SHOOT ME ρε μαλάκα!*

 

(Ημερολόγιο καταστρώματος, από το πλοίο σφενδόνη όταν οι κουκίδες των σκοπεύτρων λέιζερ γέμισαν τα σώματα όσων βρισκόταν στην γέφυρα και τα πηδάλια)

 

Του Θανάση Τζιούμπα

 

Εν αρχή ην ο λόγος, αυτός που μας έκανε να μπαρκάρουμε για Γάζα. Κι ο λόγος αυτός δεν ήταν άλλος από την ίδια την γραμματική της αντίστασης που οι ελεύθεροι πολιορκημένοι της στενής αυτής γης δίδαξαν στον κόσμο. Ο λόγος ήταν τα αναπηρικά καροτσάκια για αυτούς που οι βόμβες των σιωνιστών τους έκλεψαν τα πόδια, για να κουρσέψουνε μετά και μηχανικά πόδια που τους έστελνε η διεθνής αλληλεγγύη. Ο λόγος ήταν οι μνήμες σε μια περιοχή όπου η κοινή ιστορική μοίρα χύτευσε ακατάλυτους δεσμούς, τέτοιους που καμία μικρόψυχη και ευκαιριακή κυβερνητική μυωπία δεν μπορούσε να καταργήσει. Ο αγώνας που δώσαμε ήταν αγώνας ενάντια στην αδικία αλλά και αγώνας να βοηθήσουμε αυτούς τους τόσο κοντινούς μας συγγενείς.

Ένα μπουλούκι που έγινε πλήρωμα, έγινε ομάδα βρίσκοντας τρόπο να διαχειριστεί πολιτικές διαφορές και προβλήματα επιβίωσης στον στενό χώρο ενός καραβιού. Οι ισραηλινοί αντιμετώπισαν κάτι που δεν το είχαν σχεδιάσει, μια ντρίμ τήμ που εκκολάφτηκε στην θάλασσα και την στεριά.

Βραδιές στις γέφυρες των πλοίων και στους χάρτες όπου οι ελπίδες γινόταν γραμμές και νούμερα: πορεία 130 μοίρες, 180, 120. Παιχνιδιάρες αλκυόνες στα ξάρτια. Ατέλειωτες αναμονές έξω από την Κύπρο, όπου η ηλιθιότητα και οι δεσμεύσεις μιας «αριστερής» προεδρίας κινδύνεψαν να στείλουν τουρκικό (ή ακόμα χειρότερα, ελληνικό) πλοίο στην κατεχόμενη Αμμόχωστο.

Η αίσθηση της νηοπομπής, της «Φλοτίλα» στα νυχτωμένα νερά της Μεσογείου, τα φώτα των καραβιών σε σφιχτό σχηματισμό, κάτι σαν φάλαγγα πολεμιστών με μόνο όπλο την απόφαση τους  και τα ίδια τους τα κορμιά.

Το έγκλημα αγαπάει τη νύχτα, δεν αντέχει το φως. Οι πειρατές χτύπησαν νύχτα.

Σε καθηλώνει πιο πολύ αυτό που βλέπεις κι όχι αυτό που υφίστασαι ο ίδιος.. Σαν φίδια τα ισραηλινά φουσκωτά να περικυκλώνουν το «Μάβι Μάρμαρα» και την δική μας «Σφενδόνη». Μαύρα ελικόπτερα σε έναν μαύρο ουρανό, λάμψεις, κρότοι , πυροβολισμοί. Αυτό που κανείς δεν περίμενε, την επίθεση στα επιβατικά, την είδαμε μπροστά μας. Μαντέψαμε την στιγμή εκείνη την μάχη που γινόταν, αντιληφθήκαμε την ηρωική αντίσταση των ομάδων περιφρούρησης του «Μαβι Μαρμαρα», ακούσαμε τα τελευταία μηνύματα των καραβιών, νιώσαμε την ανατριχίλα στην φράση «ρίχνουν στον κόσμο». Ακούσαμε ένα -ένα τα τουρκικά φορτηγά και το Τσάλαντζερ να πέφτουν. Η αγωνία μεταμορφώθηκε σε αποφασιστικότητα, το «Ελεύθερη Μεσόγειος» θα συνέχιζε όσο ήταν ακόμη ελεύθερη. Πορεία προς τον προορισμό με τις μηχανές στα όρια τους.

Με το πρώτο φως ήρθε η σειρά μας, τα όρνεα χρειαζόταν επιδόρπιο για να χορτάσουν. Ένα περιπολικό άρχισε τους κύκλους στρέφοντας επάνω μας τα όπλα του. Προειδοποιήσεις. Ο Βαγγέλης με την ντουντούκα  να επικαλείται μια διεθνή νομιμότητα που το Ισραήλ γράφει στα παλιά του τα παπούτσια με την διεθνή ένοχη σιωπή. «Είναι ένα ελληνικό πλοίο, δεν παίρνουμε από εσάς οδηγίες, περιμένουμε οδηγίες από το ελληνικό κέντρο επιχειρήσεων» Οι οδηγίες, αναμενόμενο, δεν έφτασαν ποτέ. Τρία φουσκωτά έρχονται από πίσω και πλευρίζουν, γάντζοι, κουκουλοφόροι κάνουν ρεσάλτο αφήνοντας κομμάτια από την στολή τους στο συρματόπλεγμα που έζωνε το πλοίο. Οι κινήσεις τους αμήχανες, φοβισμένα κι επικίνδυνα παιδιά με όπλα που σκοτώνουν, μάλλον ο μύθος για τον ακατανίκητο ισραηλινό κομάντο πρέπει να αναθεωρηθεί. Η παθητική, δεδομένων των συνθηκών, αντίσταση τελειώνει όταν κάποιοι από μας βρίσκονται δεμένοι ή χτυπημένοι από τα φορητά όπλα ηλεκτροσόκ. Η «Ελεύθερη Μεσόγειος», κουρσεμένη και με τους ανθρώπους στοιβαγμένους στο κατάστρωμα πορεύεται προς το Άσντοτ.

Θα ακολουθήσει το λυντσάρισμα από τους ένστολους τραμπούκους που μας περίμεναν εκεί, ο εγκλεισμός στις φυλακές της Μπιρσίμπα, οι μέρες και οι νύχτες που η ανθρώπινη αξιοπρέπεια έπρεπε να αναμετρηθεί με τους δεσμοφύλακες, τις απειλές και τον ψυχολογικό πόλεμο που δεχτήκαμε για να αποσπάσουν την υπογραφή μας και να μας ξεφορτωθούν.

Τελικά και παρά την συνεχή πίεση (και κακοποίηση) που μας συνόδεψε μέχρι που το αεροπλάνο σηκώθηκε στον ουρανό, δεν πήραν αυτό που ήθελαν.

Μια χούφτα ανθρώπων αποφασισμένων να κινηθούν με την γεωστρατηγική της δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης ήταν η πεταλούδα που πέταξε πάνω από τα νερά της Μεσογείου για να αναδιατάξει τον «ρεαλισμό» της γεωστρατηγικής της δύναμης των προστατών και της αδυναμίας των υποταγμένων.

Η φλοτίλα κέρδισε, ο αποκλεισμός ράγισε με έναν τρόπο που ίσως να είναι πιο αποφασιστικός από κάποιους τόνους ανθρωπιστικής βοήθειας: απονομιμοποιήθηκε στα μάτια της διεθνούς κοινότητας, όλοι λίγο ως πολύ κατάλαβαν ότι οι καιροί έχουν αλλάξει, ότι αυτό που συνέβαινε τόσα χρόνια  με απίστευτο αριθμό θυμάτων του παλαιστινιακού λαού έπρεπε να σταματήσει καθώς οι θύτες επέκτειναν το μακελειό και σε διεθνείς αποστολές και σημαίες. Κι ακόμα πιο πολύ οι στρατοκράτες του Τελ Αβιβ θα είναι αναπότρεπτα μόνοι στα σχέδια τους για ευρύτερη ανάφλεξη της περιοχής.

Μένει ακόμη να πάρουμε πίσω όσα επιχείρησαν να λεηλατήσουν, όταν και τα έξη πλοία παραδώσουν το φορτίο τους στους νόμιμους αποδέκτες του, τον λαό της γάζας.

Σ' εμένα μένει μια εικόνα: αυτή των μικρών παιδιών του σχολικού λεωφορείου στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν, όπου βρισκόμασταν κυκλωμένοι από τους φονιάδες σαν σε μια μικρή φυλακή δίχως τοίχους, αυτά τα μάτια και τα χέρια των παιδιών της μεγάλης φυλακής που λέγεται Ισραήλ, να μας χαρίζουν το βλέμμα  και το σήμα της παλαιστινιακής νίκης, που θα είναι και νίκη της δικαιοσύνης. Αυτά μαζί με την πιο ακριβή αγκαλιά στο αεροδρόμιο της Ελευσίνας είναι αυτό που δίνει δύναμη σε όλους να τελειώσουμε αυτό που αρχίσαμε, να φτάσουμε σε μια Γάζα που βοηθήσαμε κι εμείς στην λευτεριά της

 

*Το κείμενο θα δημοσιευτεί στη Ρήξη που θα κυκλοφορήσει το Σάββατο 5 Ιουνίου.

 

Στρατηγικές για την Ευρώπη και η Ελλάδα της κρίσης

 

Του Νίκου Κοτζιά

 

Συστήματα τα οποία θα διαχειρίζονταν το Ευρώ και θα διασφάλιζαν την συνοχή του ευρωπαϊκού χώρου, όπως, επίσης, την ορθή κατανομή πόρων,  ώστε να υπάρξει υπέρβαση ακραίων ασυμμετριών. Σε κάθε περίπτωση, η κοινή παραδοχή όλων των σχολών είναι ότι ο τρόπος με τον οποίο οικοδομήθηκε το Ευρώ, το κατέστησε ένα νόμισμα μόνο για συνθήκες «καλού καιρού» και όχι «παντός καιρού».

Όταν ο καιρός θα χειροτέρευε, θα έλειπε η υποδομή που θα σταθεροποιούσε το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα. Είτε ως η υποδομή ανεπτυγμένων αγορών (νεοφιλελεύθερο σχήμα). Είτε ως το απαιτούμενο ισχυρό θεσμικό σύστημα παρέμβασης (πιο κεϋνσιανό σχήμα). Το τελευταίο, συνοδευόμενο από την απαίτηση για εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης σε κατεύθυνση ομοσπονδιοποίησης.

Οι ελλείψεις του Ευρώ και η ευνουχισμένη κατασκευή του, έγιναν πιο εμφανείς μετά την ενοποίηση της Γερμανίας, ιδιαίτερα με την επανάκαμψη του νέου πολύμορφου γερμανικού εθνικισμού, αλλά και της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.

Υπό την πίεση αυτών των δύο παραγόντων, τέθηκαν οι διαφορές στον «οικονομικό και κοινωνικό πολιτισμό», ανάμεσα σε Γερμανία και Γαλλία, στην ημερήσια διάταξη αντιμετώπισης των νέων συνθηκών. Η Γαλλία ζητά περισσότερη κρατική παρέμβαση και θεσμικά διασφαλισμένο σύστημα νομισματικής πολιτικής. Η Γερμανία δεν το επιθυμεί αυτό. Κύρια διότι πολλοί κύκλοι στο εσωτερικό της ελπίζουν και προσβλέπουν στην απαλλαγή της από μεταπολεμικούς περιορισμούς, που έχουν μειωθεί έτσι και αλλιώς μετά το 1989. Ιδιαίτερα επιδιώκουν την αποδέσμευσή της από ευρωπαϊκές συμφωνίες που δεν την εξυπηρετούν άμεσα.

Διαπιστώνοντας η Γερμανία ένα κύμα κατακραυγής στον οικονομικό της εθνικισμό, έγινε τις τελευταίες εβδομάδες πιο προσεκτική. Προσπάθησε να μην εκτεθεί άμεσα ως μια ευρωσκεπτική δύναμη, ενώ διατύπωσε προτάσεις «στερέωσης» του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Μόνο που αυτές οι προτάσεις, δεν αφορούσαν τόσο την ουσία της παραπέρα ενίσχυσης της ευρωπαϊκής διαδικασίας ολοκλήρωσης, όσο την διασφάλιση των δικών της προοπτικών.

Οι προτάσεις της Γερμανίας δεν αφορούν στην διασφάλιση του θεσμικού συστήματος του Ευρώ και το παραπέρα άνοιγμα της ΕΕ σε μηχανισμούς εξισορρόπησης, έστω και δια μέσου των αγορών. Αλλά αφορούν σε ένα σύστημα πειθάρχησης που θα δυσκολεύει την παραμονή ορισμένων κρατών στην Ευρωζώνη και θα υποβοηθά τα γερμανικά σχέδια για μια Ευρώπη πολλαπλών ταχυτήτων που προς το παρόν δεν είναι ρεαλιστικό να θέσει άμεσα. Η ουσία αυτών των «ευρωπαϊκών προτάσεων» της Γερμανίας είναι ότι υποκαθιστούν πολιτικές και οράματα για την ΕΕ, με μεθόδους πειθαρχίας και αποκλεισμών.

Αντί να συσκέπτεται η ΕΕ για το δημιουργικό της μέλλον, ετοιμάζει συστήματα τιμωρίας ανάμεσα στα μέλη της. Πρόκειται για τον πλήρη αποπροσανατολισμό του οποίου το πρώτο θύμα θα είναι η Ελλάδα.

Πολύ δε φοβάμαι, ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει κατανοήσει αυτή την νέα στρέβλωση του ευρωπαϊκού οράματος και συμπράττει στη δημιουργία αρνητικών συνθηκών ως προς την μελλοντική θέση της ίδιας της χώρας στο ευρωπαϊκό σύστημα.

 

ΠΗΓΗ: Τετάρτη, 02 Ιουνίου 2010, http://etoliko-news.blogspot.com/2010/06/blog-post_1881.html

 

Σημείωση: Οι υπογραμμίσεις έγιναν από τον admin.

 

 

Έλληνας ιεραπόστόλος έλεγε για κάποια αφρικανική χώρα ότι, ενώ η χώρα είναι πάμπλουτη, οι κάτοικοί της είναι πάμπτωχοι. Γιατί; Γιατί οι κυβερνήτες της, εκτός από τύραννοι και άρπαγες, είναι και εφιάλτες. Οι οποίοι έναντι των ανταλλαγμάτων της προδοσίας σε βάρος των συμπατριωτών τους, προσφέρουν τον πλούτο της χώρας τους στους διεθνείς ληστάρχους.

Αναρωτιέται, λοιπόν, ο κ. Μαντές:

Οι Έλληνες Χρεωμένοι;

Και απαντάει:

Το μεγαλύτερο ψέμα, που ειπώθηκε ποτέ!

Κι όμως πάνω σ' αυτό το παραμύθι-προσθέτει- στήθηκε το μεγαλύτερο ίσως φαγοπότι, που έγινε ποτέ!

Και συνεχίζει , ρωτώντας:

Γιατί βιάστηκαν έτσι αμαχητί να μας παραδώσουν στο ΔΝΤ και στην Κεντρική Ευρωπαϊκή Τράπεζα;
Και γιατί πρωτίστως δεν μας ρώτησαν;
Μας είπαν: Είσαστε χρεωμένοι!
Ενώ αυτοί σαφώς δεν ήταν χρεωμένοι….
Ας ρίξουμε, όμως, μια ματιά μαζί να ιδούμε πόσο χρεωμένοι είμαστε; Γιατί, όπως και σεις θα δείτε στα στοιχεία , που παραθέτω, είμαστε από τους πλουσιότερους λαούς του κόσμου!
Και όμως, παρόλα αυτά, πτωχοί και χρεωμένοι…
Πώς Γίνεται ;
Στην Ελλάδα όλα γίνονται. Όπως και οι μεγαλύτερες κομπίνες και οι μεγαλύτερες μίζες στον κόσμο!

Ας πάμε λοιπόν να ιδούμε τον ορυκτό μας πλούτο σε ευρώ κατά προσέγγιση:
Όπως γνωρίζουμε και όπως έχει λεχθεί και στην τηλεόραση και σε παρά πολλά βιβλία και σε πολλές έρευνες της εφημερίδας Επενδυτής, ο ορυκτός μας πλούτος, που είναι τεράστιος, έχει ως εξής:
Τα μεταλλεύματα σε βωξίτη, όσμιο κλπ, ανέρχονται σε 500 τρις ευρώ.
Τα κοιτάσματα πετρελαίου κλπ, ανέρχονται σε 250 τρις.
Το ουράνιο από το οποίο είναι γεμάτη η περιοχή Παγγαίου και Μακεδονίας ανέρχονται σε 960 τετράκις εκατομμύρια ευρώ.
Μεγάλες και πρώτες ύλες, όπως το ρουτίλιο, το λατέσιο, το λανθάνιο, σε 100 τετράκις εκατομμύρια.
Ο χρυσός, τόσο των μεταλλείων της Χαλκιδικής, όσο και όλης της Βόρειας Ελλάδας, σε 700 τρις ευρώ.
Αν τα προσθέσουμε όλα αυτά, ξεπερνάνε το ένα (1)πεντάκις εκατομμύριο, 61 τετράκις, 400 τρισεκατομμύρια। Πάντα σε ευρώ, παρακαλώ!…

Μια απλή διαίρεση με τα 10 (δέκα) εκατομμύρια Έλληνες, δείχνει πως ο εθνικός ορυκτός μας πλούτος, που αντιστοιχεί σε καθένα Έλληνα πολίτη, ανέρχεται στα 106 δις 140 εκατομμύρια κατά κεφαλήν…
Αυτός είναι ο πλούτος μας!
Το απαναλαμβάνω: Εκατόν έξι (106) δις και… εθνικού πλούτου , σε ευρώ, αντιστοιχούν σε κάθε Έκλληνα πολίτη!
Κι εγώ δεν σας λέω να δεχτείτε ότι σώνει και καλά ο κατά κεφαλήν εθνικός μας πλούτος είναι100 δις, για τον καθένα μας. Σας λέω να δεχθείτε ότι είναι έστω και ένα εκατομμύριο ευρώ. Δηλαδή το ένα χιλιοστό του δισεκατομμυρίου…
Είναι ποτέ δυνατόν να είμαστε από πάνω και χρεωμένοι!

Ας υποθέσουμε, έστω ακόμη, ότι όλα τούτα, που σας είπα, δεν είναι αλήθεια, πως είναι ένα παραμύθι।
Έτσι, όπως έλεγαν παραμύθι και την Ιλιάδα, για 18 αιώνες Έλληνες και ελληνιστές ξένοι και δικοί μας. Μέχρι που κάποιος Σλήμαν πήρε την αξίνα και έσκαψε. Κι άρχισε να ψάχνει. Οπότε τα παραμύθι αποδείχτηκε αλήθεια και πραγματικότητα…
Μ' αυτό, λοιπόν το πνεύμα άρχισα κι εγώ να ψάχνω….
Και σας ρωτάω: Θ' αρχίσουν να ψάχνουν και κάποιοι άλλοι μαζί μου;
Επαναλαμβάνω:
Έστω κι αν το 99%, των όσων ειπώθηκαν παραπάνω είναι παραμύθι… Αν όμως και 1% είναι αλήθεια, τότε αξίζει τον κόπο, αδέρφια!…
Τέλος αποτείνομαι στους πολιτικούς και τους λέω:
Δεν γνωρίζω τι χρωστάτε εσείς. Εμείς δεν υπογράψαμε τίποτα δεν χρωστάμε τίποτα και δεν πληρώνουμε τίποτα. Και μη μας πολυζορίζετε!!!…».

Αυτά μας λέει, αγαπητοί φίλοι, ο κ. Δημήτρης Μουντές.

Και ελπίζω να καταλάβατε, απ ‘τα λεγόμενα του πώς δουλεύει το σύστημα…

Όταν οι διεθνείς μαφιόζοι μυριστούν ότι κάπου υπάρχει φιλέτο, φροντίζουν να χρεώσουν και να χρεοκοπήσουν τις χώρες. Έτσι ώστε να σύρουν τους λαούς τους στη δυστυχία και την υποτέλεια.

Πάντα βέβαια με τη συνεργασία των ντόπιων εφιαλτών.

Πραγματικότητα, που φαίνεται να ισχύει, δυστυχώς, και για τη χώρα μας.

Γεγονός, που σημαίνει ότι είναι καιρός να συνέλθουμε από τη νάρκη μας. Και ν' αρχίσουμε να ψάχνουμε κι εμείς μαζί με τον κ. Δημήτρη Μαντέ.

Κι όχι μόνο για τον ορυκτό μας πλούτο….

Αλλά και για όλους τους πολύτιμους θησαυρούς, που έχει η χώρα μας και η ιστορία μας και ο πολιτισμός μας.

Και που οι έμποροι των εθνών θέλουν να τους συλήσουν. Για να μας σύρουν στον εξανδραποδισμό.

Όπως οι αποικιοκράτες δουλέμποροι τους μαύρους της Αφρικής…

 

Παπα-Ηλίας, 05-06-20410

 

http://papailiasyfantis.blogspot.com

http://papailiasyfantis.wordpress.com

 

Η κατάργηση της τριμερούς χρηματοδότησης

 

Του Γιώργου Ρωμανιά *

 

Το κύριο χαρακτηριστικό της χρηματοδότησης του νέου ασφαλιστικού συστήματος είναι η επιδιωκόμενη απόσυρση του κράτους από το ισχύον σήμερα καθεστώς της τριμερούς συγχρηματοδότησης (εργαζόμενοι – εργοδότες – κράτος) του συστήματος.

1. Η κατάργηση αυτή συνοδεύεται από δύο ακόμη παράλληλες επιδιώξεις:

 

-πρώτον, από τη μεθοδευμένη προσπάθεια να παραπλανηθεί ο λαός ότι το κράτος εξακολουθεί να χρηματοδοτεί την κοινωνική ασφάλιση, επειδή από το 2018 θα καταβάλλει την αποκαλούμενη βασική σύνταξη και

-δεύτερον, από την παντελή απόκρυψη ότι η τριμερής χρηματοδότηση (ασφαλισμένοι, εργοδότες, κράτος) επιβάλλεται από τη Διεθνή Σύμβαση Εργασίας 102 που το ελληνικό κράτος έχει επικυρώσει και εισαγάγει στην εσωτερική μας έννομη τάξη με τον Ν. 3251/1955 (και συνεπώς, δεν επιτρέπεται η ανατροπή της με άλλο νόμο -βλ. άρθρο 28 παρ. 2 του Συντάγματος που απαγορεύει την κατάργηση με νεότερο νόμο άλλου νόμου που επικυρώνει Διεθνή Σύμβαση).

Παρά τη μεθοδευμένη αλλά επιφανειακή ασάφεια του κειμένου του νομοσχεδίου για το ασφαλιστικό (που, πάντως, δεν έχει κατατεθεί ακόμη στη Βουλή), από την 1.1.2005 (και όχι από την 1.1.2008), καταργούνται το ΕΚΑΣ, το επίδομα των ανασφάλιστων υπερηλίκων και τα κατώτατα όρια και στο σύνολό τους συγχωνεύονται με την αποκαλούμενη βασική σύνταξη.

Συνεπώς, η βασική σύνταξη αποτελεί προνοιακού και όχι συνταξιοδοτικού χαρακτήρα επίδομα και ανήκει στο κρατικό προνοιακό και όχι στο δημόσιο συνταξιοδοτικό σύστημα (με το οποίο δεν έχει οποιαδήποτε σχέση).

Εξάλλου, είναι γνωστό ότι το προνοιακό σύστημα βαρύνει εξ ολοκλήρου τον κρατικό προϋπολογισμό και δεν έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα (αντιθέτως, το δημόσιο συνταξιοδοτικό σύστημα έχει -συλλογικό – ανταποδοτικό χαρακτήρα).

Οι διαπιστώσεις αυτές οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το κράτος επιχειρεί να χρεώσει το συνταξιοδοτικό σύστημα με τις προνοιακές δαπάνες, τις οποίες, όμως, οφείλει εξ ορισμού να καταβάλει, αποκλειστικώς, ο κρατικός προϋπολογισμός.

Η έκταση, όμως, της επιχειρούμενης παραπλάνησης των πολιτών προκύπτει και από την αδίστακτη δήλωση, σε τηλεοπτική εκπομπή, του υφυπουργού Εργασίας ότι μετά το 2015 θα εξακολουθήσουν να καταβάλλονται από το κράτος όλες οι υφιστάμενες μέχρι τότε χρηματοδοτήσεις προς τα ασφαλιστικά Ταμεία και επί πλέον θα καταβάλλεται και η βασική σύνταξη (ενώ το κείμενο του νομοσχεδίου δεν λέγει αυτό).

Είναι, άλλωστε, γνωστή η επιμονή του ΔΝΤ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εφαρμοστεί η βασική σύνταξη από το 2015 και όχι από το 2018 (αφού μετά την εφαρμογή αυτή το κράτος απαλλάσσεται από τη συγχρηματοδότηση της δημόσιας σύνταξης).

Όλα αυτά, βέβαια, σημαίνουν ότι, αν τελικά ψηφισθούν οι ρυθμίσεις αυτές, θα έχουμε ολική ανατροπή της κοινωνικής ασφάλισης: η συμμετοχή του κράτους στη συγχρηματοδότησή της συνιστά βασικό εννοιολογικό στοιχείο της κοινωνικής ασφάλισης (κι αυτό δεν αποτελεί συνέπεια μόνον των ρυθμίσεων της ΔΣΕ 102 αλλά και της εσωτερικής έννομης τάξης: το ΣτΕ έχει νομολογήσει ότι την κοινωνική ασφάλιση μόνο ν.π.δ.δ. μπορούν να την παρέχουν).

 

2.Πέρα από την επιδίωξη αυτή, η κυβέρνηση επιδιώκει και τη συμπληρωματική χρηματοδότηση του συστήματος από 5 ακόμη πηγές:

 

Πρώτον, από την επιβάρυνση του μεγάλου αριθμού των συνταξιούχων με ειδικές εισφορές και βάρη (ΛΑΦΚΑ) που θα χρησιμοποιηθούν για την καταβολή των συντάξεων άλλων συνταξιούχων.

Δεύτερον, από τη μείωση του συνόλου σχεδόν των συντάξεων (άμεση κατάργηση της 13ης και 14ης σύνταξης, μείωση των συντάξεων σε συγκεκριμένες κατηγορίες, π.χ. συνταξιούχοι ΔΕΗ και ΟΤΕ, και από το 2015 μείωση του ετήσιου δείκτη αναπλήρωσης από το 2 % στο 1,2 % και υπολογισμός της σύνταξης με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του συντάξιμου βίου).

Τρίτον, από το πάγωμα των συντάξεων τουλάχιστον για μία τριετία (εκτιμάται ότι η μείωση της αγοραστικής αξίας των συντάξεων, εξ αυτού και μόνον του λόγου, θα κυμανθεί περί το 15% ακόμη και για τις συντάξεις των 300 ευρώ).

Τέταρτον, από την αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών (δεν αυξάνονται τα ποσοστά αλλά επιμηκύνεται ο χρόνος καταβολής εισφορών που μπορεί σε ακραίες περιπτώσεις να φθάσει και τα 20 έτη).

Πέμπτον, αυξάνεται ο αριθμός των απαιτουμένων συντάξιμων ετών από τα 35 στα 40 έτη και συνεπώς επιβραδύνονται οι συνταξιοδοτήσεις ή σε περίπτωση μη επιβράδυνσης μειώνεται το ποσόν που καταβάλλεται ως σύνταξη.

3.Ουσιαστική είναι και η κατάργηση της ρύθμισης του άρθρου 146 του νόμου 3655/2008, που προέβλεπε τη σταδιακή μείωση των επικουρικών συντάξεων από 1.1.2013, ώστε το 2020 να έχουν περιορισθεί στο 20% των συνταξίμων αποδοχών. Αντί της καταργούμενης ρύθμισης, προβλέπεται η διερεύνηση της βιωσιμότητας των επικουρικών Ταμείων μέσα στο 2011, από την Εθνική Αναλογιστική Αρχή και ο αντίστοιχος καθορισμός των ποσοστού αναπλήρωσης, χωρίς να ισχύει, πλέον, το κατώτατο όριο του 20% που προέβλεπε ο νόμος Πετραλιά αλλά και με πιθανή την κατάργηση και συγκεκριμένων επικουρικών Ταμείων.

 

* Ο Γιώργος Ρωμανιάς είναι Επιστημονικός Σύμβουλος  ΙΝΕ-ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔY

 

ΠΗΓΗ: ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ, Σάββατο, 29 Μαΐου 2010, http://www.topontiki.gr/Articles/view/6252

Κείμενο 34 ενεργών πολιτών

 

Στάση πληρωμών του τοκογλυφικού  χρέους – Έξοδος από την Ευρωζώνη 

 

Ανάγκη νέου πολιτικού υποκειμένου 

 

Η Ελλάδα βέβαια δεν είναι η μόνη χώρα με υψηλό χρέος, 120% του ΑΕΠ. Την ξεπερνούν χώρες όπως η Ιαπωνία, η Ολλανδία, το Βέλγιο, η Ισπανία, η Ιταλία, κλπ.

Βρίσκεται λοιπόν η χώρα στα πρόθυρα της χρεοκοπίας λόγω των διεθνών κερδοσκοπικών πιέσεων ή η κρίση έχει και ενδογενή χαρακτηριστικά;

Συγκεκριμένα:

Ι) Να σημειώσουμε εδώ ότι  ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού χρέους ανακυκλώνεται συνεχώς από την προπολεμική περίοδο.  Ως γνωστό, οι μετεμφυλιακές κυβερνήσεις, ως καλοί τοποτηρητές των συμφερόντων των νικητών, υποχρέωσαν τη χώρα να αποπληρώνει προπολεμικά δάνεια και μάλιστα ορισμένα μη εισπραχθέντα, παρά τις καταστροφές του πολέμου και το ρόλο που η χώρα έπαιξε εις όφελος των νικητών. Τι και αν η αριστερά και οι διαπρεπέστεροι των οικονομολόγων απαιτούσαν τη διαγραφή αυτών των χρεών; Αντίθετα η Γερμανία ποτέ δεν επέστρεψε το κατοχικό δάνειο που άρπαξε από τη χώρα.

ΙΙ) Το υψηλό εξωτερικό χρέος της χώρας έχει επίσης τις ρίζες του στο αναπτυξιακό μοντέλο που επέβαλλαν από την μεταπολίτευση και μετά οι κυρίαρχες οικονομικές ελίτ, δημιουργώντας μια καταναλωτική κοινωνία χωρίς παραγωγική βάση, με συνέπεια να καταναλώνουμε περισσότερα αγαθά από αυτά που παράγουμε και να εισάγουμε περισσότερα από όσα εξάγουμε. Αντίστοιχα το υψηλό δημόσιο χρέος δημιουργήθηκε από την χρηματοδότηση του όποιου κοινωνικού κράτους μέσω ενός υπέρμετρου δανεισμού και όχι μέσω της ανακατανομής του εισοδήματος με την φορολόγηση του πλούτου και των υψηλών εισοδημάτων των προνομιούχων κοινωνικά στρωμάτων.

ΙΙΙ) Η κρίση δανεισμού της χώρας είναι κυρίως όμως αποτέλεσμα των κερδοσκοπικών επιθέσεων της υπερεθνικής ελίτ, της οποίας η ισχύς σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης των αγορών υπερβαίνει την ισχύ των εθνικών κρατών, αλλά και των εγχώριων υπηρετών της αγοράς, που οδήγησαν σε εξασθένηση τον παραγωγικό ιστό της χώρας και διέπραξαν το ιστορικό «λάθος» να εντάξουν τη χώρα στην Ευρωζώνη.

   Η απάντηση των ντόπιων ελίτ στην άμεση απειλή της πτώχευσης, της χρεοκοπίας της χώρας, είναι να τεθεί η χώρα, μέσω του βάρβαρου προγράμματος σταθερότητας,  υπό την επιτήρηση της Ε.Ε., του ΔΝΤ και της Ε.Κ.Τ., με σκοπό να αποφευχθεί η χρεοκοπία των δανειστών μας (γαλλικές, γερμανικές, ελβετικές και εγχώριες τράπεζες) και με αποτέλεσμα να χρεοκοπήσει ο ελληνικός λαός. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα, που όχι μόνο δεν αντιμετωπίζει το φάσμα της χρεοκοπίας, αλλά το πιθανότερο είναι ότι την επιταχύνει, γιατί μέσω της μείωσης των μισθών, της περικοπής των δημοσίων δαπανών, της αύξησης της φορολογίας, θα οδηγήσει την κατανάλωση σε κατάρρευση, θα μειώσει τις επενδύσεις, με συνέπεια να μπει η οικονομία σε ύφεση, να αυξηθεί η ανεργία και να συρρικνωθεί το ΑΕΠ.

   Αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής είναι να δοθεί μια προσωρινή λύση στο πρόβλημα της ρευστότητας και να μετατεθεί απλώς χρονικά η χρεοκοπία για το επόμενο διάστημα. Γιατί βέβαια με μια πολιτική που οδηγεί την οικονομία σε βαθιά ύφεση είναι αδύνατον να μπορέσει η Ελλάδα να επιστρέψει στις διεθνείς αγορές για να δανειστεί, τη στιγμή μάλιστα που για τα επόμενα πέντε χρόνια θα πληρώσουμε για τα τοκοχρεολύσια 240 δις ευρώ, όσο είναι το ΑΕΠ της χώρας σήμερα. Έτσι, είτε η χώρα θα χρεοκοπήσει, είτε τα προγράμματα σταθερότητας θα διαρκέσουν 20 χρόνια. Και στις δύο περιπτώσεις αυτό οδηγεί το βιοτικό επίπεδο της συντριπτικής πλειοψηφίας των πολιτών σε συνθήκες δεκαετίας του '50 με εξαγορά «αντί πινακίου» φακής των αξιών χρήσης δημοσίου και ιδιωτών.

   Σ' αυτές τις συνθήκες η μοναδική εναλλακτική πολιτική είναι η εντατικοποίηση των κοινωνικών και  πολιτικών αγώνων με στόχο:

Η ένταση των κοινωνικών αγώνων για να επιβληθεί η παραπάνω εναλλακτική λύση θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για μια παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, για μια οικονομία αυτοδύναμη (όχι αυτάρκη).  Οφείλουμε με ιδιαίτερο τόνο να παρατηρήσουμε ότι ήδη οι κοινωνικοί αγώνες αναγκαστικά μετατρέπονται σε πολιτικούς. Παίρνουν επίσης και ένα σύγχρονο «εθνικοαπελευθερωτικό» χαρακτήρα, λόγω της «νέας κατοχής» από την παγκόσμια τρόικα (Ε.Ε., Ε.Κ.Τ και Δ.Ν.Τ.), στην οποία οδηγηθήκαμε από την πολιτική ελίτ.

Ιδιαίτερα στη περιοχή μας, όπου πραγματοποιούνται αμερικανικά, κεντροευρωπαϊκά (Γερμανία, κλπ) γεωπολιτικά σχέδια με ένα επιπλέον παίκτη, δηλαδή τη σημερινή Τουρκία, τα πολιτικά πράγματα έχουν και άλλες σημαντικές πλευρές. Στους βαλκανικούς και μεσογειακούς λαούς η επίθεση αφορά και όλη την υπαρκτή εξελισσόμενη τρισχιλιετή πολιτισμική μας παράδοση. Το ανθρωπολογικό μας επομένως υπόστρωμά με κυρίαρχες τις έννοιες του συλλογικού, του αλληλέγγυου και του απείθαρχου απέναντι σε ιδιωτικά ή κρατικά ιδιοτελή συμφέροντα, αποτελεί τη βάση για τη δημιουργία ενός άλλου πολιτικού και οικονομικού υποδείγματος.

Η επίθεση δηλαδή που δέχονται οι κοινωνίες μας από το κεφάλαιο δεν περιορίζονται στην οικονομική εκμετάλλευση. Στόχος του δεν είναι μόνο να εμπορευματοποιήσει τα πάντα, αλλά να παραγάγει και εκείνον τον νέο ανθρωπολογικό τύπο, που θα αποδέχεται και θα επιζητά την κυριαρχία του εμπορεύματος, που θα έχει μετατραπεί ο ίδιος και σε εμπόρευμα και σε χρήστη.  

 Έτσι οι κοινωνικοί αγώνες οφείλουν να θέσουν άμεσα το ζήτημα αλλαγής του πολιτικού συσχετισμού δύναμης. Μια νέα πολιτική οντότητα είναι και αναγκαία και επίκαιρη, που ούτε θα συνδιαλαγεί με τις χρεοκοπημένες πολιτικές δυνάμεις της μεταπολίτευσης, αλλά ούτε θα μεταθέτει την εναλλακτική πολιτική, που προτείναμε σε αδρές γραμμές, στο απροσδιόριστο μέλλον.

Με άλλα λόγια τίθεται άμεσα η δημιουργία ενός πολιτικού δικτύου – μετώπου, που θα κτίζεται με μορφές άμεσης δημοκρατίας σε πανελλαδικό επίπεδο και θα   εκφράσει κατά το δυνατόν εκείνο το ζωντανό όραμα, ώστε και οι κοινωνικοί αγώνες να μη είναι μάταιοι και αναποτελεσματικοί. Παράλληλα είναι δυνατόν να κτίζονται οριζόντιες συμμαχίες τόσο με τους λαούς της εγγύς περιοχής, όσο και με όλους τους λαούς (κυρίως του μεσογειακού νότου) που φαίνεται να ακολουθούν τη δικιά μας μοίρα.  

 

29 Μάη 2010

 

Υπογραφές

 

Ανανιάδης Παναγιώτης, εκπαιδευτικός, τεχν. υπ. www.xristianiki.gr, Θεσσαλονίκη

Βαμβακάς Κώστας, μέλος ΔΣ ΕΛΜΕ Ελευσίνας, Ελευσίνα

Βασιλειάδης Βασίλης, πρ. ΕΛΜΕ Ηλείας, Πύργος

Γεωργαλής Ηλίας, μέλος κίνησης πολιτών Αστακού, Αστακός

Γιαννάκενας Κώστας – Γ.Γ. της Ένωσης Ιατρών Νοσοκομείων Αχαΐας, Μέλος Γενικού Συμβουλίου της Ο.Ε.Ν.Γ.Ε., Πάτρα

Γιαννόπουλος Γιάννης, μέλος ΕΛΜΕ Ηλείας, μέλος ΠΡ.Ε.Σ.ΠΑ,  Γαστούνη

Δασκαλόπουλος Αιμίλιος, πάντα ηττημένος, Πάτρα

Δερβίση – Καμπά Χριστίνα, πανεπιστημιακός-οικονομολόγος, Θεσσαλονίκη

Δημόπουλος Βασίλης,  μέλος Α΄ ΕΛΜΕ Αχαΐας, Πάτρα

Δρακουλέλης Στυλιανός, τραπεζικός, Πάτρα

Καρακολίδης Παναγιώτης, εκπ/κός, μέλος Αν. Εκπ. Συνεργ. Ροδόπης, Κομοτηνή

Κληρονόμου Ντίνα, μέλος ΔΣ Νομ. Παρ. ΑΔΕΔΥ Χανίων, Χανιά

Κορδάτος Κώστας, πρ. Π.Ε.ΤΕ.Ε.Μ., ΔΣ Β΄ ΕΛΜΕ Αιτ, Υπ. Δήμαρχος 2002 Αγρινίου, Αγρίνιο

Κουσινίδης Χάρης, πρόεδρος Β΄ ΕΛΜΕ Έβρου, Ορεστιάδα

Καλογερή Μαρία, εκπαιδευτικός, Βέροια

Μακράκη Χρυσούλα, μέλος ΔΣ Πανελ.. Ένωσης Αρχιτεκτόνων Μηχ., Χανιά

Μηλίγγος Χρήστος, γεωλόγος, μέλος Χριστ. Επιστ. Κέρκυρας, Κέρκυρα

Μπαλάσκας Βασίλης, καθηγητής, Άρτα

Μπέκης Νίκος, πρ. ΕΛΜΕ Ημαθίας, Βέροια

Μπλίκας Θόδωρος, Μηχανικός, Αθήνα

Μπογδάνου Μαρίνα, εκπαιδευτικός-συνδικαλίστρια, Κέρκυρα

Μπούρδαλας Παναγιώτης, αντ. Α΄ ΕΛΜΕ Αχαΐας,  Οβρυά Πάτρας

Ναξάκης Αντώνης, μέλος ΔΣ ΕΛΜΕ Χανίων-Νομ Π. ΑΔΕΔΥ Χανίων, Κολυμπάρι Χανίων

Ναξάκης Χάρης, πανεπιστημιακός-οικονομολόγος, Άρτα

Μοράρος Κωνσταντίνος, ιδιωτικός υπάλληλος, Αθήνα

Παναγιώτου Θωμάς, μαθηματικός, Γραμματέας Ε.Λ.Ε.Ε., Χανιά

Παπαδάκης Στέλιος, εκπαιδευτικός, Χανιά

Παπαναγιώτου Βίκυ, Εκπαιδευτικός, Χανιά

Παπαχατζής Ηλίας, αντ. ΕΛΜΕ Ηλείας,  μέλος ΠΡ.Ε.Σ.ΠΑ, Γαστούνη

Πιέρου Νάγια, Εκπαιδευτικός, Χανιά

Ρήγος Γιάννης, Μηχανικός, Αθήνα,

Τσίρου Μαρία, καθηγήτρια, Άρτα

Τσιτσιμπής Γιώργος, δάσκαλος, Καρδίτσα

Υφαντής παπα-Ηλίας, συνταξιούχος Ιερέας – αρθογράφος, Αγρίνιο

 

 

Σημείωση: Για συνυπογραφή απευθυνθείτε στο e–mail: [pmkas2004 at yahoo teleia gr]

 

 

Ι) 4-6-2010, ώρα 18.30

Καραΐσκος Κώστας, Εκπαιδευτικός, Κομοτηνή

Ναυπλιώτης Κώστας, Ιδ. Υπάλληλος, Αθήνα

Φακούδης Ευάγγελος, Εκπαιδευτικός, Αλεξανδρούπολη

 

II) 5-6-2010

Παναγιώτης Καλτσάς, Συνταξιούχος, Αγρίνιο

Λυγερού Στεφανία, Ζωγράφος, Πειραιάς  

 

 

III) 6-6-2010:

Ευσταθίου Μαίρη,  εκπαιδευτικός, ιστορικός και μεταφράστρια, Αθήνα -Μυτιλήνη

 

IV) 7-6-2010:

Καυκά Μαρία, εκπαιδευτικός, Ορεστιάδα

 

V) 11-06-2010

Κοσμίδης  Αντώνης, Επαγγελματοβιοτέχνης, Μέλος ΔΣ Ομοσπονδίας ΕΒΕ Ξάνθης, Ξάνθη

 

VI) 12-06-2010

Σιαπκαράς Θεοφάνης, Τελωνειακός Υπάλληλος, Νέα Ιωνία – Αθήνα

Προσοχή, επίκειται αιφνιδιασμός!

 

Του Δημήτρης Καζάκη*

Μια περίεργη ησυχία επικρατεί στο μέτωπο των αγορών σχετικά με την Ελλάδα. Εκεί όπου επικρατούσε ένας βομβαρδισμός πληροφοριών και αναλύσεων σχετικά με την πορεία της Ελλάδας, άλλες αξιόπιστες και άλλες, οι περισσότερες, για τη δημιουργία κατάλληλου επενδυτικού κλίματος, εκεί όπου όλες οι αγορές είχαν στραμμένη την προσοχή τους πάνω στο «Ελληνικό πρόβλημα», ξαφνικά επικράτησε σιγή. Τι συμβαίνει; Μήπως καταλάγιασαν οι πιέσεις των αγορών προς την Ελλάδα; Όχι βέβαια. Τα επιτόκια εξακολουθούν να κινούνται σε δυσθεώρητα ύψη και η πιθανότητα άμεσης χρεωκοπίας της χώρας εξακολουθεί να είναι η μεγαλύτερη στον κόσμο. Τότε τι γίνεται;

Συνήθως οι περίοδοι αυτοί, όταν επικρατεί ησυχία στις αγορές, συνδέονται με σοβαρές αλλαγές στρατηγικής των επενδυτικών κεφαλαίων διεθνώς. Στη συγκεκριμένη περίπτωση οι μεγάλοι κερδοσκόποι αναθεωρούν τις θέσεις τους στις αγορές και επανεξετάζουν τις προτεραιότητές τους. Έτσι για παράδειγμα τις ημέρες αυτές τα μεγάλα Hedge Funds αναθεωρούν τις επενδύσεις τους σε προθεσμιακά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (Futures) σε πετρέλαιο και βενζίνη. Σύμφωνα με το Bloomberg (31/5) «τα Hedge Funds πουλούν βενζίνη με ρυθμό ταχύτερο απ' ότι τον Οκτώβριο του 2006, ρίχνοντας στην αγορά το 57% των στοιχημάτων τους λόγω ανησυχιών ότι η κρίση χρέους της Ευρώπης θα χτυπήσει την ενεργειακή ζήτηση.» Στην πραγματικότητα απελευθερώνουν κεφάλαια για να τα επανατοποθετήσουν στις αγορές. Στόχος τους είναι να επικεντρωθούν στο ευρώ και στην ευρωζώνη το αμέσως επόμενο διάστημα. Κι αυτό όχι τυχαία.

Η κρίση χρέους που εμφανίστηκε ως «Ελληνικό πρόβλημα» έχει μετατραπεί ήδη σε εκτεταμένο πρόβλημα ολόκληρης της ευρωζώνης. Η τακτική των ευρωκρατούντων να ενεργοποιήσουν τον «μηχανισμό στήριξης» για την Ελλάδα με σκοπό να κρατήσουν σε «καραντίνα» το πρόβλημα ώστε να μην «μολυνθούν» και οι άλλες χώρες της ευρωζώνης, δεν απέδωσε. Και δεν απέδωσε γιατί πολύ απλά η αιτία του προβλήματος δεν είναι η Ελλάδα, ούτε το δημοσιονομικό έλλειμμα. Η βασική αιτία του προβλήματος είναι ο συνολικός τρόπος ανάπτυξης της ευρωζώνης που στηρίχθηκε κυρίως στη δανειακή επέκταση, δηλαδή στη συσσώρευση χρέους. Όχι μόνο δημόσιου, αλλά και ιδιωτικού.

Χαρακτηριστικός είναι ο Πίνακας 1, όπου βλέπουμε τη συνολική έκταση του χρέους στις κύριες χώρες του ευρώ ως % του ΑΕΠ τους. Η διαφορά ανάμεσα στο συνολικό χρέος και στο εξωτερικό χρέος είναι ότι το δεύτερο αναφέρεται σε εκείνο το μερίδιο του συνολικού χρέους που βρίσκεται σε ξένα χέρια. Για τις χώρες με εθνικό νόμισμα, όπως π.χ. η Ιαπωνία και οι ΗΠΑ, η σημασία αυτής της διαφοροποίησης είναι μεγάλη. Κι αυτό γιατί το εσωτερικό χρέος της χώρας εκφράζεται στο εθνικό της νόμισμα και συνήθως αντλείται από την εσωτερική τραπεζική αγορά, η οποία και πάλι ελέγχεται από την κεντρική τράπεζα και τις νομισματικές αρχές της χώρας. Από τη στιγμή λοιπόν που μια χώρα έχει τον έλεγχο του δικού της νομίσματος και της κυκλοφορίας του, τότε το εσωτερικό χρέος και ειδικά το εσωτερικό δημόσιο χρέος είναι απολύτως διαχειρίσιμο. Το εξωτερικό χρέος είναι εκείνο που δύσκολα μπορεί να το διαχειριστεί μια χώρα, γιατί εκφράζεται σε ξένο νόμισμα και αντλείται από τις διεθνείς αγορές.

Για παράδειγμα η Ελλάδα την περίοδο από το 1992 έως το 1997 το συνολικό δημόσιο χρέος της χώρας ανήλθε κατά μέσο όρο στο 117% του ετήσιου ΑΕΠ και η ετήσια εξυπηρέτησή του γύρω στο 40% του ΑΕΠ, δηλαδή σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα από ότι κινείται σήμερα. Την ίδια περίοδο το δημοσιονομικό έλλειμμα κυμάνθηκε γύρω στο 8% ετήσια. Τότε γιατί δεν χρεοκόπησε η χώρα, όπως συμβαίνει σήμερα; Γιατί πάνω από το 85% τόσο του συνολικού δημόσιου χρέους, όσο και της εξυπηρέτησης του χρέους ήταν δραχμικό, δηλαδή εσωτερικό χρέος σε δραχμές. Όσο το κράτος έχει το δικό του νόμισμα και την κεντρική τράπεζα να δουλεύει για λογαριασμό του, τότε πολύ δύσκολα μπορεί να οδηγηθεί σε πτώχευση. Η επιβάρυνση του εξωτερικού χρέους ήταν εκείνη που ανέκαθεν εξωθούσε τα κράτη στη χρεωκοπία.

Τι συνέβη με το ευρώ; Με την υιοθέτηση του ευρώ είχαμε την μετατροπή του χρέους σε βασική κινητήρια δύναμη επέκτασης στην ευρωζώνη. Ας δούμε τα στοιχεία. Το συνολικό χρέος της ευρωζώνης για το 2009 έφτασε γύρω στα 886% του ΑΕΠ της. Δηλαδή κοντά 9 φορές το ΑΕΠ της ευρωζώνης για το 2009! Από αυτό μόλις το 9% είναι το χρέος της γενικής κυβέρνησης, δηλαδή το δημόσιο χρέος. Το υπόλοιπο είναι το χρέος που έχουν συσσωρεύσει οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, δηλαδή το ιδιωτικό χρέος, που βρίσκεται στα χέρια κυρίως των ευρωπαϊκών τραπεζών. Γι' αυτό και το εξωτερικό χρέος, δηλαδή το χρέος που βρίσκεται σε χέρια εκτός ευρωζώνης είναι μόλις το 13% του συνολικού χρέους.

Με άλλα λόγια η οικονομική άνοδος της ευρωζώνης εξαρτήθηκε κατά κύριο από το πόσο χρέος θα μπορέσουν να φορτωθούν τα νοικοκυριά, οι επιχειρήσεις, αλλά και οι κυβερνήσεις, προκειμένου να κερδίσουν οι τράπεζες και να προσελκύσει επενδυτές το ευρώ. Όπως διαπιστώνουμε από τον Πίνακα 1, όλες οι χώρες της ευρωζώνης, ακόμη και η Γαλλία με τη Γερμανία έχουν εντυπωσιακά μεγέθη συνολικού χρέους. Με πιο εντυπωσιακά το συνολικό χρέος της Ιρλανδίας, το οποίο το 2009 ξεπέρασε σχεδόν κατά 23 φορές το ΑΕΠ της χώρας! Το χρέος της Πορτογαλίας το οποίο ξεπέρασε το ΑΕΠ της κατά το 2009 πάνω από 10 φορές! Και το χρέος της Γαλλίας που επίσης ξεπέρασε το 2009 κατά 10 φορές το ΑΕΠ της!

Συγκριτικά με την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ τα συσσωρευμένα χρέη της ευρωζώνης είναι κατά πολύ μεγαλύτερα, τουλάχιστον διπλάσια.

Το χειρότερο όμως για τις χώρες του ευρώ είναι το γεγονός ότι έχουν βρεθεί μ' ένα νόμισμα, που ουσιαστικά δεν είναι δικό τους νόμισμα. Καμιά από τις χώρες του ευρώ, ακόμη και οι πιο μεγάλες, δεν ελέγχει την έκδοση και την κυκλοφορία του νομίσματος. Καμιά από τις χώρες του ευρώ δεν έχει την κεντρική της τράπεζα να δουλεύει για την προστασία και την διευκόλυνση της δικής της οικονομίας. Το ευρώ είναι ένα επενδυτικό προϊόν και οι κεντρικές τράπεζες των χωρών της ευρωζώνης έχουν υπαχθεί στην ΕΚΤ με βασικό σκοπό την στήριξη αυτού του προϊόντος. Σύμφωνα με τον Τρισέ «το ευρώ είναι ένα αξιόπιστο νόμισμα το οποίο διατηρεί σταθερή την αξία του. Από την εισαγωγή του 11½ χρόνια πριν, ο μέσος πληθωρισμός ήταν κάτω αλλά κοντά στο 2%, σύμφωνα με τον δικό μας ορισμό της τιμαριθμικής σταθερότητας. Η ικανότητα του ευρώ να διατηρεί την αξία του είναι απολύτως ουσιώδης για την εμπιστοσύνη των επενδυτών τόσο εντός, όσο και εκτός της ευρωζώνης.» (Le Monde, 31/5/2010)

Επομένως, όσον αφορά τις χώρες της ευρωζώνης, το ευρώ ως νόμισμα είναι το ίδιο ξένο για τις ανάγκες των οικονομιών τους, όσο ξένο είναι το δολάριο, το Ιαπωνικό γιέν, το Κινέζικο γουάν, κοκ. Μόνο που είναι αναγκασμένες να εκφράζουν όλες τις συναλλαγές και τα αποθεματικά των οικονομιών τους σ' ένα νόμισμα που δεν ελέγχουν. Όσο οι τράπεζες κέρδιζαν και τα επενδυτικά κεφάλαια προσελκύονταν από το ευρώ, ήταν όλα καλά. Έλα όμως που έφτασε η ώρα να δουν τι θα κάνουν με τα χρέη τους. Κι αυτά, είτε πρόκειται για ιδιωτικά, είτε πρόκειται για κρατικά, είναι πλέον εκφρασμένα σε ένα σκληρό, ανελαστικό νόμισμα, που καμμιά οικονομία δεν ελέγχει.

Τι μπορεί να κάνει μια χώρα όταν το σύνολο του χρέους της, ιδιωτικό και κρατικό, εσωτερικό και εξωτερικό, είναι εκφρασμένο σε ξένο νόμισμα; Πολύ λίγα πράγματα. Το πρόβλημα του χρέους στην ευρωζώνη δεν περιορίζεται στο δημόσιο χρέος, αλλά εκτείνεται στο σύνολο του χρέους. Πώς μπορεί μια οικονομία να χρηματοδοτήσει επιχειρήσεις, τράπεζες, νοικοκυριά και κράτος, όταν ήδη το συνολικό της χρέος έχει ξεπεράσει 9 φορές το ΑΕΠ της, όπως συμβαίνει με την Ισπανία; Ακόμη κι αν βρεθεί τρόπος να αναχρηματοδοτηθεί το δημόσιο χρέος από τις αγορές, πώς είναι δυνατόν να αντέξουν την πίεση ενός χρέους που ακόμη και για τη Γερμανία φτάνει να ξεπερνά 7 φορές το ΑΕΠ της; Και μάλιστα σ' ένα νόμισμα που δεν ελέγχει.

 

Πίνακας 1: Διάρθρωση χρέους για το 2009 ως % του ΑΕΠ κάθε χώρας.
	Ευρωζώνη	Ελλάδα	Ιρλαν δία	Πορτο γαλία	Ισπανία	Ιταλία	Γαλλία	Γερμανία	Ιαπωνία	ΗΠΑ
Συνολικό Χρέος Γενικής Κυβέρνησης	79	115	64	77	53	116	78	73	192	86
Εξωτερικό χρέος Γενικής Κυβέρνησης	21	91	48	62	29	54	50	39	13	26
Σύνολο χρέους*	886	562	2.263	1.018	893	679	1,007	744	471	296
Συνολικό Εξωτερικό χρέος	113	171	2.321	241	174	122	196	153	42	97
*Τα στοιχεία για όλες τις χώρες, εκτός Ελλάδας, Ιαπωνίας και ΗΠΑ, είναι του 2008. Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΔΝΤ (IMF, External Debt Database) και  Eurostat, National Accounts.

 

 

 

	Γαλλία	Γερμανία	Ιαπωνία	ΗΠΑ
Συνολικό Χρέος Γενικής Κυβέρνησης	78	73	192	86
Εξωτερικό χρέος Γενικής Κυβέρνησης	50	39	13	26
Σύνολο χρέους*	1,007	744	471	296
Συνολικό Εξωτερικό χρέος	196	153	42	97

 

Αυτή είναι η διαφορά με την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ. Η Ιαπωνία εμφανίζει ένα δημόσιο χρέος κυριολεκτικά τεράστιο, σχεδόν διπλάσιο του ΑΕΠ της. Ωστόσο μόλις το 7% αυτού του δημόσιου χρέους είναι εξωτερικό, δηλαδή σε ξένο νόμισμα που έχει αντληθεί από τις διεθνείς αγορές. Το ίδιο ισχύει και για το συνολικό της χρέος, από το οποίο μόλις το 9% είναι εξωτερικό. Έτσι χάρις στο δικό της νόμισμα, που ακολουθεί τους δικούς της νομισματικούς και πιστωτικούς κανόνες, αλλά και χάρις στα τεράστια εμπορικά πλεονάσματα που διαθέτει, μπορεί να διαχειρίζεται ένα πολύ μεγάλο δημόσιο και ακόμη μεγαλύτερο ιδιωτικό χρέος. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα υπερχρέωσης, απλά με τον τρόπο αυτό διαθέτει περισσότερα μέσα για την αποφυγή της χρεωκοπίας. Το ίδιο συμβαίνει και με τις ΗΠΑ.

Αντίθετα, οι χώρες της ευρωζώνης δεν διαθέτουν δικό τους νόμισμα, ούτε ελεγχόμενο πιστωτικό σύστημα για να αντλήσουν κεφάλαια ή για να αναχρηματοδοτήσουν μέρος του χρέους τους. Ακόμη και για τα πιο μικρά ποσά βραχυπρόθεσμου ή μακροπρόθεσμου δανεισμού οφείλουν να βγουν στις αγορές και να εκτεθούν στις πιέσεις των κερδοσκόπων επενδυτών. Χαρακτηριστικός είναι ο Πίνακας 2, όπου καταγράφονται οι ανάγκες αναχρηματοδότησης των βασικών χωρών της ευρωζώνης έως το τέλος του τρέχοντος έτους.

Από τα στοιχεία γίνεται φανερή πρώτα απ' όλα η αδυναμία του αποκαλούμενου «μηχανισμού στήριξης» της ευρωζώνης των 750 δις ευρώ. Μόνο για την αναχρηματοδότηση του δημόσιου χρέους θα χρειαστούν από τον Μάιο έως τον Δεκέμβριο του 2010 γύρω στα 965 δις ευρώ. Κι αυτά με τα στοιχεία στις 30 Απριλίου του 2010. Κι ενώ οι ευρωκρατούντες είναι όλο δηλώσεις για το πώς θα καθυποτάξουν τις αγορές, το μόνο που έχουν καταφέρει είναι να θέσουν όχι μόνο την Ελλάδα, αλλά και μια σειρά άλλες χώρες, όπως την Πορτογαλία, την Ιρλανδία και την Ισπανία, εκτός αγορών. Οι χώρες αυτές αδυνατούν πλέον να χρηματοδοτήσουν το χρέος τους από τις αγορές. Επιπλέον οι εγχώριες τράπεζες βρίσκονται ήδη υπό καθεστώς χρεοκοπίας και έτσι εξαρτώνται πια σχεδόν αποκλειστικά από τις αγορές ομολόγων που κάνει η ίδια η ΕΚΤ. Ως πότε όμως;

 

Πίνακας 2: Αναχρηματοδότηση του δημόσιου χρέους το 2010 (δις ευρώ)
	Μάιος	Ιούνιος	Ιούλιος	Αύγουστος	Σεπτέμβριος	Οκτώβριος	Νοέμβριος	Δεκέμβριος	Σύνολο
Γερμανία	15,0	34,9	43,4	10,0	25,9	28,8	4,0	14,6	177
Γαλλία	32,1	28,6	78,5	13,6	28,9	43,1	8,0	9,5	242
Ιταλία	20,2	47,7	23,8	45,5	51,7	26,2	30,9	21,0	267
Ισπανία	9,2	8,2	31,5	6,8	5,9	6,7	7,9	4,6	81
Ολλανδία	9,4	11,8	18,3	6,2	9,1	0,8	0,0	3,8	59
Ελλάδα	8,4	0,1	4,4	0,0	4,9	2,2	0,0	0,7	21
Βέλγιο	8,7	5,9	9,2	6,0	20,7	3,1	2,1	2,3	58
Ιρλανδία	4,2	1,3	2,4	1,6	0,0	0,9	0,2	0,0	11
Αυστρία	1,4	1,8	3,4	1,1	0,8	2,0	0,3	0,0	11
Πορτογαλία	6,9	0,0	5,4	0,0	3,6	0,0	2,6	0,0	19
Φιλανδία	3,0	1,6	7,1	0,6	5,4	1,4	0,0	0,0	19
Σύνολο	119	142	228	91	157	116	56	57	965
Πηγή: Morgan Stanley Research. Τα στοιχεία είναι σύμφωνα με τις προβλέψεις στις 30/4/2010.

 

 

 

	Νοέμβριος	Δεκέμβριος	Σύνολο
Γερμανία	4,0	14,6	177
Γαλλία	8,0	9,5	242
Ιταλία	30,9	21,0	267
Ισπανία	7,9	4,6	81
Ολλανδία	0,0	3,8	59
Ελλάδα	0,0	0,7	21
Βέλγιο	2,1	2,3	58
Ιρλανδία	0,2	0,0	11
Αυστρία	0,3	0,0	11
Πορτογαλία	2,6	0,0	19
Φιλανδία	0,0	0,0	19
Σύνολο	56	57	965

 

Παρά το γεγονός ότι η Πορτογαλία, η Ιρλανδία και κυρίως η Ισπανία έχουν στριμωχτεί άγρια και χρειάζονται επειγόντως τις ενέσεις από τον «ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης», ωστόσο οι ευρωκρατούντες δεν προχωρούν σε καμμιά ενέργεια. Γιατί; Αφενός τρέμουν τον αντίκτυπο στις αγορές και, αφετέρου, δεν θέλουν να βάλουν χέρι στα 750 δις ευρώ που έχουν υποσχεθεί, γιατί δεν ξέρουν τι τους περιμένει στη γωνία. Ήδη η Γαλλική κυβέρνηση δηλώνει ότι μετά την υποβάθμιση της Ισπανίας από την Fitch, θα είναι «πολύ δύσκολο» να αποφύγει και τη δική της υποβάθμιση. Ταυτόχρονα η Γερμανία για πρώτη φορά αρχίζει να αντιμετωπίζει προβλήματα στις αγορές ομολόγων. Το τελευταίο Economist (27/5) δεν αφήνει κανένα περιθώριο στη Γερμανική κυβέρνηση και τους άλλους ευρωκρατούντες να συνεχίσουν την εικονική μάχη με τους κερδοσκόπους: «φαίνεται μάλλον ανόητο για τις Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να αρχίσουν να παρενοχλούν εκείνους ακριβώς τους ανθρώπους από τους οποίους έχουν ανάγκη να δανειστούν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Οι επενδυτές δεν χρειάζεται να πουλήσουν ομόλογα που δεν έχουν (short selling) – να στοιχηματίσουν σε μια τιμή που πέφτει – ώστε να δημιουργήσουν προβλήματα στις κυβερνήσεις. Το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να αγνοήσουν τα ομόλογα στις συχνές δημοπρασίες των κυβερνήσεων (Γερμανία, Ιταλία και Πορτογαλία, όλες είχαν για παράδειγμα δημοπρασίες στις 26 Μαΐου). Μια αποτυχημένη δημοπρασία θα προκαλέσει γρήγορα μια εκτίναξη στις αποδόσεις των ομολόγων, αυξάνοντας το κόστος εξυπηρέτησης αυτών των τεράστιων ελλειμμάτων.»

Η ευθεία αυτή απειλή δεν πέρασε απαρατήρητη από καμμιά κυβέρνηση της ευρωζώνης. Ιδίως με το ευρώ να έχει κατρακυλήσει κάτω από το 1,22 στην ισοτιμία του με το δολάριο. Ιδίως με τις Ευρωπαϊκές τράπεζες να χρειάζεται να διαγράψουν πολύ περισσότερα δάνεια από τα χαρτοφυλάκιά τους φέτος σε σχέση με πέρυσι. Με τις κυβερνήσεις να αντιμετωπίζουν «βαριές χρηματοδοτικές απαιτήσεις για τα επόμενα χρόνια», υπάρχει «ο κίνδυνος οι εκδόσεις ομολόγων από τις τράπεζες να παραγκωνιστούν», έγραψε η ΕΚΤ στην πρόσφατη εξαμηνιαία Financial Stability Report, που εξέδωσε στις 31/5. «Ο κίνδυνος που συνεπάγεται για την χρηματοδότηση του κόστους των τραπεζών εγείρει την πιθανότητα ενός πισωγυρίσματος στην κερδοφορία του τραπεζικού τομέα», σημειώνει η έκθεση της ΕΚΤ. Εκτιμά επίσης ότι το ερχόμενο εξάμηνο θα πρέπει οι ευρωπαϊκές τράπεζες να προχωρήσουν σε διαγραφές άνω των 90 δις ευρώ, χωρίς όμως να θιγεί η κερδοφορία τους. Πώς θα συμβεί αυτό; Πολύ απλά, περνώντας το κόστος αυτό στις πλάτες του φορολογούμενου μέσω των κρατικών ελλειμμάτων.

Απ' ότι φαίνεται ο φαύλος κύκλος των ελλειμμάτων και των χρεών μόλις έχει αρχίσει για την ευρωζώνη. Αργά ή γρήγορα οι ευρωκρατούντες θα κληθούν να επιλέξουν τις χώρες ή τις τράπεζες; Μέχρι στιγμής η πολιτική που ακολουθούν για τη διάσωση των τραπεζών τους οδηγεί με μαθηματική βεβαιότητα στην χρεωκοπία τις χώρες της ευρωζώνης την μια μετά την άλλη.

 

* Ο Δημήτρης Καζάκης  είναι οικονομολόγος – αναλυτής.

 

ΠΗΓΗ:  "Ποντίκι", 3/6/2010,

ΑΝΑΡΤΗΣΗ: 3/6/2010, http://youpayyourcrisis.blogspot.com/2010/06/blog-post_03.html#mor

Η διαρροή εγκεφάλων από την Ελλάδα

 

Το φαινόμενο της «διαρροής εγκεφάλων» διεθνώς

 

Του Λόη Λαμπριανίδη

Το φαινόμενο της «διαρροής εγκεφάλων» συνήθως περιλαμβάνει τις ροές πτυχιούχων από τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες προς τις αναπτυγμένες, ενώ οι αντίστοιχες ροές μεταξύ των αναπτυγμένων κρατών αναφέρονται ως «κυκλοφορία εγκεφάλων». Ερμηνεύουμε το φαινόμενο της «διαρροής εγκεφάλων» στην περίπτωση της Ελλάδας, η οποία αποτελεί αναπτυγμένο κράτος, ως αποτέλεσμα της χαμηλής ζήτησης για επιστημονικό προσωπικό στην ελληνική αγορά εργασίας, και όχι της υπερπροσφοράς πτυχιούχων.

Η συμβολή του ανθρωπίνου δυναμικού στην οικονομική ανάπτυξη είναι σημαντική και μεγαλύτερη από τη συμβολή του φυσικού κεφαλαίου. Το ανθρώπινο δυναμικό αυξάνει την παραγωγικότητα της εργασίας, γίνεται φορέας αξιοποίησης και διάχυσης της τεχνολογίας και της καινοτομίας, παράγοντας υψηλές εξωτερικές οικονομίες που διαχέονται στην οικονομία και στο κοινωνικό σύνολο. Παρά τη σχετικά πρόσφατη έμφαση στη σημασία του ανθρώπινου δυναμικού στην αναπτυξιακή διαδικασία, η αναγνώριση της σημασίας του πηγαίνει πίσω στο χρόνο, μέχρι τα μέσα του 18ου αιώνα και τις απαρχές της οικονομικής επιστήμης.

Οι λιγότερο αναπτυγμένες χώρες υποφέρουν από την έλλειψη ειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, και έτσι δεν μπορούν να έχουν υψηλή κερδοφορία κεφαλαίου. Συνεπώς, το κεφάλαιο δεν επενδύει εκεί, γεγονός που οδηγεί σε χαμηλή παραγωγικότητα. Έτσι, οι πολύ ειδικευμένοι μεταναστεύουν από τη χώρα που πέφτει σε «φαύλο κύκλο» υπανάπτυξης.

Οι αναπτυγμένες χώρες είχαν πάντοτε το εξής δίλημμα: είτε να «παράγουν» οι ίδιες μόνες τους όλο το εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό που χρειάζονται είτε να προσελκύσουν και ήδη εκπαιδευμένο δυναμικό από τρίτες χώρες. Οι περισσότερες ακολούθησαν τη δεύτερη μέθοδο (π.χ. οι ΗΠΑ προσφέρουν υποτροφίες για σπουδές εκεί σε αποφοίτους λυκείων με τις καλύτερες επιδόσεις σε όλο τον κόσμο), υποσκάπτοντας ουσιαστικά την ανάπτυξη των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών.

 

 

 Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την Ερευνητική Μονάδα Περιφερειακής Ανάπτυξης και Πολιτικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας (http://www.uom.gr/rdpru) με επιστημονικό υπεύθυνο  τον Λόη Λαμπριανίδη Οικονομικό Γεωγράφο,  καθηγητή του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και βασικό συνεργάτη τον υποψήφιο διδάκτορα Νίκο Βογιατζή.

Οικονομικό Γεωγράφο, καθηγητή του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και βασικό συνεργάτη τον υποψήφιο διδάκτορα Νίκο Βογιατζή.

Το δείγμα της έρευνας αποτελείται από 2.734 Έλληνες, πτυχιούχους ανώτερων και ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, οι οποίοι έχουν εργαστεί στο εξωτερικό για τουλάχιστον ένα χρόνο, ενώ σήμερα είτε έχουν επιστρέψει στην Ελλάδα είτε ζουν ακόμη στο εξωτερικό. Το 34% είναι γυναίκες και το 66% άντρες, ενώ το 84,1% ζει σήμερα στο εξωτερικό και το 15,9% στην Ελλάδα.

Το ερωτηματολόγιο αναρτήθηκε στο δικτυακό τόπο της surveymonkey, όπου και γινόταν η συμπλήρωσή του ηλεκτρονικά για διάστημα 9 μηνών (15.5.2009- 15.2.2010). Ο εντοπισμός των ατόμων που συμμετείχαν στην έρευνα πραγματοποιήθηκε σε δύο φάσεις. Αρχικά συγκεντρώθηκαν οι διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ελλήνων πτυχιούχων που εργάζονται ή είχαν εργαστεί στο εξωτερικό, μέσω προσωπικών επαφών αλλά και αναζήτησης στο διαδίκτυο, σε επιλεγμένα ερευνητικά ινστιτούτα, πανεπιστήμια, επιχειρήσεις του εξωτερικού, ιστοσελίδων συλλόγων-ενώσεων και προσωπικών ιστολογιών. Η δεύτερη φάση εντοπισμού των συμμετεχόντων πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο της «χιονοστιβάδας», αφού οι ερωτώμενοι κλήθηκαν να συμπεριλάβουν στις απαντήσεις τους τις διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου άλλων ατόμων, ενώ σε πολλές περιπτώσεις προώθησαν οι ίδιοι το μήνυμα με τον σύνδεσμο για το ερωτηματολόγιο σε γνωστούς τους.

Η ανταπόκριση ήταν πάρα πολύ καλή (85% response rate), και μάλιστα πολύ συχνά αυτοί που συμπλήρωναν το ερωτηματολόγιο μας έστελναν και ηλεκτρονικό μήνυμα με πολύ χρήσιμα σχόλια, γεγονός που συνιστά και επιβεβαίωση της σημασίας που έδιναν οι ίδιοι στο θέμα της έρευνας. Εξάλλου, σε κάποιες περιπτώσεις αναρτήθηκαν link της έρευνας σε προσωπικά μπλογκ.

 

 

Οι πτυχιούχοι που εργάζονται στο εξωτερικό έχουν κάνει πολλές και πολύ καλές σπουδές. Συγκεκριμένα, το 73% έχει και μεταπτυχιακό τίτλο (master), ενώ το 51,2% έχουν και διδακτορικό. Όταν έπιασαν την πρώτη δουλειά τους στο εξωτερικό το 80,6% είχαν τουλάχιστον μεταπτυχιακό τίτλο.

Συγκεκριμένα, τα τυπικά προσόντα πριν από έναρξη της πρώτης εργασίας στο εξωτερικό έχουν ως εξής: 1ο Πτυχίο: 17,3%, 2ο Πτυχίο: 2,2%, 1ο Master: 43,9%, 2ο Master: 11,4%, PhD: 25,3%.

Το 41% έχουν κάνει πάρα πολύ καλές σπουδές, σπούδασαν στα 100 καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου! Συγκεκριμένα, η συνολική εικόνα έχει ως εξής: 1ο Πτυχίο: 27,0%, 2ο Πτυχίο: 21,9%, 1ο Master: 39,4%, 2ο Master: 45,0%, PhD: 53,1, μέσδος όρος: 40,9%.

Σχεδόν όλοι όσοι δουλεύουν στο εξωτερικό (90%) έχουν κάνει μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό, ενώ το 29% έχει πραγματοποιήσει το σύνολο των σπουδών του σε ξένα ιδρύματα. Μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό (14,3%) εργάστηκαν στο εξωτερικό χωρίς προηγουμένως να έχουν κάνει κάποιες σπουδές εκεί.
Οι περισσότεροι (60,9%) προτού αποφασίσουν να φύγουν ή να παραμείνουν στο εξωτερικό για εργασία, δεν αναζήτησαν καν δουλειά στην Ελλάδα. Μάλιστα και οι υπόλοιποι, που αναζήτησαν εργασία, το έκαναν για μικρό σχετικά διάστημα. Συγκεκριμένα, το 62% για λιγότερο από 6 μήνες, το 19,5% για 6-12 μήνες, ενώ το 18,5% για διάστημα μεγαλύτερο του ενός έτους.

Η ένταση της απογοήτευσης των πτυχιούχων για τη δυνατότητα εύρεσης ικανοποιητικής εργασίας στην Ελλάδα φαίνεται και από το γεγονός ότι 47,3% των ατόμων που πήραν όλα τα πτυχία τους στην Ελλάδα δεν αναζήτησαν καθόλου δουλειά στη χώρα.

Οι επιστήμονες που δουλεύουν στο εξωτερικό συγκεντρώνονται κυρίως (81%) σε τρία επιστημονικά πεδία: α) οικονομικά, διοίκηση επιχειρήσεων, νομικά κλπ. (33%), β) προγραμματισμός ηλεκτρονικών υπολογιστών, φυσική, χημεία κλπ. (25%) και γ) μηχανικοί, μηχανικοί ηλεκτρονικών υπολογιστών, κλπ (23%).

Αναμενόμενα, ένα πολύ σημαντικό ποσοστό (46,5%) αυτών που εργάστηκαν στο εξωτερικό έχουν μη έλληνα σύντροφο. Η σχέση με μη έλληνα σύντροφο λειτουργεί αποτρεπτικά για την επιστροφή: από αυτούς που επέστρεψαν μόνο το 13,7% έχει μη έλληνα σύντροφο, ενώ σε αυτούς που δεν επέστρεψαν το αντίστοιχο ποσοστό είναι 52,4%.

Εργάζονται σε 74 χώρες, όμως το 91% συγκεντρώνεται σε 10 χώρες, κυρίως τη Βρετανία και τις ΗΠΑ. Συγκεκριμένα: Βρετανία: 31,7%, ΗΠΑ: 28,7%, Γερμανία: 6,6%, Ελβετία: 5,4%, Γαλλία: 4,4%, Βέλγιο: 4,3%, Καναδάς: 3,3%, Ολλανδία: 2,6%, Ιταλία: 2,3%, Ισπανία: 1,8%, Λοιπές: 9,0%.

Εργάζονται σε 532 πόλεις, όμως υπάρχει υπερεκπροσώπηση σε ελάχιστες πολύ μεγάλες πόλεις: Λονδίνο: 16,9%, Νέα Υόρκη: 3,9%, Βρυξέλλες: 3,9%, Βοστόνη: 3,7%, Παρίσι: 2,8%, Γενεύη: 2,1%, Μόναχο: 2,0%, Ουάσιγκτον: 1,8%, Ζυρίχη: 1,5%, Σικάγο: 1,4%, Λοιπές: 60,0%.

Οι αμοιβές εργασίας αυτών που έχουν επιστρέψει στην Ελλάδα είναι πολύ κατώτερες σε σχέση με όσους εξακολουθούν να δουλεύουν στο εξωτερικό. Συγκεκριμένα, από όσους ζουν σήμερα στην Ελλάδα το 39,4% έχουν εισόδημα μικρότερο από 25.000 ευρώ και 34,4% μεγαλύτερο από 40.000 ευρώ. Πολύ διαφορετική είναι η εικόνα για όσους ζουν στο εξωτερικό, καθώς μόνο ποσοστό 9,2% έχει εισόδημα μικρότερο από 25.000 ευρώ, ενώ το 68,4% έχει εισόδημα μεγαλύτερο από 40.000 ευρώ.

Αυτοί που έχουν επιστρέψει στην Ελλάδα παρέμειναν στο εξωτερικό κατά μέσο όρο 10,5 χρόνια, συμπεριλαμβανομένων των σπουδών και της εργασίας, από τα οποία τα καθαρά χρόνια για εργασία ήταν 6,6.

 

Η βασική αιτία της διαρροής εγκεφάλων είναι ότι η Ελλάδα δεν έχει μετακινηθεί στην αλυσίδα παραγωγής της αξίας ώστε να παράγει πιο σύνθετα προϊόντα και υπηρεσίες (έντασης γνώσης/ τεχνολογίας). Έτσι, υπάρχει περιορισμένη ζήτηση για πτυχιούχους, και συνεπώς η διαρροή εγκεφάλων δεν είναι κυρίως απόρροια υπερπροσφοράς πτυχιούχων (υπερεκπαίδευσης). Παρόλο που στη χώρα μας ο αριθμός των πτυχιούχων αυξάνεται τα τελευταία χρόνια, εξακολουθεί να είναι μικρότερος αναλογικά με τον πληθυσμό σε σχέση με άλλες αναπτυγμένες χώρες.

 

Ποσοστό πτυχιούχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, 2001 (%)

 

Χώρα	στα άτομα ηλικίας 25-64 ετών		στο σύνολο του πληθυσμού
EΕ-25	25,1	Κύπρος	22,3
Ιρλανδία	39,3	Σουηδία	19,9
Φιλανδία	38,0	Φιλανδία	19,1
Κύπρος	37,5	Ιρλανδία	18,5
Γαλλία	31,4	Νορβηγία	17,2
Γερμανία	30,2	ΗΠΑ	16,7
Βρετανία	29,6	Ολλανδία	14,8
Ολλανδία	28,6	Δανία	14,8
Ελλάδα	27,7	Γερμανία	14,7
Δανία	27,6	Βρετανία	14,6
Σουηδία	27,5	Γαλλία	14,0
Λουξεμβούργο	25,8	Ελβετία	13,9
Ουγγαρία	22,8	Λιχνενστάιν	12,5
Πορτογαλία	22,2	Ελλάδα	11,6

Πηγή: Eurostat

Εξάλλου, είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ στις αναπτυγμένες χώρες η ανεργία μειώνεται όσο αυξάνεται το εκπαιδευτικό επίπεδο, στην Ελλάδα δεν συμβαίνει το ίδιο. Συγκεκριμένα, ενώ ο μέσος όρος των ποσοστών ανεργίας στην ΕΕ-27 πέφτει όσο αυξάνεται το εκπαιδευτικό επίπεδο, στην Ελλάδα είναι υψηλότερος για το μεσαίο επίπεδο (βλ. Διάγραμμα 1)

Διάγραμμα 1: Ποσοστά ανεργίας στις ηλικίες 15-64 ανά εκπαιδευτικό επίπεδο (μέσος όρος 1998-2008).

 

Η διαρροή εγκεφάλων θα μπορούσε να ερμηνευθεί και ως αποτέλεσμα: α) εξοικείωση με το Άλλο μέσω ταξιδιών στο εξωτερικό, Erasmus, προπτυχιακών ή μεταπτυχιακών σπουδών στο εξωτερικό κλπ., β) της ενιαίας αγοράς εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση γ) των εξελίξεων στην τεχνολογία επικοινωνιών (internet, skype κλπ.) και μείωσης του κόστους μεταφορών που «συρρίκνωσαν τον χώρο», περιορίζοντας την επιθυμία επιστροφής στην πατρίδα (home-sickness), μια που καθημερινά μπορείς να διαβάζεις ελληνικές εφημερίδες στο διαδίκτυο, να ακούς ελληνικό ραδιόφωνο και να βλέπεις ελληνική τηλεόαραση, γ) της δυνατότητας αναζήτησης εργασίας διεθνώς μέσω διαδικτύου από εταιρείες εύρεσης εργασίας, δ) της αύξησης των Ελλήνων που δουλεύουν στο εξωτερικό, καθώς αυτά τα κοινωνικά δίκτυα διευκολύνουν την μετανάστευση, ε) της αθέλητης «ωραιοποίησης» της κατάστασης από φίλους που είναι ήδη μετανάστες και οι οποίοι τείνουν να αναφέρουν κυρίως τα θετικά και να αποσιωπούν τα αρνητικά (Geographic imagination).
Όπως προκύπτει από την έρευνα, ο σημαντικότερος λόγος για την αναζήτηση εργασίας στο εξωτερικό αλλά και άντλησης ευχαρίστησης από τη ζωή στο εξωτερικό είναι επαγγελματικός. Δηλαδή, οι καλύτερες προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξης, η επαγγελματική αναγνώριση, η αξιοκρατία στον εργασιακό χώρο, οι οικονομικές απολαβές, η ενδιαφέρουσα εργασία στο αντικείμενο των ερωτώμενων και προσπάθεια για απόκτηση περισσότερων και εξειδικευμένων γνώσεων στο αντικείμενο αυτό.

Οι βασικότεροι παράγοντες που δυσαρεστούν τους ερωτώμενους κατά την παραμονή τους στο εξωτερικό και οδήγησαν κάποιους από αυτούς να επιστρέψουν είναι ότι βρίσκονται μακριά από την οικογένεια και τους φίλους τους, η νοσταλγία για τη ζωή στην Ελλάδα και οι άσχημες καιρικές συνθήκες.

Η επιστροφή προσδιορίζεται: α) από τη φάση του οικογενειακού κύκλου (κυρίως την ηλικία των παιδιών, καθώς γονείς με παιδιά άνω των δέκα ετών επιστρέφουν πιο δύσκολα το εάν ο/η σύντροφος είναι Έλληνας οι ηλικιωμένοι/άρρωστοι γονείς η ύπαρξη οικογενειακής επιχείρησης κ.ά.), β) από το γενικότερο «κλίμα» που επικρατεί στη χώρα (υπήρξαν περίοδοι μεγάλης «ευφορίας», όπως η περίοδος του 1981 ή των Ολυμπιακών Αγώνων).

Κλείνοντας, θα ήθελα να επισημάνω ότι η περίοδος κρίσης την οποία ζούμε ίσως αποτελεί ευκαιρία να ξανασκεφτούμε τις καίριες συντεταγμένες της αναπτυξιακής μας πορείας και κυρίως ποιο ρόλο θα θέλαμε στο Διεθνή Καταμερισμό Εργασίας ώστε να δημιουργήσουμε συγκριτικά πλεονεκτήματα προς εκείνη την κατεύθυνση. Θα πρέπει αναμφίβολα να υπάρξει μια στροφή της οικονομίας στην παραγωγή πιο σύνθετων προϊόντων και υπηρεσιών, που θα βάλει τη χώρα σε καλύτερη θέση στον διεθνή ανταγωνισμό και θα αξιοποιήσει παραγωγικά το ανθρώπινο δυναμικό της. Μόνο μια τέτοια στροφή θα συντελέσει στην εξομάλυνση προσφοράς και ζήτησης στην αγορά εργασίας των πτυχιούχων στην Ελλάδα και θα μειώσει τη διαρροή εγκεφάλων.
Παράλληλα, θα πρέπει να μετατρέψουμε την απώλεια ταλέντων σε ευκαιρία. Αναμφίβολα, όσοι επιστρέψουν θα είναι πλούσιοι σε γνώσεις και εμπειρίες ζωής και πρέπει να αξιοποιηθούν δημιουργικά. Όμως και οι έλληνες πτυχιούχοι που θα εξακολουθήσουν να εργάζονται στο εξωτερικό θα μπορούσαν να αποτελέσουν αφενός τους καλύτερους «πρεσβευτές» της χώρας μας σε 74 χώρες και 532 πόλεις, ενώ αφετέρου θα μπορούσαν να συμβάλουν –έστω και από μακριά– μέσα από ουσιαστικές συνεργασίες, στη μεταφορά τεχνογνωσίας στην Ελλάδα.

* Ο Λόης Λαμπριανίδης είναι οικονομικός γεωγράφος,  καθηγητής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.

Το φθινόπωρο θα κυκλοφορήσει το βιβλίο του «Διαρροή ταλέντων (Brain-Drain) από την Ελλάδα

 

ΠΗΓΕΣ: Έντυπη Έκδοση, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 16 Μαΐου 2010,  http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=16/05/2010&id=162705,  ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΑΥΓΗ, 23/05/2010,   http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=544814 και Εκθέματα, 23 Μαΐου 2010,

http://enthemata.wordpress.com/2010/05/23/%CE%B7-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CF%81%CF%81%CE%BF%CE%AE-%CE%B5%CE%B3%CE%BA%CE%B5%CF%86%CE%AC%CE%BB%CF%89%CE%BD-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1/#more-670

Το βατερλώ της στρατηγικής του Νταβούτογλου

Tου Δαμιανού Βασιλειάδη

Η αιματηρή επίθεση του Ισραήλ στην ειρηνευτική αποστολή βοήθειας προς τον χειμαζόμενο παλαιστινιακό λαό και μάλιστα σε διεθνή ύδατα ασφαλώς και δεν ήταν τυχαία.

Εντάσσεται σε μια κατά μέτωπο αντιπαράθεση γεωστρατηγικών σχεδιασμών της Τουρκίας με βάση τη στρατηγική Νταβούτογλου, για τον προσεταιρισμό των μουσουλμανικών λαών της περιοχής.

Αυτή η στρατηγική Νταβούτογλου μπορεί να  έχει δυνατότητα επιτυχίας, εφόσον η Τουρκία προβάλει με έμφαση την αντίθεσή της στην πολιτική του Ισραήλ απέναντι στους Παλαιστινίους. Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική.
Η σύγκρουση Τουρκίας – Ισραήλ, με αφορμή αυτό το τραγικό περιστατικό στα διεθνή ύδατα, αναδεικνύει και τα όρια της τουρκικής διπλωματίας. Ενώ με τους Ελληνες υποτελείς και ραγιά δες του Νέο – Οθωμανισμού η πολιτική Νταβούτογλου στέφθηκε με πλήρη επιτυχία, με τους ισραηλινούς τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά.

Οι Ισραηλινοί με την προβοκατόρικη τους αυτή ενέργεια, που ήταν σχεδιασμένη και συνειδητή, θέλουν να δείξουν στην Τουρκία ποιοι είναι οι κυρίαρχοι (οι πραγματικοί αφέντες) στην περιοχή.

Η πεποίθησή μου μάλιστα είναι ότι την προκάλεσαν περίτεχνα, όπως είχε γίνει και με τον Σαντάμ Χουσείν και το Κουβέιτ, πριν από τον πόλεμο του κόλπου, όπου οι Αμερικανοί ενεθάρρυναν τον δικτάτορα να επέμβει, για να έχουν δικαιολογία να τον συντρίψουν.

Τι σημασία έχει μπροστά στην στρατηγική σκοπιμότητα, αν αδικοχαθούν και μερικές δεκάδες, εκατοντάδες και εκατομμύρια άνθρωποι;

Το Ισραήλ ακολουθεί ανέκαθεν την πολιτική: «οφθαλμόν αντί οφθαλμού και οδόντα αντί οδόντος». Εχει μάλιστα τη δύναμη να την επιβάλει. Το Ισραήλ θέλησε να προβάλει διεθνώς, αλλά και στην Τουρκία ειδικότερα, τη δική του πολιτική ισχύος.

Στόχος της ενέργειάς του είναι να συσπειρώσει ολόκληρο το εβραϊκό λόμπυ τόσο στην Αμερική, που κρατούσε απέναντι στην Τουρκία αμφίρροπη στάση, όσο και παγκόσμια.

Επιπλέον δεν πρέπει να λησμονούμε ότι το Ισραήλ έχει άριστα εκπαιδευμένο στρατό, αλλά και καλά εκπαιδευμένο εφεδρικό στρατό που ο αριθμός του μπορεί να φτάσει και τα τρία εκατομμύρια, δηλαδή τον μισό του σημερινού του πληθυσμού και μια εμπειροπόλεμη και αποτελεσματική πολεμική αεροπορία που είναι σε θέση να τα βάλει με οποιαδήποτε περιφερειακή δύναμη και φυσικά και με την Τουρκία.

Επιπλέον διαθέτει και ατομικές βόμβες που ασφαλώς και δεν θα δίσταζε να χρησιμοποιήσει, αν διακινδύνευε η επιβίωσή του. Το αίσθημα της αυτοσυντήρησης μπορεί να την οδηγήσει σε απονενοημένες πράξεις. Αλλά αυτά δεν μας δίδαξε ο Θουκυδίδης;

Το Ισραήλ δηλαδή δεν είναι η ψοφοδεής Ελλάδα, αλλά έχει αυτοπεποίθηση στις δυνάμεις του και ακλόνητο πατριωτικό φρόνημα. Ο πολίτης φροντίζει το κράτος και το κράτος τον πολίτη, με τρόπο παραδειγματικό.

Με αυτή την έννοια θέλει με την σκόπιμη αυτή ενέργεια, να δείξει τόσο στους Τούρκους, όσο και στη διεθνή κοινότητα, ποιος έχει το πάνω χέρι στην περιοχή.
Με αυτή την έννοια  επίσης θέλει να συνετίσει την Τουρκία, να σταματήσει την πολιτική της κατά του Ισραήλ, γιατί το τελευταίο πέρα από την στρατιωτική του υπεροχή απέναντι στην Τουρκία έχει και τη δυνατότητα να της δημιουργήσει και άλλα προβλήματα  όπως π.χ. η αναγνώριση της Αρμενικής Γενοκτονίας από την αμερικανική γερουσία και η δημιουργία πολιτικής αυτονόμησης του Βόρειου Κουρδιστάν, ενώ στο Νότιο Κουρδιστάν είναι οι κύριοι εκπαιδευτές του κουρδικού στρατού και διαθέτουν επίλεκτες δυνάμεις των μυστικών υπηρεσιών.

Η προσωπική μου άποψη είναι ότι την αποστολή προκάλεσε το εβραϊκό λόμπυ, για να δώσει ένα αποφασιστικό μάθημα στην Τουρκία και σ' όσους στηρίζουν την πολιτική της.

Η Τουρκία υπερεκτίμησε τις δυνάμεις της και η αλαζονεία και η υπεροψία της την οδήγησε να παραβλέψει τον παράγοντα Ισραήλ.

Πέρα από την σαφή καταδίκη αυτής της απάνθρωπης ενέργειας, που έχει τα χαρακτηριστικά κρατικής τρομοκρατίας, πρέπει να τονιστεί ότι είναι καταδικαστέες οποιεσδήποτε ενέργειες που καταπατούν με τον πιο βάναυσο τρόπο το διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συνθήκες και η Τουρκία δεν μπορεί να το παίζει αναμάρτητη.

Αυτό που συμβαίνει στην Κύπρο είναι εισβολή και κατοχή μιας ανεξάρτητης χώρας με ένα στρατό ο οποίος είναι στρατός κατοχής. Η εθνοκάθαρση που επιχείρησε με την εκδίωξη 200 χιλιάδων Ελληνοκυπρίων από τις πατρογονικές τους εστίες έχει σχέση αναλογικά με αυτό που γίνεται από τους Ισραηλινούς και τους Παλαιστίνιους.

Η Τουρκία δεν είναι παντοδύναμη, όπως θέλουν να την παρουσιάσουν τα Μέσα Μαζικού Εκμαυλισμού των διαπλεκομένων (κατά τα άλλα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης).

Ο μουσουλμανικός κόσμος είναι αθεράπευτα διασπασμένος. Οι πρίγκιπες, εμίρηδες και βασιλειάδες των αραβικών χωρών επιζητούν την αμερικάνικη ομπρέλα προστασίας (και έμμεσα την ισραηλινή, όσο παράξενο κι' αν φαίνεται αυτό).

Από την άλλη οι Σιίτες του Ιράν δεν είναι διατεθειμένοι να παραχωρήσουν στην Τουρκία την ηγεμονία των ομοθρήσκων τους στους ισλαμιστές της Άγκυρας, παρά τα φαινόμενα, που όμως απατούν.

Ούτε οι τουρκογενείς χώρες που συνορεύουν με τη Ρωσία είναι πρόθυμες να τα χαλάσουν με τη γείτονα για χάρη της Τουρκίας.

Η περίφημη στρατηγική Νταβούτογλου στη διένεξή του με το Ισραήλ, έφθασε τα όριά της.

Εκεί δεν μπορεί να παίξει τα παιχνίδια του ο Νταβότογλου, γιατί οι Ισραηλινοί δεν είναι Νέο – Οθωμανοί ραγιάδες.

Η Τουρκία είναι ευάλωτη και αποτελεί έναν γίγαντα με πήλινα πόδια. Αυτό το ξέρουν οι Ισραηλινοί, όχι δυστυχώς οι ΄Ελληνες.

ΠΗΓΗ: 01/06/2010, http://damonpontos.gr/?p=1517

Ποιος ευθύνεται για την κατάσταση της χώρας;

 

Του Δημήτρη Καζάκη*

 

Πρόκειται για τις συνήθεις ανοησίες με τις οποίες διανθίζει, τόσο ο κύριος υπουργός, όσο και ο πρωθυπουργός της χώρας, τις λιγοστές αλήθειες που αναγκάζονται να ομολογήσουν. Άλλωστε δεν μπορεί να μην ξέρει κοτζάμ υπουργός οικονομικών ότι σε ασφαλιστικά ταμεία και ασφαλιστικές εταιρείες ανήκει μόλις το 15% των ελληνικών ομολόγων. Κι αυτοί που διαχειρίζονται τα λεφτά των «φορολογουμένων και ασφαλισμένων» λογοδοτούν σ' αυτούς, όσο λογοδοτούν και οι διαχειριστές των δικών μας ασφαλιστικών ταμείων, οι οποίοι καθ' υπόδειξη των κυβερνήσεων, αλλά και γνωστών κερδοσκοπικών κυκλωμάτων, έχουν φορτώσει τα ταμεία με κάθε λογής ομόλογα και άλλες ανάλογου τύπου επενδύσεις χωρίς αντίκρισμα.

Η αλήθεια είναι ότι οι πιστωτές του κράτους δεν είναι κάποιοι έντιμοι διαχειριστές του υστερήματος των φορολογουμένων και των ασφαλισμένων άλλων χωρών, αλλά επενδυτικά κεφάλαια και τράπεζες που ειδικεύονται στην διεθνή τοκογλυφία και κερδοσκοπία. Και δανείζουν την Ελλάδα γιατί γνωρίζουν πολύ καλά ότι έχουν να κερδίσουν πάρα πολλά. Πάντα με την αμέριστη βοήθεια των εκάστοτε κυβερνήσεων αυτής της χώρας. Είναι χαρακτηριστικό ότι ολόκληρη την περίοδο της μεταπολίτευσης, 1974-2009, η Ελλάδα έχει πληρώσει σε εξυπηρέτηση χρέους πάνω από 640 δις ευρώ για ένα κυλιόμενο δημόσιο χρέος των 300 δις ευρώ το 2009. Πρόκειται για μια μέση απόδοση της τάξης του 215%!

Ποια άλλη επιχείρηση μπορεί να υπερηφανευτεί για τέτοιες αποδόσεις; Γιατί λοιπόν να μην φορτώσουν με δάνεια τη χώρα; Ωστόσο, αυτό που ομολογεί ο υπουργός των οικονομικών, ότι δηλαδή το βασικό πρόβλημα έγκειται στις «τόσο μεγάλες ανάγκες δανεισμού», είναι αυτό που αρνιόταν να παραδεχθεί η κυβέρνηση ευθύς εξαρχής. Αντ' αυτού είχε πλασάρει το γνωστό πια παραμύθι περί «αξιοπιστίας της χώρας στις αγορές». Για να μην μιλήσουμε για τον Καιάδα του ΔΝΤ, ο οποίος, όπως ομολόγησε πρόσφατα ο υφυπουργός των οικονομικών Σαχινίδης, ήταν εξαρχής ο κρυφός στόχος της κυβέρνησης, ήδη από την επομένη των εκλογών.

Όμως αυτό που δεν διευκρινίζει ο κ. Παπακωνσταντίνου είναι το πώς γεννήθηκαν αυτές οι «τόσο μεγάλες ανάγκες δανεισμού». Η «τόσο μεγάλη εξάρτηση από δανεικά κεφάλαια» δεν είναι απαραίτητη για να λειτουργήσει η χώρα, όπως ισχυρίζεται ο υπουργός, αλλά για να χρηματοδοτηθεί η εκτεταμένη διαφθορά, η ρεμούλα των ημετέρων και η συστηματική λεηλασία της χώρας ήδη από την εποχή της ιδρύσεως του ελληνικού κράτους. Το ελληνικό κράτος δανειζόταν ανέκαθεν, όχι για να επενδύσει στην ανάπτυξη της χώρας και στην ευημερία του λαού, αλλά για να ξεπληρώσει παλιότερα δάνεια που είχε συνάψει με επαχθείς όρους. «Η μεγάλη αυτή δανειακή επιβάρυνσις εδημιουργήθη συνεπεία των υποχρεώσεων των παλαιών δανείων και μάλιστα δανείων μη εισπραχθέντων και μη χρησιμοποιηθέντων χάριν της εθνικής οικονομίας», έγραφε το 1937 ο καθηγητής Άγγελος Αγγελόπουλος σχετικά με την υπέρογκη δανειακή επιβάρυνση του κράτους εκείνης της εποχής.

Οι σημερινές δανειακές ανάγκες, τα σημερινά αδιέξοδα της υπερχρέωσης, έχουν την καταγωγή τους στις ρυθμίσεις των προπολεμικών χρεών της χώρας που έγιναν στη δεκαετία του 1960 από τις κυβερνήσεις της ΕΡΕ και της Ένωσης Κέντρου. Από την περίοδο της απελευθέρωσης, τόσο το ΕΑΜ, όσο και σύσσωμη η αριστερά αργότερα με κύρια έκφρασή της την ΕΔΑ, είχαν ως βασική θέση τη διαγραφή των προπολεμικών χρεών της χώρας με σκοπό την αυτοδύναμη παραγωγική ανασυγκρότησή της προς όφελος του λαού της. Την άποψη αυτή, περί διαγραφής των προπολεμικών χρεών, είχαν υιοθετήσει την εποχή εκείνη και μια σειρά σεβαστοί καθηγητές της οικονομίας, όπως ο μετέπειτα ακαδημαϊκός Άγγελος Αγγελόπουλος, ο διατελέσας διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Ξενοφών Ζολώτας, ο καθηγητής Δημήτριος Καλιτσουνάκης, κ. ά. Το θεωρούσαν – εκτός όλων των άλλων – και ως έναν ελάχιστο φόρο τιμής από τους συμμάχους προς την Ελλάδα που υπέστη ανυπολόγιστες καταστροφές κατά την διάρκεια του πολέμου.

Φυσικά οι Βρετανοί και οι Αμερικάνοι κάθε άλλο παρά ήταν διατεθειμένοι να ξεχάσουν τα προπολεμικά χρέη της Ελλάδας. Αντίθετα θέλησαν να τα χρησιμοποιήσουν για να την μετατρέψουν ουσιαστικά σε αποικία τους. Εν τη μεγαθυμία τους, αντί για διαγραφή, πρότειναν αναδιαπραγμάτευση και ρύθμιση των προπολεμικών χρεών. Έτσι ξεκίνησε ένας οργανωμένος διεθνής διασυρμός της χώρας από τους πιστωτές της προκειμένου να εξασφαλίσουν, μέσα από την αναδιαπραγμάτευση του προπολεμικού χρέους, όσο το δυνατόν μεγαλύτερα οφέλη. Ο διασυρμός αυτός διάρκεσε σχεδόν δυο δεκαετίες με αποτέλεσμα μια αποικιοκρατική ρύθμιση των προπολεμικών χρεών.

Την τελική αυτή ρύθμιση επέτυχε – ποιος άλλος; – ο κ. Μητσοτάκης ως υπουργός οικονομικών της κυβέρνησης του Γεωργίου Παπανδρέου τον Ιούλιο του 1964. Ο Μητσοτάκης προχώρησε σε τέτοια ρύθμιση χρεών που μπροστά της ωχριούσε ακόμη και η παλιότερη της ΕΡΕ. «Η ονομαστική αξία των χορηγηθεισών νέων ομολόγων εις τους κομιστάς προπολεμικών εσωτερικών δανείων διαπλασιάζεται, ο τόκος αυξάνεται και θεσπίζεται λαχείον. Εν συγκρίσει προς την ρύθμισην υπό της κυβερνήσεως της ΕΡΕ, δίνονται ήδη 160% επί πλέον», θριαμβολογούσε τότε η φιλική προς τον Μητσοτάκη Ελευθερία (16/7/1964). Ο διακανονισμός αποπληρωμής αυτής της λεόντειας σύμβασης προβλεπόταν να γίνει εντός 42 έως 45 ετών. Ο κ. Μητσοτάκης, δηλαδή, το 1964 υποθήκευσε τη χώρα έως το 2006 και 2009!

Με αυτόν τον τρόπο η Ελλάδα αναγνώριζε και όφειλε να αποπληρώσει προπολεμικά δάνεια από το 1881 σε τουλάχιστον διπλάσια από την τρέχουσα αξία τους. Κι αυτό παρά το γεγονός ότι είχαν μεσολαβήσει δυο επίσημες πτωχεύσεις της χώρας (το 1893 και το 1932) και δυο παγκόσμιοι πόλεμοι που την είχαν κυριολεκτικά ισοπεδώσει. Το ύψος αυτών των υποχρεώσεων αντιστοιχεί σε σημερινές τιμές γύρω στα 100 δις ευρώ! Δηλαδή σχεδόν το 1/3 του σημερινού δημόσιου χρέους.

Αυτές αποτέλεσαν τη βάση της δυναμικής του σημερινού χρέους που είναι πλέον αδύνατο να αποπληρωθεί. Ο γνωστός ιστορικός της περιόδου, Ζωρζ Μεϊνό, παρατηρούσε ότι ο «εξαναγκασμός της χώρας ν' αναλάβη την εξυπηρέτηση του δημοσίου της χρέους, υποχρέωση με αμφίβολη ηθική βασιμότητα», αποκτά εκ των πραγμάτων «δυσάρεστο χαρακτήρα για την οικονομική κατάσταση μιας χώρας από την στιγμή που η κυβέρνησή της είναι υποχρεωμένη να συνάπτη νέα χρέη για να εξασφαλίση την υπηρεσία των παλαιών.» Κι αυτά γράφονταν το 1964.

Η χούντα κατόπιν θεσμοθέτησε ως αναπόφευκτη την πολιτική υπερχρέωσης ισχυριζόμενη ότι «ο συνεχώς διογκούμενος δανεισμός από την ξένην κεφαλαιαγοράν, ακολουθεί ως αναπόφευκτον δυσμενές σύνδρομον αυτής της ανωμαλίας [του ελλειμματικού ισοζυγίου πληρωμών], καθιστών ακόμη στενωτέραν την εξάρτησιν από το εξωτερικόν. Και το τελευταίον αυτό αποτελεί την πλέον εντυπωσιακήν ομοιότητα μεταξύ των μικρών εθνικών οικονομικών μονάδων.» (Ελεύθερος Κόσμος, 29/12/1968). Με άλλα λόγια ως τυπική ψωροκώσταινα η Ελλάδα δεν μπορεί να αποφύγει τον δυσμενή δανεισμό από τη διεθνή κεφαλαιαγορά. Ότι δηλαδή ισχυρίζονται και οι σημερινοί κυβερνήτες.

Με την μεταπολίτευση, οι κυβερνήσεις Καραμανλή του πρεσβύτερου όχι μόνο αναγνώρισαν τα κρυφά και φανερά χρέη της χούντας, αλλά συνέχισαν στον ίδιο καταστροφικό δρόμο. Ο υφυπουργός συντονισμού Στ. Δήμας διευκρίνιζε ότι «η χώρα μας… θα συνεχίσει για αρκετά ακόμη χρόνια να έχει την ανάγκη προσφυγής στον εξωτερικό δανεισμό…» (Ναυτεμπορική, 20/10/1979). Ενώ ο κ. Μητσοτάκης, ως υπουργός συντονισμού, δήλωνε υπερήφανος: «Όλοι επιδιώκουν να μας δανείσουν!» (ό.π.) Και πώς να μην επιδιώκουν να μας δανείσουν, όταν κάθε σύμβαση δανείου ιδίως από το εξωτερικό συνοδευόταν με προνομιακούς όρους αποπληρωμής και ταυτόχρονα με δεσμεύσεις αγοράς προϊόντων, βιομηχανικών και άλλων, από την πιστώτρια χώρα;

Κι ενώ ο ελληνικός λαός από τον «γύψο» της χούντας, έμπαινε στο «γύψο» της μόνιμης λιτότητας επί μεταπολίτευσης, οι κυβερνήσεις Καραμανλή ανακάλυπταν ένα νέο κόλπο για να φορτώνουν με χρέη το δημόσιο. Αντί να δανείζεται η κεντρική κυβέρνηση, έβαζαν τις δημόσιες επιχειρήσεις και τις κρατικές τράπεζες να δανείζονται για να καλύπτονται οι «μαύρες τρύπες» στον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά και να τροφοδοτούνται με «δανεικά και αγύριστα» οι μεγαλοβιομήχανοι και οι κρατικοδίαιτοι μεγαλοεπιχειρηματίες της εποχής. Έτσι εντέχνως εμφανιζόταν ο δημόσιος δανεισμός να είναι περιορισμένος, την ίδια στιγμή που οι δημόσιες επιχειρήσεις και οι τράπεζες φορτώνονταν με χρέη έως και 10 φορές την κεφαλαιακή τους σύνθεση.

Το 1981 η πλειοψηφία του ελληνικού λαού πίστεψε ότι θα απαλλάξει τη χώρα από αυτό τον βραχνά και ανέδειξε στην κυβέρνηση το ΠΑΣΟΚ, το οποίο είχε υποσχεθεί «σεισάχθεια» για τα χρέη και τιμωρία για τους ενόχους της εξωτερικής υπερχρέωσης της χώρας. Δυστυχώς όμως οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ ανακάλυψαν στο δανεισμό ένα καλό εργαλείο για να εξαναγκάσουν το λαό να πορευτεί στον ίδιο καταστροφικό κατήφορο. Μάλιστα ο ίδιος ο Α. Παπανδρέου στην 9η Σύνοδο της ΚΕ του ΠΑΣΟΚ το 1983 ανακάλυπτε ότι λόγω της κρίσης «η Ελλάδα θα πρέπει να στηριχτεί αρκετά στον εξωτερικό δανεισμό, όχι περισσότερο από πριν, αλλά τουλάχιστον όσο πριν. Και εδώ είναι το κλειδί της ιστορίας. Εάν η οικονομία σου δεν κριθεί φερέγγυα, με κάποια έννοια του νοικοκύρη, θα αναγκαστείς να πας στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και να χτυπήσεις την πόρτα του. Και αυτοί θα σου δώσουν. Αλλά υπό τον όρο πλέον, ότι αυτοί θα επιβάλουν – εκείνοι σε σένα – την οικονομική πολιτική της κυβέρνησής σου. Και αυτό σημαίνει: τέρμα το σοσιαλιστικό πείραμα.»

Το σκηνικό της προσφυγής στο ΔΝΤ άρχισε να στήνεται από την εποχή που ο Α. Παπανδρέου έκανε την ιστορική ανακάλυψη ενός «σοσιαλιστικού πειράματος» με δανεικά και μάλιστα χρωστούμενα στις ξένες κεφαλαιαγορές. Οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ όχι μόνο αποδέχτηκαν να συνεχίσουν την αποπληρωμή όλων των προηγούμενων ληστρικών δανειακών συμβάσεων, αλλά ξεκίνησαν και τον δικό τους καταστροφικό κύκλο υπερχρέωσης.

Για παράδειγμα φρόντισαν να φορτώσουν στον κρατικό προϋπολογισμό τις αποκαλούμενες «προβληματικές επιχειρήσεις», αυτές δηλαδή τις επιχειρήσεις που είχαν λεηλατήσει οι ιδιοκτήτες τους με την αμέριστη βοήθεια των «δανεικών κι αγύριστων» των κυβερνήσεων Καραμανλή. Όχι μόνο φόρτωσαν στο κράτος τα τεράστια ιδιωτικά χρέη που είχαν συσσωρεύσει αυτές οι επιχειρήσεις, αλλά τις κράτησαν για σχεδόν μια δεκαετία ουσιαστικά ανενεργές ή σε κατάσταση σκόπιμης υπολειτουργίας, πληρώνοντας μέσω του Οργανισμού Ανασυγκρότησης των Επιχειρήσεων (ΟΑΕ) τους μισθούς των εργαζομένων σ' αυτές με αντάλλαγμα την ψήφο τους. Με τον τρόπο αυτό όχι μόνο κατέστρεψαν την αφρόκρεμα των παραγωγικών επιχειρήσεων της ελληνικής οικονομίας εκείνης της εποχής, όχι μόνο εκμαύλισαν συστηματικά το πιο παραγωγικό εργατικό δυναμικό της χώρας, αλλά μετασχημάτισαν την ληστεία των προβληματικών σε ένα τεράστιο δημόσιο χρέος. Τελικά, άλλες τις έκλεισαν και άλλες τις πούλησαν για παλιοσίδερα.

Κι όχι μόνο αυτό. Ο εναγκαλισμός των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ με την τότε ΕΟΚ είχε ως αντάλλαγμα τα Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα (ΜΟΠ), τα οποία αποτέλεσαν την απαρχή των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων προς την χώρα, έχοντας ευθύς εξαρχής ως σκοπό να εκμαυλίσουν και να διαφθείρουν πλατιά κοινωνικά στρώματα, ώστε να αποδεχτούν την υποταγή της χώρας στην «ευρωπαϊκή ολοκλήρωση». Προκειμένου οι αγρότες να μην φωνάζουν για την αδιάθετη παραγωγή τους, τους έμαθαν να νοιάζονται μόνο για τα θαφτικά των χωματερών και τις επιδοτήσεις άνευ αντικρίσματος. Προκειμένου η επαγγελματική διανόηση να μην διαμαρτύρεται για την μάστιγα της ανεργίας, της υποαπασχόλησης και της ετεροαπασχόλησης, τους έμαθαν να βολεύονται με τα διάφορα κοινοτικά προγράμματα. Έτσι έκαναν τη δουλειά τους ανενόχλητοι και οι ποικίλοι επιτήδειοι του κομματικού μηχανισμού που συντηρούν ανέκαθεν και αναπαράγουν την εξουσία. Έτσι, για κάθε 100 ευρώ κοινοτικών επιχορηγήσεων, το δημόσιο χρέος αυξάνονταν κατά 250.

Οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ αδιαφόρησαν πλήρως για την εκτίναξη των εξωτερικών ελλειμμάτων, στην οποία συνέβαλε αποφασιστικά πρώτα η ΕΟΚ και αργότερα η ΕΕ. Πώς αντιμετώπισαν αυτήν την εκτίναξη; Με τον πολύ παραδοσιακό τρόπο. Με επιστροφή, από το 1984 και μετά, στην μονόπλευρη λιτότητα και φυσικά στην έξαρση του δημόσιου δανεισμού.

Την εποχή εκείνη πλήθαιναν οι προειδοποιήσεις για τον εκτροχιασμό του δημόσιου χρέους, ειδικά του εξωτερικού. Ο ακαδημαϊκός Άγγελος Αγγελόπουλος προειδοποιούσε ότι τα 75% των νέων δανείων χρησιμοποιούνται για την εξυπηρέτηση των παλιών και επομένως «είναι πολύ αμφίβολο αν κατά τα προσεχή έτη η Ελλάς θα μπορεί να δανείζεται τόσο σημαντικά ποσά δίχως παρεμβάσεις διεθνών οργανισμών, δίχως δεσμεύσεις έναντι των δανειστών και δίχως υποθήκευση του οικονομικού μέλλοντος της χώρας.» (Βήμα, 15/9/1985).

Η προειδοποίηση του Αγγελόπουλου δεν άργησε να επαληθευθεί. Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ αδυνατώντας να δανειστεί από το εξωτερικό προσέφυγε το 1986 στην ΕΟΚ. Οι Βρυξέλλες ανταποκρίθηκαν με δάνειο της τάξης των 1,75 δις ΕΝΜ, το οποίο θα δινόταν σε δυο δόσεις «μετά από ανασκόπηση εκ μέρους της Νομισματικής Επιτροπής του ΔΝΤ, της πορείας της ελληνικής οικονομίας κατά το 1986», όπως σημείωνε η έκθεση του ΔΝΤ εκείνη τη χρονιά. Ήταν η πρώτη φορά που οι Βρυξέλλες έστελναν την Ελλάδα στο ΔΝΤ με μοχλό το δανεισμό. Το τι ζητούσε το ΔΝΤ για να εγκρίνει τον εξωτερικό δανεισμό της ελληνικής κυβέρνησης ήταν αυτονόητο: «σταθερή εισοδηματική πολιτική ώστε να περιοριστεί η αύξηση του κόστους εργασίας συνοδευόμενη από αυστηρή νομισματική και οικονομική πολιτική…» (Ναυτεμπορική, 24/8/1986) Δηλαδή, περικοπές μισθών, περικοπές δαπανών, άνοιγμα των αγορών, ιδιωτικοποιήσεις, κοκ.

Αυτός που ανέλαβε να διεκπεραιώσει τις έξωθεν «υποδείξεις» ήταν ο γνωστός κ. Σημίτης, ο οποίος ως υπουργός οικονομικών υποστήριζε το 1986 ότι «η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου οδήγησε σε αύξηση του εξωτερικού χρέους της χώρας.» Κι επομένως «πρόγραμμα για τη συγκράτηση του εξωτερικού χρέους, χωρίς συγκράτηση της εγχώριας ενεργούς ζήτησης δεν μπορεί να υπάρξει.» (Εξόρμηση, 7/2/1986) Τι φταίει λοιπόν για τον δανεισμό; Το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων. Τσακίστε το. Αυτή ήταν η φιλοσοφία Σημίτη.

Αυτό που ακολούθησε ήταν ουσιαστικά δυο δεκαετίες αυστηρής λιτότητας, ανοίγματος των αγορών, ιδιωτικοποιήσεων, απορρύθμισης των πάντων, κοκ. Το αποτέλεσμα ήταν η Ελλάδα να γίνει το λατρεμένο παιδί των διεθνών κεφαλαιαγορών και να δανείζεται ασύστολα. Το δημόσιο χρέος και η εξυπηρέτησή του εκτινάζονται στα ουράνια, όπως μπορεί να δει κανείς και στον Πίνακα. Όσο έβρισκε δάνεια καμμιά κυβέρνηση δεν νοιάστηκε για το δημόσιο χρέος. Ούτε ο Μητσοτάκης, ούτε ο Α. Παπανδρέου, ούτε ο Σημίτης, ούτε κι ο Καραμανλής. Κι όσο συμπίεζαν μισθούς και συντάξεις, όσο άνοιγαν όλο και περισσότερο τις αγορές, όσο ξεπουλούσαν και ιδιωτικοποιούσαν το σύμπαν, τόσο περισσότερο πίστευαν ότι θα βρίσκουν εσαεί να δανείζονται όσα ήθελαν ανεξάρτητα από το ύψος του δημόσιου χρέους.

Κι έτσι φτάσαμε εδώ που είμαστε σήμερα, με μια διαλυμένη οικονομία, ένα χρεοκοπημένο κράτος και υπό καθεστώς κατοχής. Κι αντί να καθίσουμε στο σκαμνί τους αρχιτέκτονες αυτής της καταστροφής, τον κ. Μητσοτάκη, τον κ. Σημίτη και όλους τους υπόλοιπους, τους ανεχόμαστε να βγαίνουν δημόσια και να διαγκωνίζονται για νέους ρόλους στη «νέα μεταπολίτευση» που σχεδιάζουν οι επικυρίαρχοι πάνω στο πτώμα της χώρας και του λαού της.

 

Συνολικό Δημόσιο Χρέος και Εξυπηρέτηση 1974-2014 (εκατ. ευρώ)
	Σύνολο εξυπηρέτησης χρέους	Συνολικό Δημόσιο Χρέος	% χρέους στο ΑΕΠ	% Εξυπηρέτησης στο ΑΕΠ
1974	34	336	22,5	2,3
1975	43	443	25,4	2,4
1976	55	536	25,1	2,6
1977	67	633	25,5	2,7
1978	85	1.002	33,6	2,8
1979	127	1.158	31,7	3,5
1980	159	1.390	31,1	3,6
1981	243	1.972	36,1	4,4
1982	267	2.724	40,2	3,9
1983	382	3.725	46,4	4,7
1984	611	5.525	49,4	5,5
1985	912	7.845	58,3	6,8
1986	1.315	9.480	59,5	8,3
1987	2.167	11.873	64,5	11,8
1988	3.589	15.798	58,7	13,3
1989	4.354	19.659	61,5	13,6
1990	7.170	27.534	71,4	18,6
1991	14.753	36.200	76,0	30,9
1992	19.070	45.655	82,9	34,6
1993	22.606	68.763	110,9	36,4
1994	28.398	82.444	117,4	40,4
1995	33.356	93.857	117,4	41,7
1996	37.428	106.371	121,1	42,6
1997	39.021	114.570	117,8	40,1
1998	33.652	121.943	115,3	31,8
1999	30.971	129.168	114,7	27,5
2000	29.030	139.184	114,5	21,3
2001	23.347	145.927	111,4	15,9
2002	30.177	157.018	111,1	19,3
2003	32.269	182.390	118,3	18,7
2004	35.430	201.244	120,4	19,1
2005	35.151	215.416	108,5	18,0
2006	34.156	226.218	105,7	16,2
2007	56.696	239.658	105,8	25,0
2008	63.126	262.071	109,6	26,4
2009	77.224	298.524	125,7	32,5
2010	75.900	325.600	140,0	32,9
2011	85.300	342.900	153,1	37,9
2012	88.100	357.900	163,7	40,0
2013	83.300	368.700	168,2	37,7
2014	86.700	374.600	167,8	38,4
Πηγή: Κρατικοί προϋπολογισμοί και Εθνικοί Λογαριασμοί. Για την περίοδο 2010-2014 οι προβλέψεις έγιναν με βάση τον Πίνακα που δημοσιεύσαμε στο Ποντίκι, 22/4/2010.

 

* Ο Δημήτρης Καζάκης είναι Οικονομολόγος – Αναλυτής

 

ΠΗΓΗ: Δημοσιεύτηκε στο "Ποντίκι" 20-5-2010.

 

ΑΝΑΡΤΗΣΗ: http://youpayyourcrisis.blogspot.com/2010/05/blog-post_20.html

 

Σημείωση: Οι υπογραμμίσεις έγιναν από τον admin.

Μέρες του 1930 για τη διεθνή οικονομία και η Ελλάδα

 

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

 

 Χάος στην οικονομία, στην Ευρώπη, στα μυαλά πολιτικών και οικονομολόγων, που αντιμετωπίζουν τώρα σωρεία προβλημάτων που έκρυβαν χρόνια κάτω από το χαλί. Ίσως βέβαια, μαζί με το Χάος, εμφανίζονται και μερικά πρώτα στοιχεία Τάξης, προς το παρόν όμως είναι το πρώτο που κυριαρχεί, η αποσύνθεση στρατηγικών και νοήματος.

Σχιζοφρένεια χαρακτηρίζει τους Ευρωπαίους πολιτικούς, που ζητάνε ταυτόχρονα αντικυκλική πολιτική τόνωσης της ζήτησης και κυκλική πολιτική περιορισμού δαπανών και θα εισπράξουν πιθανότατα ως αποτέλεσμα των αναγκαστικών αντιφάσεών τους σοβαρότερη κρίση. Θέλουν αλληλεγγύη, αλλά καθένας προσπαθεί να ρίξει στον άλλο τα βάρη. Η πολιτική να νικήσει τις αγορές, λέει τώρα η Μέρκελ, επί μήνες όμως τις άφησε ελεύθερες να δώσουν ένα μάθημα σε Ελλάδα, Παπανδρέου και ευρωζώνη. Και ούτω καθεξής, με έναν κατάλογο αντιφάσεων, ων ουκ έστιν αριθμός. Διερωτάται κανείς μήπως βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια «κούραση», μια «αμηχανία» της Ιστορίας, μια αποσύνθεση του Νοήματος. Γιατί η ανάπτυξη, ποιά ανάπτυξη, πως ανάπτυξη, γιατί πρέπει να εξοντώσουμε, αναπτυσσόμενοι, εργαζόμενους και συνταξιούχους, γιατί χρειάζεται να συσσωρεύουμε και να παγώνουμε σε χρήμα έναν τεράστιο, αλλά κοινωνικά άχρηστο πλούτο; Η παγκόσμια οικονομία και κοινωνία μοιάζουν, όλο και περισσότερο, με επικίνδυνο, τερατώδες Θέατρο του Παραλόγου. 

«Η λιτότητα οδηγεί στην καταστροφή», λέει στη Μόντ ο Στίγκλιτς, υπενθυμίζοντας την κρίση του 1929. Η Ευρώπη έχει περισσότερη ανάγκη αλληλεγγύης και συμπάθειας (empathie), π.χ. ταμείο αλληλεγγύης για σταθερότητα. Ο Αμερικανός οικονομολόγος υποστηρίζει, και δεν είναι μόνος, ότι το πιθανότερο σενάριο είναι στάση πληρωμών της Ελλάδας. Εκτίμηση και της Ντώυτσε Μπανκ, που έκανε όμως έξαλλη τη γερμανική κυβέρνηση. 

Η Γερμανία εμφανίζεται τώρα κατακερματισμένη στο εσωτερικό της, με τους τραπεζίτες να παίρνουν το μέρος των Αγγλοσαξώνων, αντιτιθέμενοι στη φορολόγηση κεφαλαίων και την απαγόρευση της βραχυπρόθεσμης κερδοσκοπίας. Πολλοί οικονομολόγοι συμμερίζονται αντίθετα τις θέσεις Στίγκλιτζ. Η Tagesspiegel, επισημαίνει: «Το ΔΝΤ ζητάει από την κυβέρνηση της Αθήνας τόσο σκληρά μέτρα, που θα μπορούσε να προκληθεί διάλυση της ελληνικής οικονομίας. Οι Γερμανοί έζησαν το 1932 πώς μπορεί να οδηγήσει μία τέτοια πολιτική σε μαζική ανεργία και πολιτικά ακραίες συμπεριφορές. Συνεπώς, η ομολογία ότι η ασυμφωνία και η κακή δημοσιονομική πολιτική οδήγησαν στην αποδυνάμωση του ευρώ, θα ‘πρεπε να οδηγήσει σε άμεση αλλαγή πλεύσης, προς την κατεύθυνση μιας ομόφωνα επιλεγμένης οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής στην Ευρωζώνη και στον αυστηρό σεβασμό των κανόνων που αφορούν τα ελλείμματα, και μάλιστα από μεγάλες χώρες όπως τη Γαλλία και τη Γερμανία».

Αντιμέτωπος με τις επικρίσεις της κυβέρνησής του, ο ‘Ακερμαν της Ντώυτσε Μπανκ υπεραμύνθηκε του … διεθνούς κοινωνικού ρόλου της τράπεζας. Βεβαίως, περισσότερο πειστικό ήταν το προχθεσινό δημοσίευμα-διαρροή της Ντι Τσάιτ, που αποκάλυπτε συμφωνία Ντώυτσε Μπανκ και Παπακωνσταντίνου τον Φεβρουάριο, που τορπίλισαν οι μονεταριστές μουτζαχεντίν της Μέρκελ. 

Ο Στίγκλιτζ ασκεί δριμεία κριτική στο Βερολίνο, υποστηρίζοντας ότι δεν είναι κυρίως υπεύθυνες οι χώρες για τα προβλήματά τους. Η Ελλάδα έχει δομικό έλλειμμα κατώτερο του 4%, αλλά έπεσε θύμα κυρίως της παγκόσμιας κρίσης. Η ευρωλιτότητα ως απάντηση θα φέρει κραχ (depression) στην οικονομία και θα εκτινάξει την ανεργία σε επίπεδα άνω του 40%. Αν η ανεργία των νέων ξεπεράσει το 50%, oι ταραχές σε Αθήνα και Μαδρίτη, θα κάνουν Ελλάδα και Ισπανία να διερωτηθούν αν έχουν συμφέρον να παραμείνουν στην ευρωζώνη.

Στην επίθεση κατά της Γερμανίας για τον χειρισμό του ελληνικού πέρασαν και οι Νιου Γιορκ Τάιμς, παραμονές της επίσκεψης του Υπουργού Οικονομικών του Ομπάμα (και πρώην μεγαλοστελέχους της Γκόλντμαν) Τίμοθι Γκάιτνερ. Οι Αμερικανοί θέλουν Γερμανούς, Κινέζους και Γιαπωνέζους να βάλουν εκείνοι το χέρι στο πουγγί για την ανάκαμψη και την ΕΚΤ να αγοράζει τα επισφαλή χαρτιά των τραπεζών τους. 

Είναι αλήθεια ότι τα σενάρια παύσης πληρωμών ή εξόδου της Ελλάδας από την ευρωζώνη, είτε καλόπιστα, είτε υποβολιμιαία, κυρίως προέρχονται από Αγγλοσάξωνες. Δεν μπορεί κανείς να είναι βέβαιος για τις βαθύτερες επιδιώξεις της Ουάσιγκτον και του αμερικανοεβραϊκού τραπεζικού κεφαλαίου. Βέβαιο είναι πάντως ότι δεν επιθυμούν να γίνει το ευρώ κύριο παγκόσμιο αποθεματικό. Από την άποψη αυτή η ελληνική κρίση και η διαμάχη Γερμανίας με Ελλάδα και, εμμέσως, με όλο τον ευρωπαϊκό νότο ήταν «βούτυρο στο ψωμί» των αμερικανικών στρατηγικών επιδιώξεων. Αρκεί βέβαια να μην τιναχτεί στο τέλος όλη η παγκόσμια και μαζί η αμερικάνικη οικονομία στον αέρα, με τις διαρκείς υποβολές του ενός κατά του άλλου. 

Ταυτόχρονα όμως, η κατάσταση υπέδειξε ότι η ευρωζώνη δεν μπορεί να συνεχίσει έτσι και μια πρώτη απάντηση είναι το γερμανικό σχέδιο δημοσιονομικής πειθαρχίας και ελέγχων των προύπολογισμών, απαράδεκτο μεν για τα περισσότερα μέλη της ευρωζώνης, ατελές δε βήμα προς τη συγκρότηση «πρωτοκράτους» σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το στρατηγικό ερώτημα για την Ελλάδα είναι, αν αρχίσει να φτιάχνεται τέτοιο κράτος, η ίδια θα είναι εντός των συνόρων του; 

Αλλά δεν είναι το μόνο πρόβλημα. Οι Γερμανοί δεν επιθυμούν «ένωση μεταβιβάσεων». Δεν μπορείς όμως να ζητάς έλεγχο δαπανών και να μην έχεις κάποια κοινή φορολογία, κάποιο σοβαρό κοινό προϋπολογισμό, κάποια κοινή άμυνα. 

Από την πλευρά του ο Γαλλοεβραίος σοσιαλιστής και διευθυντής (με πρωτοβουλία Σαρκοζί) του ΔΝΤ Στρως-Καν επαίρεται στη Μοντ ότι δική του δουλειά είναι η "σωτηρία" της Ελλάδος, αν και δεν σχολιάζει τα τοκογλυφικά επιτόκια 5-6%. Περηφανεύεται ότι αυτός έπεισε τους Γερμανούς να συγκατατεθούν στη «σωτηρία», εξηγώντας τους ότι κινδύνευαν η ύπαρξη του ευρώ και τα δικά τους συμφέροντα. Ο Στρως-Καν εκφράζει μεγάλο θαυμασμό για την κυβέρνηση Παπανδρέου διότι «επέλεξε τις άμεσες σκληρές θυσίες για να βγάλει το ταχύτερο τη χώρα της από την κρίση». Προσθέτει ότι το ΔΝΤ πίεσε, αν και δεν εξηγεί ποιόν πίεσε, για να περιορίσει τις κοινωνικές συνέπειες της λιτότητας και περαιτέρω μειώσεις χαμηλών μισθών και συντάξεων του δημοσίου!!!

Ποιος ήθελε τελικά τις άγριες περικοπές μισθών και συντάξεων; Το πράγμα είναι κάπως μυστηριώδες, αν σταθούμε στις δηλώσεις. ‘Όταν η Μόντ ζήτησε από την Κριστίν Λαγκάρντ τη γνώμη της για το αν θα αντέξει η Ελλάδα τα αυστηρά μέτρα που της επιβάλλονται, η Γαλλίδα Υπουργός δεν απήντησε ευθέως. Παρέθεσε όχι τις δικές της, αλλά τις εκτιμήσεις της ελληνικής κυβέρνησης, που, όπως δήλωσε, «είναι πεπεισμένη ότι αυτά τα σκληρά μέτρα, είναι απαραίτητα… (Η ελληνική κυβέρνηση) πιστεύει ότι τα μέτρα θα της επιτρέψουν να αναπτύξει τη βιώσιμη ανάπτυξη και την απασχόληση». 

Η Λαγκάρντ χρησιμοποιεί πάντως τις περικοπές που αποφάσισε η Αθήνα ως μέτρο φρονηματισμού των Γάλλων εργαζομένων και συνταξιούχων, αν και δεν φτάνει στο σημείο να συστήσει την υιοθέτηση ανάλογων μέτρων στη χώρα της. Το ελληνικό πρόγραμμα χρησιμεύει όχι τόσο ως υπόδειγμα, όσο ως μπαμπούλας, για να πιούνε το πολύ ηπιότερο φαρμάκι τους οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι, εξ ου και ο υπαινιγμός Σεβενεμάν για τιμωρητικό πρόγραμμα «σωτηρίας» της Ελλάδας. 

Η Λαγκάρντ πάσχει βέβαια από τη σχιζοφρένεια που αναφέραμε. Θέλει μείωση δαπανών, θέλει και μέτρα ανάκαμψης. Στην κυβέρνηση Σαρκοζί οι δύο τάσεις εκφράζονται από τον νεογκωλικό σύμβουλο του Προέδρου Γκιάνο, που θέλει νεοκευνσιανισμό και τον Πρωθυπουργό Φιγιόν που θέλει λιτότητα. Κανείς βέβαια δεν τολμάει να πει, ακόμα τουλάχιστο, τη μαγική λέξη: προστατευτισμός!

Ούτε και θα την πει σύντομα, υπογραμμίζει γνωστός οικονομολόγος. Τα μεγάλα κέντρα της παγκόσμιας οικονομίας κάνουν σχεδόν πανομοιότυπα τα ίδια που έκαναν και στη δεκαετία του 1930. Τότε, ο κόσμος οδηγήθηκε πρώτα σε οικονομική, μετά σε πολεμική καταστροφή και τελικά σε παγκόσμιο πόλεμο. Η ιστορική, παγκόσμια ήττα και εξασθένηση της αριστεράς και των συνδικάτων από τη μια, η επικράτηση του χρηματιστικού κεφαλαίου επί του παραγωγικού και των κρατών από την άλλη, σε συνθήκες ασαφούς και αδύναμης Ηγεμονίας, εξασφαλίζει προς το παρόν τη μαθηματική επανάληψη του καταστροφικού σεναρίου 1929-39, με μόνη την ύπαρξη πυρηνικών όπλων να καθιστά πολύ δυσκολότερη την επανάληψη μιας «κανονικής» παγκόσμιας σύρραξης. 

 

ΠΗΓΗ: Τρίτη, 01 Ιουνίου 2010, http://konstantakopoulos.blogspot.com/2010/06/1930.html και «Ο Κόσμος του Επενδυτή», 29.05.2010