Το Ελληνικό Ηφαίστειο*

Του Κώστα Δουζίνα**

Το καλοκαίρι του 1918, ο ποιητής Κωνσταντίνος Καβάφης συνάντησε το μεγάλο Άγγλο συγγραφέα Ε. Μ. Φόρστερ στην Αλεξάνδρεια και έτσι ξεκίνησε μια μεγάλη φιλία. "Εσείς οι Άγγλοι δεν μπορείτε να καταλάβετε τους Έλληνες", του λέει ο Καβάφης. "Εμείς χρεοκοπήσαμε εδώ και καιρό. Να προσεύχεστε εσείς οι Άγγλοι, με την τάση σας για περιπέτειες, να μην χάσετε το κεφάλαιό σας γιατί τότε θα γίνετε σαν κι εμάς, ανήσυχοι, ανήμποροι και ψεύτες".

Σχολιάζοντας αυτό το μυστηριώδες κείμενο, ο Giorgio Agamben γράφει το 1993 "το μόνο σίγουρο είναι ότι από τότε όλοι οι λαοί της Ευρώπης και πιθανόν όλου του κόσμου έχουν πτωχεύσει". Εμείς οι Έλληνες και πιθανόν όλοι οι Ευρωπαίοι έχουμε χρεοκοπήσει: πολιτικά, πολιτισμικά και ψυχικά. Πολιτικά πρώτα.

H Ελλάδα προσφέρει σήμερα την καλύτερη εικόνα του ευρωπαϊκού μέλλοντος. Ότι η Ελλάδα επιλέχθηκε ως πειραματόζωο για το νέο τρόπο οικονομικής διακυβέρνησης, θεωρείται γενικά γνωστό. Αυτό που έχει αναλυθεί λιγότερο, είναι το είδος πολιτικής που εισάγεται χωρίς καμία συζήτηση. Οι εκλογές για την τοπική αυτοδιοίκηση, οι δημοσκοπήσεις και οι κομματικές αντιδικίες δίνουν την εντύπωση ότι η πολιτική ζωή συνεχίζεται όπως πάντα. Τα μέτρα όμως που παίρνονται εισάγουν την πλέον επιθετική παραλλαγή της γεωπολιτικής (που ορίζεται ως άσκηση εξουσίας στο ατομικό και κοινωνικό σώμα, εξουσίας που στοχοποιεί τη ζωή) στην Ευρώπη.

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η πρόσφατη ηφαιστειακή έκρηξη στην Ισλανδία, μια χώρα που έχει υποφέρει τα πάνδεινα από την παράλογη απληστία και ανηθικότητα των τραπεζιτών, είναι η πιο αρμόζουσα αλληγορία για την εξελισσόμενη ελληνική τραγωδία. Αλλά η κρίση έχει συζητηθεί κυρίως με υλικούς και οικονομικούς όρους και δευτερευόντως μόνο σε σχέση με τον πολιτικό χαρακτήρα και τις επιπτώσεις της. Η κυβέρνηση, τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης και οι αυτάρεσκοι «ειδικοί» παρουσιάζουν τα γεγονότα και το μνημόνιο σαν θεϊκή πράξη, μια φυσική καταστροφή που δεν μπορούσε να προβλεφθεί ή να αποφευχθεί. Αν η Ελλάδα είναι σαν τον Τιτανικό, οι «αγορές» είναι το ανελέητο παγόβουνο και οι απαιτήσεις της Ευρωπαïκής Ένωσης και του ΔΝΤ μια ξαφνική ηφαιστειακή έκρηξη. Θα μπορούσαμε να ονομάσουμε αυτή την «ηθοποίηση» (naturalization) της οικονομίας, «φετιχισμό των καταστροφών», κάτι σαν τον φετιχισμό του εμπορεύματος κατά Μαρξ. Πολιτικές αποφάσεις που παίρνονται στις Βρυξέλλες και τη Νέα Υόρκη και εφαρμόζονται πιστά στην Αθήνα, στρατηγικές επιλογές των χρηματιστών, πρωτόγνωρες επιβολές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΔΝΤ παρουσιάζονται ως αναπόφευκτες, αναπόδραστες, σχεδόν μη ανθρώπινες παρεμβάσεις. Η μόνη απάντηση των πολιτικών και οικονομικών ελίτ μπροστά σε τέτοια «ανωτέρα βία» είναι να εφαρμόσουν διαδικασίες πολιτικής άμυνας έτσι ώστε να περιορίσουν τις απώλειες και τις ζημιές.

Αν η οικονομική κρίση είναι μια φυσική καταστροφή, τότε η πολιτική δεν πρέπει να ανακατεύεται στην αντιμετώπιση της, με τον ίδιο τρόπο που δεν πρέπει να αναμειγνύεται στην ανθρωπιστική βοήθεια σε περιπτώσεις σεισμού. Ένας υπουργός μας είπε ότι «χρειαζόμαστε στρατιωτική πειθαρχία» στην αποδοχή των μέτρων. Τα τηλεοπτικά νέα, με επικεφαλής έναν από τους γνωστότερους τηλεοπτικούς σταθμούς, επαναλαμβάνουν ανιαρά: «Η οικονομία φταίει, βρε βλάκα»! Σχεδιαγράμματα με την άνοδο των «σπρέντς» κυριαρχούσαν στις οθόνες με τον ίδιο τρόπο που θα παρουσιαζόταν η εξάπλωση της ηφαιστειακής στάχτης η την αύξηση της θερμοκρασίας σε περίοδο ξηρασίας. «Ποια είναι η εναλλακτική πρόταση;» ρωτούν ρητορικά οι παντογνώστες δημοσιογράφοι και οι υπόλογοι πολιτικοί, θέτοντας έτσι τέλος στην πολιτική συζήτηση και παρέμβαση για να επιστρέψoυν στην «επιστημονική» ανατομή της φυσικής οικονομικής καταστροφής. Ας δούμε όμως την πολιτική πλευρά της κρίσης.

Μια μικρή παρένθεση πολιτικής φιλοσοφίας

Η πολιτική λειτουργεί πάνω σε δύο άξονες και μορφές εξουσίας: από τη μία πλευρά η autoritas, η νομιμοποιημένη εξουσία, εκφράζει το "κοινό συμφέρον" ή τη βούληση του λαού να συμβιώνει από την άλλη πλευρά η potestas είναι η δύναμη που διατηρεί τη συνοχή της κοινωνίας μέσω της κυριαρχίας των λίγων πάνω στους πολλούς. Η λειτουργία της πολιτικής εκφράζει, συμπυκνώνει και διαμεσολαβεί πρόσκαιρα στην κοινωνική και οικονομική σύγκρουση και οικοδομεί νομιμοποιημένη εξουσία πάνω σ' ένα μόνιμο υπόβαθρο αναπόδραστου ανταγωνισμού. Αυτή η βασική πολιτική πραγματικότητα συσκοτίστηκε από τη νεοφιλελεύθερη σύγκλιση των δεξιών και των σοσιαλδημοκρατών. Ο νεοφιλελευθερισμός δεν είναι απλώς ένα ολέθριο οικονομικό μοντέλο. Είναι μια παγκόσμια ιδεολογία και κοσμοθεώρηση που ωθεί τους ανθρώπους να κατανοούν τη ζωή τους και να σχετίζονται με τους άλλους αποκλειστικά ως άπληστοι σφετεριστές και χωρίς όριο καταναλωτές και μηχανές επιθυμίας. Ως αποτέλεσμα, η πολιτική μετατρέπεται αποκλειστικά σε διαχείριση της οικονομίας, απαρνούμενη τον βασική της λειτουργία, την προσωρινή ειρήνευση των κοινωνικών συγκρούσεων (προσωρινή, γιατί η κοινωνική σύγκρουση είναι μόνιμο συστατικό του κοινωνικού δεσμού και η potestas είναι η συνεχής του έκφραση) και την προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης, που είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για την autoritas και τη νομιμοποίηση του πολιτικού συστήματος.

Η πολιτική που επιβάλλει ο νεοφιλελευθερισμός λαμβάνει οικονομικές και ηθικίστικες μορφές. Μιμούμενη τα νεοκλασικά οικονομικά, η πολιτική μετατρέπεται σε μια δραστηριότητα που μοιάζει με την αγορά. Άτομα, συμφέροντα και τάξεις αποδέχονται τη συνολική κοινωνικο-οικονομική ισορροπία και χρησιμοποιούν την πολιτική για να επιδιώξουν οριακές βελτιώσεις συμφέροντος και κέρδους. Από την άλλη πλευρά, η πολιτική παρουσιάζεται ως διαδικασία ηθικής επιχειρηματολογίας, με την οποία μπορεί να επιτευχθεί ορθολογική συναίνεση σχετικά με τα δημόσια αγαθά.

Η πολιτική που ασκείται ψευδεπίγραφα, είτε ως τέλεια αγορά, είτε ως σωκρατικός διάλογος, προδιαγράφει τη σύγκρουση ως τελειωμένη, παρωχημένη, αδύνατη και ταυτόχρονα προσπαθεί να αποκηρύξει και να αποκλείσει την εμφάνισή της. Η αντικατάσταση της σύγκρουσης από μια συνεργασία οικονομολόγων "που λένε την αλήθεια", από εκσυγχρονιστές γραφειοκράτες και πατριωτικά ΜΜΕ, μετατρέπει το κράτος σε «προστάτη» της αγοράς εσωτερικά (παράδειγμα η αγριότητα της αστυνομικης καταστολής) και σε δηθεν φιλελευθερο φορέα του ανθρωπισμού εξωτερικά (κάτι που φάνηκε στους "ανθρωπιστικούς" πολέμους της περασμένης δεκαετίας). Η σύγκρουση όμως δεν εξαφανίζεται: οι νεοφιλελεύθερες συνταγές αυξάνουν την ανισότητα, τροφοδοτούν τον ανταγωνισμό και στρέφουν την οργή εναντίον των μεταναστών, των φτωχών και όσων ανθίστανται στην εξαθλίωση.

Αυτή ακριβώς τη στάση έναντι της πολιτικής εισήγαγαν τα πρόσφατα γεγονότα στην Ελλάδα. Κανένα από τα πρωτοφανή μέτρα που πάρθηκαν δεν συζητήθηκε, ούτε εγκρίθηκε, έξω από τον κύκλο ελάχιστων μυημένων κυβερνητικών στελεχών. Η επιβολή τους παρουσιάστηκε ως αναπόδραστο αποτέλεσμα των άπληστων αγορών και της δόλιας ευρωπαϊκής αδράνειας που υποτίθεται ότι βρίσκεται πίσω από την απληστία των αγορών, κάτι σαν ανθρωπιστική εκστρατεία για να σωθούν τα θύματα μιας φυσικής καταστροφής. Οι νεοφιλελεύθεροι οικονομολόγοι, οι ειδικοί και τα κυρίαρχα ΜΜΕ αρχικά ανήγγειλαν ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση και στη συνέχεια εξαπέλυσαν μια συστηματική εκστρατεία για να πείσουν το κοινό.

Η αυστηρή οικονομία και η εντιμότητα, οι περικοπές μισθών και η ηθική αρετή αποτελούν την καθολική νεοφιλελεύθερη συνταγή. Όλα αυτά στην Ελλάδα παίρνουν μια πιο σκληρή μορφή απ' ό,τι στην Ιρλανδία ή την Ισλανδία, διότι η (οικονομική) τιμωρία πρέπει να είναι πιο σκληρή, αντίστοιχη με την υπερβολική μας ηθική χαλαρότητα. Η ποινή αντιστοιχεί με την αμαρτία – μόνο που εδώ θα την πληρώσουν οι αναμάρτητοι. Πρόκειται για ένα δηλητηριώδη τύπο μεταμοντέρνου κυνισμού.

Για την αληθινή πολιτική, από την άλλη, η ιδέα ότι "δεν υπάρχει εναλλακτική λύση" δεν υφίσταται. Η δημοκρατία, που είναι συνώνυμη με την πολιτική, είναι ακριβώς η έκφραση της διαφωνίας και της σύγκρουσης, είναι ένας τρόπος ζωής μέσω του οποίου τα πιο αστάθμητα προβλήματα μπορούν να τεθούν προς συζήτηση και δοκιμασία, μπορούν να βρεθούν λύσεις και να αναληφθούν πολιτικές πρωτοβουλίες. Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που, με το ξέσπασμα της κρίσης στην Ελλάδα, σχολιαστές και ειδικοί έσπευσαν να προκαταλάβουν την κοινή γνώμη αναγγέλλοντας ότι το πιο αμφιλεγόμενο ζήτημα των καιρών μας, δηλαδή το μνημόνιο, δεν υπάγεται στην πολιτική κρίση και στην κανονιστική αξιολόγηση, αλλά στις αληθοφανείς συνομιλίες των ορθοφρονούντων ειδικών.

Οι εναλλακτικές προτάσεις για πολιτική κινητοποίηση κατά των μέτρων, οι ιδέες για παύση πληρωμών ή για ριζική αναδιάρθρωση του χρέους, η πρόταση για δημοψήφισμα, όλα αυτά απορρίπτονται γιατί δεν ‘κατανοούν' τον επείγοντα και μονόδρομο χαρακτήρα της οικονομικής λύσης. Αν η «φυσικοποιημένη» οικονομία κινείται με τρόπους θεόσταλτους και απρόβλεπτους, η πολιτική γίνεται μια υποκατηγορία της οικονομίας που πρέπει να μένει σιωπηλή και περιθωριοποιημένη. Μ' αυτό τον τρόπο, βαθύτατα πολιτικές αποφάσεις εμφανίζονται ως αναπόφευκτο αποτέλεσμα αδήριτων νόμων και ταξικά συμφέροντα περιβάλλονται την αίγλη της επιστημονικής αλήθειας.

Ο πολιτικός χαρακτήρας της οικονομικής κρίσης

Και όμως, η πραγματικότητα είναι ακριβώς το αντίθετο. Κάθε βήμα, κάθε απόφαση, κάθε πράξη από αυτές που οδήγησαν στο σημερινό αδιέξοδο, ήταν βαθιά πολιτικές επιλογές. Η οικονομική κατάρρευση του 2008 που επιδείνωσε την οικονομική κρίση, αποκάλυψε τη θεμελιώδη υποκρισία και ανηθικότητα του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού. Ενώ οι απλοί άνθρωποι υποβάλλονται καθημερινά στην «πειθαρχία» της αγοράς χάνοντας σπίτια, δουλειές και ελπίδες, το κράτος αναλαμβάνει να καλύψει τις τεράστιες απώλειες των τραπεζών. Αυτή το είδος πολιτικής ονομάστηκε «σοσιαλισμός του λεμονιού»: σοσιαλισμός για τους πλούσιους – καπιταλισμός για τους υπόλοιπους. Η, για να παραφράσουμε τον Μπέρτολτ Μπρέχτ, πας φυλακή για μικρά οικονομικά παραπτώματα, ενώ αν οδηγήσεις μια τράπεζα στην πτώχευση παίρνεις τεράστια μπόνους.

Το ίδιο ισχύει και για το χρέος. To χρέος συσσωρεύτηκε τα τελευταία 30 χρόνια με αποφάσεις των εναλλασσόμενων πολιτικών ελίτ που χρησιμοποιούσαν τα δάνεια για να υλοποιήσουν πελατειακές πολιτικές και να αποκομίσουν πολιτικά οφέλη. Ως προς αυτό, δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο Σημίτη, τον Καραμανλή, τον Παπανδρέου και τους διάφορους υπουργούς και πρώην υπουργούς που παρελαύνουν στις τηλεοπτικές οθόνες ζητώντας «στρατιωτική πειθαρχία». Όπως πρόσφατα είπε ο κ. Πάγκαλος, ‘τα φάγαμε όλοι μαζί' – αλλά δεν προσέθεσε ότι οι ‘όλοι' δεν περιλαμβάνουν την πλειοψηφία του χαμηλόμισθου λαού, που τώρα καλείται να πληρώσει αυτά που άλλοι ‘έφαγαν'. Όλες οι πρόσφατες εκλογικές εκστρατείες έγιναν με το κόμμα της εκάστοτε αντιπολίτευσης να υπόσχεται «ηθική στην πολιτική», «εκλογίκευση των δημοσιονομικών», «επαναθεμελίωση του κράτους», εγκατάλειψη της «αλαζονείας της εξουσίας». Μόλις τελειώνουν οι εκλογές, η νέα κυβέρνηση επιστρέφει στις παλιές μεθόδους, αυξάνοντας το χρέος με δάνεια, δωροδοκώντας και μοιράζοντας προνόμια στους ημέτερους.

Σήμερα, το ένα κυβερνητικό κόμμα επιτίθεται στο άλλο για το ποιος φταίει για το χρέος, ωσάν να υπάρχει κάποιος που ανήκει στην πολιτική ελίτ των τελευταίων 30 χρόνων και δεν φταίει. Με αυτή την έννοια, τα πρόσφατα γεγονότα δείχνουν ότι η οικονομική και η ηθική έκπτωση είναι στην πραγματικότητα συνοδοιπόροι. Στην Βρετανία, στη διάρκεια των τηλεοπτικών αναμετρήσεων της πρόσφατης προεκλογικής εκστρατείας, και οι τρεις ηγέτες απολογήθηκαν στο κοινό για τα «σκάνδαλα των εξόδων» (οι βουλευτές χρέωναν στο δημόσιο κονδύλια που δεν δικαιούνταν) που στοίχισαν στο δημόσιο λιγότερο από δύο εκατομμύρια λίρες και ασφαλώς ωχριούν σε σύγκριση με τα ποσά που σπαταλήθηκαν από τις δικές μας ελίτ. Περιμένουμε ακόμα την πολιτική ελίτ να απολογηθεί στον ελληνικό λαό, αν και μια μεταμέλεια ιαπωνικού τύπου και ακόμα περισσότερο ένα δημόσιο χαρακίρι, θα ταίριαζαν περισσότερο στην κατάσταση αν αναλογιστούμε το μέγεθος της ευθύνης. Η πολιτική κάστα όμως δεν διαθέτει το βασικό ηθικό ανάστημα: η αξίωση να αλλάξουν οι πολίτες στάση, να υπακούν στο νόμο και να δρουν υπεύθυνα προς την κοινωνία θα ήταν πολύ πιο αξιόπιστη αν οι στυλοβάτες της ηθικής έδειχναν ένα ίχνος ταπεινοφροσύνης και κατανόησης των ευθυνών τους.

Η πολιτική φύση της κρίσης διαφαίνεται και στην ευρωπαϊκή πλευρά. Το όριο του 3% στο έλλειμμα (που το έχουν ξεπεράσει όλα τα κράτη της ευρωζώνης), το σύμφωνο σταθερότητας, η κερδοσκοπία των «αγορών», όλα υπακούουν σε πολιτικά κίνητρα και σχέδια. Ο στενός δεσμός μεταξύ των μέτρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΔΝΤ με τη γερμανική πολιτική είναι πασίγνωστος. Όλοι σχεδόν αποδέχονται πλέον ότι η γερμανική πολιτική περιορισμού μισθών και ισχυρού ευρώ έχει βοηθήσει τη γερμανική οικονομία αλλά έχει δημιουργήσει προβλήματα στο Νότο της Ευρώπης.

Αυτό που έχει σχολιαστεί λιγότερο είναι η φύση της κερδοσκοπίας των αγορών. Αυτή δεν βασίζεται στις επιδόσεις της πραγματικής οικονομίας (η Ελλάδα είναι ακόμη γύρω στην 25η θέση του ΟΟΣΑ, αλλά τα μέτρα και η ύφεση που δημιουργούν την οδηγούν συνεχώς προς τα κάτω), αλλά στα αισθήματα «εμπιστοσύνης» και «ρίσκου» που διακατέχουν τους χρηματιστές. Οι χρηματαγορές δεν λειτουργούν σε πραγματικό επίπεδο, αλλά σε εικονικό. Οι φήμες για την αξιοπιστία ενός κράτους ή για τον κίνδυνο να μην πληρώσει προσδιορίζονται από φανταστικούς σχεδιασμούς και ιδεολογικές κατασκευές, αποτελούν μια αυτοεκπληρουμενη προφητεία που δεν έχει σχέση με την πραγματικότητα, στην οποία όμως έχουν την δύναμη να παρεμβαίνουν καταστροφικά.

Οι επιθέσεις των «αγορών» κατά της Ελλάδας είναι η εκδίκηση του νεοφιλελευθερισμού για την μεγάλη ήττα του 2008. Η εκδίκηση αυτή όμως αποτελεί και αναπόσπαστο κομμάτι των ευρύτερων ρυθμίσεων της μεταβιομηχανικής και μεταφορδιστικής παγκοσμιοποιημενης κοινωνίας των υπηρεσιών. Η συσσώρευση κεφαλαίου δεν βασίζεται πλέον στην δημιουργία υπεραξίας στον πρωτογενή τομέα, αλλά στην άντληση προσόδων, με κύρια μορφή τον τόκο και το μίσθωμα; για πνευματική ιδιοκτησία. Αυτό ισχύει τόσο σε ατομικό επίπεδο (ο νεοφιλελευθερισμός μας μεταχειρίζεται όχι σαν φυσικά πρόσωπα ή πολίτες, αλλά σαν καταναλωτές που πρέπει να δανείζονται για να ξοδεύουν) όσο και σε κρατικό. Η συσσώρευση κεφαλαίου μέσω προσόδων όμως πρέπει να αστυνομεύεται αυστηρά, αφού το δανειστικό συμβόλαιο δεν δημιουργεί αυτόματα τις συνθήκες της αναπαραγωγής του όπως συμβαίνει με το συμβόλαιο εργασίας. Η άντληση προσόδου και τόκου απαιτεί εκφοβισμό καθώς δεν υπάρχει κάποιο "φυσικό" επίπεδο μισθώματος;. Η πίεση των αγορών είναι ένας τρόπος να ασκηθεί πίεση στους οφειλέτες, ώστε είτε να αποδεχτούν την πιο ακραία καταστροφή των δημοσίων δαπανών είτε να χρεοκοπήσουν. Οφειλέτες προσέχετε, λένε στα κράτη, ή καταστρέφετε το κράτος πρόνοιας, ή γίνεστε η επόμενη Ελλάδα. Τακτική που δεν διαφέρει και πολύ από την μαφιόζικη "προστασία": αν ο οφειλέτης αμφισβητήσει τους όρους η την αμοιβή, τον δέρνουν οι μπράβοι! Και οι απειλές έπιασαν: στην Μεγάλη Βρετανία, η νέα κυβέρνηση χρησιμοποίησε συστηματικά το ελληνικό παράδειγμα για να επιβάλλει πρωτοφανείς στα μεταπολεμικά χρονικά περικοπές δαπανών το ίδιο γίνεται στην Ισπανία, Πορτογαλία, Αγγλία και Ιρλανδία. Όπως ξέρουμε, η Ελλάδα, της οποίας το ΑΕΠ είναι μόλις 3% του ευρωπαϊκού, δεν έχει μεγάλη οικονομική σημασία για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά η συμβολική σημασία της επίθεσης που της έγινε ήταν κυριολεκτικά καταλυτική.

Η επιβολή του νεοφιλελευθερισμού από τον Ρέιγκαν και την Θάτσερ συνοδεύτηκε από επιθέσεις σ' όλους τους ενδιάμεσους κοινωνικους θεσμούς, όπως τα κόμματα, τα συνδικάτα, την αυτοδιοίκηση, ακόμα και την εκκλησία. Οι θεσμοί αυτοί όμως είναι απαραίτητοι για την διαμεσολάβηση μεταξύ εξουσίας και πολιτών. Η απουσία τους εξασθενεί την κοινωνική ευπρέπεια (civility), την αποδοχή και την ενσωμάτωση που είναι αναγκαίες στον καπιταλισμό για να κατευνάζει τον ανταγωνισμό και να περιορίζει την σύγκρουση. O άνθρωπος που αντιμετωπίστηκε από την εξουσία ως καταναλωτής σε περιόδους ευημερίας, σε εποχή ανέχειας γίνεται αντικείμενο αστυνόμευσης. Έτσι εξηγείται η μεγάλη αύξηση των μηχανισμών καταστολής που εμφανίστηκαν μεν ως συνέπεια του περίφημου πολέμου κατά της τρομοκρατίας, αλλά στην πραγματικότητα είχαν άλλο κύριο στόχο. Οι αλλαγές που παρατηρούνται είναι τρομακτικές: τείχη σηκώνονται στο Μεξικό και στην Παλαιστίνη, γκέτο φτωχών εμφανίζονται στο κέντρο των πόλεων, οχυρωμένες κοινότητες πλουσίων στα προάστια, αυξάνονται οι φυλακές και οι δυνάμεις καταστολής. Ο κόσμος που είχε αποπλανηθεί από την τεχνητή χρηματοπιστωτική ανάπτυξη εγκαταλείπει αναγκαστικά την κατανάλωση ως μέθοδο ικανοποίησης προσωπικών επιδιώξεων και επιθυμιών και βλέπει την ζωή του να ανατρέπεται. Δεν είναι πια μόνο το 1/3 της κοινωνίας που μένει απέξω, όπως γινόταν κατά τη δεκαετία του '80. Αυτή τη στιγμή, μεγάλα σύνολα πληθυσμού μετατρέπονται από «βολεμένα» σε αποκλεισμένα.

Εδώ φαίνεται η πραγματική διάσταση του τέλους της πολιτικής και η ριζική επαναδιαπραγμάτευση του κοινωνικού δεσμού. Ο νεοφιλελευθερισμός δεν είναι απλώς ένα ολέθριο οικονομικό μοντέλο. Είναι μια παγκόσμια ιδεολογία και κοσμοθεώρηση, που ωθεί τους ανθρώπους να κατανοούν τη ζωή τους και να σχετίζονται με τους άλλους ως καταναλωτές χωρίς όρια, ως μηχανές επιθυμίας. Αλλά καθώς καταρρέει το οικονομικό μοντέλο που τον στήριξε, μπαίνουμε σε μία εποχή νέας κοινωνικής οντολογίας. Ο εκτεθειμένος σε δάνεια και χρέη άνθρωπος υφίσταται τεράστια ψυχολογική κρίση, κρίση ταυτότητας. Για να επαναπροσδιοριστεί συνολικά η ζωή του υποκειμένου και η σχέση του με τους άλλους και με τον κοινωνικό δεσμό, χρειάζεται μια άγρια και απότομη βιοπολιτική στρατηγική. Τα μέτρα αποτελούν την πιο προωθημένη βιοπολιτική επέμβαση, ένα νέο τρόπο συνολικής αναδιοργάνωσης της ζωής μας από την εξουσία. Ο κοινωνικός έλεγχος και η πειθάρχηση, η ριζική αλλαγή συμπεριφορών και σχέσεων που επιβάλλεται αυτή τη στιγμή, δεν έχει προηγούμενο πουθενά στην Ευρώπη. Η Ελλάδα γίνεται το μεγάλο εργαστήρι όπου φτιάχνεται ο άνθρωπος του μέλλοντος.

Η βιοεξουσία (biopower) αποτελεί άσκηση εξουσίας επί της ζωής, πειθάρχηση του κοινωνικού σώματος μέσω του ελέγχου των διαδικασιών της ζωής. Εκτείνεται από τα βάθη της συνείδησης στα σώματα του πληθυσμού και στην στοχοποίηση κοινωνικών ομάδων βάσει χαρακτηριστικών όπως το φύλο, η φυλή ή η εθνότητα. Τεχνολογίες της εξουσίας που εφαρμόζονται στο κοινωνικό σύνολο συμπληρώνονται με τεχνολογίες ‘επιμελείας εαυτού'. Οι άνθρωποι καλούνται να ‘αλλάξουν' εαυτούς μέσω πρακτικών προσωπικής ‘βελτίωσης' στο όνομα της ατομικής η συλλογικής υγείας. Στην περίπτωση της Ελλάδας, τα μέτρα του μνημονίου διαχωρίζουν τον πληθυσμό με οικονομικά κριτήρια και απαιτούν από τους χαμηλόμισθους και τους συνταξιούχους να αλλάξουν συνολικά τις συμπεριφορές τους στο όνομα της εθνικής ‘σωτηρίας'. Από την κατανάλωση των απολύτως αναγκαίων μέχρι την εκπαίδευση, εργασία και ψυχαγωγία, οι Έλληνες καλούνται να τροποποιήσουν ριζικά την συμπεριφορά τους και να υποβληθούν σε εκτεταμένους ελέγχους που αποσκοπούν να αποκαταστήσουν την κοινωνική υγεία και την ατομική ευτυχία.

Η βιοπολιτική στοχοποιεί κυρίως συμπεριφορές, όχι ιδέες τροποποιεί συνήθειες και πρακτικές, όχι ιδεολογίες. Η επιβολή των αλλαγών ακολουθεί τη στρατηγική του ‘δόγματος του σοκ' (shock doctrine) υπολογίζοντας ότι η βίαιη και ταχεία εισαγωγή τους θα εξουδετερώσει την αντίσταση στην άδικη και καταστροφική τους φύση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η βιοπολιτική στρατηγική δεν κινητοποιεί μόνο τον φόβο για το μέλλον και την δήθεν επιστημονική αλήθεια, αλλά φροντίζει να καλλιεργήσει και ένα όσο γίνεται βαθύτερο αίσθημα ενοχής. Μια χαμηλόφωνη υπόδειξη λέει στον πολίτη «για δεκαπέντε χρόνια είχες βελτίωση του βιοτικού σου επιπέδου μέσα από μη παραγωγικές δραστηριότητες και τώρα πρέπει να πληρώσεις». Ένας μέσος άνθρωπος που είχε αποδεχτεί το νεοφιλελεύθερο μοντέλο μπορεί να πιστέψει ότι δικαιολογούνται οι μειώσεις μισθών και συντάξεων, γιατί είχε αυξανόμενες απολαβές κατά την προηγούμενη περίοδο.

Χωρίς να αρνιόμαστε ότι υπήρξε φοροδιαφυγή και διαφθορά, πρέπει να εξετάσουμε τη δημιουργία ενοχικού συνδρόμου ως τακτική βιοπολιτικής πειθάρχησης. Εδώ μπορεί να βοηθήσει η ψυχανάλυση: το υπερεγώ μας εγκαλεί τις παράνομες απολύσεις που το πρόστυχο μέρος του μας είχε επιβάλλει. Το ηθικιστικό υπερεγώ παίρνει τώρα το πάνω χέρι λέγοντας ότι όποιος αμάρτησε πρέπει να υποφέρει. Οι Γερμανοί και οι Άγγλοι βλέπουν τους Έλληνες ως τεμπέληδες, άχρηστους καλοπερασάκηδες. Η ζωή τους, δήθεν γεμάτη απολαύσεις και αργίες, κλέβει από τους βόρειους αυτό το κάτι που θα τους έκανε ολοκληρωμένους, ευτυχείς. Αλλά το ίδιο κάνουν και οι ελληνικές ελίτ. Αποδέξου την τιμωρία, λένε στον κόσμο, γιατί αμάρτησες και το αξίζεις. Η ηθικολογία είναι απαραίτητος συνοδοιπόρος της βιοπολιτικής.

Δεν υπάρχει επομένως μεγαλύτερο ψέμα από τον ισχυρισμό ότι η κρίση είναι κυρίως οικονομική. Την κρίση που χρησιμοποιείται σήμερα με κυνικό τρόπο για να καταστραφεί το κοινωνικό συμβόλαιο της μεταπολίτευσης, την δημιούργησαν η πολιτική λογική και οι ανάγκες του ύστερου καπιταλισμού. Μόλις συνειδητοποιήσουμε το μέγεθος της πολιτικής κρίσης, που οδηγεί στην ολική διάλυση και επανασύσταση του κοινωνικού δεσμού, ίσως εμφανιστούν τα πρώτα σημάδια καθολικής αντίδρασης.

Που βρίσκεται ο ελληνικός πολιτισμός;

Ποια είναι η απάντηση της κοινωνίας αυτή την ριζική αλλαγή; Έχουμε δυο ειδών αντιδράσεις. Μια πρώτη είναι το acting out. Η απόγνωση δεν μπορεί να απορροφηθεί από τους εξασθενημένους ενδιάμεσους θεσμούς. Έτσι ο πάντα εύθραυστος ψυχικός δεσμός με την κοινωνία ραγίζει και οδηγεί σε εκδηλώσεις προσωπικής άρνησης, που μπορεί να παίρνουν μορφή βίας, αυτοδικίας, εγκληματικότητας κοκ. Αυτό οδηγεί τον κυρίαρχο ελληνικό πολιτισμό σε τεράστιο αδιέξοδο.

Αυτά που αντιμετωπίσαμε πρόσφατα ως Έλληνες του εξωτερικού ήταν πρωτοφανή. Ο ανθελληνικός και αντιμεσογειακός ρατσισμός και οριενταλισμός που πρέπει να υπήρχε υφέρπων, έγινε εκκωφαντικός. Οι λαϊκές εφημερίδες επιχαίρουν με την ελληνική τραγωδία γιατί οι διακοπές στην Κρήτη και την Ζάκυνθο θα είναι πιο φτηνές. Διανοούμενοι από την άλλη πλευρά δεν μπορούν να πιστέψουν πως οι νεοέλληνες, που ‘δήθεν κατάγονται από τους δημιουργούς της φιλοσοφίας, της δημοκρατίας και της επιστήμης, έγιναν τέτοιοι ψεύτες, κλέφτες και τεμπέληδες'. Αντίστροφα, το μεγάλο μέρος των Ελλήνων βλέπει την Αγγλία ως μέρος για ψώνια στο Harrods και σπουδές σε υποβαθμισμένα Πανεπιστήμια, πολλά τμήματα των οποίων διατηρούνται από τους Έλληνες φοιτητές. Αν δημοκρατία είναι η εξουσία (κράτος) του δήμου, δυστυχώς η Ευρώπη έχει αποκτήσει κράτος αλλά δεν έχει (ούτε φαίνεται να δημιουργεί) δήμο.

Η ψυχανάλυση διακρίνει μεταξύ του ideal ego (ιδεώδους εγώ) και του ego ideal (του ιδεατού εγώ). Το πρώτο οργανώνει φαντασιακά το εγώ μέσα από την προβολή μιας ιδεατής ταυτότητας: βλέπω τον εαυτό μου πετυχημένο, έξυπνο, ωραίο. Αλλά το ego ideal είναι πιο σημαντικό για την ψυχική ισορροπία: για να γίνω αντικείμενο επιθυμίας, βλέπω τον εαυτό μου από την σκοπιά του άλλου και προσπαθώ να γίνω η να πράξω αυτό που νομίζω ότι ο άλλος περιμένει από μένα. Αυτό ήταν μέχρι πρόσφατα το μοντέλο των ελληνικών ελίτ: θα εκσυγχρονιστούμε, θα γίνουμε όπως νομίζουμε ότι μας θέλουν οι Ευρωπαίοι. Και τώρα καταλαβαίνουμε ότι οι ευρωπαϊκές ελίτ μας βλέπουν σαν τις δικές μας, όπως έλεγε ο Καβάφης το 1918: ανήσυχους, ανήμπορους, ψεύτες.

Αυτό αποτελεί χρεοκοπία του εκσυγχρονιστικού μοντέλου πολιτιστικής ταυτότητας. Στο ψυχικό επίπεδο αποτελεί πρόβλημα αυτών που βιώνουν την σχέση ανάμεσα στον φαντασιακό τους ευρωπαϊσμό και τον υποτιμητικό τρόπο που τους αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαίοι. Και θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι ο Παπανδρέου προσπαθεί να προβάλει την τραγική φιγούρα κάποιου που κάνει αυτό που πρέπει, ακυρώνοντας ταυτόχρονα την ταυτότητά του. Σαν τραγωδία ή σαν φάρσα, πάντως, η αναδιάρθρωση του κοινωνικού δεσμού περνάει μέσα από την επανεξέταση της κυρίαρχης, πολιτισμικής ταυτότητας.

Μερικές ιδέες για την επάνοδο της πολιτικής

Είναι πιθανόν ότι χρειαζόμαστε μια νέα θεωρητική σύλληψη για τον πολιτισμό και την πολιτική. Ο δημόσιος τομέας αντιπροσωπεύει και προάγει τα επιτεύγματα του κράτους πρόνοιας. Έχοντας όμως μετατραπεί σε υποχείριο των πολιτικών μηχανισμών και σε πεδίο πελατειακών σχέσεων, έχει χάσει μεγάλο μέρος του κύρους του και της εμπιστοσύνης των πολιτών. Η κατάσταση αυτή βολεύει το νεοφιλελεύθερο μοντέλο που χρησιμοποιεί την ιδιωτικοποίηση και την απορρύθμιση προκειμένου να μεταφέρει κεφάλαιο και εξουσία από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα. Συνειδητοποιώντας την αντίφαση ανάμεσα στην επίφαση δημόσιας αρετής που χρησιμοποιείται για ιδιωτική εξαχρείωση, οφείλουμε να αποτρέψουμε την διαίρεση της κοινωνίας σε δύο αντιμαχόμενους χώρους, δημόσιο και ιδιωτικό. Οι αλληλοκατηγορίες για τεμπέληδες και διεφθαρμένους δημόσιους υπάλληλους ή για φοροφυγάδες και διεφθαρμένους ελεύθερους επαγγελματίες υπηρετεί μόνο τη νεοφιλελεύθερη στρατηγική του διαίρει και βασίλευε.

Πέρα από τη διάκριση δημόσιου και ιδιωτικού, υπάρχει ένας τρίτος όρος: το κοινό καλό, res publica. Το κοινό καλό αντιπροσωπεύει την κοινωνική δικαιοσύνη και την αλληλεγγύη του μεταπολιτευτικού κοινωνικού συμβολαίου, την ενέργεια που εμψυχώνει την κοινωνία και δημιουργεί την αίσθηση της αλληλεγγύης. Ο δημόσιος τομέας εκπροσωπούσε παραδοσιακά αυτό το κοινό καλό, που όμως σήμερα δεν εκφράζεται πια αποκλειστικά από το κράτος. Αυτό το κοινό συμφέρον, ή κοινοπολιτεία (commonwealth), οριοθετείται αναμφισβήτητα από τον βαθύ ανταγωνισμό και την συγκρουση ανάμεσα στο λαό και τις οικονομικές και πολιτικές ελίτ. Ωστόσο, σε αυτό τον καιρό της επικείμενης καταστροφής, οι προοδευτικές δυνάμεις οφείλουν να απευθυνθούν στην δεξαμενή του κοινού αισθήματος για να σώσουν το ανθρώπινο πρόσωπο της ελληνικής κοινωνίας.

Η κοινωνική αποστροφή για τις πολιτικές ελίτ πρέπει να μετατραπεί από απαθή αποστασιοποίηση σε ενεργή δύναμη. Διάφορες ιδέες μπορούν να χρησιμοποιηθούν σ' αυτή την κατεύθυνση. Θα μπορούσε ίσως να δημιουργηθεί μια εξεταστική επιτροπή, πέρα από τα δύο μεγάλα κόμματα, από Έλληνες και ξένους οικονομολόγους και κοινωνικούς επιστήμονες για να εξετάσει γιατί εκτινάχτηκε το χρέος και πως ξοδεύτηκαν τα κονδύλια. Οι Έλληνες πρέπει να προετοιμαστούν πολιτικά και οικονομικά για μεγάλη μείωση του χρέους ή και έξοδο από το ευρώ. Αυτές οι λύσεις θεωρούνταν ακραίες μέχρι πρόσφατα, τώρα όμως προτείνονται τόσο από συστημικούς αναλυτές όσο και από τις αγορές. Το αν η αναδιάρθρωση του χρέους (haircut) ή η στάση πληρωμών θα γίνει προς όφελος του λαού ή των χρηματιστών, θα εξαρτηθεί από την πολιτική κινητοποίηση της επόμενης περιόδου.

Οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ πρέπει να λογοδοτήσουν για την καταστροφή της χώρας. Θα μπορούσε να συγκροτηθεί ένα δικαστήριο τύπου Bertrand Russell για να διερευνήσει την ηθική και νομική ευθύνη τους. Η κυβέρνηση δεν έχει την παραμικρή νομιμοποίηση για τα μέτρα και η συμπεριφορά των ελεγκτών του ΔΝΤ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης θυμίζει αποικιοκράτες σε περιοχές υπό διεθνή κηδεμονία. Επομένως η συνταγματικότητα των μέτρων πρέπει να ελεγχθεί δικαστικά, κάτι που ήδη γίνεται από σημαντικούς φορείς της κοινωνίας, όπως ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθήνας και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας.

Γενικότερα, η Ελλάδα χρειάζεται ένα μεγάλο, πατριωτικό μέτωπο αντίστασης, πέρα από κομματικές εντάξεις. Μια ηγεμονική πολιτική αναγνωρίζει την πολυδιάσπαση των κοινωνικών δυνάμεων και προσπαθεί να αναγάγει μια βασική αντίφαση που συμπυκνώνει τις αντιθέσεις σε γραμμή αντιπαράθεσης των λαϊκών δυνάμεων. Το κοινό καλό και η δημοκρατία είναι οι καλύτεροι υποψήφιοι για ηγεμονική πολιτική. Ένα τέτοιο μέτωπο δημιουργεί την απαραίτητη δυναμική για να μετατρέψει την άμυνα σε ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο.

Οι ευρωπαϊκές ελίτ φοβήθηκαν ότι η χρεοκοπία της Ελλάδας θα δημιουργήσει προβλήματα για το ευρώ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλά υπάρχει και η άλλη πλευρά. Τώρα που ξέρουμε ότι η θεραπεία είναι χειρότερη από την ασθένεια, ίσως να καταλάβει η Ευρώπη ότι διάλεξε το λάθος πειραματόζωο. Ο όρος "κρίση νομιμοποίησης" περιγράφει τη μαζική απώλεια εμπιστοσύνης στο εξ ορισμού εύθραυστο κοινωνικό συμβόλαιο, το οποίο δεν μπορεί πλέον να συγκεντρώνει τη λαϊκή συγκατάθεση σε μια ισορροπία ισχύος τόσο κατάφωρα και άδικα οργανωμένη κατά των συμφερόντων της πλειοψηφίας. Τέτοιες κρίσεις εμφανίζονται όταν το κενό που πάντα υπάρχει ανάμεσα στους κυβερνώντες και τους κυβερνωμένους, γίνεται αγεφύρωτο χάσμα και ο ισχυρισμός των ελίτ ότι εκφράζουν το κοινό συμφέρον δεν πείθει πια κανέναν.

Το τέλος ή ο σκοπός της πολιτικής είναι η προσωρινή ειρήνευση της κοινωνικής σύγκρουσης και η προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης. Όταν η πολιτική χάνει αυτό το σκοπό, έρχεται το δικό της τέλος. Σ' αυτό το σημείο βρισκόμαστε σήμερα: οι Έλληνες πρέπει να παλέψουν για την επιβίωση της πολιτικής. Αν από πειραματόζωα γίνουν η πρωτοπορία της αντεπίθεσης των Ευρωπαίων κατά του καταστροφικού νεοφιλελευθερισμού, θα προσφέρουν στον κόσμο μια υπηρεσία ισάξια με την επινόηση της δημοκρατίας.

* Το άρθρο που ακολουθεί, στην παρούσα εκδοχή του, δημοσιεύεται πρώτη φορά. Μου το έστειλε με e-mail ο καθηγητής Κώστας Δουζίνας και (με την άδειά του) το παρουσιάζουμε.

Αυτή τη φορά  δεν έκανα καμία προσθήκη τονισμού ή χρώματος στο κείμενο. Μια παλαιότερη εκδοχή του άρθρου είχε κάποτε εμφανιστεί στο "Αριστερό Βήμα Διαλόγου και Κοινής Δράσης".

English Summary: "The Greek Volcano" by professor Costas Douzinas. NOTE: A new book entitled "The Idea of Communism", edited by Slavoj Zizek and Costas Douzinas,  including contributions from Badiou, Hardt, Negri, Ranciere, Nancy, Bucks-Morss and Eagleton (amongst others) has just been published by Verso.

** Ο Κώστας Δουζίνας, καθηγητής νομικής, είναι διευθυντής του Ινστιτούτου Ανθρωπιστικών Σπουδών του Birkbeck College (Πανεπιστήμιο του Λονδίνου). Τα βιβλία του Το Τέλος των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και Νόμος και Αισθητική κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Παπαζήση, ενώ Ο Λογος του Νομου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια. Τα τελευταία του βιβλία, στην αγγλική γλώσσα, είναι τα Adieu Derrida, Critical Jurisprudence και Human Rights and Empire.

ΠΗΓΗ: 23/12/2010, http://omadeon.wordpress.com/2010/12/23/costas-douzinas-the-greek-volcano/#more-12297

Νάνοι με μυαλό νάνου…

Του Στάθη Σ(ταυρόπουλου)

Οι ψευτομαγκιές και οι τσαμπουκάδες της Χρυσής Αυγής αρχίζουν να την εκθέτουν στα μάτια πολλών από εκείνους που την ψήφισαν εις ένδειξιν διαμαρτυρίας – όσον

περνάει ο καιρός, όλο και πιο λίγοι θα ακολουθούν αυτό το μόρφωμα, ώσπου να του απομείνουν όσοι ταυτίζονται μαζί του, όσοι τo σκοτάδι μέσα στο μυαλό τους μπορεί να 'ναι ανάλογο με το σκοτάδι του θανάτου, τις νεκροκεφαλές των Ες Ες, τα μαύρα τι-σερτς (καρικατούρες των μεγαλοχιτώνων) και τα λοιπά αρρωστιάρικα γκάτζετ του χώρου των «εμπρηστών» και των «νεκρών ψυχών».

Πιστεύω ότι το σημείο καμπής για τη Χρυσή Αυγή ήταν η κοπάνα της από τις διαδηλώσεις εναντίον της Μέρκελ. Εκεί οι επίγονοι των ταγματασφαλιτών και των δωσιλόγων απέδειξαν ότι όσον κάνουν τον μάγκα στους αδυνάμους, άλλο τόσο στέκουν σούζα μπροστά στους Δυνατούς.

Απέδειξαν ότι μπορούν να ξυλοφορτώνουν ανυπεράσπιστες γυναίκες, αλλά μπροστά στην Καγκελάριο είναι κότες. Κότες με σιδηρούν σταυρόν στα καλσόν.

Το ίδιο παθαίνει τώρα η Χρυσή Αυγή και με τις απεργίες. Είναι πανταχού απούσα. Αποδεικνύοντας έτσι με ποια πλευρά πράγματι είναι. Αποδεικνύοντας έτσι ότι είναι η μακρυά μαύρη χειρ των αφεντικών, το παρακράτος του κράτους, αποδεικνύοντας ότι η μόνη σχέση που έχει η Χρυσή Αυγή με τους εργάτες κι όλους τους εργαζόμενους είναι να τους βαράει.

Πράγμα που θα κάνει, αν ποτέ κατεβεί στις διαδηλώσεις, θα κατεβεί για να τις διαλύσει.

Το ίδιο εξετέθη η Χρυσή Αυγή και με τους τραμπουκισμούς της στο Χυτήριο. Ενώ παραπονείται ότι τη λογοκρίνει το σύστημα, προσπαθεί να φιμώσει ό,τι δεν γουστάρει η ίδια – αυτόκλητη κριτής ως προς τα όρια των πραγμάτων. Γελοίο. Βεβαίως.

Αλλά εκείνο που θα εκθέσει ολοκληρωτικά τη Χρυσή Αυγή και θα την εξουθενώσει είναι οι αντιφάσεις της. Ισχυρίζονται ότι είναι Χριστιανοί και πετσοκόβουν τον πλησίον τους, φιμώνουν, προπηλακίζουν, βρίζουν – τέτοια ευρυχωρία! καταλλαγή! κι αγάπη! Ισχυρίζονται ότι είναι πατριώτες και ιδεολογικά προέρχονται και πρόσκεινται σε αυτούς που διαμέλισαν την Ελλάδα όσο την είχαν κάτω απ' τα νύχια τους.

Αλλά οι αντιφάσεις τους δεν περιορίζονται σε αυτό που δηλώνουν, φερ' ειπείν Χριστιανοί και σε αυτό που είναι πράττοντας τα αντίθετα, αλλά και στην ίδια τους τη σύνθεση – επίσης αντιφατική, όπου συνυπάρχουν θρησκόληπτοι, παγανιστές, εθνικιστές, ψυχωτικοί, μυστικιστές, εθνικοσοσιαλιστές, αμόρφωτοι, μιλιταριστές, λούμπεν, μπράβοι – όλα τα σάπια μήλα σε ένα καλάθι. Τόσο σάπια που κυρίως να είναι θρασύδειλα.

Αρνούνται ότι είναι ναζί, αρνούνται τη σβάστικα (και της ανάβουν κρυφά κεράκι), αρνούνται ότι δέρνουν (έπεσε ο πάγκος μόνος του, κυρ νωματάρχη) αρνούνται τους συντρόφους τους (ποια; την κυρά που χαιρετά ναζιστικά; δεν την γνωρίζω, κυρ δημοσιογράφε μου) – δηλώνουν ότι βαδίζουν με βάση τον νόμο και τον υποκαθιστούν. Κι όχι μόνον τον υποκαθιστούν, αλλά παρανομούν – πάντα όμως μισοκακόμοιρα, χωρίς καμμιά λεβεντιά, χωρίς να αναλαμβάνουν τις ευθύνες των πράξεών τους, αλλά πάντα στρεψόδικα να δικαιολογούνται, με τις εξυπνάδες που χρησιμοποιεί ο υπόκοσμος, ο γλίτσας υπόκοσμος, όχι ο λεβέντης, αυτός που έχει έναν κώδικα δικής του, έστω, τιμής

Αλλά εκείνο που θα τελειώσει τη Χρυσή Αυγή οριστικώς είναι ο Φόνος. Φόνος εν Μέση Οδώ και ντάλα μεσημέρι. Η συμπεριφορά των στελεχών της -όσων βγαίνουν στην τηλεόραση- το λεξιλόγιο, η γλώσσα του σώματος, η επιθετικότητα, το απόλυτο ανερμάτιστο, η κτηνώδης αμορφωσιά, η θρασύδειλη ευελιξία, όλα προειδοποιούν και μαρτυρούν για τον Φόνο που ελαύνει κι έρχεται.

Δεν θα ευχηθώ να βγω ψεύτης (θα το ήθελα) διότι δεν γίνεται να βγω ψεύτης. Αυτοί που μαχαιρώνουν, γρονθοκοπούν και απειλούν μέσα στις νύχτες θα το κάνουν κάποια στιγμή και μέρα μεσημέρι.

Για την ώρα το μόρφωμα αυτό μοιράζει παιχνίδι στις οργανώσεις του, σε στρατόκαυλα, ανεγκέφαλα πιτσιρίκια που γουστάρουν να εκτελούν διαταγές (τόσο τους κόβει), νομίζοντας ότι έτσι αποκτούν «ταυτότητα». Μάλιστα ελληνική! – ότι πιο ανελλήνιστο.

Για την ώρα η Χρυσή Αυγή απευθύνεται σε ένα μέρος του εκλογικού σώματος που χωρίζεται κι αυτό με τη σειρά του σε δύο μέρη: σε αυτούς που σχετίζονται λίγο η πολύ με τον καθημερινό φασισμό του καφενέ (δεν έχουν περί πολλού τις γυναίκες, απεχθάνονται τους «τοιούτους», έχουν σε περιωπή τον εαυτόν τους κι άλλα νουνεχή και ηθικά παρόμοια) και σε εκείνους που έχουν οργισθεί κι απελπισθεί, παραμένοντας όμως παγιδευμένοι στα κλισέ μιας ζωής του τύπου «όλοι ίδιοι είναι», «τίποτα δεν γίνεται», «ωχ αδερφέ», «εγώ θα βγάλω το φίδι απ' την τρύπα», «κι ο Στάλιν έκανε εγκλήματα» κι άλλα τέτοια ευφυή, που υπονομεύουν τη δημοκρατία κάνοντάς την χρήσιμη στους λίγους κι άχρηστη στους πολλούς – είναι το ποσοστό εκείνο που τα «ξέρει όλα» (και συνεπώς δεν μαθαίνει τίποτα), που γηράσκει χωρίς να διδάσκεται, που απέχει (νομίζοντας ότι είναι υπεράνω κι έτσι αφήνει το γήπεδο σε αυτούς που το βάζουν κάτω και του αλλάζουν τα φώτα).

Τα παρήγορον είναι ότι τα φασιστικά κινήματα, αν δεν πάρουν την εξουσία εγκαίρως για αυτά (Μουσολίνι, Χίτλερ, Φράνκο), περιθωριοποιούνται εκ νέου η ενσωματώνονται στο αστικό σύστημα – στο οποίον άλλωστε ανήκουν (Λεπέν, Λίγκα του Βορρά, Αυστριακή ακροδεξιά κι άλλα). Το επικίνδυνο όμως υπερτερεί του παρήγορου, διότι ο φασισμός, ακόμα κι αν κλείσει έναν κύκλο και συρρικνωθεί ξανά, χωρίς να προλάβει στο μεταξύ να πάρει την εξουσία, λουφάζει, έστω σε μικρά πάλι σχήματα, και περιμένει την επόμενη ευκαιρία. Επίσης, όσον κάνει τον κύκλο του, όπως τώρα η Χρυσή Αυγή, και πριν πάλι να συρρικνωθεί, έχει ήδη πιέσει το εργατικό κίνημα, έχει ήδη προσφέρει χρυσές υπηρεσίες στον καθωσπρέπει φασισμό της εξουσίας! Των πολυεθνικών, των τραπεζών και των πάσης φύσεως νεοφιλελεύθερων ακροδεξιών.

Οπως αυτών που τώρα κόβουν μισθούς και συντάξεις, πουλάνε γη και ύδωρ – ή μήπως αυτή η πολιτική δεν είναι φασιστική; Επειδή δεν κυβερνάει ο κ. Μιχαλολιάκος και κυβερνάει η Τρόικα είναι μικρότερος ο εκφασισμός της Δημοκρατίας; Ο εξανδραποδισμός του λαού; Η κολόβωση της πατρίδας;

Οταν τρώνε άνθρωποι απ' τα σκουπίδια, όταν τρέχουν για ληγμένα τρόφιμα και γενόσημα φάρμακα, όταν τους παίρνουν οι τράπεζες (και πάντως όχι οι κομουνιστές) τα σπίτια, όταν πεινάνε παιδιά, «οι άνθρωποι απλώς προσαρμόζονται», όπως ξετσίπωτα δήλωσε ο αναίσχυντος κ. Αρης Σπηλιωτόπουλος, ή ξεπέφτουν σε ανδράποδα μιας πλουτοκρατίας που συνεχίζει να πλουτίζει απ' τον πόνο τους;

Ας μην ξεχνάμε! οι Δημοκρατίες που έπεσαν στα χέρια του φασισμού είχαν πρώτα εξαθλιώσει τον λαό τους οι ίδιες (όπως η Δημοκρατία της Βαϋμάρης), είχαν ήδη μετατραπεί σε ολιγαρχικές τυραννίες (όπως είναι σήμερα οι πιο πολλές απ' τις δημοκρατίες στις αναπτυγμένες χώρες)…

ΥΓ.: Γερμανοί χρυσαυγίτες (δηλαδή νεοναζί) έκαψαν το αυτοκίνητο του Ελληνα στρατιωτικού ακόλουθου στο Βερολίνο. Κιχ η Χρυσή Αυγή…

* email:  stathis@enikos.gr

ΠΗΓΗ: Πρώτη καταχώρηση: 17/10/2012, http://www.enikos.gr/stathis/88721,Nanoi_me_myalo_nanoy.html

"Γενεά διεστραμμένη"….

Του παπα Ηλία Υφαντή

Έζησε πριν από 28 αιώνες. Και, όπως ο ίδιος λέει, η γυναίκα του τον απατούσε. Γι' αυτό και για ένα χρονικό διάστημα τη χώρισε. Αλλά κατόπιν τη συχώρεσε και την ξαναπήρε στο σπίτι του. Ο λόγος για τον προφήτη Ωσηέ, που η μνήμη του γιορτάζεται στις17 Οκτωβρίου. Δεν είναι βέβαιο ότι η οικογενειακή του κατάσταση, ήταν όντως, όπως την περιγράφει.

Γιατί μπορεί η αναφορά του στη συζυγική απιστία να ήταν απλά μια παραστατική εικόνα της σχέσης των Εβραίων προς το Θεό. Πράγμα, που ισχύει και σήμερα, σχετικά με τους σιωνιστές….

Είναι, άλλωστε χαρακτηριστικό ότι την ίδια γλώσσα με τον Ωσηέ, θα χρησιμοποιήσει αργότερα και ο Χριστός, όταν θα μιλήσει για τη "γενεά τη μοιχαλίδα και διεστραμμένη"…

Λευτέρωσε ο Θεός τους Εβραίους απ' την καταπίεση και τη γενοκτονία, που τους επέβαλαν οι Αιγύπτιοι. Τους περιέθαλψε για σαράντα χρόνια στην έρημο. Κάνοντας τον ουρανό να βρέχει τροφή και τις πέτρες να αναβλύζουν νερό. Κι όταν το προαιώνιο όνειρό τους έγινε πραγματικότητα, εκείνοι τον πρόδωσαν. Και λάτρεψαν άλλους θεούς.

Κύριοι υπαίτιοι της πραγματικότητας αυτής; Η πολιτική και θρησκευτική ηγεσία! Οι βασιλιάδες και το ιερατείο… Οι οποίοι πάνω απ' το θέλημα του Θεού και την αγάπη για το συνάνθρωπο έβαζαν την ξενόφερτη απάνθρωπη θρησκεία. Που απαιτούσε κόμη και τις θυσίες των πρωτότοκων παιδιών.

Ο Ωσηέ αποκαλεί τη θρησκευτικότητα αυτού του είδους «πορνεία» και «μοιχεία» . Και εκσφενδονίζει τους μύδρους του εναντίον του ιερατείου: "Το συνάφι του ιερατείου, λέει, μοιάζει με συμμορία ληστών. Καλλιεργούν την αδικία και γι' αυτό θερίζουν το μίσος…".

Aπευθυνόμενος προς τους ιερωμένους της εποχής του, τους λέει: "Ο λαός μου καταστράφηκε από την έλλειψη γνώσης. Επειδή σεις απορρίψατε τη γνώση μου, απορρίπτω κι εγώ εσάς από του να είσθε λειτουργοί μου. …".

Και ασφαλώς και ο λαός ακολουθεί το "χορό" των βασιλιάδων και του ιερατείου: "Ψευδορκίες και δολοφονίες…πολλαπλασιάζονται και αίματα επί αιμάτων συσσωρεύονται! λέει ο προφήτης. Κάνουν συμφωνίες και παίρνουν αποφάσεις με ψεύτικους όρκους. Και η δικαιοσύνη τους είναι σαν δηλητηριώδες φυτό"!…

Ο Γιεχωβά αντιμετωπίζει τους Εβραίους, όπως και ο προφήτης την άπιστη γυναίκα του. Προσπαθεί με προσωρινές τιμωρίες να τους φέρει στο σωστό δρόμο. Αλλά τελικά πείθεται ότι δεν πρόκειται για κάποια περιστασιακά παραστρατήματα αλλά για ολοσχερή διαστροφή.

Και καταλήγει πως μόνο μια μεγάλη καταστροφή μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια ουσιαστική μεταστροφή και επιστροφή: «Κάποτε οι Εβραίοι έμοιαζαν με θαλερό και πολύκαρπο αμπέλι, λέει ο προφήτης. Αλλά, όσο πλουσιότεροι είναι οι καρποί και ευφορότερη η χώρα, που τους πρόσφερα, τόσο περισσότερα θυσιαστήρια χτίζουν στους ξένους θεούς"…

Όμως! Θα 'ρθει η ώρα, που θα δώσουν λόγο των πράξεών τους: «Μη χαίρεσαι και μη γλεντοκοπάς Ισραήλ. Τ' αλώνια με το σιτάρι και τα πατητήρια των σταφυλιών με το κρασί θα τα χάσεις. Άλλοι θα πάνε αιχμάλωτοι στην Αίγυπτο κι άλλοι στην Ασσυρία. Και θα φάνε ακάθαρτο και πικρό ψωμί. Κι εδώ τα πολύτιμα κι αγαπημένα πράγματά σας θα τα σκεπάσουν αγκάθια…».

Το κήρυγμα όμως της καταστροφής επισύρει την αγανάκτηση των Ισραηλιτών κατά του προφήτη, οι οποίοι τον χαρακτηρίζουν ανόητο και τρελό: "Ανόητος είναι ο προφήτης, λένε, τρελός είναι ο άνθρωπος του πνεύματος!…"

Όταν όμως θα 'ρθει η καταστροφή οι Εβραίοι, πάνω στην ανάγκη τους, θα κάμουν ο, τι κάνουμε, συνήθως, όλοι μας. Θα θυμηθούν το Θεό: "Στην ανάγκη τους, λέει ο Θεός, θα με αναζητήσουν. Αλλά με τις θυσίες των βοδιών και των προβάτων δεν θα με βρουν". "Δεν θέλω τα πρόβατα σας και τα βόδια σας. Γνώση κι εμπιστοσύνη στο Θεό σας θέλω. Δικαιοσύνη, και ευσπλαχνία για το συνάνθρωπό σας. Σπείρετε δικαιοσύνη, για να θερίσετε αγάπη…".

Αυτά έλεγε στους Εβραίους ο Ωσηέ "τω καιρώ εκείνω". Και τι, άραγε, θα είχε να πει σε μας σήμερα; Μήπως τα ίδια; Ή και χειρότερα!… Γιατί και σήμερα δεν υπάρχει αληθινή θεογνωσία. Και βέβαια όπου δεν υπάρχει θεογνωσία και δικαιοσύνη ούτε και αγάπη μπορεί να υπάρξει. Κι όταν λέμε αγάπη δεν εννοούμε κάποια γλυκερότητα απέναντι στους συνανθρώπους μας. Ούτε κάποιες ελεημοσύνες της πενταροδεκάρας.

Που σημαίνει ότι ο προφήτης Ωσηέ έρχεται να πει σε μας τους σημερινούς χριστιανούς και προπάντων τους κληρικούς ότι βρισκόμαστε πολύ μακρύτερα απ' το Θεό απ' όσο οι σύγχρονοί του Εβραίοι. Και ότι ζούμε στην προϊστορία όχι μόνο της Καινής αλλά και αυτής ακόμη της Παλαιάς Διαθήκης…

Και ότι συνεπώς θα χρειαστούν πολλές ακόμη χιλιετηρίδες, για ν' αποκτήσουμε τη θεογνωσία και την αγάπη, που θέλει από μας το Ευαγγέλιο. Έτσι ώστε να είμαστε και όχι απλά να λεγόμαστε χριστιανοί. Τυπικά και καταχρηστικά! Όπως τώρα…. Που από το ένα μέρος δοξολογούμε το Χριστό κι από το άλλο χειροκροτούμε και ψηφίζουμε τους κανακάρηδες της σατανικής Μπίλντεμπεργκ…

παπα-Ηλίας, Οκτωβρίου 17, 2012, http://papaliasyfantis.wordpress.com

Στο μίξερ του τυχοδιωκτικού μπλοφαρίσματος*

Του Γιάννη Στρούμπα

«Αγεφύρωτο μοιάζει το χάσμα μεταξύ του Δ.Ν.Τ. και της καγκελαρίου της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ με αφορμή το σχέδιο σωτηρίας της Ελλάδας», ενημερώνει ο ειδησεογραφικός ιστότοπος «iefimerida» σε δημοσίευμά του της 1/10/2012 με τον χαρακτηριστικότατο τίτλο «Γιατί οι Γερμανοί θέλουν να διώξουν το Δ.Ν.Τ. από την Ελλάδα» (http://www.iefimerida.gr/node/70210#ixzz285NBoUqs). Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το οποίο αντλεί τις πληροφορίες του από το γερμανικό περιοδικό «Der Spiegel» και τις αγγλικές εφημερίδες «Guardian» και «Daily Telegraph», το Δ.Ν.Τ., το οποίο δεν μπορεί εκ του καταστατικού του να δανείζει σε χώρες με χρέος μη βιώσιμο, προσανατολίζεται να ζητήσει «κούρεμα» του ελληνικού χρέους, κατεύθυνση με την οποία η Γερμανία διαφωνεί.

* α΄ δημοσίευση: εφημ. «Αντιφωνητής», αρ. φύλλου 353, 16/10/2012.

Η Γερμανία είναι αποφασισμένη πλέον να κρατήσει την Ελλάδα στην ευρωζώνη και να μη θέσει σε κίνδυνο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, γι' αυτό και θα επιχειρήσει να επιβάλει στην τρόικα τη σύνταξη θετικής έκθεσης για την Ελλάδα, ώστε να δοθεί στη χώρα η δόση των 31,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Οι συγκρουόμενες επιδιώξεις της Γερμανίας και του Δ.Ν.Τ. ερμηνεύουν, λοιπόν, τη γερμανική βούληση να απομακρύνει το Δ.Ν.Τ. από την Ελλάδα.

Επιχειρώντας κανείς να παρακολουθήσει την παραπάνω είδηση προσκρούει στην ολική σύγχυση που διέπει όχι μόνο όσους επιδιώκουν να κατανοήσουν και να ερμηνεύσουν τις εξελίξεις, μα και όσους τις διαμορφώνουν κατέχοντας καίριες θέσεις στο παγκόσμιο πολιτικοοικονομικό στερέωμα ή κινώντας υπογείως τα νήματα των τελουμένων. Είναι κατόρθωμα να προσδιοριστεί πού σταματά η υποκρισία και τι ανταποκρίνεται στην αλήθεια. Το Δ.Ν.Τ., λοιπόν, δεν μπορεί εκ του καταστατικού του να δανείζει σε χώρες με χρέος μη βιώσιμο· πάντα, ωστόσο, εργάζεται νωρίτερα ώστε το σχετικό χρέος να καθίσταται όντως μη βιώσιμο. Η Γερμανία είναι αποφασισμένη να κρατήσει την Ελλάδα στην ευρωζώνη, ώστε να μην απειληθεί το ευρωπαϊκό οικοδόμημα· ασχέτως αν ταυτόχρονα δηλώνει πανέτοιμη για μια ελληνική έξοδο από το ευρώ. Η έκθεση της τρόικας, πάλι, θα διαμορφωθεί σύμφωνα με τις γερμανικές επιταγές· δηλαδή γίνεται ευθέως παραδεκτό πως οι αντίστοιχες οικονομικές αποφάνσεις δεν είναι αντικειμενικές, παρά αποτελούν αποτέλεσμα της πολιτικής βούλησης των ισχυρών. Αφορμές και αιτίες, προσχήματα και στοχεύσεις, επιφάνεια και βάθος στροβιλισμένα στο μίξερ του τυχοδιωκτικού μπλοφαρίσματος.

Διανύοντας πλέον τον Οκτώβριο του 2012 φαίνεται πως η γερμανική πολιτική έχει μεταστραφεί ολοσχερώς αναφορικά με τη συμμετοχή του Δ.Ν.Τ. στη χορήγηση δανείων στις χώρες της ευρωζώνης, σε σχέση με το ξεκίνημα της ελληνικής κρίσης, οπότε η γερμανική επιδίωξη ήταν να εμπλακεί το Δ.Ν.Τ. στις ευρωπαϊκές οικονομικές ζυμώσεις, προκειμένου να μην αναλάβει εξολοκλήρου η Ε.Ε., δηλαδή πρωτίστως η Γερμανία, το φορτίο της δανειοδότησης. Η γερμανική πολιτική έχει υπάρξει από το ξέσπασμα της κρίσης τόσο σαθρή, ώστε δικαίως προκαλεί απορίες ως προς τα κίνητρα και τη σκοπιμότητά της.

Ήταν, βέβαια, η Γερμανία εκείνη που προώθησε την ανάμειξη του Δ.Ν.Τ. στην οικονομική κρίση; Αν γίνει δεκτό πως ο Έλληνας πρώην πρωθυπουργός κ. Γιώργος Παπανδρέου «φλέρταρε» με τους κύκλους του Δ.Ν.Τ. ήδη πριν από την ανάληψη της εξουσίας από το κόμμα του, συμπεραίνεται πως εκείνη που αποτέλεσε τον δούρειο ίππο για την άλωση της ευρωζώνης από το Δ.Ν.Τ. ήταν η ελληνική κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Με βάση το συγκεκριμένο δεδομένο υπήρξαν αναλύσεις σύμφωνα με τις οποίες η Γερμανία αποδέχτηκε τελικά την εισβολή του Δ.Ν.Τ. στα του «οίκου» της τής Ε.Ε., επιδιώκοντας μέσω των αλλεπάλληλων εξοντωτικών μνημονίων, και υιοθετώντας τις ισοπεδωτικές για τις «βοηθούμενες» χώρες πρακτικές του Δ.Ν.Τ., να τιμωρήσει την Ελλάδα για την υπονομευτική σε βάρος της Ε.Ε. επιλογή της να διευκολύνει στην ουσία την αμερικανική επίθεση σε βάρος του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, μα και του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Η παραπάνω ερμηνεία γεννά εύλογα το ερώτημα πώς είναι δυνατόν η διάθεση «τιμωρίας» ή «αντεκδίκησης» να νομιμοποιεί μια πολιτική που σε βάθος χρόνου θα αποδειχτεί καταστροφική όχι μόνο για τον «τιμωρούμενο» μα και για τον «τιμωρό». Γιατί η καταβαράθρωση της Ελλάδας επέτρεψε στις Η.Π.Α., χρησιμοποιώντας όλα τους τα όπλα οικονομικού πολέμου, και με αιχμή αυτών τις χρηματοπιστωτικές αγορές και τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης, να επεκτείνουν το πολεμικό μέτωπο σε όλες τις χώρες του ευρωπαϊκού νότου, δυναμιτίζοντας τα θεμέλια σύσσωμης της Ε.Ε. Διαλυμένη Ε.Ε. προφανώς θα σημαίνει και για τη Γερμανία την απώλεια του πλεονεκτήματος ενός νομίσματος διεθνούς, ενώ η γερμανική οικονομία θα υποστεί σοβαρό κλονισμό, αναγκαζόμενη να απολέσει προς διάθεση των προϊόντων της τις αγορές ευρωπαϊκών κρατών που θα 'χουν υποστεί συντριβή από την κρίση.

Τούτες οι δικαιολογημένες απορίες αναζήτησαν απαντήσεις σε οφέλη που θα 'πρεπε λογικά να έχει η Γερμανία από την αποδοχή τής περιγραφείσας κατάστασης. Η κρίση της ευρωζώνης φάνηκε να ευνοεί τη Γερμανία, δεδομένου πως η ανασφάλεια απέναντι στις ευρωπαϊκές οικονομίες έστρεψε τους επενδυτές στο γερμανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Τη στιγμή που οι ευάλωτες χώρες διαπίστωναν την εκροή κεφαλαίων από τα τραπεζικά τους ιδρύματα προς «ασφαλέστερους» προορισμούς, η Γερμανία εκμεταλλευόταν την εξωτερική της εικόνα της εύρωστης κι ασφαλούς οικονομίας, προσελκύοντας τα διαφυγόντα από αλλού κεφάλαια κι εκμεταλλευόμενη την κρίση, την οποία επιδείνωνε προς προσωρινό της όφελος η εκ μέρους της επιβεβλημένη πολιτική της ύφεσης και του οικονομικού σμπαραλιάσματος των «επιτηρούμενων» χωρών. Παράλληλα τα επιτόκια του γερμανικού δανεισμού από τις χρηματοπιστωτικές αγορές μειώνονταν σε χαμηλότατα επίπεδα, παρέχοντας έναν πρόσθετο λόγο στη Γερμανία ώστε να θεωρεί συμφέρουσα για την ίδια τη συγκεκριμένη κατάσταση.

Όσο ευνοϊκές όμως κι αν απέβησαν για τη Γερμανία οι παραπάνω εξελίξεις, δεν έπαψαν ποτέ να είναι εξελίξεις που υπόσχονται μόνο πρόσκαιρα κέρδη. Μια διάλυση της ευρωζώνης, ως συνέπεια των ασφυκτικών πιέσεων προς τις χώρες που έγιναν οι αποδέκτες της οικονομικής επίθεσης, θα σήμαινε για τη Γερμανία ένα «σκληρό» μάρκο, που θα της στερούσε την ευελιξία του εξασθενημένου ευρώ, κυρίως λόγω της συμμετοχής σε αυτό και πολλών ασθενέστερων οικονομιών, θα εκτόξευε τις τιμές των προϊόντων της, καθιστώντας τα μη ανταγωνιστικά, ενώ, όπως ήδη σχολιάστηκε, θα της στερούσε και τις αγορές που εισάγουν πολλά από τα προϊόντα της, δεδομένου πως εκείνες, υπό συνθήκες διάλυσης για τις ίδιες, δεν θα 'χαν πλέον την ικανότητα απορρόφησης των γερμανικών προϊόντων.

Είναι άραγε τόσο ανίκανη η Γερμανία να οσφρανθεί τους επικείμενους και για λογαριασμό της κινδύνους; Το ενδεχόμενο δεν είναι απίθανο. Συχνά η αλαζονεία της δύναμης οδηγεί σε λανθασμένες εκτιμήσεις. Επειδή όμως είναι πολύ πιθανότερο ότι διέβλεπε τους κινδύνους, κατατέθηκε μία ακόμη πιο προωθημένη ερμηνεία, η οποία υποψιαζόταν στη ριψοκίνδυνη και «κοντόθωρη» πολιτική της Γερμανίας την εφαρμογή ενός κοινού της με τον αμερικανικό παράγοντα σχεδίου, που θα επέτρεπε στους δύο συνεταίρους να εκμεταλλευτούν προς ίδιο όφελος την οικονομική κρίση των υπόλοιπων χωρών, και θα 'δινε στη Γερμανία τη δυνατότητα να διεκδικήσει στο μετά την καταστροφή τοπίο μια θέση για το νόμισμά της συμπληρωματική του δολαρίου στο παγκόσμιο οικονομικό στερέωμα, ακριβώς σε αντικατάσταση του ευρώ από το μάρκο, μα χωρίς να αμφισβητείται η ηγεμονία του δολαρίου.

Αν το προηγούμενο σενάριο εμπεριέχει έστω και μερικώς ψήγματα αλήθειας, η πρόσφατη τροπή των αμερικανογερμανικών σχέσεων, με τη γερμανική αντίδραση στο Δ.Ν.Τ., θα πρέπει λογικά να υποδηλώνει πως οι σχέσεις των δύο συμμάχων έχουν κλονιστεί. Μπορεί μέχρι πρότινος η Γερμανία να αποκόμιζε τα δικά της οφέλη από την οικονομική συντριβή της Ελλάδας, έχοντας όμως κρίνει πλέον ότι δεν τη συμφέρει η κατάρρευση της Ελλάδας, που θα συμπαρασύρει όλη την ευρωζώνη, απορρίπτει την ισοπεδωτική οικονομική πρόταση του Δ.Ν.Τ. Άλλωστε, το νέο «κούρεμα» του ελληνικού χρέους, που θα καταστήσει, σύμφωνα με το Δ.Ν.Τ. «βιώσιμο» το ελληνικό χρέος, θα 'χει αποκλειστικώς βλαπτικό αποτέλεσμα για τη χώρα και το τραπεζικό της σύστημα: οι διεθνείς χρηματαγορές έχουν ήδη μεριμνήσει για την απαλλαγή τους από τα προβληματικά ελληνικά ομόλογα, και οι μόνοι που θα ζημιωθούν θα είναι εκ νέου οι ελληνικοί οικονομικοί φορείς. Ήδη από το πρώτο «κούρεμα» του ελληνικού χρέους προέκυψε πως ζημιώθηκαν οι ελληνικές τράπεζες που κατείχαν ελληνικά ομόλογα, καθώς επίσης και τα ελληνικά ασφαλιστικά ταμεία, για τον ίδιο ακριβώς λόγο. Επιθυμώντας, συνεπώς, η Γερμανία να στηρίξει πλέον την ευρωζώνη, απολύτως φυσιολογικά απορρίπτει τις προτάσεις του Δ.Ν.Τ.

Η διαγραφόμενη μεταστροφή της Γερμανίας ίσως υποδηλώνει ένα επαναπροσδιορισμένο, ακριβέστερα «ζυγισμένο» ενδιαφέρον για το εθνικό της συμφέρον. Ίσως όμως το διακυβευόμενο συμφέρον να μην είναι και τόσο «εθνικό». Οι «εθνικές» πολιτικές διαμορφώνονται συχνά από τις ισχυρές οικονομικές κάστες, που χρηματοδοτούν το πολιτικό σύστημα κι επιβάλλουν κατευθυντήριους άξονες ανάλογους με τα συμφέροντά τους. Πίσω, δηλαδή, απ' όλες τις μεγάλες πολιτικές αντιφάσεις δύναται να διαβλέπει κανείς τα αντικρουόμενα συμφέροντα των ανταγωνιστών εντός της οικονομικής ολιγαρχίας, στους οποίους υπόκεινται και οι πολιτικές παρατάξεις. Γι' αυτό και η ανερμάτιστη, η αλλοπρόσαλλη, η τυχοδιωκτική εντέλει γερμανική πολιτική στο ζήτημα της οικονομικής κρίσης φαίνεται πως συγγενεύει με την ομόλογή της ελληνική ως προς τον εξής παράγοντα: την ικανοποίηση των αρχουσών κοινωνικοπολιτικών τάξεων.

Σε μια διεθνή γενίκευση των τεκταινομένων, φαίνεται πως οι εξελίξεις καθορίζονται από ένα κράμα ιδιωτικών και εθνικών συμφερόντων, το ποσοστό των οποίων στο κράμα αυξομειώνεται σε κάθε κρατική υπόσταση ανάλογα με την πολιτικοοικονομική παράδοση της κάθε χώρας, μα και τη δυναμική ή την ευκαιριακή αντίδραση των πολιτικών ηγεσιών της. Η Γερμανία, παρά την παράδοσή της στη δόμηση και αποτελεσματική λειτουργία φορέων κοινωνικού κράτους, επέλεξε μια κοντόθωρη (χωρίς εισαγωγικά τη φορά αυτή), τυχοδιωκτική πολιτική, που προφανώς ευνοεί τις άρχουσες τάξεις της, μα δεν υπόσχεται για την ίδια ιδιαίτερα αίσιες προοπτικές σε ό,τι αφορά τον οικονομικό πόλεμο που μαίνεται με αντίπαλο τις Η.Π.Α. Η Ελλάδα, εντελώς απορρυθμισμένη, στο έλεος της κρίσης, με πολιτικό της ιδεολόγημα τον ξοφλημένο νεοφιλελευθερισμό, σύρεται σήμερα κι εκείνη πίσω από τα ιδιωτικά συμφέροντα – κι, ακόμη χειρότερα, όχι μόνο τα εγχώρια – σε βάρος του εθνικού της συμφέροντος. Μόνη διακύβευση για την ελληνική κυβέρνηση αποδεικνύεται η κομματική επίπλευση, που επιχειρείται μέσω του γαντζώματος στην εξουσία. Η αποκλειστικά μικροπολιτική στόχευση του εγχώριου πολιτικού συστήματος έχει χορηγό το μεγάλο κεφάλαιο, περιγράφοντας την ελληνική κατάντια: μεγάλοι πλουτοκράτες, μικροί πολιτικοί.

Από τη "δεξιά του Κυρίου" στην ακροδεξιά του διαβόλου!

Του Βασίλη Αργυριάδη*

Το φλερτ των Ελλήνων πολιτικών με την Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι φαινόμενο τωρινό. Πάμπολλοι πολιτευτές του κομματικού μας σκηνικού (με εξαίρεση την Αριστερά) φλέρταραν πάντα στις προεκλογικές περιόδους (και ενίοτε όχι μόνο) με τις χριστιανικές πεποιθήσεις των Ελλήνων, τους πνευματικούς τους ταγούς και την ορθόδοξη σημειολογία. Από τη μεριά τους, πολλοί Έλληνες επίσκοποι δεν άφηναν το φλερτ αναπάντητο.

Καλλιεργούσαν πολιτικές φιλίες, πρόσφεραν ψηφοθηρικά δεκανίκια στους υποψηφίους και προσπαθούσαν πάντοτε να εκμαιεύσουν από το πολιτικό σύστημα ένα φλας δημοσιότητας κι ένα στιγμιότυπο συνεπίβασης στο βάθρο της εξουσίας και του "κύρους".

Γνωστά όλα αυτά. Γραφικότητες από τη μια και εκκλησιαστικές "αμαρτίες" από την άλλη. Όλοι τα βλέπαμε και οι περισσότεροι μειδιούσαμε με το γελοίον του πράγματος.

Κι η "δεξιά του Κυρίου" (που επιστρατεύτηκε κάποτε κι αυτή στο κουτοπόνηρο πολιτικό παιχνίδι του επισκοπάτου) πιθανόν να χρησιμεύει στον Κύριο για να κρατήσει τα γέλια Του, καθώς η εικόνα που παρουσιάζουμε, αποκαλύπτει με τη φαιδρότητά της πως ο Θεός του Χριστιανισμού, εκτός από μεγαθυμία πρέπει να διαθέτει και άφθονο χιούμορ…

Όλα αυτά μέχρι χθες. Διότι σήμερα στο παραπάνω φλερτ έρχεται να προστεθεί και μια συνιστώσα, που μετακινεί τα όρια και "κοκκινίζει" τον δείκτη της επικινδυνότητας για την Εκκλησία.

Η ακροδεξιά προσπάθεια της Χρυσής Αυγής να οικειοποιηθεί την πίστη, το ράσο και τα σύμβολα (από τη συμμετοχή μελών της στην πανηγυρική περιφορά εκκλησιαστικών εικόνων και την κωμική εικόνα των skinhead βουλευτών της που κάνουν δηλώσεις για "την τιμή στην Παναγιά μας", μέχρι την πρόσφατη υπεράσπιση του πεφιλημένου από το ορθόδοξο πλήρωμα π. Παϊσίου) δεν είναι ίδια με τις παλαιότερες γραφικότητες των πολιτικάντηδων του κομματικού μας φάσματος.

Είναι εξίσου υποκριτική και υστερόβουλη αλλά κομίζει και κάτι νέο: προέρχεται από ανθρώπους που ίστανται expressis verbis, εξ ιδεολογίας, στον αντίποδα της χριστιανικής διδασκαλίας.

Η Χρυσή Αυγή είναι ιδεολογικά τοποθετημένη στον αντίποδα του "ουκ ένι Ιουδαίος ουδέ Έλλην…" (Γαλ. 3,28). Η απερίφραστη ρητορική του μίσους δεν έχει καμία σχέση με το κήρυγμα της αγάπης και της καταλλαγής. Η ιδεολογία της φυλετικής υπεροχής που δηλώνεται με το χρυσαυγίτικο σύνθημα "αίμα και τιμή" (χιτλερικής εμπνεύσεως, κατά μίμηση του Blut und Boden) στέκει στον αντίποδα του παλαιοδιαθηκικού ξεριζωμού του γενάρχη Αβραάμ από την πατρώα του γη (Γεν. 12,1), και αντιστρατεύεται τον καινοδιαθηκικό νέο γενάρχη Χριστό, που συγκροτεί την Εκκλησία Του σπάζοντας τα όρια της οικογένειας, του αίματος και της φυλής (βλ., ενδεικτικά και μόνο, Μαρκ. 31-35? Ματθ. 8,11 και 8,22).

Και η πρωτόγονη λατρεία της πυγμής δεν έχει καμία επίσης σχέση με το ήθος του "όστις σε ραπίσει επί την δεξιάν σιαγόνα, στρέψον αυτώ και την άλλην" (Ματθ. 5,39? βλ. και Ρωμ. 12,17).

Το να δηλώνεις χριστιανός απλώς για να υποκλέψεις ψήφους αφελών μελών της Εκκλησίας είναι κάτι που γνωρίζαμε από παλιά. Όμως το να παριστάνεις τον χριστιανό, τη στιγμή που η ίδια σου η τοποθέτηση στον δημόσιο χώρο είναι βασισμένη στον αντί-Χριστο λόγο, είναι άλλης τάξεως και επικινδυνότητας φαινόμενο για την Εκκλησία.

Για τη χριστιανική πίστη, ό,τι αντιστρατεύεται την αλήθεια του Κυρίου αποτελεί έργο του δια-βόλου, δηλαδή αυτού που δια-βάλλει, που σφηνώνει κάτι ανάμεσα στον άνθρωπο και την αλήθεια, προκειμένου να απομακρύνει τον πρώτο από τη δεύτερη.

Σήμερα, ένας πολιτικός σχηματισμός επιχειρεί ακριβώς αυτό. Όχι για να αλλοτριώσει εσκεμμένα τη χριστιανική πίστη – προφανώς τη Χρυσή Αυγή ουδόλως την ενδιαφέρει η χριστιανική πίστη. Εντούτοις (και αυτό αφορά όσους νοιαζόμαστε για την ποιότητα των θεολογικών μας κριτηρίων) η Χρυσή Αυγή προπαγανδίζει στους κόλπους της Εκκλησίας μια δαιμονική διαβολή: πως μπορεί κανείς να είναι και χριστιανός και χρυσαυγίτης.

Τα μέλη της Εκκλησίας έχουν καθήκον να θορυβηθούν. Εισήλθε λύκος στην ποίμνη τους…

* Ο Βασίλης Αργυριάδης γεννήθηκε το 1975 στην Αθήνα, όπου και σπούδασε Θεολογία. Εργάζεται ως επιμελητής εκδόσεων και μεταφραστής.

ΠΗΓΗ: http://www.pheme.gr/article.aspx?id=5571&fb_action_ids=10151062583957056&fb….22. Το είδα: 16-10-2012

Τι θα' λεγε ο Πατροκοσμάς;

Του Γιάννη Ζαβιτσανάκη

Στο διαδικτυακό τόπο "Αγιορείτικο Βήμα", διαβάσαμε εγκύκλιο του Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας Κοσμά, η οποία, μεταξύ άλλων, λέει και τα εξής:

«Μετά από προσεκτικήν έρευναν και παρακολούθησιν διεπιστώσαμεν ότι κληρικοί της ημετέρας Ι. Μ. έχουν και χρησιμοποιούν σελίδας κοινωνικής δικτυώσεως εις το διαδίκτυον με αποτέλεσμα να προκαλούν εις εαυτούς και αλλήλους πειρασμόν, ανυπολόγιστον πρόκλησιν και βλάβην πνευματικήν, ατομικήν και οικογενειακήν…

«Κατόπιν τούτων, εντελλόμεθα, όπως, χωρίς αναβολήν, όσοι ιερείς διαθέτουν Facebook, MSN, Twitter κλπ, να το καταργήσουν πάραυτα. Εαν όμως επιδείξουν ανυπακοήν και συνεχίσουν να τα χρησιμοποιούν θα αντιμετωπίσουν και θα δεχθούν προσωπικόν επιτίμιον».

Kατά τη γνώμη μου και με όλο τον υικό σεβασμό, επί του προκειμένου ο Σεβασμιότατος σφάλλει. Και σφάλλει τραγικά!

Προσπαθεί να "σταματήσει τον καιρό" – πράγμα ανέφικτο – αντί να τον αξιοποιήσει υπέρ της Ορθοδοξίας. Όταν και οι σελίδες κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να αξιοποιηθούν, για να ακουστεί η φωνή της Ορθοδοξίας.

Υπάρχουν πολυάριθμα προφίλ χρηστών και σελίδες, ιερέων-μοναχών και μη,-με άρωμα Ορθοδοξίας. Και κάνουν έργο!… Οι πολέμιοι, δεν έχουν αναστολές και χρησιμοποιούν κάθε δυνατή δίοδο για να δηλητηριάζουν την κοινωνία. Που σημαίνει ότι, σε όλα τα Μέσα, πρέπει να υπάρχει και ο Ορθόδοξος αντίλογος.

Δεν υπάρχουν "καλά" και "κακά" Μέσα. Μόνο, καλή και κακή χρήση τους. Η τηλεόραση, προβάλλει κάθε είδους σκουπίδια. Ενώ την εξαιρετική, για παράδειγμα, εκπομπή "Το Αρχονταρίκι", που πρόβαλλε, την κατάργησε. Τα περίπτερα, πουλάνε άθλιες φυλλάδες, αλλά και εκκλησιαστικά περιοδικά. Και καθένας, επιλέγει.

Τώρα, αν κάποιος είναι ασκητής-αναχωρητής και έχει εγκαταλείψει τα εγκόσμια, αυτό είναι άλλη περίπτωση. Ορθά θα επιλέξει να μην έχει επαφή με το διαδίκτυο και την τηλεόραση.

Επεκτείνοντας το σκεπτικό της εγκυκλίου, η Ορθοδοξία δεν πρέπει να αξιοποιεί ούτε την τηλεόραση ούτε το ραδιόφωνο ούτε τα περιοδικά ή τις εφημερίδες. Ούτε να συμμετέχει σε γενικής θεματολογίας σταθμούς και έντυπα, αλλά ούτε καν να διαθέτει αντίστοιχα δικά της…

Πού βρίσκεται η διαφορά; Μήπως στο ότι στο διαδίκτυο υπάρχει η αμφίδρομη δυνατότητα έκφρασης; Μα, και σε ραδιοφωνική εκπομπή έχει τη δυνατότητα ένας ακροατής να παρέμβει τηλεφωνικά και να πει τη γνώμη του, όπως και να στείλει επιστολή σε ένα περιοδικό για να σχολιάσει κάποιο άρθρο.

Η Εκκλησία δεν λέει την αλήθεια; Τι έχει να φοβηθεί! Αν περιμένουμε ν' ακούσουν οι άνθρωποι τη φωνή της Ορθοδοξίας μόνο από τον άμβωνα, οι ναοί θα συνεχίσουν να ερημώνουν!

Επίσης, οι σελίδες κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να συμβάλλουν στην κοινωνικοποίηση των ιερέων που, συχνά, αποδεικνύεται ελλειμματική. Ο κοινωνικός χώρος είναι ενιαίος. Δε διαχωρίζεται σε "εντός" και "εκτός" Ναού. Ο ιερέας, δε μπορεί να είναι αποκομμένος από το σύνολο του κοινωνικού χώρου, γιατί, τότε, βρίσκεται εκτός κοινωνικής πραγματικότητας. Αποκτά μια επίπλαστη εικόνα των πραγμάτων, από μια συγκεκριμένη ομάδα ανθρώπων με την οποία έρχεται σε επαφή. Και καθίσταται έτσι ανίκανος να προσφέρει όσα πρέπει στο ποίμνιό του. Ακόμα και μέσω της εξομολόγησης.

Εξάλλου, παιδιά του Θεού είναι και οι μη εκκλησιαζόμενοι. Που σημαίνει ότι ο ιερέας-ποιμένας, πρέπει να πηγαίνει προς το λαό και όχι να περιμένει να πάει ο λαός σ' αυτόν. Ο πιστός, ζει το μέγιστο της ζωής του εκτός ναού. Αν ο ιερέας δε γνωρίζει την πραγματικότητα αυτής της ζωής, δε μπορεί να τον συνδράμει.

Εξάλλου, ο χωρισμός του κοινωνικού χώρου σε "εντός και εκτός ναού", ευνοεί την υποκρισία:  Βλέπουμε πιστούς να έχουν άλλο "πρόσωπο" εντός ναού – εκείνο του καλού χριστιανού – και άλλο εκτός! Σαν να ζουν δύο διαφορετικές ζωές… Αναπόφευκτο, αφού αντιλαμβάνονται εσφαλμένα πως είναι δύο διαφορετικοί κόσμοι και περνάνε από τον ένα στον άλλο.

Τέλος, η επικοινωνία με το Θεό και τους συνανθρώπους, μπορεί να πραγματοποιηθεί σε κάθε τόπο και χρόνο. Όταν ο ιερέας κρούει την θύρα του βασανισμένου ανθρώπου-προσωπικά ή διαδικτυακά-βοηθάει τους "ελάχιστους αδελφούς" του Χριστού. Και στη συνάντηση αυτή, ποιμένα και πιστού, παρευρίσκεται κοινωνός τους και ο ίδιος Θεός.

Πειρασμοί για τον ιερέα – όπως και για κάθε άνθρωπο – υπάρχουν παντού: Στο δρόμο, στα σπίτια που θα επισκεφθεί, μέσα στο Ναό, ακόμα και στο Μυστήριο της εξομολόγησης. Αυτό, όμως, δεν αντιμετωπίζεται με εγκλεισμό σε θάλαμο ασφαλείας.

Ο ιερέας, πρέπει να βρίσκεται παντού. Και, παντού, να είναι ικανός να κρατάει τη θέση του.  Δε μιλάμε για άσκοπη και εσκεμμένη έκθεση σε πειρασμικό κίνδυνο. Αλλά για παρουσία και προσφορά σε όλους τους κοινωνικούς χώρους.

Εξάλλου, αν ο ιερέας είναι ελλειμματικός, ως τέτοιος θα αποδειχθεί και θα εκτεθεί, τόσο στο διαδικτυακό, όσο και στο φυσικό χώρο. Εντός και εκτός του Ναού… Γενικότερα μιλώντας θα έλεγα πως, οι άνθρωποι της Εκκλησίας, ρασοφόροι και μη, καλό θα είναι να εγκαταλείψουμε τις «εκτός τόπου και χρόνου» λογικές. Καθώς και την συχνά εμφανιζόμενη ελιτίστικη νοοτροπία. Και να ανοιχτούν επιτέλους πραγματικά προς το σύνολο της κοινωνίας, που χρειάζεται την ανάσα του λόγου του Θεού και το έργο στήριξης και φιλανθρωπίας.

Ο Χριστός κυρίως στους δρόμους δίδασκε και θαυματουργούσε ελεώντας τον λαό! Και όχι μόνο στο ναό του Σολομώντα. Και, "δρόμοι", στις μέρες μας, είναι πολλοί: Το διαδίκτυο, το σπίτι του κάθε ανθρώπου, η τηλεόραση, τα ραδιόφωνα, τα έντυπα.

Όλα τα υπόλοιπα, μου φαντάζουν ακατανόητα. Άλλοτε προϊόντα αδιαφορίας και άλλοτε αδικαιολόγητης ενδοστρέφειας.  Γιατί, βέβαια, είναι εύκολο για τον ιερέα να αντιμετωπίσει τους πιστούς ανθρώπους, συγκεκριμένης άποψης, λογικής και τοποθέτησης. Όπως αυτοί, που φτάνουν ως το Ναό.

Και που είναι θετικά διακείμενοι προς την Ορθοδοξία και τον ιερέα. Όχι βέβαια πάντοτε ειλικρινά φερόμενοι…  Κατηγορική όμως προσταγή της σύγχρονης συγκυρίας είναι, να μπορεί να προσεγγίσει ή ν' "αντιμετωπίσει" και τους άλλους. Που τον έχουν εξίσου ανάγκη! Ακόμα και αν οι ίδιοι δεν το συνειδητοποιούν….

Χειροτερεύουν οι προβλέψεις για την καπιταλιστική κρίση

Του Βασίλη Παπαγεωργίου

Η παγκόσμια οικονομία απειλείται από μια δεύτερη ύφεση μόλις τρία χρόνια μετά την έξοδο από την προηγούμενη, αναφέρει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην πρόβλεψή του για την παγκόσμια οικονομία που δημοσιοποιήθηκε την περασμένη Τρίτη στο Τόκιο. Ακόμη πιο δυσοίωνες είναι οι προβλέψεις για την οικονομία της Ευρωζώνης, καθώς η ύφεση το 2012 προβλέπεται να είναι μεγαλύτερη και η ανάκαμψη το 2013 εξαιρετικά ασθενική.

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ θα συρρικνωθεί κατά 0,4% του ΑΕΠ το 2012 και θα αναπτυχθεί μόλις κατά 0,2% του ΑΕΠ το 2013, προβλέπει το ΔΝΤ αναθεωρώντας αρνητικά τις προηγούμενες εκτιμήσεις που είχε δημοσιεύσει τον περασμένο Ιούλη.

ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, «οι κίνδυνοι για μια σοβαρή παγκόσμια επιβράδυνση είναι ανησυχητικά σοβαροί», αναφέρεται στην έκθεση του ΔΝΤ που πλέον προβλέπει ότι η παγκόσμια οικονομία θα αναπτυχθεί μόλις με ρυθμό 3,3% το 2012 και 3,6% το 2013, καθώς παρατηρείται επιβράδυνση της ανάπτυξης σχεδόν σε όλες τις σημαντικές οικονομίες της υφηλίου. Η αρνητική αναθεώρηση των προβλέψεων είναι 0,2% του ΑΕΠ για εφέτος και 0,3% για το 2013 σε σχέση με τις προβλέψεις του Ιούλη. Μόνο για την αμερικανική οικονομία αναθεώρησε το ΔΝΤ τις προβλέψεις προς τα επάνω από 2,1% του ΑΕΠ σε 2,2%. Για την Κίνα, το Ταμείο προβλέπει για το 2012 επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 7,8% του ΑΕΠ αντί για το συνηθισμένο διψήφιο ποσοστό.

Για το 2013, η κινεζική οικονομία προβλέπεται να αναπτυχθεί με ρυθμό 8,3% του ΑΕΠ. Για την Ινδία, η αρνητική αναθεώρηση της πρόβλεψης φτάνει το -1,3% του ΑΕΠ για το 2012, έτος κατά το οποίο η ινδική οικονομία προβλέπεται να αναπτυχθεί κατά 4,9% του ΑΕΠ. Και στην Ιαπωνία προβλέπεται επιβράδυνση με την οικονομία να αναπτύσσεται κατά 2,2% του ΑΕΠ το 2012, αλλά μόλις κατά 1,2% το 2013, καθώς περιορίζεται η ανοικοδόμηση μετά τον καταστρεπτικό σεισμό του 2011. Συνολικά, οι ανεπτυγμένες οικονομίες προβλέπεται να αναπτυχθούν κατά 1,3% εφέτος και κατά 1,5% το 2013, ενώ οι αναπτυσσόμενες οικονομίες προβλέπεται να αναπτυχθούν κατά 5,3% το 2012 και 5,6% το 2013.

ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΟΥΝ την έκταση και το βάθος της διεθνούς καπιταλιστικής κρίσης, αλλά και το μέγεθος των αντιθέσεων, κυρίως αυτών που σχετίζονται με την απειλή των «αναδυόμενων οικονομιών», κυρίως της Κίνας, για τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ακόμη, υπογραμμίζουν τους κινδύνους για τη μεταφορά των ανταγωνισμών από το πεδίο των εμπορικών πολέμων στο πεδίο των στρατιωτικών επεμβάσεων.

ΠΗΓΗ: Κυριακή 14 Οχτώβρη 2012, Διεθνής Οικονομία, "Ριζοσπάστης"

ΧΑΙΡΕ Ω ΧΑΙΡΕ ΕΛΕΥΤΕΡΙΑ

Του Απόστολου Παπαδημητρίου

Συμπληρώνονται εφέτος εκατόν έτη από την απελευθέρωση της Βορείου Ελλάδος μετά από συντονισμένη δράση των χωρών της Βαλκανικής κατά των Οθωμανών επί αιώνες κατακτητών τους. Έχει επικρατήσει να αναφέρεται ότι η σκλαβιά διήρκεσε τέσσερες αιώνες. Το ορθό για τους βόρειους Ρωμηούς – Έλληνες των Βαλκανίων και τους βορειότερους ομόδοξους αδελφούς μας, Σέρβους και Βουλγάρους είναι ότι αυτή διήρκεσε περί τα πεντακόσια έτη. Η τελευταία σημαντική μάχη αντίστασης κατά των επελαυνόντων Οθωμανών δόθηκε κοντά στην Πρίστινα του Κοσσυφοπεδίου (1389).

Οι αμυνόμενοι Σέρβοι, Αλβανοί, Βούλγαροι και Ρωμιοί-Έλληνες υπό τον Σέρβο ηγεμόνα Λάζαρ είχαν συνειδητοποιήσει πολύ αργά την ανάγκη ομοψυχίας στη βάση της κοινής πίστης. Η ήττα τους ήταν καθοριστική για την επικράτηση των επιδρομέων στη Βαλκανική. Η κατά τον 15^ο αιώνα αντεπίθεση του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου  και η αντίσταση του Γεωργίου Καστριώτη (Σκεντέρμπεη) δεν ήταν δυνατόν να ανακόψουν την οθωμανική πλημμυρίδα, με την οποία συνέπρατταν πλέον όχι μόνο οι εξισλαμισμένοι της Μικράς Ασίας Ρωμιοί, αλλά και χριστιανοί της Βαλκανικής.

Κύλισαν αιώνες φρικτής δουλείας. Οι υπόδουλοι λαοί αντιμετώπισαν έντονο τον πειρασμό της αλλαξοπιστίας και όχι ευκαταφρόνητο τμήμα του πληθυσμού ενέδωσε, προκειμένου να απαλλαγεί από την καταπίεση, την καταφρόνια, τη σπίλωση της τιμής του. Οι Ρωμιοί προσέφεραν τους Βαλαάδες, τους Πομάκους και άλλους από τη Βόρεια Ήπειρο ως τη Θράκη. Οι Αλβανοί ενέδωσαν σε μεγαλύτερο ποσοστό, ενώ πολλοί κατέφυγαν στη γειτονική Ιταλία, όπου υπέκυψαν στις ορέξεις του αδηφάγου Βατικανού. Ο ανδριάντας του Σκεντέρμπεη στην κεντρική πλατεία των Τιράνων μαρτυρεί τον διχασμό που βιώνουν οι σύγχρονοι Αλβανοί. Οι Σέρβοι πλήρωσαν και πληρώνουν ακόμη βαρύ τον φόρο του εξισλαμισμού στη Βοσνία. Οι Βούλγαροι απώλεσαν σημαντική μερίδα του πληθυσμού στα νότια, ώστε σήμερα οι μουσουλμάνοι κάτοικοί της να ρυθμίζουν τα πολιτικά πράγματα στη χώρα. Το σημαντικό όμως, σημαντικότατο μάλιστα, είναι το ότι οι ορθόδοξοι λαοί άντεξαν υπό φρικτή δουλεία, που θα είχε αφανίσει κάθε λαό της Δύσης, όπως ομολογούν περιηγητές στα μέρη της Ανατολής, που γεύτηκαν ως παρατηρητές και μόνο τις συνθήκες διαβίωσης των υποδούλων! Βέβαια οι πρεσβεύοντες το δόγμα της νέας τάξης πραγμάτων αλλαξοπιστήσαντες ιστορικοί μας επιχειρούν να μειώσουν την αξία της πνευματικής αντίστασης των λαών με την ευλογία της μισητής γι' αυτούς Εκκλησίας. Υπερβαίνουν και τα εσκαμμένα εκμηδενίζοντας ακόμη και την ένοπλη αντίσταση κατά των κατακτητών, που δεν έπαψε ούτε στιγμή, αν και αρκετές ήταν οι φορές, που παρακινήθηκαν εξαπατημένοι από δυτικούς ηγεμόνες, οι οποίοι, παρά τις υποσχέσεις τους, τους εγκατέλειψαν στη μάχαιρα του Οθωμανού!

Κατά τον 19^ο αιώνα ήταν εμφανέστατα πλέον τα σημάδια παρακμής της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Οι ισχυροί της ευρωπαϊκής ηπείρου ορέγονταν τις κτήσεις της σε Ευρώπη και Ασία. Η Αυστρία και η Ρωσία ως συνορεύουσες με την υπό κατάρρευση αυτοκρατορία είχαν το προβάδισμα. Η Αγγλία, σε συνεργασία με τους εβραϊκούς τραπεζικούς κύκλους, έκανε κίνηση προς το νοτιότερο άκρο της χερσονήσου και συνέβαλε καίρια στην αναγνώριση ανεξαρτήτου ελληνικού κράτους. Ακολούθησε η ανεξαρτησία της Σερβίας με τη στήριξη της Ρωσίας και, μισό αιώνα αργότερα, της Βουλγαρίας και Ρουμανίας. Μόνο η Σερβία αξιώθηκε να αποκτήσει εντόπιο βασιλικό οίκο. Στις άλλες τρείς χώρες οι ισχυροί επέλεξαν γόνους βασιλικών οίκων ελεγχομένων από την Αγγλία (Ελλάδα) η τις Κεντρικές αυτοκρατορίες (Ρουμανία, Βουλγαρία). Έτσι οι ισχυροί είχαν εκπροσώπους στις απελευθερωθείσες χώρες και μέσω αυτών καθόριζαν την πολιτική που οι χώρες αυτές θα ακολουθούσαν. Το πρώτο μέλημα τους ήταν η διάχυση του αναδυομένου δυτικού εθνικισμού και στα Βαλκάνια. Οι λαοί, που κατά τη μακρόχρονη δουλεία ήσαν πνευματικά ενωμένοι υπό τη σκέπη του Οικουμενικού πατριαρχείου άρχισαν να αλληλοϋποβλέπονται, αν και ακόμη δεν είχαν αποκτήσει κοινά σύνορα. Η Αυστρία κατά την εφαρμογή του σχεδίου επέκτασής της προς νότο συμμάχησε με το αχρείο Βατικανό, προκειμένου να μεταστρέψει αρχικά στην Ουνία σημαντικό τμήμα Βουλγάρων, Αλβανών και Ελληνοβλάχων. Απέτυχε παταγωδώς. Παράλληλα εξαγριωνόταν, επειδή η Σερβία ορθωνόταν εμπόδιο ανυπέρβλητο για την επέκτασή της προς νότο. Η κατάληψη της Βοσνίας στις αρχές του 20^ου αιώνα της άνοιξε την όρεξη της για επέκταση προς νότο. Η Αυστρία Συμμάχησε μυστικά με τη Ρουμανία, ώστε να αποτελέσει αυτή το ίδιο εμπόδιο για την επέκταση της Ρωσίας. Η Ρωσία προς αντιπερισπασμό επιδίωξε τον προσεταιρισμό των σλάβων της Βουλγαρίας στηρίζοντας ένθερμα την προσπάθεια αναγνώρισης της Εξαρχίας τους. Είχε προηγηθεί το κακό παράδειγμα που έδωσε η χώρα μας η υποταγμένη στο θέλημα της βαυαρικής αντιβασιλείας. Η Ελλάδα μετά την εκθρόνιση του Όθωνα υπάκουε στα κελεύσματα του Άγγλου πρεσβευτού.

Το 1903 οι Αυστρία και Ρωσία, επίδοξοι νέοι κατακτητές της Βαλκανικής συμφώνησαν στον καθορισμό των σφαιρών επιρροής στη Βαλκανική. Η Ελλάδα βρέθηκε σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Είχε προηγηθεί ο πόλεμος της ντροπής του 1897 και οι ένοχοι πολιτικοί και στρατιωτικοί της παρακμής δεν ήθελαν να ακούσουν για τους υπόδουλους αδελφούς. Πέραν αυτού η Αγγλία είχε δείξει ότι δεν είχε διάθεση να επιτρέψει στους αντιπάλους της την επέκταση προς νότο. Προτιμούσε τα υπό δουλεία εδάφη να παραμείνουν υπό οθωμανική κατοχή. Οι Βούλγαροι ήδη κατά την τελευταία δεκαετία του 19^ου αιώνα είχαν δείξει τις διαθέσεις τους για τη Μακεδονία. Έχοντας προσαρτήσει την ημιαυτόνομη ηγεμονία της Ανατολικής Ρωμυλίας με τον συμπαγή ελληνικό πληθυσμό στα αστικά κέντρα, πίστευε ότι ήταν εύκολο να επαναλάβει το ίδιο, αφού προηγουμένως επιτύχει την αναγνώριση ηγεμονίας της Μακεδονίας από τους ισχυρούς. Το πρώτο όπλο του επεκτατικού εκείνου αγώνα υπήρξε «πνευματικό»: Ο βιασμός των σλαβοφώνων της Μακεδονίας να ενταχθούν στην Εξαρχία! Πώς να μην αισιοδοξούν για την επιτυχία, αφού κάποιοι μητροπολίτες του Πατριαρχείου στη Βόρεια Μακεδονία εμφανίζονταν ως εκπρόσωποι του ελληνικού Βασιλείου και όχι ως πνευματικοί ηγέτες του ποικίλου ποιμνίου. Και δεν ήταν υπερβολή να χαρακτηρίσουν οι δυτικοί της εποχής μακεδονική τη σαλάτα που περιείχε πλήθος υλικών. Η Εκκλησία χρεωνόταν διαρκώς για να πιστώσει το Γένος, το οποίο σήμερα την ανταμείβει με ακραία περιφρόνηση και άκρως εχθρική διάθεση.

**********************

Οι επιτυχίες των Βουλγάρων για μεταστροφή των σλαβοφώνων της Μακεδονίας στην Εξαρχία με την πειθώ δεν υπήρξαν σημαντικές. Έτσι ετέθη σε εφαρμογή η δεύτερη φάση του σχεδίου: Μαχαίρι, τσεκούρι, φωτιά! Προγραφές ιερέων, προκρίτων, δασκάλων, ιατρών, εμπόρων με σκοπό ο ελληνισμός να παραμείνει ακέφαλος. Και στην Αθήνα η σάπια άρχουσα τάξη λικνιζόταν υπό τους ήχους της δυτικής μουσικής. Ώσπου ένα παλικάρι, γέννημα του βόρειου ελληνισμού, έλαβε την απόφαση να θυσιαστεί. Ήρθε στη Μακεδονία και πριν προλάβει να συγκρουστεί με τον επίβουλο και άγριο αντίπαλο έχυσε το αίμα του. Ήταν αρκετή η θυσία του Παύλου Μελά, ώστε να αφυπνιστεί ο ελεύθερος και υποταγμένος στα πάθη ελληνισμός του νότου και να αισθανθεί  πιο κοντά στην καρδιά του τη Μακεδονία (Παλαμάς). Ο ένοπλος μακεδονικός αγώνας υπήρξε σκληρός και αδυσώπητος. Τον παρακολούθησαν με ποικίλα συναισθήματα όλοι οι ενδιαφερόμενοι διπλωμάτες από το Μοναστήρι (Μπίτολα). Παρεμβάσεις προς τις οθωμανικές αρχές υπέρ των Βουλγάρων άφθονες, υπέρ των Ελλήνων ουδεμία! Και οι Οθωμανοί να σφυρίζουν αδιάφορα βλέποντας την αλληλοεξόντωση των γκιαούρηδων (απίστων) ή να επωφελούνται, ώστε να αποκομίζουν χρηματικά οφέλη. Παράλληλα να μαίνεται η προπαγάνδα των ρουμάνων εθνικιστών, που μέσω των χρημάτων κυρίως αλλά και των συκοφαντιών προς τις οθωμανικές αρχές πίστευαν ότι ήταν δυνατόν να κάμψουν το φρόνημα των Ελληνοβλάχων.

Ο μακεδονικός αγώνας ελάμβανε τροπή υπέρ των ελληνικών όπλων, όταν ξέσπασε το κίνημα των Νεοτούρκων (1908). Όλοι οι σκλαβωμένοι πανηγύρισαν τη μεταβολή, η οποία συνοδεύτηκε από γενική αμνηστία. Πίστευαν πως είχαν πλέον τελειώσει τα βάσανά τους. Εξαπατήθηκαν οικτρά, καθώς οι νέοι εξουσιαστές δεν ήσαν σαν τους καθυστερημένους σουλτάνους, που γνώριζαν μεν να σφάζουν τους εξεγερμένους ραγιάδες, δεν είχαν όμως καταστρώσει ποτέ σχέδιο γενοκτονίας. Οι Νεότουρκοι είχαν σπουδάσει σε στρατιωτικές σχολές της Δύσης και είχαν ενστερνιστεί το δυτικό πνεύμα του εθνικισμού. Το αμιγώς εθνικό κράτος ήταν το είδωλό τους. Και αυτό μόνο με γενοκτονία των χριστιανικών πληθυσμών ήταν δυνατόν να συντελεστεί. Οι προθέσεις εκδηλώθηκαν μετά παρέλευση μηνών. Άρχισαν προγραφές των λαβόντων μέρος στον ένοπλο μακεδονικό αγώνα. Και θα ήταν η μακεδονική γη η πρώτη, στην οποία θα επιχειρείτο στη συνέχεια η εφαρμογή του σχεδίου της γενοκτονίας, αν δεν μεσολαβούσε ο πρώτος βαλκανικός πόλεμος. Είχε προηγηθεί η προσέγγιση Ελλήνων και Βουλγάρων βουλευτών της οθωμανικής Βουλής. Ήταν όμως αρκετή αυτή, ώστε να πεισθούν στη συνέχεια οι κυβερνήσεις των εθνικών κρατών να συνάψουν συμμαχία με σκοπό την κήρυξη πολέμου κατά της Τουρκίας, ενώ τα συμφέροντά τους εμφανίζονταν αλληλοσυγκρουόμενα; Ήταν δυνατόν οι Βούλγαροι να ικανοποιηθούν με νέα σύνορα διαφορετικά από τα προβλεπόμενα στη συνθήκη του Αγίου Στεφάνου; Η συμφωνία και η από κοινού επίθεση τεσσάρων κρατών κατά της Τουρκίας ήταν ευλογία Θεού, που όμως μετετράπη σε κατάρα αμέσως μετά την θριαμβευτική επικράτησή τους.

Οι Αλβανοί, μουσουλμάνοι και ρωμαιοκαθολικοί του Βορρά,  στην υπηρεσία όντες του κατακτητού δεν έδειξαν διάθεση να αποκτήσουν την ελευθερία τους παρά μόνο μετά από υποκίνηση της Αυστρίας. Έλλειψη διάθεσης για ελευθερία είχαν εκδηλώσει και οι ρωμαιοκαθολικοί των ελληνικών νησιών το 1821. Αυτό ας το συνειδητοποιήσουν όσοι θεωρούν τη θρησκευτική πίστη χωρίς σημασία στους αγώνες του έθνους και αναμασούν τα ιδεολογήματα περί αστικής τάξης και διαφωτισμού. 

Στις 30 Σεπτεμβρίου 1912 επιδόθηκε στην Τουρκία από τους πρεσβευτές των τεσσάρων συμμάχων κρατών διακοίνωση με μορφή τελεσιγράφου, με το οποίο ήταν απαιτητή η καθιέρωση καθεστώτος αυτονομίας στις ευρωπαϊκές περιοχές της αυτοκρατορίας. Η Τουρκία επιτέθηκε πρώτη κατά Σερβίας και Βουλγαρίας στις 4 Οκτωβρίου αγνοήσασα την Ελλάδα, που θεωρούσε ότι είχε παραμείνει στην κατάντια του 1897! Όμως στην Ελλάδα είχε ξυπνήσει το φιλότιμο με την εξέγερση στο Γουδί το 1909. Έτσι την επομένη η χώρα μας κήρυξε τον πόλεμο. Το πλέον ενδιαφέρον είναι ότι οι τέσσερες χώρες έδρασαν όχι κατά παρότρυνση των ισχυρών, αλλά ενάντια στη θέλησή τους να διατηρηθεί η κατάσταση στη Βαλκανική! Πρώτη και τελευταία ελεύθερη κίνηση στον δρόμο που είχε οραματιστεί ο Ρήγας Βελεστινλής.

Η επέλαση υπήρξε ραγδαία και θριαμβευτική. Μήλα της έριδος ήταν το Μοναστήρι και η Θεσσαλονίκη. Η Ελλάδα θυσίασε το ελληνικό Μοναστήρι, το οποίο απελευθέρωσαν οι Σέρβοι σπεύδοντας προς απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης πριν προλάβουν οι Βούλγαροι. Κάποιοι εξωνημένοι σύγχρονοι ιστορικοί δεν γράφουν «απελευθέρωση», αλλά «κατάληψη» ιδίως για τη Θεσσαλονίκη, όπου το ελληνικό στοιχείο δεν διέθετε την πλειοψηφία μεταξύ του πληθυσμού. Το ότι ο κατακτητής είχε αλλοιώσει τον πληθυσμό της πόλης με την παραχώρηση ασύλου στους Εβραίους διωγμένους από τους χριστιανούς και ευγενείς βασιλείς της Ισπανίας είναι άνευ σημασίας. Άνευ σημασίας είναι και το ότι οι Εβραίοι είχαν συνταχθεί με τον κατακτητή κατά το 1821, προκειμένου να αποκομίσουν κέρδη από τα λάφυρα εκ των ηττημένων επαναστατών. Άνευ σημασίας και το ότι είχαν συγκροτήσει εθελοντικά σώματα για την απώθηση των ελευθερωτών! ΟΙ γραικύλοι υιοθετούν το δόγμα της νέας τάξης πραγμάτων: Η γη ανήκει στην πληθυσμιακή ομάδα που αποτελεί την πλειονότητα αδιάφορο το πώς αυτή κατέστη πλειοψηφούσα (Κοσσυφοπέδιο). Αυτή την άθλια αρχή πρεσβεύει η γηραιά ήπειρος και θα υποστεί τις συνέπειες.

Ο ελληνικός στρατός εισήλθε πρώτος στη Θεσσαλονίκη χάρη και στην εύνοια του στρατιωτικού διοικητού της προς τους Έλληνες, του Ταχσίν πασά Αλβανού και ελληνομαθούς. Εισήλθε κατά την ημέρα της γιορτής του πολιούχου της Αγίου Δημητρίου. Σύμπτωση, θα παρατηρήσει ο σκεπτικιστής. Αλλά σύμπτωση είναι και η εκπλήρωση της προφητείας του Αγίου Κοσμά ότι το «ποθούμενο» θα έλθει, όταν πέσουν δύο πασχαλιές μαζί; Και το 1912 συνέπεσαν οι γιορτές του Πάσχα και του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. 

Ακολούθησε, όπως αναμενόταν, ο δεύτερος και πλέον αιματηρός πόλεμος μεταξύ των κατ' όνομα χριστιανικών κρατών. Συνέπεια αυτού είναι να διατηρήσει η Τουρκία κάποιες κτήσεις της στην Ευρώπη και η εχθρότητα μεταξύ των ομόρων κρατών των πρώην συμμάχων να εξαρθεί. Τις συνέπειες γεύθηκαν οι λαοί κατά τη διάρκεια των δύο μεγάλων πολέμων που ακολούθησαν για τα συμφέροντα των ισχυρών της γης.

Σήμερα η Βαλκανική βρίσκεται πολύ μακριά από τον δρόμο που ονειρεύτηκε ο Ρήγας. Υπόδουλη στους ισχυρούς άγεται και φέρεται για τα συμφέροντα τους. Πλήθος οι αντιπαλότητες που υποκρύπτονται κάτω από πλασματικές συμφωνίες. Καθώς οι διοικούσες Εκκλησίες έχουν αποκτήσει εθνικό χρώμα κατά τον 19^ο αιώνα αδυνατούν να εγκολπωθούν την οικουμενικότητα της Ορθοδοξίας και να τη μεταδώσουν στους λαούς. Στο μέτρο που οι λαοί, αλλά κυρίως οι ηγέτες τους, δεν αισθάνονται την ενοποιό ισχύ της κοινής πίστης, θα οδηγούνται στη σφαγή προς εξυπηρέτηση αλλοτρίων συμφερόντων.

«ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ», 15-10-2012