Tα Μάρμαρα του Παρθενώνα: Ιστορία μιας κλοπής ή η κλοπή της ιστορίας; Μέρος Ι

Της Βασιλικής Νευροκοπλή

Οχλαγωγία. Τέρατα μυθικά, όντα υπερφυσικά, θεοί αιωνόβιοι, ημίθεοι διγενείς, θνητοί πρωταγωνιστές των θρύλων, βασιλείς περιώνυμοι, πολίτες άσημοι, πολιτικοί επιφανείς, σκλάβοι ανώνυμοι, ρήτορες πολύφθογγοι, κήρυκες μελίρρυτοι και φιλόσοφοι ρακένδυτοι, όλοι παρόντες. Σε επιφανείς θέσεις οι μύστες των Μυστηρίων. Ιερείς και ιέρειες, προφήτες και μάντεις.

Προεξάρχοντες όλων οι ποιητές, οι γλύπτες και οι αρχιτέκτονες, οι ραψωδοί, οι μουσικοί, οι συγγραφείς και οι ιστορικοί. Όλοι όσοι χάραξαν ανεξίτηλα στη μνήμη του χρόνου τη φευγαλέα στιγμή, το ανεπανάληπτο γεγονός, το άξιο λόγου συμβάν τού κάποτε, τού τότε, τού ήτανε μια φορά. Όλοι όσοι ξεδιψούν από την πηγή της Μνημοσύνης.

Το αναρίθμητο πλήθος οργισμένο καγχάζει. Οι γλώσσες μπερδεύονται, οι λέξεις συμπλέκονται, βρυχηθμοί, αλλαλαγμοί, πολεμικό συλλαλητήριο.

Στο προαύλιο του σκοτεινού παλατιού οι αγριεμένοι Κένταυροι τινάζουν πίσω το κεφάλι έτοιμοι να εκσφενδονίσουν βράχους, δέντρα, βουνά ολόκληρα ενάντια στον εχθρό που μόλις ξεπρόβαλλε. Ο γιος του Κρόνου και της Νύμφης Φιλύρας, Χείρωνας, κάνει απεγνωσμένες προσπάθεις να τους συγκρατήσει, μα όταν βλέπει στο πλευρό τους παραταγμένους τούς προαιώνιους εχθρούς τους, Λαπίθες, και όλους μαζί να τους καθοδηγεί ο μαθητής του στις επιστημες, Ηρακλής, που τα φαρμακερά του βέλη στάθηκαν κάποτε αιτία του χαμού τους, παραιτείται. Ο σοφός Κένταυρος γνωρίζει πως θύτης και θύμα συντάσσονται μόνον απέναντι σε μια αδικία που υπερβαίνει κατά πολύ την παλιά τους έχθρα. Κι ακόμα, γνωρίζει καλά ο δάσκαλος των μεγάλων ηρώων πως, η σοφία και τα θεραπευτικά του βότανα είναι ανίκανα να θεραπεύσουν την οργή απέναντι στο Άδικο.

Πίσω από τους Κένταυρους και τους Λαπίθες, στέκουν καβάλα στ’ άλογά τους ετοιμοπόλεμες οι Αμαζόνες, καταστόλιστες τ’ αστραφτερά τους περιδέραια από ιερές πέτρες. Τεντώνουν τις χορδές των τόξων τους σημαδεύοντας κι αυτές τον εχθρό. Αν εκτοξευτούν τα εξασκημένα βέλη δε θα αστοχήσουν. Ανάμεσά τους, -πόσο παράδοξο-, οι Έλληνες. Αυτοί οι Έλληνες που κάποτε ισοπέδωσαν την πρωτεύουσά τους, Θεμίσυρα, και τις έσυραν σκλάβες στα καράβια τους. Οι ρωμαλαίες γυναίκες και οι Έλληνες, όπως οι Κένταυροι με τους Λαπίθες, έχουν καρφωμένο το βλέμμα τους στον Ηρακλή. Αυτός θα δώσει το σύνθημα. Άλλος κανείς.

Τρίτο στρατόπεδο, τα παιδιά της Γης και του Ουρανού με το φολιδωτό σώμα που καταλήγει σε σαύρας ουρά. Τα μακριά τους γένια ανταριασμένα, τα πυκνά μαλλιά τους ακατάστατα. Υψώνουν στα τριχωρά τους μπράτσα τα λαμπερά ακόντια. Ο πρεσβύτερος των Γιγάντων, Αλκυονέας, ο ανθρωποφάγος Άλπος που αντί τρίχες στο κεφάλι του έχει οχιές και τόσα χέρια που κάποτε κατάφεραν να αρπάξουν τα βόδια του Ήλιου, ο τρομερός Εφιάλτης που για δεκατρείς μήνες κράτησε αιχμάλωτο τον ίδιο τον θεό του πολέμου μέσα σε χάλκινο δοχείο, και ο Κλυτίας, ο Μίμας, ο Πορφυρίωνας, ο Άθως και όλοι οι άλλοι Γίγαντες στρέφουν το κεφάλι στον αρχηγό τους. Μα ακόμα και ο γιος της Γης και του Τάρταρου, Εγκέλαδος, όπως όλοι οι προηγούμενοι, περιμένει κι αυτός ανυπόμονα το νεύμα του Ηρακλή, σφίγγοντας τα δόντια μην του ξεφύγει κάποιος οργισμένος αναστεναγμός κι ο Πάνω Κόσμος ταραχτεί ανυποψίαστος.

Πίσω τους, άλλο παράδοξο. Οι Αχαιοί παραταγμένοι με τους Τρώες. Ο βασιλιάς της Σπάρτης Μενέλαος κι ο αδερφός του, βασιλιάς των Μυκηνών, Αγαμέμνονας, πλάι στον πρίγκιπα της Τροίας Πάρη. Μαζί τους ο Αχιλλέας, ο Έκτορας κι ο Αίαντας ο Τελαμώνιος.

Ανάμεσα στο εξαγριωμένο πλήθος αναρίθμητοι άλλοι προστρέχουν να συνταχτούν σ’ ένα από όλα τα στρατόπεδα κι άλλοι στέκουν χαμένοι σαν αδαείς. Ελάχιστοι μένουν νηφάλιοι μέσα στην αντάρα. Είναι οι Προεξάρχοντες, όρθιοι και ολότελα άοπλοι στα ακαλιά του παλατιού. Ο Όμηρος, ο Ηρόδοτος, ο Ερατοσθένης κι ο Παυσανίας, οι αρχαίοι τραγικοί ποιητές κι ο Ικτίνος, ο Καλλικράτης κι ο Φειδίας. Από τους Ολύμπιους θεούς που κάθονται στους θρόνους τους, μόνον ο Απόλλωνας παραμένει ατάραχος με μάτια καρφωμένα στα νερά του ποταμού που διαβαίνει έξω απ’ τις Πύλες της αυλής. Δεν τον απασχολούν τα στρατόπεδα και οι μαχητές τους, ούτε ο εχθρός στην αντίπερα όχθη. Το βλέμμα του μοιάζει ονειροπόλο. Στην πραγματικότητα είναι στραμμένο στην καρδιά του που του υπόσχεται μυστικά πως σύντομα η τάξη στον Κάτω Κόσμο θα αποκατασταθεί. Δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά.

Τα νερά του Αχέροντα σαν την ψυχή του Απόλλωνα ατάραχα, αρυτίδωτα από την οχλαγωγία, σχεδόν αδιάφορα, ρέουν. Μόνον που αυτά, αντίθετα με τη φωτεινή ψυχή τού γαλήνιου θεού, είναι θεοσκότεινα.

Πυκνή ομίχλη και βαριά συννεφιά κατοικούν στα καταχθόνια, μα οι ψυχές, εξοικειωμένες εδώ και αιώνες στα σκοτάδια, αναγνωρίζουν δίχως δυσκολία η μια την άλλη. Κι αν κάποιες βρίσκονται σε άγνοια είναι γιατί πίνουν νερό της Λήθης να λησμονήσουν τις πίκρες και τα βάσανα του Πάνω Κόσμου, μα και τις χαρές του. Αναρωτιούνται τι προκάλεσε αυτή τη σύρραξη. Ποια αιτία συγκέντρωσε στην αυλή του οδυνηρού παλατιού όλο αυτό το ετερόκλητο και οργισμένο πλήθος, ερχόμενο από τους λειμώνες των ασφόδελων, το δάσος της Περσεφόνης, τα Τάρταρα, ακόμη κι από τα Ηλύσια; Και ποιος είναι άραγε τούτος ο τόσο απειλητικός εχθρός;

Αίφνης, μέσα στην αιώνια νύχτα του Κάτω Κόσμου, αχνοφέγγει το ίχνος της σκιάς Του. Ο θόρυβος υποχωρεί. Στα μισά της φανέρωσής Της καταπαύει πλήρως. Όταν η σκιά του Μέγα Κριτή ολοκληρώνεται, όλοι υποκλίνονται μπροστά της κάτω από το βάρος ενός αδιαμφισβήτητου σεβασμού. Τα κεφάλια θα σηκωθούν και πάλι μόνον όταν νιώσουν τη ροή του ποταμού να σταματά, τη φωτεινή σκιά να παγώνει, τον Μέγα Κριτή, όρθιο πάνω στη σχεδία της Δικαιοσύνης, τυλιγμένον τον μακρύ μαύρο του μανδύα, να λέει:

– Κατεβάστε τα όπλα. Ποιος ξύπνησε τα κοιμισμένα πάθη σας; Λησμονήσατε πως τα πάθη δεν αρμόζουν στους νεκρούς; Ο πόλεμος μόνον τους ζωντανούς αφορά, αφού στην επίγεια ζωή το αίμα διψά για αίμα. Δεν σας είναι αρκετό το αίμα των ζωντανών που σηκώνουμε στην πλάτη μας;

Και λέγοντας αυτά στρέφει το κεφάλι ν’ αντικρίσει τον εχθρό που στη θέα του συστρατεύθηκαν τόσες φυλές. Όλοι κατεβάζουν τα όπλα χωρίς να προβάλλουν αντίσταση. Χαλαρώνουν τις τεντωμένες χορδές, αφήνουν τις πέτρες και τα ακόντια κατάχαμα, κι ενώ ο Κριτής περιμένει να δει στην αντίπερα όχθη στρατεύματα οπλισμένα, παραταγμένα αντιστοίχως σε θέση μάχης, μένει εμβρόντητος βλέποντας έναν μονάχα άνθρωπο, άοπλο και παντελώς αβοήθητο, αξιολύπητο σχεδόν. Τα φθαρμένα του ρούχα υποδηλώνουν παρελθόν ευγενικό. Τα αλλοιωμένα χαρακτηριστικά του προσώπου του αφήνουν έκδηλα τα σημάδια μιας αλλοτινής περηφάνιας, ίσως και υπεροψίας, δεν θα ήταν παράτολμο να υποθέσει και σκληρότητας. Δεν μοιάζει ωστόσο τόσο άπορος ώστε να μην έχει ούτε έναν οβολό να δώσει στον Χάροντα για να το περάσει απέναντι. Άρα, για να τον εγκατέλειψε εκεί ο Χάρος σημαίνει πως δεν έχει ούτε έναν φίλο. Ποιος είναι, λοιπόν, αυτός ο αξιοθρήνητος άνθρωπος που έχει μόνον εχθρούς; Μπροστά στο διαπεραστικό βλέμμα του Κριτή, ο άνθρωπος πέφτει στα γόνατα.

– Σήκω όρθιος και πες μου το όνομά σου, τον προστάζει.

– Λόρδος Έλγιν, απαντά σχεδόν ξέπνοα ο ξένος.

Ο Μέγας Κριτής τώρα γνωρίζει περί τίνος πρόκειται. Δεν του αρκεί όμως αυτό που ο ίδιος γνωρίζει. Απευθύνεται και πάλι στο πλήθος. Πρέπει να ειπωθούν όλα δημόσια για να λάβουν γνώση και όλοι όσοι λησμόνησαν.

– Διαλέξτε ανάμεσά σας, τον πλέον ικανό που θα σας αντιπροσωπεύσει όλους για να απαγγείλει την κατηγορία απέναντι σ’ αυτόν τον άνθρωπο, διότι απέναντι σ’ έναν άνθρωπο, όποιος κι αν είναι αυτός κι ό, τι κι αν έχει κάνει, μόνον άλλος ένας ταιριάζει να σταθεί.

Κένταυροι και Γίγαντες, Αμαζόνες και Νύμφες, άνθρωποι, θεοί, ημίθεοι, αξιωματούχοι και ταπεινοί, μ’ ένα στόμα, σαν να ήταν από καιρό αποφασισμένο, φωνάζουν: ο Φειδίας!

Ο Φειδίας ξαφνιάζεται. Κανείς δεν τον είχε προειδοποιήσει γι’ αυτήν την εξέλιξη. Με βήμα αβέβαιο προχωρεί προς την όχθη του ποταμού και τον Μέγα Κριτή διασχίζοντας το πλήθος που του ανοίγει δρόμο. Ανεμίζουν οι περίτεχνες πτυχές του φορέματός του, τα καλοχτενισμένα του μακριά ξανθά μαλλιά. Ανεμίζει και το βλέμμα του σαν να ταξιδεύει σε περασμένους χρόνους, κι ο Μέγας Κριτής διακρίνει σ’ αυτό τις υγρές αναλαμπές μιας ανυποχώρητης θλίψης.

– Φειδία, ποια κατηγορία έχεις να απαγγείλεις στον λόρδο Έλγιν;

Στο πρόσωπο του γλύπτη διαγράφεται μία έντονη αμηχανία. Το πλήθος περιμένει με κομμένη την ανάσα κι αυτός αγωνίζεται να βρει τις κατάλληλες λέξεις. Μα αυτός μόνο ποιήματα γνωρίζει να απαγγέλλει. Πώς να απαγγείλει τώρα μια κατηγορία; Γιατί να πέσει σ’ αυτόν ένας τόσο αταίριαστος κλήρος; Στη θέση του θα ’ταν πολύ καταλληλότερος ο Περικλής. Ο ίδιος ούτε την τέχνη της πολιτικής κατέχει ούτε τη ρητορεία εξάσκησε ποτέ. Μα ο Μέγας Κριτής πρόσταξε, κι ο λαός που με νύχια και δόντια συγκρατεί την οργή του υπακούοντας το πρόσταγμα του Κριτή, αδημονεί. Λίγο περισσότερο αν καθυστερήσει κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί με βεβαιότητα πως δεν θα ξεσπάσει τελικά ο πόλεμος. Αφού λοιπόν, τον επέλεξαν, θα μιλήσει. Ποτέ δεν αρνήθηκε τις προκλήσεις και πάντα γενναίος στάθηκε απέναντί τους. Θα μιλήσει όμως, όπως γνωρίζει αυτός να μιλά, κι ας βγάλει στο τέλος ο Μέγας Κριτής το κατηγορητήριο και την καταδίκη που αρμόζει στον ένοχο.

Κι ο μαθητής του Ηγία, του Αγέλαδου και του Πολύγυστου στο χαλκό και στη ζωγραφική, ο πρώτος γλύπτης που συνδύασε το ελεφαντόδοντο με το χρυσό για να ντύσει τα ξύλινα γλυπτά του, αρχίζει να ιστορεί τα περασμένα πιάνοντας το νήμα της αφήγησης από τα πρώτα παιδικά του χρόνια. Τότε που διψασμένο για γνώση παιδί άκουγε αχόρταγα τα κατορθώματα των ηρώων, τα πάθη των θεών και τους πολέμους των υπερφυσικών πλασμάτων με τους θνητούς, που τραγουδούσαν οι ραψωδοί στους δρόμους, κι ύστερα ξαγρυπνούσε πλάθοντας με το νου του τα πρόσωπα που δεν συνάντησε ποτέ. Θυμήθηκε τα χρόνια που σαν έφηβος παρακολουθούσε τους αγώνες των ποιητών στα θέατρα και φλέγονταν τα σωθικά του αποζητώντας να δώσουν εικόνα στις λέξεις που άκουγε και μορφές στα άμορφα πλάσματα που τον μάγευαν. Με τον καιρό ο πόθος του να ανυψώσει στη θέα του φωτός τα σκοτεινά κι αθέατα βάθη της Ιστορίας του τόπου του, μεγάλωνε. Σαν να ήταν χρισμένος από κάποια Μοίρα ένιωθε μέρα με τη μέρα τον προορισμό του αδυσώπητα να τον καλεί. Για να ονειρευτεί επικαλούνταν τις Μούσες όπως ο Όμηρος κι αυτές που όλα τα γνωρίζουν όχι μονον τον βοηθούσαν αλλά του υπενθύμιζαν διαρκώς πως ήταν εκλεκτός τους. Πως τον είχαν οι ίδιες επιλέξει να διατηρήσει τη μνήμη του κόσμου που τον γέννησε. Να συμφιλιώσει στο έργο του λαούς αιματοκυλισμένους. Να πολεμήσει με τον καταπέλτη χρόνο για να μη σβηστούνε χνάρια ικανά να οδηγούσαν τις επερχόμενες γενιές στο δρόμο του μέλλοντος. Έτσι ξεκίνησε την γλυπτική πάνω στο μάρμαρο, ελπίζοντας πως σ’ αυτό το υλικό θα μπορούσε να αποτυπώσει το πνεύμα της ένδοξης Ιστορίας κι αυτό να μείνει αδιάβρωτο και ακέραιο στο πέρασμα των αιώνων.

Ταξίδεψε στην Αίγυπτο για να μαθητεύσει στα Μυστήρια των ιερέων της που γνώριζαν, μόνον αυτοί, τα μυστικά των αριθμών. Τα ακριβά και πολύτιμα μυστικά με τα οποία εκείνοι μπορούσαν να μετρούν τα παιχνίδια του φωτός με την ύλη. Επιστρέφοντας στην Αθήνα ήταν έτοιμος να ναυπηγήσει το παιδικό του όνειρο με απόλυτη ακρίβεια, βήμα προς βήμα, αν οι άνεμοι ήταν γι’ αυτό ευνοϊκοί. Και οι άνεμοι της Δημοκρατίας συμμάχισαν μαζί του. Όταν ο Περικλής ανακοίνωσε στους Αθηναίους το οικοδομικό του πρόγραμμα τον κάλεσε να αναλάβει τον γλυπτό διάκοσμο του Παρθενώνα που θα έχτιζε ο φίλος του, Ικτίνος. Αφού δίδαξε τους μαθητές του, που αποδείχθηκαν ισάξιοί του, ανέλαβαν όλοι μαζί το φιλόδοξο εγχείρημα.

Ατελείωτες ασκήσεις πάνω στα χαρτιά. Σχέδια πάνω στα σχέδια, διορθώσεις πάνω στις διορθώσεις και προπλάσματα σε μικρή κλίμακα. Χρειάστηκαν μόνον δεκαπέντε χρόνια για να ολοκληρωθεί το θαύμα των αιώνων. Τα ακούραστα ταλαντούχα χέρια του Αλκαμένη, του Αγοράκριτου και των άλλων μαθητών του, άρχισαν πρώτα σκαλίζοντας τις σαράντα δύο μετόπες. Σην ανατολική τη Γιγαντομαχία, στη δυτική την Αμαζονομαχία, τη βόρεια την άλωση της Τροίας και στη νότια την Κενταυρομαχία. Έπειτα ακολούθησε η ιωνική ζωφόρος σφυρηλατώντας πάνω της εκατόν δεκαπέντε ανάγλυφες παραστάσεις με τετρακόσιες μορφές που απεικόνιζαν την πρώτη πομπή των μεγάλων Παναθηναίων που μετέφερε στη θεά Αθηνά το καινούριο της πέπλο κεντημένο με παράσταση της Γιγαντομαχίας. Τελευταία ήρθαν τα τριγωνικά αετώματα με τη γέννηση της Αθηνάς από το κεφάλι του πατέρα της Δία, την έριδά της με τον Ποσειδώνα για την προστασία της πόλης, η Αθηνά με τον Δία και την Ήρα περιτριγυρισμένοι θεούς όρθιους, ξαπλωτούς ή καθισμένους ανάλογα με το πώς επέβαλλε το σχήμα των αετωμάτων και στις άκρες τα τέθριππα του Ήλιου που ανατέλλει και της Σελήνης που δύει για να οριστεί η αρχή και το τέλος της ημέρας γέννησης της Αθηνάς, κι αλλού οι δυο αντίπαλοι θεοί και η Νίκη να οδηγεί τα δυο άλογα του άρματος της Αθηνάς, ενώ η Αμφιτρίτη αυτά του Ποσειδώνα. Ξοπίσω τους να τρέχουν οι αγγελιοφόροι θεοί, Ερμής και Ίρις και ολόγυρά τους καθιστοί ή ξαπλωμένοι οι ήρωες της Αττικής.

Βούρκωσε ο γλύπτης ενθυμούμενος τα ρίγη που προκάλεσε η θέα του ολομάρμαρου καταστόλιστου ναού στους Αθηναίους στα εγκαίνιά του την εικοστή ογδόη του μήνα Εκατομβαιώνα.

Διατρέχοντας το πέρασμα των αιώνων, ο Φειδίας εξιστόρησε όλες τις τροποποιήσεις και αλλοιώσεις που υπέστη ο ναός από ρωμαίους και βυζαντινούς, κατακτητές ερχόμενους από ανατολή και δύση που, κάθε φορά ανάλογα με την πίστη τους, τον μετέτρεπαν, άλλοτε σε χριστιανική εκκλησία στο όνομα της αγίας του Θεού Σοφίας ή της Θεοτόκου κι άλλοτε σε τζαμί. Γιατί οι νεκροί όλα τα βλέπουν κι όλα τ’ ακούν κι ας μην το γνωρίζουν οι ζωντανοί.

Ξάφνου, η φωνή του ράγισε. Χαμήλωσε τα μάτια να μην προδώσει την ταραχή. Είχε έρθει η ώρα να μιλήσει για την πιο βαθιά πληγή. Τη δική του και όλων των πλασμάτων του αρχαίου κόσμου που στα γλυπτά του σφυρηλατήθηκαν κι έτσι συμφιλιώθηκαν και εξαγνίστηκαν από πάθη μακραίωνα. Στήλωσε το βλέμμα στα καθηλωμένα νερά του ποταμού κι άρχισε να διηγείται τις καταστροφές. Λίγο για να παρατείνει το άγγιγμα της πρόσφατης βαθιάς πληγής που ακόμα αιμορραγούσε και λίγο για να αποκαλύψει όλα τα προηγούμενα τραύματα του καλλιμάρμαρου ναού, ξεκίνησε πάλι από την αρχή.

ΠΗΓΗ: 1) Saturday, June 4, 2011, http://animusanimus.blogspot.com/2011/06/blog-post.html  2) Sunday, June 5, 2011, http://animusanimus.blogspot.com/2011/06/blog-post_05.html

Συνέχεια στο Μέρος ΙΙ

ΠΙΡΟΥΕΤΕΣ ΣΤΗΝ ΑΚΡΗ ΤΟΥ ΖΑΛΟΓΓΟΥ

Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη

Ανήμερα της αυτοκτονίας του ηρωικού Αρχηγού των Ατάκτων, το τρέχον «τακτοποιημένο» πολιτικό σύστημα, ακροβατεί σε επικοινωνιακές πιρουέτες στην άκρη του Ζαλόγγου. Τα ίδια ελλείμματα που οδήγησαν τότε τον αρχικαπετάνιο της εθνικής ανεξαρτησίας στη διαφυγή του στην κοιλάδα της σιωπής, η ίδια πικρή γεύση του ανολοκλήρωτου ’21 που στυφίζει ως τα τώρα, στις τελευταίες αθυροστομίες του Γεώργιου Καραΐσκάκη, αυτή η ίδια εθνική ανημπόρια, κάνει τους σημερινούς «ταγούς» να χορεύουν τσιγκολελέτες χέρι χέρι με τα εξωνημένα ΜΜΕ και τα συμφέροντα που κρύβονται πίσω τους.

Επικοινωνιακές παρλαπίπες, επιλεκτικές διαρροές, δηλώσεις αξιωματούχων, «πληροφορίες» δημοσιογράφων και πρωθυπουργικά διαγγέλματα στον ίδιο χορό «αγοράς πολιτικού χρόνου», όταν την ίδια στιγμή το διακύβευμα είναι -ούτε λίγο ούτε η πολύ- η σοβαρή πιθανότητα, να πάνε τσάμπα τα ματσάκια με τα κόκαλα των πεθαμένων παππούδων και πατεράδων μας. Δεν είναι κόκαλα πουλιών, τα κόκαλα αυτά. Και δεν μπορεί μια σκατογενιά αμερικανοαναθρεμένων, να τσαλαβουτά στο αίμα και στον ιδρώτα τόσων ψυχών, μόνο και μόνο για να ικανοποιήσει τα εξουσιαστικά τσαλιμάκια της. Δεν μπορεί ο κάθε γελοίος φραγκοφορεμένος Χατζηαβάτης, να πλατσουρίζει στα λασπόνερα των ντόπιων και διεθνών καναλιών και "οίκων", το καρυδότσουφλο της ρημαγμένη πατρίδας.   

Απαιτείται τώρα, η ελληνική κοινωνία όχι μόνο να δει, αλλά να ψηλαφίσει επί των τύπων των ήλων των ελλειμμάτων της.

Η πατρίδα ετούτη από γεννησιμιού της είχε έλλειμμα εθνικής ανεξαρτησίας . Ο τόπος αυτός απ’ όταν οργανώθηκε σε κράτος, καθώς έντεχνα απαρνήθηκε την κοινοτική του παράδοση, έχει βαρβάτο έλλειμμα διοίκησης.  Η κοινωνία αυτή, από τη σύσταση της κατά μίμηση του δυτικού της προτύπου, γίνηκε μια καλοθρεμμένο και μια κακοθρεμμένο παράσιτο της Εσπερίας, στο αγκομαχητό να γίνει «εφάμιλλη των καλυτέρων ευρωπαϊκών» και ως εκ τούτου έχει σοβαρό έλλειμμα παραγωγής και δημιουργίας. Η «Δημοκρατία» με τα δήθεν κατακτημένα δικαιώματα,  στη θέση της χαμένης κοινωνικής και πολιτικής ελευθερίας, έχει μια τρυπάρα που μόνο ο Καραϊσκάκης θα μπορούσε να περιγράψει σαν το «βρακί της Κατερίνας». Η πολιτική καθώς απο-ιεροποιήθηκε και εξέπεσε σε επάγγελμα και μάλιστα μεταπρατικού τύπου, άνοιξε μια τρύπα ανάλογη της σεξουαλικής πείνας των θηλύγλωσσων εκπροσώπων της. Η δικαιοσύνη, ως εξάρτημα της πολιτικής ολιγαρχίας, βολοδέρνει στα λασπόνερα της δικιάς της τρύπας. Το έλλειμμα της, «πληρώνει» τις φυλακές με χιλιάδες ψυχές δήθεν για σωφρονισμό, ενώ σαν σουρωτήρι αφήνει τους ημετέρους να διαφεύγουν στις χώρες των αφεντικών τους. Ακόμη κι η Εκκλησία τρώει στη μάπα το έλλειμμα πνευματικότητας που οικοδόμησαν οι μεγαφωνικές, τα ηλεκτρικά καντηλέρια και η βαριά προτεστάντικη νόθευση της.

Ο ίδιος ο Λαός έχει εν τέλει έλλειμμα Λαϊκότητας, παραδομένος τουλάχιστον τα τελευταία 40 χρόνια στην μαλθακότητα και στο μαράζι της ηδονοθηρίας και της καταναλωτικής αποχαύνωσης.  Το αντιστασιακό ήθος της διαχρονίας του ελληνικού τρόπου, αφού εξέπεσε σε πρώτη φάση σε ηθικολογία, κατέπεσε τελικά στο έσχατο στάδιο ενός κυνικού αμοραλισμού. Το μηδέν που χάσκει εντός στον καθένα μας και μας απειλεί πλέον σαν συλλογικό υποκείμενο, δεν είναι τίποτα περισσότερο από το έλλειμμα ελληνικότητας. Η μαύρη τρύπα, γύρω από την οποία χοροστατεί το κυρίαρχο πολιτικό προσωπικό και οι ξένοι εντολοδόχοι του, δεν είναι οικονομική. Το έλλειμμα μας δεν είναι – πρωτίστως – οικονομικό. Όπως ακριβώς και το χρέος μας δεν είναι ένα κάποιο λογιστικό μέγεθος. Δεν είναι τα λεφτά που μας λείπουν. Είναι το μεδούλι του τόπου που αφανίστηκε. Αυτό οφείλουμε να επανεφεύρουμε. Αυτό είναι το χρέος μας. Το πρόβλημα της χώρας, δεν είναι "πως θα πάμε το άλογο να πιει νερό", κατά πως χτυπιούνται οι αγωνιούντες κονδυλοφόροι του συστήματος. Το πρόβλημα δεν είναι αν θα το πάει μόνος του ο ΓΑΠ ή παρέα με τον Σαμαρά και την Ντόρα και τον Καρατζαφέρη καβάλα στο σβέρκο. Το πρόβλημα δεν είναι αν θα πεισθεί να πάει υπό την απειλή της δίψας της χρεωκοπίας. Το πρόβλημα είναι, ότι το νερό είναι και θολό και νοθευμένο με διαόλους, που ‘λεγε κι η γιαγιά μου. Γι’ αυτό και ένα νέο συλλογικό όραμα, μοιάζει ανέφικτο.

Τί απαιτείται λοιπόν; Πριν απ’ όλα να διακοπούν άμεσα και δια ροπάλου τα χορευτικά στο χείλος του γκρεμού, από τις αστείες φιγούρες που αυτο-αποκαλούνται πολιτικό προσωπικό. Δεύτερον, να ξεθολώσουμε το νερό. Δηλαδή, επανιεράρχηση των προτεραιοτήτων της κοινωνίας. Της κοινωνίας των ζωντανών αλλά και των πεθαμένων, κατά πως ορίζει ο τρόπος μας.

Τρίτον, «πλήρωση» των ελλειμμάτων,  με την σειρά που αυτά διαμορφώθηκαν. Με βάση της πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας και μια νέα αυθεντική ιεράρχηση τους. Επιτέλους ας απαντήσει εμπράκτως ο Λαός τι θέλει. Λεφτά ή ελευθερία; Καλοπέραση ή αξιοπρέπεια; Ας απαντήσουμε δηλαδή, τι επιζητούμε πρώτο και τι θέλουμε δεύτερο. Όλα αυτά δεν μπορεί, όμως, να είναι ευχές ή αμπελοφιλοσοφίες. Καλώς ή κακώς κάθε ιεράρχηση προτεραιοτήτων του βίου, απαιτεί θυσία του υποδεέστερου στόχου χάριν του σπουδαιότερου. Και τα δυό μαζί, είναι κάτι σαν «καλύτερα πλούσιος και υγιής, παρά φτωχός και άρρωστος». Τα ζόρια έρχονται, όταν χρειάζεται να διαλέξεις. Και αφού διαλέξεις, τα βάζεις όλα ετούτα σ’ ένα χαρτί και τα κάνεις πρόγραμμα, με αρχή, μέση και τέλος. Με στόχους και αντικειμενικούς σκοπούς. Με λειτουργικές, τακτικές και στρατηγικές αποφάσεις. Με αναγκαία μέσα και πόρους. Με χρονοδιαγράμματα. Με ανθρώπους έτοιμους να πεθάνουν για να τα υποστηρίξουν. Και τότε τίποτα – καθώς ξέρουμε από τον τρόπο μας – δεν μπορεί να σε εμποδίσει.

Τούτο είναι το χρέος μας, και όχι το άλλο, όσων τουλάχιστον, δεν μας φτάνει απλά να αγανακτούμε και τα κοκαλάκια των πεθαμένων μας, είναι – ακόμη – κάτι περισσότερο από μια χημική σύνθεση ανόργανων μεταλλικών αλάτων. Ζητείται επειγόντως, πολιτικός φορέας να "υποστασιάσει" αυτό το χρέος και να "πληρώσει" αυτό το έλλειμμα.  

ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΝΔΡΟΥΛΙΔΑΚΗΣ, 15.06.2011 

Γκουαντανάμο… του ΠΑΣΟΚ

Οι φασίστες και οι προδότες του ΠΑΣΟΚ έχουν μεταβάλει το Σύνταγμα σε Γκουαντανάμο

Του παπα Ηλία Υφαντή

Ήρθε πια της οργής η ώρα!

Ας μη σιωπούμ’ όλοι μαζί…

Ποιος λέει πως το λόγο τώρα

Στο «Διεθνές» το μαγαζί

Δεν έχουνε οι δολοφόνοι

Κι οι ειδεχθείς Νεοναζί!…

Λίβανε, Ιράκ και Σομαλία

Αφγανιστάν, Γάζα, Σερβία,

Στη συμφορά δεν είστε μόνοι!

Τώρα της Γης οι δολοφόνοι

Γαζώνουνε και την Ελλάδα!

Και την πετούν κουρελιασμένη

Στου Γκουαντανάμο τον Καιάδα…

Ποιοι τις κερκόπορτες ανοίξαν;

Και στους Ναζί τους δρόμους δείξαν

Να μας χτυπήσουν απ’ τις πλάτες;

Η οικονομική μας χούντα!

Και οι πολιτικοί εφιάλτες!

Παπα-Ηλίας, 15-06-2011

Το Μεσοπρόθεσμο και το κοινωνικό δίλλημα – Σαρώνουν τους πάντες

Του Νίκου Στεριανού

Την περασμένη Πέμπτη το απόγευμα, μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου το Μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα – ή Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής, όπως επισήμως λέγεται – πήρε τον δρόμο προς τη Βουλή. Η ψήφισή του αναμένεται την Τρίτη 28 Ιουνίου και η όλη διαδικασία μάλλον θα ολοκληρωθεί προς το τέλος του πρώτου δεκαημέρου του Ιουλίου. Πρόκειται, ομολογουμένως για ένα περίεργο νομοθετικό οικοδόμημα το οποίο αξίζει να έχουμε κατά νου και για την πολυπλοκότητά του και για τις πολιτικές στοχεύσεις που υποκρύπτει.

Το Μεσοπρόθεσμο είναι ουσιαστικά ένα νομοσχέδιο, με ένα και μόνο άρθρο, στο οποίο καταγράφονται προβλέψεις, εκτιμήσεις και παρεμβάσεις σε όλους τους τομείς των δημοσίων οικονομικών (και όλα αυτά σε μια ατέλειωτη σειρά αριθμών) ώστε να προκύψουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Για την υλοποίηση του προγράμματος θα κατατεθούν προς ψήφιση στη Βουλή μια σειρά νομοσχέδια – οι εφαρμοστικοί νόμοι όπως τους λένε – στους οποίους θα ορίζεται η διαδικασία και οι τρόποι μέσα από τους οποίους θα προκύψει το συγκεκριμένο κάθε φορά αποτέλεσμα. Π.χ. στο ζήτημα των αποκρατικοποιήσεων θα υπάρξει ειδικός εφαρμοστικός νόμος ο οποίος θα ορίζει τη διαδικασία και τον φορέα που θα εκτελέσει την εκποίηση της κρατικής περιουσίας. Ας απλοποιήσουμε κάπως τα πράγματα για να γίνουν καλύτερα αντιληπτά.

Το Μεσοπρόθεσμο είναι ένας μακροχρόνιος κεντρικός κρατικός σχεδιασμός για το σύνολο των δημοσίων οικονομικών σε πολυετή βάση (ως το 2015). Κάτι σαν τα πεντάχρονα πλάνα της Σοβιετικής Ένωσης. Μόνο που αυτό το πλάνο, το Μεσοπρόθεσμο δηλαδή, δεν αφορά στο σύνολο της οικονομίας – αν και την επηρεάζει καθοριστικά γιατί στο τέλος θα έχει αλλάξει εντελώς τα σημερινά δεδομένα της- και δεν γίνεται στο έδαφος μιας σοσιαλιστικής κοινωνίας. Γίνεται στο έδαφος μιας κοινωνίας που κυριαρχούν οι όροι της οικονομίας της αγοράς, για λογαριασμό των πιο ισχυρών δυνάμεων της αγοράς. Ως κεντρικός σχεδιασμός θέτει στόχους που μετριούνται με αριθμούς ή αλλιώς θέτει αριθμοποιημένους στόχους. Επειδή όμως πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται υλικές και άυλες αξίες (κρατική περιουσία και δικαιώματα), άνθρωποι και κοινωνικές σχέσεις, οι εφαρμοστικοί νόμοι θα θέσουν το πλαίσιο και τους όρους, τη διαδικασία δηλαδή μέσα από την οποία θα προσεγγιστούν οι αριθμοποιημένοι στόχοι.

Αριθμοί και πραγματικότητες

Ας σταθούμε όμως λίγο σ’ αυτούς τους στόχους. Το μεσοπρόθεσμο, προβλέπει μέτρα ύψους 28,2 δισ. ευρώ για το διάστημα 2011-2015. Τα μέτρα ανά έτος, σε αριθμούς έχουν ως εξής: το 2011 πρέπει να αποδώσει στον κρατικό κορβανά 6,5 δισ. ευρώ ή 23,1% των συνολικών μέτρων, το 2012 6,8 δισ. ευρώ ή 24% των συνολικών μέτρων, το 2013 5,2 δισ. ευρώ ή 18,5% των συνολικών μέτρων, το 2014 5,4 δισ. ευρώ ή 19,3% των συνολικών μέτρων και το 2015 4,3 δισ. ευρώ ή 15,1% των συνολικών μέτρων. Μέχρι το τέλος του 2015 προβλέπεται, επίσης, ότι το δημόσιο θα έχει εισπράξει 50 δισ. ευρώ από τις αποκρατικοποιήσεις. Μέσα στο 2011 θα πρέπει να έχουν γίνει 23 αποκρατικοποιήσεις και άλλες 18 το 2012. Για φέτος, έχουν προϋπολογιστεί έσοδα από αποκρατικοποιήσεις 5 δισ., του χρόνου άλλα 10 δισ., το 2013 7 δισ., το 2014 13 δισ., ενώ για το 2015 έχει τεθεί ως στόχος το ποσό των 15 δισ. Για να καταλάβει κάποιος, μόνο για φέτος, για τι πράγμα μιλάμε αξίζει να παραθέσουμε το ρεπορτάζ της ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ την Παρασκευή 10 Ιουνίου. Διαβάζουμε: «Μία αποκρατικοποίηση κάθε επτά ημέρες θα πρέπει να υλοποιείται έως το τέλος του έτους προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι που έχει δεσμευθεί η κυβέρνηση. Η επίτευξη του χρονοδιαγράμματος που έχει καθοριστεί είναι προϋπόθεση για την εκταμίευση των δόσεων. Είναι ενδεικτικό ότι στο δ’ τρίμηνο του 2011 πρέπει να ολοκληρώνεται μια ιδιωτικοποίηση κάθε πέντε ημέρες. Σε αυτό το διάστημα θα πρέπει να έχουν υλοποιηθεί 17 σχέδια ιδιωτικοποιήσεων με στόχο την είσπραξη 3,3 δισ. Μεταξύ των σχεδίων που είναι προγραμματισμένα, περιλαμβάνονται η πώληση του 34% του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, του 55% της ΔΕΠΑ, του 31% του ΔΕΣΦΑ, του 100% του ΟΔΙΕ, του 23,1% του ΟΛΠ, ακόμα και του 0,6% της Alpha Bank και του 1,2% της Εθνικής Τράπεζας».

Την ίδια ημέρα  που η Καθημερινή έγραφε τα παραπάνω, ο υπουργός Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου εξειδίκευε ακόμη περισσότερο τα μέτρα του Μεσοπρόθεσμου. Τα παραθέτουμε όπως τα κατέγραψε ο Τύπος του Σαββάτου 11/6. «Ειδική εισφορά σε όλα τα ακίνητα, μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ, επέκταση της έκτακτης εισφοράς στα εισοδήματα έως το 2015, ειδικό τέλος στις πιστωτικές κάρτες, νέα “επαγγελματικά” τεκμήρια για ελεύθερους επαγγελματίες, αλλά και αύξηση των τεκμηρίων διαβίωσης για όλους τους φορολογούμενους περιλαμβάνει επιπρόσθετα το “καλάθι” του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος 2011-2015», σύμφωνα με τη ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ. Στο ίδιο μοτίβο η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ συμπλήρωνε: «Η κυβέρνηση σχεδιάζει πολλαπλό χτύπημα στην ακίνητη περιουσία επιβάλλοντας νέο τέλος για όσους έχουν κατοικίες ή οικόπεδα άνω των 100.000 ευρώ, μείωση αφορολογήτου ορίου κατά 50% για το ΦΑΠ, έκτακτη εισφορά σε όσους κατέχουν μεγάλες ιδιοκτησίες, ενώ θα αυξηθούν τα τεκμήρια που ισχύουν σήμερα για τα ακίνητα. Περισσότεροι από 3 εκατ. φορολογούμενοι θα πληρώσουν από έναν μέχρι και τέσσερις νέους φόρους που θα επιβληθούν στα ακίνητα. Όλα τα παραπάνω καθώς και ο κεφαλικός φόρος αλληλεγγύης θα περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο που θα “περάσει” πρώτα από το υπουργικό συμβούλιο, αλλά και από τη βάση του κόμματος. Ειδικότερα, ο εφαρμοστικός νόμος εισάγει κεφαλικό φόρο “αλληλεγγύης” μέχρι το 2015, έκτακτες εισφορές σε αυτοκίνητα, πισίνες και υψηλής αξίας περιουσιακά στοιχεία, φορολόγηση χρηματοοικονομικών συναλλαγών, αύξηση συντελεστών ΦΠΑ, φορολόγηση φυσικού αερίου, αυστηροποίηση τεκμηρίων διαβίωσης και την καθιέρωση νέων επαγγελματικών τεκμηρίων για την περίοδο 2011-2015, με το κόστος των παρεμβάσεων να προσεγγίζει τα 29 δισ. ευρώ». Τέλος, η ΕΞΠΡΕΣ αποσαφήνιζε: «Ο υπουργός Οικονομικών επιβεβαίωσε χθες την επιβολή τέλους σε τραπεζικές συναλλαγές (χωρίς περισσότερες διευκρινίσεις) και τόνισε ότι η έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης θα επιβληθεί από εφέτος έως και το 2015 και θα κλιμακώνεται από το 1% έως το 3%-4% του εισοδήματος. Σε ό, τι αφορά τα ακίνητα, το αφορολόγητο όριο στον φόρο ακίνητης περιουσίας μειώνεται στα 100-200 χιλ. ευρώ, με επιβολή συντελεστή 1-2 τοις χιλίοις. Το συγκεκριμένο μέτρο μπορεί να εφαρμοστεί και μέσω της επιβολής ειδικού τέλους στον λογαριασμό της ΔΕΗ».

Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκαν και τα ρεπορτάζ του πολιτικού Τύπου του Σαββάτου. Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ για παράδειγμα έγραφε στο βασικό της θέμα: «Ανατροπές στις απολαβές των δημοσίων υπαλλήλων και απολύσεις στον ευρύτερο δημόσιο τομέα προωθεί η κυβέρνηση μέσω του μεσοπρόθεσμου προγράμματος, με στόχο έως το 2015 να προκύψει όφελος περίπου 3 δισ. ευρώ και το προσωπικό να μειωθεί κατά 150.000 άτομα. Τα νέα μέτρα που θα πλήξουν τα εισοδήματα των δημοσίων υπαλλήλων είναι η σύνδεση της αμοιβής με θέση και απόδοση, η αντιστοίχιση των απολαβών με τον ιδιωτικό τομέα, η δραστική περικοπή ή κατάργηση επιδομάτων, η μείωση των υπερωριών, η αύξηση της εβδομαδιαίας απασχόλησης και το πάγωμα της μισθολογικής ωρίμανσης. Οι προβλέψεις του ενιαίου μισθολογίου θα ισχύσουν άμεσα για τους νεοπροσλαμβανόμενους, αλλά για τους υφιστάμενους θα υπάρξει τριετής μεταβατική περίοδος. Θα προωθηθούν επίσης ο θεσμός της μερικής απασχόλησης και της μακροχρόνιας άδειας άνευ αποδοχών». Το ΕΘΝΟΣ συμπύκνωνε: «Κοινωνικό σεισμό προκαλούν τα μέτρα του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος που εξειδίκευσε χθες ο υπουργός Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου. Στο μάτι του κυκλώνα θα βρεθούν και πάλι μισθωτοί, δημόσιοι υπάλληλοι, συνταξιούχοι και ιδιοκτήτες ακινήτων». Και προσθέτει: «1. Δημόσιο: Απολύσεις, μειώσεις μισθών, λουκέτα σε Οργανισμούς 2. Ακίνητα: Πρόσθετη φορολογία μέσα από τους λογαριασμούς ΔΕΗ 3. Πόθεν έσχες: Για όσους καταθέτες εξωτερικού δεν επαναπατρίσουν τα κεφάλαιά τους 4. Καταθέσεις: Άνοιγμα λογαριασμών για όλους τους δημόσιους λειτουργούς τα τελευταία 20 χρόνια 5. Αυτοκίνητο: Πάνω 10% τα τέλη κυκλοφορίας & έκτακτη εισφορά 6. Έκτακτες εισφορές: Σε εισοδήματα, συντάξεις, ακίνητα, σκάφη». Τέλος,  η ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ υπογράμμιζε: «Τα 40 φτάνουν τα πρώτα εισοδηματικά και φοροεισπρακτικά μέτρα που θα ενταχθούν στο, αμφισβητούμενης επιτυχίας, πακέτο συνολικού ύψους 28.259 εκατ. ευρώ, που ξεκινάει φέτος με 6,4 δισ. ευρώ. Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής, που θα ψηφιστεί μέχρι τέλος του μήνα, είναι άμεσα συνυφασμένο με την εκποίηση της δημόσιας περιουσίας και για το λόγο αυτό δύο παρατηρητές της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα εγκατασταθούν στο νεοσυσταθέν ‘‘Ταμείο Δημόσιας Περιουσίας’’».

Για ποιον και γιατί γίνονται όλα αυτά

Χωρίς να είναι κάποιος ειδικός από τα παραπάνω αντιλαμβάνεται ότι η εφαρμογή του Μεσοπρόθεσμου συνιστά μια σχεδιασμένη διάλυση και, ταυτόχρονα, ανασυγκρότηση της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας σε νέα βάση, χωρίς βεβαίως να θίγεται η οικονομική φύση του συστήματος, δηλαδή ο καπιταλιστικός του χαρακτήρας. Σαν κεντρικό σχέδιο το Μακροπρόθεσμο πρόγραμμα αρνείται να αφήσει αυτό το έργο στην οικονομία της αγοράς, μια οικονομία που ταυτόχρονα την προκρίνει ως την μόνη λύση στο πρόβλημα.

Στην πραγματικότητα καταργεί την οικονομία τις αγοράς έτσι όπως είναι σήμερα, με τους σημερινούς όρους και τις ήδη διαμορφωμένες δυνάμεις και δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να έχουν θέση οι πιο ισχυροί από τους σημερινούς παίχτες, σε συνεργασία με παίχτες από τη διεθνή αγορά, δηλαδή τα ισχυρά πολυεθνικά μονοπώλια του χρηματιστικού κεφαλαίου. Στο πλαίσιο αυτό απαραίτητη και αναπόφευκτη είναι η αποδιάρθρωση των σημερινών εργασιακών σχέσεων και η δημιουργία νέων, από μηδενική βάση, η ριζική ανασυγκρότηση του κράτους ώστε να ανταποκρίνεται στα νέα δεδομένα, η ανανέωση και η αναδιοργάνωση της αστικής τάξης, η επανασυγκρότησή της σε κράτος. Σε προηγούμενο σημείωμά μας είχαμε αναφέρει, επίσης, ότι το μεσοπρόθεσμο, η νέα δανειακή σύμβαση για την κάλυψη των δανειακών υποχρεώσεων της χώρας ως το 2014 και το Σύμφωνο του ευρώ αποτελούν τους τρεις βασικούς πυλώνες της νέας εξάρτησης της χώρας, των όρων δηλαδή με τους οποίους ο ελληνικός καπιταλισμός ανασυγκροτείται και επανεντάσσεται στο παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα. Τέτοια ανασυγκρότηση του ελληνικού καπιταλισμού σε ένταση, έκταση και βάθος και επανένταξή του στην παγκόσμια αγορά, στο παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα,  ενδεχομένως δεν έγινε ποτέ στην σύγχρονη ελληνική ιστορία ή αν έγινε, ιστορική αναλογία μπορεί να βρει κανείς στην μετεμφυλιακή περίοδο.

Τον δρόμο αυτό η κυβέρνηση και οι κυρίαρχες οικονομικές δυνάμεις του τόπου τον εμφανίζουν ως μονόδρομο. Μονόδρομος είναι επίσης για το κόμμα του κ. Καρατζαφέρη, για το κόμμα της κ. Μπακογιάννη αλλά και για τη Ν.Δ. που δεν διαφωνεί στους στόχους αλλά στους δρόμους με τους οποίους θα προσεγγιστούν οι στόχοι. Ο κ. Σαμαράς είναι αξιωματική αντιπολίτευση και έχει κάθε λόγο και συμφέρον να παίζει το αντιπολιτευτικό του χαρτί στο ζήτημα της φορολογίας – που κανείς δεν αρνείται το σκληρό και άδικο πρόσωπό της – αλλά και να υπερασπίζεται, επί του παρόντος, ορισμένα τμήματα του εγχώριου κεφαλαίου που αντιλαμβάνονται πως μέσα από αυτή τη διαδικασία θα οδηγηθούν στο περιθώριο αν όχι στην πλήρη καταστροφή.

Σ’ αυτό το μονόδρομο, δυστυχώς βάζει πλάτη και η Αριστερά. Ο Συνασπισμός του κ. Τσίπρα ούτε που θέλει να ακούσει για αμφισβήτηση του ευρώ. Το ίδιο και το κόμμα του κ. Κουβέλη. Συνεπώς αρκούνται στο ρόλο μιας εγχώριας μεταρρυθμιστικής Αριστεράς που θα φωνάζει για τα δίκαια των φτωχών λαϊκών στρωμάτων διεκδικώντας  την ελάφρυνσή τους από τα δυσβάστακτα βάρη. Αυτό όσο κι αν φαίνεται περίεργο είναι μια πολιτική που δεν ξεφεύγει από τα όρια δράσης μιας συνδικαλιστικής οργάνωσης. Πλάτη όμως βάζει και η κ. Παπαρήγα. Στις 7 Ιουνίου η κ. Παπαρήγα μίλησε στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων της ΝΕΤ και παραδέχτηκε ευθέως ότι είχε πει στην εκπομπή του κ. Παπαδάκη, στον ΑΝΝΤΕΝΑ, πως «η λύση έξω από το ευρώ και δραχμή στις παρούσες συνθήκες είναι καταστροφική». Να πως απάντησε σε σχετική ερώτηση της Έλλης Στάη: «Μα, το είπα. Τι νομίζετε ότι το παίρνω πίσω; Απαντήσαμε σε εκείνους που λένε να φύγουμε από το ευρώ και να γυρίσουμε στη δραχμούλα μας όντας μέσα στην ΕΕ και εξακολουθώντας η Ελλάδα να κυριαρχείται από τις τέσσερις ελευθερίες του Μάαστριχτ, από την κυριαρχία των μονοπωλίων σε όλους τους τομείς της οικονομίας, της κοινωνικής ζωής κλπ. Και λέμε: Αυτή η πράξη φεύγω από το ευρώ και γυρνάω στη δραχμή, είναι ένα βήμα πίσω, όταν δεν έχεις αλλάξει όλους τους άλλους παράγοντες που έχουν σχέση με ποια κυβέρνηση έχω, ποια εξουσία υπάρχει, ποια οικονομία. Με αυτή την έννοια απαντάμε σε εκείνους που λένε να γυρίσουμε στη δραχμούλα .Βεβαίως, αυτό βολεύει αυτούς που έχουν τα κεφάλαιά τους έξω να έρθουν να αγοράσουν μπιτ παρά στην Ελλάδα. Βολεύει εκείνους που κατά κάποιο τρόπο ωφελούνται από ένα διάστημα το ευρώ να γίνει δραχμή και μετά θα ξαναπούν να ξαναγυρίσουμε στο ευρώ. Δεν μας χρειάζονται μεσοβέζικα μέτρα. ‘Η αυτή η πρόταση που λέει να χωρίσουμε το χρέος σε νόμιμο και παράνομο. Όλα αυτά είναι μορφές ακόμα πιο βαθιού δανεισμού της Ελλάδας και κυρίως για να έχουμε επιδερμικές αλλαγές, επιφανειακές και να μην αλλάζει τίποτα στην Ελλάδα» (ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 8/6).

Προφανώς η κ. Παπαρήγα μας περνά για εντελώς αστοιχείωτους, αν νομίζει ότι δεν καταλαβαίνουμε τι εννοεί. «Αυτή η πράξη- λέει- φεύγω από το ευρώ και γυρνάω στη δραχμή, είναι ένα βήμα πίσω, όταν δεν έχεις αλλάξει όλους τους άλλους παράγοντες που έχουν σχέση με ποια κυβέρνηση έχω, ποια εξουσία υπάρχει, ποια οικονομία. Με αυτή την έννοια απαντάμε σε εκείνους που λένε να γυρίσουμε στη δραχμούλα». Θαυμάσια!!! Το να φύγω από το ευρώ και να έχω καπιταλισμό για την κ. Παπαρήγα είναι ένα βήμα πίσω. Τότε γιατί όταν μπαίναμε στο ευρώ το κόμμα της ήταν αντίθετο; Γιατί ήθελε να μείνουμε ένα βήμα πίσω – να μην μπούμε δηλαδή στο ευρώ – και να μην κάνουμε ένα βήμα εμπρός μπαίνοντας στο ευρώ; Πότε κατάλαβε η κ. Παπαρήγα και οι συνεργάτες της στο ΚΚΕ ότι το ευρώ είναι ένα βήμα μπρος και έξω από το ευρώ είναι ένα βήμα πίσω; Αλλά μιας και η κ. Παπαρήγα ηγείται ενός κομμουνιστικού κόμματος γνωρίζει από τα γεννοφάσκια της ότι οι μαρξιστές για κάθε ζήτημα, για κάθε πρόβλημα και για κάθε δίλλημα έθεταν πάντα την ερώτηση κρίσεως: «Για ποιόν γίνεται και ποιόν εξυπηρετεί;». Θα είχε πολύ ενδιαφέρον να μας πει η κ. Παπαρήγα: Το «φεύγω από το ευρώ και γυρνάω στη δραχμή» για ποιόν «είναι ένα βήμα πίσω»;

Αξιοπρόσεκτο είναι και το δεύτερο σκέλος της απάντησης της κ. Παπαρήγα. Η Γ.Γ. του ΚΚΕ λέει πως η επιστροφή στη δραχμή «βολεύει αυτούς που έχουν τα κεφάλαιά τους έξω να έρθουν να αγοράσουν μπιτ παρά στην Ελλάδα». Ενώ τώρα, αναρωτιόμαστε εμείς, αυτοί που θα αγοράσουν με ευρώ δεν θα αγοράσουν «μπιτ παρά»; (!!!) Αν απ’ όλα αυτά που λέει η κ. Παπαρήγα δεν προκύπτει ευθέως ότι έχει αποδεχτεί το ξεπούλημα της χώρας και έχει και προτίμηση στον αγοραστή, τότε τι προκύπτει; Ας σταματήσουμε εδώ. Αρκετά με την κ. Παπαρήγα. Τα περαιτέρω είναι δουλειά του κόμματός της να ασχοληθεί. Το παραμύθι με την αντικαπιταλιστική – επαναστατική μάσκα πολύ κράτησε…

Το μεσοπρόθεσμο και τα όσα θα επακολουθήσουν είναι, αλήθεια, μονόδρομος για τον ελληνικό καπιταλισμό. Το σύστημα όπως λειτούργησε ως τα σήμερα έχει χρεοκοπήσει. Έφαγε τα ψωμιά του και φόρτωσε στο λαό και στη χώρα όλο το παθητικό του. Έτσι αυτή η κρίση δεν ξεπερνιέται με γιατροσόφια, με επιμέρους παρεμβάσεις και με μερικού τύπου αναδιαρθρώσεις. Το ξεπέρασμα της κρίσης, για την ίδια την αστική τάξη απαιτεί ριζική – ολική ανασυγκρότηση του ελληνικού καπιταλισμού. Όλα τίθενται σε μηδενική. Όμως εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με κοινωνική ομοιομορφία. Έχουμε να κάνουμε με μια κοινωνία ταξικά διαιρεμένη. Συνεπώς, το ξεπέρασμα της κρίσης θα είναι το αποτέλεσμα της σύγκρουσης ανάμεσα στις κοινωνικές δυνάμεις που ανταγωνίζονται στην κοινωνία, ανάμεσα δηλαδή στο κεφάλαιο και στις δυνάμεις της εργασίας, που για πρώτη φορά μετά την κατοχή έχουν τη δυνατότητα να συγκεντρώσουν γύρω τους την συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού. Οι δρόμοι προς τη λύση είναι δύο. Ο ένας ήδη ακολουθείται με τα μέτρα που παίρνει η κυβέρνηση σε συνεργασία με το ξένο κεφάλαιο, τους δανειστές και τους εκπροσώπους τους. Ο άλλος είναι η συγκέντρωση λαϊκών δυνάμεων για την απόκρουση αυτών των μέτρων και για το άνοιγμα του δρόμου προς την κοινωνική αλλαγή στη βάση ενός άλλου κεντρικού, κοινωνικού και οικονομικού, σχεδιασμού. Αν το κεφάλαιο επανασχεδιάζει την κοινωνία για τον εαυτό του, τότε η κοινωνία έχει κάθε δυνατότητα και δικαίωμα να σχεδιάσει το δικό της μέλλον, για το δικό της συμφέρον παρά και ενάντια στο κεφάλαιο.  Πολιτικές δυνάμεις να ηγηθούν αυτού του, δεύτερου δρόμου στο χώρο της Αριστεράς υπάρχουν αλλά δεν υπάρχουν σε αυτόνομη και οργανωμένη συγκρότηση ώστε να μπορούν να παίξουν το ρόλο που τις καλεί η ιστορία. Τι ακριβώς θα γίνει θα το δείξει το μέλλον.

ΠΗΓΗ: 13 Ιουνίου 2011, http://www.inprecor.gr/index.php/archives/75990

Γεωπολιτική διάσταση της κρίσης και αντίλογος σε μία θεώρηση

Του Παντελή Ραδίση*

Διάβασα προχθές με προσοχή, το άρθρο που δημοσίευσε ο κ. Καραμπελιάς στο site της Σπίθας. Πιστεύω ότι το εν λόγω άρθρο έχει σοβαρά θέματα τόσο θεμελίωσης όσο και μεθοδολογίας. Προκειμένου όμως να μπορέσουμε να θέσουμε το πεδίο της συζήτησης πρέπει να ορίσουμε βασικές παραδοχές. Η κρίση στην πατρίδα μας είναι οικονομική, πολιτιστική και κοινωνική. Η πατρίδα μας υπάρχει και ταξιδεύει μέσα στο χρόνο στο συγκεκριμένο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Η υποχώρηση της χώρας σε οικονομικό επίπεδο αφορά της στρατηγική που έχει χαράξει η εγχώρια ελίτ από την   απελευθέρωση μέχρι σήμερα. Είναι σαφές ότι στην ζωή και στην φύση δεν υπάρχει κενό και ό,τι εγκαταλείπεται θα καλυφθεί από κάτι άλλο. Επίσης είναι σαφές ότι η διαδρομή της ιστορίας πρέπει να εξετάζεται για την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων για το παρόν. Αντιθέτως, η προσπάθεια θεμελίωσης προϋπαρχουσών απόψεών μας σε ιστορικά προηγούμενα, εμπεριέχει σοβαρότατους κινδύνους για την αξία και την αξιοπιστία της κρίσεώς μας.  Ας πάρουμε λοιπόν τα πράγματα από την αρχή.

Στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου από το 1.000 μ.χ περίπου, συγκρούονται τρεις πολιτισμικές ομάδες. Η Δύση, το Βυζάντιο και το Ισλάμ. Το Βυζάντιο ως ενδιάμεση πολιτιστική και πολιτική οντότητα, κατ’ αρχήν εξωθείται βιαίως εκτός της Μικράς Ασίας και το 1453 παύει να υφίσταται ως πολιτιστικό, οικονομικοκοινωνικό και πολιτικό μέγεθος στην περιοχή. Η ανασύσταση του Ελληνικού κράτους αποτελεί μια μικρή και χλωμή αναβίωση όχι του πολιτικού Βυζαντίου αλλά του πολιτιστικού. Η τυχοδιωκτική εκστρατεία στη Μικρά Ασία και η καταστροφή το 1922 έχει ως συνέπεια την οριστική έξοδο των Ελλήνων από αυτήν και την μετατόπιση της σύγκρουσης στον χώρο του Αιγαίου.  Όλα τα παραπάνω είναι μάλλον προφανή. Όμως προκειμένου να δούμε τι θα κάνουμε, πρέπει πρώτα να γνωρίζουμε καλά τι μας συμβαίνει και κυρίως γιατί.  Η συρρίκνωση λοιπόν του Βυζαντίου οφείλεται μόνο στις στρατιωτικές ήττες που υπέστη από τους Φράγκους και τους Τούρκους; Εάν διαβάσουμε προσεκτικά το άσμα του Αρμούρη, αλλά και τις πηγές τις εποχής, θα δούμε την συγκρότηση της κοινωνικής δομής της βυζαντινής κοινοπολιτείας μέχρι περίπου το 900 μ.Χ. Το εμπόριο είναι σε ανάπτυξη και τα εδάφη καλλιεργούνται από μικρούς ανεξάρτητους καλλιεργητές, οι οποίοι υπερασπίζονται και την γη τους.  Το σύστημα αυτό για 600 περίπου χρόνια είναι αποτελεσματικό και το Βυζάντιο αντιμετωπίζει αποτελεσματικά όλες τις επιθέσεις στα εδάφη του. Οι αλλαγές στην γραμμή των συνόρων του είναι επί μέρους και μη αξιολογήσιμες στο ιστορικό πεδίο.

Η συγκέντρωση της μεγάλης γεωκτησίας στους δυνατούς, οι οποίοι γίνονται κάτοικοι της Κωνσταντινούπολης, η εξαφάνιση των μικρών καλλιεργητών και η μετατροπή τους σε δουλοπάροικους, η εξαφάνιση της τάξης των εμπόρων και η ενσωμάτωση του εμπορίου ως δεύτερης δραστηριότητας στα εισοδήματα των δυνατών, οδηγούν ταχύτατα στην παρακμή της βυζαντινής ελίτ και στην συνέχεια και στην ήττα στο στρατιωτικό πεδίο. Η μετατροπή δηλαδή της ελίτ από παραγωγική σε παρασιτική, αποδιαρθρώνει ταχύτατα την παραγωγική βάση του Βυζαντίου, εκφυλίζει την ίδια την ελίτ, η οποία το μόνο αίτημα που προβάλει είναι η διατήρηση όσων έχει, χωρίς να λαμβάνει υπ’ όψιν της το δυναμικό πεδίο των αλλαγών που πραγματοποιούνται τόσο στο εσωτερικό της βυζαντινής κοινωνίας όσο και στο γεωπολιτικό της περιβάλλον. Οι αλλεπάλληλοι εμφύλιοι εκφράζουν την κρίση στο επίπεδο του εποικοδομήματος και καταδεικνύουν τις τάσεις αποδιάρθρωσης της κεντρικής εξουσίας. Όλα τα παραπάνω οδηγούν το Βυζάντιο στην πτώση του.

Κομβικό σημείο στην πορεία των Ελλήνων είναι η κατοχή. Κατά την διάρκεια αυτής, στο κοινωνικό πεδίο υπάρχουν σοβαρότατες ανακατατάξεις. Είναι η πρώτη σοβαρή αμφισβήτηση της διοίκησης της ελίτ στη χώρα. Η ελίτ με τη βοήθεια των αγγλικών στρατευμάτων στην αρχή και μάλιστα συνταγμάτων της βρετανικής κοινοπολιτείας και στη συνέχεια με την χρήση των ταγμάτων των δοσιλόγων, θα νικήσουν το λαϊκό κίνημα.  Κατά τη διάρκεια της κατοχής και αμέσως μετά από αυτήν, κυριολεκτικά εξολοθρεύτηκαν οι καλύτεροι Έλληνες είτε ανήκαν στον προοδευτικό χώρο είτε στον συντηρητικό.  Η διοίκηση παραδόθηκε στα «καθάρματα» που στηριγμένα στις Αγγλικές στην αρχή και στις Αμερικάνικες λόγχες στη συνέχεια, διοίκησαν την πατρίδα ως προτεκτοράτο. Σε αντάλλαγμα πήραν ως λάφυρο το κράτος. Το Ελληνικό κράτος του λοιπού υπάρχει για να εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους, για να κάνουν τις δουλίτσες τους. Ευγνώμονες προς τους ξένους, τους δίνουν ό,τι θέλουν. Από ποια τμήματα όμως απαρτίζεται αυτή η ελίτ σήμερα; Ένα τμήμα είναι οι εφοπλιστές, στη συντριπτική τους πλειοψηφία κάτοικοι του city του Λονδίνου για τρεις γενιές. Στέλνουν τα παιδιά τους στα πανεπιστήμια της Αμερικής και της Ευρώπης. Η σχέση τους με την Ελλάδα δεν ξεπερνά τα όρια του folklore και εκ των πραγμάτων η συνείδηση που διαμορφώνουν είναι κοσμοπολίτικη. Η αντίληψη που έχουν για την πατρίδα έχει αντιστοιχίες με την αντίληψη που είχαν για το γένος οι φαναριώτες.

Δεύτερη κατηγορία είναι οι διαχειριστές ξένων κεφαλαίων. Τα συμφέροντά τους αναφέρονται σε κεφάλαια του εξωτερικού και συνδέουν απόλυτα την τύχη τους με τους στρατηγικούς και τακτικούς σχεδιασμούς των κεφαλαιακών συσσωματώσεων που εκπροσωπούν. Σε πολλές περιπτώσεις, οι επιχειρηματικές δράσεις που αναλαμβάνονται και έχουν να κάνουν με το Ελληνικό Δημόσιο αφορούν στη νομιμοποίηση αυτών των κεφαλαίων. Τρίτη κατηγορία είναι οι απόγονοι των δωσίλογων. Ο πλούτος που και αυτή η κατηγορία έχει συσσωρεύσει, εξαρτάται άμεσα από την προστασία του ξένου παράγοντα. Και οι τρεις κατηγορίες και κυρίως η δεύτερη και η τρίτη κάνουν δουλειές σχεδόν αποκλειστικά με το κράτος. Το κράτος και τα δημόσια έργα είναι το προνομιακό, αν όχι το αποκλειστικό πεδίο του πλουτισμού τους. Ο δανεισμός της χώρας οφείλεται κυρίως στην επιθυμία τους για την αναπαραγωγή του πλούτου τους. Είναι μάλλον σαφές ότι ο δανεισμός της χώρας δεν έχει να κάνει κυρίως με την εξυπηρέτηση των πληρωμών του προσωπικού που απασχολεί το κράτος, αλλά με την πληρωμή των δημόσιων έργων, με την υπερτιμολόγηση των οποίων έχει γίνει ένα πρωτοφανές πάρτυ. Η ελίτ λοιπόν, είναι αντιπαραγωγική γιατί λειτούργησε και συνεχίζει να λειτουργεί στο προστατευμένο περιβάλλον των δημοσίων έργων και ως εκ τούτου βαθειά συντηρητική, με την έννοια του ζωτικού της ενδιαφέροντος για την διατήρηση του status quo και την συνέχιση της διαδικασίας πλουτισμού της με τον ίδιο τρόπο. Έχει νοοτροπία εισοδηματία και όχι επιχειρηματία, διότι κύρια πηγή πλουτισμού της ήταν μέχρι τώρα οι κρατικές δαπάνες. Γι’ αυτό το λόγο, το πολιτικό προσωπικό, το οποίο την εξυπηρετούσε και την εξυπηρετεί μέχρι σήμερα, οδήγησε σε έναν αλόγιστο δανεισμό τη χώρα.

Όμως, το διεθνές πεδίο μεταβάλλεται ραγδαία και αυτό αναδεικνύει περισσότερο την παρακμή της που είναι ταυτόχρονα πολιτική, πολιτισμική, κοινωνική και ηθική. Η υποχώρηση της θέσεως της χώρας στο διεθνές περιβάλλον δεν οφείλεται κυρίως σε αντιλήψεις, «ιδέες», αλλά στην ανυπαρξία των αιτημάτων της ελληνικής ελίτ. Η ελληνική ελίτ, το μόνο αίτημα που είχε μέχρι σήμερα, ήταν η διατήρηση της θέσης της. Σήμερα, το αίτημά της αναδιαμορφώνεται σε αίτημα αντιπροσώπευσης των ξένων κεφαλαίων. Η υποβάθμιση αυτή έχει ως συνέπεια και την υποβάθμιση της θέσης της χώρας στο γαιοστρατηγικό της περιβάλλον.  Η Τουρκία είναι αναθεωρητική δύναμη γιατί η αντίστοιχη ελίτ της έχει αιτήματα οικονομικά, πολιτικά και κατά συνέπεια αιτήματα αναθεώρησης των διεθνών συνθηκών και των συνόρων της. Η αναθεωρητική διάσταση της πολιτικής της έχει κυρίως, βάση οικονομική. Ως εκ τούτου, το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί πρωτίστως, εάν δεν θέλει κάποιος να φλυαρεί γενικά και αόριστα για τον Τουρκικό επεκτατισμό, είναι εάν η Ελληνική ελίτ θέλει και μπορεί να αντιμετωπίσει τον Τουρκικό αναθεωρητισμό. Και εάν σε αυτό το ερώτημα απαντήσουμε αρνητικά, πρέπει να τεθεί στην ημερήσια διάταξη το θέμα της αντικατάστασής της από το μπλοκ των κοινωνικών δυνάμεων που μπορούν. Αυτές οι κοινωνικές δυνάμεις θέτοντας θέμα εξουσίας στην  Ελλάδα σήμερα πρέπει να αναλάβουν την εξουσία προκειμένου να προχωρήσουν στην παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας. Έτσι, οι κοινωνικές δυνάμεις και τα αιτήματα που θέτουν στην ημερήσια διάταξη, δεν είναι άσχετες με τις αντιλήψεις που διαμορφώνονται στην κοινωνία.

Υπάρχει ένας μύθος. Ο μύθος της κυριαρχίας των ιδεών της αριστεράς μετά την μεταπολίτευση.  Δύο είναι τα κύρια χαρακτηριστικά, στο επίπεδο των ιδεών, που καθορίζουν μεγάλα κομμάτια της επίσημης αριστεράς. Ο κοσμοπολιτισμός και ο άκρατος ατομικισμός. Ο κοσμοπολιτισμός είναι αντανάκλαση του κοσμοπολιτισμού της ελίτ στους εργαζόμενους και ο άκρατος ατομικισμός αντανακλά την αντίληψη της ελίτ στα λαϊκά στρώματα και τους διανοούμενους, τα οποία αντιλαμβάνονται την κοινωνική και πολιτική τους ένταξη κάτω από αυτό το πρίσμα. Οι αλλεπάλληλες διασπάσεις και η αδυναμία πολιτικών συμπτώσεων για την αντιμετώπιση της κρίσης, έχει κύρια βάση τον άκρατο ατομικισμό των στελεχών της και όχι την ουσία των αντιθέσεων, οι οποίες πολλές φορές κινούνται στο επίπεδο της ετυμολογίας. Και φυσικά εάν η αριστερά δεν μπορεί σήμερα να διαμορφώσει αντίθετη πρόταση για την διακυβέρνηση, μάλλον δεν μπορεί ποτέ. Επομένως, εάν η παραπάνω ανάλυση είναι σωστή όσον αφορά τα χαρακτηριστικά της ελίτ – ανεξάρτητα από μεμονωμένες περιπτώσεις, που σε καμία περίπτωση δεν προσδιορίζουν και δεν επηρεάζουν το σύνολο – το δέον γεννέσθαι τόσο στο εσωτερικό όσο και στο γεωστρατηγικό περιβάλλον της χώρας, είναι παραπάνω από προφανές. Διότι ο αναθεωρητισμός της Τουρκίας δεν επηρεάζεται από τη συγκυρία της πολιτικής ρευστότητας και τις ενέργειες ή μη της Ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, σωστές ή λάθος, ούτε αντιμετωπίζεται με γενικόλογες ιδέες πατριωτισμού ή εθνομηδενισμού.

Ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης είναι η αλλαγή πορείας της χώρας. Αλλαγή,  η οποία έχει να κάνει με την τακτική και τη στρατηγική που θα επιλέξει για τη χώρα η διευθύνουσα ελίτ. Τα οικονομικά συμφέροντα της διευθύνουσας ελίτ θα προσδιορίσουν την γενική και ειδική πολιτική, θα θέσουν τις προτεραιότητες, όσον αφορά το παραγωγικό μοντέλο και θα διαμορφώσουν τις συνθήκες ένταξης της χώρας στο ευρύτερο γεωστρατηγικό περιβάλλον, το οποίο περιλαμβάνει πολύ περισσότερες δυνάμεις από την Τουρκία. Η μη ανάλυση των χαρακτηριστικών της Ελληνικής ελίτ και κυρίως η άρνηση της αλλαγής της ατζέντας και της τοποθέτησης σε προτεραιότητα της ανατροπής της, από το μπλοκ των κοινωνικών κυριαρχούμενων σήμερα δυνάμεων,  εκ των πραγμάτων μετατρέπει το ζήτημα της Τουρκίας σε απλό επιχείρημα προκειμένου να μην αλλάξει τίποτε, άσχετα με την πρόθεση αυτού που διατυπώνει την άποψη.

* Ο Παντελής Ραδίσης  είναι Δικηγόρος Θεσσαλονίκης  

ΠΗΓΗ: Τετάρτη, 15 Ιουνίου 2011, http://seisaxthia.blogspot.com/2011/06/blog-post_15.html

Σεβασμιώτατοι

Του παπα Ηλία Υφαντή

Το 1987 το ΠΑΣΟΚ αποφασίζει να πάρει τη, λεγόμενη, εκκλησιαστική περιουσία. Η Ιεραρχία ξεσηκώνεται. Και καλεί σε συναγερμό κλήρο, μοναχούς και λαό. Τεράστια διαδήλωση. Είχε μαυρολογήσει το Σύνταγμα από τα ράσα. Καθώς οι ιαχές του πλήθους συναγωνίζονταν με τις πένθιμες κωδωνοκρουσίες. Είκοσι τρία χρόνια αργότερα το ΠΑΣΟΚ και οι συνοδοιπόροι του ξεπουλούν την Ελλάδα.

Πήραν την εξουσία με τη δεινή εξαπάτηση του λαού. Με το «λεφτά υπάρχουν», προεκλογικά, που μετεκλογικά μεταλλάχτηκε στο «δεν υπάρχει ούτε σάλιο»! Ή το προεκλογικό «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα», που μετεκλογικά μεταστοιχειώθηκε σε «βαρβαρότητα, περισσότερη βαρβαρότητα»!

Και, για να δικαιολογηθεί η εξαπάτηση αυτή επιστρατεύτηκε η απάτη του χρέους. Που χέρι-χέρι δημιούργησαν σε βάρος της πατρίδας μας η ντόπια οικονομική και πολιτική ολιγαρχία και η διεθνής τοκογλυφία.

Και με το πρόσχημα της απάτης του χρέους ψήφισαν την απάτη του μνημονίου και της δανειακής σύμβασης. Σύμφωνα, με την οποία η Ελλάδα παραιτείται από την ασυλία των κυριαρχικών της δικαιωμάτων και των περιουσιακών της στοιχείων.

Διαπράττοντας, έτσι, πέρα από κάθε λογική και ηθική και νομική και συνταγματική δεοντολογία το έγκλημα της εσχάτης προδοσίας… Προδοσίας, που σημαίνει ότι η «Ελλάς εάλω»! Όπως το 1453 η Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Το 1922 η Μικρασία. Και το 1974 η μισή Κύπρος…

Και ενώ το «πήραν την πόλη, πήραν την», συγκλόνισε και συγκλονίζει τις καρδιές των Ελλήνων, φαίνεται πως κάποιοι «δεν έχουν πάρει είδηση» για την άλωση και το ολοκαύτωμα της σημερινής Ελλάδας.

Και το πλέον περίεργο και παράδοξο είναι ότι δεν φαίνεται να «έχει πάρει είδηση» ούτε καν η ποιμαίνουσα, όπως λέγεται, Ιεραρχία. Η ίδια, που το 1987, όπως προαναφέραμε, είχε διαρρήξει τα ιμάτιά της για την υλική περιουσία της Εκκλησίας.

Η οποία, τώρα, που ο κίνδυνος και το διακύβευμα είναι ασύγκριτα μεγαλύτερο, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, όφειλε να κηρύξει συναγερμό. Και να χτυπήσει πανελλαδικά τις καμπάνες. Και να οργανώσει ογκώδη συλλαλητήρια. Προκειμένου να προλάβει το ολοκαύτωμα της πατρίδας και του λαού της. Και όλων των ιερών και οσίων.…

 Τη στιγμή που λύκοι βαρείς κατασπαράζουν το λαό και ξεπουλάνε την πατρίδα. Και ο λαός απευθύνει αγωνιώδεις εκκλήσεις και ζητάει τη συμπαράσταση αυτών, στους οποίους είχε εκθύμως συμπαρασταθεί. Για να διαπιστώνει, τώρα, πόσο, ακόμη κι απ’ αυτούς έχει, για μια ακόμη φορά, κατά την άθλια συνταγή των πολιτικών, επονείδιστα εξαπατηθεί.

Κάποιοι μάλιστα ιεράρχες θυμήθηκαν, τώρα, και το τάμα του έθνους. Για να γιορτάσουν, λέει, το 2021, την 200στή επέτειο απ’ την απελευθέρωση…
Αλλά ποια απελευθέρωση; Αυτήν, που κατεδάφισαν οι σύγχρονοι Ηρόστρατοι, με το δουλοκτητικό καθεστώς της χρεοκρατίας! Που, αν δεν ανατραπεί, εδώ και τώρα, θα σημάνει το οριστικό τέλος της ένδοξης πατρίδας μας και του ιστορικού μεγαλείου της.

Είναι περιττό να τονίσουμε ότι η αδιαφορία στις αγωνιώδεις εκκλήσεις του λαού συνιστά απροκάλυπτο συσχηματισμό και συμπαράταξη με το καθεστώς της εσχάτης προδοσίας.

Θα τρίζουν τα κόκαλα του Πατροκοσμά και του Διάκου. Και τόσων άλλων αγίων και ηρώων. Καθώς βλέπουν την αναισθησία όλων εκείνων, που δεν συγκινούνται απ’ το ολοκαύτωμα πατρίδας και του λαού της.

Και, αναπόφευκτα, συνακόλουθα και της ίδιας της ελλαδικής Εκκλησίας. Της οποίας και αυτής θα σημάνει το οριστικό και ιστορικό της τέλος.….  Όπως και τόσων άλλων χαμένων εκκλησιών και πατρίδων…

παπα-Ηλίας, http://papailiasyfantis.wordpress.com, 14-6-2011

ΤΟ ΚΑΛΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ [ο πατήρ Θεόδωρος Ζώης]

Του Απόστολου Παπαδημητρίου

Στη σύγχυση που προκαλείται καθημερινά από τον ανελέητο βομβαρδισμό των ειδήσεων, κατά κανόνα κακών, με το ηθικό πεσμένο, με την αίσθηση ενοχής, με την αγανάκτηση να βράζει και τη δειλία να πλεονάζει και να μας οδηγεί σε συμβιβασμό, κάποιες ειδησούλες που αποπνέουν άρωμα ανθρωπιάς και αισιοδοξίας περνούν απαρατήρητες και ασχολίαστες, καθώς τα πρωτοσέλιδα είναι μονίμως στη διάθεση της κενολογίας, για κούφια λόγια δηλαδή.

Η χώρα μας δεν δοκιμάζεται μόνο από την οικονομική κρίση, στην οποία την οδήγησαν οι επί τριακονταετία και πλέον κυβερνώντες στα πλαίσια εφαρμογής σχεδίου με πρώτη χώρα πειραματισμού τη δική μας. Δοκιμάζεται και από την ειρηνική εισβολή των φτωχών και καταφρονεμένων του πλανήτη, οι οποίοι επιχειρούν προς βιολογική επιβίωση την απέλπιδα έξοδο προς τη “γη της επαγγελίας”, πρώτος σταθμός της οποίας αλλά και τελευταίος για τους πλείστους είναι η χώρα μας.

Οι οικονομικά ισχυροί προσβλέπουν σ’ αυτούς ως την τελευταία ελπίδα για την επιβίωση στο άκρως ανταγωνιστικό περιβάλλον της διεθνούς αγοράς της θεσμοθετημένης οικονομικής απάτης. Ο μετανάστης και μάλιστα ο χωρίς ουδένα δικαίωμα λαθρομετανάστης είναι διαχρονικά το εύκολο θύμα των οικονομικών εκμεταλλευτών. Οι κυβερνώντες σε αγαστή συνεργασία με το κεφάλαιο κόπτονται για τα δικαιώματα των αποκλήρων, οι οποίοι πληθυνόμενοι κατακτούν εδάφη εντός των υποβαθμισμένων περιοχών των μεγάλων αστικών κέντρων και επιβάλλουν σ’ αυτά κοινωνικό τρόπο ζωής. Οι εντόπιοι, φτωχοί κι αυτοί και μη έχοντας την δυνατότητα να μετακινηθούν σε άλλη περιοχή συνυπάρχουν κατ’ ανάγκη και καλλιεργούν αίσθημα δυσφορίας, το οποίο εκδηλώνεται κατά καιρούς με βία, καθώς οι εκμαυλιστές υπέρμαχοι ολοκληρωτικών ιδεολογιών βρίσκουν στο έδαφος που περιγράψαμε μοναδική ευκαιρία δράσης προς εξάπλωση της ιδεολογίας τους.

Οι διεθνιστές αριστερής απόκλισης αδυνατούν να συνειδητοποιήσουν ότι έχουν καταστεί νεροκουβαλητές στο μύλο της “νέας τάξης πραγμάτων” που στοχεύει στον αφανισμό των ιδιαιτεροτήτων, στον αφανισμό εν τέλει των λαών. Κόπτονται υπέρ των δικαιωμάτων των αποκλήρων μεταναστών, υποβοηθούν ενέργειες εντυπωσιασμού, οι οποίες αποδεικνύουν περίτρανα ότι η Ελλάς είναι ανοχύρωτη χώρα και προσπαθούν να καρπωθούν πολιτικά οφέλη ως δήθεν υποστηρίζοντες ανθρωπιστική πολιτική στα πλαίσια του ιδεολογικού διεθνισμού μαρξιστικής χροιάς.

Τα χρόνια κυλούν, η αναστάτωση στον πλανήτη εντείνεται. Κοινωνίες λεηλατούνται με τους πολέμους που οι ισχυροί στο όνομα της ειρήνης εξαπολύουν. Οι πολλοί υψώνουμε ολοένα και ασθενέστερη τη φωνή της διαμαρτυρίας. Οι φτωχοί μετακινούνται προς τις χώρες των πλουσίων δυναστών τους με τη βοήθεια κυκλωμάτων που παρέχουν διευκολύνσεις έναντι οικονομικών ανταλλαγμάτων προς τους αποκλήρους. Και τίθεται τελευταία το ερώτημα: Πού βρίσκουν οι απόκληροι το ποσόν που απαιτούν οι “δουλέμποροι” για την αβέβαια μεταφορά τους; Κάποιοι διακινούν μέσω του διαδικτύου τη φήμη ότι ισχυρά οικονομικά κέντρα κρύβονται πίσω από την άθλια μετακίνηση πολλών θυμάτων τους. Βέβαια οι υπέρμαχοι της “νέας τάξης” σπεύδουν να καταγγείλουν τους διακινητές της φήμης ως συνομωσιολόγους, πλήν όμως το ερώτημα “πού βρίσκουν τα χρήματα οι απόκληροι” παραμένει αναπάντητο.

Πύλες εισόδου προς τον “παράδεισο”, που αργότερα οι εισερχόμενοι διαπιστώνουν ότι είναι “κόλαση” είναι οι χώρες της Νότιας Ευρώπης, οι γνωστές και ως “γουρούνια”! Σ’ αυτές οι απόκληροι εγκλωβίζονται, καθώς οι καθωσπρέπει “πολιτισμένοι” του Βορρά δεν είναι διατιθεμένοι να τους δεχθούν στους κόλπους τους, αν και είναι οι κυρίως ένοχοι για το δράμα τους. Έτσι αυτοί καταφθάνουν διαρκώς στα μεγάλα λιμάνια της Πάτρας και της Ηγουμενίτσας, που αποτελούν πύλες εξόδου από τη χώρα μας, με την ελπίδα να διαφύγουν της προσοχής οδηγών μεγάλων φορτηγών ή υπευθύνων των πλοίων που διενεργούν δρομολόγια προς τη γειτονική Ιταλία, ώστε να καταστεί δυνατό να φθάσουν στον δεύτερο σταθμό. Αλλά η αναμονή αυτή διαρκεί μήνες και έτη! Στο μεταξύ αυτοί έχουν την ανάγκη τροφής, ένδυσης και στέγης και είναι αμφίβολο αν έχουν εξασφαλισμένες αυτές κατά την εδώ παραμονή τους στο βαθμό που τις εξασφάλιζαν στην πατρίδα τους!

Η κοινωνία μας καθώς δοκιμάζεται από την κρίση και έχοντας εκδυτικιστεί σε μεγάλο βαθμό κατά την διαρρεύσασα τριακονταετία της ευμάρειεας μικρή διάθεση εκδηλώνει να εγκύψει πάνω από το πρόβλημά τους. Πρόσφατα στην Πάτρα κάποιοι θεωρητικοί υποστηρικτές τους έστησαν περίπτερο στο πλάι των “αγανακτισμένων” για την οικονομική κρίση πολιτών ζητώντας από αυτούς να σταθούν αλληλέγγυοι προς τους μετανάστες. Μήπως κινήσεις αυτού του τύπου συντελέσουν στο μέλλον σε πρόκληση συγκρούσεων με ανυπολόγιστες συνέπειες;

Στο άλλο λιμάνι, αυτό της Ηγουμενίτσας, είδε τον πόνο των απελπισμένων συνανθρώπων μας ένας ιερέας. Ένας από αυτούς που χλευάζονται και καταφρονούνται στις ημέρες μας, αν και κατά κανόνα δεν δίνουν αφορμή για σκανδαλισμό. Αυτός ο ιερέας, ο πατήρ Θεόδωρος Ζώης, εφημέριος του ναού του Αγίου Σπυρίδωνος και πατέρας 11 παιδιών (άλλη αφορμή για χλεύη και ειρωνικά σχόλια) έσπευσε να πραΰνει τον πόνο των συνανθρώπων του που ζουν σαν τα αγρίμια στις παρυφές της πόλης του. Αγκάλιασε χίλιους μετανάστες και αυτοί τον θεωρούν πατέρα τους. Δεν εξέτασε θρήσκευμα, φυλή, προέλευση. Για τον π. Θεόδωρο όλοι αυτοί είναι ο “πλησίον” που πεινά, διψά, είναι γυμνός. Και ο ένας στάθηκε αρκετός, ώστε να ξεπεράσουν άλλοι τη φιλαυτία τους. Όχι μεγάλοι και επίσημοι. Άνθρωποι του λαού κι αυτοί με λανθάνουσα ως τώρα την ανθρωπιά ελλείψει φωτεινού παραδείγματος. Τυροκόμοι προσφέρουν τυρί σε ποσότητες, αρτοποιοί ψωμί σε τιμή κόστους, δάσκαλοι τη συμπαράσταση των μαθητών και των οικογενειών τους!  Και οι αλλοδαποί λησμονούν για λίγο τα βάσανά τους και καταστέλλουν τις μεταξύ τους συγκρούσεις, άγνωστη πτυχή του δράματός τους. Χίλιοι άνθρωποι χορταίνουν καθημερινά την πείνα τους χάρη στην αίσθηση χρέους ενός υπερπολύτεκνου ιερέα!

Ας τα ακούσουμε αυτό εμείς οι μικροί και μεγάλοι Φαρισαίοι του καιρού μας.

                                                                        “ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ”, 14-6-2011

Ένα κεφάλι … λουλουδίζει

Του Γιάννη Ποταμιάνου

Τίναξε η ιστορία

                            τη δορά της

Σηκώθηκαν οι τρίχες

         στου λιονταριού τη χαίτη

                                             ανατριχίλα

Γι αυτό ετοιμάστηκαν οι κυνηγοί

Τάισαν τα σκυλιά τους

                                    οι τραπεζίτες

Πλήθος οι αρχιερείς

                 ξεσκόνισαν τα άμφιά τους

Συναγερμός στους χαρτογιακάδες

Ώσπου ν’ αρχίσει το κυνήγι

τραγουδούν

                  ύμνο

                               εθνικό

Ποιος τους έδωσε το δικαίωμα

με τόσο χρήμα

                φευγάτο εκτός συνόρων

Ποιος τους έδωσε το δικαίωμα

                  με τόσο αίμα

                             στ’ ακροδάχτυλα τους

Στήθηκαν οι κάμερες στις λεωφόρους

Αυτός που χαζεύει στις βιτρίνες

                                          ύποπτος

Πως φοράει το σακίδιο στραβά

                                   αυτός ο νέος

                                                      έρευνα

Κι’ ο μορφασμός του Αστυφύλακα

                              με φτύνει κατάμουτρα

πώς να μην ξεπηδήσει η μνήμη

                               απ’ τον πυρετό μου

Όταν στους ίδιους δρόμους

                      κροτάλιζαν οι ερπύστριες

Καθώς στο μυαλό μου ανακατεύεται

                       ο πόθος με τη στέρηση

μουλιάζει το ψωμί μες την ελευθερία

νοστιμίζει σαν κρασόψωμο

                             γλυκαίνει σαν ελπίδα

Όμως θα σαπίσει το λείψανο

                                       της εξουσίας

Αφού της νεολαίας τον αγώνα

                               ελλοχεύει ο θάνατος

Και θα πεινάσουν οι ύαινες

αφού τους νεκρούς οι ποιητές

                         τους κάνουνε τραγούδι

Δεν θα δρέψει τη ζωή

                                        ο θάνατος

αφού σ’ ένα ουράνιο τόξο

                         αχνοφέγγει η ελπίδα

Το χειμερινό ποτάμι κατεβάζει

                   ανθρώπινη πλημμυρίδα

Τα φράγματα θα σπάσουν

Γι’ αυτό ας τροχίσουμε

                         το δίστομο μαχαίρι

στη μαύρη άσφαλτο

ας τροχίσουμε τις οπλές μας

                            στα πεζοδρόμια

Η εκδίκησή μας πλησιάζει

κι η λεπίδα

             στο λαιμό τους

                                     απειλή

Πάντα ελπίζω

Όσο εκείνο το τεράστιο κεφάλι

                φυτεμένο στο πολυτεχνείο

κάθε Νοέμβρη  λουλουδίζει

                      κατακόκκινα λουλούδια

                                    14 Μαΐου 2011, Γιάννης Ποταμιάνος

Ηθική και Ηθικισμός

Του Μάριου Περ. Μπέγζου*

"Το μυστικό της ανθρώπινης ύπαρξης είναι τούτο: «δε θέλει μονάχα να ζει, μα και να ξέρει γιατί ζει», μας εξομολογείται κάποιος ήρωας του Ντοστογιέφσκι. Δεν αρκεί μόνο ότι ζούμε, αλλά χρειάζεται να έχει νόημα ο βίος μας. Πέρα και πάνω από το «τί» είναι η ζωή, υπάρχει και το «γιατί» άραγε ζούμε. Κάθε απάντηση σε αυτό το τελευταίο ερώτημα διαμορφώνει έναν ορισμένο τρόπο ζωής.

Αυτό λέγεται ήθος: είναι ο τρόπος που ζούμε τη ζωή μας. Με αυτήν την έννοια το ήθος και η ζωή είναι σύμφυτα. Δεν μπορείς να ζήσεις χωρίς ένα νόημα και δίχως κάποιο τρόπο εμβίωσης αυτού του νοήματος. Ίσα-ίσα μάλιστα, από τον τρόπο που ζούμε τη ζωή μας αποφαινόμαστε αν τη χαιρόμαστε ή όχι, αν ευτυχούμε ή δυστυχούμε, αν τελικά ο βίος μας είναι αβίωτος.

Όταν το ήθος συστηματοποιείται και θεωρητικοποιείται, τότε συγκροτείται ηθική. Πρόκειται για τη γενίκευση και την κωδικοποίηση του τρόπου της ζωής, που διατυπώνεται με απαγορεύσεις («ού», «μη») και προτροπές, αρνητικά και θετικά, όπως χαρακτηριστικά εμφαίνεται στο μωσαϊκό δεκάλογο ή στην καντιανή κατηγορική προστακτική. Η ηθική είναι συστηματική, ενώ το ήθος μένει εφαρμοσμένο, βιωμένο. Η ηθική είναι η θεωρία του ήθους. Πρόκειται για τη βιωμένη πρακτική που εκφράζεται με θεωρητικούς όρους.

Όποτε η ζωή αποκτήσει νόημα, τότε γεννιέται το ήθος. Όταν ο άνθρωπος βρει κάποιο νόημα στη βιοτή του, τότε συμπεριφέρεται στη καθημερινότητά του με ορισμένο τρόπο, εναρμονίζει το ήθος του με τη νοηματοδότηση της ζωής του. Στη συνέχεια, αργά ή γρήγορα, θα διατυπωθεί θεωρητικά και συστηματικά ότι εμβιώνεται έμπρακτα, κι έτσι θα συγκροτηθεί μια ηθική θεωρία, διδασκαλία κλπ.

Η ηθική είναι η θεωρία της ζωής. Το ήθος είναι γέννημα της ζωής. Όπου πάλλει η ζωή, εκεί εμφανίζεται η ηθική. Το άνθος του δένδρου της ζωής λέγεται ήθος και ο καρπός του ονομάζεται ηθική. Δεν πρέπει όμως να εξισώσουμε την ηθική με τη θρησκεία. Μπορεί ιστορικά να είναι η θρησκεία το λίκνο της ηθικής, ωστόσο δεν αποτελεί την αποκλειστική πηγή έμπνευσης κάθε ηθικής διδασκαλίας, ιδιαιτέρως μάλιστα στο νεώτερο δυτικοευρωπαϊκό πολιτισμό. Η φιλοσοφία και η πολιτική ιδεολογία κατασκεύασαν δική τους ηθική με ή χωρίς Θεό, ανθρωπιστική ή κοινωνιστική, αθεϊστική ή αγνωστικιστική. Ηθική έχουμε από το δεκάλογο του Μωυσή μέχρι την καθηκοντολογία του Κάντ, από τον στωικισμό έως τον ευδαιμονισμό, από τη μαρξιστική πραξιολογία ως τον κώδικα επαγγελματικής δεοντολογίας κάθε κλάδου. Επομένως η θρησκεία διαφοροποιείται από την ηθική, παρότι σχετίζεται μαζί της ιστορικά.

Ανάμεσα στην ηθική και στον ηθικισμό υπάρχει τεράστια διαφορά. Εντελώς άλλο είναι η ηθική ως θεωρία του ήθους και ολότελα διαφορετικό μέγεθος συνιστά ο ηθικισμός ή ο μοραλισμός (ηθικοκρατία, ηθικολογία). Πρόκειται για την απολυτοποίηση της ηθικής και τη μονομέρεια του ήθους. Ηθικισμός είναι η υπερβολή της ηθικής. Όπως η έλλειψή της, συνιστά την ανηθικότητα, την αήθεια, έτσι και η υπερβολή της ηθικής φέρνει στην ηθικολογία.

Αν η ηθική είναι σύμφυτη με τη ζωή, όπως τη περιγράψαμε προηγουμένως, η ηθικοκρατία είναι αντίθετη στη ζωή. Ο ηθικισμός είναι το καρκίνωμα της ηθικής. Το «γράμμα» της ηθικολογίας νεκρώνει το «πνεύμα» της ζωής. Έτσι ο ηθικισμός σκοτώνει το ήθος, επειδή απολιθώνει τη ζωή. Γι' αυτό τελικά η ηθικολογία αναιρεί την ηθική. Άλλο είναι το ηθικό και εντελώς άλλο είναι το ηθικιστικό ή ηθικολογικό.

Η ηθική χρειάζεται. Ο ηθικισμός περισσεύει. Όπως το ήθος είναι απαραίτητο στη ζωή μας, έτσι και η ηθική θεωρία είναι αναγκαία. Όμως η ηθικολογία ως νέκρωση της ζωής είναι περιττή και επιζήμια. Τι κοινό υπάρχει ανάμεσα στο λαό και στο λαϊκισμό, στο έθνος και στον εθνικισμό, στην ευσέβεια και στον ευσεβισμό, στο ήθος και στον ηθικισμό; Κάθε -ισμός είναι η άρνηση του υποτιθέμενου φορέα του: ο ευσεβισμός της ευσέβειας και ο ηθικισμός του ήθους.

Το πιο αποτελεσματικό όπλο εναντίον του ηθικισμού είναι η ηθική. Κάθε τυφλή και αδιαφοροποίητη άρνηση της ηθικής εν ονόματι του ηθικισμού οδηγεί στο μηδενισμό, τον οποίο χρησιμοποιούν οι ηθικολόγοι για να κατασκευάσουν εκ των υστέρων τεχνικά επινοήματα υπέρ του μοραλισμού τους. Μόνο η ηθική μπορεί να ανασκευάσει τον ηθικισμό. Όπως μόνο η λαϊκή ευσέβεια των απλών ανθρώπων με την άδολη πίστη μπορεί να εκτοπίσει τον ευσεβισμό της μικροαστικής θρησκευτικότητας. Όχι μόνο μπορούμε, αλλά οφείλουμε να καλλιεργήσουμε μιαν ηθική ενάντια στον ηθικισμό.

Αν κάποιος μας ρωτήσει πως τέλος πάντων διαχωρίζουμε την ηθική από την ηθικολογία, θα του απαντήσουμε με απλά παραδείγματα. Ο δεκάλογος του Μωυσή είναι ηθική, αλλά ο φαρισαϊσμός είναι ηθικισμός. Το «ού κλέψεις, ου φονεύσεις, ου ψευδομαρτυρήσεις» συνιστούν ηθική. Όταν όμως ο Χριστός θεραπεύει ασθενείς κατά την ημέρα του Σαββάτου, προκαλεί τη δυσφορία των ηθικιστών εκείνου του καιρού για τη δήθεν παραβίαση της ιεράς αργίας. Και η απάντησή Του μένει αποστομωτική: «το Σάββατον δια τον άνθρωπον εγένετο, ούχ ο άνθρωπος δια το Σάββατον» (Μαρκ. 2,27).

Οι φαρισαίοι ηθικολόγοι μέμφονταν τον Ιησού για τις συναναστροφές Του με πόρνες και τελώνες. Ο φιλάργυρος προδότης μαθητής Του «σκανδαλίζεται» που η Μαρία, η αδελφή του νεκροαναστημένου Λαζάρου, περιποιείται τον Ιησού με ακριβά αρώματα, και η πρόφαση του ηθικιστή Ιούδα απέναντι στον ηθικό Ιησού ήταν: «διατί τούτον το μύρον ουκ επράθη τριακοσίων δηναρίων και εδόθη πτωχοίς;» (Ιωαν. 12,5). Όλο το Ευαγγέλιο μπορεί να αναγνωσθεί ως μία διαρκής διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην ηθική και στην ηθικολογία.

Ο ιησουιτισμός του ρωμαικοκαθολικισμού με το δόγμα «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα» και την ιεροεξεταστική πρακτική του είναι κλασικό κρούσμα ηθικισμού στο Χριστιανισμό. Τέλος, ο ευσεβισμός του προτεσταντισμού με τον πουριτανισμό, τον πιετισμό και τη βικτωριανή σεμνοτυφία συνιστά το ανώτατο στάδιο του ηθικισμού, το τελευταίο σκαλοπάτι της ηθικολογίας και το έσχατο κατάλοιπο της ηθικοκρατίας σήμερα."

απόσπασμα από το βιβλίο "Ψυχολογία της Θρησκείας (εκδ. Ελληνικά Γράμματα 1996)

* O Μάριος Περικλέους Μπέγζος είναι κοσμήτορα Θεολογικής Σχολής Αθηνών. Γεννήθηκε την 27η Νοεμβρίου 1951 στην Αθήνα, όπου ολοκλήρωσε την εγκύκλια μόρφωσή του (1963-1969).

Περισσότερα στοιχεία του βιογραφικό του δείτε την παρακάτω πηγή.

ΠΗΓΗ: Κυριακή, Ιούνιος 12, 2011, http://www.kalavrytanews.com/2011/06/blog-post_12.html