Το χωροταξικό για τις ιχθυοκαλλιέργειες και τα γλυκά νερά μιας στοχευόμενης πολιτικής – Η Επίτροπος κ. Δαμανάκη

Του Πάνου Ε.Παπαδόπουλου

Τις πρώτες μέρες του Δεκέμβρη 2011 την έδρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις Βρυξέλλες επισκέφτηκε αντιπροσωπεία της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας καθώς και οι Γενικοί Γραμματείς Αποκεντρωμένων Διοικήσεων της χώρας.

Συναντήθηκαν μεταξύ άλλων και με την Ελληνίδα επίτροπο για θέματα θαλάσσιας πολιτικής και αλιείας – άλλοτε «Πασιονάρια» του κινήματος της γενιάς του Πολυτεχνείου – Μαρία Δαμανάκη. 

Η κυρία Δαμανάκη “συνυπέγραψε” και αυτή τις δηλώσεις Περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδος κ. Απ. Κατσιφάρα ότι η Δυτική Ελλάδα είναι η δεύτερη Περιφέρεια της χώρας σε εξαγωγές αλιευτικών προϊόντων και προϊόντων ιχθυοκαλλιέργειας και επιφύλαξε μια “καλή” είδηση ότι σύντομα μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Αλιείας (ΕΠΑΛ) θα χρηματοδοτηθούν και πάλι οι φίλοι του κ. Παπακωνσταντίνου ιχθυοκαλλιεργητές για επενδύσεις και σε γλυκά νερά, δηλαδή σε λίμνες, ποτάμια, φράγματα και κάθε είδους ευαίσθητα οικοσυστήματα! Τόσο … καλά, τόσο λαμπρά και τόσο απόλυτα.

Βέβαια έγινε και η σχετική μνεία σε μικρούς αλιείς σε προγράμματα αλιευτικού τουρισμού, τώρα τι είδους αναφορά έγινε, τη στιγμή κατά την οποία η κοινή αλιευτική πολιτική τείνει να εξαφανίσει τους μικρούς παράκτιους αλιείς ένας Θεός ξέρει. 

Βέβαια η κ. Επίτροπος δηλώνει προς πάσα κατεύθυνση ότι η συνεχιζόμενη πολιτική εξαφάνισης της ελληνικής αλιείας και του ελληνικού αλιευτικού στόλου, θα συνεχιστεί ΑΜΕΙΩΤΗ και χωρίς εκπτώσεις (πρόσφατη επίσκεψή της στη Θεσσαλονίκη).

Όταν λοιπόν ο κ. Παπακωνσταντίνου στις 4-11-2011 δημοσίευσε στο ΦΕΚ το έκτρωμα του χωροταξικού για τις ιχθυοκαλλιέργειες, προφανώς ήταν σε αγαστή συνεννόηση και συνεργασία με την κ. Επίτροπο. Θυμίζουμε λοιπόν:

ª το χωροταξικό θεσμοθετήθηκε χωρίς τη γνωμοδότηση του αρμόδιου Εθνικού Συμβούλιου Χωροταξικού Σχεδιασμού·

ª  έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τους παράκτιους αλιείς με σκοπό να τους αφανίσει·

ª τινάζει στον αέρα κατ’ εξοχήν τουριστικές περιοχές της χώρας, με την χωροθέτηση Π.Α.Υ. σε μισθωμένες εκτάσεις 100 θαλασσίων στρεμμάτων, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό μίγμα θαλάσσιων νεκροταφείων με ταυτόχρονο αποκλεισμό κάθε άλλης παραγωγικής και οικονομικής δραστηριότητας·

ª επιβεβαιώνεται για μια ακόμα φορά ότι ο «έχων πληρώνει και κάνει ό,τι γουστάρει». Κάτι γνωρίζει επ’ αυτού ο κ. Γερουλάνος και κάτι τζάμπα μάγκες που προΐστανται φορέων διαχείρισης, και βρίσκονται πίσω από μελέτες που χρηματοδοτούν οι ιχθυοκαλλιεργητές·

ª και τέλος διαφαίνεται ξεκάθαρα ότι τα χρήματα του ΕΣΠΑ για μια ακόμα φορά σε τίνος τσέπες θα πάνε.

Κοντά στα παραπάνω, 2.500 – 3.000 αλιείς στην πατρίδα μας οδηγούνται στην έξοδο και την παραγωγική αγρανάπαυση με διάφορα τεχνητά προσχήματα. Η εξαγγελία λοιπόν της κας Δαμανάκη, ότι οι “δραστηριότητες” θα επεκταθούν και στα γλυκά νερά, τίποτα καλό δεν προοιωνίζει. Ο κίνδυνος είναι ορατός για:   

ª τα ευαίσθητα οικοσυστήματα και τη λειτουργία τους·

ª τη διαχείριση του υδάτινου δυναμικού της χώρας·

ª την υποβάθμιση κάθε συγκριτικού πλεονεκτήματος που διαθέτει η χώρα·

ª τα αποθέματα του γλυκού νερού που ανανεώνονται μέσω του υδρολογικού κύκλου, που πιθανόν να κάνουν το νερό ανεπαρκέστατο αγαθό κοινής χρήσης·

ª την ανάπτυξη κάθε μορφής εναλλακτικών δράσεων τουρισμού σε όλα τα οικοσυστήματα.

Το παραμύθι των προγραμμάτων αλιευτικού τουρισμού και στήριξης της μικρής παράκτιας αλιείας, από τους διαχειριστές και τα τρωκτικά του ΕΣΠΑ, πρέπει να τελειώσει. Είναι σα να βάζουμε το λύκο να φυλάει τα πρόβατα.

Φαίνεται λοιπόν καθαρά και από τις κινήσεις του αρμόδιου ΥΠΕΚΑ και από το προωθούμενο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αλιείας (ΕΠΑΛ) ένας είναι ο στόχος: Το ξαναμοίρασμα της πίτας του ΕΣΠΑ στους ιχθυοκαλλιεργητές, η εξαφάνιση των μικρών ψαράδων, το κτύπημα του ελληνικού τουρισμού και το ξεπούλημα κάθε γωνιάς της ελληνικής θαλάσσιας και χερσαίας έκτασης σε συγκεκριμένα συμφέροντα. Και βέβαια δεν συζητάμε για τις επιπτώσεις που θα έχει η υπόθεση στην διατροφική αλυσίδα.

Πρέπει όμως να υπενθυμίσουμε ότι όπως έλεγε ο Σαίξπηρ, στον «Έμπορο της Βενετίας», μπορεί μεν «για τους σκοπούς του ο διάβολος να απαγγείλει ακόμα και την Αγία Γραφή», αλλά κάποια στιγμή όμως πρέπει κάποιοι να αντιληφθούν ότι υπάρχουν και οι “διάβολοι” της εντιμότητας, της αξιοπρέπειας και της εργασίας σ’ αυτόν τον τόπο που θα στείλουν στον απήγανο τις δουλοκτητικές τους αντιλήψεις για ό,τι φαίνεται να “λάμπει” και μπορεί να γίνει χρυσός.  

ΠΗΓΗ: Δευτέρα, 5 Δεκεμβρίου 2011, http://newspressagrinio.blogspot.com/2011/12/blog-post_4523.html

Ο Αρχιεπίσκοπος της Κατοχής

Του Ιωάννη Ελ. Σιδηρά*

Με την κατάρρευση του μετώπου, επακολούθησε η ξενική κατοχή και η αντίσταση συνάμα του λαού μας. Τότε ακούστηκε και το άλλο όχι, το οποίο διεκήρυξε επισήμως ο Κομοτηναίος αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρύσανθος Φιλιππίδης (1938-1941), ο από Τραπεζούντος, ο οποίος ευθαρσώς αρνήθηκε να συμμετάσχει στην συμβολική παράδοση της πόλεως των Αθηνών και εδήλωσε με παρρησία ότι: «Ο αρχηγός της Εκκλησίας δεν παραδίδει την πρωτεύουσα της πατρίδας του εις ουδένα ξένον. Ο αρχηγός της Εκκλησίας ένα καθήκον έχει: να φροντίσει δια την απελευθέρωσιν αυτής».

Όταν επίσης εζητήθη από τον ίδιο να ορκίσει την πρώτη κατοχική κυβέρνηση Τσολάκογλου, ο αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος και πάλι αρνήθηκε, λέγοντας ότι: «Ο αρχηγός της Εκκλησίας δεν δύναται να ορκίσει κυβέρνηση σχηματιζόμενη υπό την διοίκηση του εχθρού της πατρίδος».

Αλλά και στον Γερμανό στρατάρχη των κατοχικών δυνάμεων στην Ελλάδα Φον Στούμε, τον οποίο εδέχθη ως επισκέπτη στην Ιερά Αρχιεπισκοπή, «ορθός, ατάραχος και γαλήνιος με ψυχρό και ανέκφραστο ύφος», έδειξε την έντονη δυσφορία του για την υπό των ναζιστικών στρατευμάτων κατάληψη της Ελλάδος.

Όταν ο στρατάρχης του είπε: «Ο γερμανικός στρατός δεν έφθασε με εχθρικές διαθέσεις», ο αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος του απήντησε άφοβα και αυστηρά: «Κύριε στρατάρχα, πρωτίστως ο στρατός σας εισέβαλε σε έναν τόπον του οποίου ο λαός αγωνίσθηκε με πραγματική πίστη για την ελευθερία του… και εξακολουθεί πάντοτε να πιστεύει στα ιδανικά του. Η Ελλαδική Εκκλησία ευρέθη πάντοτε στο πλευρό του ελληνικού λαού στους αγώνες του… και να είσθε βέβαιοι ότι δεν θα λείψει να πράξει το καθήκον της και κατά την κρίσιμη αυτή περίσταση».

*****

Από δε τον Ιούλιο του 1941 νέος αρχιεπίσκοπος εξελέγη ο από Κορίνθου Δαμασκηνός Παπανδρέου (1941-1949). Ο Χρύσανθος έκτοτε ιδιώτευε, αλλά και εφησυχάζων ενίσχυε κάθε πατριωτική δράση. Ο γνωστός ως «ασύρματος του Δεσπότη» στην κατοχή εκρύπτετο και λειτουργούσε στην κατοικία του, επί της οδού Σουμελά στην Κυψέλη.

Ο αοίδιμος αρχιεπίσκοπος Αθηνών και μετέπειτα αντιβασιλεύς της Ελλάδος Δαμασκηνός Παπανδρέου (1891-1949) κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής και σε διάφορες περιπτώσεις εκφώνησε λόγους και έδωσε τις πρέπουσες απαντήσεις στις προκλητικές και απειλητικές υποδείξεις των κατακτητών και των προδοτών συνεργατών τους. Αυτά τα ιστορικά ντοκουμέντα δημοσιεύουμε στο παρόν επετειακό άρθρο μας.

Η γερμανική κατοχή ανέδειξε το μέγεθος της ψυχικής δυνάμεως και της γενναιότητος του αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού. Όταν δηλαδή οι Γερμανοί εζήτησαν να επιστρατευτούν Έλληνες πολίτες για να σταλούν στο ρωσικό μέτωπο, ο Δαμασκηνός αντέδρασε με όλη του τη δύναμη για να αποφύγει η χώρα την εθνική αυτή συμφορά. Είχε κατηγορήσει ευθέως και απροκάλυπτα τους Γερμανούς κατακτητές από τον άμβωνα πολλές φορές, με αποτέλεσμα ο κατοχικός πρωθυπουργός Γ. Τσολάκογλου να τον απειλήσει λέγοντάς του: «Μακαριώτατε, προσέχετε μήπως οι Γερμανοί σας τουφεκίσουν» και ο Δαμασκηνός με το γνώριμο ύφος του απήντησε: «Οι στρατηγοί τουφεκίζονται, οι αρχιερείς απαγχονίζονται και είμαι έτοιμος προς τούτο».
Όσες φορές πάλι η γερμανική διοίκηση ζητούσε κατάσταση με τα ονόματα των ομήρων, ο αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός έγραφε πρώτο το όνομά του στην κατάσταση. Έτσι οι Γερμανοί ματαίωναν την εκτέλεση των Ελλήνων αγωνιστών. Όταν κατά την διάρκεια της γερμανικής κατοχής επεχείρησε ο εχθρός να τον πείσει και να τον εκφοβίσει λέγοντάς του, ότι υπάρχει και ο βίαιος θάνατος, ο αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός απαντούσε με την φράση του αγωνιστή Κανάρη «Δαμασκηνέ, είσαι έτοιμος να πεθάνεις». Άφωνοι έμεναν κάθε φορά οι Γερμανοί.

Ήταν οι αρχές του έτους 1942, όταν οι στερήσεις και η πείνα με σύμμαχο τον βαρύτατο χειμώνα αποδεκάτιζαν τον ελληνικό λαό και κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας (Αθήνα, Πειραιά, κ.α.). Και τότε ο αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός δεν παρέμεινε άπραγος ενώπιον του πόνου και του αφανισμού του ελληνικού λαού και έστειλε στον πατριάρχη Αλεξανδρείας Χριστόφορο το παρακάτω τηλεγράφημα: «Ελληνικός λαός αποθνήσκει εκ πείνης. Ελληνική φυλή εξολοθρεύεται. Ποιούμεθα έκκλησιν και ικετεύομεν εκ βαθέων ψυχής ευρεθή τρόπος σταλούν οπωσδήποτε τρόφιμα, πάση θυσία. Θέτομεν διάθεσιν υμών άπασαν περιουσίαν Εκκλησίας Ελλάδος, άμφια ιερέων, αρχιερέων και τιμαλφή ναών και μονών. + Ο Αθηνών Δαμασκηνός».

Μοναδικό ντοκουμέντο της γενναιότητος του αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού είναι ο λόγος που εξεφώνησε κατά την κηδεία του μεγάλου μας ποιητού Κωστή Παλαμά (1943), για την απώλεια του οποίου είπε: «Πενθεί η Ελλάς το μεγάλο της τέκνο. Μέσα στα δάκρυα και τους στεναγμούς της ξενικής κατοχής αποχαιρετά τον Κωστή Παλαμά, τον μεγάλο της ποιητή, που την έψαλλε στους στίχους του με λόγια προφητικά, δυνατά, αληθινά, λόγια που συγκλονίζουν βαθειά την ψυχή και μεταρσιώνουν και καλύπτουν την ιστορία αιώνων μακρών».

Την Μεγάλη Παρασκευή του 1943 και κατά την ακολουθία της αποκαθηλώσεως ο αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός με αφορμή τις πολλές, μεγάλες και τρομακτικές δοκιμασίες του ελληνικού λαού και ενώπιων των μυστικών πρακτόρων των κατακτητών είπε τα ακόλουθα: «Σήμερον… ο καθένας μας φέρει τον σταυρό της δοκιμασίας του. Ο καθένας μας προχωρεί με βήμα βραδύ προς το δικό του Γολγοθά μέσα από πίκρες και θλίψεις. Οι πάντες υφιστάμεθα δεινά και στερήσεις και λύπες πολλές. Καθημερινώς πίνουμε το ποτήριο της οδύνης. Στο μέσον όμως της μεγάλης δοκιμασίας αντλούμε παρηγορία και ανακούφιση, ενθυμούμενοι και παρακολουθούντες την αγωνία του Λυτρωτού μέχρι της Αναστάσεώς του, η οποία επισφραγίζει την νίκην του επί των δυνάμεων του κακού και του σκότους.

Παρηγορούμεθα και εγκαρτερούμε. Εγκαρτερούμε και ελπίζουμε. Ελπίζουμε και πιστεύουμε. Πιστεύουμε στην ημέρα της δικαιώσεως, στην λαμπροφόρο ημέρα της Αναστάσεως, στην απαλλαγή της πατρίδος μας από τα δεσμά της δουλείας του αλλοτρίου. Πιστεύουμε στην μεγάλη πανήγυρι της σωτηρίας.

Διερχόμεθα σήμερα και εμείς οι Έλληνες ορθόδοξοι χριστιανοί την τραγωδία του πάθους, με μόνη την προστασία του Παναγάθου Θεού. Στερούμεθα και σιωπούμε. Αδικούμεθα και εγκαρτερούμε. Δεν είμεθα κύριοι στον οίκο μας και υπομένουμε, ευρισκόμενοι υπό το πέλμα κατακτητών. Ευτυχώς, ούτε ο πόνος, ούτε οι στερήσεις κάμπτουν το θάρρος μας, ούτε και είναι δυνατόν να μας απομακρύνουν από την γραμμή του καθήκοντός μας. Και αν για μία στιγμή αποκαρδιωμένοι αναφωνήσουμε: «Πάτερ, ει δυνατόν παρελθέτω αφ’ ημών το ποτήριον τούτο», το πνεύμα της εγκαρτερήσεως και των θυσιών ανακτά πάνω μας την κυριαρχία του.

Διότι δεν είναι δυνατόν, δεν έχουμε το δικαίωμα να διαψεύσουμε την παράδοση τόσων αιώνων, παράδοση εθνική και χριστιανική, και να λιποψυχήσουμε στο μέσον του δρόμου. Αδελφοί Έλληνες, τέκνα της Εκκλησίας του Χριστού και της Ελλάδος… τα βαρειά και σκοτεινά νέφη, που καλύπτουν τον ουρανό της πατρίδος, συντόμως θα διαλυθούν και θα διασκορπιστούν και θα λάμψει πάλι ο ζωογόνος ήλιος της ελευθερίας».

Όταν τον Γενάρη του 1944 εκτέλεσαν πολλούς φυλακισμένους Έλληνες και δεν έδιδαν στους συγγενείς τους τα ονόματα των νεκρών, ο αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός επεσκέφθη την ανώτατη στρατιωτική γερμανική διοίκηση και μίλησε με σκληρή γλώσσα στους κατακτητές: «Εκτελέσατε τόσους Έλληνες πατριώτες, δεν καλέσατε ιερείς να εξομολογήσουν και να κοινωνήσουν τους μάρτυρες, στερώντας τους ακόμη και αυτή την ύστατη παρηγοριά της θρησκείας μας. Απαιτώ να μου δώσετε τα ονόματα των εκτελεσθέντων και να παύσει η αγωνία των πολλών άλλων χιλιάδων συγγενών των Ελλήνων, που έχετε φυλακισμένους και οι συγγενείς των θυμάτων, πατέρες, μητέρες, παιδιά, σύζυγοι, φίλοι και αγαπημένοι, να εκδηλώσουν τον σπαραγμό και τον πόνο τους, να υψώσουν ένα σταυρό με το όνομά τους στο μνήμα τους…».

Οι Γερμανοί επέμεναν στην άρνησή τους να δώσουν τα ονόματα των εκτελεσθέντων και τότε ο αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός τους έστειλε το εξής μήνυμα: «Θα προβώ στην εκσκαφή των νεκρών, για να αναγνωρισθούν οι εκτελεσθέντες και, αν νομίζετε, ας επιχειρήσετε να με εμποδίσετε». Τελικώς ο Δαμασκηνός έλαβε και τα ονόματα και τους εκτελεσθέντες νεκρούς.

Τέλος, τον Μάιο του 1944, όταν είχε αρχίσει η κάμψη της Γερμανίας, ένας ανώτερος Γερμανός αξιωματικός επεσκέφθη στην οικία του τον αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό, ο οποίος τις ημέρες εκείνες ήταν ασθενής και κλινήρης. Ο αξιωματικός μετέφερε στον αρχιεπίσκοπο την εντολή του ιδίου του Χίτλερ ότι έπρεπε να τον προστατεύσουν και να τον μεταφέρουν στην Γερμανία για ασφάλεια, λέγοντάς του: «Μακαριώτατε, παρακαλείσθε συνεπώς, να ετοιμασθείτε». Ο δε αρχιεπίσκοπος, αν και ασθενής, απάντησε ατάραχος και με αυστηρό ύφος: «Ευχαριστώ για το ενδιαφέρον σας, αλλά δεν πρόκειται ποτέ να εγκαταλείψω την πατρίδα μου επ’ ουδενί λόγω. Εάν επιμένετε, μπορείτε να με μετακινήσετε, αλλά μόνον νεκρόν».

Αυτός υπήρξε ο εθνικός και θρησκευτικός γίγαντας της Ελλάδος, ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών Δαμασκηνός Παπανδρέου. Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδος έγινε αντιβασιλεύς της Ελλάδος και εκοιμήθη στις 20 Μαΐου 1949, σε ηλικία μόλις 58 ετών.

ΠΗΓΗ: Παρασκευή, 28 Οκτώβριος 2011,  Αντίφωνο. [Αναδημοσίευση] από την εφημερίδα Χρόνος, 27 Οκτωβρίου 2007, Αναδημοσιευμένο στο περιοδικό “Πειραϊκή Εκκλησία”, τχ 230, Οκτώβριος 2011.

* Ο  Ιωάννης Ελ. Σιδηράς είναι Θεολόγος – Εκκλησιαστικός Ιστορικός – Νομικός

Η «επανίδρυση» της Ε.Ε. και το ελληνικό προτεκτοράτο

Του Τάκη Φωτόπουλου*

Ενώ η νέα χούντα που μας διόρισε η υπερεθνική ελίτ/χούντα ήδη «έπιασε δουλειά» συνεχίζοντας το εγκληματικό έργο της προηγούμενης και θέτοντας τις βάσεις για την ολοκλήρωσή του, με στόχους την κινεζοποίηση των εργαζομένων, το ξεπούλημα κάθε κοινωνικού πλούτου και τη συνακόλουθη φτωχοποίηση του ελληνικού λαού – σύμφωνα με τις επιταγές της υπερεθνικής ελίτ/χούντας μέσω της τρόικας -, τώρα, με το πρόσχημα της «κρίσης της ευρωζώνης», επιχειρείται η άλωση της οικονομικής και συνακόλουθα της εθνικής κυριαρχίας όλων των χωρών της ευρωζώνης.

Και αυτό γιατί, κατά τη γνώμη μου, η περιβόητη αυτή κρίση σε μεγάλο βαθμό είναι κατευθυνόμενη από την ΕΚΤ (εκτός από το τμήμα της που οφείλεται στα προβλήματα που δημιουργούν οι εγγενείς τεράστιες αποκλίσεις στην ανταγωνιστικότητα κέντρου και περιφέρειας), ώστε να περάσει το παλαιό σχέδιο των ευρωπαϊκών ελίτ, και κυρίως της γερμανικής, για τη συμπλήρωση της νομισματικής ένωσης με τη δημοσιονομική. Η σημερινή, επομένως, μετατροπή μας σε προτεκτοράτο της υπερεθνικής ελίτ απλά θα μονιμοποιηθεί με τη σχεδιαζόμενη «επανίδρυση» της Ε.Ε.

Στο πλαίσιο αυτό, η αντικατάσταση του «ανθρώπου τους στην Αθήνα» με ένα δήθεν απλό τεχνοκράτη που, όπως γράφει ακόμη και ο διευθυντής της «Le Monde Diplomatique», δεν είναι απλά ένας «απολίτικος τεχνοκράτης», όπως τον παρουσιάζουν, αλλά, μαζί με τον νέο Ιταλό πρωθυπουργό, είναι «άνθρωποι της Δεξιάς και μέλη της Τριμερούς Επιτροπής που κατηγορεί τις δυτικές κοινωνίες σαν υπερβολικά δημοκρατικές»[1]. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν πρόκειται καν για αντίθεση μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς, όπως υποστηρίζει η καθεστωτική εφημερίδα της Κεντροαριστεράς, αλλά, όπως δείχνει το σχέδιο «επανίδρυσης», για οργανωμένη συγκέντρωση της πολιτικής και οικονομικής εξουσίας/δύναμης στα χέρια της υπερεθνικής ελίτ/χούντας που διαχειρίζεται τη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, με τους επαγγελματίες πολιτικούς να παίζουν ρόλο παρουσιαστή των πολιτικών της (συνήθως σε δυο «εναλλακτικές» εκδοχές, με διαφορές στα επουσιώδη, π.χ. ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ. παρ’ ημίν), ώστε να τηρούνται τα προσχήματα της αντιπροσωπευτικής «δημοκρατίας» και να νομίζει το εκλογικό σώμα ότι μετέχει και αυτό στην άσκηση της εξουσίας!

Αυτό δεν αποτελεί βέβαια κάποια συνωμοσία των «κακών» νεοφιλελεύθερων (οικονομολόγων, πολιτικών κ.λπ.), όπως υποστηρίζουν ανόητες συνωμοσιολογικές θεωρίες[2]  που προβάλλονται συστηματικά από τα ΜΜΕ (αλλά και από «ελευθεριακούς» γραφιάδες στη χώρα μας!) λόγω του ανώδυνου ρεφορμιστικού χαρακτήρα τους. Αντίθετα, τόσο η υπερεθνική ελίτ/χούντα όσο και οι τραπεζίτες και «ειδικοί» στους διεθνείς οργανισμούς που ελέγχει η ίδια (ΕΚΤ, ΔΝΤ, ΠΟΕ, Παγκόσμια Τράπεζα κ.λπ.) τη «δουλειά τους» κάνουν στο δοσμένο θεσμικό πλαίσιο, το οποίο καθορίζει η διεθνοποιημένη καπιταλιστική οικονομία της αγοράς – δηλαδή, η «νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση», που στο χώρο μας εκφράζεται μέσω της Ε.Ε./ΟΝΕ. Με άλλα λόγια, στο θεσμικό πλαίσιο των ανοικτών και απελευθερωμένων αγορών κεφαλαίου, εμπορευμάτων και εργασίας, που δημιούργησε η μαζική επέκταση των πολυεθνικών εταιρειών στα τελευταία περίπου 30 χρόνια.

Οποιαδήποτε χώρα ενσωματωμένη στη νέα Διεθνή Τάξη, η οποία καθιερώνεται από την παγκοσμιοποίηση αυτή, δεν έχει επιλογές πέρα από τις πολιτικές που εφαρμόζονται σήμερα παντού: δραστική συρρίκνωση του δημόσιου τομέα και διάλυση του κοινωνικού κράτους, ιδιωτικοποίηση κάθε επικερδούς τομέα μέσα από το ξεπούλημα του κοινωνικού πλούτου της κάθε χώρας, ελαστικές αγορές εργασίας (κινεζοποίηση εργασίας), πετσόκομμα των πραγματικών μισθών και συντάξεων (φτωχοποίηση) κ.λπ. Η αποπληρωμή του χρέους είναι μόνο η αφορμή (αλλά και ο μοχλός) για την εφαρμογή των πολιτικών αυτών. Στη χώρα μας άλλωστε μπορεί να δειχτεί πώς η ολοκλήρωση της ενσωμάτωσής μας στη διεθνοποιημένη οικονομία, που συντελέστηκε με την ένταξή μας στην Ε.Ε., κατέστρεψε την παραγωγική δομή της χώρας και οδήγησε σε ένα ασύμβατο καταναλωτικό πρότυπο που συντηρούνταν βασικά με το συνεχή δανεισμό [3] .

Κατά συνέπεια, αποκλείεται η μόνιμη έξοδος από την κρίση χωρίς όχι μόνο τη μονομερή έξοδο από την Ε.Ε. αλλά και την αποδέσμευση από τη διεθνοποιημένη οικονομία της αγοράς. Αυτό σημαίνει ότι είναι εντελώς αποπροσανατολιστικές οι θέσεις της «Αριστεράς» μας (ρεφορμιστική, «πατριωτική» κ.λπ.) να… περιμένουμε τη διάλυση της ευρωζώνης ή την πανευρωπαϊκή αλλαγή που θα οδηγούσε στην αποβολή του νεοφιλελεύθερου χαρακτήρα της (με ανοικτές και απελευθερωμένες αγορές!), ή, ακόμη χειρότερα, απλά να μην αναγνωρίσουμε το χρέος και να βγούμε από το ευρώ.

Στη στρατηγική που θα αναπτύξω στο επόμενο, απαιτούνται μια μακρόχρονη διαδικασία ριζικής αλλαγής του θεσμικού πλαισίου, στην οποία άμεσο πρώτο βήμα θα ήταν η μονομερής έξοδος από την Ε.Ε./ΟΝΕ και η μη αναγνώριση του χρέους, των Μνημονίων κ.λπ., οι αυστηροί έλεγχοι στην κίνηση κεφαλαίων, η κοινωνικοποίηση τραπεζών, καθώς και του κοινωνικού πλούτου που ήδη ξεπουλιέται, καθώς και η ριζική αναδιανομή εισοδήματος και πλούτου για να καλυφθούν οι κοινωνικές ανάγκες όλων των πολιτών (υγεία, εκπαίδευση, ασφάλιση κ.λπ.). Σε ένα δεύτερο στάδιο, θα έπρεπε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την οικονομική αυτοδυναμία (όχι αυτάρκεια), ώστε ν' ανοίξει ο δρόμος, πιθανώς σε συνεργασία με άλλες περιφερειακές χώρες, για την αποδέσμευση από τη διεθνοποιημένη οικονομία της αγοράς.

* http://www.inclusivedemocracy.org/fotopoulos/

[1] Serge Halimi, «Rule by troika», Le Monde Diplomatique, December 2011

[2] Naomi Klein, The Shock Doctrine, (Macmillan, 2008)

[3] Βλ. Η Ελλάδα ως Προτεκτοράτο της Υπερεθνικής Ελίτ, (Γόρδιος, Νοέμ. 2010), μέρος δεύτερο

ΠΗΓΗ: 5-12-2011, http://www.enet.gr/?i=arthra-sthles.el.home&id=329700

Αποχώρηση από το φόρουμ Υδρογονανθράκων του ΥΠΕΚΑ 

Επιστήμονες αντιδρούν στο ξεπούλημα της Δημόσιας περιουσίας και του ορυκτού πλούτου της χώρας

Ανοικτή επιστολή του Απ. Αλεξόπουλου*

Έντονη δραστηριότητα παρατηρείται τους τελευταίους μήνες στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ). Νομοσχέδια για τη ρύθμιση των αυθαιρέτων, για την καταστροφική αλλαγή των όρων δόμησης σε βιότοπους και αρχαιολογικούς χώρους, για την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου, για την έρευνα και εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων κ.α. ψηφίζονται στη Βουλή. Νομοσχέδια για τα οποία υπάρχουν μεγάλες αντιδράσεις από τους επιστημονικούς φορείς, που όμως η κυβέρνηση δεν τους ακούει.

Μέσα σ’ όλα το ΥΠΕΚΑ έθεσε σε λειτουργία και το ονομαζόμενο ¨Φόρουμ Υδρογονανθράκων¨ που σ’ αυτό συμμετέχουν όλοι οι επιστημονικοί φορείς και τα επιμελητήρια της Ελλάδας. Σκοπός του φόρουμ είναι να παρέχει στον υπουργό την επιστημονική του βοήθεια για την χάραξη και διαμόρφωση της πολιτικής του υπουργείου σε σχέση με τους υδρογονάνθρακες. Από το φόρουμ αυτό, στη δεύτερη συνεδρίασή του αποχώρησε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας καταθέτοντας στη συνεδρίαση το κείμενο που ακολουθεί. Κατά τη γνώμη του ήταν το ελάχιστο που μπορούσε να κάνει προκειμένου να τονίσει την αντίδραση του στο ξεπούλημα της Δημόσιας περιουσίας και του ορυκτού πλούτου της χώρας.

Αγαπητοί συνάδελφοι

Κύριε Υπουργέ

Επικροτώ την πρωτοβουλία του Υπουργείου σας για τη δημιουργία αλλά και τη λειτουργία του Φόρουμ Υδρογονανθράκων.

Αυτό δείχνει ότι αναγνωρίζετε, σέβεστε και σας ενδιαφέρει η γνώμη των επαϊόντων επιστημόνων, που ενδεχομένως να σας βοηθήσει στη χάραξη της πολιτικής του Υπουργείου σας. Διαφωνώ όμως με την πολιτική σας. Μια πολιτική που συνδέεται με την εκποίηση και ξεπούλημα του εθνικού μας πλούτου.

Δε θέλω να χρησιμοποιηθεί η όποια γνώση μου επί θεμάτων που αφορούν το Φόρουμ  για να φτιαχτεί ένα ¨ωραίο¨ προϊόν που θα εκχωρηθεί σε τρίτους, οι οποίοι θα συνεχίζουν να καταληστεύουν τη χώρα μας και τον πλούτο μας.

Το λέω αυτό διότι με μεγάλη έκπληξη, πριν ακόμη προλάβει να στεγνώσει το μελάνι των υπογραφών των συμμετεχόντων σ’ αυτό το αλλοπρόσαλλο κατά τη γνώμη μου κυβερνητικό, υπό τον κ. Παπαδήμα, σχήμα , διάβασα ότι:

«Με απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής Αναδιαρθρώσεων και Αποκρατικοποιήσεων μεταβιβάστηκε στο Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου, μεταξύ των άλλων,  η ¨Νότια Καβάλα¨. Πιο συγκεκριμένα μεταβιβάστηκαν:

Τα υφιστάμενα και μελλοντικά περιουσιακής φύσεως δικαιώματα του Δημοσίου, δικαιώματα διαχείρισης και εκμετάλλευσης, κεκτημένα οικονομικά συμφέροντα, άυλα δικαιώματα και δικαιώματα λειτουργίας, που απορρέουν από την από 23 Νοεμβρίου 1999 σύμβαση μεταξύ του Δημοσίου και της εταιρίας ΚΑΒΑΛΑ OIL Α.Ε»

Επισημαίνω ότι με προηγούμενη διυπουργική απόφαση έχει ήδη μεταβιβαστεί

1. στο Ταμείο και το 35,77% των ¨Ελληνικών Πετρελαίων Α.Ε¨. 

Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη τα παραπάνω σε συνδυασμό με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα, σύμφωνα με τις οποίες:

2. Στο Ταμείο Αξιοποίησης μεταβιβάζονται και περιέρχονται, χωρίς αντάλλαγμα κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή όλη η Δημόσια[i] περιουσία κάθε τύπου και μορφής  

3. Το πράγμα ή το δικαίωμα που μεταβιβάστηκε ή παραχωρήθηκε στο Ταμείο, δεν μπορεί να αναμεταβιβαστεί στον προηγούμενο κύριο ή δικαιούχο, καθ’ οιονδήποτε τρόπο.

3. Δηλώνεται ευθύς εξ αρχής, με ρητή διάταξη ότι τα έσοδα από την πώληση ή εκμετάλλευση της δημόσιας περιουσίας πηγαίνει κατευθείαν στους ¨τοκογλύφους¨ δανειστές μας και

4. Την απαξίωση και απογύμνωση του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών από το εξειδικευμένο προσωπικό του.

Δηλώνω ότι δεν μπορώ να συνεχίσω να συμμετέχω στις εργασίες του Φόρουμ Υδρογονανθράκων. Δεν μπορώ να συμμετέχω στη διαμόρφωση καλύτερων συνθηκών για το ξεπούλημα του εθνικού μας πλούτου.

* Απ. Αλεξόπουλος, Αν. καθηγητής Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Παν/μίου Αθηνών, Πρόεδρος της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας

ΠΗΓΗ: 5-12-2011, http://eniaiometopopaideias.wordpress.com/2011/12/05/…1/

Το Εξεταστικό Δοκίμιο PISA: Εξυπνάδες, Αλχημείες και Τεχνάσματα

Των Μαυρογιώργου Γιώργου*, 

Αλαμπρίτη  Ζήνας, Παπαναστασίου Άννας, Πετεινάρη Αγγέλας, Χόπλαρου Χρίστου**

Οι σχεδιαζόμενες, τα τρία τελευταία χρόνια, εκπαιδευτικές αλλαγές στην Κύπρο συνδέονται με σημαντικές ανακατατάξεις. Αυτές θα αργήσουν να αποτυπωθούν, με το θετικό ή το αρνητικό τους πρόσημο, στην ίδια την εκπαιδευτική διαδικασία. Όταν οι αλλαγές γίνονται σε υποτονικό πεδίο κοινωνικής δυναμικής, έτσι κι αλλιώς, αυτές «βαδίζουν αργά». Έχουμε, ήδη,  ασχοληθεί με πτυχές της συντελούμενης εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης και έχουμε εντοπίσει  όρια και  εκκρεμότητες.

Η συγκυρία  δε φαίνεται να είναι ιδιαιτέρως ευνοϊκή, λόγω της γενικευμένης παγκοσμιοποιημένης καπιταλιστικής κρίσης. Στην περίπτωση της εκπαίδευσης της Κύπρου, το πεδίο επιβαρύνεται και από την επικείμενη πρώτη εφαρμογή του PISA. Αυτός ο χρονισμός δεν είναι καλό σημάδι. Έχουμε υποστηρίξει ότι το PISA συνιστά μια μορφή υπερεθνικού νεοφιλελεύθερου «επιθεωρητισμού»  και ότι μπορεί  να επηρεάζει την εκπαιδευτική διαδικασία και τις εκπαιδευτικές πολιτικές των χωρών που συμμετέχουν. Γενικώς, οι  επιδράσεις του ΟΟΣΑ/ PISA ασκούνται   με τρεις, τουλάχιστον, τρόπους: με τις εκθέσεις αξιολόγησης των εκπαιδευτικών συστημάτων, με τη συμμετοχή στη διαδικασία αξιολόγησης PISA και με το σύνολο των σχετικών αναλύσεων και εκθέσεων που δημοσιοποιούνται αναφορικά με τις επιδόσεις.

Σε αυτό το κείμενο θα προσπαθήσουμε να σκιαγραφήσουμε ορισμένα προσδιοριστικά στοιχεία που  εγγράφονται στο «Βιβλιάριο Δοκιμίου» του PISA. Με το συγκεκριμένο θέμα ασχολούνται, κυρίως, παιδαγωγοί. Υιοθετούμε την παραδοχή ότι τόσο η μορφή όσο και το περιεχόμενο των διάφορων μορφών εσωτερικής ή εξωτερικής  αξιολόγησης, ανάλογα με τη σημασία που τους αποδίδεται, συνιστούν ένα μηχανισμό άσκησης κοινωνικού ελέγχου στην ίδια την εκπαιδευτική διαδικασία. Γι' αυτό το λόγο, σε πολλές χώρες, οποιαδήποτε σημαντική αλλαγή συνοδεύεται από αλλαγές στις εξετάσεις. Έχει υποστηριχθεί, μάλιστα, η άποψη ότι οι εξετάσεις είναι βασικός μοχλός  εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης! Αν είναι έτσι, η μορφή και το περιεχόμενο της αξιολόγησης που επιχειρεί ο ΟΟΣΑ, με το PISA, συνιστά μια μορφή ελέγχου στην εκπαιδευτική διαδικασία του εννιάχρονου υποχρεωτικού σχολείου.    

Αν δεχτούμε ότι ο ΟΟΣΑ έχει σαφή νεοφιλελεύθερο ιδεολογικό προσανατολισμό, το PISA  συνιστά, κυριολεκτικά, ένα μηχανισμό «παρακυβέρνησης» της εκπαίδευσης των χωρών που συμμετέχουν, με κριτήρια αγοράς. Αυτό γίνεται σαφές, με την ανάλυση των παραδοχών που υποβαστάζουν το ίδιο το «εξεταστικό δοκίμιο». Το  «Βιβλιάριο Δοκιμίου» PISA, όπως και κάθε δοκίμιο εκπαιδευτικής αξιολόγησης, προσφέρεται για την αποσύνταξή του  και την κωδικοποίηση των βασικών αρχών και αντιλήψεων για τις σχολικές γνώσεις, τη διδασκαλία και τη  μάθηση. Αν αυτές δεν υπήρχαν ως  «παρασκήνιο», δε θα ήταν εύκολη η μετατροπή τους σε «συνταγές» μέτρων, ανάλογα με τα αποτελέσματα, για αλλαγές και βελτιώσεις.

Το PISA  έχει σφοδρούς επικριτές

Το PISA έχει δεχθεί σφοδρή κριτική. Ακόμα και στις ΗΠΑ εγείρονται σοβαρά ζητήματα  αξιοπιστίας, εγκυρότητας και σκοπιμότητας. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι ο Mark Schneider, πρώην αντιπρόεδρος των American Institutes for Research και στέλεχος, αργότερα, του National Center for Education Statistics, αναρωτιέται (2009), «εάν αληθεύει ότι αυτό που αξιολογείται διδάσκεται, είναι έτοιμοι  οι αρμόδιοι να επιτρέψουν στον ΟΟΣΑ να διαμορφώνει τα προγράμματά τους; Όταν γοητευόμαστε από την ιδέα να υιοθετήσουμε διεθνή κριτήρια, χρειάζεται να παίρνουμε υπόψη μας ότι TIMSS και PISA, το καθένα χωριστά, ενσωματώνουν συγκεκριμένες απόψεις αναφορικά με το ποια θα έπρεπε να είναι αυτά τα κριτήρια». Η ΟΛΜΕ (2010), στη συζήτηση που πυροδοτήθηκε με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων PISA (2009) στην Ελλάδα, άσκησε συνολική κριτική με βασικότερη ένσταση το ότι διαπνέεται «σε μεγάλο βαθμό από μια έντονα τεχνοκρατική προσέγγιση, που στοχεύει έμμεσα στην προσαρμογή των παρεχόμενων από το σχολείο γνώσεων σε μια κοινή κατεύθυνση, που υπαγορεύεται κατά βάση από τις απαιτήσεις της αγοράς». Πιο σφοδρή είναι η κριτική που έχει ασκηθεί από αριστερές συνδικαλιστικές παρατάξεις εκπαιδευτικών, το περιοδικό «Αντιτετράδια της Εκπαίδευσης» ή στο διαδίκτυο (alfavita), κ.α. Αξιοσημείωτη είναι η κριτική που ασκείται και από  καθηγητές Μαθηματικών (: δεν είναι μαθηματικό το περιεχόμενο των δοκιμίων, είναι δραστική η παρέμβαση γνωστού Ολλανδικού Ινστιτούτου στη σύνταξη, κ. α.). Το ενδιαφέρον είναι ότι οι εκπαιδευτικοί στην Ελλάδα, με τις εκθέσεις PISA, «αθωώνονται» για τις χαμηλές επιδόσεις! Για ορισμένους, αυτό αποδίδεται στο ασφυκτικό πλαίσιο των αναλυτικών προγραμμάτων! Τόσο απλά! Παρόλο, πάντως, που το PISA τους αθωώνει, οι εκπαιδευτικοί δεν το θεωρούν σύμμαχό τους!

Παρά τη σφοδρή κριτική που δέχεται, ωστόσο, η  διείσδυσή του είναι θεαματική. Δε γνωρίζουμε, βέβαια, αν υπάρχει έρευνα που να  αποδίδει αυτή τη διεισδυτικότητά  του στον ουσιαστικό του  ρόλο στην υπόθεση των αλλαγών. Το «θαύμα της Φινλανδίας» π.χ. πώς  και πόσο συνδέεται με την εφαρμογή PISA; Είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι η βασική γραμμή υπεράσπισης του PISA, απέναντι σε αυτού του είδους την κριτική, έχει αναπτυχθεί, κατά κύριο λόγο, γύρω από τη μορφή και το περιεχόμενο του εξεταστικού δοκιμίου. Οι παιδαγωγοί υπερασπιστές, δηλαδή, καταφεύγουν στο δοκίμιο αξιολόγησης που χρησιμοποιείται. Ας δούμε ορισμένους δείκτες που έχουν σχέση με το εξεταστικό δοκίμιο.

Το δοκίμιο PISA είναι «ευφυές»: τα βάζει με την «παπαγαλία»!

Το εξεταστικό δοκίμιο PISA  γοητεύει αλλά και απειλεί με τα «έξυπνα» θέματα και τα τεχνάσματα των κατασκευαστών του. Οι περισσότεροι από τους μαθητές που συμμετέχουν για πρώτη φορά  αιφνιδιάζονται και δοκιμάζουν ένα σοκ υποτίμησης. Αυτό συμβαίνει, ιδίως,  όταν οι μαθητές έχουν την εμπειρία εξετάσεων στις οποίες οι τίτλοι  των σχολικών εγχειριδίων μετατρέπονται σε ανοικτές ερωτήσεις για μηχανιστική αναπαραγωγή. Στην Ελλάδα, τη δεκαετία 1990, πριν από την καθιέρωση του PISA, δοκιμάστηκε αιφνιδιαστικά μια μορφή ανάλογων «ευφυών» θεμάτων, σε εισαγωγικές εξετάσεις, μόνο στη Φυσική. Τα αποτελέσματα στη συγκεκριμένη εξέταση ήταν «σφαγιαστικά». Σε αντίθεση με τις βαθμολογίες στα άλλα μαθήματα που ήταν κυμαινόμενες, στη Φυσική, η πλειονότητα των υποψηφίων πήρε βαθμούς κάτω από τη βάση. Ήταν «δρύινη» (από το όνομα του εμπνευστή: Δρυς), ευφυής και αιφνιδιαστική η σύλληψη των θεματοθετών να «κόψουν τα πόδια» των «παπαγάλων» υποψηφίων. Στην περίπτωση του PISA  θα λέγαμε ότι οι κατασκευαστές του, αντί για την «μαύρη παιδαγωγική» της μηχανιστικής απομνημόνευσης,  συντάσσουν «έξυπνα» θέματα και κάνουν «ανταρτοπόλεμο» στην αποστήθιση. Αυτό το επιτυγχάνουν  με ένα απλό «κόλπο»: προσφέρουν τις απαραίτητες πληροφορίες, υποβαθμίζουν τις γνώσεις και βάζουν σε δοκιμασία τις δεξιότητές των μαθητών. Αυτό, ίσως, είναι ένα σημαντικό ατού στη διείσδυση που επιδιώκει να έχει.

Είναι οργανωμένο σε θεματικές ενότητες και οι ερωτήσεις –διαβαθμισμένες σε επίπεδα δυσκολίας (από 1 έως 6: ευφυής και η σύλληψη για κατηγοριοποίηση των επιδόσεων!) παραπέμπουν σε ένα εισαγωγικό ενημερωτικό κείμενο αναφοράς (με γραφήματα, εικόνες ή άλλα δεδομένα) που προηγείται των ερωτήσεων. Σε αυτό προσφέρονται δεδομένα ή πληροφορίες που κρίνονται απαραίτητες  για την «ορθή» τους εφαρμογή. Δεν αποκλείεται οι μαθητές, με τα «εισαγωγικά κείμενα», να ενημερώνονται για πρώτη φορά για ορισμένα από τα ζητήματα που τίθενται. Οι μαθητές, δηλαδή, αντιμετωπίζονται ως χρήστες «έτοιμων» πληροφοριών και καλούνται να απαντήσουν σε «έξυπνες» ερωτήσεις, κάνοντας «έξυπνες» επιλογές έτοιμων «έξυπνων» απαντήσεων! Αυτό  είναι το «εξεταστικό παράδειγμα» του PISA: έξω η αποστήθιση από την αξιολόγηση του υποχρεωτικού σχολείου. Ζήτω οι «έξυπνες» επινοήσεις των θεματοθετών και οι «έξυπνες» επιλογές των μαθητών. Πάντως, μαζί με την αποστήθιση, αποκλείει  και τις  γνώσεις. Τι αλχημεία κι αυτή!

Το αίνιγμα ενός «έξυπνου» θέματος: Είναι οι Καρυάτιδες;

Το δοκίμιο αξιολόγησης του PISA έχει αποτελέσει προνομιακό πεδίο υπεράσπισης, με φανατικούς προπαγανδιστές. Υπάρχουν ένθερμοι υποστηρικτές του μόνο και μόνο για τη μορφή και το περιεχόμενο του δοκιμίου. Το βασικό επιχείρημα είναι ότι, αν και συμφωνούν ότι υπάρχουν πάρα πολλά ζητήματα που έχουν να κάνουν με την άσκηση ελέγχου στην εκπαίδευση, δε θα έπρεπε να απορρίψουμε τα ευεργετικά στοιχεία που έχει το δοκίμιο. Στην Ελλάδα, έχει αξιοποιηθεί  ως παράδειγμα μια γνωστή εξεταστική ενότητα, από δοκίμιο PISA, που έχει ως «αφόρμηση» κείμενο με εικόνα τις Καρυάτιδες. Το βασικό θέμα της ενότητας είναι η «όξινη βροχή».

Στο   κείμενο εξηγείται  η σύσταση του μαρμάρου από ανθρακικό ασβέστιο. Αναφέρεται ότι τα πρωτότυπα αγάλματα είχαν διαβρωθεί από την όξινη βροχή και ότι το 1980 μεταφέρθηκαν στο μουσείο της Ακρόπολης και αντικαταστάθηκαν από ομοιώματά τους. Η επίδραση της όξινης βροχής στο μάρμαρο αναπαρίσταται με μια περιγραφή «ολονύκτιου» πειράματος  στο οποίο   θραύσματα μαρμάρου μένουν μέσα στο ξύδι (αντίστοιχο της όξινης βροχής). Δεν έχουμε δηλαδή πείραμα αλλά την περιγραφή του. Όταν τα θραύσματα μαρμάρου τοποθετηθούν μέσα στο ξύδι, σύμφωνα με την περιγραφή, σχηματίζονται φυσαλίδες. Αναφέρεται και πειραματισμός με «αποσταγμένο» νερό. Δίδονται και ορισμένες πρόσθετες σχετικές πληροφορίες και διευκρινίσεις, όπως π.χ. ότι «η όξινη βροχή είναι πιο όξινη από την κανονική βροχή»! Οι μαθητές που έχουν ολοκληρώσει το εννιάχρονο υποχρεωτικό σχολείο  καλούνται να απαντήσουν σε τρεις ερωτήσεις «ικανότητας χρήσης» των πληροφοριών για την όξινη βροχή: Μία σύντομη απάντηση για τις αιτίες ύπαρξης οξειδίων θείου και αζώτου. Απάντηση σε ερώτηση πολλαπλής επιλογής για τα ενδεχόμενα αποτελέσματα του πειραματισμού με το ξύδι. Και μια απάντηση σε ερώτηση σωστού-λάθους που αναφέρεται στη σκοπιμότητα του άλλου πειραματισμού, με το «αποσταγμένο νερό». Η απομνημόνευση, βέβαια, έχει εκτοπιστεί.

Οι τρεις αυτές ερωτήσεις, που θεωρούνται ερωτήσεις επιστημονικού «αλφαβητισμού», συμπληρώνονται από δύο ερωτήσεις «στάσεων» που συνδέονται με πτυχές του θέματος. Ίσως, η περιγραφή μας αυτή δεν αποδίδει ακριβώς την όλη σύλληψη του θέματος και των ερωτήσεων. Όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να αναζητήσει περισσότερα, στο διαδίκτυο. Είναι σαφές ότι οι ερωτήσεις δεν αναφέρονται ούτε αφορούν στις Καρυάτιδες. Έχει, όμως, ενδιαφέρον ο τρόπος με τον οποίο αξιοποιήθηκε το  συγκεκριμένο παράδειγμα για την υπεράσπιση του PISA.

Το PISA έχει υποστηρικτές: Οι Καρυάτιδες  «κλαίνε»!

Η απλή αναφορά στις Καρυάτιδες χρησιμοποιήθηκε, με ευρηματικό,  είναι αλήθεια, τρόπο ως ανάχωμα εναντίον της ασκούμενης  κριτικής. Το συγκεκριμένο θέμα, όπως έχει υποστηριχθεί, προσφέρεται για   να ακούσουμε ξανά (μετά το 1801) το «θρύλο για το θρήνο των Καρυάτιδων». Ανασύρεται, δηλαδή, συνειρμικά, χωρίς καμιά νύξη του εξεταστικού δοκιμίου, ο «θρύλος για το θρήνο». Το PISA, δηλαδή, με μια σειρά αυθαίρετων επινοήσεων, αναγορεύεται σε υπέρτατο παιδαγωγό των ανθρωπιστικών ιδεωδών και τοποτηρητή της σημαντικής θέσης  των κοινωνικών επιστημών στην εκπαίδευση! Μόνο και μόνο η  απλή αναφορά,  αυτομάτως, καθιστά το PISA ευαγγελιστή της άποψης ότι  οι Καρυάτιδες «είναι το απαύγασμα του πολιτισμού» και «κομμάτι των Ανθρωπιστικών Επιστημών». Το PISA, με άλλα λόγια, στην αξιολόγησή του, δεν παρακάμπτει τις Κοινωνικές και Ανθρωπιστικές επιστήμες, την Ιστορία, την Τέχνη, την Αγωγή του Πολίτη, κ.α. Ούτε περιορίζεται στα Μαθηματικά, τη Φυσική και την κατανόηση κειμένου. Άρα, δεν ισχύει ο ισχυρισμός για τον τεχνοκρατικό του προσανατολισμό  προς τις ανάγκες της αγοράς, όπως, αδικαιολόγητα, υποστηρίζει η ΟΛΜΕ. 

Η περιπέτεια με τις Καρυάτιδες αξιοποιείται για συναισθηματικές αναφορές σε ένα λαμπρό παρελθόν που είναι εκτεθειμένο άλλοτε στην κλοπή, άλλοτε στην αδιαφορία των πολιτικών ή/και τη μόλυνση του περιβάλλοντος. Είναι σαφές ότι  οι παιδαγωγοί θιασώτες του δοκιμίου  PISA, δε μπαίνουν στη θέση ενός δεκαπεντάχρονου μαθητή που έχει ολοκληρώσει το εννιάχρονο σχολείο  και κάθεται μπροστά στο δοκίμιο αξιολόγησης, για δύο ώρες. Δεν απαντούν στις ερωτήσεις που έχουν να κάνουν, αποκλειστικά, με την «όξινη βροχή». Επινοούν ιδέες για «σχέδιο» μαθήματος για τις Καρυάτιδες. Για να απαντήσουν, δηλαδή, στην κριτική της ΟΛΜΕ, ρίχνουν ιδέες «διαθεματικής» διδακτικής προσέγγισης με κέντρο αναφοράς  τις Καρυάτιδες, την τέχνη, την κλοπή, τη μόλυνση, τον καταναλωτισμό, την όξινη βροχή, τη φθορά, την προστασία, κ. α. Έτσι, ουσιαστικά, αξιοποιούν την αναφορά στις Καρυάτιδες  ως ευκαιρία ώστε να «αγιοποιήσουν» τις αρχές και τις αντιλήψεις του εξεταστικού δοκιμίου. Εδώ, ακριβώς εντοπίζεται το κλειδί του εγχειρήματος: με την εποπτεία του PISA,  αλλάζοντας τον τρόπο αξιολόγησης θα αλλάξουμε το περιεχόμενο της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Όπως αντιλαμβανόμαστε, το PISA, πέρα από όλα τα άλλα, διαθέτει επιδέξιους κατασκευαστές δοκιμίων   αλλά και ιδιαίτερα ευρηματικούς παιδαγωγούς που είναι έτοιμοι να εντοπίζουν τις απαρχές του στην «προοδευτική» παιδαγωγική! Η προοδευτική παιδαγωγική, όμως, δεν είναι παίγνιο και τέχνασμα, που βρίσκει καθυστερημένα τη δικαίωσή της. Όταν το PISA έχει τέτοιους φίλους «ευαγγελιστές», γιατί να φοβάται τους γνωστούς αρνητές; Τώρα, καταλαβαίνουμε καλύτερα τους λόγους  της παγκόσμιας  διείσδυσης…

* Διδάσκων στο σεμινάριο. Ομότιμος καθηγητής Παιδαγωγικής.  Άμισθος Αντιπρόεδρος του Επιστημονικού  Συμβουλίου του ΥΠΠΟ. Ιστοσελίδα  http://pep.uoi.gr/gmavrog  email: gmavrog@cc.uoi.gr

** Μεταπτυχιακές/οί  φοιτήτριες/τές στο Τμήμα ΕΠΑ του Πανεπιστημίου  Κύπρου (Σεμινάριο:  Αξιολόγηση και  ο  Εκπαιδευτικός ως Διανοούμενος)

ΠΗΓΗ: 3-12-2011, http://www.alfavita.gr/artrog.php?id=51960