαδικασία μονοκομματικής αποδοχής "πακέτου στήριξης" ΕΕ-ΔΝΤ χθές

– «Σχέδιο Καλλικράτης» κατάλυσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στο όνομα της αποκέντρωσης και της αντιμετώπισης της δημοσιονομικής κρίσης σήμερα

11 Επί της ουσίας βρισκόμαστε σε μια πρωτόγνωρη κατάσταση ‘νέας χούντας' και νέας ‘τριπλής κατοχής': οικονομικής και πολιτικής

12 Οι σημερινές συνθήκες είναι δυσκολότερες από εκείνες της δικτατορίας των συνταγματαρχών και ίσως και από εκείνες της πρώτης τριπλής κατοχής γιατί:

– σε αντίθεση με τότε ο εχθρός σήμερα είναι ‘αόρατος'

– η ‘νέα χούντα' είναι παγκόσμια

– σε αντίθεση με τότε που η χώρα διέθετε ένα ρωμαλέο ΕΑΜ, μια κραταιά ΕΔΑ και ένα μαχητικό κίνημα (114, Λαμπράκηδες), σήμερα έχει μια πολυδιασπασμένη Αριστερά και ένα λαό μέχρι χτές σαστισμένο, απογοητευμένο, τραυματισμένο και σε μεγάλο βαθμό ‘διεφθαρμένο

– η κοινωνία έχει υποστεί βαθιές δομικές μεταλλάξεις που δυσχεραίνουν την ανάπτυξη κινήματος αντίστασης:

a.      αστικοποίηση και ερήμωση της υπαίθρου

b.      αποβιομηχάνηση

c.       λαθρομετανάστευση

d.      εξάρτηση από τον τουρισμό και τη ναυτιλία

e.      υπερχρέωση και καταναλωτισμός

f.        ύπαρξη διαπλεκόμενου καρτέλ ΜΜΕ

– Αντί για "εξόριστη Κυβέρνηση" έχουμε ένα πολιτικό σύστημα …συνεργατών του κατακτητή, πλήρως υποτελές στο κεφάλαιο και την ντόπια και ξένη οικονομική ολιγαρχία

13 Εξωτερικές απειλές στο Αιγαίο και τη Μακεδονία.

14 Εσωτερικές απειλές στη Θράκη

15 Πέμπτη φάλαγγα στην Παιδεία

16 Η Κύπρος σε ομηρία 

17 Η Ελλάδα, εκτός από προτεκτοράτο των ΗΠΑ και της ΕΕ, γίνεται τώρα και δορυφόρος της Τουρκίας

18 Κυπριακό και ‘Ελλαδικό' είναι μεταπολεμικά οι δύο όψεις του ίδιου ελληνικού ‘νομίσματος'

19 Αν το πραξικόπημα του 1974 και η τουρκική εισβολή και κατοχή ακρωτηρίασε την Κύπρο, η ‘Μεταπολίτευση' θεμελιώθηκε πάνω στην αντίληψη ότι «η Κύπρος είναι μακριά» (Καραμανλής) και στον ψυχικό διχασμό του ελληνισμού: ενώ η Κύπρος μάτωνε η Ελλάδα πανηγύριζε την «αποκατάσταση της δημοκρατίας»…

20 Το μέγιστο ‘εθνικό' θέμα, η μέγιστη ηθική, πολιτική και οικονομική ‘εκκρεμότητα' μεταπολεμικά είναι οι οφειλές της Γερμανίας προς την Ελλάδα:

o       Οι κλεμμένοι αρχαιολογικοί θησαυροί

o       Το ‘κατοχικό δάνειο'

o       Οι πολεμικές επανορθώσεις

o       Οι αποζημιώσεις των θυμάτων

21 Το μέγιστο σκάνδαλο, η μεγίστη ύβρις, το μέγιστο όνειδος που μας βαραίνει είναι ότι δεν αξιωθήκαμε καν να διεκδικήσουμε ως κράτος τις οφειλές αυτές, μόνοι εμείς που πρώτοι δικαιούμασταν, ενώ όλες οι υπόλοιπες χώρες το έχουν  πράξει και έχουν ικανοποιηθεί.

22 Το γεγονός ότι όχι μόνο δεν έχουμε διεκδικήσει τις οφειλές αλλά έχουμε, ως έθνος και ως λαός, υποβαθμίσει και ‘ξεχάσει' το θέμα και ανεχόμαστε την ύβρι να απαξιούν διαχρονικά, Πρωθυπουργοί και Αρχηγοί Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, ακόμα και να δεχτούν σε ακρόαση τον Μανόλη Γλέζο και τους άλλους βετεράνους της Αντίστασης για το σκοπό αυτό, υποδηλώνει ότι η χώρα δεν διέθετε και δεν διαθέτει Ελληνική Κυβέρνηση, ότι ήταν και είναι υπό κατοχή.

23 Η Αριστερά, αν και κατ' αρχήν ‘ευαίσθητη' στο θέμα αυτό, διστάζει να το αναδείξει στις διαστάσεις που του αξίζουν, να το θέσει δηλαδή στο επίκεντρο του καλέσματος εξέγερσης και ανυπακοής, στην καρδιά της μαχητικής διεκδίκησης μιας άλλης πορείας, μιας πορείας σωτηρίας για τη χώρα. Ειδικά σ' αυτή τη ζοφερή συγκυρία, όταν οι χρηματικές οφειλές της Γερμανίας στην Ελλάδα (εξαιρουμένων των οφειλών στους Έλληνες) υπερβαίνουν κατά πολύ το δημόσιο χρέος, όταν με τη στάση της η Κυβέρνηση της Μέρκελ οδηγεί στην καταστροφή όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης, η υποβάθμιση του θέματος, αν δεν στοιχειοθετεί δόλο και δεν εγείρει υπόνοιες περί συσχετισμών του με το διαχρονικό σκάνδαλο της Siemens (αυτό αφορά τον δικομματισμό), συνιστά για την Αριστερά εγκληματική αμέλεια που εξηγείται (δεν δικαιολογείται) μόνο με προσφυγή σε ερμηνευτικά σχήματα που εκκινούν από τα ‘εθνικά' της συμπλέγματα και την παθολογική της εμμονή στην μονομέρεια της ταξικής κοσμοθεώρησης.

Οι θέσεις αυτές πιστεύω ότι αν δεν είναι ήδη πλειοψηφικές είναι πάντως δυνάμει ηγεμονικές. Είμαστε πολλοί που δεν βολευόμαστε, ανησυχούμε και αντιστεκόμαστε με ποικίλους τρόπους. Όσο όμως δεν καταφέρνουμε να συνεννοηθούμε, "να μάθουμε να κουβεντιάζουμε ήσυχα κι' απλά", αλληλοεξουδετερωνόμαστε σε έναν εμφύλιο που καλά κρατεί δεκαετίες τώρα και συντηρείται τόσο από την ικανότητα και τη δολιότητα των αντιπάλων όσο και από τη δική μας ανευθυνότητα, τη δική μας αυταρέσκεια ή και μειοδοσία. Είναι ώρα αυτό να αλλάξει. Οι αντικειμενικές συνθήκες είναι υπερώριμες:

– η σοβαρότητα της κρίσης και η αδυναμία του πολιτικού συστήματος να προσφέρει διέξοδο

– η σύμπτωση, σε μεγάλο βαθμό, στη διάγνωση του προβλήματος και η ανάδειξη, σε πανευρωπαϊκή κλίμακα, ενός πλαισίου εναλλακτικής πολιτικής στρατηγικής με άμεσους στόχους τη μεταρρύθμιση της ΟΝΕ και του Συμφώνου Σταθερότητας

– ο θυμός και η αγανάκτηση του λαού με τα μέτρα και η επικρατούσα άποψη ότι αυτά δεν είναι μόνο κοινωνικά άδικα αλλά και οικονομικά αδιέξοδα και καταστροφικά

– η αποστροφή της μεγάλης πλειοψηφίας του λαού και των εργαζομένων στην εσωστρέφεια και στον αυτισμό της Αριστεράς και η απαίτησή του να προκύψει αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση εξουσίας, δηλαδή συνεκτική και τεκμηριωμένη πρόταση από αξιόπιστο πολιτικό φορέα

Αν η Αριστερά δεν αρθεί στο ύψος των περιστάσεων, δεν αξιωθεί να υπερβεί τα τραύματα και τις παθολογίες της ώστε να προσφέρει εθνική στρατηγική στα πλαίσια μιας εναλλακτικής ευρωπαϊκής στρατηγικής, δημοκρατικής, λαϊκής και οικολογικής, δηλαδή πραγματικά σοσιαλιστικής, το κενό θα καλύψουν, με τις ευλογίες των διαφόρων ‘κέντρων', εθνικιστικές και λαϊκιστικές δυνάμεις της δεξιάς εις βάρος της Δημοκρατίας και των δικαιωμάτων μας, κοινωνικών και πολιτικών. Μια τέτοια ‘Αριστερά', ασχέτως ρητορείας, ακόμη και προθέσεων, δεν θα ήταν επαναστατική αλλά βαθύτατα αντιδραστική και συνυπεύθυνη γι' αυτή την απευκταία εξέλιξη. Αν η Αριστερά που σήμερα έχουμε δεν είναι σε θέση να αποκλείσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, τότε ο πρώτος στόχος μας ως επαναστατών είναι να την ανατάξουμε ή να την ανατρέψουμε, για να αναγεννήσουμε κινηματικά την ίδια πρώτα και τον τόπο μας μετά, σύμφωνα με τις καλλίτερες παραδόσεις της Εθνικής Αντίστασης και τη γνώση και τη σοφία που αποκτήσαμε έκτοτε. Για να αποφύγουμε πάση θυσία ένα νέο Εμφύλιο.

Γιάννης Μαύρος,   Αθήνα, 26 / 5 / 2010

Μπορεί να επιβιώσει το Ευρώ;

Του Δημήτρη Καζάκη

To ευρώ βρίσκεται σε άτακτη υποχώρηση. Αυτό ομολογείται πλέον από όλους, ακόμη και από τους πιο φανατικούς οπαδούς του. Το γιατί ερμηνεύεται επισήμως με αναφορές σε «επιδρομές λύκων», επιθέσεις κερδοσκόπων, καταχθόνια σχέδια των Αμερικανών και άλλα φαιδρά σενάρια συνωμοσιολογίας. Όσο πιο πιστός παραμένει κάποιος στο μύθο του αδιάβλητου και «ισχυρού ευρώ», τόσο πιο επιρρεπής είναι σ' αυτήν την συνωμοσιολογία. Η αλήθεια όμως βρίσκεται αλλού.

Η κοινή λογική λέει ότι όταν ένα νόμισμα αποδεικνύεται τόσο ευπαθές στις αναταράξεις των αγορών, τις πιέσεις από την κερδοσκοπία και τις διακυμάνσεις από την επενδυτική συμπεριφορά διεθνώς, αυτό σημαίνει ότι φταίει το ίδιο το νόμισμα, οι βάσεις πάνω στις οποίες έχει οικοδομηθεί, η ιδιοσυστασία του. Όμως η κοινή λογική έχει πάρει διαζύγιο εδώ και δεκαετίες από το επίσημο οικονομικό και πολιτικό δόγμα, πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η συγκρότηση του ευρώ και η ευρωζώνη. Στο γνωστό δίλημμα είναι στραβός ο γιαλός, ή στραβά αρμενίζουμε, η απάντηση που δίνουν οι ευρωκυβερνώντες είναι προφανής: στραβός είναι πάντα ο γιαλός. Με άλλα λόγια δεν  είναι το νόμισμα που φταίει, αλλά η οικονομία. Και πιο συγκεκριμένα εκείνες οι οικονομίες που αμάρτησαν γιατί παρέβησαν τις άνωθεν εντολές των δημοσιονομικών κριτηρίων.

Το ευρώ δεν δημιουργήθηκε για να καλύψει ή για να εκφράσει ανάγκες της πραγματικής οικονομίας με όρους παραγωγής, εισοδημάτων και συναλλαγών. Δεν επινοήθηκε για να λειτουργήσει εντός της ευρωζώνης όπως λειτουργούσαν τα εθνικά νομίσματα, δηλαδή ως μέσα διευκόλυνσης των συναλλαγών και της εσωτερικής συσσώρευσης. Αντίθετα το ευρώ υπήρξε ευθύς εξαρχής μια επινόηση των τραπεζιτών για δική τους διευκόλυνση. Γι' αυτό και με το ευρώ το νόμισμα έπαψε πια να είναι ένα μέσο, ένα εργαλείο της οικονομικής πολιτικής προς εξυπηρέτηση της οικονομίας, αλλά ακριβώς το ανάποδο. Δημιουργήθηκε ως αξία καθαυτή στην οποία η οικονομία όφειλε να υποταχτεί και μάλιστα υπακούωντας σε πολύ αυστηρούς και εντελώς ανελαστικούς νομισματικούς και δημοσιονομικούς κανόνες. Δεν όφειλε το νόμισμα να προσαρμοστεί στην οικονομία και μάλιστα στην πραγματική, αλλά η οικονομία όφειλε δια ροπάλου να προσαρμοστεί στο νόμισμα.

Έτσι κατασκευάστηκε ένα νόμισμα που για να είναι «ισχυρό» προϋποθέτει την σταθερότητα στις αγορές και στις οικονομίες που εκφράζει. Το ζητούμενο, δηλαδή, έγινε προαιπατούμενο. Ο λόγος που έγινε αυτό είναι απλός. Μας τον εξηγεί πολύ καλά ο Στέφαν Κολινιόν επικεφαλής της επιστημονικής επιτροπής του Centro Europa Ricerche (CER) της Ρώμης: «Μια νομισματική ένωση δεν είναι σύστημα σταθερών ισοτιμιών. Η ουσία της νομισματικής ζώνης συνίσταται στην απεριόριστη πρόσβαση από όλες τις εμπορικές τράπεζες στην ρευστότητα της κεντρικής τράπεζας από την ΕΚΤ. Το Ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα συλλέγει τις αποταμιεύσεις από παντού στη Ζώνη του Ευρώ και τις επενδύει οπουδήποτε βρίσκει κερδοφόρες ευκαιρίες.» (Eurointelligence, 22.04.2010) Με τον τρόπο αυτό όχι μόνο η ρευστότητα, δηλαδή το χρήμα σε κυκλοφορία, συγκεντρώθηκε στις τράπεζες οδηγώντας σε ασφυξία την πραγματική οικονομία, επιχειρήσεις και νοικοκυριά, αλλά έδωσε μια εκπληκτική ευκαιρία στους τραπεζίτες να κερδοσκοπήσουν ασύστολα γεμίζοντας κυριολεκτικά την αγορά με δάνεια και χρέη. Με το ευρώ οι τράπεζες κατόρθωσαν να μετατρέψουν τις ανάγκες χρηματοδότησης της οικονομίας, των επιχειρήσεων, των νοικοκυριών και των κρατών σε τίτλους χρέους ώστε να κερδίζουν προσελκύοντας κάθε είδους επενδυτή κερδοσκόπο από τη διεθνή αγορά.

Επομένως, η δύναμη του ευρώ, αλλά και η συναλλαγματική τιμή του, εξαρτήθηκε άμεσα από τη δυνατότητά του να προσελκύει και να αποδίδει σημαντικά κέρδη στα αρπακτικά της αγοράς, αλλά και από τη δυνατότητα των τραπεζών να τροφοδοτούν διαρκώς την αγορά με νέους τίτλους, κυρίως με ομόλογα και παράγωγα χρέους. Ο πίνακας 1 δείχνει αυτή την έκρηξη τίτλων χρέους (χρεογράφων) μέσα στην ευρωζώνη, η οποία από 108,3% του ΑΕΠ το 2000 εκτινάχθηκε στο 170,4% το 2009. Το αποτέλεσμα ήταν μια εκτίναξη του χρέους σε όλες τις χώρες της ευρωζώνης, τόσο του ιδιωτικού, όσο και του κρατικού. Ενδεικτικός από αυτή την άποψη είναι ο Πίνακας 2 που δείχνει την έκταση του χρέους στις κυριότερες χώρες του ευρώ.

Η έκταση του χρέους συνοδεύτηκε και με ένα τεράστιο κύμα τιτλοποιήσεων πλούτου μέσα στην Ευρωζώνη, με αποτέλεσμα οι ευρωπαϊκές τράπεζες να έχουν χαρτοφυλάκια αξιόγραφων συνολικής αξίας πάνω από 30 τρισ. ευρώ το 2008, το οποίο αντιστοιχεί σε πάνω από το 332% του ΑΕΠ ολόκληρης της Ευρωζώνης για την ίδια χρονιά. Μόνο για λόγους σύγκρισης θα αναφέρουμε ότι τα τραπεζικά χαρτοφυλάκια ανέρχονταν το 2001 σε πάνω από 17,5 τρις ευρώ, που αντιστοιχούσαν στο 250% του ΑΕΠ της ευρωζώνης την ίδια χρονιά. Το αποτέλεσμα ήταν μια τέτοια μεγέθυνση των τραπεζών που θα μπορούσαν άνετα να απορροφήσουν ολόκληρα κράτη. Ακόμη και τα μεγαλύτερα.

Για να συνεχιστεί η χρηματοπιστωτική επέκταση, χρειαζόταν να εξασφαλιστεί η σταθερότητα του κοινού νομίσματος, δηλαδή του ευρώ. Σταθερότητα του νομίσματος σήμαινε σταθερές αποδόσεις για τα χαρτοφυλάκια των τραπεζών. Επειδή όμως η σταθερότητα δεν μπορούσε να επιτευχθεί με όρους πραγματικής οικονομίας, μιας και οικονομίες της ευρωζώνης ήταν τελείως διαφορετικές, άνισες και ανισσόροπες μεταξύ τους, επιλέχθηκε η επιβολή μιας εικονικής σταθερότητας με βάση τα κριτήρια του Μάαστριχτ. Ουσιαστικά οι οικονομίες, τα κράτη και οι λαοί διατάχθηκαν να κρατήσουν τη σταθερότητα του νομίσματος τηρώντας μια αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία. Μόνο που οι οικονομίες δεν λειτουργούν με διατάγματα, ούτε υπακούουν σε προσταγές.

Για να διατηρηθεί η εικονική σταθερότητα του ευρώ και συνεπώς οι μεγάλες αποδόσεις για τις επενδύσεις σε τίτλους του χρέους, έπρεπε όλη η εγγενής αστάθεια να απορροφηθεί από την πραγματική οικονομία και τα λαϊκά εισοδήματα. Από τη στιγμή που δεν μπορούσε να υποτιμηθεί το νόμισμα, έπρεπε συνεχώς να υποτιμάται η πραγματική οικονομία και κυρίως το «εργατικό κόστος». Ταυτόχρονα το άνοιγμα των αγορών και οι διαρκείς ιδιωτικοποιήσεις άνοιγαν διαρκώς νέες ευκαιρίες κερδοφόρας τοποθέτησης για τις τράπεζες και την κερδοσκοπία με τίτλους. Έτσι τη δεκαετία του ευρώ η παραγωγική βάση της ευρωζώνης αναπτύχθηκε ελάχιστα, ενώ οι εργαζόμενοι σε όλες τις χώρες του ευρώ έχασαν σημαντικά από το εισόδημα και τις απολαβές τους με όρους κοινωνικής ασφάλισης και πολιτικής. Οι εργαζόμενοι της ευρωζώνης βρέθηκαν σε πολύ χειρότερη κατάσταση με το ευρώ, απ' ότι πριν. Αυτός είναι κι ο βασικός λόγος που σήμερα σχεδόν κανένας λαός της ευρωζώνης δεν έχει θετική γνώμη για το ευρώ και την πορεία της χώρας του με αυτό.

Όμως, στο βαθμό που το ευρώ παρέμενε σταθερό, οι τράπεζες κέρδιζαν όλο και περισσότερα μέσα από την τιτλοποίηση των πάντων και οι διεθνείς επενδυτές κερδοσκοπούσαν ασύστολα με την υπερπαραγωγή χρεογράφων, κανέναν από τους ευρωκρατούντες δεν ένοιαζε η δραματική απαξίωση της πραγματικής οικονομίας και των εργαζομένων. Κι έτσι φτάσαμε στην παγκόσμια κρίση που ξέσπασε το καλοκαίρι του 2007 και συνεχίστηκε με το κραχ του φθινοπώρου 2008. Μεγάλο μέρος των χαρτιών που είχαν συσσωρευτεί στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών απαξιώθηκαν. Πολλές τράπεζες άρχισαν να χρεοκοπούν και τεράστια κεφάλαια τοποθετημένα σε τίτλους και χρεόγραφα άρχισαν να λιμνάζουν στις αγορές. Τα κράτη έτρεξαν να στηρίξουν τις τράπεζες και έτσι συνέβαλαν στην εξάπλωση και στο βάθεμα της κρίσης.

Σύμφωνα με τον Νουριέλ Ρουμπίνι, «αυτή η κρίση δεν έχει τελειώσει ακόμη, βρισκόμαστε απλά στο επόμενο στάδιο. Σ' αυτό μεταφερόμαστε από το πρόβλημα του ιδιωτικού στο δημόσιο χρέος… Κοινωνικοποιήσαμε μέρος των ιδιωτικών απωλειών με το να διασώσουμε τα πιστωτικά ιδρύματα και να παράσχουμε χρηματοοικονομικά κίνητρα ώστε να αποφύγουμε την μετατροπή μιας μεγάλης πτώσης σε μια ύφεση διαρκείας. Όμως το αυξανόμενο δημόσιο χρέος δεν είναι ένα δωρεάν γεύμα, τελικά θα πρέπει να το πληρώσεις.» (The Daily Telegraph, 23/5/2010)

Εδώ ακριβώς εντοπίζεται και το κύριο πρόβλημα του ευρώ. Τεράστιες μάζες τίτλων χρέους βρίσκονται συσσωρευμένες στα χέρια των μεγάλων τραπεζών της ευρωζώνης χωρίς να μπορούν πια να προσελκύσουν επενδυτές κερδοσκόπους. Το ευρώ δεν μπορεί πια να συνεχίσει να εξυπηρετεί τις τράπεζες, ούτε να προσελκύει επενδυτές. Και ταυτόχρονα δεν μπορεί να βοηθήσει την ανάπτυξη των πραγματικών οικονομιών, με όρους παραγωγής και εισοδημάτων, της ευρωζώνης όπως δεν το έκανε και μέχρι τώρα. Αυτό κάνει ακόμη και στελέχη της ΕΚΤ να ξανασκεφτούν την τρομακτική υπερδιόγκωση του τραπεζικού τομέα στην ευρωζώνη. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και ο Λορένζο Μπεν Σμάγκι αναγκάστηκε σε μια σχετικά πρόσφατη ομιλία του (15/4) να ομολογήσει: «Χρειάζεται να επανεξετάσουμε όλες αυτές τις εύκολες παραδοχές ότι ένας μεγάλος χρηματοπιστωτικός τομέας κατά κανόνα ωφελεί την πραγματική οικονομία. Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας, χωρίς να αναφέρουμε μερικά από τα πεδία του, μπορεί να γίνει κάποιες φορές «πολύ μεγάλος». Μπορεί να καταλήξει να αποτελεί απειλή τόσο για την οικονομική, όσο και για την χρηματοπιστωτική σταθερότητα… Για παράδειγμα, το 2007 οι υποχρεώσεις της Barclays ξεπερνούσαν το ΑΕΠ της Βρετανίας, οι υποχρεώσεις της Deutsche Bank αντιστοιχούσαν στο 80% του ΑΕΠ της Γερμανίας και οι υποχρεώσεις της Fortis ήταν αρκετές φορές μεγαλύτερες από το ΑΕΠ της πατρίδας της, του Βελγίου. Όπως παρατήρησαν με κάπως προκλητικό τρόπο κάποιοι αναλυτές, τέτοια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ίσως να μην είναι απλά «πολύ μεγάλα για να αποτύχουν», αλλά μάλλον «πολύ μεγάλα για να υπάρχουν».»

Ποιος όμως είναι σήμερα σε θέση να «κουρέψει» το υπερδιογκωμένο τραπεζικό σύστημα; Ποιος μπορεί να αναλάβει το τεράστιο κόστος διαγραφής μεγάλου μέρους του χαρτοφυλακίου των τραπεζών; Απ' ότι φαίνεται κανένα κράτος, ούτε καν η Γερμανία, δεν μπορεί να το κάνει. Γι' αυτό και ολόκληρη η ευρωζώνη ακολουθεί μια πορεία που μόνο αυτοκαταστροφική μπορεί να χαρακτηριστεί.

Σε αυτές τις συνθήκες όπου ο μεγαλύτερος παγκόσμια, ο πιο υπερδιογκωμένος χρηματοπιστωτικός τομέας, αυτός της ευρωζώνης, κινδυνεύει άμεσα να καταρρεύσει, είναι φυσικό να παρατηρείται αφενός μια μαζική φυγή επενδυτών από το ευρώ και ταυτόχρονα ένα έντονο ενδιαφέρον από επενδυτικά κεφάλαια που ειδικεύονται στη κερδοσκοπία με τις επισφάλειες. Άλλωστε οι κερδοσκόποι αυτοί λειτουργούν σαν τα νεκροφάγα της αγοράς. Ακολουθούν την οσμή της σήψης και επιτίθενται σε ότι πιο ευπαθές και ασταθές υπάρχει. Και το ευρώ σήμερα είναι ένας πολύ εύκολος στόχος γιατί πολύ απλά δεν μπορεί πλέον να στηριχθεί πάνω στον τεράστιο όγκο χαρτιών χρέους που έχουν συγκεντρώσει οι τράπεζες της ευρωζώνης.

Αυτό που παρατηρούμε σήμερα συνολικά στην ευρωζώνη, δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια επανάληψη σε άλλη κλίμακα αυτού που ζήσαμε με την Ελλάδα. Οι αγορές πιέζουν διαρκώς τους ευρωκυβερνώντες να χώσουν όλο και πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη προκειμένου να σώσουν τις τράπεζές τους και να στηρίξουν το ευρώ. Άλλο που δεν θέλουν οι κερδοσκόποι. Με τους «μηχανισμούς στήριξης» που αποφάσισαν οι ηγέτες της ευρωζώνης, με την ΕΚΤ να αγοράζει απευθείας κρατικά ομόλογα από τις χώρες μέλη και με την επιβολή όλο και πιο αυστηρών δημοσιονομικών κανόνων με περικοπές μισθών, συντάξεων, κοινωνικών παροχών και δαπανών, ολόκληρη η ευρωζώνη οδηγείται εκεί που οδηγήθηκε και η Ελλάδα. Σε μια ιδιότυπη «καραντίνα». Μόνο που όπως η «καραντίνα» αυτή οδηγεί με μαθηματική βεβαιότητα την Ελλάδα στην πτώχευση με τους χειρότερους δυνατούς όρους, έτσι οδηγεί και την υπόλοιπη ευρωζώνη.

Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια ποια θα είναι η τύχη της ευρωζώνης και του ίδιου του ευρώ. Οι βεβαιότητες ανήκουν στο παρελθόν. Η πίστη στο «ισχυρό ευρώ» σήμερα έχει ξεφύγει από το πεδίο της λογικής και ανήκει πια στη σφαίρα των θρησκευτικών πεποιθήσεων. Και στη θρησκευτική πίστη δεν υπάρχει περιθώριο ούτε για λογικά, ούτε για επιστημονικά επιχειρήματα. Το σίγουρο είναι ότι το ευρώ θα αποτελέσει έναν βασικό αποσταθεροποιητικό παράγοντα για όλες τις οικονομίες της ευρωζώνης, ακόμη και για τις πιο ισχυρές. Η εμμονή σ' αυτό, ιδίως σε συνθήκες όλο και πιο αυστηρών δημοσιονομικών κανόνων και αυξανόμενου χρέους, θα οδηγήσει ολόκληρες οικονομίες να χαθούν «αύτανδρες». Αυτός είναι κι ο λόγος που οι ισχυρές οικονομίες σήμερα – ιδίως η Γερμανία – διαμορφώνουν εναλλακτικές στρατηγικές. Όσο για την Ελλάδα οι επιλογές της είναι πολύ απλές: ή παραμένει στο ευρώ για να υποστεί μια από τις χειρότερες καταστροφές της ιστορίας της, ή φεύγει με σκοπό να ανασυντάξει την οικονομία και την κοινωνία της δίχως κηδεμονίες και εξαρτήσεις. Μέση λύση δεν υπάρχει. 

Πηγή: Το Ποντίκι, 27-5-2010.

Ηλ. ΠΗΓΗ: Παρασκευή, 28 Μαΐου 2010, http://youpayyourcrisis.blogspot.com/2010/05/blog-post_4889.html

Η Άλωση και ο "φιλοτουρκισμός" των Ανθενωτικών

Του Porta Aurea *

Οι νεοαρχαιόθρησκοι θα αναφέρουν την Άλωση ως μία ακόμη απόδειξη του εκκλησιαστικού ανθελληνισμού. Τέλος, οι Νεορθόδοξοι (ο κύκλος των Γιανναρά, Μεταλληνού) και ο Κιτσίκης δεν χρειάζεται την επέτειο και τη συγκεκριμένη (μία) μέρα για να τονίζουν τον ευεργετικό κατ' αυτούς φιλοτουρκισμό της Εκκλησίας, τον τονίζουν όποτε μπορούν σε αγαστή συνεργασία με τις δυο παραπάνω ιδεολογικές παρατάξεις. Τα πράγματα με τους Ανθενωτικούς δεν είναι ακριβώς έτσι.

Για να αρχίσουμε με τον Νοταρά:

Σύμφωνα με τον Δούκα (Βυζαντινοτουρκική Ιστορία, XXXVIII, 17) «ο μέγας δούκας με πεντακόσιους στρατιώτες έκανε περιπολίες στην Πόλη, για να ενθαρρύνει όλους τους υπερασπιστές, να ελέγξει τους προμαχώνες και να ψάξει όσους έλειπαν από τις θέσεις τους. Και αυτό το επαναλάμβαναν κάθε μέρα». Όταν, μετά την Άλωση, ο Μωάμεθ τον ρώτησε γιατί δεν του παρέδωσαν την Πόλη, ο Νοταράς απάντησε (Βυζαντινοτουρκική Ιστορία, XL, 3): «Εμείς δεν είχαμε τόσο μεγάλη εξουσία, ώστε να σου παραδώσουμε την Πόλη, ούτε καν ο ίδιος ο αυτοκράτορας». Σύμφωνα με τον Κριτόβουλο (Ιστορίαι, Α', 73, 7-10), οι ανώτατοι άρχοντες του σουλτάνου τον συμβούλευσαν να εκτελέσει τον Νοταρά, γιατί στο μέλλον θα απειλούσε την εξουσία του σουλτάνου. Ο άγνωστος χρονογράφος (Ζώρας Γ.Θ., Χρονικόν περί των Τούρκων σουλτάνων (κατά τον Βαρβερινόν ελληνικόν κώδικα 111), Αθήναι 1958, σ. 93, φ. 59ν, 8-14) αναφέρει ότι ο σουλτάνος τιμώρησε τον Νοταρά, γιατί προσπάθησε να κάνει ψεύτικη φιλία μαζί του: «Τότε τους είπε "Διατί δεν επαρακαλέσετε τον βασιλέα σας να μου δώση την χώρα και να κάμη αγάπη;" Τότε αποκρίθη ο κυρ Λουκάς, τάχα να έχη την φιλία του, και είπε τον:

"Αφέντη, οι Γαλατινοί και οι Βενετζάνοι δεν τον αφήσανε, διατί του εδώσανε φλωρία και άρματα και σολτάδους πολεμιστάδες, και του είπανε: Κράτειε και εμείς σού βοηθούμε, μόνο μην παραδοθής εις τον Τούρκον"». Ο Χαλκοκονδύλης (Απόδειξις ιστοριών, Η') δεν αναφέρει κάποια προδοσία του Νοταρά, παρά μόνο το θάνατό του εξαιτίας της άρνησής του να παραδώσει το γιο του στον Μωάμεθ. Ο Φραντζής δεν αναφέρει κάτι. Μόνο ο Ψευδο-Φραντζής (Chronicon Maius, Γ', VII, 2) από τους 8 ιστορικούς της Άλωσης (Δούκα, Κριτόβουλο, Σφραντζή, Ψ-Φραντζή, Χαλκοκονδύλη, Μπαρμπάρο, Ισκεντέρη, Χρονικό περί των Τούρκων σουλτάνων) αναφέρει τη διένεξη Ιουστινιάνη-Νοταρά, επειδή ο δεύτερος αρνήθηκε να δώσει τα τηλεβόλα που διέθετε στον πρώτο ισχυριζόμενος ότι τα χρειαζόταν στις περιοχές τις οποίες ο ίδιος [ο Νοταράς] φρουρούσε, με αποτέλεσμα ο Ιουστινιάνης να τον αποκαλέσει άχρηστο, υπερόπτη και εχθρό της πατρίδας. Επίσης αναφέρει (ό.π., Γ', XI, 3-4) ότι μετά την Άλωση ο Νοταράς προσέφερε το θησαυρό του στο Σουλτάνο επειδή «είχε την ελπίδα ότι με αυτά θα κέρδιζε την ελευθερία του, ο ίδιος και η οικογένειά του», όχι λόγω φιλοτουρκισμού˙ τότε ο Σουλτάνος τον επέπληξε γιατί ο Νοταράς δεν του προσέφερε τους θησαυρούς του πριν ξεκινήσει τον πόλεμο εναντίον της Πόλης και γιατί δεν συμβούλευσε τον αυτοκράτορα να παραδώσει ειρηνικά την Πόλη σε αυτόν (τον Σουλτάνο). Ειδικά η δεύτερη επίπληξη του Σουλτάνου συνεπάγεται ότι ο Νοταράς δεν συμβούλευε την παράδοση, ενώ η πρώτη επίπληξη εκ μέρους του Σουλτάνου συνεπάγεται ότι ο Νοταράς δεν είχε συνεννοηθεί κρυφά μαζί του πριν αλωθεί η Κωνσταντινούπολη.

Όσον αφορά τους μοναχούς ο Φραντζής (Chronicon minus, XXXV, 7) αναφέρει ότι ο αυτοκράτορας κατέγραψε «πόση δύναμη μπροούσε να παραταχθεί στο κάστρο από τους λαϊκούς και τους μοναχούς και τι όπλο διέθεταν για άμυνα». Το Χρονικόν περί των Τούρκων σουλτάνων (σ. 85, φ. 55r, 6-8) αναφέρει ότι οι μοναχοί φρουρούσαν τα τείχη: «Και οι καλόγεροι και οι παπάδες τους έβαλε απάνω και τους εμέρασε εισέ πολλούς τόπους απάνω εις τα τειχία δια να βιγλίζουνε, δια να είναι ξαγρυπνοί». Ο Ψευδο-Φραντζής (Γ', V, 7) αναφέρει ότι η Εκκλησία προσέφερε τα σκεύη της για την υπεράσπιση της Πόλης: «επειδή στα βασιλικά ανάκτορα δεν υπήρχαν χρήματα για να πληρωθούν οι στρατιώτες, έδωσε εντολή ο αυτοκράτορας να συγκεντρώσουμε τα ιερά σκεύη των εκκλησιών, που ήταν αφιερωμένα στον Θεό, και κατόπιν τα εκποιήσαμε». Την ίδια πληροφορία δίνει και το Χρονικόν περί των Τούρκων σουλτάνων (σ. 84, φ. 54r, 4-7): «Διατί ο βασιλεύς είχε μεγάλην σύχυσι και δεν ήξερε πλέο το τι να κάμη και επειδή δεν του εδίδανε φλωρία οι πλούσιοι, δεν είχε τι κάμη και επήρε από τις εκκλησίες και από τα μοναστήρια τα ασημικά τους και τα έκαμνε μονέδα… και επλήρωνε τους δουλευτάδες οπού εδουλεύαν εις τα τειχία». Επίσης ο Κριτόβουλος (Α', 18, 9) αναφέρει ότι «συγκέντρωναν χρήματα από το κράτος, από τους ιδιώτες και από την Εκκλησία».

Ούτε πάλι προκύπτουν από τους ιστορικούς της Αλώσεως εξεγέρσεις Ανθενωτικών κατά του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου. Ο Ψευδο-Φραντζής (Γ', VI, 4) αναφέρει ότι κάποιοι «απείθαρχοι και απάνθρωποι» από τους κατοίκους της Πόλης «βρήκαν την ευκαιρία και προκαλούσαν κάθε μέρα εξεγέρσεις και αναστατώσεις και ξεστόμιζαν από το μιασμένο τους λαρύγγι λόγια υβριστικά και κοροϊδευτικά στις πλατείες και στους δρόμους εναντίον του δύστυχου αυτοκράτορος κι άλλων αρχόντων», διότι, όπως προαναφέρει ο Ψ-Φραντζής «δεν έπαψαν να καταφθάνουν στους εχθρούς καθημερινά νέα εκστρατευτικά σώματα από την Ασία, ο δικός μας στρατός μειωνόταν και εξευτελιζόταν» και οι προαναφερθέντες «απείθαρχοι και απάνθρωποι» συμπεριφέρονταν έτσι «βλέποντας τις δυνάμεις μας να μειώνονται». Κάτι το οποίο δεν έχει σχέση με τον φιλενωτισμό ή τον ανθενωτισμό. Η μόνη αντίδραση των Ανθενωτικών, η οποία αναφέρεται κατά την παραμονή και  διάρκεια της Άλωσης ήταν (Δούκα, Βυζαντινοτουρκική ιστορία, XXXVII, 5) ότι οι ανθενωτικοί εξομολόγοι κληρικοί επέβαλαν επιτίμια σε όσους εξομολογούνταν ότι παρακολούθησαν ενωτική λειτουργία και ότι οι ανθενωτικοί κληρικοί απέφευγαν τη συλλειτουργία με τους Ενωτικούς. Ο Γεννάδιος Σχολάριος συνέγραφε αντιρρητικά συγράμματα κατά του καθολικού θεολόγου Θωμά Ακινάτη και του φιλοδυτικού Δημήτριου Κυδώνη (ό.π., XXXVII, 10). Αλλά μήπως είχαν συμφωνήσει μυστικά οι Ανθενωτικοί με τους Οθωμανούς για παράδοση της Πόλης;

Ενώ ο Κορδάτος λέει ότι οι Τούρκοι «όσα [=εκκλησίες, περιουσίες κ.ά.] ανήκαν στους ανθενωτικούς τα σεβάστηκαν» (Ακμή και παρακμή του Βυζαντίου, σ. 373), αυτό δεν αληθεύει: «Ουδεμία διάκρισις των διασωθέντων ναών κατά συνοικίας είναι δυνατή. Ο ναός των Αγίων Αποστόλων, ο οποίος διετηρήθη άθικτος εις ουδεμίαν από τας δήθεν συνθηκολογήσας συνοικίας ανήκει. Ωσαύτως η Μονή της Χώρας, ο ναός των Αγίων Σεργίου και Βάκχου, η Αγία Θεοδώρα, η Περίβλεπτος, εκκλησίαι, αι οποίαι διετηρήθησαν χριστιανικαί και μετά την Άλωσιν, μεταβληθείσαι αργότερον εις τζαμιά, ευρίσκονται εις διαφόρους συνοικίας. Την λεηλασίαν εξάλου, όπως παραδίδουν πάντες οι ιστορικοί της Αλώσεως, ουδείς των ναών της Κωνσταντινουπόλεως διέφυγεν» (Μαρία Κ. Χαιρέτη, Μνημοσύνη I, (1967) σ. 336, στο Ι.Μ. Χατζηφώτη, Βυζάντιο και Εκκλησία, σ. 42). Χαρακτηριστικά γράφει ο Νικόλο Μπαρμπάρο, υπερασπιστής της Πόλης: «όσους έβρισκαν στους δρόμους τούς περνούσαν από τη λεπίδα της χατζάρας τους, γυναίκες και άντρες και γέρους και παιδιά, αδιακρίτως». Ο Ψευδο-Φραντζής πάλι, λέει, απορρίπτοντας την άποψη του Κορδάτου: «κανένα μέρος ή καταφύγιο δε γλίτωσε από την έρευνα [των Τούρκων] ή τη βεβήλωση» και «παντού ακούγονταν θρήνοι και παντού γίνονταν αρπαγές γυναικών όλων των ηλικιών» (βιβλίο Γ', κεφάλαιο 8). Οι Τούρκοι έσφαζαν αδιακρίτως ανθενωτικούς και φιλενωτικούς. Εάν υπήρχε συμφωνία ανθενωτικών και Τούρκων, τότε οπωσδήποτε ο Μωάμεθ θα είχε δώσει εντολή να μη σφάζουν οι στρατιώτες όποιον έβρισκαν μπροστά τους και να μην λεηλατούν όλα τα σπίτια, άρα κι αυτά των ανθενωτικών.

Κανείς από τους ιστορικούς της Άλωσης, ούτε ο Δούκας ούτε ο Σφραντζής ούτε ο Χαλκοκονδύλης ούτε ο Κριτόβουλος, δεν αναφέρει πουθενά για μερική παράδοση της Κωνσταντινούπολης ή για συνθηκολόγηση του Παλαιολόγου. Αυτοί οι τέσσερις ιστοριογράφοι, μαζί με άλλους δύο, έναν Ρώσο κι έναν Βενετό, πουθενά δεν κάνουν λόγο για συνθηκολόγηση του Παλαιολόγου ή μερική παράδοση εκ μέρους των κατοίκων. Ούτε οι τουρκικές πηγές αναφέρουν κάτι τέτοιο. Ο Κορδάτος βασίζεται αποκλειστικά στον Καντεμίρη, ο οποίος έγραψε 200 με 250 χρόνια μετά την Άλωση. Είναι λογικότερο να γίνει πιστευτός ο  αυτόπτης και αυτήκοος μάρτυρας Φραντζής, ο αυτόπτης και αυτήκοος μάρτυρας Βενετός Νικόλο Μπαρμπάρο, ο αυτόπτης και αυτήκοος μάρτυρας Ρώσσος Νέστορας Ισκεντέρης καθώς και οι Δούκας (XXXIX, 13 κ.ε.), Κριτόβουλος (Α', 61, 62, 66, 67) και Χαλκοκονδύλης, οι οποίοι ήταν σύγχρονοι της Άλωσης, αλλά δεν αναφέρουν τίποτε περί προσυμφωνημένης κρυφής παράδοσης, προδοσίας των Ανθενωτικών ή συνθηκολόγησης, παρά οι μυθοπλασίες του Καντεμίρη, δύο αιώνες μετά την Άλωση, τις οποίες κανείς άλλος πριν από αυτόν δεν είχε ισχυριστεί.

Αλλά και η ίδια η στάση των Ανθενωτικών, να θέσουν τη θρησκευτική πίστη τους πάνω από τα εθνοκρατικά συμφέροντα, η οποία θεωρείται σήμερα εθνοπροδοτική, είναι ακριβώς η ίδια με τη στάση των αγωνιστών του 1821. Για παράδειγμα ο Κολοκοτρώνης είπε: «όταν πιάσαμε τ' άρματα, είπαμε πρώτα υπέρ Πίστεως και έπειτα υπέρ Πατρίδος» (στην εφημ. "Αιών" των Αθηνών, 13/11/1838). Τα ίδια έλεγε κι ο Υψηλάντης. Ο αφορισμός από το Πατριαρχείο και η άρνηση υπακοής των Επαναστατών στον αφορισμό αυτόν, με τίποτε δε συνεπάγεται αντίφαση με την προαναφερθείσα λεκτική ή έμπρακτη προτεραιότητα των Επαναστατών ούτε συνεπάγεται εναντίωση στην Εκκλησία εκ μέρους των Επαναστατών, γιατί οι επαναστάτες του 1821 γνώριζαν ότι η απόφαση αυτή της Εκκλησίας ήταν προϊόν βίας. Έτσι, αν κατηγορήσει κανείς τη στάση των Ανθενωτικών, θα πρέπει να κατηγορήσει και τον Κολοκοτρώνη, το Μακρυγιάννη κι άλλους Αγωνιστές του 1821, οι οποίοι έλεγαν ακριβώς τα ίδια με τους Ανθενωτικούς: πρώτα η θρησκευτική πίστη, μετά η πατρίδα. Κατά τον Φραντζή (XXIII, 4) η σύνοδος της Φερράρας-Φλωρεντίας υπήρξε η πρώτη και μεγαλύτερη αιτία της Άλωσης. Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος υποκρινόταν ότι δεχόταν την Ένωση:

«ακόμα κι ο ίδιος ο βασιλιάς έκανε τάχα πως συναινούσε [στην Ένωση]» (Δούκα, Βυζαντινοτουρκική ιστορία, XXXVI, 2)  και δέχθηκε η μνημόνευση του Πάπα να γίνεται «με την ελπίδα να μας συνδράμουν οι δυτικοί σε περίπτωση ανάγκης. Όσοι, όμως, θελήσουν να το κάνουν αυτό, θα το κάνουν μόνο στον ναό της Αγίας Σοφίας, ενώ οι υπόλοιποι δε θα έχουν καμία ευθύνη και θα παραμείνουν ειρηνικοί» (Σφραντζής, XXXVI, 6), ενώ οι φιλενωτικοί Βυζαντινοί «αποδέχθηκαν τον όρο της Ενώσεως με την προϋπόθεση ότι, μόλις περάσει η αναστάτωση με τους Τούρκους και επικρατήσει ηρεμία, θα συνεδριάσουν κάποιοι από τους πλέον μορφωμένους, για να εξετάσουν τους όρους και να τους διορθώσουν, αν υπάρχει κάτι το οποίο έρχεται σε αντίθετση με την ορθή πίστη» (Δούκα, Βυζαντινοτουρκική ιστορία, XXXVI, 5). «Ο δε καρδινάλιος [=που λειτούργησε στην Αγία Σοφία] αντιλαμβανόμενος τις προθέσεις και τα σχέδια των Γραικών – άλλωστε δεν του έμεναν απαρατήρητα τα τεχνάσματα και οι πανουργίες τους – έπρεπε να έχει κάποιο κίνητρο για να βοηθήσει την Πόλη, επειδή ανήκε στο ίδιο γένος, κι έτσι αρκούσε αυτό που συνέβη [=η κοινή συλλειτουργία στην Αγία Σοφία] για να το αναφέρει στον πάπα» (ό.π., XXXVI, 6). Οι σημερινοί κατήγοροι των Ανθενωτικών δε φαίνεται να αντιλαμβάνονται ότι ακόμη και οι – στη φαντασία των πρώτων – φιλοδυτικοί πνευματικοί πρόγονοι των σημερινών φιλοδυτικών Νεοελλήνων, οι Ενωτικοί, υποκρίνονταν στην πλειοψηφία τους ότι αποδέχονταν την Ένωση.

* http://www.portaaurea.gr/  

Η σαμπάνια του Αχελώου…

Του παπα Ηλία Υφαντή

Στις μέρες της πρωθυπουργίας του πολυχρονεμένου μας Κων-νου Μητσοτάκη τα Υπουργεία Εσωτερικών, Εθνικής Οικονομίας και ΠΕΧΩΔΕ είχαν αποφασίσει και διατάξει:

Επειδή η ανομβρία και η ΕΥΔΑΠ με τον ωχαδερφισμό της και το σάπιο υδρευτικό της δίκτυο, είχαν αδειάσει τους ταμιευτήρες του νερού, να γεμίσουν τα ταμεία της ΕΥΔΑΠ με το αίμα του φτωχού λαού.

Πώς μεθόδευσαν την πραγματοποίηση του κατορθώματός τους αυτού;

Καθόρισαν την τιμή του νερού, για τα πάνω απ' τα 60 κυβικά, την τριμηνία, στις 514 δρχ. ανά κυβικό, για τα πάνω απ' τα 81 στις 720 και μετά τα 105 στις 900 δρχ.

Και βέβαια στα δολοφονικά αυτά πρόστιμα προσθέτονταν και οι τερατώδεις εισφορές για έργα, που ένας Θεός ξέρει, αν γίνονταν.

Και επειδή η καταμέτρηση της κατανάλωσης παραλειπόταν-σκόπιμα, κατά τη γνώμη μου-σε κάποιες τριμηνίες και μεταφερόταν στις επόμενες, τα κυβικά ανέβαιναν κατακόρυφα! Κι έτσι τα πρόστιμα γίνονταν εξοντωτικά και τερατώδη…

Θύματα της απανθρωπιάς αυτής; Πρώτοι-πρώτοι πολύτεκνοι! Τη στιγμή, που είχαν ελαφρύνσεις τα αρχοντόσπιτα. Με το πρόσχημα ότι οι άρχοντες-όπως σε όλα-είχαν αυξημένες ανάγκες. Που, βέβαια, κατά την άποψη της αξιότιμης ΕΥΔΑΠ, δεν είχαν οι πολύτεκνοι….

Στις μέρες του ενδόξου ΠΑΣΟΚ, που διαδέχτηκε τον Επίτιμο, η ΕΥΔΑΠ δεν αρκέστηκε στην πατέντα της προστιμολαγνείας, αλλά προχώρησε και σε ακόμη ληστρικότερα μέτρα:

Πολλαπλασίασε, πέρα από κάθε λογική, την τιμή του νερού. Από 20 χιλιάδες δρχ. περίπου, που πλήρωνα, για να αναφέρω το προσωπικό παράδειγμα, μου ήρθε ο λογαριασμός για 126 χιλιάδες δρχ. Που σημαίνει ότι εξαπλασιάστηκε. Ενώ σε κάποιους άλλους μπορεί και να δεκαπλασιάστηκε.

Ξεσηκώθηκε ο κόσμος. Αλλά κανείς δεν τον υπολόγιζε. -«Πρέπει να έχει διαρροές η παροχή σας»! μας έλεγε η ΕΥΔΑΠ. Ή «Φταίει το ότι αλλάχτηκαν τα ρολόγια καταμέτρησης…».

Και άλλα τέτοια αλαμπουρνέζικα. Που λένε οι εκάστοτε κομπιναδόροι, για να προσθέτουν, έτσι, στη ληστεία και τον εμπαιγμό…

Κι εμείς πληρώναμε και υδραυλικούς από πάνω, για να ανακαλύψουμε γιατί τα υδρόμετρά μας είχαν μεταβληθεί σε ληστόμετρα…

Κατήγγειλα την καταλήστευση αυτή, δια του Τύπου. Ποιος όμως θ' άκουγε τη φωνή ενός παπά, όταν το ληστρικό τσιμπόυσι ήταν, όπως δείχνουν τα πράγματα, οργανωμένο από ψηλά!

Αλλά αυτό, που βροντοφώναζε η πραγματικότητα, ήρθε να το επιβεβαιώσει ένα τυχαίο περιστατικό:

Συνέβη, κάποια μέρα να τηλεφωνήσω στην τοπική ΕΥΔΑΠ, για κάποια υπόθεση του σχολείου, στο οποίο υπηρετούσα.

Είπα το όνομά μου. Και με εξέπληξε το ξέσπασμα της υπαλλήλου, που σήκωσε το τηλέφωνο. Η οποία έσπευσε να μου δώσει συγχαρητήρια για τα διαβήματά μου.
-Τι λέτε; Έχω δίκιο! Ρώτησα αμήχανα.

-Μόνο δίκιο πάτερ μου! Είπε με νόημα, η υπάλληλος. Συλλυπούμενη για την πώρωση των αρχιτεκτόνων της ληστείας…

Γιατί όμως θυμήθηκα τις εδώ και αρκετά χρόνια, εν ονόματι του νερού και των κλεφτονόμων, ληστρικές, σε βάρος του φτωχού λαού, επιδρομές;

Μου τις θύμισε η κατακόρυφη άνοδος της τιμής του νερού από την ΔΕΥΑΑ (Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης-Αποχέτευσης Αγρινίου). Για την οποία διατυπώνονται από πολλούς πολλά και μεγάλα παράπονα.

Όταν μάλιστα ο Θεός μας παρέχει άφθονο (μέχρι να μας το πάρουν οι τσιφλικάδες της Θεσσαλίας) το νεράκι του Αχελώου. Και είναι άκρως εξοργιστικό να το πληρώνουμε στην τιμή της γαλλικής σαμπάνιας.

Ίσως η διαμαρτυρία αυτή να φαίνεται υπερβολική σε κάποιους κυρίους, που, εν ονόματι των κλεφτονόμων μπορεί να τσεπώνουν, όταν θέλουν, όσα θέλουν!

Όμως για το φτωχό λαό, τον εργάτη, το μισθοσυντήρητο, το συνταξιούχο, τις πολυμελείς οικογένειες, που τον τελευταίο καιρό «πολυειδώς και πολυτρόπως» καταληστεύονται, και, ως εκ τούτου υπολογίζουν και την τελευταία δεκάρα, είναι μια ωμή και ληστρική πραγματικότητα.

Μπορεί κάποιοι απ' αυτούς που δημιούργησαν και συντηρούν το κλεφτοκαθεστώς αυτό, εξαιτίας του οποίου «ζούμε και ζευόμαστε», να πίνουν σαμπάνια και να νομοθετούν και να αποφασίζουν μεθυσμένοι.

Αυτό όμως δεν περιποιεί σε κανέναν το δικαίωμα να μεταβάλλει-εν ονόματι των ληστονόμων το νεράκι του Αχελώου και του Θεού σε…σαμπάνια για τη λεηλασία σε βάρος του φτωχού λαού.

Ας το σκεφτούν σοβαρά το θέμα αυτό οι αρμόδιοι! Γιατί τα ψέματα, με τα οποία κάποιοι υφάρπαζαν την ψήφο του λαού, για να τον καταληστεύουν, άλλοτε νόμιμα και άλλοτε παράνομα, εδώ και χρόνια, μπορεί αυτή τη φορά και να τέλειωσαν….

Παπα-Ηλίας, 28-05-2010

http://papailiasyfantis.blogspot.com

http://papailiasyfantis.wordpress.com

e-mail: papailiasyfantis@gmail.com

Μνήμες Βυζαντίου: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 ΜΑΪΟΥ, μέρα θλίψης  γιατί «Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ…»

Της Αμαλίας Κ. Ηλιάδη*

Το Βυζάντιο ως κρατικό μόρφωμα και η Ορθόδοξη παράδοση συνδέονται στενά. Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του βυζαντινού πολιτισμού είναι η πνευματικότητα. Ωστόσο, η καθημερινότητα της ζωής των απλών ανθρώπων, τα ψήγματα Βυζαντινού πολιτισμού της καθημερινότητας στις ποικίλες όψεις της Βυζαντινής κοινωνίας, τα κοινωνικά προβλήματα, η σημασία της μόρφωσης στο μοναχισμό, η σημασία της εγγραμματοσύνης στην κοινωνική ζωή, το διαζύγιο και ο βιασμός, ο υπόκοσμος και οι φυλακές, η επαιτεία-ζητιανιά δεν μπορούν επ' ουδενί να παραβλεφτούν από το μελετητή.

Το Βυζάντιο αποτελεί επίσης ένα αναγκαίο συστατικό της σύγχρονης ελληνικής ταυτότητας. Τα τελευταία πενήντα χρόνια έχουμε δει στον Δυτικό Κόσμο μιαν αξιοσημείωτη ανάπτυξη των βυζαντινών σπουδών, σύμφωνα με τις οποίες το Βυζάντιο εκπροσωπεί μια συνέχεια επιλεγμένων στοιχείων της κλασικής παράδοσης, με όρους συνέχειας παρά αντίθεσης.

Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης, πρωτεύουσας του Βυζαντινού κράτους, από τους Τούρκους το 1453, το τέλος ουσιαστικά του Βυζαντίου ως πολιτικής οντότητας, δεν σήμανε και το τέλος της διάχυσης του Βυζαντινού πολιτισμού. Μπορεί  τα τουρκικά στρατεύματα του Μωάμεθ Β' μετά από γενική έφοδο, κυρίως στην πύλη του Αγίου Ρωμανού, να μπαίνουν αλαλλάζοντας  στην Κωνσταντινούπολη, όμως ο ηρωικός, σύμφωνα με την παράδοση, θάνατος του Κωνσταντίνου ΙΑ' Παλαιολόγου, του τελευταίου Αυτοκράτορα του Βυζαντίου, επισφραγίζει την άλωση της Βασιλίδας από το Μωάμεθ τον Πορθητή, με μεταφυσικό νόημα, σχεδόν με μυστηριακή πνοή. Η πτώση της ιστορικής πόλης και η ηρωική και ιερή μορφή του τελευταίου υπερασπιστή Αυτοκράτορα, σημειώνουν και το τέλος του Βυζαντίου με την υπερχιλιετή, ένδοξη και σκληρή πολεμική ιστορία του, με την ορθόδοξη χριστιανική πίστη και τον απαστράπτοντα πολιτισμό του.

Ο τρόπος που θυσιάστηκε ο τελευταίος Αυτοκράτορας, καθώς και ότι δεν διασώθηκαν πληροφορίες για τις τελευταίες στιγμές του στο πεδίο της μάχης, αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για ποικίλους θρύλους με κυριότερο αυτόν του «μαρμαρωμένου βασιλιά» που περιμένει την στιγμή να ανακτήσει την Πόλη και την Αυτοκρατορία του. Μια λαϊκή, χριστιανική παράδοση, αναφέρει ότι τη στιγμή που διέρρηξαν οι Τούρκοι την πύλη της Αγίας Σοφίας τελούνταν θεία λειτουργία και ο ιερέας τη στιγμή που είδε τους μουσουλμάνους να ορμούν στο πλήθος των πιστών, εισήλθε και εξαφανίσθηκε μέσα στον τοίχο, πίσω από το Άγιο Βήμα, που άνοιξε μπροστά του κατά τρόπο μαγικό. Λέγονταν ότι όταν η Κωνσταντινούπολη θα επανέλθει στα χέρια των Χριστιανών, ο ιερέας θα βγει από τον τοίχο για να συνεχίσει την λειτουργία.

Κατά τα τέλη του 19ου αιώνα, ο Αμερικανός ιστορικός Ε. Α. Γκρόσβενορ αναφέρει ότι στην συνοικία Αμπού Βεφά στην Κωνσταντινούπολη, υπήρχε ένας χαμηλός ανώνυμος τάφος τον οποίο οι Έλληνες της πόλης τιμούσαν ως τάφο του Κωνσταντίνου και τον χρησιμοποιούσαν κρυφά ως τόπο προσευχής. Όμως η Οθωμανική Κυβέρνηση επενέβη εκείνη την εποχή επιβάλλοντας ποινές και ερημώνοντας το μέρος .

Χάρις στα απόρθητα τείχη της και στην ισχύ του βυζαντινού κράτους η Κωνσταντινούπολη έμεινε απόρθητη για σχεδόν 1000 χρόνια. Γνώρισε πολλές πολιορκίες από τους Αβάρους, τους Άραβες, τους Ρώσους, τους Βουλγάρους, αλλά έμελλε να πέσει για πρώτη φορά το 1204 στα χέρια των Σταυροφόρων, οι οποίοι κατευθύνονταν προς την Παλαιστίνη για να ελευθερώσουν τους Αγίους Τόπους. Οι Βυζαντινοί ξαναπήραν στην κατοχή τους την Κωνσταντινούπολη το 1261 και τη διατήρησαν για σχεδόν 200 χρόνια ακόμη. Παρά την αδυναμία τους, θα αποκρούσουν και άλλες πολιορκίες μέχρι να φθάσει η αποφράδα μέρα του 1453.

 Η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς Τούρκους κράτησε περίπου 3 μήνες και, τελικά, ο σημαντικά ισχυρότερος Μωάμεθ την κατέλαβε την Τρίτη 29 Μαΐου 1453. Μετά τον θάνατο του Κωνσταντίνου οι Τούρκοι όρμησαν μέσα στην πόλη αρχίζοντας μαζικές λεηλασίες. Ένα μεγάλο πλήθος πολιτών κατέφυγε στην Αγία Σοφία, ελπίζοντας να βρει εκεί ασφάλεια. Αλλά οι Τούρκοι διέρρηξαν την κεντρική πύλη και όρμησαν μέσα στην εκκλησία όπου έσφαξαν το πλήθος, χωρίς διάκριση φύλου και ηλικίας. Την ημέρα της πτώσης της Κωνσταντινούπολης, ή πιθανόν την επόμενη, ο Σουλτάνος εισήλθε επίσημα στην πόλη και πήγε στην Αγία Σοφία, όπου και προσευχήθηκε. Κατόπιν ο Πορθητής εγκαταστάθηκε στα αυτοκρατορικά ανάκτορα των Βλαχερνών.

Όπως παραδίδει ο Γεώργιος Φραντζής, δόθηκε διαταγή για τριήμερη λεηλασία της πόλης. Άλλες πηγές αναφέρουν πως ουσιαστικά η λεηλασία έπαυσε μετά την πρώτη ημέρα. O ιστορικός Μιχαήλ Δούκας αναφέρει πως ο σουλτάνος επιφύλαξε για τον εαυτό του τα οικοδομήματα και τα τείχη της πόλης, αφήνοντας τα υπόλοιπα αγαθά, τους αιχμαλώτους και τα λάφυρα στη διάθεση των στρατευμάτων . Ο άμαχος πληθυσμός της Κωνσταντινούπολης θανατωνόταν χωρίς διάκριση. Οι εκκλησίες με επικεφαλής την Αγία Σοφία, καθώς και τα μοναστήρια, με όλο τους τον πλούτο, λεηλατήθηκαν και βεβηλώθηκαν, ενώ οι ιδιωτικές περιουσίες έγιναν αντικείμενο αρπαγής και λαφυραγωγίας. Κατά τη διάρκεια αυτών των ημερών χάθηκαν αναρίθμητοι πολιτιστικοί θησαυροί. Πολύτιμα βιβλία κάηκαν, κομματιάστηκαν ή πουλήθηκαν σε εξευτελιστικές τιμές. Ο ιστορικός Κριτόβουλος, που ανήκε στο φιλο-οθωμανικό στρατόπεδο, αναφέρει ότι δεν υπήρξε στοιχειώδης οίκτος κατά τις λεηλασίες και η πόλη ερημώθηκε ολοσχερώς.

Κείμενο – Μαρτυρία: "Εάλω η Πόλις…" Λαόνικος Χαλκοκονδύλης, "Απόδειξις ιστοριών"

«…. Οι Έλληνες μόλις διέτρεξε η φήμη πως έπεσε η Πόλη, άλλοι άρχισαν να τρέχουν προς το λιμάνι στα πλοία των Βενετσιάνων και των Γενοβέζων και καθώς ορμούσαν πολλοί πάνω στα πλοία βιαστικά και με ακαταστασία χάνονταν, γιατί βούλιαζαν τα πλοία. Και έγινε εκείνο που συνήθως γίνεται σε τέτοιες καταστάσεις. Με θόρυβο, φωνές και χωρίς καμιά τάξη έτρεχαν να σωθεί ο καθένας μέσα σε σύγχυση…

…. Ένα μεγάλο πλήθος άνδρες και γυναίκες, που όλο και μεγάλωνε από τους κυνηγημένους, στράφηκε προς τον πιο μεγάλο ναό της Πόλης, που ονομάζεται Αγιά Σοφιά. Μαζεύτηκαν εδώ άνδρες, γυναίκες και παιδιά. Σε λίγο όμως πιάστηκαν από τους Τούρκους χωρίς αντίσταση. Πολλοί άνδρες σκοτώθηκαν μέσα στο ναό από τους Τούρκους. Άλλοι πάλι σ' άλλα μέρη της Πόλης πήραν τους δρόμους χωρίς να ξέρουν για που. Σε λίγο άλλοι σκοτώθηκαν, άλλοι πιάστηκαν και πολλοί όμως από τους Έλληνες φάνηκαν γενναίοι: αντιστάθηκαν και σκοτώθηκαν, για να μη δουν τις γυναίκες και τα παιδιά τους σκλάβους.

Σε όλη την Πόλη τίποτε άλλο δεν έβλεπες παρά αυτούς που σκότωναν και αυτούς που σκοτώνονταν, αυτούς που κυνηγούσαν και κείνους που έφευγαν».

Ουσιαστικά το Βυζάντιο υπήρξε πολυσχιδέστερο και πολυπλοκότερο από ό,τι φαντάζονται οι πολέμιοι του. Και όπως κάθε πολιτισμός, έχει κι αυτό τους επικριτές του και τους φανατικούς οπαδούς του. Το μόνο βέβαιο είναι ότι  σήμερα δεν θα μπορούσαμε να μιλούμε για ελληνική μόρφωση και παιδεία αν δεν ήταν αυτό που διέσωσε και, μέσω των αιώνων, διέσπειρε το ελληνικό πνεύμα σε όλο τον κόσμο.

Ας πάψουμε να είμαστε μίζεροι και ας αισθανθούμε υπερήφανοι για τη μοναδική αυτοκρατορία στον κόσμο που κράτησε τόσα χρόνια και έδωσε τα φώτα του πολιτισμού σε κάθε έθνος που ήρθε σε επαφή μαζί του. Ας πάψουμε να παπαγαλίζουμε τις ανθελληνικές αθλιότητες ορισμένων ξένων ιστοριογράφων που εξυμνούν κρατίδια διάρκειας δεκαετιών και λησμονούν έστω και να αναφέρουν το χιλιόχρονο οικοδόμημα του Βυζαντίου. Ας πάψουμε να πιστεύουμε τις εκ του πονηρού υπεκφυγές μερικών ξένων ιστοριογράφων οι οποίοι από τη μία θεωρούν το Βυζάντιο ως μη-σημαντικό και από την άλλη προσπαθούν να υποστηρίξουν – ο καθένας για τη χώρα του – ότι η δική τους χώρα είναι οι πραγματικοί συνεχιστές αυτής της "μη-σημαντικής" χιλιόχρονης αυτοκρατορίας. Η Ρωσσία, η Αυστροουγγαρία και η Γερμανική Συνομοσπονδία (και όχι μόνο) χρησιμοποίησαν σαν σημαία το δικέφαλο αετό για να αποδείξουν ότι ήταν συνεχιστές του Βυζαντίου. Δεν πρέπει να αφήσει ο καθένας τις προσωπικές του αντιθρησκευτικές απόψεις να επικαλύψουν όλα τα λαμπρά και ενδιαφέροντα, θετικά στοιχεία του Βυζαντινού πολιτισμού. Δυστυχώς μόνο στην Ελλάδα της γκρίνιας και της μιζέριας μπορεί να παρατηρηθεί το φαινόμενο του να υπάρχουν μερικοί που πιστεύουν ότι το ελληνικό έθνος για 1100 χρόνια ως δια μαγείας "εξαφανίστηκε" από προσώπου Γης και μετά το 1821, ως δια μαγείας πάλι, εμφανίστηκε ξανά στον ίδιο χώρο! Ας γίνουμε η Ελλάδα της αυτογνωσίας που προσφέρει η ιστορική γνώση. Γιατί ο Βυζαντινός πολιτισμός ήταν πλούσιος και σε κάθε περίπτωση αντικειμενικά ανώτερος από κάθε άλλον της ίδιας περιόδου.  Το Βυζάντιο ήταν περισσότερο "φως"…από όσο ήταν σκοτάδι.

* H Αμαλία Κ. Ηλιάδη είναι φιλόλογος-ιστορικός (Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Βυζαντινής Ιστορίας απ' το Α.Π.Θ.), Υπεύθυνη Σχολικής Βιβλιοθήκης 2ου Ε.Π.Α.Λ.  Τρικάλων, E-mail: ailiadi@sch.gr, http://users.sch.gr/ailiadi, http://blogs.sch.gr/ailiadi,  http://www.matia.gr,

http://www.emy67.wordpress.com

Ένας άμεσος πολιτικός στόχος για την Αριστερά

Του Βένιου Αγγελόπουλου *

1) Η κρίση βαθαίνει διεθνώς, και θα συνεχίσει για πολύ, καθώς πολύ πλασματικό χρήμα κυκλοφορεί στον πλανήτη. Οι «κερδοσκόποι» (δηλαδή το χρηματιστηριακό κεφάλαιο) χτυπούν τη μια χώρα μετά την άλλη, επιβάλλοντας συσσώρευση του χρήματος και της εξουσίας στα χέρια των ολίγων. Οι κυβερνήσεις το παρουσιάζουν σα φυσική καταστροφή, κάτι σαν τσουνάμι ή σεισμό, λες και οι παντοδύναμες και ανεξέλεγκτες «αγορές» είναι φυσικό φαινόμενο και όχι ανθρώπινο δημιούργημα, κοινωνική κατασκευή.

2) Σε μεγάλο βαθμό, ο κόσμος εισπράττει την κρίση σα σοκ, οι βεβαιότητες και οι ασφάλειές του πάνε περίπατο, τα αντανακλαστικά του πέφτουν, αποδέχεται με μοιρολατρεία  μέτρα που τα θεωρούσε αδιανόητα λίγους μήνες πριν. Σε συνθήκες πρωτόγνωρες δεν ξέρει πώς να αντιδράσει, του μιλάν για πόλεμο, αλλά τα μέτωπα είναι αδιευκρίνιστα, και οι στρατηγοί (η κυβέρνηση) ανεπαρκείς, ίσως και με το μέρος του εχθρού. Και καθώς η κατάσταση θα χειροτερεύει, καθώς η αίσθηση της συλλογικότητας είναι μειωμένη, κινδυνεύουμε να πέσουμε σε φαινόμενα γενικευμένης τυφλής απολίτικης βίας (λεηλασίες, ληστείες, δολοφονίες, λυντσαρίσματα κτλ.) από διάφορες πλευρές (μη εξαιρουμένης της εξουσίας), μπροστά στα οποία ο προπέρσινος Δεκέμβρης θα μοιάζει με παιδική χαρά. Κάποιοι μάλιστα θα τα επιδιώξουν, ώστε να οδηγηθούμε σε αναζήτηση ενός σωτήρα. Και ίσως, ανάμεσα στη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές και τη στιγμή που δημοσιεύονται, όπου μεσολαβεί η απεργία της 20^ης Μαΐου, να έχουν ήδη υπάρξει γεγονότα που ξεπερνούν τη σημερινή φαντασία.

3) Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις η Αριστερά δεν επωφελείται από την απαξίωση του πολιτικού συστήματος. Και για το ΚΚΕ αυτό είναι αναμενόμενο, εφόσον στα ερωτήματα που κατά καιρούς η κοινωνία θέτει η απάντησή του παραμένει αμετάβλητη: πυκνώστε τις γραμμές του κόμματος. Αναμενόμενο και για το ΣΥΡΙΖΑ, αλλά για άλλη αιτία: έχοντας λησμονήσει πως αυτό που τον ανέδειξε ήταν η ενεργή του παρουσία στην κοινωνία, μέσα κι έξω από τη Βουλή, διάφορες φράξιες έχουν επιδοθεί στο ευγενές σπορ της εσωστρέφειας, με διαμάχες προσώπων χωρίς ουσιαστικό πολιτικό περιεχόμενο, με συσχετισμούς, αποκλεισμούς, συσσωματώσεις και καβγάδες για την πρωτοκαθεδρία. Καταργώντας τις αποφάσεις των πανελλαδικών συνδιασκέψεων με το ύψιστο των όπλων: την αδράνεια.

4) Καθήκον της Αριστεράς σήμερα είναι να μετατρέψει την υπόκωφη λαϊκή οργή σε εργαλείο αλλαγής πολιτικής, αλλαγής της κοινωνίας. Προτείνοντας βεβαίως διαφορετικά μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης – και προτάσεις υπάρχουν μπόλικες, και όχι μόνο από την Αριστερά. Χωρίς όμως να είναι αυτό το κύριο μέλημά της: Είναι μάταιο να αναρωτιέσαι ποια είναι η καταλληλότερη τακτική για μια κυβέρνηση που ούτε την ικανότητα ούτε τη θέληση έχει να υπερασπιστεί τους εργαζόμενους απέναντι στους «κερδοσκόπους», μάταιο να λες «αν ήμουν πρωθυπουργός θάκανα αυτό κι εκείνο» τη στιγμή που μια κυβέρνηση της Αριστεράς δεν είναι στην ημερησία διάταξη – και όσες δυνάμεις της Αριστεράς εξαντλούνται σε αυτό απλώς επιδεικνύουν για άλλη μια φορά το μικροαστικό μικρομεγαλισμό τους. Κατεβαίνοντας βεβαίως σε μαζικές διαδηλώσεις και περιφρουρώντας τις (σε κάθε διαδήλωση, μπόλικες διμοιρίες αστυνομικών με πολιτικά στρατοπεδεύουν σε νευραλγικά σημεία της Αθήνας περιμένοντας οδηγίες) – αλλά κι αυτό από μόνο του δεν αρκεί: καθώς στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα, οι πορείες χωρίς αποτέλεσμα κινδυνεύουν να κουράσουν τον κόσμο.

5) Αν αυτά δεν αρκούν, τότε πού πρέπει να πέσει το βάρος της παρέμβασης της Αριστεράς; Καταρχήν, πιστεύω, στη συλλογική οργάνωση απέναντι στην καθημερινότητας που αλλάζει, εκφράζοντας τα λαϊκά αιτήματα. Δημιουργώντας επιτροπές και δίκτυα αντίστασης, αλληλεγγύης, δράσης και αντιπληροφόρησης απέναντι στην ανέχεια αλλά και την κρατική αυθαιρεσία, απέναντι στην άνοδο των τιμών, απέναντι στην οργανωμένη παραπληροφόρηση των ΜΜΕ. Εκφράζοντας τη λαϊκή απαίτηση «να πληρώσουν οι κλέφτες», χωρίς να αρκεστούμε σε κάποιους αποδιοπομπαίους τράγους, υπουργούς ή Βοσκόπουλους, αλλά απαιτώντας το κλείσιμο της ψαλίδας των αμοιβών, εντοπίζοντας και κράζοντας τις εστίες διαπλοκής και απομύζησης του ανθρώπου. Ήδη τέτοιες μορφές παρέμβασης έχουν εμφανιστεί, χωρίς να περιμένουν γραμμή από τα κουρασμένα κομματικά επιτελεία.

6) Ωραία όλα αυτά, αλλά για να δραστηριοποιηθούν οι δυνάμεις που έχουν πάει σπίτι τους χρειάζεται και κάτι παραπάνω, ειδεμή είναι απλές ασκήσεις επί χάρτου χωρίς αντίκρυσμα. Χρειάζεται απτός πολιτικός στόχος.

Ο στόχος αυτός υπάρχει στον ορίζοντα, απλώς δεν σηκώνουμε τα μάτια να τον δούμε: Σε έξι μήνες γίνονται δημοτικές εκλογές. Στο χέρι της Αριστεράς είναι να μετατρέψει τις δημοτικές εκλογές σε δημοψήφισμα εναντίον των μέτρων λιτότητας, σημερινών και μελλοντικών. Με τις πλατύτερες δυνατές συμμαχίες, χωρίς ηγεμονισμούς (κάτι που ντεφάκτο αποκλείει το ΚΚΕ), με νέα πρόσωπα. Το πεδίο προσφέρεται: η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι προνομιακός τόπος διαπλοκής, η κάθαρσή της και η κατάργηση των προνομίων μπορεί να συσπειρώσει πολύ περισσότερο κόσμο από τα στενά όρια της Αριστεράς. Κόσμο μέσα στον οποίο οι ιδέες της Αριστεράς μπορούν να καρπίσουν: Αριστερός δεν γεννιέσαι, γίνεσαι.

Ανοιχτές δημοτικές κινήσεις να συσταθούν ή να ανασυσταθούν παντού. Από σήμερα. Από χτες.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, πριν πάρει την κάτω βόλτα, υπήρξε μια ενωτική ελπίδα για την Αριστερά. Μπορεί να ξαναγίνει, όχι με κενές επικλήσεις ενότητας, αλλά εφόσον οι δυνάμεις που τον απαρτίζουν βάλουν μπροστά ενωτικούς στόχους πολιτικής παρέμβασης σαν αυτόν. Και σ' αυτόν τον αγώνα κανείς δεν περισσεύει (εκτός από κείνους που βλέπουν τον κόσμο σα δεξαμενή ψηφοφόρων χωρίς δικαίωμα λόγου). Και ίσως είναι η τελευταία ευκαιρία, όχι για να διασωθούν πολιτικά κάποια άτομα, αλλά για να αποτρέψουμε την επέλαση της βαρβαρότητας.

* (ang@math.ntua.gr) 

Αθήνα, 19-5-2010

Σημείωση: Το κείμενο δημοσιεύτηκε στις εφημερίδες «Αυγή» και «Ο Δρόμος» το Σάββατο 22/5/2010.  

Επιστολή προς την Ειδική Γραμματέα Παιδείας Ομογενών κ. Θάλεια Δραγώνα

Του Γιώργου Παύλου *

Θέμα: Ο εμπαιγμός της Θράκης και της Ελλάδας από το ελληνικό Υπουργείο Παιδείας: Εκπαιδευτική τουρκοποίηση της Θράκης, βίαιος εκτουρκισμός των Πομάκων και των Τσιγγάνων, Υποβιβασμός της ελληνικής σε δεύτερη γλώσσα

Αξιότιμη κυρία Γραμματεύ, αγαπητή κυρία συνάδελφε Θάλεια Δραγώνα,

Εκτός βέβαια, εάν όσοι επί δεκαετίες αγωνιζόμαστε προκειμένου η Θράκη να μείνει ελληνικός τόπος, σεβόμενοι βεβαίως απολύτως τις μειονοτικές ομάδες και την μουσουλμανική κοινωνία (τουρκογενή, πομακική, τσιγγάνικη) αλλά και έχοντας πραγματικό ενδιαφέρον δημιουργίας πνεύματος αληθινής ελληνοτουρκικής φιλίας, δεν μπορούμε να αντιληφθούμε τον τρόπο με τον οποίο σκέπτεσθε και ενεργείτε και, κατά συνέπεια, σας αδικούμε.

Προσωπικά είμαι θιασώτης μιας πραγματικής φιλίας και συνεργασίας Ελλάδας και Τουρκίας, την οποία και υπηρετώ, όχι όμως εις βάρος της Ελλάδας και των ιστορικών της δικαιωμάτων. Επιπλέον, θα μπορούσα να είμαι επιεικής μαζί σας, ερμηνεύοντας την όλη στάση σας ως μια προσπάθεια άμβλυνσης του όποιου φανατισμού στις σχέσεις των δύο χωρών. Όμως, ακόμη κι αν εσείς σκοπεύετε σε κάτι τέτοιο, τα αποτελέσματα θα είναι αντίθετα από τους επιδιωκόμενους στόχους σας, επειδή σας διαφεύγουν πολλές άλλες παράμετροι του ζητήματος και επειδή πιστεύετε στο αλάθητο της γνώσης σας και της επιστημονικής – ή καλύτερα ιδεολογικής σας θεώρησης.

Πιστέψτε με αληθινά, θα ήθελα να σφάλλω στην εκτιμήσεις μου και πραγματικά εσείς να ωφελήσετε την Θράκη και την Ελλάδα. Όμως μέχρι να αντιληφθώ κάτι τέτοιο είμαι υποχρεωμένος να σας υποδείξω δημοσίως τα λάθη σας, αφού κάθε επίμονη προσωπική παρότρυνση απέβει μάταιη και δεν εισακούσθηκε. Εάν σφάλλω στις εκτιμήσεις μου, να είστε σίγουρη ότι θα είμαι ο πρώτος που δημοσίως θα σας συγχαρώ για τα επιτεύγματά σας και θα σας ζητήσω συγγνώμη πάλι δημοσίως. Πριν όμως συμβεί αυτό η ακαδημαϊκή μου ευθύνη με αναγκάζει να λύσω τη σιωπή μου και να μιλήσω δημοσίως για κρίσιμα εθνικά θέματα, όπως έπραξα και με προηγούμενες δύο επιστολές μου προς την ηγεσία της ελληνικής Πολιτείας.

Θα πρέπει να γνωρίζετε ως υπεύθυνο κυβερνητικό στέλεχος, ότι στη Θράκη τα τελευταία χρόνια επιχειρείται βίαιος και αντιδημοκρατικός εκτουρκισμός όλων των Ελλήνων μουσουλμάνων πολιτών. Το βάρος εδώ πέφτει στο βίαιος και αντιδημοκρατικός, διότι είναι αυτονόητο ότι σεβόμεθα κάθε ελεύθερα εκφραζόμενο εθνικό αυτοπροσδιορισμό. Ένας Πομάκος ή ένας Τσιγγάνος στη Θράκη ή όπου αλλού, μπορεί να αυτοπροσδιορίζεται ατομικά ως Τούρκος, όχι όμως συλλογικά.

Στις δηλώσεις σας, κατά την πρόσφατη επίσκεψή σας στην Ξάνθη τον Μάρτιο, περί δίγλωσσων νηπιαγωγείων, ναι μεν μιλάτε για χρήση της μητρικής γλώσσας και αυτό είναι προς τιμήν σας, αλλά -και εδώ είναι όλο το πρόβλημα και το ιστορικό σας λάθος με συνέπειες τεράστιες- διευκρινίζετε, εφ' όσον αυτό ζητηθεί από τα ίδια τα μέλη της μειονότητας.

Δεν είναι δηλαδή αυτονόητη η χρήση της μητρικής γλώσσας στα νηπιαγωγεία; Γιατί θα πρέπει τα παιδιά στο νηπιαγωγείο να μάθουν μια γλώσσα ξένη της μητρικής τους και όχι μόνον την ελληνική και την μητρική τους; Δεν είναι αυτονόητο ότι το Υπουργείο Παιδείας οφείλει να γνωρίζει τη μητρική γλώσσα κάθε μαθητή και να πράττει δεόντως στην εκπαιδευτική διαδικασία, τη στιγμή που υπάρχει πληθώρα μελετών όπου προσδιορίζεται σαφώς η γλωσσική κατάσταση της μειονότητας; Τι νόημα, λοιπόν, έχει και που αποσκοπεί η διατύπωσή σας, η οποία καθιστά ζητούμενο το αυτονόητο;

Παράλληλα, ενώ αναφέρεστε στην πιθανή εισαγωγή της πομακικής γλώσσας στα νηπιαγωγεία, εάν αυτό ζητηθεί, αγνοείτε τελείως την ύπαρξη τσιγγάνικης γλώσσας και παραβλέπετε τους τσιγγάνους, μουσουλμάνους ή μη, που αποτελούν σχεδόν το ένα τρίτο της μουσουλμανικής κοινωνίας της Θράκης.

Λέτε, δηλαδή επί της ουσίας, ότι τα παιδιά της μη τουρκόφωνης μουσουλμανικής κοινωνίας θα διδάσκονται την τουρκική γλώσσα από το νηπιαγωγείο, εκτός βέβαια εάν ζητηθεί κάτι άλλο από την ίδια την μειονότητα. Πώς, όμως, θα ζητηθεί ό,τι ζητηθεί; Σίγουρα με κάποιο τρόπο αντικειμενικό και μετρήσιμο. Στο σημείο αυτό διαπράττετε μέγιστο και ιστορικό σφάλμα που θα πυροδοτήσει ανήκουστες πλέον διεκδικήσεις στη Θράκη, έξω από κάθε λογική, δίκαιη και σύμφωνη προς το διεθνές δίκαιο διαχείριση μειονοτικών θεμάτων.

Διότι, όπως γνωρίζετε πολύ καλά -ή θα πρέπει να γνωρίζετε- η μη τουρκόφωνη μουσουλμανική κοινωνία της Θράκης ευρίσκεται εγκλωβισμένη -με την ανοχή της ελληνικής Πολιτείας δυστυχώς- στον ασφυκτικό κλοιό του τουρκικού Προξενείου Κομοτηνής, το οποίο λειτουργεί ως άτυπο τουρκικό Υπουργείο Θράκης. Μοιραία, επομένως, τα μέλη της θα ζητήσουν ό,τι της υπαγορευθεί από αυτό και όχι ό,τι πραγματικά θα ήθελαν τα ίδια.

Επιπλέον, είναι σαφές ότι ανοίγετε έτσι κατ' ουσίαν τον δρόμο τουρκοποίησης από την νηπιακή ηλικία των δύο τρίτων της μουσουλμανικής κοινωνίας που περιλαμβάνουν Πομάκους και Τσιγγάνους.

Με την απόφασή σας αυτή, θέτετε, όσον αφορά εκπαιδευτικά ζητήματα στη Θράκη, -ανοίγοντας τον ασκό του Αιόλου- για πρώτη φορά τις βάσεις για την μελλοντική νομιμοποίηση του δημοψηφίσματος ως μέσον έκφρασης των διαφόρων αιτημάτων από πλευράς της μουσουλμανικής κοινωνίας της Θράκης προς την ελληνική Πολιτεία.

Εάν δεν την ακυρώσετε άμεσα, ανοίγετε τον δρόμο για την σταδιακή και άτυπη διχοτόμηση της Θράκης, αρχής γενομένης από την εκπαίδευση. Ανοίγετε ουσιαστικά τον δρόμο για να φθάσουμε -και ίσως όχι πολύ αργά- στο «δημοψήφισμα» όχι μόνο για τη γλώσσα των νηπιαγωγείων αλλά και για όποια άλλη μορφή απόφασης που θα αφορά στη μουσουλμανική μειονότητα στην Θράκη.

Επιπλέον, φανταστείτε, με τη φιλοσοφία που ακολουθείτε, να αρχίσει το σύνολο των μουσουλμάνων πολιτών στην Ελλάδα να διεκδικεί όσα εσείς σχεδιάζετε στην Θράκη. Τότε θα έχουμε διάλυση και ποιοτική μεταβολή της ιδιοσυστασίας της ελληνικής Πολιτείας. Γι' αυτό, εάν δεν αλλάξετε άμεσα τη στάση σας αυτή, θα καταστείτε τραγική προσωπικότης για την μελλοντική ιστορία όχι μόνον της Θράκης αλλά και ολόκληρης της Ελλάδος.

Συμπληρωματικά προς τα ανωτέρω, θα πρέπει να γνωρίζετε ότι εδώ στη Θράκη σφυρηλατείται βήμα προς βήμα υπό τα βλέμματα και την ανοχή της ελληνικής Πολιτείας η δημιουργία κράτους εν κράτει. Αυτό είναι που εσείς έρχεσθε με την πρόσφατη δήλωσή σας να ενθαρρύνετε και να ενισχύσετε. Για να σας βοηθήσω ακόμη περισσότερο, σας αναφέρω τα πρακτικά Συνδιάσκεψης «Τούρκων της Δυτικής Θράκης» στην Κωνσταντινούπολη, τον Σεπτέμβριο του 2006, στα οποία αποφασίστηκε η σύσταση πολλών επιτροπών αυτο-οργάνωσης της μειονότητας στη Θράκη, σε τομείς όπως: Αυτοδιοίκηση πολιτικών και μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, Παιδεία και Πολιτισμός, Ανθρώπινα Δικαιώματα και Νομικό Δίκαιο, Τύπος και Διεθνείς Σχέσεις, Οικονομικά, Βακούφια και Θρησκεύματα). Αποφάσεις που ήδη είναι σε φάση πλήρους υλοποίησης, με τις οποίες εναρμονίζονται αλλά και ενισχύουν οι δικές σας ενέργειες.

Όπως προκύπτει από την αναλυτική περιγραφή του ρόλου των εν λόγω Επιτροπών, είναι σαφές πλέον για κάθε άνθρωπο με κοινό νου τι σχεδιάζεται στη Θράκη. Διότι τα πράγματα δείχνουν ότι εδώ δεν πρόκειται απλώς περί μιας καλώς εννοούμενης ηθικής, θρησκευτικής, ανθρωπιστικής, ή όποιας άλλης στήριξης από την Τουρκία του τουρκόφωνου μουσουλμανικού πληθυσμού της Θράκης που κανείς σώφρων άνθρωπος δεν θα αρνιόταν, αλλά περί ιδρύσεως ενός δυνάμει νέου και σε λανθάνουσα μορφή «αυτόνομου τουρκο-θρακικού κράτους».

Εάν όλα αυτά δεν δείχνουν προς ποια κατεύθυνση οδηγεί τα πράγματα της Θράκης η φίλη Τουρκία, τότε ή εγώ «τα έχω χαμένα» ή εσείς αδυνατείτε να ερμηνεύσετε τα σημεία των καιρών, πράγμα ανεπίτρεπτο για πολιτικό πρόσωπο.

Κι ενώ όλα αυτά είναι γνωστά, κι ενώ και με δική σας ευθύνη σχεδιάστηκαν και υλοποιήθηκαν από το 1997 έως σήμερα τρία εθνικά προγράμματα ΕΠΕΑΕΚ του Υπουργείου Παιδείας ύψους μερικών δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ και θα μπορούσατε μέσω αυτών να έχετε δώσει πραγματικές λύσεις στο γλωσσικό και εκπαιδευτικό πρόβλημα των μουσουλμάνων της Θράκης, αυτή την στιγμή ευρισκόμαστε πιο πίσω και από εκεί που ξεκινήσαμε, ενώ χάθηκε πολύτιμος χρόνος 13 τουλάχιστον ετών.

Κατά την υλοποίηση των ανωτέρω Προγραμμάτων υιοθετήσατε με τρόπο αυταρχικό την τουρκική γλώσσα ως την μία και μοναδική μητρική γλώσσα για όλους τους μουσουλμάνους της Θράκης, ασχέτως εάν αυτοί ήσαν τουρκικής ή μη καταγωγής, παραβιάζοντας κάθε δημοκρατική αρχή και κάθε αρχή διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Διότι όλα τα παιδιά προσχολικής ηλικίας στην ορεινή Θράκη ομιλούν, όπως και οι γονείς των, την πομακική, ενώ τα παιδιά των τσιγγάνων της Θράκης ομιλούν την τσιγγάνικη γλώσσα στην πλειοψηφία των, όπως και οι γονείς των. Εσείς όμως ουδόλως λάβατε υπόψιν σας αυτό το γεγονός και αυταρχικώς τους θεωρήσατε όλους ως τουρκόφωνους, συνεχίζοντας έτσι προηγούμενες λανθασμένες επιλογές τις οποίες αναβαθμίσατε και περιβάλατε με επιστημονική εγκυρότητα.

Ο τρόπος με τον οποίο υλοποιήσατε τα τρία προηγούμενα εθνικά προγράμματα ήταν στη βάση του εσφαλμένος, διότι δεν αποβλέψατε στην δημιουργία μόνιμων δομών ενισχυτικής διδασκαλίας παράλληλα προς την υπόλοιπη δημόσια εκπαίδευση αλλά εξαντλήσατε το κύριο ενδιαφέρον σας σε σεμινάρια για εκπαιδευτικούς και άλλες περιφερειακές δράσεις.

Οπωσδήποτε ήταν επιτυχής ο ρόλος σας, στο πλαίσιο των προγραμμάτων που υλοποιήσατε, όσον αφορά στη συγγραφή νέων γλωσσικών εγχειριδίων, μέρος των οποίων αναθέσατε να υλοποιηθεί στο καταξιωμένο Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ). Αυτή η μερική επιτυχία όμως δεν μηδενίζει την ευθύνη σας για την συνολικά αποτυχημένη εφαρμογή και την φιλοσοφία που υιοθετήσατε σε τρία συνεχή εθνικά προγράμματα, μέσω των οποίων θα έπρεπε να έχει δοθεί τελεσίδικη και οριστική λύση στο γλωσσικό και εκπαιδευτικό πρόβλημα της μειονότητας. Διότι, αφού διαχειριστήκατε συνολικά ένα πολύ υψηλό ποσό χρημάτων μέσω των προγραμμάτων αυτών, θα έπρεπε να έχετε καταστήσει τη Θράκη διεθνές υπόδειγμα διαπολιτισμού και εκπαιδευτικό παράδεισο για τη μουσουλμανική κοινωνία.

Ακόμη, μέσω των προγραμμάτων αυτών θα μπορούσατε να έχετε ανοίξει το δρόμο της υγιούς ελληνοτουρκικής φιλίας και συνεργασίας. Αντίθετα, συνεργαστήκατε με άκρως εθνικιστικά ιδρύματα στη Θράκη, τα οποία κάθε άλλο παρά υγιή ελληνο-τουρκική φιλία και συνεργασία προάγουν.

Μάλιστα, είτε για να μην αποδειχθούν οι εγγενείς αδυναμίες των προηγούμενων προγραμμάτων που υλοποιήσατε, είτε για να μην χάσετε τον έλεγχο των πραγμάτων από τα χέρια σας, εμποδίσατε κατά το παρελθόν με κάθε τρόπο την ουσιαστική εμπλοκή του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης στον σχεδιασμό της εκπαιδευτικής διαδικασίας σε σχέση με τα εν λόγω προγράμματα, θέτοντας όρους στη Διοίκηση του Πανεπιστημίου για μη συμμετοχή μελών ΔΕΠ που δεν ταυτίζονται με τις απόψεις σας. Επισυνάπτω επ' αυτού παλαιότερη επιστολή μου προς τις Πρυτανικές Αρχές του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης και του Πανεπιστημίου Αθηνών, για να μην θεωρήσετε ότι έχω κακή πρόθεση απέναντι σας.

Πρόσφατα δε, η πρώην στενή συνεργάτης σας και νυν Γενική Γραμματέας Περιφέρειας Α.Μ.Θ. κ. Θεοδώρα Κόκλα εν ονόματι του δικού σας προγράμματος αρνήθηκε να υπογράψει την υλοποίηση στην Θράκη ευρωπαϊκού εκπαιδευτικού και διαπολιτισμικού προγράμματος πανελλαδικής εμβέλειας, από το οποίο τελικώς εξαιρέθηκε ολόκληρη η Θράκη.

Επιπλέον, κατά την πρόσφατη Πρόσκληση του Υπουργείου Παιδείας την 23/3/2010 για την «Εκπαίδευση των παιδιών της μουσουλμανικής κοινωνίας της Θράκης», επιλέξατε τη δημοσιοποίηση της Προκήρυξης μόνον για 30 ημέρες, και μάλιστα λίγο πριν από τις εορτές του Πάσχα, πράγμα που καθιστά εκ των πραγμάτων αδύνατη την συμμετοχή πολλών Α.Ε.Ι.

Πιο συγκεκριμένα, στις Ενότητες της εν λόγω Πρόσκλησης, διαβάζουμε μεταξύ άλλων: «… Μελέτη με αντικείμενο την εισαγωγή της τουρκικής γλώσσας … στα δημόσια σχολεία της Θράκης… υλοποίηση του μέτρου εισαγωγής της διδασκαλίας της τουρκικής στα δημόσια σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας. Επεξεργασία αναλυτικού προγράμματος για την τουρκική γλώσσα… Διαμόρφωση Προτάσεων …για τα εκπαιδευτικά υλικά και βιβλία διδασκαλίας της τουρκικής στα δημόσια σχολεία…» (Σελίδες 6,7,8,9 της Πρόσκλησης).

Τραγικότερο δε όλων είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την ανωτέρω Πρόσκληση: «…Το περιεχόμενο της επιμόρφωσης θα είναι: νέες παιδαγωγικές μέθοδοι, διαφοροποιημένη παιδαγωγική, … διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας» (σελ. 8).

Έτσι, σε σειρά πολύ σοβαρών λαθών και παραλείψεων του παρελθόντος, έρχεσθε τώρα και προσθέτετε το μέγιστο σφάλμα, την εισαγωγή της τουρκικής γλώσσας στα νηπιαγωγεία της Θράκης, στα οποία φιλοξενούνται παιδιά μουσουλμάνων προσχολικής ηλικίας, αλλά και στα υπόλοιπα δημόσια σχολεία της Θράκης, συμβάλλοντας την εκπαιδευτική τουρκοποίηση ολόκληρης της μουσουλμανικής κοινότητας. Με τον τρόπο αυτό ενισχύετε ακούσια ένα σύγχρονου τύπου και χαρακτήρα εκπαιδευτικό γενιτσαρισμό και δημιουργείτε όρους βαθμιαίας διχοτόμησης της Θράκης.

Αγαπητή κυρία Δραγώνα, είμαι πεπεισμένος ότι μέχρι σήμερα αποτύχατε να δώσετε λύσεις στα καίρια προβλήματα της μειονοτικής εκπαίδευσης στη Θράκη. Πέραν δε αυτού:

● Παραβιάσατε και παραβιάζετε βασικές δημοκρατικές, παιδαγωγικές και διαπολιτισμικές αρχές εγκλωβίζοντας την ελληνική Πολιτεία και ιδιαίτερα την κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό σε ένα νέο αδιέξοδο και μη αντιστρεπτό δρόμο που αργά ή γρήγορα θα καταλήξει σε καταστροφικές για τη Θράκη και την Ελλάδα συνέπειες.

● Ενθαρρύνατε και ενθαρρύνετε την ανάπτυξη ενός ανθελληνικού και αντιευρωπαϊκού τουρκικού εθνικισμού ή σωβινισμού και επεκτατισμού στη Θράκη και αποδυναμώσατε τη γνήσια ελληνο-τουρκική φιλία μεταξύ των δύο λαών.

Αποπροσανατολίσατε την ελληνική Πολιτεία σε ένα θέμα μείζονος εθνικής σημασίας, όπως αυτό της μειονοτικής εκπαίδευσης στην Θράκη και με όσες προεκτάσεις αυτό συνεπάγεται και χάθηκε πολύτιμος χρόνος για την επίλυση καίριων ζητημάτων στήριξης της μουσουλμανικής κοινωνίας και απεγκλωβισμό μέσω πραγματικής παιδείας και μόρφωσης της Θράκης από τον κίνδυνο κυπροποίησης.

● Στερήσατε με τους λανθασμένους σας σχεδιασμούς το σύνολο της μουσουλμανικής νεολαίας και των γονέων τους από τη δυνατότητα συστηματικής εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας και παροχής ενισχυτικής διδασκαλίας, κάτι που είχε επιτυχώς εγκαινιαστεί από την ελληνική Πολιτεία κατά την δεκαετία του 1990.

● Με τις πρόσφατα δρομολογημένες μεθοδεύσεις σας συνεχίζετε έμμεσα να συμβάλλετε και να ανέχεστε την αυταρχική τουρκοποίηση όλης της μουσουλμανικής κοινωνίας της Θράκης, την οποία έχω επαρκώς περιγράψει σε προηγούμενη επιστολή μου προς την ελληνική πολιτική ηγεσία.

● Στην Θράκη έχετε δημιουργήσει συνθήκες μονοπωλίου στα εκπαιδευτικά πράγματα, αποκλείοντας από τα θέματα εκπαίδευσης, ανάπτυξης, κοινωνικής και πολιτιστικής στήριξης της μουσουλμανικής μειονότητας και άλλων ευπαθών κοινωνικών ομάδων, δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς που δεν ευθυγραμμίζονται με τις δικές σας ιδεολογικές επιλογές και προκαταλήψεις.

Για τους λόγους αυτούς, με κάθε σεβασμό στο πρόσωπό σας και στην ιδιότητά σας είμεθα υποχρεωμένοι να σας ζητήσουμε να σταματήσετε αμέσως κάθε ενέργεια που αποδυναμώνει την λειτουργία του ελληνικού κράτους στη Θράκη και εγκλωβίζει το Υπουργείο Παιδείας, την Κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό.

Ύστερα από αυτά, είμαστε υποχρεωμένοι ως Έλληνες πολίτες αλλά και ως επιστήμονες γνωρίζοντες από κάθε άποψη και σε βάθος τα θέματα της Θράκης, να ζητήσουμε από την Κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό της χώρας, Γιώργο Α. Παπανδρέου, αλλά και ολόκληρο τον πολιτικό κόσμο και την ελληνική κοινωνία να προστατεύσουν την Θράκη από ενέργειες που θα στοιχίσουν ακριβά και θα οδηγήσουν σε μη αντιστρεπτά φαινόμενα.

Επιπλέον, με την επιστολή μας αυτή επιχειρούμε να προστατεύσουμε τον Πρωθυπουργό και την Κυβέρνησή του από ένα ιστορικό ατόπημα δίχως προηγούμενο. Διότι, εάν υλοποιηθούν όλα όσα επισημαίνονται ως σχεδιασμός του Υπουργείου Παιδείας, θα δημιουργηθεί πλέον ένα μη αντιστρέψιμο κεκτημένο που θα ζημιώσει τα μέγιστα την Θράκη και την Ελλάδα. Είναι αδιανόητο η ελληνική Πολιτεία να γίνεται η ίδια καταλύτης αυτοκατάργησής της στη Θράκη.

Ως Έλληνας πολίτης και ως πανεπιστημιακός δάσκαλος και με κάθε συναδελφική συμπάθεια, σας συμβουλεύω να σταματήσετε την συνέχιση αυτών των τραγικών λαθών και να υιοθετήσετε μια νέα και δίκαιη εκπαιδευτική πολιτική και στρατηγική.

Εάν εισακούσετε αυτές τις συμβουλές μας, θα προστατέψετε αυτή την κρίσιμη στιγμή τόσο εσάς την ίδια, όσο και την Κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό από το να μην εγκλωβιστούν σε χειρισμούς και αποφάσεις με μέγιστες αρνητικές και απρόσμενες εξελίξεις όσον αφορά στο μείζον θέμα της Θράκης. Το δε θέμα της Θράκης είναι σε άμεση συνάφεια με αυτό του ανατολικού Αιγαίου και με ολόκληρο το ζήτημα εθνικής ασφάλειας της χώρας μας και με το αδιαπραγμάτευτο της εθνικής κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας της Ελλάδος.

Εάν συνεχίσετε να εμμένετε στην ίδια πολιτική που ακολουθήσατε όλα τα προηγούμενα έτη και ακολουθείτε και σήμερα ως Ειδική Γραμματέας του Υπουργείου Παιδείας, θα έχετε πλήρη ευθύνη για όποια εθνικά επιζήμια εξέλιξη σημειωθεί στη Θράκη.

Προσωπικά, δεν έχω τίποτε εναντίον του προσώπου σας, κάτι το οποίο άλλωστε φανερώνει και η σιωπή μου επί 13 χρόνια, ενώ διαπίστωνα τα συνεχή σας λάθη. Όμως, αισθάνομαι ότι με την επιστολή μου αυτή εκτελώ το χρέος που μου υπαγορεύει η συνείδησή μου ως επιστήμονα και ως Έλληνα, ενημερώνοντας τον Πρωθυπουργό, την Κυβέρνηση, τα πολιτικά κόμματα και την ελληνική κοινωνία, ζητώντας από εσάς να προβείτε επειγόντως σε διορθωτικές κινήσεις, πριν είναι πολύ αργά για όλους μας και ζητώντας από όλους να προστατεύσουν και να διαφυλάξουν την ελληνικότητα της Θράκης, διότι είμεθα πλέον στην περιοχή όπου παίζουμε εν ου παικτοίς.

Κλείνοντας την επιστολή αυτή, ευρισκόμαστε προ μεγάλης εκπλήξεως και απορίας, διότι φθάσαμε να αγωνιζόμαστε να προασπίσουμε την Θράκη από το ελληνικό Υπουργείο Παιδείας, ωσάν να πρόκειται περί ενός Υπουργείου ξένου προς την Ελλάδα και τα ελληνικά συμφέροντα.

Ξάνθη, Μάιος 2010 (13-05-2010)

Με ιδιαίτερη τιμή και φιλία,

Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης

ΠΗΓΗ: http://www.gpavlos.gr/article.php?p=14&id=18

Το πετρέλαιο του Καστελλόριζου και το έλλειμμα εθνικής στρατηγικής **

Του Θεόδωρου Μπατρακούλη*

 

Επί σειρά ετών ότι οι ΗΠΑ και ορισμένες άλλες δυτικές κυβερνήσεις ζητούν από την Ελλάδα να υποχωρήσει έναντι των απαιτήσεων της Τουρκίας. Στα τέλη του 20ού αιώνα και στις αρχές του 21^ου, μια από τις βασικές συνιστώσες του δόγματος των ΗΠΑ, στρατηγική προτεραιότητά της Ουάσιγκτον στο ευρύτερο γεωπολιτικό Σύστημα, ήταν και, ως ένα βαθμό εξακολουθεί να είναι, η σταθερότητα και η ισχύς της Τουρκίας. Πόσο μάλλον που, κατά την περίοδο αυτή, η Τουρκία συνιστούσε ένα ‘'εργαστήριο'' όπου συμπυκνώνονταν ποικίλες προκλήσεις και διακυβεύονταν στρατηγικές επιδιώξεις διαφόρων δρώντων του μεταδιπολικού διεθνούς συστήματος.

To τέλος του διπολισμού μείωσε το ρόλο της Τουρκίας ως προκεχωρημένου φυλακίου και εξασθένησε μια εθνική συνοχή που είχε οικοδομηθεί γύρω από ένα φιλοδυτικό και εχθρικό προς τον κομμουνισμό κράτος. Εξ άλλου, η υπερεθνική ιδιότητα του πολίτη, ο κοσμικός χαρακτήρας και ο ασυμβίβαστος εκσυγχρονιστικός χαρακτήρας αυτού του κράτους έχασαν τη σημασία τους''[i].

Όσον αφορά τις μετά το 1989 εξελίξεις στην Τουρκία: Αφενός,  στο εσωτερικό διήνυε μια πολύ σημαντική φάση μετάβασης και κοινωνικού/πολιτικού μεταμορφισμού – αντιμετωπίζοντας σύμφωνα με μια άποψη τη σοβαρότερη ενδεχομένως κρίση της ιστορίας της, τουλάχιστον από την εποχή της υπογραφής της Συνθήκης της Λωζάννης και της εγκαθίδρυσης της κεμαλικής Δημοκρατίας τον Οκτώβριο του 1923. Αφετέρου, στο εξωτερικό έμπαινε σε εφαρμογή ένα αμφιλεγόμενο, φιλόδοξο και πολύπλευρο εγχείρημα. Αυτό συνίστατο στον επαναπροσδιορισμό του γεωπολιτικού ρόλου της, με σαφή πρωτοκαθεδρία ενός νεοθωμανικής έμπνευσης ισλάμ. O εν λόγω επαναπροσδιορισμός επιχειρείτο να αντιστοιχεί/συνδυάζεται και με τους γεωστρατηγικούς σχεδιασμούς και επιδιώξεις των ΗΠΑ στο γεωπολιτικό σύστημα Εγγύς και Μέση Ανατολή-Καύκασος-Βαλκάνια-Ανατολική Ευρώπη[ii].  

Στις 18 Νοεμβρίου του 2009 η Άγκυρα με την έκδοση σχετικής ΝΟΤΑΜ έθεσε ευθέως θέμα επαναχάραξης συνόρων και ορίων μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας! Με αφορμή μία άσκηση έρευνας-διάσωσης στην περιοχή μεταξύ Ρόδου και Καστελλόριζου, αρνείτο την ελληνική αρμοδιότητα για αποστολές έρευνας-διάσωσης στην περιοχή ισχυριζόμενη ότι «δεν υπάρχει αναγνώριση από την Τουρκία των ορίων του FIR Αθηνών μεταξύ Ρόδου και Καστελλόριζου που σημαίνει ότι δεν είναι αρμοδιότητα της Αθήνας οι αποστολές έρευνας και διάσωσης στην περιοχή». Και σε ότι αφορά το θέμα που εγέρθηκε με την εν λόγω άσκηση αναφορικά με τις αποστολές έρευνας-διάσωσης, δημιουργείτο ένα τεράστιο μπλοκ ελληνικού FIR το οποίο διεισδύει βαθιά στην Ανατολική Μεσόγειο. Τις επόμενες μέρες, στο Αιγαίο ξετυλίχθηκε μια νέα σειρά δραματικών αντιπαραθέσεων των αεροναυτικών δυνάμεων της Ελλάδας και της Τουρκίας[iii]. Οι προκλητικές πράξεις αμφισβήτησης του διεθνούς καθεστώτος στο Αιγαίο συνιστούσαν νέες επιδείξεις ισχύος εκ μέρους της νεοοθωμανικής Τουρκίας, προβολής των αναθεωρητικών και ηγεμονικών επιδιώξεών της και δοκιμές διχοτόμησης του Αιγαίου Πελάγους υπό την αιγίδα του ΝΑΤΟ. 

"Οι δραματικές δηλώσεις Παπανδρέου απο το Καστελόριζο …  23 Απριλίου 2010, 13:25,   http://www.madata.gr/epikairotita/politics/59853.html "

Γιατί επιλέχθηκε η περιοχής του Καστελλόριζου γι' αυτές τις προκλήσεις; Ενώ Ελλάδα αναδεικνυόταν στον "αδύναμο κρίκο" της ευρωζώνης, όπως παραδέχτηκε στο διάγγελμά του την πρώτη εβδομάδα του Φεβρουαρίου και ο ίδιος ο πρωθυπουργός, τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων έρχονταν – άλλη μια φορά – να επαυξήσουν το κλίμα ανησυχίας. Σε ύπαρξη κοιτασμάτων πετρελαίου στο Καστελλόριζο αναφερόταν στο πρωτοσέλιδό της – η εφημερίδα «Το Ποντίκι». Σύμφωνα με το άρθρο της εφημερίδας, στα μέσα του Ιανουαρίου (2010) ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου και μέλη του ΚΥΣΕΑ πληροφορήθηκαν από αρμόδιες ελληνικές υπηρεσίες ότι στην περιοχή νότια του Καστελλόριζου υπάρχουν μεγάλα και εκμεταλλεύσιμα πετρελαϊκά κοιτάσματα[iv].

Με τις Ζώνες Αποκλειστικής Οικονομικής Εκμετάλλευσης έχει αρχίσει ένα μεγάλο  παιχνίδι από το 2004. Από το 2007, η Αγκυρα είχε δείξει το ενδιαφέρον της για τα πετρελαϊκά κοιτάσματα του εγγύς χώρου. Και ο νους της τουρκικής ηγεσίας, πέραν του Κιρκούκ και της Μοσούλης, ήταν και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κύπρου, Λιβάνου και Αιγύπτου, σύμφωνα με ενδείξεις, περιέχει σημαντικά κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Η Κυπριακή Δημοκρατία είχε υπογράψει (2007) συμφωνία με το Λίβανο για τον ορισμό της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) των δύο κρατών. Με τον τρόπο αυτόν μπορεί να καθοριστού τα υποθαλάσσια όρια της υφαλοκρηπίδας τους ώστε να διευκολυνθεί η διεξαγωγή των ερευνών. Η συμφωνία αφορούσε έκταση πλάτους περίπου 200 χιλιομέτρων στον επίμαχο βυθό. Ανάλογη συμφωνία είχε υπογραφεί μεταξύ Κύπρου και Αιγύπτου[v]. Η Ελλάδα διεξήγαγε συνομιλίες με την Αίγυπτο για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας ώστε να πραγματοποιηθούν έρευνες σε περιοχές εντός της ελληνικής ΑΟΖ.

Με την κρίση των Ιμίων και τη Συμφωνία της Μαδρίτης η Τουρκία έβαλε στο τραπέζι των ελληνοτουρκικών τις απόψεις της για περιοχές του Αιγαίου με αδιευκρίνιστη κυριαρχία. Πέτυχε βαθμιαία σύμμαχοι, εταίροι και ‘‘φίλοι'' της Ελλάδας να αναγνωρίζουν εμπράκτως (σε διαδικασίες και διαβουλεύσεις της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ) την ύπαρξη ‘'γκρίζων'' περιοχών στο Αιγαίο και να προσδοκούν από την Αθήνα να συνδιαλεχθεί με την Αγκυρα ώστε να ‘'διευκρινιστεί'' το καθεστώς. Η Τουρκία, ως μέλος του ΝΑΤΟ, έχει, ως γνωστόν, δικαίωμα να ασκεί στα όργανα της Συμμαχίας βέτο και να επιτυγχάνει την εξαίρεση από τον χώρο ευθύνης της (την λεγόμενη ‘'ομπρέλα'' του ΝΑΤΟ) περιοχές της Ελλάδας τις οποίες θεωρεί αμφισβητούμενης κυριαρχίας. Η τουρκική διπλωματία κατόρθωσε το δικαίωμα αυτό να το επεκτείνει και εντός των μηχανισμών της Ε.Ε. (π.χ. FRONTEX), παρά το ότι δεν είναι μέλος της Ενωσης.  

Με τον τρόπο αυτόν εδραιώνει και σε επίπεδο Ε.Ε. τις διεκδικήσεις στο Αιγαίο. Η Ουάσιγκτον είναι αποφασισμένη να αναμειχθεί σε όποιες διευθετήσεις δρομολογηθούν στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο στόλος των ΗΠΑ δεν είναι δύσκολο να φθάσει στην περιοχή. Η Ουάσιγκτον μπορεί να αξιοποιήσει το Κυπριακό για να διεκδικήσει μερίδιο του θαλάσσιου πλούτου της περιοχής. Ταυτόχρονα, στις διαπραγματεύσεις της διανομής του, μπορεί να πιέσει για μια λύση στο Κυπριακό σύμφωνα με τα συμφέροντά της. Το παιχνίδι με τα πετρέλαια της Ν/Α Μεσογείου επανέφερε την Αθήνα ενώπιον πάγιων διλημμάτων της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Η διαπραγματευτική ικανότητα της Ελλάδας μειώνεται, εκτός των άλλων, και εξ αιτίας της τουρκικής απειλής πολέμου στην περίπτωση που η Αθήνα ασκήσει το κατά το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δικαίωμά της να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια.

* Ο Θεόδωρος Σ. Μπατρακούλης είναι Δρ Πανεπιστημίου Paris 8

** Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Εθνος της Κυριακής, φύλλο της 21^ης Φεβρουαρίου 2010, σ. 55.

[i] Bλ. Ferhat Kentel, ‘‘Les Balkans et la crise de l'identité nationale turque'', στο Xavier Bougarel/Natalie Clayer, Le Nouvel Islam balkanique : les musulmans, acteurs du post-communisme, 1990-2000, Paris: Maisonneuve & Larose, 2001 (Μάιος), σ. 357.

[ii] Βλ. Ahmet Davutoğlu, Stratejik Derinlik. Türkiye'nin Uluslurarasι, Konumu (Στρατηγικό βάθος. Η Διεθνής  θέση της Τουρκίας), Κωνσταντινούπολη: Küre Yayιnlarι 2008, 24^η έκδοση. Βλ. επίσης Ιωάννης Θ. Μάζης, Η Γεωπολιτική της ευρύτερης Μέσης Ανατολής και η Τουρκία, Αθήνα: Α. Α. Λιβάνη, 2008. Γιώργος Καραμπελιάς (επιμ.), Νεοοθωμανισμός, Αθήνα: Εναλλακτικές Εκδόσεις, 2009.

[iii] ‘'‘'Μπούκαραν'' σε ελληνική άσκηση τουρκικά μαχητικά'', Ελεύθερος, 20.11.2009, σ. 1.

[iv] ‘‘Μια θάλασσα πετρέλαιο'', Το Ποντίκι, 10.02.2010, σ. 3.

[v] Βλ. και Θ. Μπατρακούλης, ‘‘Τα προβλήματα της Τουρκίας, ο Μπουγιουκανίτ και τα πετρέλαια'', Eλευθερία (Λάρισα), 18.2.2007. Ιδίου, ‘‘Το κουρδικό, ο Μπουγιουκανίτ και τα πετρέλαια‘', www.ardin.gr/2306, φύλλο 7. Επί πλέον, ‘‘Στα γρανάζια του Μεσανατολικού τα πετρέλαια'', Η Σημερινή, 5.2.2007, www.simerini.cy.