Καλλικράτης: «Καντονοποίηση» της Ελλάδας και παράδοση της αυτοδιοίκησης στα πιστοποιημένα κομματικά στελέχη

Πότε επιτέλους θα μιλήσουμε για την ουσία της αυτοδιοίκησης;

Του Γιάννη Τσούτσια*

Παρ’ όλο που φτάσαμε ως τις εκλογές, οι ουσιώδεις πλευρές του Καλλικράτη δεν έχουν αναδειχθεί. Κρύβονται ακόμη πίσω από τα σλόγκαν της εποχής: η μείωση του κόστους των αιρετών και η αντιμετώπιση της κακοδιαχείρισης…

Ωστόσο, η μεταρρύθμιση που ξεκινά «τακτοποιεί» πολύ πιο σοβαρά ζητήματα: Εντάσσει την αυτοδιοίκηση στους σχεδιασμούς της πολιτικής εξουσίας ώστε η πρώτη να μπορεί να ελεγχθεί ολοκληρωτικά. Κράτος και αυτοδιοίκηση γίνονται ένα για να υπηρετήσουν προαποφασισμένες αλλαγές στο πολιτικό σύστημα, για να γίνει αυτό ανθεκτικό, πιο προβλέψιμο και χειραγωγήσιμο. Ζητούμενο δεν είναι η βελτίωση συνολικά της δημόσιας διοίκησης, αλλά η προσαρμογή της στις προτεραιότητες της εξουσίας.

Η επιδίωξη αυτή υλοποιείται με συγκεκριμένα μέτρα: Την ακύρωση  του τοπικού, μαζί και την καντονοποίηση της χώρας, με την παράδοση της αυτοδιοίκησης στα πιστοποιημένα κομματικά στελέχη, με διατάξεις που αποκλείουν κάθε μη ελεγχόμενο συνδυασμό, με την υποβάθμιση των δημοτικών συμβουλίων και την εισαγωγή εξωθεσμικών μηχανισμών επίβλεψης στους δήμους. Οφείλουμε δηλαδή να ξαναδούμε την αυτοδιοίκηση από την αρχή! Με διαφάνεια και δημοκρατία, απέναντι σ’ ένα καθεστώς που επιχειρεί, στο όνομα υποτίθεται της διαφάνειας, να εγκαταστήσει πρωτοφανείς μηχανισμούς αδιαφάνειας και ελέγχου στις κοινωνίες.

Ένταση της κομματοποίησης

Αυτό που ορίζεται ως νεοφιλελεύθερη στρατηγική περιλαμβάνει την αποδιάρθρωση κρίσιμων κοινωνικών τομέων, τη θραυσματοποίηση της κοινωνίας και τη μετατροπή των πολιτών σε υπηκόους στερημένους από κάθε δυνατότητα συλλογικής οργάνωσης. Σε αυτό συμβάλλει το νομοσχέδιο. Η αυτοδιοίκηση είναι ασταθής παράγοντας για την κεντρική εξουσία και πρέπει να ελεγχθεί. Το κράτος του Καλλικράτη θα γίνει σταδιακά ένα κράτος εξουσιοδοτημένων αντιπροσώπων. Σε πρώτη φάση πρέπει να διαλυθούν όλα τα τοπικά μικροσυμφέροντα και να ανασυσταθούν μέσω κεντρικής διευθέτησης, με άλλα λόγια, απευθείας από το στενό πρωθυ¬¬πουργικό περιβάλλον. Γι’ αυτό συγκροτούνται οι δήμοι-τέρατα. Όσο χάνεται η έννοια του τοπικού, τόσο οι τοπικοί παράγοντες χάνουν την ισχύ τους. Οι νέοι δήμαρχοι εμφυτεύονται και η καταλληλότητά τους δεν αξιολογείται τοπικά, αλλά από τις ηγετικές ομάδες της κυβέρνησης. Ήδη αυτό άρχισε να συμβαίνει. Χώρος για ανεξέλεγκτες υποψηφιότητες και ανοχή σε φαινόμενα ανταρσίας δεν θα υπάρχει. Τα στελέχη της αυτοδιοίκησης θα γίνουν οι άνθρωποι του κόμματος και οι δημοτικές εκλογές θα χάσουν το νόημά τους, αφού, εκ των πραγμάτων, η ψήφος θα διαστραφεί σε κομματική κατεύθυνση ανακόπτοντας κάθε δυνατότητα έκφρασης επιμέρους μηνυμάτων.

Δήμαρχοι ή βουλευτές;

Ο επερχόμενος εκλογικός νόμος προβλέπει λίστα και μονοεδρικότητα, πλήρη υποταγή στον αρχηγό. Η ιδιότητα του βουλευτή υποβαθμίζεται. Δήμαρχος και βουλευτής θα εκλέγονται στην ίδια περιφέρεια, θα αλληλοεξαρτώνται σε υποχρεώσεις και ανταγωνισμούς, θα εναλλάσσουν ρόλους. Έτσι, μ’ ένα σμπάρο, δυο τρυγόνια: Οι δήμαρχοι θα ελέγχονται από την κορυφή της πυραμίδας, οι δε βουλευτές θα αποκτήσουν ανταγωνιστές και θα περιοριστούν. Το μεταπολιτευτικό μοντέλο, σύμφωνα με το οποίο τα συμφέροντα εδραιώνονται και επιβάλλονται μέσα από τη σχέση τους με το κράτος, θα συμπεριλάβει τώρα και τα στελέχη της αυτοδιοίκησης. Θα αποτελούν όμως παράρτημα της κεντρικής εξουσίας και θα χάσουν οριστικά την όποια αυτονομία τους.

Το σύστημα τοπικής διακυβέρνησης

Οι δήμοι που προέκυψαν από συνενώσεις είναι πολύ μεγάλοι. Για να συγκροτηθεί κάποιος συνδυασμός θα χρειαστεί δεκάδες υποψηφίων για να καλύψει όλες τις εκλόγιμες θέσεις, που περιλαμβάνουν και τα συμβούλια των τοπικών κοινοτήτων, δηλαδή των προηγούμενων δήμων που συνενώθηκαν. Έτσι, οι όποιες τοπικές πρωτοβουλίες ξεριζώνονται από τον χώρο τους για να αποκλειστούν από την εκπροσώπηση. Πώς θα συντονιστούν διαφορετικές ομάδες πολιτών που συγκροτήθηκαν πάνω στα δικά τους τοπικά προβλήματα; Αλλά δεν είναι μόνον αυτό. Αν κάποιος μη διαπιστευμένος συνδυασμός περάσει την πόρτα του δημοτικού συμβουλίου, θα προσκρούσει στο σύστημα του «πρωινού καφέ», όπου δήμαρχος και αντιδήμαρχοι διαχειρίζονται τις υποθέσεις του δήμου εν λευκώ! Δημιουργείται εκτελεστική επιτροπή που ασκεί όλες τις κύριες αρμοδιότητες. Σ’ αυτό το μοντέλο, ο δήμαρχος και τα πρωταγωνιστικά πρόσωπα του δήμου αυτονομούνται από την παράταξή τους και από τους υπόλοιπους αιρετούς και όλοι μαζί από τον λαό. Κανένας ρόλος για τους δημότες, ούτε συνελεύσεις, ούτε έδαφος για πρωτοβουλίες.
Επιπλέον, ιδρύεται Αυτοτελής Υπηρεσία Εποπτείας, υπαγόμενη στον υπουργό Εσωτερικών. Οι δήμαρχοι μετά τις εκλογές θα συναντηθούν με τον διορισμένο Ελεγκτή Νομιμότητας, ο οποίος «μπορεί αυτεπαγγέλτως να ακυρώσει οποιαδήποτε απόφαση των συλλογικών οργάνων τους». (άρθρο 226). Θα μάθουν ότι (άρθρο 231) «όλα τα όργανα έχουν υποχρέωση συμμόρφωσης χωρίς καθυστέρηση προς τις αποφάσεις του». Θα βρουν έτοιμο (άρθρο 262) το Ειδικό Πρόγραμμα Εξυγίανσης των ΟΤΑ στο οποίο, είτε εντάσσονται με αίτημά τους,  είτε με απόφαση υπουργού «αν διαπιστωθεί ανάγκη αξιολόγησης των οικονομικών τους στοιχείων». Έτσι, με το πρόσχημα της αντιμετώπισης της διαφθοράς (της οποίας η διαχείριση μετατοπίζεται στα υψηλότερα κλιμάκια), η αυτοδιοίκηση παραδίδεται σε εταιρείες και εξωθεσμικούς παράγοντες.

Η ελληνική διοίκηση

Αποκέντρωση χωρίς δημοκρατία, χωρίς τοπική υπόσταση, χωρίς θεσμούς εμπλοκής του πολίτη, δεν υπάρχει. Η κυβέρνηση  ονομάζει ψευδεπίγραφα ως αποκέντρωση την αποσυγκέντρωση κάποιων κρατικών αρμοδιοτήτων που το κεντρικό κράτος δεν θέλει άλλο να υποστηρίζει. Το ερώτημα γιατί απέτυχαν οι νομαρχίες που απαλείφθηκαν από τον χάρτη της χώρας για να δημιουργηθούν οι περιφέρειες, δεν έχει απαντηθεί. Ούτε έχει εξηγηθεί με ποιο τρόπο θα βελτιωθούν τα προβλήματα της διοίκησης αν η ενιαία ελληνική γραφειοκρατική δομή μετεγγραφεί αυτούσια σε 13 μικρές «Ελλάδες»-περιφέρειες. Ένα κράτος που αδυνατεί να υλοποιήσει οποιονδήποτε σχεδιασμό που θα περιλάμβανε, εκτός από κάθετες, και οριζόντιες διασυνδέσεις, μεταφέρει τώρα τις προβληματικές δομές του στην εντελώς ανέτοιμη για τέτοιους ρόλους αυτοδιοίκηση.

Οι περιφέρειες

Το ζήτημα των περιφερειών είναι η άλλη όψη της κατάργησης των δήμων. Και οι δυο παρεμβάσεις περιορίζουν το συλλογικό σε κάθε διάσταση που αυτό μπορεί να εκφραστεί, υπέρ μιας άμορφης και ασπόνδυλης μάζας υπηκόων. Από τη μια, στη γειτονιά οι άνθρωποι συναντιούνται, αλληλοεπηρεάζονται, συναποφασίζουν, αντιδρούν με άξονα την κοινή εμπειρία, τον χώρο που τους συνδέει. Από την άλλη, στο «μεγάλο», εκεί που συγκροτείται η πολιτική. Η μεγάλη παρέμβαση του νομοσχεδίου αφορά τη μετατροπή του ενιαίου εθνικού χώρου σε ένα άθροισμα περιφερειών, επακόλουθο της κυρίαρχης στρατηγικής της Ε.Ε.: Αποδυνάμωση των κεντρικών κρατών, παράκαμψή τους μέσω της διαμόρφωσης απευθείας σχέσεων με τις περιφέρειες και έλεγχος των οικονομικών ροών. Οι περιφέρειες γίνονται ο δίαυλος που θα φέρει το ευρωπαϊκό υπερκράτος σε κάθε γειτονιά. Ο περιφερειάρχης είναι ένας μικρός πρωθυπουργός, η χώρα χωρίζεται σε «αυτοδιοίκητα» καντόνια, εξαρτημένα και χειραγωγήσιμα. Όμως χώρα είναι και πολλά άλλα πράγματα. Η συλλογική μνήμη, μια αντίληψη κοινής ταυτότητας, ένας ιστορικά διαμορφωμένος τρόπος ζωής. Χώρα είναι και τα μεγάλα κοινωνικά αιτήματα που δεν γίνεται να διεκδικηθούν κατά τόπους. Έτσι, τοπικισμοί, αποσχιστικές τάσεις και ιδιορρυθμίες τοποθετούνται σε προτεραιότητα, συνθέτοντας ένα μείγμα εκρηκτικό. (Πολλά τα παραδείγματα στην Ευρώπη.) Το νόημα της δημοκρατίας ως διαδικασίας χειραφέτησης διαστρέφεται και καταλήγει σε διαχείριση του τοπικισμού. Οι ανισότητες, παρά τα λεγόμενα, διευρύνονται. Οι αναπτυγμένες περιφέρειες εξακολουθούν να διαθέτουν προνομιακή προσπέλαση στις πηγές πλουτισμού και ο ανταγωνισμός για πόρους μεταφέρεται στο εσωτερικό κάθε χώρας. Όσο για την Ελλάδα, εδώ συντρέχουν και ειδικότεροι παράγοντες στις συνοριακές περιοχές και στο Αιγαίο…

Ένα αίτημα ζωντανό

Το αίτημα για αυτοδιοίκηση, δημοκρατία και συμμετοχή παραμένει επίκαιρο. Η αυτοδιοίκηση υπήρξε μακροχρόνιος θεσμός της νεοελληνικής παράδοσης, πιο λειτουργικός από τις κρατικές μορφές διοίκησης. Ήταν πάντα στο επίκεντρο των διάφορων φάσεων κοινωνικής αναδιοργάνωσης στην Ελλάδα. Αυτό το παρελθόν συνδέεται με τα σημερινά τοπικά κινήματα, όσα διαθέτουν αποθέματα αυθεντικότητας και ριζοσπαστισμού για να ακυρώσουν στην πράξη την κεντρική λογική του Καλλικράτη. Ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης έχει τεθεί, σε πείσμα των τοπικιστών, των δήθεν εκσυγχρονιστικών λογικών και όλων των ψευδεπίγραφων λύσεων μιας ανάπτυξης που θέλει τους πολίτες απαθείς, να παρακολουθούν να βιάζεται ο κόσμος τους.

* Δημοτικός Σύμβουλος, υποψήφιος δήμαρχος Βριλησσίων με την παράταξη “Δράση για μια άλλη πόλη”.

ΠΗΓΗ: Μηνιαία εφημερίδα «Ρήξη», φύλλο 67, 2-10-2010, http://www.ardin.gr/node/3747

Αρχίζει ο δεύτερος γύρος

Του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

Μια απόφαση – μνημείο κοινωνικού φασισμού, που νομιμοποιεί εκ των προτέρων οποιαδήποτε αντίδραση απέναντι στους εγκληματικά διεστραμμένους γραφειοκράτες που την έλαβαν και τους πολιτικούς προϊσταμένους τους, πραγματικούς ηθικούς αυτουργούς προαναγγελθέντων εγκλημάτων, ιδιαζόντως ειδεχθών. Στο μεταξύ, ο Γιώργος Παπανδρέου τιμάται στο Βερολίνο σαν πρωθυπουργός κατοχικής κυβέρνησης που βγάζει σε πέρας τη βρώμικη δουλειά, λες και κυρίαρχοι και επικυρίαρχοι τίποτα δεν φοβούνται και για τίποτα δεν ντρέπονται πια, ήσυχοι ότι η σιωπή των αμνών είναι δεδομένη και η υποδούλωση αυτού του λαού οριστική. Κι όμως, οι διεργασίες που εξελίσσονται, αθόρυβα αλλά επίμονα, στις τεκτονικές πλάκες της οικονομίας και στα αβυσσαλέα ρήγματα του κοινωνικού βυθού, προοιωνίζονται σεισμούς και τσουνάμια που δεν έχει ξαναγνωρίσει αυτός ο τόπος στα μετεμφυλιακά χρόνια.

Ήδη, στους κύκλους των μεγαλοεπιχειρηματιών και των τραπεζιτών, που κατανοούν πολύ καλύτερα τα ζοφερά αποτελέσματα του μνημονίου και της κυβερνητικής πολιτικής από τις ομιλούσες γραβάτες στα δελτία των οκτώ, το κλίμα έχει αλλάξει αισθητά τις τελευταίες εβδομάδες. Γνωρίζουν ότι η χρεωκοπία, την οποία υποτίθεται ότι θα απέτρεπε το μνημόνιο, είναι απλώς θέμα χρόνου και αρχίζουν να προετοιμάζουν το έδαφος για τον «δεύτερο γύρο». Το επικρατέστερο σενάριο μιλάει για μια ελεγχόμενη αναδιάρθρωση του χρέους, με τη συναίνεση των μεγάλων γερμανικών και γαλλικών τραπεζών που κατέχουν το μεγαλύτερο μέρος του και με αντάλλαγμα ένα νέο γύρο ακρωτηριασμού των λαϊκών δικαιωμάτων (είπα ακρωτηριασμού; μα η πραγματικότητα έχει ήδη δώσει κυριολεκτικό νόημα στις ανατριχιαστικές μεταφορές!). Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται η δήθεν αντιμνημονιακή στάση Σαμαρά και Μίχαλου, που προτείνουν στην αστική τάξη μια εναλλακτική, αλλά εξίσου ταξική πολιτική για την επόμενη μέρα, βασισμένη στο Ριγκανικό δίπολο αυστηρότερη συρρίκνωση των δημοσίων δαπανών – μείωση των φόρων, με την ελπίδα επανασυγκρότησης της συμμαχίας του μεγάλου κεφαλαίου με τη μικροαστική τάξη, που έχει υποστεί σοβαρά ρήγματα.

Στο μεταξύ, Ευρωπαϊκή Ένωση και Διεθνές Νομισματικό Ταμείο οδηγούν τον πειθήνιο φοροεισπράχτορα της Ελληνικής Νομαρχίας, Γιώργο Παπανδρέου, στην οδό του μαρτυρίου. Πρώτα ήρθε η Κομισιόν, διά στόματος Όλι Ρεν, να προαναγγείλει αναθεώρηση του ελληνικού ελλείμματος προς τα πάνω, προλειαίνοντας το έδαφος γι αυτό που με μαθηματική ακρίβεια θα ακολουθήσει: «Λυπούμαστε, οι στατιστικές σας ήταν και πάλι λάθος, επομένως αυτά που μαζέψατε δεν φτάνουν, κόψτε το λαιμό σας και βρείτε περισσότερα»! Από κοντά ήρθε ο «σοσιαλιστής» πρόεδρος του ΔΝΤ, Ντομινίκ Στρος – Καν, να εκφράσει τη «λύπη» του για την «ατυχή» εξέλιξη, πιέζοντας κι αυτός για νέα μέτρα. Διαβλέποντας την επερχόμενη κατάρρευση, πολλοί σπεύδουν να πάρουν αποστάσεις ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένου του Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, επικεφαλής των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης, ο οποίος ομολόγησε αυτό που μέχρι χθες μόνο οι ριζοσπάστες τολμούσαν να υποστηρίξουν: Ότι Γερμανοί και Γάλλοι γνώριζαν ήδη προτού μπει η Ελλάδα στην ΟΝΕ τη σαθρή κατάσταση των δημοσίων οικονομικών της, αλλά επέμεναν να την δανείζουν για να πουλάνε τα προϊόντα τους και να απομυζούν τόκους – επομένως είναι οι ίδιοι σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνοι για την κρίση χρέους. Δεν δίστασε, μάλιστα, να προσθέσει «εγώ δεν μπορούσα να πω δημόσια αυτά που γνώριζα», αποκαλύπτοντας τον πραγματικό χαρακτήρα μιας «Ενωμένης Ευρώπης», που δεν μοιάζει καν με «διοικητικό συμβούλιο μετοχικής εταιρείας», όπως αποκαλούσε ο Μαρξ την κυβέρνηση ενός αστικού κράτους, αλλά φέρνει περισσότερο προς σύναξη αφεντικών της Μαφίας, όπου ισχύει ο νόμος της «ομερτά».

Η ελληνική ολιγαρχία θα μπορούσε να ελπίζει, ίσως, σε ηπιότερες εξελίξεις αν η κατάσταση στην παγκόσμια οικονομία υποσχόταν μια ισχυρή και μακροπρόθεσμα βιώσιμη ανάκαμψη. Δυστυχώς γι’ αυτήν, το διεθνές περιβάλλον εμφανίζεται δυσοίωνο, επιδεινώνοντας ακόμη περισσότερο τη θέση της. Οι δύο μεγαλύτερες βιομηχανικές δυνάμεις, Αμερική και Ιαπωνία, βρίσκονται στο κατώφλι της διπλής ύφεσης. Τα ισχυρότερα αστικά έντυπα σε όλο τον κόσμο αγωνιούν για τα τύμπανα που ακούγονται ολοένα και πιο δυνατά μέσα στη νύχτα, αναγγέλλοντας έναν παγκόσμιο νομισματικό πόλεμο όλων εναντίον όλων. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να σημάνει το τέλος της παγκοσμιοποίησης, την επαναφορά ισχυρών προστατευτικών δασμών, δηλαδή ανοιχτών εμπορικών πολέμων – κάτι που έγινε και μετά τη μεγάλη κρίση του 1929-’32, μόνο που αυτή τη φορά, αν εκδηλωθεί, θα διεξαχθεί όχι μεταξύ κρατών, αλλά μεταξύ τεράστιων περιφερειακών μπλοκ.

Ανησυχητική είναι η κατάσταση και στην Ευρώπη, όπου οι τράπεζες, παρά τα τεράστια ποσά που ρούφηξαν από τα κράτη (δηλαδή, από μισθωτούς και μικροαστούς), παραμένουν ευάλωτες (στην Ιρλανδία, στα όρια της κατάρρευσης), με σωρεία σκελετών στα ντουλάπια τους, απειλώντας ανά πάσα στιγμή να πυροδοτήσουν συστημική κατάρρευση. Στο μεταξύ, η Γερμανία έχει πάψει από καιρό να λειτουργεί ως δυναμική ατμομηχανή της Ευρώπης, αντίθετα, ολοένα και περισσότερο θρέφεται από τις σάρκες των υπολοίπων. Όπως έχει αποδείξει η τεκμηριωμένη δουλειά του Κώστα Λαπαβίτσα και των συνεργατών του στο ινστιτούτο RMF, η ευρωζώνη πολώνεται μεταξύ ηγεμονικού πυρήνα και υποτελούς περιφέρειας, γεγονός που τείνει να την διαρρήξει ολοκληρωτικά. Οι περιφερειακές χώρες του Νότου και της Ανατολικής Ευρώπης τείνουν να γίνουν ένα είδος «Λατινικής Αμερικής» στο ανατολικό ημισφαίριο. Το αστικό όραμα της «ισχυρής Ελλάδας του ευρώ» καταρρέει και η επαπειλούμενη υποβάθμιση της ελληνικής αστικής τάξης στον παγκόσμιο, καπιταλιστικό καταμερισμό εργασίας, σε συνδυασμό με την άνοδο της ανταγωνιστικής, τουρκικής αστικής τάξης, διαμορφώνει συνθήκες πραγματικής εθνικής κρίσης.

Με αυτά τα δεδομένα, είναι κάτι περισσότερο από πιθανό ότι τη σημερινή κατάσταση της γενικευμένης, κοινωνικής παραπληγίας θα διαδεχθεί μια μεγάλη κοινωνική έκρηξη, της οποίας η μορφή, οι πρωταγωνιστές, τα συνθήματα και τα αποτελέσματα είναι εντελώς ανοιχτά και εξαρτώνται καθοριστικά από την ετοιμότητα και επάρκεια των πολιτικών δυνάμεων. Ήδη, το κέντρο της Αθήνας και άλλων πόλεων είναι απαγορευμένη ζώνη για τους υπουργούς και τα μεγαλοστελέχη του ΠΑΣΟΚ, αλλά και για εξευτελισμένους γραφειοκράτες τύπου Παναγόπουλου, που μόνο με ισχυρή συνοδεία αστυνομικής δύναμης τολμούν να περιφέρονται σε δημόσιους χώρους. Στο μεταξύ, η αστική τάξη, αν και στηρίζει με κάθε τρόπο τον Γιώργο Παπανδρέου (μέσω των μεγάλων συγκροτημάτων, ο πλουραλισμός των οποίων θυμίζει Σοβιετική Ένωση της Πράβδα και της Ιζβέστια, αλλά και μέσω πολιτικών δεκανικιών κάθε είδους, από τον Καρατζαφέρη και τη Ντόρα μέχρι τον Κουβέλη), έχει αρχίσει να τον αντιμετωπίζει περισσότερο ως πολιορκητικό κριό, που κάποια στιγμή θα σπάσει και θα αντικατασταθεί. Από εδώ και η αναζήτηση κάθε είδους εφεδρειών, συμπεριλαμβανομένου του «καλού ΠΑΣΟΚ», που θα κληθεί να απορροφήσει ανώδυνα τη λαϊκή οργή- τηρουμένων των αναλογιών, όπως έγινε και στην Αργεντινή, όπου ήταν οι «κακοί» Περονιστές του Μένεμ που ξεπούλησαν τη χώρα και οι «καλοί» Περονιστές του ντε λα Ρούα που καρπώθηκαν τα κυβερνητικά λάφυρα του «Αργεντινάσο».

Σ’ αυτό το φόντο, ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά τις μαχόμενες και σκεπτόμενες αριστερές δυνάμεις να υπερβούν χρόνιες αδυναμίες που απειλούν να τις καθηλώσουν στο γνωστό ρόλο εκείνου που βλέπει τα τρένα της ιστορίας να περνούν και τα ποτάμια της λαϊκής κινητοποίησης να κυλούν μέσα από τα δάχτυλά μας χωρίς να καταφέρνουμε να πιούμε μια στάλα. Εκείνο που ο κόσμος της εργασίας περιμένει από τις δυνάμεις της Αριστεράς είναι: Πρώτον, ένα συνεκτικό πρόγραμμα άμεσης απάντησης στην κρίση. Δεύτερον, μια κρίσιμη μάζα, ένα ισχυρό και μαζικό ενιαίο μέτωπο πάλης, που θα μπορεί να στηρίξει και να κάνει αξιόπιστη αυτή την πρόταση. Και τρίτον, το δρόμο για κάποιες παραδειγματικές, νικηφόρες μάχες που θα αλλάξουν την ψυχολογία των μαζών και το συσχετισμό των δυνάμεων.

Η διεθνής διάσκεψη που οργανώνουν το Αριστερό Βήμα και η Πρωτοβουλία Καλλιτεχνών το διήμερο 15 και 16 Οκτώβρη στο Πάντειο, αλλά και η πορεία των μαχόμενων καλλιτεχνών στους δρόμους της Αθήνας εναντίον του μνημονίου, με αφετηρία την αμαρτωλή Σοφοκλέους, αποτελούν μικρά, αλλά σταθερά βήματα, που έρχονται να προστεθούν στις πρωτοποριακές προσπάθειες πολλών κοινωνικών και πολιτικών συλλογικοτήτων, σ’ αυτή τη μεγάλη πορεία που ανοίγεται μπροστά μας. Την εβδομάδα που η ενισχυμένη αντιπροσωπεία της τρόικας και της Eurostat θα βρίσκεται στην Αθήνα για την προετοιμασία των νέων όρων του κατοχικού δανείου, αγωνιστές της Αριστεράς και των κοινωνικών κινημάτων, εργαζόμενοι και διανοούμενοι, μαζί με μαρξιστές οικονομολόγους και θεωρητικούς από την Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική, θα ανιχνεύουν τους δρόμους και τους όρους για ένα νέο μέλλον της εργασίας, της Ελλάδας, της Ευρώπης και της Αριστεράς. Ύστερα από ένα καλοκαίρι κοινωνικής κατατονίας και απογοητεύσεων στο χώρο της Αριστεράς, τα νυχτερινά συνθήματα θα πυκνώσουν: «Οι μέρες της αφθονίας σας είναι μετρημένες»!

ΠΗΓΗ: Αθήνα, 10 Οκτωβρίου 2010, ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΒΗΜΑ, http://aristerovima.gr/blog.php?id=647

Η απεργία σε απεργία διαρκείας…*

Του Γιάννη Στρούμπα

Η ελληνική κοινωνία παρουσιάζεται ιδιαιτέρως ευάλωτη απέναντι στις διχαστικές πρακτικές που ακολουθούν την τελευταία εικοσαετία οι ελληνικές κυβερνήσεις, προκειμένου να καθιερώσουν μέτρα για την ανάκαμψη δήθεν της οικονομίας, τα οποία ωστόσο ενισχύουν τον μεγαλοεπιχειρηματικό κύκλο σε βάρος των υπόλοιπων κοινωνικών στρωμάτων.

Η συνθηκολόγηση των πολιτών αποτυπώνεται κυρίως στην απουσία αγωνιστικής διάθεσης για την ανατροπή των κεφαλαιοκρατικών μεθοδεύσεων, δεδομένου πως έχει περιπέσει σε αχρησία το απεργιακό όπλο, το μόνο ίσως πιεστικό μέσο που θα ’ταν ικανό να αποτρέψει την εκμετάλλευση στο πλαίσιο δημοκρατικών ενεργειών, πέρα από φασίζουσες, διαλυτικές παρεκτροπές.

Παρεξηγημένη ιδεολογικά, η απεργία απώλεσε τη δραστικότητά της συντριβόμενη διαρκώς στις συμπληγάδες τής εκάστοτε κυβερνητικής ακαμψίας, του διαστρεβλωμένου απεργιακού ρόλου με την ενοχική του «αντικοινωνικότητα», της παραιτημένης απραξίας και του ιδιοτελούς μοναχικού βηματισμού.

Βέβαια, τα σωματεία εργαζομένων επέδειξαν μεγαλειώδεις απεργιακές κινητοποιήσεις, ιδίως τον τελευταίο χρόνο, κι έπειτα από τα ασφυκτικά μέτρα του «μνημονίου». Χαρακτηριστικό παράδειγμα η απεργία της 20/5/2010, στην οποία η συμμετοχή των εργαζομένων ανήλθε, σύμφωνα με τη Γ.Σ.Ε.Ε., στο 70% (ηλεκτρονικό «Πρώτο Θέμα», http://www.protothema.gr/greece/article/?aid=69123, 20/5/2010). Τα μέτρα του «μνημονίου» πράγματι οδήγησαν τους εργαζόμενους σε εντυπωσιακά συλλαλητήρια, ιδίως στην πρωτεύουσα και στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Η εικόνα όμως των κινητοποιήσεων δεν είναι αντίστοιχη στα μεσαία και μικρά αστικά κέντρα. Στην απεργία της 10/2/2010 η συμμετοχή των δημόσιων υπαλλήλων της Κομοτηνής περιορίστηκε μόλις στο 20%, σύμφωνα με τον «Παρατηρητή της Θράκης» (http://www.paratiritis-news.gr/detailed_article.php?id=133328&categoryid=5, 11/2/2010). Ωστόσο, ακόμη κι αν γίνει δεκτό πως η πρωτεύουσα και τα μεγάλα αστικά κέντρα, υπερτερώντας σε πληθυσμό, δίνουν το απεργιακό στίγμα, η απεργιακή αποτελεσματικότητα δεν θα πρέπει να θεωρείται ικανοποιητική. Οι κινητοποιήσεις έχουν στην πλειοψηφία τους μονοήμερο χαρακτήρα, τον οποίο, έστω, επαναλαμβάνουν έπειτα από λίγο καιρό. Οι πολυήμερες κινητοποιήσεις μειοψηφούν (περίπτωση ιδιοκτητών φορτηγών). Ο προσωρινός χαρακτήρας των απεργιών υπονομεύει τη δραστικότητά τους λόγω της παροδικότητάς τους κι ελλείψει οποιωνδήποτε συντονισμένων πιέσεων.

Στην εξάρτηση των συνδικαλιστικών παρατάξεων από τα πολιτικά κόμματα αποδίδεται κατ’ επανάληψη η αδυναμία των επαγγελματικών κλάδων να διεκδικήσουν επιτυχώς τα αιτήματά τους. Τα κόμματα εξουσίας ασφαλώς ασκούν πιέσεις στις προσκείμενές τους συνδικαλιστικές παρατάξεις. Οι ηγετικοί συνδικαλιστές αποδεικνύονται συχνά δούρειοι ίπποι για την «άλωση» των συναδέλφων τους, καθώς αποσκοπούν στην αναρρίχησή τους στην εξουσία, όπως προκύπτει από τις υπουργοποιήσεις τους. Όμως η ερμηνεία τούτη είναι απλουστευτική και αρκετά βολική, αφού παραγνωρίζει πως η διαρκής κυριαρχία των συνδικαλιστικών παρατάξεων που πρόσκεινται στα κόμματα οφείλεται στις επιλογές των εργαζομένων, οι οποίοι – κατά συνέπεια – δεν είναι άμοιροι των ευθυνών τους. Το παιχνίδι των συναλλαγών και των εξυπηρετήσεων αφορά, δυστυχώς, και τους ίδιους τους εργαζόμενους, που με τη στάση τους δικαιώνουν τους κομματικούς συνδικαλιστές όταν δικαίως εντέλει διαβλέπουν πως πέρα από τις θεωρητικές διαμαρτυρίες των εργαζομένων δεν υφίσταται εκ μέρους των τελευταίων καμία διάθεση προς υποστήριξη οποιουδήποτε εργασιακού αιτήματος.

Η κατάσταση θυμίζει φαύλο κύκλο που καταλήγει απαρεγκλίτως στο ίδιο δρομολογημένο αδιέξοδο: οι μονοήμερες απεργιακές κινητοποιήσεις δεν ανησυχούν τις κυβερνήσεις· οι πολυήμερες απεργίες βουλιάζουν στην ακαμψία των κυβερνήσεων και στη δυσαρέσκεια του κοινωνικού συνόλου που υφίσταται τις επιπτώσεις τους· η άσκηση πιέσεων διαρκείας συντρίβεται στο ιδεολογικό τείχος των ειλημμένων πολιτικών στάσεων εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οποιοσδήποτε αγώνας χάνει το νόημά του, εφόσον προδιαγράφεται η αποτυχία του. Διαπίστωση παραίτησης και ήττας. Είναι, ωστόσο, πραγματικά τόσο αδιέξοδη κάθε απόπειρα υπεράσπισης των δικαιωμάτων τους από τους εργασιακούς κλάδους; Πόσο πείθει η προσποίηση πως δεν υπάρχει προοπτική απεργιακής ευόδωσης; Κυρίως, πόσο πείθουν τον ίδιο τον εαυτό τους όσοι εργαζόμενοι υπόκεινται σε παραίτηση;

Η όλη συζήτηση, βέβαια, δεν αφορά ομάδες εργαζομένων, κυρίως στον ιδιωτικό τομέα, που υφίστανται εργοδοτικούς εκβιασμούς ώστε να μην απεργήσουν. Ακόμη όμως και στον δημόσιο τομέα, όπου η απειλή της απόλυσης δεν επικρέμαται δαμόκλειος σπάθη πάνω από τα κεφάλια των εργαζομένων, η συνθηκολόγηση επισυμβαίνει σχεδόν άνευ όρων. Αν οι εργαζόμενοι συμφωνούσαν ιδεολογικά με τις εξελίξεις στους όρους εργασίας τους και στην οικονομική αξιολόγηση του έργου τους, δεν θα εγειρόταν ζήτημα. Αν θεωρούσαν ότι οι αμοιβές τους είναι υπερβολικά υψηλές και καλώς μειώνονται, δεν θα καταθέτονταν ενστάσεις. Όσοι όμως συμφωνούν στο θεωρητικό επίπεδο με τις εξελίξεις είναι μειοψηφία. Η πλειοψηφία των εργαζομένων θεωρητικά απορρίπτει τη συρρίκνωση των εισοδημάτων της. Εδώ εισάγεται το παράλογο της υπόθεσης: η θεωρητική απόρριψη δεν συμβαδίζει με κάποια έμπρακτη αποδοτική αντίδραση διαρκείας.

Ήδη επισημάνθηκε πως η επίκληση του επιχειρήματος ότι οι άκαμπτες κυβερνήσεις δεν θα υποχωρήσουν με κανέναν τρόπο φανερώνει ηττοπάθεια και δεν γίνεται αποδεκτή, όχι μόνο για λόγους στοιχειώδους αξιοπρέπειας, μα κι επειδή τις «άκαμπτες» κυβερνήσεις τις αναδεικνύουν, στο πλαίσιο του δικομματισμού, οι ίδιοι που υποτάσσονται «θλιμμένα» στην ανελαστικότητά τους. Προκύπτει λοιπόν το ερώτημα: πίσω από την παγιωμένη υποστήριξη του δικομματισμού βρίσκεται απλώς το συναισθηματικό δέσιμο με τις ιδεολογίες του, το οποίο δεν επιτρέπει καμία μετακίνηση κατά την εκλογική απόφαση, ή μήπως η προσήλωση στον δικομματισμό είναι απόρροια της προσμονής για ένα εργασιακό «βόλεμα» στο πλαίσιο της αειθαλούς αναξιοκρατίας, γεγονός που επιτρέπει και την ανοχή απέναντι στον «μερικό» οικονομικό εκφυλισμό της εργασίας; Γιατί, αν η συντήρηση της παρούσας κατάστασης υπόσχεται κάποια εργασιακή ανέλιξη ή την «αποκατάσταση» ενός ακόμη συγγενικού προσώπου, τότε η όποια οικονομική επιδείνωση ωχριά μπροστά στο συνολικό όφελος. Επομένως, συντρέχουν λόγοι συμπόρευσης, όχι αντίστασης.

Εξίσου ηττοπαθής, κυρίως όμως μίζερη, κουτοπόνηρη και συμφεροντολογική, άρα αντισυναδελφική και αντικοινωνική, είναι η στάση της αγωνιστικής αποχής που οφείλεται στην επανάπαυση ότι αν ευοδωθεί ο αγώνας των υπολοίπων, θα ωφεληθούν και όσοι δεν αγωνίστηκαν, και μάλιστα χωρίς καμία απώλεια! Ψήγματα αντικοινωνικότητας εμπεριέχονται, επιπλέον, στον διχασμό των εν ενεργεία και των εν δυνάμει εργαζομένων, όσων δηλαδή θα διοριστούν μελλοντικά. Η πρακτική του «διαίρει και “δημοκράτευε”» εξυπηρετεί απόλυτα τις κυβερνήσεις, που υπόσχονται να μη θίξουν όσους ήδη εργάζονται, παρά μόνο τις μελλοντικές γενιές εργαζομένων. Ακόμη και τώρα, που η διχαστική πρακτική των κυβερνήσεων έχει εμφανώς καταδειχτεί, η πολιτική επιμένει να διασπά. Στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΑΝΤ1 τής 4/10/2010 ο υπουργός Οικονομικών κ. Γιώργος Παπακωνσταντίνου απάντησε στο ερώτημα της δημοσιογράφου κ. Μαρίας Χούκλη αναφορικά με το ποιους θα αφορά το ενιαίο μισθολόγιο στον δημόσιο τομέα: «Σίγουρα προφανώς θα αφορά τους νεοεισερχόμενους.» Ωστόσο, ο εύκολος συμβιβασμός των «βολεμένων» φανερώνει και πάλι εγωισμό, έλλειψη συλλογικής συνείδησης, αλτρουισμού και συνοχής. Επιπρόσθετα, δικαιολογίες της μορφής «δεν απεργώ, γιατί δεν αντέχω οικονομικά» εμπερικλείουν την αντίφαση πως η αποδοχή της επιδείνωσης στους εργασιακούς όρους – γιατί ως αποδοχή των δυσμενών ρυθμίσεών τους εκλαμβάνεται από τις κυβερνήσεις η μη συμμετοχή στην απεργία – επιφέρει την παγίωση των αρνητικών εξελίξεων, άρα επιδεινώνει το όποιο οικονομικό πρόβλημα, αν όντως είναι υπαρκτό.

Οι ατομικιστικές μικρότητες που περιγράφτηκαν φαίνεται ότι σε πολλές περιπτώσεις λειτουργούν υπονομευτικά για τους απεργιακούς αγώνες. Εξίσου υπονομευτική όμως είναι, ακόμη κι όταν οι προθέσεις των εργαζομένων είναι αγαθές, η εσωτερική, ψυχική και πνευματική, διαίρεση που τους προκαλεί η επικρατούσα ιδεοληψία πως ένας απεργιακός αγώνας διαρκείας ενέχει αντικοινωνικότητα, αφού εμποδίζει τις δραστηριότητες του κοινωνικού συνόλου, ενώ παράλληλα υποθάλπει ακραίες ομάδες που προβαίνουν σε βανδαλισμούς. Μια μελετημένη πρακτική προπαγάνδας ενοχοποιεί το δικαίωμα στην απεργία και καταπιέζει ψυχολογικά την κοινή γνώμη, ώστε να απορρίψει το απεργιακό όπλο. Ο ψυχολογικός διχασμός αποτυπώνεται σε έρευνα της «Public Issue» (http://www.publicissue.gr/578/nautergates/) για την εφημερίδα «Η Καθημερινή» τής 26/2/2006. Ενώ, λοιπόν, η πλειοψηφία όσων συμμετείχαν στη δημοσκόπηση θεωρούσε δίκαιη την απεργία των ναυτεργατών που εξελισσόταν εκείνη την εποχή, φρονούσε παράλληλα ότι έπρεπε να τερματιστεί! Η έρευνα καταδεικνύει την εσωτερική αμφιταλάντευση ενός κοινωνικού συνόλου διχασμένου ανάμεσα στο αίσθημα συλλογικότητας και στην πληγμένη από τις κινητοποιήσεις ατομικότητά του.

Κι ενώ οι προφάσεις αποχής από τους απεργιακούς αγώνες τραυματίζουν ανεπανόρθωτα τα δικαιώματα των εργαζομένων, η επιδερμική συμμετοχή σ’ αυτούς ενεργεί ακριβώς με τον ίδιο τρόπο. Γιατί, όταν οι απεργοί προκρίνουν την… καφετέρια από τη συμμετοχή στην πορεία διαμαρτυρίας, κανείς δεν θ’ αντιμετωπίσει με σοβαρότητα την κινητοποίησή τους. Το ρεπορτάζ της ηλεκτρονικής εφημερίδας «Trikalanews» δικαίως εμπαίζει εμμέσως τους «καφεπότες» απεργούς, αφού οι ίδιοι φρόντισαν νωρίτερα να εξευτελίσουν τον αγώνα τους προκαλώντας την εντύπωση ότι η απεργία ήταν ένα ωραίο διάλειμμα ξεδόματος κι αναψυχής: «[…] οι διαδηλωτές αναζήτησαν μέρος να απολαύσουν στην λιακάδα το… καφεδάκι τους […]» (http://www.trikalanews.gr/article/11720/, 5/5/2010).

Αντιμέτωποι με την προπαγάνδα, τις ενοχές, τον ατομισμό, την παραίτηση, μα και μ’ έναν απωθημένο στα ενδότερα ρομαντισμό συλλογικότητας, οι εργαζόμενοι καλούνται να επαγρυπνήσουν. Σ’ ένα αντίξοο ιδεολογικά περιβάλλον, στο οποίο η απεργία μονίμως απεργεί ενοχοποιημένη για αντικοινωνικότητα, απαιτείται επειγόντως απαγκίστρωση από την ατολμία, τον ατομικισμό, τη ρηχή συμφεροντολογία και τις πλαστές ενοχές. Οποιοδήποτε όραμα των εργαζομένων προς βελτίωση της θέσης τους επιτεύχθηκε μέσα από απεργίες διαρκείας, όπως στην περίπτωση των εκπαιδευτικών που αγωνίστηκαν για τη θέσπιση της πενθήμερης εργασίας στον κλάδο τους. Κι οποιαδήποτε εμπέδωση της υποχωρητικότητας, που καταπίνει θυσίες για τα αμαρτήματα τρίτων, θα σημάνει για τους εργαζόμενους απλώς την περαιτέρω συρρίκνωση της θέσης τους προς όφελος των εκμεταλλευτών τους. Μόνο που τότε δεν θα δικαιούνται να διαμαρτύρονται, γιατί για την εδραίωση της διαρκούς τους ολίσθησης δεν θα ευθύνεται κανείς πέρα από τον ίδιο τους τον επαναπαυμένο κι αδρανή εαυτό.

Γιάννης Στρούμπας

Κοινωνικός πόλεμος στη Γαλλία

Του Γιώργου Δελαστίκ*

Μεγάλη μέρα σήμερα για τη Γαλλία. Εκτη (!) απεργιακή κινητοποίηση μέσα σε μόλις ενάμιση μήνα και για έκτη συνεχή φορά αναμένονται πάνω από… δύο εκατομμύρια, ίσως και τρία εκατομμύρια διαδηλωτές στους δρόμους όλων των γαλλικών πόλεων. Τέτοιο πράγμα δεν έχει ξαναγίνει. Έκθαμβοι οι εργαζόμενοι όλης της Ευρώπης έχουν στρέψει τα μάτια τους στις απίστευτα μαζικές και μαχητικές διαδηλώσεις των Γάλλων πολιτών, οι οποίοι ορμούν κατά κύματα για να αποτρέψουν την αντιδημοφιλή μεταρρύθμιση στο ασφαλιστικό που προωθεί ο δεξιός πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί.

Αύριο η μεταρρύθμιση θα ψηφιστεί και στη Γερουσία από τη δεξιά κυβερνητική πλειοψηφία, αλλά τα συνδικάτα έχουν ήδη διακηρύξει ότι θα συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις με στόχο την ανατροπή και ακύρωση του νόμου που θα ψηφιστεί. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι οι Γάλλοι εργαζόμενοι έχουν μακρά παράδοση ανατροπών ψηφισμένων νόμων, καθώς δεν διακατέχονται από αισθήματα και συμπλέγματα μοιρολατρίας, που καταδυναστεύουν π.χ. το ελληνικό συνδικαλιστικό κίνημα και τους Ελληνες εργαζόμενους.

Είναι χαρακτηριστικό και ταυτόχρονα διασκεδαστικό ότι η γαλλική εφημερίδα «Λε Μοντ», η οποία υπό τη νέα ιδιοκτησία της υποστηρίζει τη μεταρρύθμιση του Σαρκοζί, εναποθέτει πλέον τις ελπίδες της στον… κακό καιρό (!) προκειμένου να μετριαστεί η ορμή των διαδηλωτών. «Η βροχή και ο ερχομός των πρώτων κρύων μπορούν να καταφέρουν κάποιο πλήγμα στον ενθουσιασμό των διαδηλωτών, οι οποίοι μέχρι στιγμής δεν έχουν δώσει κανένα σημάδι κόπωσης» έγραφε την Κυριακή στην πρώτη σελίδα της, επισημαίνοντας ότι τα συνδικάτα «παρατηρούν επίσης ότι η κινητοποίηση διογκώνεται αδιάκοπα μετά την επιστροφή από τις καλοκαιρινές διακοπές».

Το θέμα όμως στη Γαλλία δεν είναι πια η σκληρή στάση των συνδικάτων. Το κοινωνικό φαινόμενο που παρατηρούμε για πρώτη φορά μετά το επίσης θυελλώδες φθινόπωρο του 1995 είναι ότι έχουν εξεγερθεί πλέον αυτοτελώς οι Γάλλοι πολίτες, οι οποίοι συμμετέχουν αυθόρμητα και σε διαρκώς μεγαλύτερα πλήθη στις διαδηλώσεις, έχοντας υπερκεράσει τα συνδικάτα.

Ολοι οι Γάλλοι αναλυτές τονίζουν πως οι πολίτες που κατεβαίνουν κατά εκατομμύρια στους δρόμους εκδηλώνουν την οργή τους όχι μόνο για την αύξηση του κατώτατου ορίου συνταξιοδότησης από τα 60 στα 62 χρόνια, αλλά για την πολιτική του Σαρκοζί συνολικά. Ούτως ή άλλως το όριο των 60 ετών είναι συμβολικό, αφού για να πάρουν οι Γάλλοι πλήρη σύνταξη πρέπει να έχουν 40,5 χρόνια δουλειάς! Πρακτικά είναι σχεδόν αδύνατο να έχει κανείς ένσημα πάνω από σαράντα χρόνων δουλειάς στα 60 του.

Οι Γάλλοι πολίτες όμως διαμαρτύρονται εναντίον μιας πολιτικής που χαρίζει δισεκατομμύρια, εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ, στους τραπεζίτες και ταυτόχρονα όχι μόνο μεταθέτει στους ώμους των φορολογουμένων τα βάρη από τις ζημιές των τυχοδιωκτικών παιχνιδιών τζόγου των τραπεζιτών, αλλά στερεί επιπλέον το δικαίωμα στους εργαζόμενους που θα το θελήσουν να βγουν στη σύνταξη στα εξήντα τους, με μειωμένες απολαβές.

Η οργή και οι κινητοποιήσεις των Γάλλων προσλαμβάνουν τη μορφή αλυσιδωτής πυρηνικής αντίδρασης σε κοινωνικό επίπεδο. Οι απεργίες και οι διαδηλώσεις εμπλουτίζονται συνεχώς με τη συμμετοχή πρόσθετων τομέων εργαζομένων, αλλά και ολόκληρων κοινωνικών στρωμάτων.

Η πιο χαρακτηριστική εκδήλωση αυτού του φαινομένου είναι η ραγδαία αυξανόμενη δραστηριοποίηση των μαθητών λυκείων, οι οποίοι πλέον συμμετέχουν κατά εκατοντάδες χιλιάδες στις τελευταίες διαδηλώσεις προκαλώντας πανικό στην κυβέρνηση Σαρκοζί. Αν το φαινόμενο κινητοποίησης της νεολαίας γενικευθεί και συμπεριλάβει και τους φοιτητές, το Μέγαρο των Ηλυσίων θα περιέλθει σε απελπιστική κατάσταση. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι μαθητές των λυκείων διαδηλώνουν όχι με κάποια επιμέρους εκπαιδευτικά αιτήματα, αλλά εκφράζοντας την απέχθειά τους για το μέλλον που τους επιφυλάσσει το γαλλικό πολιτικό σύστημα – ένα μέλλον ανεργίας αφού οι μεγάλοι θα πρέπει να μένουν στις εργασίες τους μέχρι τα… εβδομήντα τους, ίσως και περισσότερο προκειμένου να συμπληρώσουν τα 41,5 χρόνια εργασίας που εισάγει η μεταρρύθμιση του Σαρκοζί.

ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ Κρίνεται το μέλλον όλων των Ευρωπαίων

Η επίθεση του Σαρκοζί στο ασφαλιστικό εντάσσεται στο γενικό σχέδιο των δεξιών κύκλων που ηγεμονεύουν στην ΕΕ να αναιρέσουν όλες τις εργασιακές κατακτήσεις του 20ού αιώνα. Παντού περνούν τα σχέδιά τους σχεδόν αμαχητί, καθώς στις περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, η αντίσταση των εργαζομένων είναι ανεπαρκής. Υπ' αυτό το πρίσμα η εντυπωσιακή και πείσμων αντίσταση που προβάλλουν οι Γάλλοι εργαζόμενοι συνιστά το τελευταίο οχυρό του κόσμου της εργασίας σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Στους δρόμους των γαλλικών πόλεων κρίνεται ουσιαστικά το μέλλον όλων των εργαζομένων της Ευρώπης. Αν οι Γάλλοι πολίτες νικήσουν στην αναμέτρησή τους με τον Σαρκοζί, τότε θα υπάρξει ελπίδα σε όλη την ΕΕ.

*Δημοσιεύτηκε στο ΕΘΝΟΣ, 19.10.2010, http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11826

Το αρκτικόλεξο «ΡΙGS» (ΓΟΥΡΟΥΝΙΑ) και οι γενοκτονίες

Του Ευγένιου Τριβιζά*

O χαρακτηρισμός των Ελλήνων ως απατεώνων, προδοτών και άλλων τινών δεν είναι παρά μία ακόμα περίπτωση του κοινωνιολογικού φαινομένου της επικλήσεως αρνητικών εθνικών στερεοτύπων σε περιπτώσεις κρίσεων. Αντί να κρίνονται και να κατακρίνονται αποφάσεις ή ενέργειες συγκεκριμένων ατόμων, στιγματίζεται συλλήβδην έναs ολόκληρoς λαός. Το πιο επικίνδυνο στερεότυπο είναι η αμφισβήτηση της ανθρώπινης φύσης φυλών και εθνών….

Το αρκτικόλεξο «ΡΙGS»[i] (ΓΟΥΡΟΥΝΙΑ), το οποίο χρησιμοποιούν Δυτικοευρωπαίοι και Αγγλοσάξονες επενδυτές και σχολιαστές, ως συνοπτικό τρόπο αναφοράς στους λαούς της Νότιας Ευρώπης και τις οικονομίες τους, δεν είναι μόνο μια κακόγουστη προσβολή. Είναι… μια σύγχρονη εκδοχή του ιστορικού φαινομένου της αμφισβήτησης της ανθρώπινης φύσης του συνανθρώπου, της διαδικασίας κατά την οποία μέλη μιας εθνικής ομάδας υποβιβάζουν τα μέλη μιας άλλης στο επίπεδο των ζώων, μεταδίδοντας έμμεσα το μήνυμα ότι είναι άξια να τύχουν παρόμοια με αυτά μεταχείρισης.

Αν και ορισμένα έντυπα, όπως οι «Financial Τimes», και τράπεζες, όπως η Βarclays, κατόπιν καταγγελιών, όπως εκείνη του Πορτογάλου υπουργού Οικονομικών, απαγόρευσαν τη χρήση του, ο όρος κινδυνεύει να καθιερωθεί. Όσοι εξακολουθούν να τον χρησιμοποιούν δεν αντιλαμβάνονται τη σοβαρότητα μιας τέτοιας πρακτικής. Λησμονούν ότι παρόμοιες μειωτικές εκφράσεις είχαν χρησιμοποιηθεί συστηματικά κατά το παρελθόν για να απευαισθητοποιήσουν την κοινή γνώμη, να αναστείλουν τυχόν ενδοιασμούς, να απενεργοποιήσουν τη συναισθηματική ταύτιση και να διευκολύνουν διωγμούς, σφαγές, ακόμα και γενοκτονίες.

Της γενοκτονίας της Ρουάντας για παράδειγμα είχε προηγηθεί μια κυβερνητικά συντονισμένη εκστρατεία λεκτικής «αποκτήνωσης» των θυμάτων και κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Πόλεμου η ιαπωνική προπαγάνδα είχε χρησιμοποιήσει την ίδια μέθοδο εναντίον των Αμερικανών. Η πιο ακραία, βέβαια περίπτωση, ήταν εκείνη του Τρίτου Ράιχ. Ένα από τα σκευάσματα που χρησιμοποιήθηκαν για τη γενοκτονία των Εβραίων στα στρατόπεδα συγκεντρώσεως, ήταν το παρασιτοκτόνο Ζyclon Β. Πολύ πριν, όμως, οι κρατούμενοι εξοντωθούν με παρασιτοκτόνα, είχε προηγηθεί η απομείωση της ανθρώπινης φύσης τους από τον ναζιστικό μηχανισμό προπαγάνδας.

Εκφράσεις όπως «αρουραίοι», «μολυσματικά ζωύφια» είχαν χρησιμοποιηθεί συστηματικά για τον χαρακτηρισμό τους. Και φυσικά όταν εκλαμβάνεις τους αντιπάλους σου όχι ως ανθρώπους αλλά ως κτήνη ή παράσιτα, δεν έχεις και πολλούς ενδοιασμούς για να τους εξοντώσεις προκειμένου να ανακυκλώσεις τις τρίχες ή το λίπος τους. Η λεκτική «αποκτηνωτική» βία αποτελεί συχνά τον προθάλαμο πραγματικής και όχι μόνο στη διεθνή σκηνή.

Σε έρευνά μου για τα εγκλήματα του όχλου είχα κάνει διάκριση μεταξύ δύο κατηγοριών υβριστικών εκφράσεων, εκείνων οι οποίοι αρνούνται τον ανδρισμό του αντιπάλου και εκείνων οι οποίοι αρνούνται την ανθρώπινη φύση του και είχα διαπιστώσει ότι η πρώτη ανοίγει τον δρόμο σε ριτουαλιστική και η δεύτερη σε πραγματική βία. Οι τραγικές συνέπειες της λεκτικής «αποκτήνωσης» είναι ο λόγος για τον οποίο οι ανθρωπολόγοι Μontagu και Μatson θεωρούν ότι οι διαδικασίες άρνησης της ανθρώπινης υπόστασης συνανθρώπων είναι «ο πέμπτος καβαλάρης της Αποκαλύψεως» . Θα ήταν υπερβολικό, βέβαια, να ισχυριστεί κανείς ότι οι χρήστες του όρου «ΡΙGS» προετοιμάζουν το έδαφος για την οικονομική κατακρεούργηση των άσωτων «γουρουνιών» του Νότου.

Είναι όμως απορίας άξιο το ότι πολιτισμένοι άνθρωποι φτάνουν στο σημείο να διαδίδουν μειωτικές εκφράσεις που τόσα δεινά έχουν προκαλέσει κατά το παρελθόν. Όταν δεν αντιμετωπίζουμε τους άλλους ως άτομα, αλλά ως εκπροσώπους στερεοτύπων, όταν μία εθνότητα θεωρείται ότι ενσαρκώνει το έντιμο και το ηθικό και ο αντίπαλος το δόλιο και το ανήθικο, τότε ανοίγει διάπλατα ο δρόμος για κάθε λογής βαρβαρότητα. Ούτε οι Νότιοι είναι «γουρούνια», ούτε οι Έλληνες είναι εκ γενετής απατεώνες, ούτε οι Γερμανοί επιρρεπείς σε γενοκτονίες.

Το καλό και το κακό ενυπάρχει στον καθένα και το δεύτερο μπορεί εύκολα να πυροδοτηθεί από λεκτικές κοινωνικές διαδράσεις. Ας ελπίσουμε ότι ο «πέμπτος καβαλάρης της Αποκαλύψεως», προτού συνεχίσει τη νέα του επέλαση, θα σκοντάψει στους βράχους της λογικής και της κοινής μας ανθρωπιάς.

* Ο Ευγένιος Τριβιζάς είναι καθηγητής εγκληματολογίας στην Μ. Βρεττανία και συγγραφέα παιδικών βιβλίων). 

ΠΗΓΗ: 1) ΤΑ ΝΕΑ, Ο «πέμπτος καβαλάρης»,  ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: 18 Μαρτίου 2010, http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&artid=4565712&ct=13

2) στις 10/08/2010 10:03:00 μμ αναρτήθηκε από apneagr,  http://apneagr.blogspot.com/2010/10/pigs.html

 Για την άσημη Γερόντισα Γαβριηλία πόλεμος μυωπικός

Της Σοφίας Κου….

«Εζυγίσθης, εμετρήθης

και ευρέθης λειψός»

Είτε καταφέρεις να  διαβάσεις το παρακάτω παραλήρημα είτε όχι, ας  έχεις την ευχή της γερόντισσας Γαβριηλίας! Αν πάλι δεν την θες, δεν πειράζει,  επιστρέφεται σε μένα, -όπως έλεγε…

Σε σας απευθύνομαι, – ιερωμένους και μη –  επαγγελματίες ορθοδοξούντες  που στέλνετε στο πυρ το εξώτερο, ως μη ορθόδοξο,«η ασκητική της αγάπης» με τη ζωή και  τις συμβουλές της γερόντισσας Γαβριηλίας , αυτής της μεγάλης γυναίκας που ποιος από μας την φτάνει στο μικρότερό του δακτυλάκι, που εγκατέλειψε για πάντα μια άνετη εξασφαλισμένη ζωή για να ασκηθεί, εν Χριστώ,  περιπλανώμενη ολομόναχη χωρίς ούτε μία δεκάρα στο χέρι και διαμένοντας στους πρόποδες των Ιμαλαΐων με τροφή ένα ξεροκόμματο τη μέρα και την Αγία Γραφή.

Αλλά σας έτσουξε αυτή η γυναίκα που κατάφερε να  κερδίσει τις καρδιές μας  αυτή, που θέλησε διερχόμενη από τούτη τη ζωή να μην αφήσει ούτε ένα χνάρι, όπως ακριβώς μία βάρκα, έλεγε. Και  σας τσούζει ότι το βιβλίο της, διαδιδόμενο μόνο από στόματος σε στόμα έχει κάνει ήδη πολλές εκδόσεις  ενώ εσείς διαδίδετε τις θεωρητικούρες σας και οι εκκλησίες αδειάζουν δραματικά. οι άνθρωποι μέσα σε αυτό το βιβλίο βρίσκουν αλήθεια, βρίσκουν ζωή, βρίσκουν κάποιον να καίγεται από αγάπη για  όλη την ανθρωπότητα. Ποιος από μας πήγε εκούσια σε νοσοκομείο να ανακουφίζει λεπρούς; Βλέπουμε μία γυναίκα να βαδίζει πράγματι πίσω από τα χνάρια του Χριστού  πραγματώνοντας τις εντολές Του.

Σε σας απευθύνομαι, που σας ενοχλεί η θεραπευτική δύναμη που ένιωθε καμιά φορά στα χέρια της, που καθόλου δε διαφέρει από το φιλί της μάνας πάνω στο τραύμα του παιδιού, – αυτή η μάνα τόσων και τόσων –  που σας ενοχλεί αυτή η ζέστη στα χέρια που μπορεί να την νοιώσει ο οποιοσδήποτε που φλέγεται να ανακουφίσει τον αδερφό του. Που ελπίζετε με τις απεμπολήσεις να διατηρείτε τους θώκους σας, την εικόνα σας είτε  μέσα από  τα κανάλια είτε μέσα από τους χώρους σας, να διατηρείτε το πλήθος των οπαδών σας και είναι κρίμα για μερικούς από σας που από άγνοια, από αφέλεια ή προχειρότητα συντάσσεστε με νευρωτικούς αλαζόνες πολεμοχαρείς …; χωρίς να μπαίνετε στον κόπο να  διαβάσετε το βιβλίο που απορρίπτετε ως μη ορθόδοξο. Κι είναι κρίμα γιατί γνωρίζω τουλάχιστον έναν που παρόλο το έμπρακτο  ανθρωπιστικό του έργο έχει κολλήσει με τα δογματικά στον πάτο ενός πηγαδιού από το οποίο δεν μπορεί να βγει – αυτό προκαλεί η υπερτροφία του μυαλού. Σας τσούζει λοιπόν για  μια γυναίκα που τόσα χρόνια μετά το θάνατό της η αγιότητα της, – χωρίς διαφήμιση -, απλώνεται όλο και περισσότερο και σφραγίζει καρδιές ανθρώπων,  και χτυπάει φλέβες που διψάνε για Θεό.

Όχι πως το φαινόμενο με το ιερατείο είναι τωρινό. Πάντα προκαλούσε διωγμούς και εμφύλιους πολέμους, και αντί να είστε οι πρωτοπόροι ώστε να δοξολογούμε το Θεό που ζούμε ειρηνικά και που διαρκώς μας αποκαλύπτεται μπροστά μας και αντί να μας προτρέπετε να ειρηνεύουμε,  εσείς προκαλείτε δημιουργίες  φατριών  και αφορμές αποκλεισμού ανθρώπων ενώ   ο  Χριστός αγκαλιάζει τους πάντες αδιακρίτως. Εσείς που δεν έχετε καταφέρει να έχετε μία κοινή γραμμή, – έχω ρωτήσει 14 παππάδες  και 7 θεολόγους για το ίδιο θέμα και έχω πάρει 21 διαφορετικές απαντήσεις. Εσείς που έχετε αφήσει να διαδοθεί πως οι γυναίκες, κατά την Εκκλησία, οφείλουν να είναι είτε παντρεμένες είτε καλόγριες με συνέπεια πολλές νευρώσεις με τραγικές καταλήξεις και πώς  μόνο κατ’  οικονομία δέχεται και τις 'άλλες'.

Εσείς, οι θεολογίζοντες, ιερωμένοι και μη-που με τις θεολογίες και τις ατέλειωτες αναλύσεις σας έχετε καταφέρει να αδειάζουν οι εκκλησίες – οι μόνοι χώροι σύναξης που αδειάζουν ενώ γεμίζουν υπέρμετρα άλλοι χώροι επιτήδειων  από πνευματικούς αναζητητές  και έτσι ο καθένας αναγκάζετεαι να κάνει εκκλησία το σπίτι του με αντίξοες συνθήκες, κι  όσοι κάπως το καταφέρνουν,  φροντίζουν να τον προστατέψουν  απέχοντες απ' τις εκκλησιές όπου διατηρούν τους θώκους τους επίτροποι, ψαλτάδες, ιεροκήρυκες και λοιποί εκεί που εκκολάπτεται η αλαζονία. Κατά τα άλλα γράφετε δοκίμια και συμβουλές ατέλειωτες περί Θεού λες και το «περί» είναι η ουσία, το κουκούτσι, ενώ δίπλα μας υπάρχουν ακόμα και αλλόθρησκοι που με τη βιωτή τους πραγματώνουν πλήρως τη διδασκαλία του Χριστού και τα πρόσωπά τους λάμπουν καθώς τείνουν να γίνουν παιδιά και όχι λόγιοι, – χωρίς να ξεχνάω τους πολλούς λόγιους Αγίους όπως τον Άγιο Νεκτάριο που με τέτοια μόρφωση και την διευθυντική του θέση καθάριζε τις τουαλέτες της  Ριζαρείου. Γιατί όλοι μας γνωρίζουμε πόσο η κοσμική γνώση είναι λαδάκι στη φωτιά για δύναμη, για εξουσία,  κυριαρχία και πως θεολόγος είναι ο προσευχόμενος.

Και έρχεται μία Γαβριηλία που προσπαθώντας να είναι όσο πιο άσημη μπορεί, που συναντώντας Έλληνες αναζητητές του Θεού  στην Ινδία τούς στέλνει πίσω στην Ελλάδα, αυτή η γυναίκα σας χαλάει τη μαγιονέζα. Εσείς που οι περισσότεροι ακόλουθοί σας είναι κατέχοντες θέσεις στη διοικούσα Εκκλησία, ή φοβισμένοι ή παντελώς ανεύθυνοι για τη ζωή τους,  ή τεμπέληδες που θέλουν τη βολή τους και  άκοπα ένα εισιτήριο για τον Παράδεισο που παρότι διατείνεστε  ότι πρέπει να τον γνωρίσουμε ήδη από τη Γη εσείς με τις μεθοδεύσεις  σας τον πάτε όλο και πιο μακριά .

……………

 Ένας κοινός νους μπορεί να αντιπαραθέσει μέσα από τις επιστήμες και από τη δύναμη της αγάπης αυτά για τα οποία κατηγορείτε τη γερόντισσα, και μη λέτε πως μόνο το βιβλίο απορρίπτετε γιατί περιέχει μόνο την προσωπικότητά της άρα την ίδια προσπαθείτε να  εξοβελίσετε. Κι επειδή είναι γραμμένο από απομαγνητοφωνίσεις και σημειώσεις προφορικού λόγου, και λόγω και του γλωσσικού της ιδιώματος, κολλάτε σε λέξεις γιατί κολλάτε γενικά, εσείς  οι τεχνίτες στο  να χειραγωγείτε ανθρώπους, συνάζοντάς  τους σε «κύκλους της Αγίας Γραφής» με τραγελαφικά αποτελέσματα, όπως περιγράφω εδώ, και οι ψυχίατροι να τρίβουν τα χέρια τους, υποδεχόμενοι κάθε φορά τον επόμενο ασθενή που έρχεται από εκεί. Γιατί η ψυχή του κάθε ανθρώπου μπορεί να διακρίνει αν την τραβάει ο ένας από δω και ο άλλος από κεί και μόνο προς το μέρος του, όπως είπε ο Χριστός ότι όταν ήρθα εγώ στο όνομα του Πατρός δεν με δεχτήκατε αλλά δέχεστε άλλους που έρχονται στο όνομα το δικό τους. Γιατί η ψυχή γνωρίζει αν κάποιος την πηγαίνει μέχρι τον εαυτό του ή την επιστρέφει στα ουράνια, τη χαμένη της πατρίδα.

……………………

Ευτυχώς που μια γυναίκα που έχει πληγωθεί από θείο έρωτα – γιατί μόνο έτσι αφήνεις τα πάντα και τρέχεις να ανακουφίζεις απ' τις πληγές τους λεπρούς, πονεμένους, εγκαταλειμμένους, αναγκεμένους, και συγχισμένους, άλλα βέλη πλέον δεν την φτάνουνε! Ματαιοπονείτε! Ουφ!

Υ.Γ. -1 δε νιώθω καμιά εμπάθεια, γι’  αυτό και το δημοσιεύω…

Υ.Γ. -2 και πόσα άλλα έχω να πω ακόμα από προσωπικά βιώματα, – να ξερες…

ΠΗΓΗ:   http://anatash.pblogs.gr/2010/10/ezygisthhs-emetrhthhs-kai-efrethhs-leipso.html

Σημείωση admin: Για περισσότερες Φωτογραφίες επισκεφτείτε τον… trelogiannis.blogspot.com

Το ευρώ μάς κάνει … Αργεντινή

Συνέντευξη του Στάθη Κουβελάκη* στον Μωϋσή Λίτση

Σε «αργεντινοποίηση» της Ελλάδας οδηγεί η εφαρμογή του Μνημονίου, υποστηρίζει ο διδάκτωρ Πολιτικής Φιλοσοφίας στο King's College του Λονδίνου, Στάθης Κουβελάκης, μέλος της πρωτοβουλίας οικονομολόγων για «παύση πληρωμών-έξοδο από το ευρώ».

«Η πρόταση για παύση πληρωμών και έξοδο από το ευρώ είναι ο μόνος ρεαλιστικός τρόπος να τεθεί το θέμα της παραγραφής μέσω διαπραγματεύσεων του μεγαλύτερου μέρους του χρέους», τονίζει, απαντώντας σε ερωτήσεις της «Ε» μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. «Έξοδος από το ευρώ σημαίνει έξοδος από έναν μηχανισμό που ρίχνει όλο το βάρος των πιέσεων του διεθνούς ανταγωνισμού στο εργασιακό κόστος και που οδήγησε σε μια ανισόρροπη ανάπτυξη, με ατροφική παραγωγική βάση».

Ο Στ. Κουβελάκης μετέχει με μια πλειάδα Ελλήνων και ξένων αγωνιστών της Αριστεράς (οικονομολόγων, πανεπιστημιακών πολιτικών διανοητών) στη Διεθνή Διάσκεψη εναντίον του Μνημονίου κυβέρνησης ΔΝΤ-Ε.Ε., που οργανώνει από χθες – και συνεχίζεται σήμερα το απόγευμα -, το Αριστερό Βήμα Διαλόγου και Κοινής Δράσης στο Πάντειο.

* Μήπως η πρόταση για παύση πληρωμών και έξοδο από το ευρώ, αντί να βελτιώσει, επιδεινώσει την κατάσταση και προκαλέσει στην ελληνική οικονομία και κοινωνία φαινόμενα τύπου Αργεντινής;

«Αυτό που οδηγεί στην “αργεντινοποίηση” της χώρας είναι η εφαρμογή του Μνημονίου, με την επακόλουθη βαθιά ύφεση, τη διάλυση των κοινωνικών κατακτήσεων, το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας και την κατάλυση κάθε έννοιας δημοκρατίας και λαϊκής κυριαρχίας. Και όλα αυτά χωρίς καν να είναι σε θέση να λύσει το θέμα του δημόσιου χρέους. Η πρόταση για παύση πληρωμών και έξοδο από το ευρώ είναι ο μόνος ρεαλιστικός τρόπος να τεθεί το θέμα της παραγραφής μέσω διαπραγματεύσεων του μεγαλύτερου μέρους του χρέους. Η στάση πληρωμών ειδικότερα δίνει μεγάλη διαπραγματευτική ισχύ σε αυτόν που παίρνει την πρωτοβουλία μιας τέτοιας απόφασης, ειδικότερα όταν χρωστάει πολλά και είναι σε θέση να προκαλέσει αισθητή ζημιά στους πιστωτές».

Έχει το κόστος του

«Οπωσδήποτε έχει ένα κόστος, λόγω των αναταραχών που αναπόφευκτα προκαλεί στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και καθιστούν εξάλλου αναγκαία την εθνικοποίησή του. Αυτή η αναταραχή όμως πρέπει να συγκριθεί με αυτήν που ήδη προκαλεί, και θα προκαλέσει στο μέλλον, η σημερινή καταστροφική πορεία. Επιπλέον η πρότασή μας διαθέτει δύο ισχυρά πλεονεκτήματα: γλιτώνει άμεσα τον δημόσιο προϋπολογισμό από το βάρος των τόκων εξυπηρέτησης του χρέους, που αναμένεται να ανέλθουν το 2011 σε 7% του ΑΕΠ, δηλαδή όσο σχεδόν και το δημόσιο έλλειμμα. Και ανταποκρίνεται κυρίως σε μια στοιχειώδη αίσθηση δικαίου ότι δεν πρέπει να πληρώνουν για την κρίση οι εργαζόμενοι και οι λαϊκές τάξεις. Γι' αυτό είναι και μια λύση στην οποία κατέφυγαν κατ’ επανάληψη κυβερνήσεις που αντιμετώπισαν έντονη κοινωνική πίεση από τα κάτω».

* Εξοδος από το ευρώ δεν σημαίνει και ραγδαία υποτίμηση του εθνικού νομίσματος; Δεν θα κληθούν οι εργαζόμενοι μέσα από μία δεύτερη υποτίμηση να πληρώσουν το κόστος της κρίσης του ελληνικού καπιταλισμού, βοηθώντας στην ουσία τα «αφεντικά» τους που ενισχύουν έτσι την ανταγωνιστικότητά των επιχειρήσεών τους;

«Η ερώτησή σας μου γεννά την εξής απορία: πιστεύετε ότι η παραμονή στην ευρωζώνη, σε ένα μόρφωμα που καθηλώνει τους μισθούς και εντείνει την πόλωση μεταξύ χωρών του κέντρου και περιφέρειας στο εσωτερικό του, βοηθάει στο παραμικρό τους Έλληνες εργαζόμενους να ξεφορτωθούν τα αφεντικά τους; Η Ελλάδα, με διαχρονικά υψηλότερες του μέσου όρου της ευρωζώνης πληθωριστικές πιέσεις, εντάχθηκε με σαφώς υπερτιμημένη ισοτιμία στο ενιαίο νόμισμα, χάνοντας έτσι τη δυνατότητα αναπροσαρμογής της στο μέλλον.

Έξοδος από το ευρώ σημαίνει λοιπόν έξοδο από έναν μηχανισμό που ρίχνει όλο το βάρος των πιέσεων του διεθνούς ανταγωνισμού στο εργασιακό κόστος και που οδήγησε σε μια ανισόρροπη ανάπτυξη, με ατροφική παραγωγική βάση.

Σίγουρα δεν μας απαλλάσσει ως τέτοια από τον καπιταλισμό, διευκολύνει όμως την ανατροπή των συσχετισμών σε όφελος των δυνάμεων της εργασίας και ωθεί προς έναν άλλο τύπο ανάπτυξης. Γι' αυτό εξάλλου και η παραμονή πάση θυσία στο ευρώ είναι στρατηγική επιλογή της άρχουσας τάξης, τόσο της ελληνικής όσο και αυτής όλων των υπόλοιπων χωρών της ευρωζώνης».

* Δεν υπάρχει κίνδυνος να επιστρέψουμε σε καθεστώς ανταγωνιστικών υποτιμήσεων σαν αυτών της δεκαετίας του '30 που πυροδότησαν την ενίσχυση του εθνικισμού στην Ευρώπη;

«Ο πόλεμος των ισοτιμιών απορρέει από την τροπή που παίρνει η διεθνής καπιταλιστική κρίση. Η ανάκαμψη του τραπεζικού δανεισμού και των επενδύσεων χαρτοφυλακίου από τις αναπτυγμένες προς τις αναπτυσσόμενες χώρες το 2009-10 οδηγεί σε άνοδο των ισοτιμιών των τελευταίων ως προς το δολάριο.

Άρα απειλεί τις εξαγωγές και την ανάκαμψη. Η δε πτώση του δολαρίου οδηγεί σε άνοδο του γεν και του ευρώ, τα οποία λειτουργούν ως καταφύγιο αξίας.

Η παραμονή μικρών και σχετικά πιο αδύναμων χωρών, όπως η Ελλάδα, στο ευρώ, δηλαδή σε ένα νόμισμα που λόγω των βάσεων πάνω στις οποίες έχει δημιουργηθεί (προτεραιότητα σε χαμηλό πληθωρισμό και αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία), τείνει να είναι "ισχυρό", δηλαδή υπερτιμημένο, σημαίνει μεγιστοποίηση των πιέσεων που δέχονται οι μισθωτοί και κλιμάκωση του κοινωνικού ντάμπινγκ. Είναι σαφές ότι οι χώρες που διαθέτουν το όπλο της εθνικής νομισματικής πολιτικής διευκολύνονται στο να περιορίσουν τις επιπτώσεις της διεθνούς κρίσης. Κλασικό παράδειγμα είναι η Κίνα, η οποία ελέγχει στενά τις κεφαλαιακές ροές και δεν επιτρέπει την άνοδο της ισοτιμίας που θα έπνιγε τον παραγωγικό τομέα».

Ένα παγκόσμιο κίνημα

* Γιατί όχι ένα πανευρωπαϊκό κίνημα παραγραφής του χρέους των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου σαν αυτό της δεκαετίας του '90 για τις χώρες του Τρίτου Κόσμου;

«Ένα διεθνές κίνημα παραγραφής του χρέους είναι αναγκαίο και έχει νόημα κατ’ αρχήν στις χώρες που αντιμετωπίζουν το πρόβλημα με κάποια οξύτητα. Η Ελλάδα δεν είναι στην ίδια θέση με την Ολλανδία, αλλά είναι βέβαια πιο κοντά στον ευρωπαϊκό Νότο, και, από αυτήν την άποψη, με εκτός Ευρώπης χώρες. Μου φαίνεται αδιανόητο να συγκροτηθεί ένα τέτοιο κίνημα στη λογική της μεταρρύθμισης της Ε.Ε. ή του καλού ευρώ.

Το κυριότερο όμως είναι ότι η πρόταση για μονομερή στάση πληρωμών, συνέπεια της οποίας είναι και η έξοδος από το ευρώ, και ένα τέτοιο διεθνές κίνημα, είναι απολύτως συμπληρωματικά. Οι λαοί της Λατινικής Αμερικής κινητοποιήθηκαν για πολλά χρόνια ενάντια στον ζυγό του χρέους, ενίοτε με συντονισμένο τρόπο, τα κινήματα αυτά όμως είχαν αποτέλεσμα μόνο όταν συγκεκριμένες εθνικές κυβερνήσεις (όπως του Κίρχνερ στην Αργεντινή ή του Κορέα στο Εκουαδόρ) πήραν μονομερείς πρωτοβουλίες άρνησης αποπληρωμής του χρέους, δίνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο αποφασιστική ώθηση στον κοινό αγώνα. Ο πραγματικός διεθνισμός είναι αυτός που αρθρώνει το εθνικό με το διεθνές επίπεδο, και κατανοεί την πολιτικά καθοριστική σημασία του πρώτου».