Χριστούγεννα για την κατανάλωση

του Π. Κοροβέση

 Μέρες γιορτών. Γιορτάζουμε όμως; Ή απλώς καταναλώνουμε περισσότερο για να κάνουμε τα σκουπίδια μας πιο πλούσια; Καλά και τα δώρα. Έχουν παίξει έναν ουσιαστικό ρόλο στην ιστορία της ανθρωπότητας, όπως και οι γιορτές βέβαια. Αλλά δίνουμε ή παίρνουμε δώρα που δεν είναι τίποτε άλλο εκτός από περιτύλιγμα; Μια γέννα είναι ένα χαρμόσυνο γεγονός. Και όταν γεννιέται ένας θεάνθρωπος είναι μια κοσμογονία. Το είδαμε αυτό πουθενά;

Εκατομμύρια λαμπιόνια σε όλη την Ελλάδα θέλουν να μας κάνουν χαρούμενους. Αστέρια στους δρόμους πάνω από τους άστεγους. Τους ζεσταίνουν άραγε; Φωτισμένα δέντρα. Έχουν όλοι να πληρώσουν τον λογαριασμό της ΔΕΗ; Εντούτοις αυτή η σπατάλη ενέργειας θέλει να μας πείσει πως είναι γιορτή. Κακά είναι τα ψέματα.

Όλοι ζούμε σε έναν καπιταλισμό-καζίνο που όλα τα έχει ποντάρει στο κέρδος. Ο άνθρωπος γίνεται αφηρημένη έννοια και αναλώσιμο είδος. Χώρες ολόκληρες καταστρέφονται από την αλλαγή του κλίματος και υπεύθυνοι αυτού του ολέθρου μαζεύονται στην Κοπεγχάγη και σφυρίζουν αδιάφορα. Οι υπεύθυνοι πολίτες, από όλο τον κόσμο, υπερασπίζονται τη ζωή και αυτό γίνεται ποινικό αδίκημα. Οι μαζικές προληπτικές συλλήψεις της Κοπεγχάγης, πάγια πια τακτική της καταστολής παγκοσμίως, είναι ένα ναζιστικό μέτρο που έχει περάσει δημοκρατικά, κατά πλειοψηφία, από τα αντίστοιχα κοινοβούλια. Για τους ναζί, η απόδειξη της ενοχής σου ήταν η θρησκεία σου (Εβραίοι) ή ακόμα η φυλή σου (Σλάβοι, Τσιγγάνοι). Σήμερα, ακόμα και στα καθ' ημάς, ο διαδηλωτής.

Γίνεται αυτές τις ημέρες λόγος για τα θρησκευτικά σύμβολα. Κατά την άποψή μου, αυτά δεν πρέπει να υπάρχουν στους δημόσιους χώρους. Κάθε χώρα σήμερα έχει πολλές θρησκείες δίπλα από την κυριαρχούσα. Αν βάλεις τα σύμβολα της κύριας θρησκείας, τότε κάνεις διακρίσεις στις άλλες. Αν τις βάλεις όλες, τότε έχουμε πινακοθήκη. Αλλά έχουμε ένα πρόβλημα με τον Σάντα Κλάους, τον λεγόμενο Αγιο Βασίλη, που η Ορθόδοξη Εκκλησία ουδέποτε έχει καταγγείλει ως αγύρτη. Ο Αγιος Βασίλης ήταν ένα ιστορικό πρόσωπο, που θα μπορούσαμε να τον λέγαμε ιδρυτή των μη κυβερνητικών οργανώσεων, δεδομένου του μεγάλου κοινωνικού έργου που είχε κάνει, τα λεγόμενα «Βασίλεια». Και δικαίως έγινε Αγιος.

Ο άλλος, ο Σάντα Κλάους, είναι επινόημα της Coca Cola και είναι το κατοχυρωμένο σήμα της. Βάλε αυτόν τον Αγιο Βασίλη να πίνει ούζο ή ρακί και θα επιτύχουμε μια σίγουρη δικαστική δίωξη. Γι' αυτό ο Σάντα Κλάους πίνει μόνο Coca Cola. Στη δικιά μας παράδοση, η μεγάλη θρησκευτική γιορτή είναι η Ανάσταση. Η αγγλοσαξονική παράδοση προτιμάει τα Χριστούγεννα γιατί συνδέονται με το πνεύμα του καπιταλισμού, σύμφωνα με τον Βέμπερ, και ενισχύουν την κατανάλωση. Και με μια άλλη προσέγγιση, όσο και να φαίνεται ακραία, θα μπορούσαμε να μετράγαμε την υποταγή μιας χώρας, με τον τρόπο που γιορτάζει, τα Χριστούγεννα, Made in USA. Αλλά κάτι καλό που βγαίνει από αυτές τις μέρες είναι οι αργίες. Αλλά γιατί να είναι αμερικάνικες; Έχουμε αρχαίες γιορτές που πολλές από αυτές έχουν περάσει στα διάφορα πανηγύρια. Αλλά γιατί όχι μια αναβίωση των «Παναθηναίων» ή των «Μικρών και Μεγάλων Διονυσίων;»

Μπορεί να φαίνεται παράξενο. Αλλά ακόμα δεν παίζονται οι αρχαίοι συγγραφείς; Δεν θα μπορούσε ο καταστροφέας του πρασίνου της Αθήνας, ο κ. δήμαρχος, γνωστός με το όνομα Ομέρ Πριόνης, τουλάχιστον για άλλοθι, να ξαναδώσει στην Αθήνα τις γιορτές που είχε κάποτε;

Ελευθεροτυπία, 24/12/2009

ΠΗΓΗ: http://tvxs.gr

Σημείωση: Οι υπογραμμίσεις έγιναν από τον admin.

Η εικόνα της Γεννήσεως του Κυρίου στην Ορθόδοξη τέχνη

Του Νίκου Ζία*

 

Η Γέννηση του Χριστού, το μέγα αυτό γεγονός της ιστορίας του κόσμου, γιορτάζεται από την Αγία Ορθόδοξο Εκκλησία με δοξολογία και κατάνυξη, που θαυμαστά εκφράζονται στην ηδυμελή υμνογραφία και την ειρηνόχυτο εικονογραφία.

Έτσι μέσα στο χώρο της Εκκλησίας ο απλός ορθόδοξος χριστιανός ζει το μυστήριο της σαρκώσεως με τις αισθήσεις του, που μεταμορφώνονται, για να γίνουν μέσα κοινωνίας με το άρρητο. Προσκυνώντας την εικόνα της Γεννήσεως «βλέπει» με τα μάτια του τη θεολογία της Σαρκώσεως και αισθάνεται την ευφροσύνη της ενανθρωπήσεως. Αλλά και ο άγευστος πνευματικής ζωής μελετητής, μπορεί κι  από αυτήν και μόνο την εικόνα ν  αντιληφθείτο πνευματικό μεγαλείο, το μυστικό βάθος και το αισθητικό κάλλος της Ορθοδόξου τέχνης, που συνήθως τη λέμε βυζαντινή.

Την εικόνα της Γεννήσεως στην ολοκληρωμένη της μορφή τη βρίσκουμε κυρίως στους έπειτα από την εικονομαχία χρόνους. Στην Ελλάδα μας έχουν σωθεί δυό εκκλησίες του 11ου αι., καθολικά άλλοτε των Μοναστηριών του Οσίου Λουκά και του Δαφνίου, που στα ψηφιδωτά τους βλέπουμε την παράσταση της Γεννήσεως στην αυθεντικώτερή της μορφή. Ας συνοψίσουμε τα βασικά στοιχεία που συνθέτουν την εικόνα.

Το κεντρικό τμήμα καταλαμβάνει βουνό «βραχώδες, αλλ  εύχαρι και φωτεινόχρωμο», που στην κοιλιά του ανοίγεται σκοτεινόχρωμο σπήλαιο και μέσα φάτνη με τον νήπιο Χριστό εσπαργανωμένο, ενώ η Παναγία – Μητέρα του είναι στο πλάι ξαπλωμένη πάνω σ  ἕνα στρώμα. Άλλοτε εικονίζεται καθισμένη η γονατιστή. Πίσω από τη φάτνη προβάλλουν τα κεφάλια τους δυό αγαθά ζώα, βόδι και ονάριο ζεσταίνοντας το θείο Βρέφος με την αναπνοή τους. Έξω από το σπήλαιο, στο κάτω άκρο της εικόνας, κάθεται συλλογισμένος ο Ιωσήφ έχοντας ίσως ακόμη το σαράκι της αμφιβολίας μέσα του. Στην άλλη άκρη της εικόνας παριστάνεται το πρώτο λουτρό, που έκανε η μαία Σαλώμη στο Νεογέννητο.

Δεξιά κι  αριστερά από το βουνό άγγελοι προσκυνούν και δοξολογούν το Χριστό η φέρνουν στους ποιμένες, που ξενυχτούν, το χαροποιό άγγελμα. Ένα τσοπανόπουλο κάθεται διπλοποδισμένο παίζοντας φλογέρα. Ζωγραφίζονται ακόμη και άλλοι τσοπάνοι με τα κοπάδια τους. Από την άλλη άκρη έρχονται ντυμένοι με τις εξωτικές τους φορεσιές οι τρεις Μάγοι κομίζοντας τα βασιλικά τους δώρα. Ο λαμπρός αστέρας, που τους οδηγούσε, έχει σταθεί πάνω από το σπήλαιο, «ωσάν δροσοσταλίδα κρεμάμενη άνωθεν της κεφαλής του Χριστού», όπως γράφει ο μακαριστός Φώτης Κόντογλου. Ο ίδιος αγιογράφος – συγγραφέας ολοκληρώνει την περιγραφή της παραστάσεως με τη λιτή φύση, που τη στολίζει: «Άγρια πρινάρια και ευώδη χόρτα, μυρσίνες, θυμάρια και αλλά στολίζουν ταπεινά τους βράχους, όπως τα βλέπει κανένας εις τα ευλογημένα βουνά της πατρίδος μας». 

Είπαμε στην αρχή, ότι η εικόνα φανερώνει τη θεολογία, τον πνευματικό χαρακτήρα της Γεννήσεως και πριν να δούμε το καθένα στοιχείο της συνθέσεως τι συμβολικά αποκαλύπτει, ας δούμε ολόκληρη τη σύνθεση μαζί και την τεχνοτροπία της. Η σύνθεση στοιχείων από την ιστορική πραγματικότητα (βουνό, σπήλαιο, φάτνη, κ.λ.π.) με το πνευματικό στοιχείο του Ουρανού, που συμβολίζει το χρυσό βάθος της εικόνας, καθώς και ο αντιρεαλιστικός δισδιάστατος χαρακτήρας της ζωγραφικής μας δίνουν οπτικά τη σύνθεση του γήινου και του θείου, την ένωση του ανθρωπίνου και του θείου και αυτό γιατί ούτε ανθρωποποιεί την παράσταση σαν μία παχυλή ειδωλοποίηση στον καθρέφτη, ούτε αφαιρεί την ιστορικότητα των γήινων στοιχείων και συστατικών, αλλά τα μεταμορφώνει. Η σύνθεση ακολουθεί περισσότερο – στις λεπτομέρειες ιδίως – την υμνογραφική παράδοση, που έχει σχέση με τα λεγόμενα Απόκρυφα Ευαγγέλια. Έτσι ζωγραφίζεται σπήλαιο σκοτεινόχρωμο, σαν τη σκοτεινιά του προχριστιανικού κόσμου, όπου λάμπει κατάλευκο το εσπαργανωμένο Βρέφος.

Στη Δυτική ζωγραφική ο μικρός Χριστός εικονίζεται γυμνός, ενώ το Ευαγγέλιο σαφώς μας λέει «και σπαργάνωσεν αυτόν και ανέκλινεν αυτόν εν τη φάτνη» (Λουκ. β´ 6).

Τα δυό ζωντανά μας υπενθυμίζουν κάθε φορά που προσκυνούμε την εικόνα ότι «Έγνω βους τον κτησάμενον και όνος την φάτνην του Κυρίου αυτού, Ισραήλ δε με ουκ έγνω και ο λαός μου ου συνήκεν» (Ησ. α´ 3).

Την κεντρική θέση στη σύνθεση κατέχει μαζί με το Χριστό η Παναγία και έχει κανείς την εντύπωση, ότι αποτελούν τον κεντρικό κύκλο δείχνοντας τη σημασία της Παναγίας στο σχέδιο της σωτηρίας του ανθρώπου, αλλά και δια της Παναγίας τονίζεται η σημασία του ανθρωπίνου γένους και η συμβολή του στη θεία συγκατάβαση. Ο Ιωσήφ μένει έξω από το κύκλωμα αυτό. Έτσι αμέσως με την πρώτη ματιά συνειδητοποιεί ο πιστός ότι άνανδρος η σύλληψις, και ο Ιωσήφ, καθώς μάλιστα κάθεται συλλογισμένος, επιβεβαιώνει με την άγνοιά του, αλλά και την αμφιβολία του το μέγα μυστήριον. Ένα τροπάριο της Εκκλησίας θαρρείς ότι υπομνηματίζει αυτήν την αμφιβολία:

«Τάδε λέγει Ιωσήφ προς την Παρθένον Μαρία, τι το δράμα τούτο, ο εν σοι τεθέαμαι; Απορώ και εξίσταμαι και τον νουν καταπλήττομαι…. ουκ έτι φέρω λοιπόν, το όνειδος ανθρώπων…».

Η σκεπτική στάση του Ιωσήφ δίνει κουράγιο σ  όσους ταλαιπωρούνται από λογισμούς αμφιβολίας, όσον αφορά τη μυστηριακή Γέννηση. Όσοι δεν μπορούν να δεχτούν με απλή καρδιά, το μήνυμα του Ευαγγελίου, όπως οι καλόκαρδοι ποιμένες, ελπίζουν στο έλεος του Θεού για την υπέρβαση των αμφιβολιών και των διαφόρων δεινών λογισμών. Γιατί σε άλλο τροπάριο ο Ιωσήφ θα δώσει την απάντηση:

«Εγώ, φησί, τους προφήτας ερευνήσας και χρηματισθείς υπό αγγέλου πέπεισμαι ότι Θεόν γεννήσει η Μαρία ανερμηνεύτως».

Οι Μάγοι – σοφοί και καλοπροαίρετοι αναζητητές της αλήθειας του καιρού τους γίνονται εδώ εκπρόσωποι όλων όσων ψάχνουν και πορεύονται δρόμους μακρυνούς, για να βρουν την ένσαρκο αλήθεια, που είναι ο τεχθείς Χριστός.

Μένει ακόμα η τρυφερή λεπτομέρεια του πρώτου λουτρού του Βρέφους. Ίσως παραξενεύει καμιά φορά τους πιστούς η σκηνή αυτή, αλλά η Παράδοση τη δέχεται ήδη από τον 6ον αι. μέχρι σήμερα με σποραδικές εξαιρέσεις. Στο τρυφερό αυτό γεγονός, εκτός από μία οικειότητα, που προσδίδουν στην εικόνα ορισμένοι θεολόγοι, βλέπουν μίαν ακόμη επίρρωση στην πίστη της σαρκώσεως και ενανθρωπήσεως του Λόγου. Κι  ἀκόμη με το βύθισμα στο λουτρό πιστεύουν ότι προεικονίζεται η Βάπτισις του Κυρίου.

Αν κάνουμε μία σύγκριση με την εικονογραφία στη Δύση, ιδίως μετά από την Αναγέννηση, θα βρούμε αρκετές διαφορές, που μερικές σημαίνουν τη διαφορά του πνεύματος ανάμεσα στις δυό παραδόσεις. το σπήλαιο γίνεται ένας στάβλος ιδωμένος με ρομαντική ματιά, που όλο και τον εξωραΐζει. Η Παναγία είναι μία όμορφη χωριατοπούλα και ο Χριστός ένα χαριτωμένο παχουλό μωρό, που εικονίζεται μάλιστα γυμνό. Ο Ιωσήφ παίρνει θέση δίπλα στο Βρέφος, ισάξια με την Παναγία. Η προσκύνηση των Μάγων μετατρέπεται σε μία πολυπρόσωπη παρέλαση της αριστοκρατίας του καιρού του ζωγράφου. Ο συναισθηματισμός με τις ρομαντικές προεκτάσεις του και κάποτε τις κλασσικιστικές αναμνήσεις του παραμερίζει το Μυστήριο μεταλλάσσοντας τη συμβολική απεικόνιση του αρρήτου αυτού μυστηρίου σε ωραία καταγραφή ενός μυθικο-ιστορικού γεγονότος μέσα στα πλαίσια της Ουμανιστικής αμορφίας και της καλομελετημένης αρμονίας.

Επιστρέφοντας στην Ορθόδοξη Εικόνα της Γεννήσεως βλέπουμε πράγματα, που ξεπερνούν τη λογική και την καλοστημένη τάξη. Βλέπουμε πράγματα για την κρίση μας παράδοξα.

Ο Χριστός π.χ. να εικονίζεται στη φάτνη και συγχρόνως και στο λουτρό. Οι Μάγοι να παριστάνονται δυό φορές.

Το χρόνο ο ορθόδοξος ζωγράφος τον χρησιμοποιεί ελεύθερα, γιατί ο Χριστός είναι έξω από το χρόνο. Γιατί κι  αν σαρκώθηκε και γεννήθηκε σε μία ιστορική στιγμή, δεν παύει να είναι χτες και σήμερα και αύριο ο Ίδιος. Αυτή την υπέρβαση του χρόνου, το λειτουργικό χρόνο, όπου τα πάντα είναι παρόν, μας παρουσιάζει με τα μέσα της η ζωγραφική.

Η ορθόδοξη εικόνα της Γεννήσεως μορφοποιεί τη θεολογία της Εκκλησίας, βρίσκοντας το μέτρο ανάμεσα στο θεϊκό και το ανθρώπινο, δοξολογεί με χρώματα και σχήματα, με τρυφερότητα, αλλά χωρίς γλυκερότητα, την ενανθρώπηση και προσφέρει στον πιστό την πύλη για την είσοδο στο Μυστήριο, αλλά και την αισθητική χαρά και ευφροσύνη της αληθινής τέχνης.

* Ο κ. Νίκος Ζίας είναι καθηγητής της Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

ΠΗΓΗ1:  http://www.phys.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/explanatory/nikolaos_zias_christmas_icon.htm

ΠΗΓΗ 2: Σάββατο, 26 Δεκεμβρίου 2009,  http://toaftonoito.blogspot.com/2009/12/blog-post_5705.html 

Κοπεγχάγη: Η βιτρίνα του πολιτισμού τους

Του Άρη Χατζηστεφάνου

Παρακρατικού τύπου επιθέσεις σε διαδηλωτές, μαφιόζικες συναλλαγές με πολιτικούς ηγέτες και νεοαποικιακή αντιμετώπιση των υποανάπτυκτων περιοχών του πλανήτη. Αυτή δεν ήταν μια απλή συνδιάσκεψη για τις κλιματικές αλλαγές. Ήταν η φρικιαστική βιτρίνα του κυρίαρχου οικονομικού συστήματος. Η εικόνα ενός σιχαμένου γέρου που ασελγεί στα εγγόνια του για να κερδίσει μερικές ακόμη στιγμές απόλαυσης πριν από το θάνατό του. Φυσικά η παταγώδης αποτυχία ήταν προδιαγεγραμμένη εδώ και μήνες. Αυτό που κανένας δεν μπορούσε να φανταστεί ήταν ότι οι κυρίαρχοι του παιχνιδιού θα έπνιγαν με τόση ωμότητα κάθε διαφορετική φωνή

Αν και από οργανωτικής πλευράς η συνδιάσκεψη χαρακτηρίστηκε σαν το απόλυτο φιάσκο (οι διοργανωτές δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν ούτε αρκετές καρέκλες για τους συνέδρους) οι πραγματικοί στόχοι ικανοποιήθηκαν στο ακέραιο. Κατ' άρχάς η αστυνομία της Κοπεγχάγης κατάφερε να κρατήσει μακριά τους διαδηλωτές με πογκρόμ προληπτικών συλλήψεων και αστυνομικής βαρβαρότητας. Εκατοντάδες άτομα στοιβάζονταν σιδηροδέσμια σε κλούβες σαν αιχμάλωτοι πολέμου ενώ οι δεσμοφύλακές τους, τους ψέκαζαν με πέπερ σπρέι ακόμη και μέσα στα κελιά. Η «πολιτισμένη Ευρώπη» γνώρισε από κοντά τι συμβαίνει σε καθεστώτα όπως αυτό της Ελλάδας, όπου η κρατική καταστολή καταπατά ακόμη και την αρχή του Habeas Corpus, επάνω στην οποία οικοδομήθηκε το λεγόμενο κράτος δικαίου της αστικής δημοκρατίας. 

Το πραγματικό παιχνίδι της συνδιάσκεψης όμως δεν παίχτηκε στους δρόμους της Κοπεγχάγης αλλά στους διαδρόμους της εξουσίας. Λίγα 24ωρα πριν από την έναρξη των εργασιών, αλλά και κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, οι αναπτυγμένες χώρες με επικεφαλής τις ΗΠΑ, επιδόθηκαν σε ένα πρωτόγνωρο γύρο εκβιασμών. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόλις η Χίλαρι Κλίντον επισκέφθηκε τις Φιλιππίνες, πριν από μερικές εβδομάδες, η πρόεδρος Γκλόρια Αρόγιο άλλαξε την ομάδα των διαπραγματευτών της, οι οποίοι ζητούσαν από τη Δύση να βάλει το χέρι βαθιά στην τσέπη, με αποτέλεσμα η χώρα να συνταχθεί ουσιαστικά με τις ΗΠΑ. Δεν γνωρίζουμε φυσικά εάν η αλλαγή στάσης ήταν αποτέλεσμα δωροδοκίας ή ωμού εκβιασμού. Όπως δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς είπε ο Νικολά Σαρκοζί στον πρωθυπουργό της Αιθιοπίας και εκπρόσωπο όλων των αφρικανικών κρατών Μελες Ζενάουι όταν συναντήθηκαν στο Παρίσι καθ' οδόν προς την Κοπεγχάγη.

Το βέβαιο είναι ότι ο Ζελάουι αποδέχθηκε ένα νεοαποικιακο σχέδιο που έθετε ως στόχο να περιοριστεί η μέση αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη κατά δυο βαθμούς κελσίου με αντάλλαγμα οι αναπτυσσόμενες χώρες να λάβουν βοήθεια 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων – αντί για 400 που ζητούσαν. Μέση αύξηση δυο βαθμών, όμως, σημαίνει ότι στην Αφρική η θερμοκρασία θα αυξηθεί κατά τρεις με τρεισήμισι βαθμούς γεγονός που σύμφωνα με μελέτες θα σπρώξει 55 εκατομμύρια ανθρώπους σε υποσιτισμό και θα προκαλέσει ελλείψεις πόσιμου νερού σε άλλα 350 με 600 εκατομμύρια. Και ο Ζελάγια το είχε αποδεχθεί με αντάλλαγμα σχεδόν το ένα πέμπτο των χρημάτων που χάρισε η ελληνική κυβέρνηση στις τράπεζες.

Τελικά η μερική συμφωνία που επετεύχθη μεταξύ πέντε κρατών (ΗΠΑ, Κίνα, Βραζιλία, Ινδία και Νότια Αφρική) στην Κοπεγχάγη «ανταλλάσει» τους δυο βαθμούς κελσίου με 100 δις δολάρια τα οποία όμως θα είναι διαθέσιμα μετά το 2020. Αν σκεφτεί κανείς ότι οι ΗΠΑ συζητούσαν να βρουν 700 δις δολάρια σε μερικές ημέρες για τις τράπεζες και πως το κόστος του πολέμου στο Ιράκ θα ξεπεράσει, σύμφωνα με τον Τζόζεφ Στίγκλιτζ, τα τρία τρισεκατομμύρια δολάρια,  καταλαβαίνει ότι το ποσό που χορηγείται δεν αρκεί ούτε για να στείλεις λουλούδια στις κηδείες των θυμάτων της κλιματικής αλλαγής. Κυρίως όμως η καταρχήν συμφωνία δεν περιλαμβάνει καμία δέσμευση των αναπτυγμένων χωρών για πραγματική μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. «Πρόκειται για ωμό εκβιασμό από την πλευρά των ΗΠΑ» εξηγούσε η συγγραφέας και ακτιβίστρια Ναόμι Κλάιν συμπληρώνοντας ότι το μήνυμα του Ομπάμα και της Κλίντον είναι: «Είτε θα δεχθείτε μια απαράδεκτη συμφωνία που δεν προσφέρει τίποτα για τις κλιματικές αλλαγές ή θα χάσετε και τα 100 δις δολάρια». 

Προφανώς η συνδιάσκεψη της Κοπεγχάγης ήταν καταδικασμένη εξ αρχής από την παιδιάστικη αφέλεια όσων πιστεύουν ότι ο πλανήτης μπορεί να σωθεί ενώ παράλληλα διατηρεί το καπιταλιστικό σύστημα παραγωγής. Λειτουργώντας σε αυτό το πλαίσιο οι λεγόμενες οικολογικές οργανώσεις της Δύσης δεν μπορούν να σκεφτούν τίποτα καλύτερο από ένα πρόγραμμα αγοραπωλησίας ρύπων. Χρησιμοποιούν δηλαδή την ίδια τη λογική του καπιταλισμού προτείνοντας ένα σύστημα που επιτρέπει στις αναπτυγμένες χώρες να αυξήσουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακαΑλ Γκορ που συναρπάζει τους «ευαισθητοποιημένους» κατοίκους του αναπτυγμένου Βορά. Κλείνοντας τα φώτα για μια ώρα το χρόνο και προσφέροντας αστεία σχέδια «πράσινης ανάπτυξης» ο αναπτυγμένος κόσμος είναι αποφασισμένος να διατηρήσει με κάθε μέσο τα σημερινά επίπεδα κερδοφορίας αδιαφορώντας εάν σύντομα θα γεννηθούν οι τελευταίες γενιές ανθρώπων που θα κατοικούν στον πλανήτη Γη, (αγοράζοντας δικαιώματα ρύπανσης) ενώ παράλληλα καταδικάζουν τις υποανάπτυκτες σε αρκετούς ακόμη αιώνες εξαθλίωσης. Πρόκειται για τη λογική του νομπελίστα της ειρήνης

«Ο καπιταλισμός είναι η χειρότερη απειλή για την ανθρωπότητα» δήλωσε από την Κοπεγχάγη ο πρόεδρος της Βολιβίας Έβο Μοράλες ο οποίος μάλιστα πρότεινε τη δημιουργία ειδικού περιβαλλοντικού δικαστηρίου για όσους καταδικάζουν τη ζωή στον πλανήτη σε εξαφάνιση. Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Ούγκο Τσάβες δυσκολεύτηκε να συνεχίσει την ομιλία του από τα χειροκροτήματα που ξέσπασαν όταν δήλωσε ότι «ένα σιωπηλό και φρικιαστικό τέρας πλανάται στην αίθουσα. Το τέρας αυτό λέγεται καπιταλισμός».

ΠΗΓΗ: Πολιτικό Καφενείο, Ημερομηνία καταχώρησης 29-12-2009-02:39:04, http://www.politikokafeneio.com/neo/modules.php?name=News&file=article&sid=7454 

Κοπεγχάγη: Η Διάσκεψη δεν πήγε καλά, αλλά δεν καταθέτουμε τα όπλα!

Του Γιώργου Κανέλλη*

Η Παγκόσμια Διάσκεψη της Κοπεγχάγης, στην οποία τόσες ελπίδες για στροφή της καταστροφικής πορείας του κλίματος της γης είχαν επενδυθεί, κατέληξε σε πενιχρότατα ως απογοητευτικά αποτελέσματα. Οι ηγέτες, αν και όχι όλοι εξίσου, έδειξαν  να μην καταλαβαίνουν ότι ο χρόνος για αποτελεσματική δράση περιορίζεται. Ο βραχυπρόθεσμος τρόπος σκέψης θριάμβευσε, τη στιγμή που βρισκόμαστε μπροστά σε αδιανόητα για κάθε άλλη εποχή ενδεχόμενα.

Η κλιματική αλλαγή ή καλύτερα ανατροπή, λόγω της ταχύτητας με την οποία εξελίσσεται, απειλεί τη βιόσφαιρα (τη ζωντανή «επιδερμίδα» της γης) με ζοφερές συνέπειες: ερημοποίηση, άνοδος της θαλάσσιας στάθμης, ακραία καιρικά φαινόμενα, διατροφική ανασφάλεια, κύματα περιβαλλοντικών προσφύγων. Με αυτά τα δεδομένα  το να αρκούμαστε στο ελάχιστο μόνο απογοήτευση μπορεί να προκαλεί.

Είναι οδυνηρή πραγματικότητα ότι η Διεθνής Διάσκεψη της Κοπεγχάγης, με συμμετοχή 115 αρχηγών κρατών, μεταξύ των οποίων των ΗΠΑ, της Κίνας, των χωρών της ΕΕ, δεν κατέληξε σε ένα κείμενο που να προβλέπει δεσμευτικούς στόχους, χρονοδιάγραμμα και μηχανισμούς ελέγχου. Μόνη παρηγοριά η επίσημη αποδοχή της ανάγκης να κρατηθεί η  μέση  θερμοκρασία της γης κάτω από  το όριο των συν 2 βαθμών σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή και κάποιες δεσμεύσεις για βοήθεια στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Συνοπτικά, η συμφωνία της Κοπεγχάγης, προβλέπει πέραν του στόχου των +2 βαθμών μάξιμουμ αύξηση θερμοκρασίας, βοήθεια στις αναπτυσσόμενες χώρες ύψους μέχρι 100 δις δολάρια το χρόνο, ως το 2020, αναφορά των τραγικά ανεπαρκών μονομερών δεσμεύσεων των μεγάλων χωρών, ευχές για αυτοπαρακολούθηση των μειώσεων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, αόριστα «κίνητρα» για την ενίσχυση των δασών και επίσης αόριστες αναφορές στην χρήση εργαλείων της αγοράς για την συγκράτηση των ρύπων (εμπόριο ρύπων).

Είναι σαφές ότι οι ηγέτες στάθηκαν κατώτεροι των περιστάσεων, επέδειξαν κοντοφθαλμία με οικολογικά κριτήρια αλλά και με οικονομικά, αν λάβουμε υπόψη ότι η έκθεση Στερν του 2007, τεκμηριώνει ότι το οικονομικό κόστος της αδράνειας θα είναι, στις επόμενες δεκαετίες, 5 ως 20 φορές μεγαλύτερο από το υπολογιζόμενο 1% του παγκόσμιου ΑΕΠ που απαιτείται ετησίως για την στροφή σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα.

Ενώ μπορούσαν να υιοθετήσουν μια δεσμευτική συμφωνία, με έστω και μετριοπαθείς ποσοτικούς στόχους, παρέμειναν δέσμιοι του «εθνικού συμφέροντος», κατά τη διατύπωση του Κινέζου Προέδρου, του φόβου ανάμιξης στα εσωτερικά των αναπτυσσόμενων χωρών, της εμμονής στο αδιέξοδο της υπερκατανάλωσης μη ανανεώσιμων πόρων και του εθισμού στα ορυκτά καύσιμα των πλουσίων χωρών.

Το υπερσυντηρητικό -και εθελότυφλο- πολιτικό σύστημα των Ηνωμένων Πολιτειών, οι αχαλίνωτες -πλην κοντόφθαλμες- αναπτυξιακές φιλοδοξίες της Κίνας, η ατολμία της ΕΕ να ανεβάσει μονομερώς από 20% σε 30% το στόχο μείωσης των εκπομπών της για το 2020, είναι οι βασικοί παράγοντες του απογοητευτικού αποτελέσματος. Είναι χρήσιμο πάντως να έχουμε κατά νουν ότι οι ευθύνες δεν μοιράζονται εξίσου. Η Κίνα με την αλαζονική στάση της (αισθάνεται ήδη η επόμενη υπερδύναμη και δεν κρατιέται να το δείξει) φέρει πρωταρχική ευθύνη. Η αντιπροσωπεία της επέμενε πεισματικά, υποστηριζόμενη συχνά και από την Ινδία για να διαγραφεί από το κείμενο της συμφωνίας κάθε αριθμός που θα της έδινε κάποιο δεσμευτικό χαρακτήρα: για παράδειγμα, η κορύφωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2020, πρωταρχικής σημασίας για να μην αυξηθεί η παγκόσμια θερμοκρασία πέραν των 2^οC, διαγράφτηκε και αντικαταστάθηκε από την ασαφή διατύπωση ότι οι εκπομπές θα έπρεπε να αρχίσουν να μειώνονται «όσο το δυνατό γρηγορότερα».  Η υπερσυντηρητική δομή του πολιτικού συστήματος των ΗΠΑ, από την άλλη, δεν επέτρεψε στον Ομπάμα, όσο καλές προθέσεις και αν είχε, να καταθέσει προτάσεις ικανές να συμβάλουν στην επίτευξη σοβαρών στόχων.

 Παρά ταύτα, για όσους πραγματικά θέλουν να μη συνεχίσουμε αυτό που αποκλήθη κε «πορεία στο γκρεμό με κομμένα τα φρένα» περιθώριο για απογοήτευση δεν υπάρχει.

Η αναφορά της συνθήκης σε «δεσμευτικό περιεχόμενο» της Διάσκεψης του Μεξικού που θα γίνει το 2010, καθορίζει το νέο στόχο: ότι δεν έγινε στην Κοπεγχάγη πρέπει να γίνει στο Μεξικό.

ΜΚΟ και κοινωνικές οργανώσεις πολιτών, κόμματα που δίνουν προτεραιότητα στην βιωσιμότητα, η επιστημονική Κοινότητα οφείλουμε να εντείνουμε τον αγώνα για την αποφασιστική στροφή του πλανήτη προς την αποφυγή του κλιματικού χάους, να κάνουμε τους ηγέτες μας να λογοδοτήσουν για την επιλογή τους για συλλογική αυτοκτονία αντί της βιωσιμότητας και να αποφασίσουν ν' αλλάξουν πορεία πριν να είναι πολύ αργά.

Η δραστική εξοικονόμηση ενέργειας, η ολική στροφή στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ως τα μέσα του αιώνα μας, η αποσύνδεση της καθημερινής ζωής και της παραγωγής από την σπατάλη πόρων και ενέργειας είναι ο μόνος δρόμος για τη διάσωση της ζωής και του πολιτισμού.

Οι πολιτικές δυνάμεις οφείλουν να θέσουν δεσμευτικούς στόχους και χρονοδιάγραμμα για την αποτροπή του χειρότερου σεναρίου σε σχέση με το κλίμα.

Καθένας από μας πέραν του να είναι ενεργός και ενήμερος στο καίριο αυτό θέμα πολίτης, μπορεί και πρέπει να κάνει συστηματικά εξοικονόμηση ενέργειας και φυσικών πόρων στην καθημερινή του  ζωή. Καθώς επίσης και να προσαρμόζεται ψυχολογικά στην προοπτική του τέλους της εποχής των «παχέων αγελάδων». Η απεξάρτηση από τον ξέφρενο ανταγωνισμό στην κατανάλωση αγαθών επιδείξεως δε θα σώσει μόνο το κλίμα, θα μας οδηγήσει κοντύτερα και στην ουσιαστική ευτυχία, στο πλησίασμα του άλλου, την απλούστερη αλλά και βαθύτερη απόλαυση του σύντομου περάσματός μας από τον γαλάζιο πλανήτη.

* Ο Γιώργος Κανέλλης είναι πτυχιούχος Πολιτικής Επιστήμης και Δημοσίου Δικαίου του Πανεπιστημίου Αθηνών κ του τμήματος Αγγλικής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, στέλεχος της ΟΙΚΙΠΑ, του ΠΑΝΔΟΙΚΟ κ  των ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ, συμμετείχε στην Παγκόσμια διάσκεψη Κορυφής για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, το 2002 στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νοτίου Αφρικής.

Περί της Η΄Οικουμενικής συνόδου

Του Κώστα Νούση*

Στην ορθόθοξη αντισχολαστική μας θεολογία δυστυχώς έχουν παλαιόθεν παρεισφρήσει πολλές εκ δύσεως σχολαστικές επιρροές – η γνωστή σχιζοφρένεια της εκκλησιαστικής μας ζωής και θεολογίας, κατά την οποία μαχόμεθα κατά δυτικών όντες εν πολλοίς πνευματικά τους μορφώματα – όπως για παράδειγμα ο κλειστός αριθμός των επτά μυστηρίων (περιλαμβανομένου του ανθρωπίνου γάμου και ουχί του μετά Θεού, που είναι η μοναχική κουρά!). Είναι σαφές ότι η θεότητα και η εκκλησιαστική ζωή δεν είναι δυνατό να περικλεισθούν σε οιαδήποτε αριθμητικά στεγανά ούτε σε συμβολικούς περιγραφικούς αριθμούς, όπως ο ανωτέρω. Μάλιστα και στον άγιο Συμεών Θεσσαλονίκης συναντάται η αρίθμηση σε επτά των μυστηρίων της εκκλησίας, χωρίς αυτό να μειώνει, εννοείται, τη θεοπνευστία του αγίου. Και το λέω διότι κατ' αντιστοιχίαν και στην περί ογδόης οικουμενικής ύπαρξη διίστανται οι θέσεις. Κατά την ίδια λογική δεν είναι δυνατό να περικλειστεί η οικουμενική συνοδική έκφραση της εκκλησίας σε σχολαστικιστικά αριθμητικά σχήματα ούτε να αναλωνόμεθα σε έριδες περί πραγμάτων άνευ ιδιαιτέρας σημασίας.

Ποια όμως είναι η αλήθεια των πραγμάτων; Όπως κάθε ορθόδοξη επισκοπή και απλή ενορία συνιστά την όλη εκκλησία και δε μερίζεται η οικουμενική εκκλησία σε κατά τόπους ξέχωρες επισκοπές- εκκλησίες, και όπως επίσης σε εκάστη θεία λειτουργία είναι παρούσα η απανταχού εκκλησία παρισταμένων ιδία πάντων των τετελειωμένων αγίων και αγγέλων, κατά τον ίδιο τρόπο και εκάστη σύνοδος (συμπεριλαμβανομένων και των τοπικών) που συμπνέει με την εκκλησιαστική συνείδηση του ορθοδόξου πληρώματος έχει οικουμενικό χαρακτήρα – πράγμα που φαίνεται και στις αναφορές περί οικουμενικού χαρακτήρα της εν λόγω ογδόης. Η συμβατική αρίθμηση των οικουμενικών συνόδων σε επτά ερείδεται επί της θεολογίας των επτά ημερών των εικονιζόντων το παρόν σχήμα του κόσμου και μελλόντων αντικαταστήναι υπό της ογδόης και ανεσπέρου ημέρας.

Στις επτά οικουμενικές συνοψίζεται η καταδίκη πασών των αιρέσεων των υπό του διαβόλου εφευρεθεισών στην ιστορική επί γης πορεία της εκκλησίας, οι οποίες σαφώς και με ετέρες μορφές ενεφανίσθησαν και μετά τη σύγκληση της συνόδου αυτής και θα εμφανισθούν έως της συντελείας του αιώνος. Πρόκειται άλλωστε για την ομοουσιότητα όλων των αμαρτιών. Λέει χαρακτηριστικά το δεύτερο τροπάριο της α' ωδής του κανόνα των Αγίων Πατέρων της Ζ' οικουμενικής συνόδου (ια' Οκτωβρίου): «μείζων αρχήθεν αριθμών ο έβδομος. Δημιουργίας και γαρ, της του Θεού πάσης, πρωτοτύπως γέγονεν, η παντελής κατάπαυσις, εις εβδόμην ημέραν. Και νυν πασών των αιρέσεων, λήξις εις ισάριθμον Σύνοδον».

Εν αντιθέτω περιπτώσει δημιουργείται πρόβλημα περί του αριθμού των μετά την Ζ' συγκληθεισών συνόδων. Π.χ. δεν πρέπει να συναριθμηθούν στις οικουμενικές οι λίαν σημαντικές σύνοδοι του ιδ' αιώνος αλλά και άλλες πανορθοδόξου κύρους μεταγενέστερες; Το ζητούμενο βέβαια αναφορικά με την διά σαφούς και ρητής νομοκανονικής πράξεως καταγγελία ως σχισματικής της παπικής εκκλησίας είναι πολύ απλό έως επουσιώδες, διότι δε χρειάζεται επίσημα αναγνωρισμένη ως Οικουμενική σύνοδος για να καταδικάσει τις αιρέσεις και ποικίλες κακοδοξίες της, οι οποίες είναι εξοφθάλμως πρόδηλες. Άλλωστε μια σχισματική εκκλησία είναι και αιρετική και αντιστρόφως. Για παράδειγμα οι εν Ελλάδι παλαιοεορτολογίτες που ανήγαγαν το θέμα των δεκατριών ημερών σε μείζον δογματικό ζήτημα, πράγμα που συνιστά αίρεση. Το παιχνίδι των λέξεων μεταξύ αιρέσεως και σχίσματος καταδεικνύει το ομοούσιο των φαινομένων αυτών.

Πώς σε τελική ανάλυση είναι δυνατό να γίνει ένωση με μια «χριστιανική εκκλησία» που θεωρεί στην αυγή του αιώνα μας ένα κοινό θνητό αλάθητο προκαλώντας το παγκόσμιο μειδίαμα; Πώς είναι δυνατό να ενωθείς με ανθρώπους που είναι πνευματομάχοι (Filioque: οι πνευματομαχικές αιρέσεις είχαν καταδικαστεί ήδη πριν την Ζ' Οικουμενική – προφανώς λοιπόν και με βάση το προηγηθέν σκεπτικό δε χρειάζεται να βαπτισθεί ως η' η σύνοδος του θ' αιώνος για να καταδικάσει τον παπισμό); Πώς να θεωρήσεις ότι ενώθηκες με χριστιανούς που πιστεύουν ότι σωζόμεθα με κτιστές και όχι άκτιστες ενέργειες (αρειανισμός) ;

Ρώτησαν τον αββά Νεκτάριο, τον τελευταίο στάρετς της Όπτινα, αν είναι δυνατό να ελπίζει κανείς στην ένωση των εκκλησιών και απάντησε: «όχι! Μόνο μια οικουμενική σύνοδος ίσως μπορούσε να την πραγματοποιήσει, αλλά δε θα υπάρξουν άλλες οικουμενικές σύνοδοι. Έχουν γίνει ήδη επτά, σαν τα επτά μυστήρια. Για την εποχή μας ο αριθμός της πληρότητος είναι ο αριθμός επτά. Το οκτώ είναι ο αριθμός του μέλλοντος αιώνος. Μόνο μεμονωμένοι αιρετικοί της δύσεως θα επιστρέψουν και θα ενωθούν με την Εκκλησία μας» (από το βιβλίο Όσιος Νεκτάριος, ο τελευταίος μεγάλος στάρετς της Όπτινα, εκδ. Σταυροπηγιακής και Συνοδικής Ι. Μονής Οσίου Συμεών του Νέου Θεολόγου, Κάλαμος 2003).

Η στάση της Μίας (Ορθοδόξου) Εκκλησίας του Χριστού παραμένει, ως οφείλει, εκείνη της φιλοστόργου μητρός της εν αγάπη προσδοκούσης την επιστροφή των πλανεμένων υπό του διαβόλου τέκνων της. Μέχρι τότε αφήνει απλήρωτη τη θέση του επισκόπου Ρώμης σαν τον πατέρα που στέκεται στο παράθυρο καθ' ημέραν αναμένων την επιστροφή του ασώτου υιού. Οι αντίθετες αυστηρές θέσεις ενίων μαρτυρούν ίσως δικανικό αλλά όχι μητρικό ένστικτο. Η Εκκλησία όμως είναι η αναγεννώσα μητέρα των πάντων στη ζωή του Τριαδικού Θεού.

Στο μεταξύ ο προκαθήμενος της ρωμαϊκής εκκλησίας διεκδικεί ακόμα το αλάθητό του, διαπράττοντας ήδη εν τη ιδία τη γενέσει του προβλήματος αυτού το μεγάλο σφάλμα του δοκείν ως αλάθητη τη θέση του αυτή!

*  Ο Κώστας Νούσης  είναι Φιλόλογος – θεολόγος ΑΠΘ

ΠΗΓΗ:  Σάββατο, 26 Δεκεμβρίου 2009,   http://theology-xaris.blogspot.com/2009/12/blog-post_26.html

Αρμενίζοντας στα μάτια της …

Του Γιάννη Ποταμιάνου

 

Δίδυμες λίμνες, τα μάτια της

γαλαζοπράσινες,

συννεφιασμένες

Και εγώ σε μια σχεδία γαντζωμένος

Στα κύματά τους

αρμενίζω

Χάνομαι στους καλαμιώνες

των βλεφάρων της

Αδιαφορώντας για τον άνεμο

και τους περιπλανώμενους αλήτες

του ουρανού

τα νέφη

Και όταν ξεσπάσει η μπόρα

Μαζί με τους χειμάρρους

των δακρύων της

θα κατρακυλήσω

Στις πλαγιές των ζυγωματικών της

θα σταθώ

Το ουράνιο τόξο να ατενίσω

Της ίριδας όλα τα χρώματα

να ρουφήξω

με τα μάτια μου

Πολύχρωμες κλωστές, μεταξένιες

να κλέψω

Για να κεντήσω

με στίχους χαρούμενους

περιδέραιο

Που θα φωτίσει το χαμόγελό της

Του Αιόλου τους ασκούς

θα κλέψω

Τους τέσσερις ανέμους

να φυσήξω

Που θα διώξουν τη θλίψη

από τα μάτια της

Αφού δύναμη είναι ο άνεμος

Που φουσκώνει το πανί

της έμπνευσης

Και κελαηδάει ο τζίτζικας  

Με πυξίδα, της καρδιά μου

την μαρμαρυγή  

θα διασχίσω τις καταιγίδες

της ψυχής της

Στης αγκαλιάς της το αραξοβόλι

άγκυρα να ρίξω

Και στους αμμόλοφους του στήθους της

θα ξαπλώσω

Που ανεβοκατεβαίνουν

στους ρυθμούς του κύματος

ζαλίζοντας τους γλάρους

Και ακούγοντας το τύμπανο

της καρδιά της

Να πάλλεται σε σκοπούς

ξέφρενους, ερωτικούς

Ασυγκράτητος καβαλάρης

θα ροβολήσω στις άνυδρες στέπες

της κοιλιάς της

Και αφού ξεδιψάσω στην όαση

του αφαλού της

με δροσοσταλίδες

Θα εξερευνήσω τις δασωμένες

κοιλάδες

Στις ρίζες των ποδιών της

Για να ανακαλύψω την πηγή

της ζωής

Για να απελευθερώσω τα αρχέγονα

πάθη της

Και όταν μας βρει το βράδυ

κάτω από το βλέφαρο του φεγγαριού

Θυσία θα παραδοθώ

στις μαχαιριές του έρωτά της

                                        4 Σεπτεμβρίου 2009, Γιάννης Ποταμιάνος

Γράμμα σε όσους δεν εορτάζουν

Του παπα Χαράλαμπου Παπαδόπουλου

Υπάρχουν άνθρωποι που αυτές τις μέρες δεν εορτάζουν. Υπάρχουν άνθρωποι που ενώ η ψυχή τους λαχταρά την εορτή της ζωής μένουν σιωπηλοί στην μοναξιά που τους επέβαλε το σύστημα των υποτιθέμενων "αξιών " μας. Των "ιδανικών και αρχών" μας, που δεν είναι τίποτε άλλο από ιδεολογήματα, τροφή της αυτοεικόνα μας, το εγώ μας, χωρίς καμία αλήθεια στην ζωή.

Υπάρχουν αυτές τις μέρες σπίτια με τζάμια θαμπά , με πόρτες που δεν χάρηκαν το πέρασμα του επισκέπτη. Τοίχοι χλωμοί και διάδρομοι οι σκοτεινοί που οδηγούν σε δωμάτια γεμάτα οδύνη και μοναξιά.

Μα πιο πολύ, απεριγράπτως πιο πολύ, αυτά τα πρόσωπα τα μελαγχολικά, τα μάτια τα γεμάτα ερωτηματικά, οι ψυχές που διψασμένες νόημα ζητούν, ήταν των ημερών αυτών μια παραφωνία, αλλά ωστόσο το μόνο ζητούμενο.

– Γιατί να γελάσω, γιατί να είμαι χαρούμενος;… μου είπε τις προάλλες ένα νεαρό άτομο από εκείνα που μεγάλωσαν και συνεχίζουν να μεγαλώνουν στις πόλεις, τα σπίτια, τα δωμάτια, όπου ο ήλιος και το φεγγάρι είναι άγνωστο κείμενο.

-Πολύ μοναξιά πάτερ…, μου ψιθύρισε με ανεμική φωνή, που μόλις και μετά βίας μπορούσε να συλλαβίσει λέξεις και να σχηματίσει προτάσεις επικοινωνίας.

Είναι βλέπεις και ξεχασμένη η γλώσσα μας, αφού κανείς πια δεν την μιλάει. Και αυτοί που την προφέρουν την ξοδεύουν ανώδυνα και την κρατούν επικίνδυνα άδεια. Συνήθως για να κρύβουν την ψευτιά και να υποστηρίζουν την υποκρισία του βίου τους.

-Μοναξιά, βουβαμάρα, θλίψη στο σπίτι. Η συντροφιά, οι σχέσεις και η κοινωνία με ανθρώπους πολυτέλεια στην βουβή πεζοπορία της ψυχής.

-Γιατί βρε Ν……-τον ρωτάω- τόση θλίψη- όχι ότι δεν ήξερα αλλά ήθελα να ανοίξω την κουβέντα- μα περισσότερο την καρδιά του, που διψούσε για μια συνάντηση πέρα από τις λέξεις, από τα σύμφωνα και τα φωνήεντα.

-Τι γιατί πάτερ μου…….., σάματι πως ξέρω και εγώ. Από την μέρα που γεννήθηκα αυτή την απάντηση ψάχνω και εγώ να δώσω. Γιατί, γιατί τόση θλίψη, τόσος πόνος στα μάτια, στην ψυχή, στις ζωές των ανθρώπων.

-Ο πατέρας άνεργος, η μάνα ανασφάλιστη στην μαύρη εργασία, τα αδέλφια μου ο καθένας στο δικό του κόσμο, άλλος στην τηλεόραση και άλλο στο Pc. Και εγώ ψάχνω κανένα φιλαράκι να πούμε δυο κουβέντες. Αλλά οι αποστάσεις μακρινές και το χαρτζιλίκι για κανένα καφέ, καμιά βολτίτσα όλο και λιγοστεύει ή και εξαφανίζετε. Τι να πω και στην Μάνα, εδώ καλά καλά με αυτά που παίρνει δε μπορούμε να καλύψουμε τις βασικές ανάγκες. Να ζητάω και εγώ δεν λέει….. Και έτσι κάθομαι μέσα….. Τις προάλλες μας έδωσαν το επίδομα ανεργίας του πατέρα, και μαζί της τριτεκνίας, αλλά… χα χα χα… μέχρι να το πάρουμε, το δώσαμε και πάλι πίσω στο κράτος με όλα αυτά που μας παίρνουν κάθε μήνα κάθε χρόνο. Τι μας τα δίνουν και καθόλου; Σκέτη κοροϊδία. Τελικά ο μεγαλύτερος ληστής είναι το ίδιο το κράτος.

Κοίτα σε καταλαβαίνω, μα πάνω από όλα σε νιώθω. Και εγώ σε μια παρόμοια οικογενειακή κατάσταση μεγάλωσα. Βέβαια σήμερα τα πράγματα είναι πολύ πιο δύσκολα. Ωστόσο επειδή ακριβώς έχω περάσει και σε ένα ποσοστό περνάω ακόμη, μέσα από τέτοιες καταστάσεις θα ήθελα να σου πω μερικές σκέψεις μέσα από την καρδιά μου, με αισθήματα αλληλεγγύης και βαθιάς ανθρώπινης φιλίας: 

– Το πρώτο που έχω να σου πω, είναι αντιστάσου. Αντιστάσου όπως μπορείς σε όλο αυτό το σύστημα που βλέπεις γύρω σου και είναι έτοιμο να σε κατασπαράξει όπως κάνει καθημερινά με χιλιάδες συνανθρώπους μας. Αυτό το σύστημα σε θέλει θλιμμένο, μίζερο, αξιολύπητο και αξιοθρήνητο. Σε θέλει απελπισμένο και παραδομένο στα πλαστά και μεθοδευμένα αδιέξοδα. Τα τεχνητά αδιέξοδα που δημιουργήσανε για να μας ελέγχουν. Για να ασκούν εξουσία πάνω στην ζωή μας, πάνω στην ψυχή μας. Σπάσε το σύστημα αυτό, αλλά πρόσεχε ξεκίνα πρώτα από μέσα σου. Από την ψυχή σου θα κάνεις την αρχή. Όταν θα πάρεις την απόφαση να μην τους χαρίσεις την ζωή, τον χρόνο σου, τα όνειρα σου. Δεν τους ανήκεις. Δεν είσαι μονάδα στον ισολογισμό τους. Δεν είσαι χρηστικό αντικείμενο στα σχέδια τους, δεν είσαι μονάδα παραγωγής και αποχαυνωτικής κατανάλωσης. Είσαι ανώτερη σπορά.

– Το δεύτερο που πρέπει να κατανοήσεις είναι ότι όλοι αυτοί – κράτος-καπιταλιστική κοινωνία-πλουτοκρατία – θέλουν να σε «εκπαιδεύσουν» ώστε να νοιώθεις και να αισθάνεσαι, ότι για να σε προσέχουν και για να σου δίνουν σημασία πρέπει να κλαις, να παραπονιέσαι, να ζητάς, να ζητάς συνεχώς. Ζήτουλα και κακομοίρη σε θέλουν δηλαδή. Όχι να κατακτάς. Να κερδίζεις περήφανα και αξιοπρεπώς, αλλά να επαιτείς. Να επαιτείς ένα κοίταγμα, ένα χάδι, ένα φιλί, μια αγκαλιά, μια κουβέντα, μια παρέα. Να επαιτείς μια δουλειά, μια εργασία, μια δημιουργική έκφραση, να ζεις …. Και στο τέλος να τους λες και ευχαριστώ δοξάζοντας τους.

–  Το τρίτο, είναι ότι το σύστημα σου μαθαίνει να εξαρτάσαι. Να είσαι μια εξαρτημένη ύπαρξη σε όλα τα επίπεδα. Να εξαρτάται η χαρά που θα νιώσεις, πως και που θα την νιώσεις, μέχρι πόσο και ως πόσο. Χρόνος, χώρος, ποιότητας, επιλογές όλες δικές τους. 

–  Τέταρτον, είναι ότι σου μαθαίνουν ότι αυτή η πραγματικότητα δεν μπορεί να αλλάξει και ότι εάν είναι κάτι να αλλάξει δεν θα το κάνεις εσύ, αλλά κάποιος άλλος έξω από εσένα. Έτσι ελέγχουν την ζωή σου. Έχουν εξουσία πάνω στην ιστορία σου. Σε ορίζουν και σε καθορίζουν.

Δεν σε θέλουν να πιστεύεις στις δικές σου δυνάμεις. Αυτές που υπάρχουν μέσα σαν προίκα του δημιουργού σου. Οι προδιαγραφές σου είναι για πολύ υψηλά και μεγάλα πράγματα. Είναι για την ουτοπία, για την εσχατολογία του τέλειου, για την επανάσταση, για την κοινωνία του αλλιώς.

Μάθε λοιπόν φίλε ότι όσο και εάν μας έχουν μαυρίσει την ζωή, οσο και αν μας έχουν όντως δυσκολέψει τον βιο, εμείς δεν θα παραδοθούμε σε κανένα, παρά μονάχα στην ζωή που ο Θεός μας χάρισε για να την ζήσουμε με χαρά και έκσταση.

Μη τους παραδίδεσαι, βγες έξω από τα μπουντρούμια όπου ο καπιταλιστικός καταναλωτισμός και η οικονομική δυναστεία της "ανάπτυξης" και της αστικοποίησης μας επέβαλε. Βγες από την παραμόρφωση του συστήματος και ψάξε, αναζήτησε την μεταμόρφωση. Δεν είναι φύση σου για να μαραζώνεις, για να θλίβεσαι, για να στενοχωριέσαι, ζήσε.

Βγες στους δρόμους και ας μην έχεις μια στη τσέπη. Δεν χρειάζεται. Περπάτησε, ρούφα ουρανό και αστέρια. Νιώσε την ύπαρξη, την ομορφιά του σώματος σου, καθώς περπατάει, καθώς κοιτάει, καθώς ακούει και μιλάει. Πάρε ένα φίλο μια φίλη και περπατήστε. Δεν είναι ανάγκη να καταναλώσετε, να αγοράσατε, να ξοδέψετε, να πληρώσετε, για να νιώσετε ότι υπάρχετε, αυτό δεν είναι η αλήθεια σας, είναι το ψέμα του πολιτισμού της κατανάλωσης, του κέρδους. Πάρε ένα ποδήλατο και φύγε, περπάτησε, τρέξε. Συναντήσου με άλλους ανθρώπους, μιλήστε, παίξτε, γελάστε, δοξάστε την ύπαρξη, το Θεό, την ανθρώπινη κοινωνία και επικοινωνία.

Σπάστε την ατομικότητα, ζήστε μαζί στιγμές, μοιραστείτε πράγματα, αντικείμενα, ρούχα, φαγητά, λεφτά, λέξεις, εικόνες, νοήματα, συναισθήματα, εμπειρίες, την ζωή σας. Οργανωθείτε μόνοι σας. Κάντε ομάδες κοινοτισμού. Μπείτε σε ομάδες που ζουν κοινοτικό βίο, σε ενορίες όπου υπάρχει η εκκλησία, σε συλλογικότητες αυτοοργάνωσης, μόνο μην μείνεις μόνος.

Δεν θα σε δικαιολογήσω. Σε κατανοώ, αλλά μην τους χαρίζεις την ζωή σου. Μη σε κάνουν δούλο τους κάτω από την εξουσία του χρήματος, κάτω από την δύναμη να ορίζουν το πώς θα ζήσεις. Δεν τους ανήκεις. Ανήκες μονάχα στην ζωή, ζήσε…. το μπορείς….. Ο Χριστός δεν έφερε μια νέα θρησκεία στον κόσμο των θρησκειών, αλλα ένα νέο τρόπος ζωής, ζήσε λοιπόν….. Μην χαριστείς σε κανένα.

Μην ξεχνάς δεν είσαι δυστυχισμένος. Έτσι σου έμαθαν. Έτσι σε θέλουν για να σε κατευθύνουν και να τους έχεις ανάγκη. Δεν ανήκεις σε αυτούς, είσαι άπειρος, είσαι παιδί Ανάρχου πατρός….. Μπορείς να είσαι ευτυχισμένος, μη πείθεσαι ότι είσαι δυστυχισμένος. Είσαι στο ποσοστό που τους το επιτρέπεις. Είσαι στο ποσοστό που παίζεις το παιγνίδι τους. Είσαι μόνο όταν παίζεις με τους όρους του συστήματος τους, που ορίζει ως ευτυχία το κέρδος, την αφθονία, το χρήμα, την κατανάλωση. Ψάξε να βρεις την αλήθεια της φύσης σου, την αλήθεια του υπάρχω, που είναι η ελευθερία.

Καλά Χριστούγεννα φίλε-η καλή Χρονιά!!!!

ΠΗΓΗ:  π. Λίβυος, Σάββατο, 26 Δεκεμβρίου 2009, με πολλά σχόλια, http://plibyos.blogspot.com/2009/12/blog-post_26.html

 Ο τικτόμενος μικρός Χριστός  και ο μικρός Αλέξης

  Του φιλαλήθη/philalethe00

Ο μικρός αχώρητος Χριστός, δηλ. η αλήθεια, η οδός, η ζωή, εν σαρκί κατέρχεται και χωρείται, κενώνεται, προσλαμβάνει μορφή (εθελό)δούλου, για να θεραπεύσει. Προσλαμβάνει τα πάντα και όχι μόνο τον "Λόγο", διότι το "απρόσληπτον και αθεράπευτον".

Όπως ο Ίδιος μας συστήνεται στην Συναγωγή (που μετέπειτα, βέβαια, θα γίνει "κατοικητήριο δαιμόνων") : κατέρχεται για να πει καλά νέα στους φτωχούς(πρβλ. το υμνογραφικό "Πλούσιοι επτώχευσαν και επείνασαν, οι δε εκζητούντες τον Κύριον ουκ ελαττωθήσονται παντός αγαθού"), για να κηρύξει ελευθέρωση στους αιχμαλώτους, για να δώσει το φως στους τυφλούς, για να γιατρέψει τους καρδιακά συντετριμμένους(Λκ., 4:16). Είναι όντως ο Ελευθερωτής και αυτός που μας καλεί "στην κάλλιστη και πιο μεγαλειώδη επανάσταση ενάντια στο κακό". (Αγ. Ν. Βελιμίροβιτς, "Εκκλησία και επαναστατική παιδαγωγική").

Το παιδί Αυτό, λοιπόν, γεννιέται εξόριστο, κατάμονο, ανεπιθύμητο, "από θεούς και ανθρώπους μισημένο". Άνθρωποι -και συγκεκριμένα ο κρατήσας φορέας της εξουσίας- θέλουν, ακόμη δεν ετέχθη, την θανάτωσή του! Γιατί θέλουν κάτι τέτοιο; Μα, πρώτα-πρώτα, θα τους χαλάσει την βολή! Ο θρόνος των "αρχόντων του αιώνος τούτου, των καταργουμένων"(Α'Κορινθίους, 2:6-8) τρίζει ήδη και τα "αρχαία θα παρέλθουν"  σύντομα…

Δυστυχώς, όμοια γίνονται κατά καιρούς και ούτω εγένοντο, τηρουμένων των αναλογιών, και με την περίπτωση του αγαπητού μας έφηβου Αλέξη Γρηγορόπουλου. Νομίζω, ότι αυτή η "λαϊκή εξέγερση" του περασμένου Δεκέμβρη έχει υποτιμηθεί βάναυσα ως προς αυτό που θέλει να εκφράσει, παρά την καπηλεία της από κάποια κόμματα επώνυμα της Αριστεράς ή του αριστερισμού ή παρά το στημένο ή/και εσκεμμένα προκλητικό πολλών γεγονότων. Περιμένατε σαφήνεια τέλεια; Εδώ, οι ίδιοι οι σπουδαγμένοι μαρξιστές(όταν ήταν κάπως περισσότεροι) ήσαν σύνθεση πραγμάτων των οποίων οι ίδιοι δεν είχαν συνείδηση, όπως αποδείκνυε τέλεια και ο Ν. Μπερντιάεφ κάπου*. Όσος (νεανικός) αυθορμητισμός -και όχι μουχλιασμένες διάνοιες- υπήρξε σε αυτήν ήταν όντως όχι εκδικητικός και ήταν έκφραση μίας ηθικής, συνειδησιακής αγανάκτησης που η νεολαία έχει περισσότερο.

Ιδιαίτερα, οι έφηβοι ύψωσαν σημαίες ηθικοπνευματικών "ιδανικών" που ο σημερινός παρακμιακός αστικός "θρυμματισμένος κόσμος" φτύνει και ολοένα και πιο φανερά. Είπαν στους "μεγάλους": "ζείτε ψεύτικες ζωές, έχετε σκύψει το κεφάλι, έχετε κατεβάσει τα παντελόνια και περιμένετε τη μέρα που θα πεθάνετε. Δε φαντάζεστε, δεν ερωτεύεστε δεν δημιουργείτε! Μόνο πουλάτε κι αγοράζετε. ΥΛΗ ΠΑΝΤΟΥ ΑΓΑΠΗ ΠΟΥΘΕΝΑ – ΑΛΗΘΕΙΑ ΠΟΥΘΕΝΑ". Για όσους πουλάνε, λοιπόν, την ψυχή τους(κατά κυριολεξία, όμως) στο διάβολο για λίγα ψιχία για τον εαυτούλη τους, για τον ανέραστοκαταναλωτισμό, που έλεγε και ο Κωστής Μοσκώφ – μάλιστα, αναφερόμενος στους "μικροαστούς θετικιστές" της (υπαρκτής) αριστεράς. Για τον μεταμοντέρνο μηδενισμό που μας σερνει πεθαμένους, δεκαετίες τώρα, πίσω από το άρμα

του. Μακάρι, όμως, οι "μεγάλοι" να διδάσκονταν από την χαρίεσσα αθωότητα των παιδιών, όπως ήθελε ο Χριστός…

 Ειλικρινά,  η γέννηση του μικρού Χριστού φέτος μας είναι ασύγκριτα πιο επιτακτική από άλλες εποχές και έτη. Χρειαζόμαστε, απελπισμένα, τον Επαναστάτη, χρειαζόμαστε τον Ιατρό(κατ'εξοχήν των ψυχών- που άλλοι Τον εκτόπισαν), χρειαζόμαστε τον Κύριο των κυριευόντων Βασιληά, χρειαζόμαστε τον μανικότερο πάντων και νηφάλιο Εραστή και Ερώμενο να μας βγάλει από την χαβούζα της ανέραστης και άπονης μανίας μας περί τα αφροδίσια και να μας μυσταγωγήσει στο χαρμόλυπο, απροϋπόθετα αγαπητικό μυστήριο του αδελφού…

Υ.Γ  Δημοσιεύεται στο τρέχον φύλλο της εφ. “Χριστιανική” με μικρές αλλαγές.

* βλ. κατ'εξοχήν για το θέμα αυτό: "Για την κοινωνική ανισότητα", εκδ. Πουρναρά. Ο Μπ. θεωρεί χαρακτηριστικά, ότι οι εξουσιαστές μπολσεβίκοι δεν μπορούν να μιλήσουν καν για το τι είναι "αστικό πνεύμα" λόγω της επιπόλαιής τους προσέγγισης.

 Η Γέννηση ενός Μεγάλου Αναρχικού

Να είναι τόσο απλά όλα: «Ήμουν ξένος και μαζέψατε, άρρωστος και στη φυλακή και ήρθατε να με δείτε, πεινούσα και μου δώσατε να φάω… » Τόσο απλά που νιώθεις ότι μπορείς να κάνεις κάτι, να μη νιώθεις άχρηστος, καθυποταγμένος σε ένα σύστημα σωστών συμπεριφορών αλλά και τόσο δύσκολα, που δεν θα φτάσεις ποτέ στο τέλειο. Γιατί ακόμα και να καταργηθούν τα σύνορα, «ξένοι» θα υπάρχουν. Όση φαντασία και να βάλει κανείς, δεν μπορεί να φανταστεί έναν κόσμο, όπου η κίνηση προς τον Άλλο, δεν θα είναι το ζητούμενο της ζωής…

Να είναι κάποιος που ψιθυρίζει ότι είναι «Γιος του Θεού», αλλά εκεί στη διήγηση των «πειρασμών» να μη θέλει να τους πείσει όλους με κάποιο κόλπο που να καταργεί τη συνείδηση, με μια πρώιμη και συμβολική μαζική προπαγάνδα. Να αρνείται να δώσει στον κόσμο λίγο ψωμί και ασφάλεια για να τον καθυποτάξει.

Να είναι ο Χριστός στον διάλογο με τον Μεγάλο Ιεροεξεταστή (που μας άφησε στους «Αδελφούς Καραμαζώφ» ο Φ. Ντοστογιέφσκι), ο οποίος ενώ καταλαβαίνει ότι απέναντι στα διακυβεύματα που στήνει η εξουσία και στην αποτελεσματικότητα της, τις περισσότερες φορές είναι ανίσχυρος, εντούτοις γνωρίζει ότι η τελική νίκη είναι από την πλευρά του δικού του δρόμου της Ελευθερίας…

Και με αυτή την ευκαιρία Καλές Γιορτές με Ειρήνη και Ελευθερία έξω και μέσα.

* http://tsouknida.blogspot.com/2009/12/blog-post_25.html

Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΕΧΕΙ ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΕΙ τον ΠΑΠΙΣΜΟ ΩΣ ΑΙΡΕΣΗ

ΣΥΝΟΔΙΚΑ και ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ, και

ΑΠΟΔΕΧΕΤΑΙ την ΣΥΝΟΔΟ του 879-880 ως ΟΓΔΟΗ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ

(Παρέμβαση μὲ ἀφορμὴ διάλογο Τελεβάντου-Ἀνδρεόπουλου)

Του Παναγιώτη Σημάτη

Ὁ κ. Ἀνδρεόπουλος φαίνεται πὼς δὲν ἀποδέχεται ὅτι ὁ Παπισμός ἔχει ἀποκοπὴ μὲ ἀπόφαση Οἰκουμενικῆς Συνόδου ὡς αἵρεση ἀπὸ τὴν ΜΙΑ Ἐκκλησία. Αὐτὸ συμπεραίνεται ἀπὸ σχόλιό του σὲ κείμενο τοῦ κ. Π. Τελεβάντου στὸ μπόγκ  www.religiousnet.blogspot.com/2009/12/blog-post_22.html#comments. Ἐπικαλούμενος «Σημειώσεις» τοῦ καθηγητὴ Δ. Τσελεγγίδη  (ποὺ βρῆκα ὅτι ἔχουν ἐκδοθεῖ ἀπὸ τὸ 1988), γράφει ὁ κ. Ἀνδρεόπουλος:

«…Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία θεωρήθηκε από τοπικές ορθόδοξες Συνόδους, ως ετερόδοξη και αιρετική, αποκεκομμένη δηλαδή από τη Μία, Αγία Καθολική και Αποστολική του Χριστού Εκκλησία … Ο καθηγητής Δογματικής, πάντως, κ. Δημ. Τσελεγγίδης («Δυτική Θεολογία και Πνευματικότητα, Σημειώσεις από τις πανεπιστημιακές παραδόσεις. Εκδ. υπηρεσία Δημοσιευμάτων ΑΠΘ, σελ. 38) για το θέμα αυτό επισημαίνει ότι «η απόφανση αυτή (ότι η Ρ/Κ Εκκλησία είναι αιρετική) δεν είναι οριστική και τελεσίδικη. Αφού δεν θεσπίσθηκε από Οικουμενική Σύνοδο (…) Μέχρι αποφάνσεως οικουμενικής συνόδου της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι σκόπιμο να περιβάλλουμε τους πιστούς της Ρ/Κ Εκκλησίας με αγάπη και να περιμένουμε την επιστροφή τους στην Ορθοδοξία. Μ' απλά λόγια: αναμφίβολα υπάρχουν δοξασίες της Ρ/Κ Εκκλησίας (π.χ. για το Filioque, το πρωτείο του Πάπα, κ.α.) οι οποίες είναι προδήλως αιρετικές, ΔΕΝ υπάρχει, όμως, απόφαση, που να χαρακτηρίζει ως «αιρετική» την Ρ/Κ Εκκλησία».

Ἐπειδὴ ἀσχολήθηκα μὲ τὸ θέμα πρόσφατα, ἀποφάσισα νὰ παρέμβω καὶ νὰ παραθέσω τὰ στοιχεῖα ποὺ συνέλεξα, διὰ τῶν ὁποίων φαίνεται ὅτι ἡ Ἐκλησία ἔχει καταδικάσει οὐσιαστικὰ καὶ διὰ Οἰκουμενικῆς Συνόδου τοὺς Παπικούς.

Ὡς πρὸς τὶς θέσεις τοῦ κ. Τσελεγγίδη ἁρμόδιος εἶναι νὰ ἀπαντήση ὁ ἴδιος, ἂν τὸ ἀπόσπασμα ἀποδίδει τὴν ὁριστική του τοποθέτηση στὸ θέμα ἢ μὲ τὰ δεδομένα τοῦ 1988 (ἂν ἀποδίδονται στὴν ὁλότητά τους). Σὲ μιὰ πρόχειρη ἔρευνα, ὅμως, ποὺ ἔκανα σὲ πρόσφατες δημοσιεύσεις του (2009 καὶ ὄχι σὲ δημοσιεύσεις τοῦ 1988), δὲν ἀποκόμισα τὴν ἴδια ἐντύπωση. Γράφει π.χ. Πρὸς τὴν Ἱερὰ Κοινότητα τοῦ Ἁγίου Ὄρους γιὰ τὸν «Διάλογο Ὀρθοδόξων καὶ Ρωμαιοκαθολικῶν»:

«Η διαφορά μας στο δόγμα, σύμφωνα με το γράμμα και το πνεύμα των Οικουμενικών Συνόδων που σαφώς προκύπτει από τα Πρακτικά τους, θέτει εκτός Εκκλησίας τους Ρωμαιοκαθολικούς, πράγμα που επιβεβαιώνεται και εμπειρικώς από την επί μία χιλιετία διακοπή της μεταξύ μας διαμυστηριακής κοινωνίας… Εύλογα, λοιπόν, προκύπτει το θεολογικό ερώτημα: Πως θα μπορέσουμε να συζητήσουμε ορθολογικώς στον επικείμενο Θεολογικό Διάλογο με τους Ρωμαιοκαθολικούς για τη θεσμική-ιεραρχική θέση ενός προσώπου (δηλαδή του Πάπα) εντός Εκκλησίας, ενόσω το πρόσωπο αυτό βρίσκεται ακόμη ουσιαστικά αλλά και τυπικά εκτός της Εκκλησίας.

Καὶ σὲ ἄρθρο του στὸ περιοδ. «Ἐν Συνειδήσει» μὲ τίτλο «Είναι οι Ετερόδοξοι μέλη της Εκκλησίας;» (Ι. Μ. Μ. Μετεώρου, Ιούνιος 2009), γράφει ὁ κ. Τσελεγγίδης:

«Και όπως τα κλαδιά της αμπέλου δεν μπορούν να ζήσουν και να καρποφορήσουν, αν αποκοπούν από την άμπελο, έτσι και ο αποκομμένος από την Εκκλησία πιστός η και ολόκληρες κοινότητες πιστών- ανεξάρτητα από το αριθμητικό τους πλήθος- δεν μπορούν ούτε να υπάρξουν εν Χριστώ ούτε να συστήσουν άλλη Εκκλησία.

 Οι Ρωμαιοκαθολικοί έχουν εκπέσει από την Εκκλησία επισήμως τον 11ο αιώνα… Είναι λοιπόν προφανές ότι οι Ρωμαιοκαθολικοί -κατ' επέκταση και οι Προτεστάντες που υιοθέτησαν το Filioque- έχουν εκπέσει από την αποστολική πίστη της Εκκλησίας…».

Αὐτὰ γιὰ τὴν ἀφορμή. Στὴ συνέχεια παραθέτω τὶς θέσεις τῶν Πατέρων, γιὰ τὴν Η΄ Οἰκουμενική καὶ τὴν καταδίκη τῶν Παπικῶν ἀπὸ αὐτήν καὶ ἄλλες Συνόδους. Προέρχονται ἀπὸ τὸ βιβλίο: «Ὁ Παπισμός, Αἵρεση ἤ σχίσμα;» (Ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ»).

«Ἰσχυρίζονται κάποιοι, πὼς ναὶ μὲν εἶναι αἵρεση ὁ Παπισμός καὶ τὸ Filioque, ἀλλὰ δὲν ἔχουμε καταδίκη τοῦ Παπισμοῦ ἀπὸ Οἰκουμενικὴ ἢ Πανορθόδοξη Σύνοδο. Ἂς γνωρίσουν, λοιπόν, ὅσοι ἀκόμα τὸ ἀγνοοῦν, ὅτι ὑπάρχουν, ἐκτὸς ἀπὸ τὶς ἐπίσημες πρῶτες ἑπτὰ Οἰκουμενικὲς Συνόδους (κατά τὸν Ρωμανίδη αὐτές ἐξέφραζαν τὴν βούληση τοῦ αὐτοκράτορα, ποὺ καὶ τὶς συγκαλοῦσε, ἦσαν δηλαδὴ οὐσιαστικὰ αὐτοκρατορικὲς Σύνοδοι), ὑπάρχουν καὶ πολλές ἄλλες, ποὺ ρυθμίζουν ἀπὸ αἰώνων τὴν ἐκκλησιαστική μας ζωή, ὅπως ἀκριβῶς καὶ οἱ πρῶτες ἑπτά, καὶ εἶναι ὑποχρεωτικὲς γιὰ τοὺς πιστούς, ἄσχετα ἂν λέγονται τοπικές, γενικὲς ἢ Οἰκουμενικές.

Εἰδικά, ἡ ὑπὸ τὸν Μέγα Φώτιο Σύνοδος τοῦ 879-880 ἀποκαλεῖται Η΄ (ὀγδόη) Οἰκουμενικὴ ἀπὸ πολλοὺς Ἅγιους καὶ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ καὶ σύγχρονους Ἐπίσκοπους καὶ θεολόγους, ἀφοῦ πληροῖ ὅλες τὶς προϋποθέσεις καὶ ἔχει ὅλα τὰ γνωρίσματα ποὺ εἶχαν καὶ οἱ ὑπόλοιπες ἑπτά. («Κριτήριον ἐξωτερικὸν τῆς Οἰκουμενικῆς Συνόδου εἶναι ἡ ἀναγνώρισις τῶν ἀποφάσεων αὐτῆς ὑπὸ τῆς καθόλου Ἐκκλησίας» (Ἀνδροῦτσος Χρ., Δογματική…, σελ. 252). 

Κατὰ τὸν καθηγητὴ Βλ. Φειδᾶ:

«Ἡ μετὰ τὴν Δ΄ Οἰκουμενικὴ σύνοδον λειτουργία τῆς Ἐνδημούσης συνόδου παρουσιάζει διττὴν μορφήν, ὅτε μὲν συγκροτουμένη ἐν στενωτέρᾳ ἐννοίᾳ, ὁπότε ἐταυτίζετο πρὸς τὴν Πατριαρχικήν, ὅτε δὲ ἐν εὐρυτέρᾳ ἐννοίᾳ, ὁπότε προσελάμβανε τὸν χαρακτῆρα γενικῆς συνόδου τῶν Ἐκκλησιῶν» (Φειδᾶ Βλ., Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία, τ. ΙΙ, σελ. 439-440).

Ἡ  Η΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος δὲν ἔχει ἀκόμη ἐπισήμως ἀνακηρυχθεῖ ὡς Οἰκουμενική, διότι δὲν ὑπῆρξε ἄλλη Οἰκουμενικὴ Σύνοδος -μετὰ ἀπὸ αὐτὴ- γιὰ νὰ τὴν ἀνακηρύξη, ἀλλὰ καὶ γιὰ λόγους «οἰκονομίας» τῆς Ἐκκλησίας ποὺ θὰ ἀναφερθοῦν στὴ συνέχεια. Στὴ συνείδηση τῶν Ὀρθοδόξων, ὅμως, ἔχει πολιτογραφηθεῖ ὡς ἡ Η΄ Οἰκουμενική, διότι συνεκλήθη κανονικὰ ὑπὸ τοῦ Πατριάρχου Φωτίου καὶ σὲ αὐτὴ ἔλαβεν μέρος ὅλα τὰ Πατριαρχεῖα, καὶ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Ρώμης διὰ τοῦ καρδινάλιου Πέτρου ὡς ἐκπροσώπου «τοῦ ἁγιωτάτου πάπα Ἰωάννου τοῦ ἀδελφοῦ καὶ πνευματικοῦ πατρὸς ἡμῶν», ὅπως εἰς τὰ Πρακτικὰ τῆς Η΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου ἀποκαλεῖται (Ρωμανίδη Ἰω., Κείμενα Δογματικῆς καὶ Συμβολικῆς Θεολογίας…, τόμ. Β΄, σελ. 138).

Ὅμως, στὴ συνέχεια οἱ Δυτικοί, καὶ σήμερα οἱ Λατινόφρονες, ἀρνοῦνταν νὰ τὴν δεχτοῦν ὡς Οἰκουμενική, ἀφοῦ ἀποδοκίμασε τὶς πλάνες τους, γι' αὐτὸ ὁ Γεννάδιος Σχολάριος ἔλεγε στοὺς χαρακτηρίζοντας τὴν Σύνοδον τοῦ 879 ὄχι Οἰκουμενική, ἀλλὰ "μερικήν": «Ἡ ἔλλειψις τῶν σχισματικῶν (Λατίνων) οὐχ ὑφαίρεσιν ποιεῖται τοῦ οἰκουμενικοῦ» τῆς Συνόδου ( Μπιλάλη Σπ., Ἡ Αἵρεσις τοῦ Filioque, τόμ. 1^ος, σελ. 280). Ἡ Σύνοδος αὐτὴ «ἀναθεματίζει τὴν προσθήκην τοῦ Filioque στὸ Σύμβολον τῆς πίστεως, καὶ ὅσους εἶχαν τὸ θράσος "τὴν ἀρχαιότητα τοῦ ἱεροῦ τούτου καὶ σεβασμίου ὅρου (Συμβόλου) κατακιβδηλεῦσαι" (=νὰ νοθεύσουν).

«Ἡ σύνοδος ὠνόμασεν ἑαυτὴν "οἰκουμενικὴν" πολλαχοῦ ἐν τοῖς πρακτικοῖς καὶ μάλιστα ἐν τοῖς κανόσιν αὐτῆς…πρὸς τούτοις ὁ Θεόδ. Βαλσαμών (12^ος αἰ.), καὶ ἄλλοι…ὠνόμασαν «αὐτὴν "ὀγδόην Οἰκουμενική"» (Στεφανίδη Β., ὅπ. παρ., σ. 364). Ὅμως ὡς «Η΄ Οἰκουμενικὴ» τὴν μνημονεύει καὶ ἡ Σύνοδος τεσσάρων Πατριαρχῶν τοῦ 1484 μὲ εἴκοσι παρόντες Μητροπολίτες» (Μπούμη Π., Τὰ Ἀναθέματα Ρώμης-Κων/πόλεως…, σελ. 115).

Γιὰ τὴν Η΄ Οἰκουμενικὴ ἔχουμε καὶ τὶς μαρτυρίες Ἁγίων, ὅπως:

α) τοῦ ἁγίου Συμεὼν Θεσ/νίκης ὁ ὁποῖος μαρτυρεῖ, ὅτι: «Ἑτέρα μετὰ τὴν ἑβδόμην οἰκουμενικὴ οὐ γέγονε σύνοδος, εἰ μὴ ἡ ὀγδόη λεγομένη». Ἡ «Σύνοδος αὕτη τοὺς ἐκ τοῦ Υἱοῦ  τὸ θεῖον Πνεῦμα ἐκπορεύεσθαι τολμῶντας λέγειν ἀναθέματι καθυπέβαλε. Τηρεῖν τε τὰ τοῦ ἱεροῦ Συμβόλου ἀμείωτα παντὶ τρόπῳ παραδέδωκεν. Ἀλλ' οὐκ οἶδ' ὅπως οἱ Λατῖνοι ταῦτα παρεῖδον… Ταῦτα οὖν καὶ τῇ τῶν λατίνων Ἐκκλησίᾳ μεγίστου πτώματος ὑπῆρξεν αἰτία» (Μπιλάλη Σπ., ὅπ. παρ., σελ. 135-136).

β) τοῦ ἁγίου Νεκταρίου ὁ ὁποῖος γράφει: ἡ Η΄ Οἰκουμενικὴ «κατεδίκασε διὰ συνοδικῆς ἀποφάσεως τὴν προσθήκην τοῦ Filioque, ἣν οὗτοι ἐποιήσαντο ἐν τῷ συμβόλῳ τῆς πίστεως καὶ ἔθηκεν ὑπὸ ἀφορισμὸν τοὺς δράστας τούτου ἕνεκα συναισθάνονται ἑαυτοὺς βεβαρημένους ὑπὸ τὸ ἀνάθεμα τῆς Συνόδου ταύτης, ἧς τὸ κῦρος μάτην ἀγωνίζονται νὰ καταρρίψωσιν…Ἐὰν ὁ Φώτιος δὲν συνεκρότει τὴν Η΄ Οἰκουμενικὴν Σύνοδον, ἅπασα ἡ Ἀνατολὴ θὰ ὑπετάσσετο τῷ Πάπᾳ» (Ἅγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως, Τίνες λόγοι τῆς μήνιδος τῶν Δυτικῶν κατὰ τοῦ Φωτίου, περ. «Θεοδρομία», τ. 20, 2001, σελ. 29-32).

Ἐπίσης, ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ ἁγ. Νεκταρίου  «Ὀρθόδ. Ἱ. Κατήχησις», (κεφ. Περὶ τῶν ἱ. Συνόδων) ἡ ἑξῆς σημείωση:

«Εἰς ταύτας προσθετέα καὶ ἡ ἐν ἔτει 879 μ.Χ. ἐπὶ Φωτίου, πατριάρχου Κων/λεως, συγκροτηθεῖσα ὀγδόη Σύνοδος, συμμετέχοντος διὰ τοποτηρητῶν καὶ συναινοῦντος καὶ τοῦ Πάπα Ρώμης Ἰωάννου τοῦ Η', ἔχουσα μὲν οἰκουμενικὸν τὸ κύρος, ἀλλ' οὐχὶ ἀκόμη καὶ τὸ ὄνομα, πρὶν ἀνακηρύξη αὐτὴν ὡς τοιαύτην, κατὰ τὸ ἐπικρατῆσαν ἔθος, ἄλλη διάδοχος οἰκουμενικὴ Σύνοδος. Ἴδ. Νείλ. Περὶ τῶν ἁγ. Συνόδων ἐν τῷ Συντάγματι τῶν κανόνων, ἐκδ. Ράλλη καὶ Ποτλῆ, τόμ. α'. σελ. 392. «Οἱ Ρωμαιοκαθολικοὶ ἀκαδημαϊκοὶ ἔχουν ἐπανειλημμένως σχολιάσει πὼς οἱ Ὀρθόδοξοι δὲν ἔχουν συγκαλέσει -καὶ μάλιστα πὼς δὲν θὰ μποροῦσαν νὰ ἔχουν συγκαλέσει- ἄλλες Οἰκουμενικὲς Συνόδους πέραν τῆς Ἑβδόμης, μετὰ ἀπὸ τὸν χωρισμό τους ἀπὸ τὴν Ἕδρα τῆς Ρώμης τὸ 1054. Αὐτὸ τὸ σχόλιο εἶναι ἐντελῶς ἀδικαιολόγητο καὶ παραπλανητικό. Ἡ ἔλλειψη ἀρίθμησης δὲν συνεπάγεται καὶ ἔλλειψη πραγματοποίησης. Ἡ Ὀρθόδοξη ἱστορικὴ διαδρομὴ τῶν Συνόδων, καθὼς καὶ τὰ σχετικὰ συνοδικὰ ἔγγραφα, ἀποδεικνύουν ξεκάθαρα τὴν ὕπαρξη ὁρισμένων Οἰκουμενικῶν Συνόδων μετὰ ἀπὸ τὶς πρῶτες Ἑπτὰ Συνόδους…» (π. Γεωργίου Δραγᾶ, Ἡ Ὀγδόη Οἰκουμενικὴ Σύνοδος … καὶ ἡ Καταδίκη τῆς Προσθήκης καὶ τοῦ Δόγματος τοῦ «Filioque»). Καὶ δυστυχῶς, αὐτὴ τὴν ἄποψη τῶν Δυτικῶν τὴν ἐνισχύουν καὶ ἡμέτεροι «Ὀρθόδοξοι» Ἐπίσκοποι καὶ θεολόγοι!

Μαρτυρία γιὰ τὴν συναρίθμηση τῆς Ὀγδόης Συνόδου στὶς Οἰκουμενικές δίδουν οἱ:

Νικ. Καβάσιλας καὶ τὸν τότε Μητρ. Ρόδου Νεῖλος, Συμεὼν Θεσ/νίκης, Νεῖλος Θεσ/νίκης, Ἰωσὴφ Βρυέννιος, Μακάριος Ἀγκύρας, Ζωναρᾶς, Βαλσαμών, Ἀριστηνός, Μᾶρκος Εὐγενικός, Γεννάδιος Σχολάριος, Δοσίθεος Ἱεροσολύμων, Κων/νος Οἰκονόμου, Ἅγιος Ἀθανάσιος ὁ Πάριος, Ἅγιος Νεκτάριος, Ἀνδρόνικος Δημητρακόπουλος (Ἀρχιμ.), Χρυσόστομος Παπαδόπουλος (Ἀρχιεπ. Ἀθηνῶν), Σπυρ. Μπιλάλης (Ἀρχιμ.) κ.ἄ. Ἀπὸ τοὺς σύγχρονους Ἐπισκόπους, Καθηγητὲς Δογματικῆς καὶ θεολόγους ἀναφέρω: Ἰω. Καρμίρη, π. Ἰω. Ρωμανίδη, Νικ. Ματσούκα, Μητροπ. Ναυπάκτου Ἱερόθεο, π. Θεόδ. Ζήση, π. Γεώργιο Μεταλληνό, π. Ἐμμαν. Καλύβα, τὴν καθηγήτρια Α.Π.Θ. Δέσποινα Κοντοστεργίου κ.ἄ.

Ἂν ἀπαιτεῖται ἀπόφαση Οἰκουμενικῆς ἢ Πανορθοδόξου Συνόδου γιὰ νὰ χαρακτηρίσουμε ὅτι κάποιος εἶναι αἱρετικός, τότε: ποιά Πανορθόδοξος Σύνοδος, ἀλήθεια, ἀποφάσισε ὅτι οἱ Μάρτυρες τοῦ Ἰεχωβᾶ καὶ οἱ διάφορες Προτεσταντικὲς παραφυάδες εἶναι αἱρετικοί; Ποιά Πανορθόδοξος Σύνοδος ἔδωσε τὸ δικαίωμα στὴν Ἀντιαιρετικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος νὰ χαρακτηρίσει ἑκατοντάδες καὶ πλέον ὁμάδες ὡς αἱρετικές; Ἐπίσης: ἡ Σύνοδος τοῦ 1351 ἀποφάσισε γιὰ τὸ ἂν εἶναι κτιστὲς ἢ ἄκτιστες οἱ θεῖες ἐνέργειες: Ἰσχύουν οἱ ἀποφάσεις της ἢ θὰ περιμένουμε κάποια μελλοντικὴ Πανορθόδοξο Σύνοδο γιὰ νὰ τὶς ἐπικυρώσει; Στὸ ἐν λειτουργικῇ χρήσει «Συνοδικὸ τῆς Ὀρθοδοξίας» καταδικάζονται καὶ ἀναθεματίζονται οἱ παπικὲς διδασκαλίες τοῦ Βαρλαὰμ ὡς αἱρετικές: Ποιά Πανορθόδοξος Σύνοδος τὸ ἀποφάσισε;

Νεκρώθηκε ἡ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας μετὰ τὸ 787, χρόνο τῆς συγκλήσεως καὶ τῶν ἐργασιῶν τῆς Ζ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου; Δὲν ἔχουν ἰσχὺ ὅλες αὐτὲς οἱ Σύνοδοι ἀπὸ τὸ 787 ὣς τὶς μέρες μας, ποὺ ἀποφάσισαν γιὰ πλῆθος θεμάτων καὶ καθόρισαν τὸ πρακτέο γιὰ τὴν ζωὴ τῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας; Μάταια οἱ ἅγιοι βασανίστηκαν ἀγωνιζόμενοι ὄχι μόνο ἐναντίον τῶν λατίνων,  ἀλλὰ καὶ τῶν λατινοφρόνων; Γιὰ νὰ ὑπερασπίσουν μιὰ  θεολογούμενη  ἄποψη  θυσιάστηκαν  οἱ ἅγιοι  ἢ  τὴν ἀλήθεια  τῆς Πίστεως;  Καὶ ἀφοῦ ἡ Ἐκκλησία μᾶς καλεῖ νὰ τοὺς μιμηθοῦμε, χωρὶς νὰ περιμένει τὴν ἔγκριση μιᾶς Πανορθόδοξης Συνόδου, μήπως πρέπει νὰ θεωρηθεῖ καὶ ἠθικὴ αὐτουργὸς τῶν εἰς μάτην θυσιασθέντων;

Ὅλες αὐτὲς οἱ Σύνοδοι, ἐφ' ὅσον ἔγιναν ἀποδεκτὲς ἀπὸ τὴ Συνείδηση τῆς Ἐκκλησίας, ρυθμίζουν ἐπὶ αἰῶνες τὴ ζωή της καὶ δὲν χρειάζονται ἄλλη ἐπικύρωση ἀπὸ μιὰ Πανορθόδοξη Σύνοδο. Οἱ ἀποφάσεις τῶν Οἰκουμ. Συνόδων «ὑπόκεινται εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς "Ἐκκλησιαστικῆς Συνειδήσεως", τῆς ὁμοθύμου δηλ. κοινῆς γνώμης κλήρου καὶ λαοῦ, ἡ ὁποία…ἀποτελεῖ τὴν ὑψίστην δύναμιν ὑπὲρ τὰς Οἰκουμ. Συνόδους, ὁ τελικὸς χαρακτηρισμὸς τῶν ὁποίων ὡς Οἰκουμενικῶν δὲν ἐξαρτᾶται τόσον ἐκ τῆς συγκλήσεως αὐτῶν ὡς τοιούτων, ὅσων ἐκ τῆς ἀναγνωρίσεως αὐτῶν ὡς Οἰκουμενικῶν ὑπὸ τῆς Συνειδήσεως τῆς Ἐκκλησίας» (Μουρατίδου Κ., Καν. Δίκαιον, τ. Β΄, σ. 303). Παρατηρεῖ σχετικὰ ὁ Μητροπολίτης Πρεβέζης Μελέτιος:

«Κατά τινας Δυτικοὺς θεολόγους ἡ καταχώρησις  (εἰς μίαν Σύνοδον Κειμένων προηγουμένων Συνόδων) γίνεται διὰ νὰ δηλωθῇ ὅτι διατηροῦνται ἐν ἰσχύι καὶ διὰ νὰ προσδοθῇ εἰς αὐτὰ κῦρος. Ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία θεωρεῖ τὴν ἄποψιν αὐτὴν βλάσφημον διὰ δύο λόγους: α) διότι εἰς οὐδεμιᾶς Συνόδου τὸ Πρακτικὸν εὑρίσκει ἔρεισμα ἡ ἄποψις αὐτή, καὶ β) διότι αἱ Οἰκουμενικαὶ Σύνοδοι ὡς ἅγιαι, ἐν Πνεύματι ἁγίῳ διασκεψάμεναι, δὲν ὑπόκεινται εἰς ἀναθεώρησιν. Τὰ κείμενά τους εἶναι ἀσάλευτα» (Μελετίου, Μητροπ. Νικοπόλεως καὶ Πρεβέζης, Ἡ Πέμπτη Οἰκουμενικὴ Σύνοδος, σελ. 436). 

Εἰς τὴν «Ἐγκύκλιον Φωτίου πρὸς τοὺς τῆς Ἀνατολῆς ἀρχιερατικοὺς θρόνους» διαβάζουμε γιὰ τὸ Filioque καὶ γιὰ τὴν καταδίκη τῶν Φράγκων (καὶ ὅσων ἀκολούθησαν τὶς κακοδοξίες τους):

«Τίς ὅλως ἀνάσχοιτο τῶν ἐν χριστιανοῖς τελούντων ἐπὶ τῆς ἁγίας Τριάδος δύο εἰσάγει αἴτια, Υἱοῦ μὲν καὶ Πνεύματος τὸν Πατέρα, τοῦ Πνεύματος δὲ πάλιν τὸν Υἱόν…; Ταύτην τὴν ἀσέβειαν οἱ τοῦ σκότους ἐκεῖνοι ἐπίσκοποι…ἐνέσπειραν, …τούτους τοὺς ἀπατεῶνας συνοδικῇ …κατεκρίναμεν ψήφῳ οὐ νῦν αὐτῶν τὴν ἀπόφασιν καθορίζοντες, ἀλλ' ἐκ τῶν ἤδη Συνόδων καὶ Ἀποστολικῶν θεσμῶν τὴν προωρισμένην αὐτοῖς καταδίκην ὑπεκφαίνοντες καὶ πᾶσι ποιοῦντες πάλιν ἐπίδηλον» (Ρωμανίδη Ἰω., Κείμενα Δογματικῆς…, ὅπ. παρ., σ. 145-149). Δηλαδή, «ὁ Μ. Φώτιος λέγει ὅτι τοὺς παπικούς, ἐπειδὴ δὲν μετανοοῦν, τοὺς κατεδίκασαν. Ἐφήρμοσαν δι' αὐτοὺς τὴν διαχρονικὴν Συνοδικὴν καταδίκην, "συνοδικῇ καὶ θείᾳ κατεκρίναμεν ψήφῳ… ἐκ τῶν ἤδη Συνόδων" καὶ τοὺς ἀπεκόψαμεν ἀπὸ τὴν Ἐκκλησίαν» (Καλύβα Ἐμμ., ἀρχιμ., ὅπ. παρ., σελ. 5).

Καὶ σὲ ἄλλο βιβλίο του γράφει ὁ Ρωμανίδης:

«Σημειωτέον ὅτι ἡ Η' Οἰκουμ. Σύνοδος ἀναθεματίζει

1) τοὺς μὴ ἀποδεχομένους τὴν Ζ' Οἰκουμ. Σύνοδον καὶ

2) τοὺς προσθέσαντας ἢ ἀφαιρέσαντάς τι εἰς τὸ Σύμβολον, χωρὶς ὅμως νὰ κατονομάζωνται οἱ ἐν λόγῳ αἱρετικοί, πράγμα πρωτοφανὲς ἐν τοῖς πρακτικοῖς καὶ ὅροις Οἰκουμενικῶν καὶ Τοπικῶν Συνόδων. Τὸ φαινόμενον τοῦτο ἐξηγεῖται μόνον βάσει τῆς ἀνωτέρω περιγραφείσης γενικῆς καταστάσεως τῆς Εὐρώπης καὶ τῆς Κάτω Ἰταλίας καὶ τῆς ἰσχύος τοῦ Πάπα μεταξὺ τῶν ἡγεμόνων καὶ τοῦ κλήρου τῆς Εὐρώπης. Φαίνεται ὅτι πράγματι ὑπῆρχεν, ἢ ὁ Ἰωάννης ἐνόμιζεν ὅτι ὑπῆρχε, δυνατότης ἀφαιρέσεως τοῦ Filioque ἀπὸ τὸ Σύμβολον τῶν Φράγκων καὶ τῶν Λογγοβάρδων» (Ρωμανίδη Ἰω., Δογματικὴ καὶ Συμβολικὴ Θεολογία, τόμ. Α΄, σελ. 372-373.).

Ἡ Οἰκουμενικῆς σημασίας ἀξία τῆς Συνόδου τοῦ 879-880 εἶναι τόσο μεγάλη, ὥστε ὁ καθηγητὴς Φειδᾶς ἔχει προτείνει τὴν ἀναγνώρισή της ὡς Οἰκουμενικῆς καὶ ἀπὸ τοὺς Παπικούς, θεωρώντας ὅτι τοῦτο θὰ ἐπιτάχυνε θεαματικὰ τὴν ἕνωση Ὀρθοδόξων καὶ Ρωμαιοκαθολικῶν. Γράφει συγκεκριμένα:

«...ἀνυπολογίστου ἐκκλησιαστικῆς, ἐκκλησιολογικῆς καὶ θεολογικῆς σημασίας καὶ σπουδαιότητος πρωτοβουλία θὰ ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ ἡ ὑπὸ τῶν δύο Ἐκκλησιῶν κοινὴ ἀναγνώρισις τῆς ἐν Κων/πόλει συνόδου (879-880) ὡς Οἰκουμενικῆς» διότι διὰ τῶν ἀποφάσεων τῆς συνόδου αὐτῆς, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο δεκταὶ τότε καὶ ὑπὸ τῶν ἐκπροσώπων τοῦ παπικοῦ θρόνου, ἤρθησαν οἱ ὀξύταται ἀντιθέσεις αὐτῶν καὶ ἐθεμελιώθησαν ὀρθαὶ θεολογικαὶ καὶ ἐκκλησιολογικαὶ προϋποθέσεις ἀποκαταστάσεως τῆς ἑνότητος.  Ἡ κοινὴ ἀνακήρυξις τῆς συνόδου αὐτῆς  ὡς Οἰκουμενικῆς  θὰ ἀπετέλει …τὴν μεγίστην προσφορὰν διὰ τὴν κατ' οὐσίαν ἐπιτυχίαν τοῦ θεολογικοῦ διαλόγου καὶ τὴν ταχύτατην ἀποκατάστασιν τῆς ἑνότητος τῆς Ἐκκλησίας» (Φειδᾶ Βλ., Θεολογικὸς Διάλογος Ὀρθοδόξου καὶ Ρωμαιοκαθολικῆς Ἐκκλησίας…, σελ. 62).

Καὶ κάποιες ἄλλες τοποθετήσεις Πατέρων στὸ θέμα: Ὁ ἅγιος Μᾶρκος ὁ Εὐγενικός, «ἀποκρούει τὸ ἐπιχείρημα τῶν ἑνωτικῶν», οἱ ὁποῖοι ὑποστήριζαν ὅτι δὲν ἔχουμε δὰ καὶ μεγάλες διαφορὲς μὲ τοὺς Λατίνους, «ὅτι ἡ ἕνωσις ἐγένετο ἁπλῶς μετὰ σχισματικῶν καὶ οὐχὶ μεθ' αἱρετικῶν», καὶ διακηρύττει «ὅτι οἱ λατῖνοι εἶναι αἱρετικοὶ ὡς νοθεύσαντες τὸ Τριαδικὸν δόγμα, διὸ καὶ ἀποτρέπει ἀπὸ πάσης κοινωνίας μετὰ τῶν ἑνωτικῶν».

Ἐπίσης, «ὁ Πατριάρχης Ἰωσὴφ μετὰ τῆς περὶ αὐτὸν συνόδου» γράφει: «ἐπεὶ γὰρ ἐρώτησις προέβη ἀπαιτοῦσα ἡμᾶς εἰπεῖν ἐν ποίᾳ τάξει ἔχομεν τοὺς Ἰταλούς», στὴν τάξη «τῶν αἱρετικῶν», στὴν τάξη «τῶν σχισματικῶν» ἢ «ἐν τῇ τῶν παρασυναγωγὰς ποιούντων» ἀπαντᾶ: «Οἴδαμεν γὰρ τοῦτο καὶ προδιαγγέλλομεν ὅτι ἐν τῇ πρώτῃ τάξει (τῶν αἱρετικῶν)» τοποθετοῦμε τοὺς Παπικούς».

Καὶ ὁ ὅσιος Μακάριος ἔγραφε:

«Ἀπὸ τὰς τόσας Συνόδους τοπικὰς καὶ Οἰκουμενικὰς ἀφωρίσθησαν καὶ ἀναθεματίσθησαν οἱ Λατῖνοι, καὶ ἀκόμη ἀμφιβάλλεις…, ἀκόμη δὲν τὸ πιστεύεις πῶς εἶναι αἱρετικοί;… Αὐτοὶ «ἔλυσαν σχεδὸν τὰς περισσοτέρας ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ», ἀνάστησαν «τὴν εἰδωλολατρείαν τοῦ Πάπα».

Σύμφωνα, λοιπόν, μὲ τὴ θέση ὅλων τῶν Ἁγίων, ὅπως καὶ ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης συνοψίζει,  οἱ Παπικοὶ  ὡς  αἱρετικοί,   δὲν ἔχουν  μυστήρια καὶ ὁ Πάπας ἱερωσύνη (ΠΗΔΑΛΙΟΝ, Ἁγ. Νικοδήμου Ἁγιορείτου, σελ. 91,92).

Αὐτὸ ἀποδεικνύει πόσο ἐπικίνδυνη καὶ ὑπηρετικὴ τῶν Παπικῶν σχεδίων γιὰ τὴν ἀπορρόφηση τῆς Ὀρθοδοξίας ἀπὸ τὸν Πάπα, εἶναι ἡ θέση ἐκείνων τῶν Ὀρθοδόξων – κυρίως τῶν Ἱεραρχῶν -, ποὺ ἀρνοῦνται νὰ ὀνομάσουν τοὺς Παπικοὺς αἱρετικούς. Ἐπικίνδυνη καὶ γιὰ ὅσους τὸ κάνουν σκόπιμα καὶ συνειδητά, προδοτικὴ τῆς Ὀρθοδοξίας.

Ἀπαντώντας στὸν αὐτοκράτορα Μιχαὴλ Η΄ ἡ Σύνοδος καὶ ὁ Πατριάρχης Ἰωσήφ

μᾶς παραδίδουν τὶς τοποθετήσεις γιὰ τὸ θέμα τῶν Ὀρθοδόξων ἐκείνης τῆς ἐποχῆς (1273 μ.Χ.): «Ὅλοι σχεδὸν οἱ Πατέρες… συνιστοῦν τὴν παντελῆ ἀποκοπὴ ἀπὸ τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας τῶν αἱρετικῶν, ἄρα καὶ τῶν Λατίνων, καὶ τὴν πνευματική τους ἀπομόνωση, γιὰ νὰ μὴ μολυνθεῖ καὶ τὸ ὑπόλοιπο μέρος τῆς Ἐκκλησίας ἀπὸ τὶς κακοδοξίες τους. Στὴν περίπτωση ὅμως τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ρώμης οἱ Πατέρες καὶ ἡ Μία, Ἁγία, Καθολικὴ καὶ Ἀποστολικὴ Ἐκκλησία "προοικονομήσαντες μετὰ τοῦ Πνεύματος ἐχαρίσαντο, ἀποδιαστάντες αὐτῶν ὡς λοιμῶν, οὐχ ὑποβάλλοντες δὲ τούτους τῷ ἀναθέματι καὶ μετριάσαντες μὲν τὴν τιμωρίαν αὐτοῖς δι' οἰκονομίαν, ἑαυτοῖς δὲ τὸ ἀσφαλὲς ἐκ τούτων διὰ τῆς ἀποβολῆς περιποιησάμενοι"» (Ἀραμπατζῆ Χρ., Ἡ Ὀρθόδοξη ἀντιρρητικὴ Γραμματεία τὸν 13^ο  αἰῶνα, τ. Β΄, σελ. 202).

Ἡ "Οἰκονομία" λοιπὸν τῆς «Ἐκκλησίας  στὴν περίπτωση τῶν λατίνων, κατὰ τὴν Σύνοδο καὶ τὸν Πατριάρχη, ἀσκεῖται ἐδῶ καὶ αἰῶνες μὲ τὴν ἀποκοπή τους ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία. "Πρὸς πρόσωπον γὰρ τοῦτον τὸν ἀναθεματισμὸ οὐκ ἐκφωνῶ, τῇ οἰκονομίᾳ τῶν πατέρων ἀρκούμενος… Καὶ τὸ τῶν Ἰταλῶν γένος οὔτε ἀναθεματισθῆναι ὡρισμένως μὴ μεθιέμενον τῆς σφετέρας κακοδοξίας παρ' ἐμοί γε κριθείη διαιτητῇ, δι' ἅπερ εἴρηται, εἰ καὶ ἀναθεματίζεσθαι ἄξιον"». Στὸν ἐπίλογο καθορίζεται ἡ πρὸς τοὺς λατίνους στάση τῶν πιστῶν τῆς Ἐκκλησίας: «Μὴ μέντοι ὡς ἐχθροὺς αὐτοὺς ἡγητέον, μηδὲ μισητέον, εἰ καὶ αὐτοὶ καθ' ἡμῶν ἀεὶ λυσσῶσι καὶ μαίνονται» (Ἀραμπατζῆ Χρ., ὅπ. παρ., σελ. 202-203). 

Ἀργότερα παρόμοια στάση κράτησε καὶ ὁ Ἅγιος Μᾶρκος Εὐγενικός.

Δέχεται ἀπὸ ἀγάπη καὶ πόθο γιὰ τὴν Ἕνωση τῶν Ἐκκλησιῶν νὰ συμμετάσχει στὴν Σύνοδο Φερράρας, καὶ μιλάει κολακευτικὰ στὴν ἀρχὴ γιὰ τὸν Πάπα, ὅταν ὅμως ἀντιλαμβάνεται τὸ ἀμετανόητο τῶν Παπικῶν καὶ τὴν ἐμμονή τους στὴν αἵρεση, συνιστᾶ νὰ τοὺς ἀποφεύγουμε. Ἔλεγαν στὸν ἅγιο Μᾶρκο: «Οὐκ ἔστιν αἵρεσις (ὁ Παπισμός) οὐδὲ δύνασαι εἰπεῖν αὐτὴν αἵρεσιν οὐδὲ γάρ τινες τῶν πρὸ σοῦ ἐλλογίμων καὶ ἁγίων ἀνδρῶν ἐκάλεσαν αὐτὴν αἵρεσιν. Ἔφη οὖν ὁ Ἐφέσου, ὅτι Αἵρεσίς ἐστι καὶ οὕτω εἶχον αὐτὴν καὶ οἱ πρὸ ἡμῶν, πλὴν οὐκ ἠθέλησαν θριαμβεύειν (=δημοσιεύειν) τοὺς Λατίνους ὡς αἱρετικούς, τὴν ἐπιστροφὴν αὐτῶν ἐκδεχόμενοι» (=ἀναμένοντες).

Καὶ ὁ Ἱεροσολύμων Δοσίθεος γράφει:

«Οἱ Ἀνατολικοί οἰκονομικῶς, σεσιγήκασιν ἐπὶ πολὺν καιρόν, οἰόμενοι τοὺς Ἰταλοὺς πρὸς τὰ κρείττω μετακινῆσαι τὰς καινοτομίας αὐτῶν, μείναντας δὲ ἐν τῇ οἰκείᾳ πεισμονή, ἀπέβαλον αὐτοὺς τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἑνώσεως» (Δωδεκάβιβλος, βιβλ. στ΄, κεφ. ζ΄).

Τέλος θὰ ἀναφέρω καὶ τὴ γνώμη τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου: Δέχεται ὁ Ἅγιος Νικόδημος

«ὅτι καλῶς οἱ πρὸ ἡμῶν Πατέρες οἰκονόμησαν καὶ ἀποδέχθησαν μὲ Θεῖο Μῦρο τοὺς Λατίνους τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, διότι ὁ παπισμός τότε ἤκμαζε καὶ κατεῖχε ὅλες τὶς δυνάμεις τῶν Βασιλείων τῆς Εὐρώπης, τὸ δὲ δικό μας Βασίλειο ἔπνεε τὰ λοίσθια. Ἦταν τότε ἀνάγκη νὰ γίνη αὐτὴ ἡ οἰκονομία, γιὰ νὰ μὴ ἐξεγείρη ὁ πάπας τὰ λατινικὰ γένη ἐναντίον τῶν Ἀνατολικῶν, ὥστε νὰ αἰχμαλωτίζουν καὶ νὰ φονεύουν καὶ μύρια ἄλλα κακὰ καὶ δεινὰ νὰ πράττουν. Τώρα ὅμως (συνεχίζει) ποὺ ἡ λύσσα τοῦ παπισμοῦ δὲν ἰσχύει καὶ ἡ Θεία Πρόνοια κατέβαλε τὴν ἐπηρμένην ὀφρὺν τῶν παπικῶν, τί χρειάζεται πλέον ἡ οἰκονομία; Ἡ οἰκονομία ἔχει μέτρα καὶ ὅρια, καὶ δὲν εἶναι παντοτινὴ καὶ ἀόριστη. Ὥστε τώρα "τῆς οἰκονομίας παρελθούσης, ἡ ἀκρίβεια καὶ οἱ ἀποστολικοὶ κανόνες πρέπει νὰ ἔχωσιν τὸν τόπον τους"» (Νικοδήμου Ἁγιορείτου, Ἑρμηνεία εἰς 46^ον Ἀποστολικὸν κανόνα).

Μετὰ λοιπὸν τόσους αἰῶνες «ποὺ στὸν παπισμὸ συνεχίζει νὰ ὑπάρχει ἀνυποχώρητη καὶ σατανικὴ ἐπιμονὴ στὴν αἵρεση» (ἡ μετάφρ. ἀπὸ τὸν π. Μάξιμο, Ἡγούμενο τῆς Ἱ. Μ. Ἁγ. Διονυσίου) εἶναι ἄμεση καὶ ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη νὰ προβληθεῖ ἡ «ἀκρίβεια», τώρα μάλιστα ποὺ ὁλοκάθαρα φαίνεται, ὅτι ὄχι μόνο καλό δὲν ἀπέφερε ἡ ὅποια οἰκονομία, ἀλλὰ αὔξησε τὶς αἱρέσεις τοῦ Παπισμοῦ, ἀλλὰ καὶ ὁδήγησε στὴν παναίρεση ποὺ λέγεται Οἰκουμενισμός: Ἅπαξ καὶ εἰσαχθεῖ στὰ τῆς πίστεως κάποια καινοτομία, γεννᾶ συνεχῶς νέες αἱρεσεις  καὶ δὲ σταματᾶ πουθενά, ὅπως διδάσκει καὶ ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Ἡ αἵρεση εἶναι μεταδοτικὴ ἀσθένεια καὶ οἱ συνειδητὰ αἱρετικοὶ ἀδιόρθωτοι: «Ὅταν γάρ τι καινὸν ἐπεισενεχθῇ, ἀεὶ καινοτομίας τίκτει· καὶ ἄπειρος ἡ πλάνη τοῦ ἐξελθόντος τὸν λιμένα τὸν εὔδιον, καὶ οὐδαμοῦ στήσεται. Ἐπὶ πλεῖον γὰρ προκόψουσιν ἀσεβείας, φησί, καὶ ὁ λόγος αὐτῶν, ὡς γάγγραινα, νομὴν ἕξει. Ἀκάθεκτον κακόν, οὐκέτι ἰατρείᾳ κατασχεθῆναι δυνάμενον, ἀλλὰ τὸ πᾶν λυμαίνεται. Δείκνυσιν ὅτι νόσος ἐστὶν ἡ καινοφωνία, μᾶλλον δὲ νόσου χαλεπωτέρα. Ἐνταῦθα τὸ ἀδιόρθωτον αὐτῶν δηλοῖ, καὶ ὅτι οὐχ ἁπλῶς, ἀλλ' ἑκόντες ἀπεπλανήθησαν· ὅθεν καὶ μάλιστα οὗτοί εἰσιν ἀδιόρθωτοι».