Υπάρχει θέμα χρεωκοπίας για την Ελλάδα;

Του Δημήτρη Καζάκη*

Δεν υπάρχει ζήτημα χρεοκοπίας, λένε, μόνο πρόβλημα κόστους και διαθεσιμότητας δανεισμού, αυτό είναι όλο. Άλλωστε η ΕΕ έχει συμφέρον να μην αφήσει την Ελλάδα να χρεοκοπήσει, επαναλαμβάνουν μαζί με την επίσημη προπαγάνδα. Κι έτσι μένουν μόνο στη γνωστή ηθικολογική ρήση «να μην πληρώσουν την κρίση οι εργαζόμενοι», αδιαφορώντας για τις τύχες συνολικά της οικονομίας, της χώρας και του λαού της.

Υπάρχει, λοιπόν, ζήτημα χρεοκοπίας για την Ελλάδα; Όποιος δεν έχει τυφλωθεί ακόμη από την επίσημη προπαγάνδα γνωρίζει πολύ καλά ότι ολόκληρο το οικονομικό σύστημα της χώρας τελεί υπό καθεστώς χρεοκοπίας. Αυτή είναι η αλήθεια. Κι αυτό γιατί η χρεοκοπία δεν επέρχεται μόνο όταν βγαίνουν επίσημα οι κυβερνώντες και αναγγέλλουν το γνωστό από την εποχή του Χ. Τρικούπη «δυστυχώς, επτωχεύσαμεν». Η ιστορία, αλλά και η διεθνής πρακτική διδάσκει ότι το πότε και το πώς θα γίνει η επίσημη αναγγελία μιας χρεοκοπίας δεν εξαρτάται από την αντικειμενική κατάσταση, αλλά από τα παιχνίδια κερδοσκοπίας που παίζονται με το κουφάρι της οικονομίας και από τη διεθνή οικονομικο-πολιτική συγκυρία. Ούτε η χρεοκοπία εξαρτάται από το αν και κατά πόσο θα βρίσκει το κράτος πηγές δανεισμού. Αυτό ίσως να επιδράσει στο πότε θα γίνει η επίσημη αναγγελία της, αλλά η αληθινή χρεοκοπία ισοδυναμεί με την αδυναμία να καλυφθούν οι υποχρεώσεις που προκύπτουν από το δανεισμό. Επομένως και μόνο το γεγονός ότι το κράτος χρειάζεται δανεικά για να ικανοποιήσει ακόμη και τις πιο στοιχειώδεις τρέχουσες υποχρεώσεις του είναι αρκετό για να μιλάμε για μια εκ των πραγμάτων χρεοκοπία. Κι αυτό ανεξάρτητα από το πότε ή το πώς η ΕΕ, η κυβέρνηση, οι τράπεζες και οι αγορές κρίνουν ότι τους συμφέρει να ανακοινώσουν την επίσημη χρεοκοπία της χώρας.

Μόνο το 2009 για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους δαπανήθηκαν πάνω από 41 δις ευρώ ως τοκοχρεολύσια. Πράγμα που αντιστοιχεί στο 47% του συνόλου των δημοσίων δαπανών και στο 17% του ΑΕΠ της χώρας. Αν σ' αυτά συνυπολογιστούν και οι εξοφλήσεις βραχυπρόθεσμων τίτλων, οι οποίες αφορούν κυρίως τίτλους Euro Commercial Paper (ECP) που εκδίδονται για ένα σύντομο χρονικό διάστημα – κατά μέσο όρο 182 ημέρες – και έχουν σαν βασικό στόχο την άμεση άντληση «κεφαλαίου κίνησης», τότε οι συνολικές δαπάνες εξυπηρέτησης εκτινάσσονται σε δυσθεώρητα ύψη. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο για το 2009 οι εξοφλήσεις βραχυπρόθεσμων τίτλων έφτασαν κοντά στα 36 δις ευρώ. Έτσι οι συνολικές δαπάνες εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους για το 2009 ξεπέρασαν τα 77 δις ευρώ, που υπερβαίνουν το σύνολο των τακτικών εσόδων του προϋπολογισμού και αντιστοιχούν σχεδόν στο 90% των συνολικών δημοσίων δαπανών και στο 32% του ΑΕΠ της χώρας. Ποιος είναι αυτός που με σοβαρότητα μπορεί να υποστηρίξει ότι μια οικονομία – και μάλιστα τόσο παραγωγικά αναιμική όσο η οικονομία της Ελλάδας – είναι σε θέση να αντέξει μια τέτοια εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους της;

Πώς είναι δυνατόν να υπάρξει έστω και υποψία άλλης δημοσιονομικής πολιτικής, όσο ο κρατικός προϋπολογισμός και γενικά τα δημόσια οικονομικά επιβαρύνονται από αυτό το ανυπόφορο κόστος; Όταν για το 2010 και 2011 το ελληνικό δημόσιο Θα χρειαστεί πάνω από 140 δις ευρώ για την εξυπηρέτηση του ήδη υπάρχοντος χρέους του, τότε καταλαβαίνει κανείς ότι η «δημοσιονομική προσαρμογή» των 27 δις ευρώ του Προγράμματος Σταθερότητας δεν έχει σχέση ούτε καν με το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος, πόσο μάλλον με την ουσία του. Μάλιστα, αν θεωρήσουμε ορθή την εκτίμηση των Βρυξελλών ότι το 2011 το δημόσιο χρέος της χώρας θα έχει εκτιναχθεί στο 135% του ΑΕΠ από 125% το 2009, τότε η εξυπηρέτηση του χρέους θα ξεπεράσει ετήσια τα 44 δις ευρώ σε τοκοχρεολύσια και τα 38 δις ευρώ σε εξοφλήσεις βραχυπρόθεσμων τίτλων. Με άλλα λόγια, το σύνολο των ετήσιων δαπανών εξυπηρέτησης θα τείνει όλο και περισσότερο να υπερβαίνει τις ετήσιες εισπράξεις του προϋπολογισμού και θα φτάσει να κυμαίνεται γύρω στο 35% του ΑΕΠ της χώρας. Κι όλα αυτά χωρίς να έχει συνυπολογιστεί η εκτίναξη του κόστους δανεισμού, που έχει ήδη διπλασιαστεί και τριπλασιαστεί, χωρίς κανείς να γνωρίζει πού μπορεί να φτάσει.

Τα δεδομένα αυτά εξασφαλίζουν ότι το δημόσιο χρέος της χώρας είναι πλήρως ανατροφοδοτούμενο, ένας φαύλος κύκλος που όλο και διογκώνεται και απειλεί να καταπιεί ολόκληρη την οικονομία, τη χώρα και το λαό της. Κι αυτό ανεξάρτητα από το πόσο μεγάλο ή μικρό είναι το δημόσιο έλλειμμα. Είναι χαρακτηριστικό ότι αν υπολογίσουμε τα συνολικά τοκοχρεολύσια που έχει καταβάλει το ελληνικό δημόσιο μόνο για τη δεκαετία 2000-2009 τότε θα διαπιστώσουμε ότι υπερβαίνουν τα 297 δις ευρώ! Με άλλα λόγια, το ελληνικό δημόσιο έχει προεξοφλήσει ήδη σχεδόν το σύνολο του σημερινού δημόσιου χρέους που ανέρχεται στα 303 δις ευρώ για το 2009! Κι όλα αυτά δίχως να έχουμε συνυπολογίσει τις εξοφλήσεις των βραχυπρόθεσμων τίτλων για την ίδια περίοδο (βλ. Πίνακα 1).

Το ελληνικό δημόσιο από το 1990 έως σήμερα έχει καταβάλει τοκοχρεολύσια που υπερβαίνουν συνολικά τα 450 δις ευρώ. Αν συνυπολογίσουμε και την εξυπηρέτηση των βραχυπρόθεσμων τίτλων την ίδια περίοδο το ποσό αυτό ξεπερνά τα 670 δις ευρώ. Προκειμένου οι ελληνικές κυβερνήσεις να ικανοποιήσουν την τοκογλυφία των αγορών και των κερδοσκόπων δεν δίστασαν να περάσουν τους εργαζόμενους και τη χώρα από τη μια άγρια στενωπό στην άλλη, από το ένα σκοτεινό τούνελ στο άλλο. Το επιχείρημα ήταν πάντα το ίδιο: ο δραστικός περιορισμός του δημόσιου ελλείμματος, μέσα από ιδιωτικοποιήσεις, εκποιήσεις δημόσιας περιουσίας, μεγάλα έργα, δραστικές περικοπές κοινωνικών δαπανών, φορολεηλασίες και άγρια λιτότητα σε μισθούς και συντάξεις θα φέρουν δήθεν την πολυπόθητη ισορροπία και θα περιορίσουν το κόστος δανεισμού. Το αποτέλεσμα ήταν πάντα το ίδιο, περισσότερα ελλείμματα και μεγαλύτερα χρέη. Έτσι φτάσαμε στη χρεοκοπία. 

Σήμερα, οι ίδιες δυνάμεις που όλα αυτά τα χρόνια εφαρμόζουν την πολιτική που οδήγησε στην χρεοκοπία, έρχονται να επιβάλουν μια ακόμη πιο θανατηφόρα δόση της ίδιας πολιτικής, προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα δικά της αποτελέσματα! Η αλήθεια είναι ότι στόχος της πολιτικής τους είναι η συνέχιση της ακατάσχετης αιμορραγίας υπέρ των αγορών. Ο λαός της χώρας πρέπει να μάθει να τα δίνει όλα δίχως να απαιτεί τίποτε προκειμένου το κράτος να συνεχίσει να είναι έρμαιο των δανειστών τοκογλύφων και των κάθε λογής κερδοσκόπων. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις πρέπει να εθιστούν στην ασφυξία της αγοράς προκειμένου οι τράπεζες, τα χρηματιστικά κυκλώματα και τα μονοπώλια που συνδέονται μ' αυτά να εξασφαλίσουν τα απαιτούμενα κέρδη. Ενώ οι νέοι θα πρέπει να μάθουν να ικανοποιούνται μ' ένα σύστημα που τους προσφέρει μόνο μέλλον χωρίς δουλειά, ή μια φτηνή δουλειά χωρίς μέλλον.

Για το διεθνές μεγάλο κεφάλαιο και τους οργανισμούς του η έστω και προσωρινή διέξοδος από την παγκόσμια ύφεση των αγορών εξαρτάται από το αν και κατά πόσο χώρες σαν την Ελλάδα συνεχίσουν να επιδοτούν από το υστέρημά των πόρων τους τις μεγάλες οικονομίες των ισχυρών εταίρων. Προκειμένου να μπορούν οι ΗΠΑ, η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Κίνα και ελάχιστες ακόμη χώρες να σπαταλούν πάνω από 22 τρις δολ., δηλαδή πάνω από το 40% του παγκόσμιου ΑΕΠ το 2009, για τη «διάσωση» των τραπεζών και των μεγάλων κερδοσκόπων, πρέπει οι εξαρτημένες και υποτελείς χώρες να παραδοθούν κυριολεκτικά στο έλεος των αγορών. Τα διογκούμενα ελλείμματα και χρέη των ισχυρών πρέπει να αντισταθμιστούν από τη δημοσιονομική ασφυξία των οικονομιών σαν της Ελλάδας, μήπως και διατηρηθεί η επίπλαστη και εκ φύσεως ασταθής ισορροπία των αγορών χρήματος και κεφαλαίων. Αυτό το νόημα έχει και το ενδιαφέρον των κκ. Τρισέ, Αλμούνια, Μπαρόζο και των ομοίων τους για την Ελλάδα. Δεν τους ενδιαφέρει αυτό καθαυτό το οικονομικό πρόβλημα της χώρας, αλλά να μην επηρεαστεί η οικονομική σταθερότητα και η ενότητα της ευρωζώνης. Να μην γίνει η Ελλάδα αφορμή για ένα ντόμινο χρεοκοπιών και αποχωρήσεων από την ευρωζώνη που θα υπονομεύσουν το ευρώ ως διεθνές νόμισμα συναλλαγών, αποθησαυρισμού και κερδοσκοπίας στις αγορές.

Το κύριο μέλημα των Βρυξελλών δεν είναι η αποτροπή της χρεοκοπίας αυτής καθαυτής, αλλά να αποφευχθεί για όσο αυτό είναι δυνατό η επίσημη ανακοίνωσή της. Ο Π. Γεννηματάς, επίτιμος αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, έλεγε πρόσφατα ότι η «έννοια της χρεοκοπίας έχει διαφοροποιηθεί. Μάλιστα για χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν νοείται τυπική χρεοκοπία. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μια φάση δυσκολιών ομαλής εξυπηρέτησης των δανειακών υποχρεώσεων μιας χώρας-μέλους δεν μπορεί να έχει στοιχεία de facto χρεοκοπίας.» (Επίκαιρα, τ. 15) Προκειμένου λοιπόν η χώρα να μην εμφανιστεί ότι προχωρά σε τυπική χρεοκοπία, η οποία υποτίθεται ότι «δεν νοείται» για χώρα-μέλος της ΕΕ, πρέπει να υποστεί την de facto χρεοκοπία υπό τον ζουρλομανδύα του Προγράμματος Σταθεροποίησης και της επιτήρησης αποικιοκρατικού τύπου από τις Βρυξέλες. Η χώρα έχει καταδικαστεί σε ολοκληρωτική καταστροφή, προκειμένου με την τελευταία ικμάδα της οικονομίας της, με ό,τι έχει απομείνει από την αγοραστική δύναμη των λαϊκών στρωμάτων και της εγχώριας αγοράς να συνεχίσει να πληρώνει τους δανειστές της.

Η κυβέρνηση έχει ήδη παραδώσει τα κλειδιά της χώρας στις Βρυξέλες και τις αγορές. Δεν κάνει τίποτε περισσότερο από το να υποτάσσεται στις έξωθεν εντολές. Η ίδια η έννοια της εθνικής κυριαρχίας τουλάχιστον στο πεδίο της οικονομίας και της οικονομικής πολιτικής, αποτελεί φρικτή φάρσα. Η παλιά λογική της ψωροκώσταινας και των ιστορικά πιο άθλιων καθεστώτων εθνικής υποτέλειας γνωρίζει νέα μεγαλεία. Η πολιτική ηγεσία της χώρας νοιάζεται μόνο για το πώς θα «αποκαταστήσει την αξιοπιστία της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές», δηλαδή στους κερδοσκόπους. Και για να το πετύχει είναι διατεθειμένη να τα δώσει όλα, ότι και να της ζητηθεί. Έτσι π.χ. το τελευταίο κοινοπρακτικό 5ετές ομόλογο, το οποίο αποδείχτηκε από κάθε άποψη ένα μεγάλο πανηγύρι για τους διεθνείς κερδοσκόπους και εκτίναξε το κόστος δανεισμού στα ύψη, ανατέθηκε επίσημα σε έξι ανάδοχες τράπεζες – την Credit Suisse, Deutsche Bank, Morgan Stanley, Goldman Sachs, Εθνική Τράπεζα και Eurobank – οι οποίες ήταν και οι μόνοι κερδισμένοι από το όλο αλισβερίσι, συγκεντρώνοντας πάνω από 27 δις ευρώ. Δεν είναι λοιπόν καθόλου τυχαίο που η Goldman Sachs μια βδομάδα νωρίτερα διαβεβαίωνε ότι απετράπη ο κίνδυνος της χρεωκοπίας. Ούτε βέβαια είναι τυχαίο που η Morgan Stanley (25/1) χαρακτήριζε τα δημοσιονομικά μέτρα της κυβέρνησης «βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση».

Κι ενώ ο κ. Παπανδρέου λέει και ξαναλέει για διαρκείς επιθέσεις κερδοσκόπων στην ελληνική οικονομία, το ευρώ, κοκ., «ξεχνά» όλος περιέργως να μας διευκρινίσει ότι δυο από τους κορυφαίους πρωταγωνιστές αυτής της κερδοσκοπικής επίθεσης είναι η Goldman Sachs και η Morgan Stanley. Οι ίδιοι δηλαδή πιστωτικοί οίκοι που έχουν προνομιακή σχέση με το ελληνικό δημόσιο και την έκδοση των ομολόγων του. Ο κ. Παπανδρέου με την κυβέρνησή του έχει μια εξαιρετικά πρωτότυπη άποψη για το πώς να αντιμετωπίσει τις επιθέσεις των κερδοσκόπων: απλά παραδίδει τη χώρα στις ορέξεις τους και κάνει ακριβώς ότι του ζητάνε.

Σήμερα οι πιο θερμοί υποστηρικτές της «δημοσιονομικής προσαρμογής» είναι οι πιο τυχοδιώκτες κερδοσκόποι. Από τον Τζορτζ Σόρος, ο οποίος έχει βάλει στο μάτι τα ακίνητα του ελληνικού δημοσίου και όχι μόνο, τους μεγάλους θεσμικούς επενδυτές, που έχουν βάλει στο μάτι το πιστωτικό σύστημα της χώρας, μέχρι τα μεγαλύτερα Hedge Fund, που μετατρέπουν την επιθανάτια αγωνία της ελληνικής οικονομίας σε ομόλογα υψηλού ρίσκου. Εκπρόσωποι όλων αυτών συνωστίζονται αυτές τις ημέρες στην Αθήνα επιδιώκοντας μια καλή συμφωνία στο μοίρασμα των ιματίων της ελληνικής οικονομίας. Η κυβέρνηση από τη μεριά της κάνει ότι μπορεί για να ικανοποιήσει όλες τις ορέξεις. Είναι ανοικτή σε κάθε είδους αποικιοκρατική σύμβαση δανεισμού, όποιο κι αν είναι το αντίτιμο. Έχει ανακοινώσει την πρόθεσή της να βγάλει στο σφυρί ότι έχει απομείνει στο μετοχολόγιο του ελληνικού δημοσίου. Διαπραγματεύεται ήδη την εκποίηση των ακινήτων του δημόσιου τομέα αξίας άνω των 300 δις ευρώ. Με την μεσολάβηση κυρίως της Goldman Sachs και της Morgan Stanley αναζητά διεθνώς αναδόχους όχι μόνο για το δημόσιο χρέος, αλλά και για τα σχολεία, τα νοσοκομεία και τις υποδομές της χώρας. Ολόκληρη η χώρα πωλείται σε τιμή ευκαιρίας.

Κι επειδή όλα αυτά δεν φτάνουν για να ικανοποιήσουν τις ορέξεις των διεθνών κερδοσκόπων, η κυβέρνηση έχει βάλει στο τραπέζι τους φυσικούς και οικονομικούς πόρους της χώρας. Η κυβέρνηση προετοιμάζει ήδη τον δρόμο για την ιδιωτικοποίηση ολόκληρων περιφερειών της χώρας. Όπως ακριβώς συμβαίνει εδώ και χρόνια σε μια σειρά χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής, όπου εκχωρείται σε πολυεθνικές ή σε διεθνείς οίκους η διαχείριση και εκμετάλλευση περιοχών ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για την παγκόσμια αγορά. Αυτός είναι κι ένας από τους λόγους που η κυβέρνηση βιάζεται να προωθήσει το σχέδιο «Καλλικράτης», μιας και η επιβολή καθεστώτος περιφερειακής αυτονομίας ή ημιαυτονομίας – «τοπικών κυβερνήσεων» – υπήρξε πάντα το πρώτο βήμα για αυτού του είδους τις ιδιωτικοποιήσεις.

Από τις διεθνείς αγορές μαθαίνουμε ότι οι πρώτες συμφωνίες βρίσκονται ήδη στα σκαριά ιδίως για τις περιφέρειες υψηλής τουριστικής ανάπτυξης, όπως π.χ. είναι τα Δωδεκάνησα, αλλά και για περιοχές στρατηγικού ενδιαφέροντος, όπως π.χ. είναι η Θράκη. Ο «Καλλικράτης» δεν έρχεται απλά να διαλύσει το ενιαίο της ελληνικής επικράτειας, αλλά και να διευκολύνει την απόσπαση εθνικού εδάφους. Μόνο που η απόσπαση αυτή δεν πρόκειται να γίνει με πόλεμο ή στρατιωτική επέμβαση. Υπάρχει ένας πολύ πιο ήσυχος και αποτελεσματικός τρόπος, η εκχώρηση ολόκληρης της περιοχής σε πολυεθνικές και διεθνείς επενδυτές. Ήρθε η ώρα που η χώρα χρειάζεται να δώσει μάχη για να υπερασπιστεί απέναντι στις διεθνείς αγορές και τις Βρυξέλλες όχι μόνο την (ανύπαρκτη) εθνική ανεξαρτησία της, αλλά την ίδια την ακεραιότητά της. Μόνο που μέσα στα δεδομένα πλαίσια και με την υπάρχουσα πολιτική ηγεσία η μάχη αυτή είναι εκ προοιμίου χαμένη για τη χώρα και το λαό της.

Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος που οι Βρυξέλλες θέλουν να επιβάλουν στη χώρα ένα καθεστώς αποικιοκρατικής επιτήρησης, ένα ιδιότυπο καθεστώς «αντιβασιλείας», όπως πολύ εύστοχα το χαρακτήριζαν οι Financial Times (3/2). Στα πλαίσια αυτού του καθεστώτος το ελληνικό δημόσιο δεν μπορεί να προβεί σε καμμιά ενέργεια, σε καμιά άσκηση πολιτικής χωρίς την προηγουμένη έγκριση των Βρυξελών. Με άλλα λόγια έχουμε την επιβολή ενός ασφυκτικού καθεστώτος χρεοκοπίας, χωρίς επίσημα η χώρα να έχει χρεοκοπήσει. Τουλάχιστον ακόμη. Πρόκειται για ένα καθεστώς πρωτοφανές, ακόμη και για τα δεδομένα της ΕΕ, πολύ χειρότερο ακόμη και από το Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο που επέβαλαν οι δανειστές κερδοσκόποι του ελληνικού κράτους το 1898. Κι αυτό γιατί δεν αφήνει κανένα περιθώριο άσκησης εθνικής πολιτικής σε κανένα τομέα της οικονομίας της χώρας.

Η χώρα αντιμετωπίζει μια νέα ιδιότυπη κατοχή

Η χώρα οδηγείται σε ένα ασφυκτικό καθεστώς δημοσιονομικής κατοχής, γιατί η «δημοσιονομική προσαρμογή» που ζητούν οι αγορές και οι Βρυξέλλες ισοδυναμεί με πολιτική αυτοχειριασμού, καταστροφής και διάλυσης. Δεν είναι η πρώτη φορά που η χώρα βρίσκεται μπροστά σ' αυτή τη «δημοσιονομική προσαρμογή». Είναι η ίδια ακριβώς πολιτική που απαιτούσαν οι διεθνείς δανειστές τύπου Χάμπρο και Ρότσλιντ και η περίφημη «δημοσιονομική επιτροπή» της Κοινωνίας των Εθνών το 1930 να εφαρμόσει η υπερχρεωμένη Ελλάδα προκείμενου να μην χρεοκοπήσει. Η συνταγή ήταν και τότε ίδια: βαριά φορολογία, δραστικός περιορισμός του ελλείμματος του προϋπολογισμού, συμπίεση του «εργατικού κόστους, κοκ. Η «δημοσιονομική προσαρμογή» εκείνης της εποχής όχι μόνο δεν διέσωσε τη χώρα, αλλά την βούλιαξε ακόμη περισσότερο οδηγώντας την στην επίσημη χρεοκοπία του 1932. Από αυτή την χρεοκοπία η χώρα δεν μπόρεσε να συνέλθει ποτέ. Ενώ η διαχείριση των συνεπειών της προς όφελος της ντόπιας ολιγαρχίας και των ξένων δανειστών της, αποτέλεσε το οικονομικό υπόβαθρο του εκφασισμού της πολιτικής ζωής της χώρας με αποκορύφωμα το καθεστώς της 4^ης Αυγούστου.

Όταν στα τέλη της δεκαετίας του '70 οδηγήθηκαν πολλές εξαρτημένες χώρες στα πρόθυρα της χρεοκοπίας λόγω υπερχρέωσης, τότε το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα επέβαλαν την ίδια «δημοσιονομική προσαρμογή». Ποιο ήταν το αποτέλεσμα; Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ούτε μία περίπτωση χώρας που να ορθοπόδησε, να ξέφυγε από τη μέγγενη της υπερχρέωσης, ή να έσπασε έστω τον φαύλο κύκλο των ελλειμμάτων, του δανεισμού και της χρεοκοπίας. Το τονίζουμε, ούτε μία. Μάλιστα αυτή η συνταγή οδήγησε τις χώρες όπου επιβλήθηκε σε χρόνια παρακμή, σε εκτίναξη της φτώχειας σε επίπεδα πρωτοφανή, σε καταστροφή και διάλυση. Σήμερα οι πιο χειμαζόμενες χώρες της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής είναι εκείνες που στη δεκαετία του '80 και του '90 αποτέλεσαν πρότυπα εφαρμογής της «δημοσιονομικής προσαρμογής».

Το ίδιο μέλλον επιφυλάσσεται και για τη χώρα μας. Θα επιτρέψει η αριστερά να συμβεί, ή δεν την ενδιαφέρει; Η χρεοκοπία στην οποία έχει βρεθεί η χώρα δεν αφορά απλά και μόνο στα δημοσιονομικά της, αλλά πρωτίστως πρόκειται για την χρεοκοπία ολόκληρου του τρόπου εξαρτημένης ανάπτυξης της χώρας, η οποία έχει παραδοθεί εδώ και χρόνια στο έλεος των μονοπωλιακών καταστάσεων της αγοράς, κλειδωμένη στον αυτόματο πιλότο της ΕΕ. Έχει η αριστερά σήμερα να αντιπροτείνει κάτι στη θέση αυτού του χρεοκοπημένου τρόπου ανάπτυξης; Έχει αντιληφθεί ότι η χρεοκοπία στην οποία έχει οδηγηθεί η χώρα έχει θέσει εξ αντικειμένου ζήτημα βιωσιμότητας και προοπτικής της εθνικής οικονομίας;

Απέναντι στις δυνάμεις που παρατάσσονται σήμερα για να στηρίξουν και να υπηρετήσουν τη νέα κατοχή και τον διατεταγμένο αυτοχειριασμό της χώρας, πρέπει να αντιπαρατεθεί ένα νέο ΕΑΜ με κεντρικό στόχο την ανάκτηση από τον ίδιο τον λαό του ελέγχου της ελληνικής οικονομίας από τις πολυεθνικές, τα μονοπώλια και τους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς. Όσο η χώρα βρίσκεται υπόδουλη των αγορών, όσο σύρεται και άγεται από διεθνείς κερδοσκόπους και πολυεθνικές, όσο στενάζει η οικονομία και οι εργαζόμενοι κάτω από το ζυγό των μονοπωλίων, δεν μπορεί να υπάρξει κανενός είδους φιλολαϊκή πολιτική, δεν μπορεί να υπάρξει καμιά καλύτερη προοπτική για τον εργάτη, τον αγρότη, τον συνταξιούχο, τον μικρομεσαίο επιχειρηματία, το νέο.

Τι σημαίνει όμως ανάκτηση του ελέγχου; Σημαίνει την εφαρμογή πολιτικών με βάση τις πιο επείγουσες ανάγκες του λαού και με κριτήριο την ορθολογική αξιοποίηση των πόρων και των παραγωγικών δυνατοτήτων της χώρας. Σημαίνει επίσης το άνοιγμα του διεθνή ορίζοντα της χώρας που εξασφαλίζει την ολόπλευρη αξιοποίηση των σχέσεων μ' όλες τις χώρες και τους λαούς στην Ευρώπη και παγκόσμια δίχως δεσμά και μονοπωλιακές εξαρτήσεις.

Ανάκτηση του ελέγχου σημαίνει άμεσα και πρακτικά:

Πρώτο: Τον άμεσο απεγκλωβισμό από το ευρώ και την ΟΝΕ. Όσο η χώρα βρίσκεται υπό το καθεστώς του ευρώ είναι υποχρεωτικά εκτεθειμένη στις πιέσεις, τους εκβιασμούς και τις επιδρομές της διεθνούς κερδοσκοπίας, είναι παντελώς ανοχύρωτη απέναντι στις πιο ασύδοτες δυνάμεις της αγοράς και λειτουργεί ως αναλώσιμο είδος για τα διευθυντήρια της Ευρωζώνης που κινούνται με πρωταρχικό κριτήριο το συμφέρον και τη στήριξη της οικονομίας των ισχυρών. Η οικονομία της χώρας πρέπει να αποκτήσει τη νομισματική της ελευθερία για να είναι σε θέση να απελευθερώσει τις δυνατότητές της, να ανασυγκροτήσει την παραγωγική της βάση και να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που προσφέρει η διεθνής οικονομική ζωή.

Δεύτερο: Το αποφασιστικό σπάσιμο του φαύλου κύκλου του χρέους. Η σημερινή υπερχρέωση αποτελεί αφενός προϊόν ενός παρασιτικού κράτους, φέουδου πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων, και αφετέρου προνομιακό πεδίο εξάρτησης της οικονομίας και εξαγοράς του δημόσιου και της χώρας από τους πιο αδίστακτους κερδοσκόπους της αγοράς. Αυτό πρέπει να σταματήσει. Η οικονομία και η κοινωνία δεν μπορεί να συνθλιβεί κάτω από το βάρος της εξυπηρέτησης των χρεών. Οι απλοί εργαζόμενοι δεν έχουν καμιά υποχρέωση να αποπληρώσουν χρέη, προϊόντα τοκογλυφίας, ρεμούλας και κερδοσκοπίας.

Τρίτο: Το κράτος πρέπει να μετατραπεί σε βασικό μοχλό ανάπτυξης της οικονομίας και στήριξης της κοινωνίας. Το δόγμα της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, με βάση το οποίο οι κυβερνήσεις συγκάλυπταν ανέκαθεν την ασυδοσία των μεγάλων ιδιωτικών μονοπωλίων, κατέρρευσε παταγωδώς. Όσο η οικονομία και η κοινωνία συνεχίζει να υπηρετεί αυτό το χρεοκοπημένο δόγμα, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η συρρίκνωση της αγοράς, τόσο χειροτερεύει η κατάσταση της παραγωγής, τόσο γιγαντώνεται η μαζική ανεργία, τόσο υποβαθμίζεται η θέση του εργαζόμενου, τόσο πολλαπλασιάζεται το κλείσιμο των επιχειρήσεων. Μόνη διέξοδος είναι να αναλάβει το κράτος τα ηνία της οικονομίας, όχι για να φορτωθεί με τις ζημιές του ιδιωτικού τομέα, ούτε για να παίξει ρόλο συμπληρωματικό στην «ελεύθερη» αγορά. Το κράτος και πιο συγκεκριμένα η κρατική επιχειρηματική δράση πρέπει να αποτελέσουν βασικό μοχλό και αναντικατάστατο μέσο για την ορθολογική και ισόρροπη ανάπτυξη της οικονομίας, ιδίως στους τομείς της ενέργειας, των αναπτυσσόμενων τεχνολογιών αιχμής, της διευρυμένης αναπαραγωγής κοινωνικών αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και για την ισότιμη παραγωγική ένταξη της χώρας στο διεθνή καταμερισμό της εργασίας.

Τέλος ανάκτηση του ελέγχου σημαίνει διεκδίκηση της δημοκρατίας. Σημαίνει την ανατροπή του υπάρχοντος διάτρητου, διεφθαρμένου συστήματος καλπονοθευτικής αναπαραγωγής ενός περιορισμένου και τυπικού κοινοβουλευτισμού που στηρίζει την απολυταρχία της εκάστοτε κυβέρνησης και των πατρώνων της. Σημαίνει την εγκαθίδρυση της αληθινής κυριαρχίας του λαού, της λαοκρατίας, με την κατοχύρωση και τον σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας και ανεξαρτησίας.

* Το άρθρο δημοσιεύτηκε με μικρές περικοπές στην «ΑΥΓΗ» της 7^ης Μαρτίου 2010.

ΠΗΓΗ: Κυριακή, 07 Μαρτίου 2010, http://youpayyourcrisis.blogspot.com/2010/03/blog-post_07.html

Η πρασινοφρουρού στη χώρα της Παλλάδας

Του Στάθη Σταυρόπουλου

Αυτοί οι ισχυροί, όπως η κυρία Νάνα Μούσχουρη, και αυτοί οι πολιτικοί, όπως η υφυπ. Εσωτερικών κυρία Τζάκρη, οίτινες δίνουν από το περίσσευμά τους υπέρ πατρίδος, όχι μόνον είναι υποκριτές, όχι μόνον η πράξη τους είναι ατελέσφορη, αλλά προσέτι χτυπούν τον λαό πισώπλατα!

Προσπαθούν τάχα να δώσουν το «καλό παράδειγμα», αυτοί που τα έχουν όλα σε εκείνους που δεν έχουν τίποτα, ώστε να αποστερηθούν οι τελευταίοι απ' το υστέρημά τους κι άλλο! Και μάλιστα εθελοντικώς.

Κι όχι μόνον! Αλλά να νοιώθουν κι άσχημα, αν δεν τα καταφέρουν.

………………………………..
Είναι αηδιαστικό, όταν προσπαθούν οι Δυνατοί από θέσεως ισχύος κι αφ' υψηλού να παραστήσουν ότι έχουν το ηθικό ανάστημα να παραδίδουν στον λαό χρηστομάθεια.

Μάλιστα ούτε ως ευεργέτες του χιλιάρικου μπορεί να τους εκλάβει κανείς, ούτε καν ως φιλάνθρωπους έστω της βιτρίνας. Απλώς κομιλφώ εχθροί του λαού είναι σε στιγμές κρίσιμες για την πατρίδα και τις τύχες των ανθρώπων της, του μέλλοντός της, των νέων….

Από καιρό ζούσαν στην πόλη ανάμεσά μας οι κύκλωπες -αυτοί που έχουν ένα μάτι βλέπουν έναν δρόμο κι έχουν μονή σκέψη.

Ρηχοί στην καρδιά και υπηρέτες του φόβου, αλλά από καλές δρακογενιές ιερέων και τιμητών, πάντα μέσα στα πόστα και τα άδυτα  πήραν σιγά – σιγά το πάνω χέρι από τους γεωργούς και τους μαστόρους, τους τεχνίτες και τους άγνωστους στρατιώτες, τους ποιητές και τους πολίτες κι άρχισαν να μαγαρίζουν τους ναούς και τις οικίες.

Εχθροί γεννημένοι μέσα στην ίδια τους την πόλη, δεν χρειάσθηκε καν να την πολιορκήσουν, αλλά εκ των ένδον, πότε με κολακείες – αρέσκεται σ' αυτές ο λαός – και πότε με εξαγορές

πήραν την αγορά στα χέρια τους κι άρχισαν τη δική τους αρχιτεκτονική, τη δική τους

δήλωση εξουσίας να χτίζουν στην καρδιά της πόλης, στης Αθήνας μες στο κέντρο. Βέβηλοι από ευχαρίστηση, (διότι μήτε τύραννοι, μήτε μεγάλοι δημαγωγοί, μήτε θηρία ήταν, αλλά ανθρωπάρια) πάνω στο πολυάνδρειο το πρώτον έστησαν το δικό τους οικοδόμημα χωρίς όνομα, έναν ναό παντός ρυθμού, που υψωνόταν όλο και πιο ψηλά προς τον ουρανό σαρδανάπαλος κι ατσούμπαλος, χλιδάτος, όλο σινιέ λιλιά  πρώτος όροφος το χρηματιστήριο δεύτερος οι υποκλοπές  τρίτος τα ομόλογα  τέταρτος οι μίζες  πέμπτος η διαπλοκή στα ψηλά η διαφθορά στα χαμηλά έκτος το ξεπούλημα των τιμαλφών του Δήμου  έβδομος -κι όλο ανέβαινε ο ναός, εφτά φορές ψήλωνε και απλωνόταν ο κάθε όροφος – έβδομος οι εξεταστικές επιτροπές όγδοος ο νόμος περί ευθύνης υπουργών ένατος – κι όλο ανέβαινε ο ναός εννιά φορές ψήλωνε κι απλωνόταν ο κάθε όροφος – ένατος τα βατοπέδια, η Ζήμενς, η Ντόυτσε Τέλεκομ, η COSCO, η Ολυμπιακή ήρθε και βάρυνε το οικοδόμημα χωρίς όνομα ήρθαν και έσκασαν τα έγκατα της γης από κάτω του, αλλά το ίδιο απλωμένο πια σ' όλη την πόλη σαν χταπόδι, συνέχιζε να στέκει όρθιο, σαθρό μεν ετοιμόρροπο δε, αλλά κυρίαρχο.

Στους βωμούς του καθημερινώς καθαιρούνται οι λέξεις ατιμάζεται κι αλυσοδένεται η εργασία σκλαβώνονται οι έφηβοι πριν να δώσουν τον όρκο του πολίτη, συμποσιάζονται οι ουτιδανοί και οι προδότες, σιτίζονται τα παπαγαλάκια και η σιωπή των διανοουμένων, στους κρεμαστούς κήπους του με τα καλά ρεστωράν παίρνουν τον καφέ τους οι υπουργοί και οι εκατοντόσες άγιες οικογένειες, στις μπουτίκ που ψωνίζουν ακριβά ρούχα οι φοροφυγάδες, οι φιλάνθρωποι και οι άνθρωποι του ενός βιβλίου.

Κι όλο χτίζονται και νέοι όροφοι.

Στον δέκατο, επί εφτά, επί εννιά και επί δέκα, πολύ ψηλά πια, χαμένον στα σύννεφα και κοντά στον Θεό κατέρχονται και κατοικούν οι Επικυρίαρχοι αυτοί που ξέρουν τι πρέπει να κάνουμε που μας δίνουν εντολές και σχεδιάζουν τη μόρφωσή μας, το έχειν μας αυτοί που κάνουν τη διαλογή μας σε αμνούς κι ερίφια (με πιο χρήσιμα τα βόιδια).

Κι έτσι, με τα χρόνια – όχι πολλά, τριάντα χρειάσθηκαν για να ξεχαστούν τα ηρωικά τρωικά και τα ποτέ πια πόλεμος ξανά, τα οκτάωρα και το έστειλα στο κόμμα δέκα μάρκα ακόμα – τώρα δεινόσαυροι και γύπες φυλάνε τους κύκλωπες στα ιερά δώματα και τα ανάκτορα του οικοδομήματος χωρίς όνομα.

Κι εκεί στα πάνσεπτα τρίκλινα  παίζονται οι κωμωδίες: ο Ποκοπίκος ή Πιπίνος ο Μικρός που ενεδύθη τον Αγαμέμνονα χωρίς να πάει σφαχτός, ο Κωστάκης που έκανε τον Καρλομάγνο και τώρα ο Γεώργιος ο Β' Παπανδρέου ο Γ' που κάνει τον Κόναν τον Βάρβαρο με αυτούς που θεωρεί κορόιδα και τον Χατζατζάρη στα λαμόγια.

…………………………….

Μια φαιοπράσινη φρουρά και εκατό πεμπτοφαλαγγίτες στα ΜΜΕ κάνανε τη διαφορά – οι αργυρές λόγχες που έλεγε ο Φίλιππος για τους πληρωμένους, μια πέννα ίσον ένα σύνταγμα δραγώνων που έλεγε ο Ναπολέων.

***

Τώρα, έχοντας επιστρέψει πάλι κάτω απ' τη γη τα παιδιά του Ερεχθέα, σκάβουν κι άλλα λαγούμια στο Λαύριο, πιο βαθειά, σαν τάφους να βγάλουν κι άλλο χρυσάφι για τους Δυνατούς…

ΣΤΑΘΗΣ Σ. 6.ΙΙΙ.2010 stathis@enet.gr

ΠΗΓΗ: Ελευθεροτυπία, Σάββατο 6 Μαρτίου 2010, Έντυπη Έκδοση, http://www.enet.gr/?i=arthra-sthles.el.home&id=138530

Μωρία και τιμωρία…

Του παπα Ηλία Υφαντή

Όσοι, για τους πολιτικούς,
Αμφέβαλαν πως κλέβουν,
Ίσως να έχουνε πειστεί
Τώρα, που μας ληστεύουν.

Γιατ' όλα τ' άλλα σκάνδαλα
Μοιάζουνε με αστεία
Μπροστά στην τόσο άγρια
Την τωρινή ληστεία.

Όσα τα κλεφτοκόμματα
Από το κράτος κλέβουν
Με ληστονόμους ύστερα
Απ' το λαό τα παίρνουν

Των ρετιρέ τη λαμογιά
«Τσίμπάνε», για τα μάτια…
Και κάνουν τη φτωχολογιά
Συντρίμμια και κομμάτια.

Αυτοί, που προσδοκούσανε
Να πάρουνε αυξήσεις,
Εισπράττουν τώρα απανωτές
Κι άγριες εξαπατήσεις

Αυτοί, που βάση στων ψευτών
Τις διαβεβαιώσεις
Δώσαν, εισπράττουν των μισθών
Οδυνηρές εκπτώσεις.

Αυτοί που σοσιαλισμό
Προσμένανε να ιδούνε,
Τον πιο στυγνό το φασισμό
Τώρα θα υποστούνε.

Τα περί διαβουλεύσεων
Είν' άθλια παραμύθια,
Αφού φιμώνουν στο ιντερνέτ
Κάθε φωνή γι' αλήθεια.

Και ύστερα απ' την άγρια
Σε βάρος μας ληστεία
Θα 'χουν το θράσος να μιλούν
Και γι' αξιοπιστία…

Τόση όμως και μεγαλύτερη
Μας πρέπει τιμωρία,
Αφού αμετανόητοι
Μένουμε στη μωρία…

Παπα-Ηλίας, 06-03-2010

http://papailiasyfantis.blogspot.com

http://papailiasyfantis.wordpress.com

e-mail: papailiasyfantis@gmail.com

Η Γενοκτονία των Αρμενίων, η Γενοκτονία των Ελλήνων  και οι άλλες γενοκτονίες:

Η αποκατάστασης της δημοκρατίας, της αλήθειας και της ιστορίας μετά το πραξικόπημα της πολιτικής και των συμφερόντων.

Του Φάνη Μαλκίδη

 

Η απόφαση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της αμερικανικής Βουλής των Αντιπροσώπων να δεχθεί το σχέδιο ψηφίσματος για το θέμα της γενοκτονίας των Αρμενίων, αποτελεί μία νίκη της ιστορίας της αλήθειας έναντι της πολιτικής και των συμφερόντων.  Το ψήφισμα που καλεί τον πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα να αναγνωρίσει τις σφαγές των Αρμενίων ως γενοκτονία στην επίσημη αμερικανική πολιτική, αποτελεί μία νίκη της συνέπειας και της πίστης στο τελικό αποτέλεσμα. Είναι το αποτέλεσμα μιας μακρόχρονης προσπάθειας της Αρμενικής Διασποράς, η οποία κινήθηκε έξω από κρατικές λογικές και συμφέροντα, υλοποιώντας το αίτημα για αναγνώριση ενός αποσιωπημένου εγκλήματος.

Η απόφαση αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την αναγνώριση, την επανάληψη και την αποτροπή των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας. Μάλιστα σε μία παράγραφο των  εννέα σελίδων ψήφισμα τονίζεται πως «η αδυναμία των εθνικών και διεθνών αρχών να τιμωρήσουν τους υπεύθυνους για την Γενοκτονία των Αρμενίων είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους έχουν έκτοτε γίνει και άλλες γενοκτονίες».

Παράλληλα,  η απόφαση αποτελεί και ένα προηγούμενο για να ανοίξει ο κύκλος τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες, όσο και αλλού για την αναγνώριση και άλλων γενοκτονιών. Και συγκεκριμένα, της γενοκτονίας των Ελλήνων, η οποία υλοποιήθηκε από τον ίδιο θύτη, τον ίδιο υπεύθυνο, την Τουρκία. Ήδη στις ΗΠΑ υπάρχουν πολλές αναγνωρίσεις από κυβερνήτες, πολιτείες, δημάρχους και δημοτικά συμβούλια, καθώς και άλλους φορείς, για τη Γενοκτονία των Ελλήνων.

Επίσης, την   17η Μαρτίου, το Σουηδικό Κοινοβούλιο θα αποφασίσει με ψηφοφορία αν θα ΔΕΧΤΕΙ ΩΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ τη βαρβαρότητα που υπέστησαν οι Έλληνες από το οθωμανικό και το τουρκικό κράτος, από τους Νεότουρκους και τους Κεμαλικούς. Η  Γενοκτονία των Αρμενίων, όπως και η Γενοκτονία των Ελλήνων,  είναι ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός, το αναγνωρίζει η συντριπτική πλειοψηφία των ερευνητών. Τώρα, είναι ώρα και η Τουρκία να αναγνωρίσει την πραγματικότητα των Γενοκτονιών που έχει διαπράξει, χωρίς να τις αρνείται. Είναι ένα βήμα μπροστά για την αλήθεια, είναι μία πράξη θάρρους αναγνώρισης των εγκλημάτων και της πραγματικής φιλίας και συνεργασίας μεταξύ των λαών.

* Ο Φάνης Μαλκίδης είναι μέλος της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαϊκών για τη Μελέτη των Γενοκτονιών (International Association for Genocide Scholars- IAGS ), η οποία το 2007, αναγνώρισε με συντριπτική  πλειοψηφία   τη Γενοκτονία των Ελλήνων και των Αρμενίων, καλώντας ταυτόχρονα την Τουρκία να πράξει το χρέος της, έναντι των θυμάτων και της ιστορίας.

Για να στηρίξετε το ψήφισμα για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στο Σουηδικό Κοινοβούλιο (Τετάρτη 17 Μαρτίου 2010) επισκεφθείτε την ιστοσελίδα www.folkmordet1915.se/aktuellt_aktioner.html   και στείλτε όλοι ένα μήνυμα.  

Η ιδεολογία του καπιταλισμού

Του Μητρ. Ναυπάκτου Ιεροθέου

 

Στην ανθρωπότητα σήμερα επικρατούν δύο κυρίαρχες στάσεις ζωής που μετατρέπονται σε δύο ιδεολογίες, ήτοι ο δυτικός ατομικισμός και ο ανατολικός κολεκτιβισμός. Στον δυτικό ατομικισμό, που χαρακτηρίζεται ως φιλελευθερισμός, κυριαρχεί η ελευθερία του ατόμου και ο ανταγωνισμός εις βάρος του κοινωνικού συνόλου, ενώ στον ανατολικό κολεκτιβισμό επικρατεί η κυριαρχία του κράτους, που υπονομεύει την ελευθερία του ανθρώπου. Και στις δύο περιπτώσεις καταστρατηγείται ο άνθρωπος ως πρόσωπο και η ανθρώπινη κοινωνία, ως κοινωνία προσώπων.

Τα δύο αυτά συστήματα ζωής και ιδεολογικά πρότυπα εκφράζονται στην κοινωνική πραγματικότητα. Ο φιλελευθερισμός κυριαρχεί στη Δύση και ως κέντρο έχει την Αμερική, τη «Μέκκα» της παγκοσμιοποίησης, και ο κολεκτιβισμός εκφράσθηκε στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ενωσης, αλλά εν πολλοίς και σε χώρες της Άπω Ανατολής. Και στις δύο περιπτώσεις κυρίαρχη θέση κατέχει το κεφάλαιο και απλώς διαφοροποιείται στο ποιος το κατέχει και το διαχειρίζεται. Στον φιλελευθερισμό το κεφάλαιο καταλήγει στους λίγους και κινείται εν πολλοίς ανεξέλεγκτα, με την αρχή της αυτορρύθμισης της αγοράς, ενώ στον κολεκτιβισμό-κομμουνισμό το κεφάλαιο κρατικοποιείται. Και στις δύο περιπτώσεις ο απλός λαός βασανίζεται, με τη διαφορά ότι αυτό το βάσανο προέρχεται άλλοτε από την ολιγαρχία μερικών μεγιστάνων του πλούτου και άλλοτε από το αδηφάγο κράτος. Έτσι, ο καπιταλισμός-κεφαλοκρατία δείχνει παντού το σκληρό πρόσωπό του.

Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι ο καπιταλισμός είναι δημιούργημα του δυτικού ατομικισμού και κυρίως της προτεσταντικής ηθικής, όπως απέδειξε ο Μax Weber, και αποβλέπει στη συσσώρευση του πλούτου από τους λίγους, ενώ ο μαρξισμός που προήλθε από τις απόψεις του Μarx είναι αντίδραση στον καπιταλισμό και ενδιαφέρεται για το κοινωνικό σύνολο. Στο βάθος τους όμως και τα δύο αυτά συστήματα είναι γεννήματα της ίδιας δυτικής μεταφυσικής, αφού ο Μαρξ ήταν Γερμανοεβραίος και μεγαλωμένος στη Δύση και οι θεωρίες του γεννήθηκαν στον δυτικό «χώρο», αλλά μεταφέρθηκαν στην Ανατολή, γιατί εκεί προϋπήρχε η πρακτική του Ορθοδόξου Χριστιανισμού με τις αρχές της κοινοκτημοσύνης και της κοινοχρησίας και έτσι μπορούσαν να εφαρμοσθούν.

Στις ημέρες μας είδαμε την κατάρρευση και των δύο αυτών συστημάτων, αλλά και ιδεολογιών. Στην περίοδο 1989-1991 κατέρρευσε ο κολεκτιβισμός-κομμουνισμός στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ενωσης, όπου κυριαρχούσε η εξουσία του κράτους στην κοινωνική, οικονομική ζωή των ανθρώπων, και στις ημέρες μας ζούμε την κατάρρευση του φιλελευθερισμού με τη νοοτροπία της ελεύθερης αγοράς και της αυτορρύθμισης της αγοράς που λειτουργεί εις βάρος του κοινωνικού συνόλου. Βεβαίως πρέπει να σημειωθεί ότι η χρεοκοπία του κομμουνισμού δεν μπορεί να θεωρηθεί δικαίωση του καπιταλισμού, όπως και η κατάρρευση του καπιταλισμού δεν προσμετρείται στον κομμουνισμό. Είναι αποτυχία της ιδεολογίας του κεφαλαίου, που αγνοεί τη φτώχεια των ανθρώπων.

Πάντως και τα δύο αυτά συστήματα είναι αντίθετα με την ορθόδοξη διδασκαλία στην τελεία της έκφραση, αφού ούτε ο φιλελευθερισμός ούτε ο μαρξισμός, ως ιδεολογίες και κοσμοθεωρίες, μπορούν να γίνουν αποδεκτοί από την Ορθόδοξη Παράδοση, στην οποία γίνεται ευρύτατος λόγος για την αποφυγή του πάθους της φιλαργυρίας, αλλά και για τη βίωση της αγάπης προς τους αδελφούς, κυρίως σε αυτούς που υποφέρουν. Ο συνδυασμός αγάπης και ελευθερίας επιλύει το όλο πρόβλημα, αφού η ελευθερία του ατόμου-προσώπου χωρίς την αγάπη οδηγεί στον άκρατο φιλελευθερισμό και η αγάπη του συνόλου χωρίς την ελευθερία του προσώπου καταλήγει στον άκρατο κολεκτιβισμό.

Βέβαια, προλαμβάνοντας κάποια αντίρρηση θα σημειώσω ότι το κακό είναι πως η ιδεολογία του καπιταλιστικού συστήματος, με τις δύο μορφές του, του ατομικού και του κρατικού, σε μερικές περιπτώσεις επηρέασε και επηρεάζει τη ζωή μερικών ορθοδόξων κοινοτήτων. Αυτό το διακρίνουμε και σε μερικά σύγχρονα μοναστήρια, τα οποία ενώ θα έπρεπε να είναι πρότυπα κοινοβιακής ζωής και αναβίωση της πρώτης κοινότητας των Ιεροσολύμων, παρά ταύτα όμως λειτουργούν στο πρότυπο του σύγχρονου καπιταλιστικού συστήματος και θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε αυτό το φαινόμενο «ορθόδοξο καπιταλισμό». Ενώ οι μοναχοί επαγγέλλονται και ζουν κατά βάση την αρετή της ακτημοσύνης και κοινοκτημοσύνης, εν τούτοις συγκεντρώνουν, καλώς ή κακώς, κτήματα και χρήματα για τα μοναστήρια και «ρισκάρουν» παίζοντας με αυτήν την περιουσία, χρησιμοποιώντας όλους τους καπιταλιστικούς-φιλελεύθερους τρόπους για την αύξησή της. Δηλαδή, οι μοναχοί προσπαθούν να ζουν πτωχικά μέσα σε μοναστήρια που είναι πλούσια και αναπτύσσουν κοινωνική και πολιτική δύναμη. Αυτή η κατάσταση μού θυμίζει μερικές ανατολικές χώρες, όπως για παράδειγμα τη Ρουμανία, όπου, ενώ ο λαός πεινούσε, ζούσε έστω και ακούσια κάποια ακτημοσύνη, οι άρχοντές της πλούτιζαν και κατασκεύαζαν μεγαλόπρεπα ανάκτορα-παλάτια (βλέπε Τσαουσέσκου).

Αυτή, όμως, η νοοτροπία δεν ευνοείται ούτε από τη διδασκαλία της Εκκλησίας και του ορθοδόξου μοναχισμού, που θέλει τον μεν μοναχό ακτήμονα, τα δε μοναστήρια τόπους φιλανθρωπίας, αγάπης και ποικιλοτρόπου θεραπείας. Οι Ιερές Μονές στην Ορθόδοξη Παράδοση είναι πνευματικά θεραπευτήρια. Πρέπει εμείς οι κληρικοί και μοναχοί να καταλάβουμε ότι κάθε νόμιμο δεν είναι και ηθικό, αλλά και κάθε ηθικό, με τους κανόνες της κοινωνικής ηθικής, δεν είναι ορθόδοξο, από την άποψη ότι η ορθόδοξη ευαγγελική ηθική διαφέρει από την κοσμική ηθική, και είναι στην πραγματικότητα ασκητική. Δεν μπορούμε να κατακρίνουμε μόνο τη συσσώρευση των υλικών αγαθών από τα ιδιαίτερα πρόσωπα, αλλά πρέπει να καταδικάζουμε και τη συγκέντρωση των υλικών αγαθών από «εκκλησιαστικές κοινότητες» για επίδειξη καθώς επίσης και να στιγματίζουμε τη συμμετοχή των εκκλησιαστικών προσώπων και κοινοτήτων στα παιχνίδια του καπιταλιστικού συστήματος και της φιλελεύθερης ή νεοφιλελεύθερης αγοράς.

Εμείς οι χριστιανοί, ιδίως οι κληρικοί και μοναχοί, πρέπει να φανερώνουμε στην πράξη αυτά που πιστεύουμε και κηρύττουμε, ειδάλλως θα είμαστε ανειλικρινείς και υποκριτές. Πρέπει να αποδιώκουμε τον πειρασμό να διακατεχόμαστε από ιδιότυπη χριστιανική καπιταλιστική ιδεολογία.

ΠΗΓΗ: Δευτέρα 20 Οκτωβρίου 2008, http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=6&artid=20050&dt=19/10/2008

Το διαχρονικά εξελισσόμενο παγκόσμιο πολιτικοοικονομικό μοντέλο:

Από την «αειφόρο λαδί ανάπτυξη» στον «προστατευτισμό του εκβιασμού»…*

Του Γιάννη Στρούμπα

Διεθνής οικονομική κρίση. Εγχώρια οικονομική κρίση. Η Ελλάδα αντιμέτωπη με το φάσμα της χρεοκοπίας και τα ασφυξιογόνα οικονομικά μέτρα που υποτίθεται ότι θα την αποτρέψουν. Οι «αγορές» δεν εμπιστεύονται μια χώρα με καταρρακωμένο κύρος. Αρνούνται να της χορηγήσουν δάνειο με όρους ισότιμους μ' όσους ισχύουν για τις υπόλοιπες χώρες. Εκμεταλλεύονται τις συγκυρίες και οξύνουν το κερδοσκοπικό τους παιχνίδι. Η Ελλάδα καλείται να διέλθει από τις συμπληγάδες που ορθώνουν το παγκόσμιο κερδοσκοπικό οικονομικό σύστημα κι ο εγχώριος ισόβιος πολιτικαντισμός.

* α΄ δημοσίευση: εφημ. «Αντιφωνητής», αρ. φύλλου 290, 1/3/2010.

Δεν επιδιώκει οικονομική στήριξη η Ελλάδα. Πολιτική στήριξη επιζητά, ώστε να την αντιμετωπίζουν ισότιμα στο δανεισμό και να τερματιστούν τα κερδοσκοπικά παιχνίδια σε βάρος της. Το διατρανώνει ο Έλληνας πρωθυπουργός σε κάθε του επαφή με τους Ευρωπαίους ηγέτες. Η Ε.Ε., για να παράσχει την πολιτική στήριξη, αξιώνει τη διαλεύκανση του αμαρτωλού παρελθόντος και την αποκατάσταση της συνέπειας. Η ανάγκη της διαφάνειας επιβάλλει τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής για τις παρελθοντικές οικονομικές λαθροχειρίες: «Θέλουμε να χτίσουμε την επόμενη σελίδα για τη χώρα μας πάνω στο φως της αλήθειας και στη γνώση του τι ακριβώς έχει γίνει. Αλλιώς θα εγκαλείται συνεχώς η Ελλάδα για αυτά που έκανε ή δεν έκανε, για όσα έκρυψε ή δεν έχει κρύψει», εξηγεί ο πρωθυπουργός κ. Γιώργος Παπανδρέου (18/2/2010).

Είναι αστεία και τραγικά ειρωνική συνάμα η λογοδοσία περί ατασθαλιών σε ένα σύστημα διαρθρωμένο για να συντηρεί την απάτη. Ποια «αλήθεια» και ποια «γνώση» αποζητά ένα διεθνές πολιτικό σύστημα που ανέχεται νομικά τα κερδοσκοπικά παιχνίδια; Το έργο επαναπροβάλλεται μετά από την υποτιθέμενη παγκόσμια οικονομική κρίση. Τράπεζες και αυτοκινητοβιομηχανίες βρέθηκαν ξαφνικά αντιμέτωπες με «ανυπέρβλητα» οικονομικά προβλήματα. Το «προβληματικό» παρόν τους ουδέποτε συνδέθηκε με το κερδοφόρο τους παρελθόν. Με την ανοχή ενός διεφθαρμένου πολιτικού συστήματος, το οποίο δωροδοκείται για να θεσπίζει ευάερους νόμους, γίνεται ανεκτή η λειτουργία επιχειρήσεων ως ανώνυμων εταιρειών που παρουσιάζουν μόνο έξοδα παραγωγής· την ίδια στιγμή τα κέρδη τους μοιράζονται στους ιδιώτες μετόχους – κι αυτοί εξίσου ανώνυμοι. Από την πολιτική συγκάλυψη στην ιδιωτική κερδοσκοπία, κι από κει πίσω στην πολιτική δωροληψία. Το 'να χέρι «λαδώνει» τ' άλλο σ' ένα βαθιά μελετημένο πολιτικοοικονομικό μοντέλο «αειφόρου λαδί ανάπτυξης». Φαύλος κύκλος. Το μοντέλο ολοκληρώνεται υιοθετώντας τον εξελιγμένο «προστατευτισμό του εκβιασμού».

Η λειτουργία του ίδιου συστήματος στην Ελλάδα δεν είναι τίποτε διαφορετικό από μια μικρογραφία του διεθνούς «εξυπηρετικού» αρχετύπου. Η υπόθεση της Siemens αντικατοπτρίζει όχι μόνο τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος στο εσωτερικό, αλλά γενικότερα το υπερεθνικό άπλωμα των ριζών και των κλάδων του. Σε ποιον άραγε ήταν άγνωστη η διαπλοκή, ώστε να χρειάζεται εξεταστική επιτροπή που θα τη «διαλευκάνει»; Ήταν τόσο «μυστική» η νοθεία στοιχείων για την ένταξη της Ελλάδας στην Ο.Ν.Ε., ώστε να προκαλεί κατάπληξη; Και οι Έλληνες τη γνώριζαν, και οι Ευρωπαίοι τη γνώριζαν, κι η κάθε πλευρά αποσκοπούσε στην εξυπηρέτηση των δικών της συμφερόντων. Η ελληνική πολιτική βολευόταν με την εικόνα του «σφρίγους» της και τη θωράκιση του νομίσματός της, όπως νόμιζε τότε. Οι ευρωπαϊκές πολιτικές βολεύονταν με την κατάκτηση μίας ακόμη αγοράς προς δραστηριοποίηση των επιχειρήσεών τους. Οι ελληνικές κυβερνήσεις μάθανε να κληροδοτούν η μία στην άλλη την τέχνη της «αλχημείας», και οι ευρωπαϊκές να προσποιούνται ότι δεν γνωρίζουν τη νόθευση.

Σ' ένα περιβάλλον απόλυτης και συνειδητής γνώσης των οικονομικών μεθοδεύσεων και των συνδιαλλαγών από κάθε πλευρά, μία εξεταστική επιτροπή διεκδικεί ρόλο καθαρά διακοσμητικό: στολίζει τις διαπλεκόμενες πολιτικές ηγεσίες με νομιμότητα. Όπως όμως είναι αδύνατο να κρυφτούν τα σαρίδια κάτω απ' το χαλί, έτσι είναι αδύνατο και να νομιμοποιήσει την πολιτική διαπλοκή ένας «ελεγκτικός» μηχανισμός που καλείται να λειτουργήσει μέσα στο προκλητικό νομοθετικό πλαίσιο του παρελθόντος. Η άδοξη τύχη των «πορισμάτων» παρελθοντικών εξεταστικών επιτροπών προοικονομεί την κατάληξη της νέας έρευνας. Παράλληλα, η μεθόδευση του ελέγχου είναι στρεβλή ήδη από την εκκίνησή της, καθώς την έρευνα την αναλαμβάνει η πολιτική εξουσία, όχι η δικαστική. Κόρακας κοράκου μάτι βγάζει; Κι αν ακόμη την αναλάμβανε η δικαστική, οι σχέσεις εξάρτησης των δικαστών απ' τους πολιτικούς είναι τέτοιες, ώστε ούτε απ' τους δικαστές θα αναμένονταν σαρωτικές αποκαλύψεις. Εντέλει, ακόμη κι η παράκαμψη των παραπάνω δεδομένων θα προσέκρουε στο τείχος της παραγραφής, που εμποδίζει την απονομή οποιασδήποτε δικαιοσύνης. Όμως προς την κατάργηση της παραγραφής δεν δραστηριοποιείται ουδείς.

Ποια δικαιοσύνη και ποια διαφάνεια λοιπόν θα εγκαθιδρυθούν; Ποια νομιμότητα θα υπερισχύσει και ποιος θα μεριμνήσει για την εφαρμογή της; Ποιος φορέας δεν υπόκειται σε πολιτικοοικονομικές εξαρτήσεις, ώστε να διαδραματίσει με σθένος τον αντίστοιχο ρόλο; Σχολιάζει χαρακτηριστικά ο κ. Λάκης Λαζόπουλος από τη σατιρική του εκπομπή «Αλ Τσαντίρι» (26/1/2010): «Δεν υπάρχει διορισμένος ανεξάρτητος». Το σχόλιο του κ. Λαζόπουλου αφορούσε, βέβαια, διαφορετική περίπτωση: πρόστιμο που επιβλήθηκε στην εκπομπή του από το Εθνικό Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο. Ο κ. Λαζόπουλος απέδιδε πολιτικές σκοπιμότητες στην ποινή που του επιβλήθηκε. Όμως το σχόλιο διατηρεί την αξία του επειδή αποκαλύπτει την υφιστάμενη δυσπιστία. Αποκτά μάλιστα τραγικότερες διαστάσεις στη συνειδητοποίηση πως κι ο ίδιος ο κ. Λαζόπουλος, με τις καίριες επισημάνσεις του, είναι «διορισμένος» στον τηλεοπτικό σταθμό «Alpha» από τους εργοδότες του, άρα πιθανότατα δεν είναι «ανεξάρτητος»! Γίνεται αντιληπτό ότι η επεξεργασία δεδομένων με βάση τη συγκεκριμένη λογική έχει ως βάση της τη δυσπιστία, γεγονός που επιτείνει το αδιέξοδο. Κανείς δεν εμπιστεύεται κανέναν, κανείς δεν πιστεύει στην κατίσχυση της νομιμότητας. Υπάρχει πιο ισοπεδωτική, πιο απαξιωτική των πάντων προσέγγιση απ' αυτήν; Μα, δυστυχώς, οι παγιωμένες πολιτικοοικονομικές συνθήκες δεν επιτρέπουν άλλη προσέγγιση.

Πρέπει ωστόσο από κάπου να υπάρξει μια αρχή. Χρόνο χρειάζεται η νέα κυβέρνηση ώστε να πείσει για τις αγαθές της προθέσεις. Πράγματι, μα πώς να γίνει πιστευτό, όταν καθημερινά διαπιστώνεται πως για τα πιο «μικρά» ζητήματα οι νόμοι δεν εφαρμόζονται και πως σε ό,τι αφορά την τήρησή τους η νέα κυβέρνηση κωλυσιεργεί; Ποια μικρά καθημερινά να πρωτοαναφερθούν; Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης που σταθμεύουν οπουδήποτε χωρίς να ελέγχονται; Ο αντικαπνιστικός νόμος που κατάντησε κουρελόχαρτο, κι ετοιμάζεται να «αναβαθμιστεί» για να κουρελιαστεί ακόμη περαιτέρω; Οι οργανωμένοι οπαδοί που απαγορεύεται να μετακινούνται στα εκτός έδρας παιχνίδια της ομάδας τους, μα που όχι μόνο συνεχίζουν τις μετακινήσεις αλλά κι εκβιάζουν τη δωρεάν είσοδό τους στα γήπεδα; Αν είναι αδύνατη η εφαρμογή του νόμου στα εμφανή, πώς ακριβώς θα ενεργοποιηθεί στα πολυδαίδαλα κι ερεβώδη;

Για να υπάρξει λύση χρειάζονται ριζικές αναθεωρήσεις στον τρόπο σκέψης και δράσης όλων των πολιτών, από τον απλό ιδιώτη, τον επαγγελματία, τον δημόσιο λειτουργό, μέχρι την πολιτική ηγεσία. Είναι όμως τόσο βαθιά ριζωμένη στο νεοελληνικό είναι η νοοτροπία της συναλλαγής και των εξυπηρετήσεων, ώστε η προοπτική των αναθεωρήσεων δυσχεραίνεται ακόμη περισσότερο. Αν συνυπολογιστούν η απουσία ελεγκτικών μηχανισμών και η εκλεκτική απόδοση δικαιοσύνης μέσα από διαδικασίες χρονοβόρες και πολυδάπανες, καθίσταται εξαιρετικά δύσκολο το νέο κράτος δικαίου που οραματίζεται ο πρωθυπουργός κ. Γ. Παπανδρέου να βασιστεί τελικά σε αξίες – ή «αξίες» – διαφορετικές από τις παραδοσιακές της συμφεροντολογίας και της αισχροκέρδειας…

Γιάννης Στρούμπας

Σήμερα βρέχει

Του Γιάννη Ποταμιάνου

Ταξιδεύει ο άνεμος

στα μαλλιά της

Κυλάει στα μάτια της

η βροχή

Το ταξίδι γίνεται ποτάμι

Ροβολάει στους κάμπους

να ποτίσει τα όνειρα

Κουράστηκε το δάκρυ

να κυλάει

Το στέγνωσε ο αγέρας

Δυνατός ο αγέρας στις Κυκλάδες

Αφρίζει το κύμα

στις μυστικές σπηλιές

Στα βράχια αντιλαλούν οι φωνές

των γλάρων

Και έρχεται ο χειμώνας μας

Με τα γυμνά του δάχτυλα

Πονάει η ψυχή ξεγυμνωμένη

Αναριγά η παλάμη

στα ασημένια σου μαλλιά

Όμως βρέχει σήμερα ολημερίς

Και η νύχτα ξαπλώνεται

σαν υποψία

Μια ρυτίδα έρπει στο βλέφαρο

του φεγγαριού

Πληγές που αφήνει ο χρόνος

στις αέναες περιπολίες του

Σου χαρίζω με τις παλάμες μου

παρηγοριά

Και σαν απελπίζομαι ξαπλώνω

στην ποδιά σου

Τα μάτια σου είναι η πανοπλία μου

Σαν έρχεται απρόσκλητη

η μελαγχολία

8 Φεβρουαρίου 2010, Γιάννης Ποταμιάνος

Σκέψεις για τον «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ»… ή τον θάνατο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Του Πάνου Ε. Παπαδόπουλου

Α) ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ

α) Επιτελικό κράτος και ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση,

β) Φορολογική αποκέντρωση,

γ) Σχεδιασμός νέας εσωτερικής δομής των Δήμων,

δ) Αποκέντρωση στη λειτουργία των δημοτικών οργάνων,

ε) Απλή αναλογική στην εκλογή και δυνατότητα έκφρασης συλλογικοτήτων και κινήσεων πολιτών στο Δημοτικό Συμβούλιο.

2. Διοικητική μεταρρύθμιση χωρίς οικονομικά μέσα μπορεί να υπάρξει; Η απάντηση είναι ΟΧΙ. Είναι αφελές κάποιοι να ισχυρίζονται το αντίθετο. Τα οικονομικά μέσα χρειάζονται γιατί: α) Οι νέες αρμοδιότητες τα απαιτούν, β) Υπάρχει ζήτημα ενδοδημοτικής δημοκρατίας, γ) Χρειάζεται επιχειρησιακό πρόγραμμα εφαρμογής της μεταρρύθμισης (Υπηρεσίες: προγραμματισμού, οικονομική, τεχνική, πληροφορικής, νομικής υποστήριξης, πολιτικής προστασίας κ.λπ.).

1. Δεν υπάρχει καμία αποτίμηση του προγράμματος. Καλές οι προθέσεις αλλά σε τελική ανάλυση το εγχείρημα οδηγήθηκε σε απαξίωση και αποτυχία.
2. Επικράτησαν μικροκομματικές σκοπιμότητες, όπως και τώρα είναι έτοιμες να εκφραστούν.

3. Διαπιστώνεται ανυπαρξία ουσιαστικής στήριξης και έλλειψης πόρων.
4. Παρατηρήθηκε αδυναμία προσέλκυσης εξειδικευμένου προσωπικού που με ευθύνη των Δημάρχων τελικά απομακρύνθηκε.

5. Το ΕΠΤΑ και ο ΘΗΣΕΑΣ παρουσιάζουν μεγάλη απόκλιση εγκεκριμένων και συμβολαιοποιημένων προϋπολογισμών με αποτέλεσμα οι "δημοφιλείς" δράσεις (ασφαλτοστρώσεις – πλακοστρώσεις), να θεωρούνται αποτελεσματικές για την τοπική ανάπτυξη. 

Η κατάσταση χαρακτηρίζεται ως επιεικώς τραγική. Οδεύουμε στον Μάρτιο μήνα και λίγο πριν το Πάσχα υπάρχει κίνδυνος για τις πληρωμές στους μισθούς των εργαζομένων! Τόσο καλά! Η τακτική δόση επιχορήγησης Φεβρουαρίου ακόμη δεν έχει έρθει στους Δήμους. Έργα και υποχρεώσεις στον ΘΗΣΕΑ είναι απλήρωτα και κατ' επέκταση έχουμε παύση εργασιών. Εάν ο Δήμος δεν έχει δικούς του πόρους τα πράγματα οδηγούνται σε αδιέξοδο. Δεν είναι λύση η συνεχής δανειοδότηση απ' το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, εξάλλου οι δημότες επιβαρύνονται και οικονομικά και κοινωνικά. Δύο επίσημα στοιχεία στο σημείο αυτό από τον κρατικό προϋπολογισμό του 2010:

α) Έχουμε μείωση των ΚΑΠ περίπου κατά 180 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2009!
β) Η ΣΑΤΑ (αφορά έργα και μελέτες των Δήμων) είναι 800 εκατ. ευρώ από 1.107 εκατ. ευρώ που ήταν το 2009! Εάν στα παραπάνω προσθέσουμε την κράτηση 10% από τους προϋπολογισμούς των Υπουργείων για το πρόγραμμα σταθερότητας, θα βγάλουμε τα αναγκαία συμπεράσματα.

Να επισημάνουμε εδώ ότι με την κατάργηση 1.800 δημοτικών επιχειρήσεων και 4.000 νομικών προσώπων των Δήμων από 1-1-2011 αναμένεται να βρεθούν στην ανεργία 35.000 εργαζόμενοι στο χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης…

Θεωρητικά η απάντηση είναι ΝΑΙ. Σε μια χώρα όμως που το 80% των φόρων εισπράττονται σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη πόσο λογικό είναι να μιλάμε για φορολογική αποκέντρωση; Μάλλον είναι παράλογο.

Σε τέτοιες συνθήκες ποια κυβέρνηση θα διακινδυνεύσει την μη καταβολή των μισθών και συντάξεων, απ' το να δώσει πόρους στην Τοπική Αυτοδιοίκηση; Καμιά. Και αυτό ήδη πράττει. Εξάλλου η δραματική μείωση των Δήμων εντάσσεται για λόγους δημοσιονομικούς και μόνο στο Πρόγραμμα Σταθερότητας.

Κατ' επέκταση η επίτευξη περιοριστικών δημοσιονομικών στόχων, των ίδιων που επικαλέστηκαν με τον ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ Ι θα αποτύχει οικτρά (οι λειτουργικές δαπάνες των Δήμων έχουν φτάσει στο 70% έως 75% από τα χρήματα που λαμβάνουν) με αποτέλεσμα η λογική της ανταποδοτικότητας και της εμπορευματοποίησης των κοινωνικών αλλαγών (βοήθεια στο σπίτι, παιδικοί σταθμοί κ.λπ.) να καταστεί κυρίαρχη στο χώρο της Τ.Α.

Τα ευχολόγια και οι επαγγελίες περισσεύουν. Υπάρχει ορατός πλέον ο κίνδυνος – αν προχωρήσει – η Τ.Α. να μετατραπεί σε διοικητικό μηχανισμό του κράτους διεκπεραιώνοντας γραφειοκρατικές ή διαχειριστικές υποθέσεις του. Μια τέτοια μεταρρύθμιση απαιτεί χρόνο και διάλογο. Διάλογο 4ετίας.

Στην Δανία έχουν από 1-1-2007 νέο διοικητικό χάρτη, αλλά οι συζητήσεις κράτησαν 5 χρόνια! Σε μας εδώ μετράει μόνο ο πολιτικός χρόνος και οι συσχετισμοί. Έχουμε λοιπόν και λέμε:

i. Από τη στιγμή που διατηρείς τις 7 κρατικές περιφέρειες μεταρρύθμιση δεν γίνεται. Τελεία και παύλα.

ii. Όταν δεν διασφαλίζεις τους αναγκαίους πόρους με το υπάρχον καθεστώς, ποιους μπορείς να πείσεις ότι θα υπάρξει φορολογική αποκέντρωση;

iii. Όταν κάνεις συνενώσεις στη λογική των πράξεων αριθμητικής, απολυτοποιείς το μέγεθος του νέου Δήμου, με την ικανότητα μιας αυτοδιοικητικής δομής να εκπληρώσει το ρόλο της και ταυτόχρονα ευτελίζεις τα όποια αντικειμενικά κριτήρια θέτεις για τις συνενώσεις. Άραγε μπορούν οι μεγάλοι Δήμοι του Νομού και της χώρας να δώσουν στη δημοσιότητα τα απολογιστικά οικονομικά τους στοιχεία, μέσα από εκθέσεις ορκωτών λογιστών από το 2007 μέχρι σήμερα για να δούμε και αυτή την όψη της επερχόμενης μεταρρύθμισης;

iv. Για ποια δημοκρατία γίνεται λόγος όταν π.χ. η δημαρχιακή επιτροπή υποκαθίσταται από την εκτελεστική επιτροπή την οποία ορίζει ο Δήμαρχος; Οι αξίες της "ηλεκτρονικής διακυβέρνησης" αναφέρονται μόνο στον τομέα των υπηρεσιών ενημέρωσης και δεν αξιοποιούνται στον τομέα της συμμετοχικής δημοκρατίας. Άλλο παράδειγμα: Ενώ τα μέλη των τοπικών συμβουλίων θα εκλέγονται με λίστα και πλειοψηφικό, οι δημοτικοί συνδυασμοί πρέπει να προτείνουν υποχρεωτικά υποψήφιους στα τοπικά συμβούλια! Παραλογισμός…

v.  Το μέγεθος των μεγάλων Δήμων οδηγεί με βεβαιότητα στην πρόβλεψη ότι η αυτοδιοίκηση θα αποκοπεί από τους πολίτες και θα δημιουργηθούν μεταξύ των καταργούμενων Δήμων ζώνες εγκατάλειψης και περιθωριοποιημένα κοινωνικά "γκέτο" στις παρυφές των νέων Δήμων.

vi.  Η μεταρρύθμιση μέσω του υπερσυγκεντρωτισμού θα καταλήξει σε απορρύθμιση της αυτοδιοίκησης και φυσικά ο ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ διαπνέεται από σκληρή δικομματική λογική, κυρίως σε περιφερειακό επίπεδο.

vii. Η ελληνική τοπική αυτοδιοίκηση διαχειρίζεται το 3,3% του ΑΕΠ και στην Ε.Ε. ο μέσος όρος είναι 11,5% του ΑΕΠ. Είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι για την Τ.Α. η επόμενη τετραετία θα είναι περίοδος σκληρής δημοσιονομικής πολιτικής και κοινοτικής επιτήρησης, με δραματική μείωση των πόρων της.     

Η "διαβούλευση" είναι ένας μύθος. Όλα γίνονται ερήμην της Τ.Α. και της κοινωνίας. Το χωροταξικό θα βγει στην επιφάνεια και θα συζητηθεί σε χρονικό διάστημα μόλις 15 ημερών! Ποιος κοροϊδεύει ποιον; Και οι Δήμαρχοι και τα Δημοτικά Συμβούλια οφείλουν να αντιδράσουν εδώ και τώρα.

Να πουν ΟΧΙ σ' αυτή την εκτρωματική κατάσταση. Να απαιτήσουν αυτά που τους οφείλουν. Να στείλουν μήνυμα υπεράσπισης της τοπικής κοινωνίας και δημοκρατίας και να ταχθούν ΜΟΝΟ υπέρ των εθελοντικών συνενώσεων, όταν αυτό οι ίδιες οι κοινωνίες το επιζητούν. Να διασφαλίσουν τα προαπαιτούμενα της όποιας μεταρρύθμισης.

Να αποκρούσουν την προσπάθεια ισοπέδωσης των τοπικών κοινωνιών, στο όνομα της υπερσυγκέντρωσης και στον βωμό της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Καταργείτε την ιστορία και τον ελληνισμό με τον τρόπο αυτό κύριοι! Και αυτό δεν πρέπει να σας περάσει. Γιατί όταν στην εποχή του Περικλή ο Καλλικράτης και ο Ικτίνος έφτιαξαν τα «Μακρά Τείχη» και την Ακρόπολη υπήρχε ένα τεράστιο πρόγραμμα, για την εποχή εκείνη, δημοσίων επενδύσεων.

Στη σημερινή εποχή του κυρίου Παπανδρέου και του κυρίου Ραγκούση, ο Καλλικράτης έχει περίοπτη θέση στο λεγόμενο «Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης»! Επομένως και κολύμπι να γνωρίζει η αυτοδιοίκηση, για να πιάσει στεριά, το σίγουρο είναι ότι θα πνιγεί, και η χώρα και ο τόπος θα γυρίσει πολλά χρόνια πίσω.

Γρηγορείτε λοιπόν για την στήριξη των τοπικών κοινωνιών. Άλλος δρόμος δεν υπάρχει.      

* Παρέμβαση του ΠΑΝΟΥ Ε. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ στην εκδήλωση της Κίνησης Πολιτών Αστακού 28-2-2010 

Σύντομη ιστορική αναδρομή στο θεσμό της δια βίου παιδείας και  εκπαίδευσης

(με την πεποίθηση ότι η διάχυση της γνώσης εμψυχώνει τον ανήσυχο πολίτη)

Της Αμαλίας Κ. Ηλιάδη,

Οι σύγχρονες κοινωνιολογικές θεωρήσεις θέτουν τη γνώση στο επίκεντρο της οικονομικής ανάπτυξης και της κοινωνικής μετεξέλιξης. Σ΄αυτή την Κοινωνία της Γνώσης, όπου η Εκπαίδευση και η δια βίου Μάθηση είναι οι βασικοί μοχλοί ανάπτυξης και προόδου, η ολοκληρωμένη παιδεία αποτελεί τόσο προϋπόθεση, όσο και βασικό εργαλείο για την επιβίωση και την ανάπτυξη μιας χώρας, καθώς δημιουργεί πολίτες που διαθέτουν την απαραίτητη κατάρτιση και τις κατάλληλες ικανότητες και δεξιότητες έτσι ώστε να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τον διεθνή ανταγωνισμό σε μια εκ των πραγμάτων διεθνοποιημένη οικονομία.

Ωστόσο, η έννοια και αντιστοίχως ο θεσμός της δια βίου μάθησης ιχνηλατείται χρονικά στα μέσα της δεκαετίας του 1960. H  μάθηση  βρισκόταν συχνά τότε  προ  τετελεσμένων  γεγονότων, ιδίως όταν παγιδευόταν σε θεσμικές και πολιτικές ρυθμίσεις που περιόριζαν  την  ποικιλία  των  μορφών και  προκαταλάμβαναν το  ξετύλιγμα  των  διαδικασιών  της.

Κατά  τα  μέσα  και  τα τέλη  της  δεκαετίας  του  1960,  το  έργο  του  Ίλιτς  και  του  Φρέιρε,  καθώς  και  των  άλλων  επικριτών  της  σχολικής  εκπαίδευσης  και  του ρόλου  της  στην  ανάπτυξη του ανθρώπου, επεκτάθηκε στην πρακτική διάσταση της δια βίου μάθησης, ως συγκεκριμένης έννοιας με σαφώς ορισμένο περιεχόμενο, και ως κοινωνικού θεσμού. Ξεκινώντας  από  κριτήρια  ιδεολογίας  και  κοινωνικής  δικαιοσύνης,  τα  γραπτά  των  επικριτών της τυπικής εκπαίδευσης  πρόσθεσαν  ένα  στοιχείο  σύγκρουσης  και  διαλόγου  σε  μία  κατά  τα  άλλα  τεχνική  βιβλιογραφία,  και  διεύρυναν  τις  ανάλογες συζητήσεις  αναμιγνύοντας σε αυτές  ένα  ευρύτερο  φάσμα  διανοουμένων  και  κοινωνικών  επιστημόνων.

Ιστορικά,  η  ομάδα  αυτών  που  ασκούν  τη  μη  τυπική  εκπαίδευση  και  οι  δραστηριότητές  τους  έχουν  υποδηλωθεί  με  ευρύτατη  ποικιλία  χαρακτηρισμών: επιμόρφωση  ενηλίκων,  αλφαβητισμός, λειτουργικός  αλφαβητισμός, γεωργική  εκπαίδευση,  επιμόρφωση  συνεταιριστών,  αγροτική  επιμόρφωση,  πληθυσμιακή  επιμόρφωση,  προγραμματισμός  οικογενειακής  ζωής,  διατροφική  εκπαίδευση  και  εκπαίδευση  κοινοτικής  ενεργοποίησης  (community  development  education).

Επιπροσθέτως  υπάρχει  ένα  ολόκληρο  πλέγμα  δραστηριοτήτων  που  συνδέονται  με  τη  νεολαία,  και  στις  οποίες  περιλαμβάνονται  οι  κατασκηνώσεις  εργασίας,  τα  εθνικά  και  διεθνή  προγράμματα  εθελοντικής  υπηρεσίας  και  ο  προσκοπισμός  με  όλες  τις  ποικίλες  μορφές  του.  Επί  αρκετές  δεκαετίες  οι  δραστηριότητες  αυτές  υποστηρίχτηκαν  από  ευρύ  φάσμα  οργανισμών  διεθνούς  βοήθειας  όπως  η  UNESCO, η  UNICEF,  ο  FAO (Οργανισμός  Τροφίμων  και  Γεωργίας)  και  η   ILO (Διεθνής  Οργάνωση  Εργασίας), για  να  αναφέρουμε  μόνο  μερικούς.  Επιπλέον,  οι  ιδιωτικές ή μη κυβερνητικές εθελοντικές  οργανώσεις  συχνά  πρωτοστάτησαν  στη  δημιουργία  και  στήριξη  τέτοιων  προγραμμάτων  σε  διεθνή, εθνική  και  τοπική  κλίμακα.

Διαφορές  στον ορισμό και το περιεχόμενο της δια βίου μάθησης, παιδείας και εκπαίδευσης  απορρέουν  από  τις  αντιλήψεις  κάθε  συγγραφέα  για  την  κοινωνία  και  τη  μόρφωση.  Η  βαθύτερη  φιλοσοφική  και  πολιτική  επιφύλαξη  του  Ίλλιτς  ή  του  Όλιγκερ  απέναντι  σε  κάθε  μορφή  θεσμοποιημένης  επιτακτικής  παιδείας,  δεν  συμβαδίζει  λογουχάρη  με  τις  ελπίδες  που  εναποθέτει  ο  Σβαρτς  ή  ο  Τζέλπι  στην  ανάπτυξη  ολοκληρωμένων  συστημάτων  διαρκούς  εκπαίδευσης.

Εξάλλου, η  εξωσχολική  εκπαίδευση,  στην  πιο  γενική  μορφή  της,  υπήρχε  πάντοτε  σε  όλες  τις  κοινωνίες.  Κάθε  κοινωνία  αναπτύσσει  διαδικασίες  κοινωνικοποίησης  για   να εξοικειώσει  τους  νέους  με  τα  ήθη  και  τους  κανόνες  της. Οι  διαδικασίες  αυτές  χρησιμοποιούν  ποικίλες  δομές,  οι  οποίες  κυμαίνονται  από  την  εντελώς  άτυπη  μάθηση  ως  μέρος  της  καθημερινής  ζωής  μέχρι  περισσότερο  δομημένες  τελετουργίες,  που  συνδέονται  με  τη  μετάβαση  προς  την  κοινωνική  κατάσταση  μιας  άλλης  ηλικίας.  Ο  όρος  αυτοφυής  ή  γηγενής  εκπαίδευση  (indigenous education)  χρησιμοποιείται  συχνά  για  να  υποδηλώσει  αυτές  τις  μορφωτικές  διαδικασίες.

Η  αυτοφυής  εκπαίδευση  έχει  αποτελέσει  πηγή  έμπνευσης  και  ονομασιών  για  προγράμματα  που  τουλάχιστον  υπογραμμίζουν  τον  συμβολικό  δεσμό  ανάμεσα  στο  καινούργιο  και  το  παλιό. Έτσι η εμπειρική αυτή βάση  της   μη τυπικής εκπαίδευσης συντελεί τα μέγιστα ώστε η  τυπική  και  η  μη τυπική  εκπαίδευση  να συγχωνεύονται  σε  μια  ενοποιημένη  εκπαιδευτική  διαδικασία  που  είναι  διαθέσιμη  σ' όλη  τη  διάρκεια  της  ζωής  των  επιμορφούμενων.

Ήδη από τη δεκαετία του 1960 με τον όρο   «πολιτικές  της  διαρκούς  εκπαίδευσης» οι ξένοι ερευνητές κοινωνιολόγοι και παιδαγωγοί   εννοούσαν  τις  πολιτικές  που  καταστρώνονται  από  τα  διάφορα  αρμόδια  υπουργεία  (Παιδείας,  Εργασίας,  Γεωργίας,  Βιομηχανίας  κτλ.),  καθώς  και  από  κοινωνικές  και  οικονομικές  δυνάμεις  (συνδικάτα,  συνεταιρισμοί,  πολιτιστικές  κινήσεις  κτλ.),  σχετικά  με  την  εκπαίδευση  παιδιών,  νέων και  ενηλίκων  στη  φάση  της  αρχικής  και  της  πρόσθετης  κατάρτισης  στους  τυπικούς  και  μη τυπικούς  τομείς  της  εκπαίδευσης. Επομένως με τον όρο   «πρακτικές  της  διαρκούς  εκπαίδευσης»  εννοείται  η  εκπαίδευση  όπως  παρέχεται  από  ιδρύματα,  ανεξάρτητες  συλλογικές  κινήσεις  κτλ.,  καθώς  και  η  ίδια  η  αυτομόρφωση.  Όπως ακριβώς με  τον  όρο  «πολιτική»     εννοείται  τόσο  η  πολιτική  επιστήμη  όσο  και  η  πολιτική  δράση.

Ήδη από τη δεκαετία του 1960, δεν  υπάρχει  μια  ενιαία  ιδεολογία  της  διαρκούς  εκπαίδευσης  αλλά  αρκετές  ιδεολογίες,  που  σχετίζονται  με  συγκεκριμένες  ιστορικές  καταστάσεις. Για  παράδειγμα,  στις  εκβιομηχανισμένες χώρες,  στον  καιρό  της  οικονομικής  έξαρσης  της  δεκαετίας  του  1960,  η  ιδεολογία  του:  «διαρκής  εκπαίδευση = γενική  μόρφωση»  αντανακλούσε  στην  πραγματικότητα  την  ανάγκη  ταχύρρυθμης  επαγγελματικής  κατάρτισης  των  εργατών  στις  μεσαίες  και  ανώτερες  βαθμίδες.  Δεν  ήταν  τελείως  τυχαίο  που  ορισμένες  χώρες  ευνοούσαν  περισσότερο  από  άλλες  τις  πολιτικές  διαρκούς  εκπαίδευσης.  Αυτό  σχετιζόταν  με  την  επιτάχυνση  της  βιομηχανικής  ανάπτυξης.  Ούτε  είναι  τυχαίο  που  στις  εκβιομηχανισμένες  χώρες,  σε  περιόδους  ανεργίας,  η  ιδεολογία  του:  «διαρκής  εκπαίδευση = κατάρτιση  για  δουλειά  και  απάντηση  στην  ανεργία»  έρχεται  στο  προσκήνιο,  έστω  κι  αν  η  παρεχόμενη  εκπαίδευση  είναι  κυρίως  προσανατολισμένη  προς  τη  γενική  μόρφωση,  και  μάλιστα  ακόμα  και  η  επαγγελματική  εκπαίδευση  έχει  περιορισμένη  επίδραση  στην  απασχόληση.

Σήμερα, βιώνοντας τη μετάβαση από τη Βιομηχανική κοινωνία του 20ου αιώνα στην Κοινωνία της Γνώσης και της Πληροφορίας, στην Κοινωνία της δια βίου Μάθησης, αντιλαμβανόμαστε, στην καθημερινότητά μας, πως οι νέες τεχνολογίες πληροφόρησης και επικοινωνίας και οι γενικότερες επιστημονικές εξελίξεις παίζουν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία της «νέας  οικονομίας», της οποίας αφετηρία είναι και πάλι ο άνθρωπος και οι ανάγκες του.

* Η Αμαλία Κ. Ηλιάδη είναι φιλόλογος – ιστορικός,  Υπεύθυνης Σχολικής Βιβλιοθήκης 2ου Ε.Π.Α.Λ. Τρικάλων, Πιστοποιημένη Επιμορφώτρια Ενηλίκων του Ε.ΚΕ.ΠΙΣ.,  ailiadi@sch.gr,  

http://users.sch.gr/ailiadi , http://blogs.sch.gr/ailiadi,  http://www.matia.gr, http://www.emy67.wordpress.com

Το «μυστικό σχέδιο» του «νέου σχολείου» του ΠΑΣΟΚ

Της Ελένης Νικολαΐδου *

Σύμφωνα με δελτίο Τύπου του υπουργείου Παιδείας, η υπουργός, κ. Άννα Διαμαντοπούλου, και οι υφυπουργοί, κ. Ι. Πανάρετος και κ. Εύη Χριστοφιλοπούλου, παρουσίασαν τη Δευτέρα 11 Ιανουαρίου, στον πρωθυπουργό, κ. Γ. Παπανδρέου, το «νέο σχολείο», τον σχεδιασμό, δηλαδή, του υπουργείου Παιδείας «για την εκ βάθρων αλλαγή της εκπαιδευτικής διαδικασίας ώστε να ξεπεραστούν οι παθογένειες του παρελθόντος».

Την επόμενη μέρα, την Τρίτη 12 Ιανουαρίου, σε δημοσιεύματα εφημερίδων τονίζονταν ότι «η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας έχοντας στα σχέδιά της να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις διαπίστωσε ότι όλο το σύστημα ήταν στρεβλά δομημένο πάνω στις ανάγκες των εκπαιδευτικών και όχι των μαθητών. Αυτό θα επιχειρήσει να αλλάξει με τις προτάσεις που έχει επεξεργαστεί και θα παρουσιάσει σε χρόνο που θα συμφωνηθεί με τον πρωθυπουργό. Το σχέδιο κρατείται μυστικό, ωστόσο έχουν γίνει γνωστές ορισμένες παράμετροί του» ("Βήμα", 12/1/2010).

Δεν πρέπει να υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι τα ΜΜΕ θα προβάλουν το επόμενο χρονικό διάστημα το σχέδιο για το «νέο σχολείο» της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ ως την είσοδο στον σχολικό παράδεισο, ως την εκπαιδευτική αναγέννηση την οποία περίμενε χρόνια ο τόπος.

Ωστόσο τα πράγματα είναι κουκιά μετρημένα. Οι κατευθύνσεις του  ΠΑΣΟΚ στην εκπαίδευση έχουν παρουσιαστεί με τον πιο σαφή τρόπο, αρκετό καιρό τώρα, τόσο από τους οδηγούς ιδιωτικοποίησης των Διεθνών Οργανισμών και φορέων (Ε.Ε., ΟΟΣΑ, δίκτυο Eurydice, PISA κ.λπ.) που προετοιμάζουν, επιβάλλουν και νομιμοποιούν τα σχέδια του κεφαλαίου στην εκπαίδευση, όσο και από τα Προγράμματα στα οποία το ΠΑΣΟΚ παρουσίασε τις θέσεις του για την Παιδεία (Ανοιχτό Σχολείο, Ένα νέο εκπαιδευτικό σύστημα για τη νέα εποχή, κ.λπ.)

Είναι φανερό ότι ο κυρίαρχος σχεδιασμός της καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης στοχεύει ευθέως στη διατύπωση νέας πρότασης για το μοντέλο του σχολείου και του μαθητή / εκπαιδευτικού. Το ιδιωτικοποιημένο-αποκεντρωμένο σχολείο των «εκπαιδεύσιμων» στην κοινωνία, των «απασχολήσιμων», είναι αδύνατο να λειτουργήσει αν δεν μεταλλαχθούν τα «υποκείμενά» του. Από τη μια το φτηνό, ευέλικτο και «αποδοτικό» σχολείο χρειάζεται υποταγμένους και άβουλους εκπαιδευτικούς, χειραγωγημένους, με σχέσεις εργασίας τις οποίες καθορίζουν η ανασφάλεια, οι εξετάσεις και το ρουσφέτι. Από την άλλη, η κυρίαρχη μορφωτική προτεραιότητα της νεοφιλελεύθερης αναδιάρθρωσης για τη διαμόρφωση-αξιοποίηση των εργαζομένων, στηρίζεται σε ένα είδος γενικής μόρφωσης, το οποίο δεν καλλιεργεί και δεν αναπτύσσει τη συνθετική-αναλυτική σκέψη, δεν δίνει τις βάσεις για την ερμηνεία της κοινωνίας και του κόσμου.

Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για το Ανοικτό Σχολείο, αν ξύσει κανείς το λούστρο του επικοινωνιακού λόγου, υιοθετεί αυτά ακριβώς τα σημεία. Βασικό στοιχείο αυτής της πολιτικής, η οποία αποτελεί τον κορμό της νεοφιλελεύθερης πρότασης στην εκπαιδευτική πολιτική, είναι η αποκέντρωση της εκπαίδευσης με στόχο τη μείωση της κρατικής χρηματοδότησης προς τα σχολεία, τη μετακύλιση του κόστους κατευθείαν στα νοικοκυριά, την πρόσδεση των αναλυτικών προγραμμάτων στις ανάγκες των επιχειρήσεων και την ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων των εκπαιδευτικών. Στο βασικό αυτόν κόμβο ενώνονται η λεγόμενη αξιολόγηση-κοινωνική λογοδοσία, η σχολειοποίηση της προσχολικής αγωγής, ο σταδιακός παραμερισμός της γενικής μόρφωσης σε όφελος των δεξιοτήτων που ζητά η αγορά, η εξαφάνιση από το εκπαιδευτικό τοπίο των χιλιάδων αδιόριστων πτυχιούχων και η δραστική μείωση των διορισμών μέσα από τις αλλαγές στο σύστημα πρόσληψης καθώς και η "παλινόρθωση" μιας εξεταστικοκεντρικής οργάνωσης του Λυκείου μέσα από τις αλλαγές στο σύστημα πρόσβασης.

* Η Ελένη Νικολαΐδου είναι εκπαιδευτικός, μέλος του συντονιστικού οργάνου διαχείρισης του Εκπαιδευτικού Δικτύου Ενημέρωσης alfavita.gr (www.alfavita.gr) και συγγραφέας επιστημονικών βιβλίων.

ΠΗΓΗ:  Η ΑΥΓΗ, Ημερομηνία δημοσίευσης: 13/01/2010,   http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=516711

Σημείωση: Οι υπογραμμίσεις έγιναν από το ΜτΒ.