Βραχυχρόνιες οι συνέπειες από μια στάση πληρωμών

ΔΕΝ ΔΙΑΡΚΟΥΝ ΠΑΝΩ ΑΠΟ 2 ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΔΕΝ ΑΠΟΚΛΕΙΟΥΝ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΔΑΝΕΙΣΜΟ, ΛΕΝΕ 2 ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΙ ΤΟΥ ΔΝΤ

Του Μπάμπη Μιχάλη

Κάθε άλλο παρά αυτοκτονία μπορεί να είναι η στάση πληρωμών από ένα κράτος. Εκθεση οικονομολόγων του ΔΝΤ («The Costs of Sovereign Default», Eduardo Borensztein – Ugo Panizza, 2008), που επικαλείται σε άρθρο του ο χθεσινός Guardian, δείχνει ότι αντίθετα με όσα διατυμπανίζει σήμερα η ΕΚΤ και η επικρατούσα οικονομική σκέψη για την ελληνική κρίση χρέους, τα κόστη μιας αθέτησης πληρωμών, αν και σημαντικά, διαρκούν το πολύ ένα με δύο χρόνια.

«Σχεδόν ποτέ δεν ανιχνεύονται επιπτώσεις», πέραν αυτού του χρονικού διαστήματος, καταλήγει η έκθεση. Αντίθετα, πιο σημαντικές είναι οι πολιτικές συνέπειες για τις κυβερνήσεις και τους αξιωματούχους που είναι υπεύθυνοι για την οικονομία.

Οι Eduardo Borensztein και Ugo Panizza έβαλαν στο μικροσκόπιό τους χρεοκοπίες κρατών ή επεισόδια που χαρακτηρίστηκαν ως χρεοκοπία από το 1824 έως το 2004.

Η Λατινική Αμερική ήταν η ήπειρος με τον υψηλότερο αριθμό αθέτησης κρατικού χρέους (126) σε αυτό το διάστημα, ενώ ακολουθεί η Αφρική (63). Στις περιπτώσεις που εξετάζονται περιλαμβάνονται και τρεις στάσεις πληρωμών τού ελληνικού κράτους (1826-1878), (1894-1897), (1932-1964).

Η μελέτη εξετάζει τις επιπτώσεις μιας στάσης πληρωμών:

α. στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας που αθετεί τα χρέη της,

β. στη φήμη της απέναντι στους πιστωτές και τις κεφαλαιαγορές, όπως αυτή αποτυπώνεται από το ύψος των επιτοκίων δανεισμού και την πιστοληπτική της αξιολόγηση,

γ. στο εξωτερικό της εμπόριο ,

δ. στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα,

ε. στον πολιτικό κόσμο.

Τα συμπεράσματα είναι αποκαλυπτικά και εκ διαμέτρου αντίθετα με όσα θέλουν να πιστεύουμε σήμερα η ΕΚΤ, οι ιθύνοντες των Βρυξελλών και η ελληνική κυβέρνηση.

Συρρίκνωση ΑΕΠ 1,2%

1. Για τις επιπτώσεις μιας χρεοκοπίας στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας που αθετεί το χρέος της, η μελέτη των δύο οικονομολόγων καταλήγει ότι:

α. κατά μέσο όρο μια στάση πληρωμών έχει συνέπεια τη συρρίκνωση της οικονομικής ανάπτυξης κατά 1,2% ετησίως

β. οι επιπτώσεις είναι συνήθως βραχυπρόθεσμες, κυρίως τον πρώτο χρόνο, όταν η ανάπτυξη υποχωρεί κατά μέσο όρο 2,6%,

γ. επειδή οι χρεοκοπίες είναι απόρροια κάποιων οικονομικών σοκ, τα οποία επιδρούν άμεσα στην ανάπτυξη (όπως για παράδειγμα μια νομισματική κρίση), η οικονομική συρρίκνωση ενδεχομένως να μην είναι αποκλειστικά αποτέλεσμα της χρεοκοπίας

δ. το κόστος της πτώχευσης στην οικονομία εξαρτάται από το αν οφείλεται σε αδυναμία ή στη θέληση ενός κράτους να μην πληρώσει.

2. Για τις επιπτώσεις στη φήμη ενός κράτους-δανειολήπτη έπειτα από μια χρεοκοπία, οι οικονομολόγοι συμπεραίνουν ότι:

α. αν και οι χώρες χάνουν την πρόσβαση στις διεθνείς κεφαλαιαγορές αρχικά, όταν προχωρήσει η αναδιάρθρωση του χρέους τους, τότε οι αγορές δεν τις αποκλείουν

β. ιστορικό αθετήσεων από μια χώρα οδηγεί σε υποβάθμιση της δανειοληπτικής της αξιοπιστίας κατά μέσο όρο κατά 1,7 βαθμίδες, όμως δεν επηρεάζει την αξιολόγησή τους μακροχρόνια

γ. τα επεισόδια χρεοκοπίας έχουν βραχυπρόθεσμη μόνο επίπτωση στα spreads και κατά συνέπεια στο κόστος δανεισμού της χώρας που αθετεί.

3. Οι επιπτώσεις μιας χρεοκοπίας στο εξωτερικό εμπόριο της χώρας που αθετεί το χρέος της είναι επίσης βραχυπρόθεσμες. Ιστορικά υπάρχουν άλλωστε ελάχιστα περιστατικά επιβολής ποσοστώσεων ή εμπάργκο σε μια χώρα που αθετεί. Αποτέλεσμα, οι επιπτώσεις στο εμπόριο να είναι αρνητικές και μεγάλες μόνον τα δύο πρώτα χρόνια της χρεοκοπίας.

4. Η έκθεση καταλήγει ότι οι κρατικές χρεοκοπίες επιδρούν αρνητικά στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα. Ομως οι πιθανότητες μιας τραπεζικής κρίσης, λόγω αθέτησης κρατικού χρέους, είναι μόλις 14%.

5. Οι χρεοκοπίες ελαχιστοποιούν τη διάρκεια της θητείας των κυβερνήσεων και των αξιωματούχων που είναι υπεύθυνοι για την οικονομία. Δεκαοκτώ από τις 19 κυβερνήσεις που αθέτησαν μεταξύ 1980 και 2003 απώλεσαν την εκλογική τους δύναμη – κατά μέσο όρο κατά 16%. Στις 12 εξ αυτών, άλλαξε ο επικεφαλής του κυβερνώντος κόμματος στο επόμενο 12μηνο.

Γιατί λοιπόν η Αθήνα δεν αθετεί το χρέος της ερωτά ο χθεσινός σχολιογράφος του «Guardian»; Οχι φυσικά επειδή η οικονομία θα πάει χειρότερα, αλλά λόγω των τραπεζών στη Γερμανία (που έχουν στο χαρτοφυλάκιό τους 26 δισ. ευρώ ελληνικού χρέους), τη Γαλλία (που έχουν 20 δισ.. ευρώ) και την Ελλάδα, δίνει εύστοχα ο ίδιος την απάντηση.  

ΠΗΓΗ: Έντυπη Έκδοση, Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 25 Μαΐου 2011,  http://www.enet.gr/?i=news.el.oikonomia&id=278362

Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΕ ΚΡΙΣΗ

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Το ωράριο των φαρμακείων είναι, αν δεν το γνωρίζετε, σοβαρό πρόβλημα και προφανώς γι’ αυτό η τρόικα έκανε παρατήρηση στην ελληνική κυβέρνηση για τη μη απελευθέρωση! Των οικιών ημών εμπιπραμένων, ημείς άδομεν. Εν μέσω ενός οικονομικού Αρμαγεδδώνα που ενέσκηψε μετά το 2008 στις δυτικές οικονομίες και την ΕΕ, και που μόνο παροδικός δεν φαίνεται να είναι, οι εκπρόσωποι ΔΝΤ, ΕΕ και ΕΚΤ βρίσκουν χρόνο να ασχοληθούν με αυτά τα σπουδαία προβλήματα, θυμίζοντας ότι ο τυφλός φανατισμός δεν γνωρίζει ιδεολογικά όρια, για να μην πούμε ότι είναι ίδιον κάθε «ολοκληρωτικού συστήματος».

Οι νεοφιλελεύθεροι διεθνείς οικονομικοί τεχνοκράτες θυμίζουν μερικές φορές, με το δογματισμό και τη σχολαστικότητά τους, το ιδεολογικό τμήμα του ΚΚΣΕ ή τους «μαρξιστές-λενινιστές» του ΚΚΕ-ΜΛ!

Μια ματιά αν ρίξει κανείς τώρα στα μισά μέλη της ευρωζώνης, στην ΕΕ, αλλά και στην αμερικανική οικονομία, απελπίζεται με τον βραχυπρόθεσμο, εμβαλωματικό και μονίμως καθυστερημένο χαρακτήρα των μέτρων που υιοθετούνται για την αντιμετώπιση μιας σοβαρότατης δομικής κρίσης. ‘Όπως συμπεραίνει σχεδόν σύσσωμος ο οικονομικός τύπος της ηπείρου, κύριο χαρακτηριστικό τους είναι ότι μεταθέτουν στο μέλλον το πρόβλημα, αυξάνοντας το κόστος της αντιμετώπισής του και εντείνοντας τους παράγοντες ακριβώς που προκαλούν την κρίση χρέους.

Η γαλλική Φιγκαρό εξανίσταται αίφνης γιατί προτείνεται περισσότερη λιτότητα στην Ελλάδα, τη στιγμή που ήδη το πρώτο κύμα έχει οδηγήσει την ελληνική οικονομία σε μεγάλη ύφεση, καθιστώντας οξύτερο το πρόβλημα χρέους. Συγκρίνει σε άρθρο της τις «συνταγές» που εφαρμόζονται με την πρακτική των μεσαιωνικών γιατρών, που πίστευαν ότι με τις διαρκείς αφαιρέσεις αίματος από τον ασθενή, θα τον έκαναν καλά! Το αποτέλεσμα ήταν να πεθάνει μια ώρα αρχύτερα και πιο οδυνηρά. Η Φιγκαρό δεν είναι ούτε καμιά αριστερή εφημερίδα, ούτε καμιά εφημερίδα «εναντίον των αγορών». Είναι η πιο ιστορική, έγκυρη και σοβαρή έκφραση του γαλλικού συντηρητισμού.

Η κρίση είναι και ευκαιρία, λένε πολλοί, και θεωρητικά μπορεί να είναι. Προς το παρόν όμως, μόνο αυτό δεν συμβαίνει, εκτός τουλάχιστο όσων ανοίγουν λογαριασμούς CDS, για να ασφαλισθούν «έναντι κινδύνων που δεν αναλαμβάνουν», όπως σημειώνει εύστοχα ένας Γερμανός σχολιαστής. Τάσεις πολιτικού και οικονομικού ορθολογισμού εμφανίζονται, είναι αλήθεια στην Ευρώπη, παραμένουν όμως εξαιρετικά περιορισμένες. Αντίθετα, εντείνονται στην ΕΕ οι τάσεις «ομαδικού εγωϊσμού», όπως με τις αφόρητες πιέσεις στο εν κρίσει Δουβλίνο να αυξήσει τη φορολογία, αλλά και η προσφυγή σε πολιτικές, που εντείνοντας την ύφεση και το αναπτυξιακό έλλειμμα της Ευρώπης, οδηγούν στην καταστροφή ή εξασθένιση των μεσαίων τάξεων και ωθούν σταδιακά τις ευρωπαϊκές κοινωνίες σε ανισορροπία και εξτρεμισμό. Όσο για τις ευρωπαϊκές εξουσίες, αρνούνται πεισματικά να αναγνωρίσουν στις ίδιες τις οικονομικές δομές το πρόβλημα, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να προτείνουν μια ελάχιστα ικανοποιητική απάντηση στο πρόβλημα του χρέους. Πολύ περισσότερο, να σχεδιάσουν βαθειές τομές που θα χρειάζονταν για να οικοδομηθεί ένα άλλο σύστημα που να παράγει ανάπτυξη και όχι χρέος. Ελπίζει κανείς να βρουν τη διεισδυτικότητα και το κουράγιο ενός Ρούζβελτ και της Νιου Ντηλ, και να μην χρειαστούμε μια καταστροφή ανάλογη του παγκοσμίου πολέμου, που χρειάστηκε τελικά, στον 20ό αιώνα, για να ρυθμισθεί κάπως η οικονομία μεταπολεμικά.

Πολιτικά, μόνο δύο πολιτικοί σε όλη την Ευρώπη έχουν «βγει μπροστά» μέχρι τώρα, προβάλλοντας την ανάγκη ευρωπαϊκής πολιτικής εξουσίας για να διαχειρισθεί το κοινό νόμισμα και να αντιμετωπίσει τις αδηφάγες, ουδέποτε ικανοποιούμενες «αγορές». Ο ένας είναι ο πρώην Πρωθυπουργός του Βελγίου και υπέρμαχος της ευρωπαϊκής ανεξαρτησίας από τις ΗΠΑ, ο Γκι Φερχόφσταντ. Ο άλλος είναι ο εκ των ηγετών της εξέγερσης του 1968, ο Πράσινος Κον Μπεντίτ, που έχει μεν μισοαποκηρύξει την «επαναστατική» κληρονομιά του, διατηρεί όμως από αυτή την εμπειρία μια έντονη πολιτική προσωπικότητα.

Αλλά τέτοιες τάσεις είναι μικρή μειοψηφία. Η μεγάλη, συντριπτική πλειοψηφία των Ευρωπαίων πολιτικών μοιάζει αδρανής από φόβο ή αμηχανία, κάνοντας τον (νεοφιλελεύθερο) σταυρό της για να γίνει ένα θαύμα, ενώ πολλαπλασιάζονται οι φωνές, περιθωριακές ακόμα, αλλά ισχυροποιούμενες, που θέλουν έξοδο των χωρών τους από το ευρώ, όπως η Λεπέν στη Γαλλία, ή συζητούν έξοδο της Ελλάδας, σε πρώτη φάση βεβαίως.

Στον καθεαυτό οικονομικό τομέα, οι τάσεις κάποιου, πολύ δειλού ακόμα, «οικονομικού ορθολογισμού», εμφανίζονται, όχι τυχαία, στην ίδια την ηγετική δύναμη της Ευρώπης στη Γερμανία. ‘Όχι τυχαία γιατί η Γερμανία διατηρεί ένα μεγάλο μέρος της βιομηχανικής της ακμής, σε αντίθεση με τη Γαλλία που έχασε τη μισή βιομηχανία της με την «παγκοσμιοποίηση», αλλά και νοιώθει αρκετά ισχυρή, απελευθερωμένη τώρα από ιστορικές και γεωπολιτικές δουλείες. Αντιλαμβάνεται ταυτόχρονα ότι οι «αγορές» συνιστούν απειλή και για την ίδια, με την τεράστια ισχύ που έχουν αποκτήσει. Πέρυσι, προσπάθησε να επιβάλει κάποιους περιορισμούς στις ακάλυπτες αγορές χρηματοπιστωτικών προϊόντων. Φέτος, προτείνει δειλά μια καθαρή αναδιάρθρωση του χρέους, με κούρεμα των ομολόγων, που μειώνοντας τον «βραχνά» του χρέους θα μπορούσε να εγκαινιάσει ένα «νέο ξεκίνημα», όπως η σεισάχθεια στην Αθήνα του Σόλωνα, κύριος σταθμός στην ανάδυση της δημοκρατίας, όπως το χρέος κινδυνεύει τώρα να γίνει σταθμός στην καταστροφή της.

Οι επενδυτές πρέπει να συμμετέχουν στο ρίσκο των επιλογών τους, είναι μια φράση που ακούγεται, όλο και πιο συχνά, στη Γερμανία. Παρά άλλωστε την σχεδόν ρατσιστική επίθεση κατά της Ελλάδας από μεγάλη μερίδα των γερμανικών μέσων, παρά το έντονο αίσθημα ότι δεν μπορεί το Βερολίνο να υποτάσσεται άλλο στην γραφειοκρατία των Βρυξελλών, παρά και την έκδηλη απροθυμία ενεργού αλληλεγγύης προς τους εταίρους της, η πλειοψηφία της γερμανικής ελίτ αντιλαμβάνεται ότι η διάλυση της ΕΕ θα σημάνει σημαντική μείωση της ισχύος και μεγάλα προβλήματα για την ίδια τη Γερμανία. Το άρθρο του Σπήγκελ που προκάλεσε τον μεγάλο πανικό την τελευταία εβδομάδα, έμεινε γνωστό για τις εικασίες περί εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ, κυρίως όμως ήταν μια συντριπτική έκθεση των λόγων που θα ήταν, ένα τέτοιο ενδεχόμενο, καταστροφή και για την Ελλάδα και για την Ευρώπη.

Παρόλο που πολλοί παρατηρητές, ιδίως στη χώρα μας, αποδίδουν τις διαφορές ως προς την αναδιάρθρωση και ιδιαίτερα το «κούρεμα» σε επιμέρους ιδιοτελή συμφέροντα, μια τέτοια ερμηνεία συνιστά μόνο τμήμα της απάντησης. Γιατί μια απόφαση υπέρ ή κατά του «κουρέματος» εντάσσεται εκ των πραγμάτων στην αρχή διαφορετικών στρατηγικών υπέρβασης της κρίσης. Οι οπαδοί της αναδιάρθρωσης υποστηρίζουν, με το δίκηο τους, ότι δεν υπάρχει άλλη εφικτή λύση γιατί το «βουνό» όχι μόνο του ελληνικού, αλλά του διεθνούς χρέους δεν μπορεί να πληρωθεί. Η δε προσπάθεια να πληρωθεί κινδυνεύει να οδηγήσει σε κατάρρευση πολιτικών, κοινωνικών και ευρωπαϊκών δομών, όπως σημειώνει η γερμανική Χάντελσμπλατ στο προχθεσινό της φύλλο.

Από την άλλη, οι αντίπαλοι της αναδιάθρωσης, κυρίως οι μεγάλες διεθνείς τράπεζες, αντιτείνουν ότι η αναδιάθρωση των χρεών της Ελλάδας π.χ. θα οδηγήσει πιθανότατα σε ντόμινο, λειτουργώντας ως προηγούμενο και για άλλες χώρες της ευρωζώνης. Ταυτόχρονα θα σπάσει ένα «ταμπού», μια θεμελιώδη αρχή, πάνω στην οποία βασίζεται η λειτουργία του σύγχρονου οικονομικού συστήματος και που είναι η εγγύηση του κεφαλαίου (αυτή ακριβώς η αρχή αντανακλάται και στην αυστηρά «αντιπληθωριστική» εντολή με την οποία δεσμεύει, ανεξαρτήτως οικονομικής συγκυρίας, η συνθήκη του Μάαστριχτ την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα). Αν θιγεί όμως αυτή η «αρχή», λένε οι επικριτές των αναδιαρθρώσεων, θα οδηγηθούμε σε πολύ μεγάλη κρίση του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Δυστυχώς δεν γίνεται να έχει κανείς και τον σκύλο χορτάτο και την πίτα ολόκληρη. Το 2008, οι αμερικανικές αρχές άφησαν την τράπεζα Λήμαν Μπράδερς να χρεωκοπήσει, εφαρμόζοντας την οδυνηρή, αλλά κλασική μέθοδο «οικονομικής θεραπείας» του καπιταλισμού, που είναι η χρεωκοπία. Στη συνέχεια όμως, επικαλούμενοι τον κίνδυνο γενικής κατάρρευσης, κινητοποίησαν τεράστιους κρατικούς πόρους, στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, για να διασώσουν τον χρηματοπιστωτικό τομέα και να τονώσουν τη ζήτηση, χωρίς όμως να πράξουν το παραμικρό για την «επιδιόρθωση» των δομικών ανεπαρκειών που απέδειξε η κρίση.

Είναι ειρωνικό, αλλά και βαθιά τραγικό, ότι η συζήτηση περί αναδιάρθρωσης, μπορεί τώρα να «διαβαστεί» και ως συζήτηση περί του αν είναι προτιμότερο να κινδυνεύσουν με χρεωκοπία τα κράτη και προοπτικά η Ευρωπαϊκή ‘Ενωση ή οι τράπεζες.

Δημοσιεύτηκε στον Κόσμο του Επενδυτή, 14.5.2011

ΠΗΓΗ: Τρίτη, 24 Μαΐου 2011, http://konstantakopoulos.blogspot.com/2011/05/blog-post_24.html

ΟΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ:

…, τα ομόλογα του δημοσίου, η αγορά ακινήτων, το πρόβλημα του ανατοκισμού και η ανάγκη επαναπροσδιορισμού της χώρας μας – Μέρος ΙΙI

Του Βασίλη Βιλιάρδου*

Συνέχεια από το Μέρος ΙΙ

ΤΑ ΟΜΟΛΟΓΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Αυτό που έχει μεγάλη σημασία για όλες τις τράπεζες, είναι η αξιολόγηση των ομολόγων δημοσίου, τα οποία έχουν στην κατοχή τους. Ειδικά όσον αφορά τις Ελληνικές, ο Πίνακας ΙV που ακολουθεί είναι χαρακτηριστικός:  

ΠΙΝΑΚΑΣ IV:  Δάνεια προς το δημόσιο σε δις €, τέλη Ιουνίου 2010 – Ίδια Κεφάλαια με ημερομηνία 31.12.2009

Πηγή: Επιτροπή ελέγχου των τραπεζών – αποτελέσματα του τεστ αντοχής 23.07.10, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Σύμφωνα με τον Πίνακα IV, εάν για παράδειγμα η Eurobank αναγκασθεί να αξιολογήσει τα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου στο 50% της ονομαστικής τους τιμής, τότε θα πρέπει να μειώσει κατά 3,7 δις € το ενεργητικό της – ποσόν που αυτόματα θα περιόριζε επικίνδυνα τα Ίδια Κεφάλαια της. Όσον αφορά δε την Αγροτική, ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα ήταν το λιγότερο καταστροφικό – αφού τα Ίδια Κεφάλαια της είναι 7,5 φορές χαμηλότερα από τα ομόλογα που κατέχει. Επομένως, εάν η χώρα μας υποχρεωνόταν ή απαιτούσε διαγραφή μέρους των χρεών της, τότε το τραπεζικό μας σύστημα θα αντιμετώπιζε αρκετές δυσκολίες (όπως επίσης το σύνολο του ευρωπαϊκού, συμπεριλαμβανομένης της ΕΚΤ) – πόσο μάλλον αφού δεν γνωρίζουμε σε ποιο βαθμό επηρεάζει η μία Ελληνική κλπ. τράπεζα την άλλη, έχοντας δανεισθεί ή δανείσει στην «διατραπεζική» αγορά. 

Η ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

Το πρόβλημα φυσικά θα μπορούσε να επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο, εάν τυχόν κατέρρεε η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα, η οποία διατηρείται ακόμη σε πολύ καλά επίπεδα – αφού, σύμφωνα με όσα τουλάχιστον γνωρίζουμε, οι τράπεζες μας δεν έχουν υποχρεωθεί σε αναπροσαρμογή των τιμών των ακινήτων, τα οποία έχουν στα δανειακά χαρτοφυλάκια τους. Σε κάθε περίπτωση βέβαια, η χώρα μας είναι σε πολύ καλύτερη θέση από πολλές άλλες, όπως διαπιστώνεται από τον Πίνακας V:

ΠΙΝΑΚΑΣ V: Εξωτερικό χρέος των χωρών της GIPS σε δις $

Πηγή: Die Zeit, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Όπως φαίνεται από τον Πίνακα V, η Ελλάδα έχει το χαμηλότερο εξωτερικό χρέος από όλες της υπόλοιπες χώρες της GIPS – επίσης το χαμηλότερο ιδιωτικό (άρθρο μας), ενώ το ΑΕΠ της είναι υψηλότερο από το αντίστοιχο της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας. Παράλληλα, τα περιουσιακά της στοιχεία είναι πολύ μεγαλύτερης αξίας (συγκριτικά) – αν και δυστυχώς δεν υπάρχουν Ισολογισμοί, στους οποίους να εμφανίζεται η πραγματική καθαρή θέση μίας χώρας (άρθρο μας).     

Ολοκληρώνοντας, ευτυχώς για όλους μας, αν και η πτώση των τιμών είναι πλέον αισθητή, οι περισσότεροι ιδιοκτήτες ακινήτων δεν πουλούν ακόμη – επίσης δεν πουλούν οι κατασκευαστές, οι οποίοι φαίνεται ότι περιμένουν καλύτερες ημέρες. Εν τούτοις, εάν η χώρα μας συνεχίσει να εφαρμόζει την εγκληματική, υφεσιακή πολιτική του ΔΝΤ, η οποία ουσιαστικά δεν διαφέρει από αυτήν που επιβλήθηκε στην Ασία (άρθρο μας), οι τιμές των ακινήτων θα καταβαραθρωθούν και οι τράπεζες πολύ δύσκολα θα αποφύγουν το μοιραίο.

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΑΝΑΤΟΚΙΖΟΜΕΝΩΝ ΤΟΚΩΝ

Στον Πίνακα VI που ακολουθεί φαίνεται η διαμόρφωση ενός δανείου ύψους 20 δις €, το οποίο «ανατοκίζεται» ετήσια, χωρίς να εξοφλούνται «χρεολύσια» (δόσεις δανείου), με επιτόκιο της τάξης του 15%:

ΠΙΝΑΚΑΣ VI: Εξέλιξη αρχικού δανείου 20 δις €, με ετήσιο ανατοκισμό και με επιτόκιο 15% (για ολόκληρες χρονικές περιόδους 01.01.85 – 31.12.89 κλπ.)

Πηγή: Υπολογισμοί Excel, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Όπως διαπιστώνουμε από τον Πίνακα VI το αρχικό κεφάλαιο, με συνεχώς ανατοκιζόμενο ετήσια επιτόκιο 15%, διπλασιάζεται ανά πέντε έτη (με 5% διπλασιάζεται ανά 15 έτη, όπως έχουμε ήδη αναφέρει σε προηγούμενα άρθρα μας). Στον επόμενο Πίνακα (VII) καταγράφεται η διαμόρφωση του αρχικού κεφαλαίου, με την υπόθεση ότι το έτος 2000 το επιτόκιο του (15%) μειώθηκε στο 5% – ενώ συνέχιζε να ανατοκίζεται, χωρίς να πληρώνονται χρεολύσια:  

ΠΙΝΑΚΑΣ VII: Εξέλιξη αρχικού δανείου 20 δις €, το οποίο τοκιζόταν και ανατοκιζόταν ετήσια – με επιτόκιο 15% από το 1985 έως το 1999 και με 5% από το 2000 έως το 2009 (για ολόκληρες χρονικές περιόδους 01.01.85 – 31.12.89 κλπ.).

Πηγή: Υπολογισμοί Excel, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Από τον Πίνακα VII συμπεραίνουμε εύκολα ότι, εάν στα 265 δις € του αρχικού δανείου των 20 δις €, προσθέταμε «πρωτογενή» ελλείμματα του προϋπολογισμού της τάξης των 35 δις € μόλις (συνολικά για 25 έτη), ένα ποσόν που δεν είναι υπερβολικό, συγκρινόμενο με το «αντίκρισμα» του, με τις επενδύσεις δηλαδή του δημοσίου (έργα υποδομής κλπ.), θα καταλήγαμε (θεωρητικά βέβαια) σε ένα δημόσιο χρέος ύψους περί τα 300 δις € (τέλη του 2009) – χωρίς ιδιαίτερα, «διαχειριστικά» και λοιπά «σφάλματα» (διαφθορά κα).   

Ακριβώς για το λόγο αυτό (άρθρο μας) έχουμε επισημάνει ότι, “Οι κεντρικές τράπεζες οφείλουν να είναι εξ ολοκλήρου δημόσιοι οργανισμοί, ανεξάρτητοι από τον ιδιωτικό τραπεζικό τομέα, από τους ιδιώτες επενδυτές, καθώς επίσης από τις κυβερνήσεις. Με τον τρόπο αυτό θα είχε τη δυνατότητα το εκάστοτε κράτος να δανείζεται άτοκα – με μέτρο φυσικά και υπό τον διαρκή έλεγχο των υπολοίπων τριών εξουσιών, καθώς επίσης των Πολιτών του. Έτσι θα μπορούσε να λειτουργήσει καλύτερα, όσον αφορά τις ανάγκες του συνόλου της κοινωνίας”.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Με βάση τις συζητήσεις στην πρόσφατη σύνοδο της Ευρωζώνης, έχουμε την εντύπωση ότι θα επιλεχθεί τελικά μία «υγιής» λύση στο δίλημμα της Ελλάδας, η οποία θα διασφαλίσει, μεταξύ άλλων, το μέλλον τόσο των Ελληνικών τραπεζών, όσο και των υπολοίπων Ευρωπαϊκών – πολλές από τις οποίες δεν θα απέφευγαν επίσης το «μοιραίο», αφού μία ενδεχόμενη χρεοκοπία της χώρας μας, δεν θα είχε συνέπειες μόνο εντός των συνόρων της (συγκοινωνούντα δοχεία). Αυτό που διακρίνουμε δηλαδή είναι ότι «σταδιακά» θα αποφασισθεί, ως οφείλει, ο  έντιμος και εφικτός μακροπρόθεσμος διακανονισμός του συνολικού δημοσίου χρέους μας, με επιτόκιο ίσο με αυτό που δανείζονται οι εμπορικές τράπεζες (το βασικό της ΕΚΤ) – με τη βοήθεια της ανταλλαγής των ομολόγων με καινούργια. Κατά την άποψη μας, η «απαίτηση» αυτή δεν είναι μόνο έντιμη εκ μέρους μας, αλλά και απολύτως λογική – αφού το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του δημοσίου χρέους μας έχει προέλθει από τους τόκους των διεθνών τοκογλύφων.

Κλείνοντας, εάν δεν επιλεχθεί ο μακροπρόθεσμος διακανονισμός του χρέους μας, με χαμηλό επιτόκιο, ή έστω μία αντίστοιχης αποτελεσματικότητας λύση, οι κίνδυνοι από μία επεκτατική, «μερκαντιλιστική» Γερμανία θα ήταν ανυπολόγιστοι για την Ευρώπη – ειδικά για τη Γαλλία, η οποία είναι αδύνατον να μην τους υπολογίζει (Πρώσοι, Γαλάτες και Σάξονες).  

Σημείωση: Όλα τα παραπάνω είναι η υποκειμενική μας άποψη, ενώ επιφυλασσόμαστε για τυχόν λάθη ή παραλείψεις μας. Δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση κανενός είδους επενδυτική πρόταση – ούτε σύσταση αγοράς ή πώλησης των συγκεκριμένων, οποιασδήποτε άλλης μετοχής ή πάσης φύσεως τοποθέτησης χρημάτων.  

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 18. Μαΐου 2011, viliardos@kbanalysis.com      

* Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Έχει εκδώσει πρόσφατα το βιβλίο «Η κρίση των κρίσεων», το οποίο περιλαμβάνει επιλεγμένα οικονομικά άρθρα του 2009.

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2350.aspx

ΟΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ:

…, Η EFG Eurobank,… – Μέρος ΙΙ

Του Βασίλη Βιλιάρδου*

Συνέχεια από το Μέρος Ι…

Η EFG EUROBANK

Χρησιμοποιώντας τη Eurobank τυχαία σαν παράδειγμα, σε σχέση με τη χώρα μας, θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε περιληπτικά τον Ισολογισμό της, υπό την έννοια του άρθρου – επιφυλασσόμενοι προφανώς για τυχόν λάθη και παραλείψεις μας.

Στα πλαίσια αυτά, ο Πίνακας ΙI συμπεριλαμβάνει τα μεγέθη δύο αυστριακών τραπεζών, εκ των οποίων η δεύτερη (Raiffeisen) συνεργάζεται με τη Eurobank στην Πολωνία (η Raiffeisen θα εξαγοράσει το 70% της Polbank–EFG έναντι 490 εκ. και στη συνέχεια οι δύο τράπεζες θα ενοποιήσουν τις δραστηριότητες τους στην Πολωνία – όπου η EFG Eurobank θα ελέγχει το 13% της ενιαίας τράπεζας που θα δημιουργηθεί).            

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙI: Δείκτες 2009 σε εκ. €

Πηγή: Finanzen – Ενοποιημένος ισολογισμός Eurobank

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος  

Σημείωση: Επιλέξαμε την Αυστρία επειδή είναι αντιστοίχου σχεδόν μεγέθους χώρα με την Ελλάδα, ενώ οι τράπεζες της είναι ανάλογα εκτεθειμένες στην Α. Ευρώπη – η οποία αντιμετωπίζει τεράστια οικονομικά προβλήματα.    

Όπως φαίνεται από τον Πίνακα ΙI, η Eurobank είχε υψηλότερα κέρδη από την αυστριακή Raiffeisen το 2009 – ενώ με ελαφρά περισσότερα Ίδια Κεφάλαια τόσο ο Ισολογισμός, όσο και οι συνολικές υποχρεώσεις της, ήταν αυξημένες («μόχλευση» στο 13,81 – γεγονός που σημαίνει ότι επενδύει σχεδόν 14 φορές τα ίδια κεφάλαια της, έναντι 12,70 φορές της Raiffeisen και 15,87 της Erste Bank).

Εν τούτοις, η χρηματιστηριακή αξία της είναι πολύ πιο χαμηλή, διαμορφωμένη στο 28,41% του συνόλου των Ιδίων Κεφαλαίων της (P/BV 0,28) του 2009 – έναντι 121,2% της Raiffeisen και 93,87% της Erste Bank. Δηλαδή, μπορεί κανείς να αγοράσει ολόκληρη την τράπεζα, μόλις με 1,8 δις €, παρά το ότι οι μέτοχοί της έχουν πληρώσει περί τα 6 δις € – συμπεριλαμβανομένων των αποθεματικών (P/E μετά φόρων, κεφαλαιοποίηση δια κέρδη καλύτερα, στο 15,87 – «δείκτης» που σημαίνει ότι θα μπορούσε να εξαγορασθεί η τράπεζα, με τα κέρδη της περίπου 16 ετών). Με βάση τώρα τη λογιστική της αξία, η τιμή μετοχής της όφειλε το 2009 να είναι περί τα 11,70 € (book value)

Επομένως, θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε ότι πρόκειται για μία συγκριτικά μεγάλη ευκαιρία αγοράς, εάν δεν είμαστε πεπεισμένοι ότι η «κοινή γνώμη» σπάνια κάνει λάθη – ιδίως στα χρηματιστήρια, όπου η εκάστοτε «γνώμη» πληρώνεται μετρητοίς. Ο Πίνακας ΙΙΙ που ακολουθεί παρουσιάζει κάποια μεγέθη της Eurobank, τα οποία προέρχονται από την ενημερωτική της έκθεση, για τη χρήση 2010 (πάντοτε επιφυλασσόμενοι για τυχόν λάθη μας):

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ: Βασικά οικονομικά μεγέθη του ομίλου της Eurobank, σε εκ. €

* Προ της έκτακτης φορολογικής εισφοράς

Πηγή: Eurobank, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Από τον Πίνακα ΙΙΙ διαπιστώνουμε ότι, ορισμένοι δείκτες του ομίλου (έσοδα κλπ.) «υποχωρούν». Επόμενο συμπέρασμα μας είναι ότι τα συνολικά έσοδα του ομίλου είναι σχεδόν στο 50% των Ιδίων Κεφαλαίων – γεγονός που σημαίνει ότι, «τοκίζει» κατά κάποιον τρόπο τα δικά του χρήματα με περίπου 50% ετήσιο επιτόκιο (άρθρο μας). Φαίνεται επίσης ολοκάθαρα ότι, οι χορηγήσεις είναι σημαντικά υψηλότερες των καταθέσεων, οπότε τεκμηριώνεται ακόμη μία φορά πως τα δάνεια δεν έχουν άμεση σχέση με τις αποταμιεύσεις. Σε κάθε περίπτωση οι χορηγήσεις αυξήθηκαν – παρά τους «ισχυρισμούς» ότι, οι τράπεζες έχουν σταματήσει την παροχή δανείων (αν και αυτό οφείλεται κυρίως στα στεγαστικά δάνεια). Οι καταθέσεις όμως μειώθηκαν αρκετά, όπως παρατηρείται ότι συμβαίνει γενικότερα – ιδιαίτερα λόγω του ότι οι ξένες τράπεζες, οι οποίες δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, συζητείται πως προσφέρουν στους Έλληνες πελάτες τους τη δυνατότητα διατήρησης δύο λογαριασμών (α) εντός Ελλάδας, με επιτόκια της τάξης του 4% και (β) εκτός Ελλάδας (σε χώρες της Ευρωζώνης) με επιτόκιο γύρω στο 1% (!).

Περαιτέρω, αυτό που, κατά την υποκειμενική μας άποψη έχει μεγαλύτερη σημασία, είναι ο «δημιουργικός» τρόπος διαμόρφωσης της κερδοφορίας των τραπεζών. Εάν λοιπόν οι προβλέψεις πιστωτικών κινδύνων (τα δάνεια δηλαδή που ενδεχομένως δεν θα εισπραχθούν, λόγω πιθανής αδυναμίας αποπληρωμής των πελατών της Eurobank), δεν τοποθετούνταν στο 2,43% των συνολικών χορηγήσεων αλλά, για παράδειγμα, στο 4,43% (2,59 δις €), τότε η τράπεζα θα εμφάνιζε ζημίες αντί για κέρδη – ύψους περί το 1 δις €. Η κερδοφορία λοιπόν των τραπεζών διαμορφώνεται «ελεύθερα», με τη βοήθεια του δείκτη των επισφαλειών που εκάστοτε επιλέγεται (κάτι που μάλλον δεν ισχύει σε τέτοιο βαθμό για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις).

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, σε περιόδους έντονης οικονομικής ανάπτυξης, οι τράπεζες εμφανίζουν υψηλότερα κέρδη στους Ισολογισμούς τους, απλά και μόνο μειώνοντας τις «συσσωρευμένες» επισφάλειες τους – αντίθετα, σε περιόδους υφέσεων, τα κέρδη τους περιορίζονται («αποφεύγουν» συνήθως τις ζημίες), με την ταυτόχρονη συσσώρευση επισφαλειών. Περαιτέρω τα στεγαστικά δάνεια της Eurobank, τα οποία πιθανολογούμε ότι συνεχίζουν να «τιτλοποιούνται», καθώς επίσης να πωλούνται σε ξένους «επενδυτές» από τις Ελληνικές τράπεζες, αυξήθηκαν – ενώ τα καταναλωτικά περιορίσθηκαν και τα επιχειρηματικά διατηρήθηκαν σχετικά σταθερά. Προβλέψεις «απομείωσης» της αξίας των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου δεν φαίνεται να υπάρχουν, ενώ δεν γνωρίζουμε πως ακριβώς αποτιμώνται οι πάσης φύσεως εγγυήσεις των δανείων – σε μία εποχή που η πτώση της αξίας των ακινήτων και λοιπών στοιχείων του «ενεργητικού» της χώρας μας είναι δεδομένη, αφού συνήθως οι αξίες ακολουθούν τις αμοιβές των εργαζομένων.  

Σε κάθε περίπτωση, τουλάχιστον με κριτήριο την τρομακτική αύξηση της ανεργίας στο 15,9% που καταγράφηκε πρόσφατα, οι επισφάλειες των τραπεζών θα αυξηθούν πολύ περισσότερο, από όσο οι ίδιες προβλέπουν, εύχονται ή θέλουν να πιστεύουν. Η ίδια η χρηματιστηριακή αγορά πάντως, όπως συμπεραίνουμε ελεύθερα από την αξία της Eurobank (29,44% των Ιδίων Κεφαλαίων της του 2010, τα οποία μειώθηκαν κατά 200 εκ. περίπου, στα 6.094 εκ. €), τις αποτιμά για τη συγκεκριμένη τράπεζα στα 4,3 δις € (χρηματιστηριακή αξία, πλην τα Ίδια Κεφάλαια). 

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 18. Μαΐου 2011, viliardos@kbanalysis.com      

* Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Έχει εκδώσει πρόσφατα το βιβλίο «Η κρίση των κρίσεων», το οποίο περιλαμβάνει επιλεγμένα οικονομικά άρθρα του 2009.

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2350.aspx

Συνέχεια στο Μέρος ΙΙΙ

ΟΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ:

Οι ιδιαιτερότητες τους, … – Μέρος Ι

Του Βασίλη Βιλιάρδου*

“Όπως αποδείχθηκε, ολόκληρο το πρόγραμμα της «θεραπείας» που επιβλήθηκε στην Αργεντινή στις αρχές της δεκαετίας του 1990, οδηγώντας την στη χρεοκοπία, δεν ήταν της Παγκόσμιας Τράπεζας ή του ΔΝΤ. Είχε εκπονηθεί κρυφά από την J. P.  Morgan και τη Citibank, τους δύο μεγαλύτερους πιστωτές της Αργεντινής” (Α. Ο. Γκαόνα).    

Υπενθυμίζοντας απλά ότι, δύο από τους μεγαλύτερους πιστωτές της χώρας μας είναι η Γερμανία και η Γαλλία, είναι εμφανές πως, τόσο η ανάπτυξη της δύσης τις τελευταίες δεκαετίες, όσο και η υπερχρέωση της (ειδικά των Η.Π.Α. και της Μ. Βρετανίας), στηρίχθηκαν σε μεγάλο βαθμό στο τραπεζικό σύστημα – το οποίο, σε «συνεργασία» με τον εκάστοτε κρατικό μηχανισμό, εξελίχθηκε ραγδαία. Ειδικά όσον αφορά αρκετές από τις χώρες της Ευρωζώνης, οι τράπεζες αγόραζαν ομόλογα του δημοσίου, τα τοποθετούσαν ως εγγύηση στην ΕΚΤ, δανείζονταν με χαμηλά επιτόκια και διοχέτευαν τα νέα χρήματα στην αγορά – αυξάνοντας την κατανάλωση και, μέσω αυτής, «έκρυθμα» το ΑΕΠ.

Στα πλαίσια αυτά οι πολιτικοί «συνηγορούσαν», αφού τα νέα χρήματα είχαν σαν αποτέλεσμα την ανάπτυξη των Οικονομιών των κρατών τους, η οποία συντελούσε αφενός μεν στην παραμονή τους στην εξουσία, αφετέρου στη χρηματοδότηση του πανάκριβου «κομματικού μηχανισμού» τους (αν και ουσιαστικά επρόκειτο για μία θανατηφόρα «διόγκωση», η οποία κατάστρεψε τον παραγωγικό ιστό αρκετών χωρών).

Συνεχίζοντας, η έντονη πιστωτική επέκταση των εμπορικών τραπεζών, η δημιουργία δηλαδή νέων χρημάτων από το πουθενά, ήταν το αποτέλεσμα της έγκρισης δανείων – αρκετές φορές «χαμηλής εξασφάλισης» (subprimes), όπως για παράδειγμα συνέβη στις Η.Π.Α., στην Ιρλανδία, στην Ισπανία κλπ. Μετά το δανεισμό των επιχειρήσεων, ακολούθησαν τα καταναλωτικά, οι πιστωτικές κάρτες και τα υπόλοιπα δάνεια σε ιδιώτες – κυρίως τα στεγαστικά, τα οποία αφενός μεν αύξαναν σημαντικά το ενεργητικό των τραπεζών, αφετέρου δε λειτουργούσαν ως εγγυήσεις για την παροχή δανείων εκ μέρους της ΕΚΤ.

Φυσικά, οι εμπορικές τράπεζες «παραβίαζαν» συστηματικά τις οδηγίες των κεντρικών τραπεζών τους – είτε «υπερεκτιμώντας» την αξία των ακινήτων, είτε «πλαστογραφώντας» την πιστοληπτική ικανότητα των πελατών τους, είτε επιμηκύνοντας έντεχνα το χρόνο αποπληρωμής των δανείων, είτε μηδενίζοντας τα έξοδα τους (πολλές φορές πλήρωναν οι ίδιες το κόστος προσημείωσης), είτε προσφέροντας «προμήθειες» σε αυτούς, οι οποίοι «προωθούσαν» την πώληση ακινήτων με στεγαστικά δάνεια (τεχνικές εταιρείες, μηχανικούς, μεσίτες κλπ.).

Στη συνέχεια, όταν η «στεγαστική αγορά» έφτασε στα όρια της, με το μεγαλύτερο μέρος των ακινήτων προσημειωμένο και δανεισμένο, αρκετές ευρωπαϊκές τράπεζες ακολούθησαν το παράδειγμα των αμερικανικών «συναδέλφων» τους. Άρχισαν λοιπόν να «τιτλοποιούν» τα πάσης φύσεως δάνεια τους, να συσκευάζουν δηλαδή πολλά μαζί σε ένα «προϊόν» (όπως τα γνωστά μας CDO’s) και να τα προσφέρουν σε «επενδυτές», στο Λονδίνο ή αλλού – όπου η επίτευξη «ορθολογικών» επιτοκίων απαιτούσε, αφενός μεν ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια εκ μέρους τους, αφετέρου δε υψηλή βαθμολογία από τις τρεις αδελφές (εταιρείες αξιολόγησης).  

Όταν όμως ξέσπασε η χρηματοπιστωτική κρίση, μετά την, μάλλον σκόπιμη, κατάρρευση της Lehman Brothers (η μεγαλύτερη ληστεία όλων των εποχών), η διατραπεζική αγορά σταμάτησε να λειτουργεί (άρθρο μας), τα επιτόκια της αυξήθηκαν σε μεγάλο βαθμό και η ρευστότητα των τραπεζών άρχισε να μειώνεται (πιστωτική παγίδα). Έτσι λοιπόν, αρκετές τράπεζες αναγκάσθηκαν να σταματήσουν απότομα την παροχή δανείων (άρνηση χορηγήσεων), επειδή ήταν πια ασύμφορα. Παράλληλα, «υποχρεώθηκαν» να επέμβουν δραστικά στο σύστημα της κεφαλαιακής τους επάρκειας, «εξυγιαίνοντας» το με τη βοήθεια της δημιουργικής λογιστικής – μεταφέροντας κατά κάποιον τρόπο ποσά από τις χορηγήσεις, στις καταθέσεις ή στα Ίδια Κεφάλαια τους.

Ο ανατροφοδοτούμενος καθοδικός σπειροειδής κύκλος είχε τεθεί πλέον σε λειτουργία, αφού η πραγματική αγορά, λόγω της έλλειψης πιστώσεων, άρχισε να συρρικνώνεται – οδηγώντας τις Οικονομίες ορισμένων χωρών στην ύφεση, τους εργαζομένους μαζικά στην ανεργία και τις τράπεζες σε απόγνωση.

Ολοκληρώνοντας, η κατάσταση αυτή θα είχε οδηγήσει πολλές από τις τράπεζες στη χρεοκοπία, αφού τα ελλειμματικά κράτη αδυνατούσαν να ανταπεξέλθουν με την ενίσχυση τους – σε αντίθεση με τη Γερμανία, η οποία διέθεσε τεράστια ποσά στη διάσωση των τραπεζών της (Πίνακας Ι), χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι έχουν διαφύγει από τον κίνδυνο. Ευτυχώς η καταστροφή «αποφεύχθηκε», με τη βοήθεια της ΕΚΤ – η οποία ενίσχυσε αρκετές τράπεζες, με διάφορους τρόπους.

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Ποσά διάσωσης τραπεζών από τη Γερμανία, σε δις €

Πηγή: Spiegel, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Τέλος, παρά το ότι η Γερμανία είχε ανακοινώσει στους Πολίτες της πως θα συγκέντρωνε από τις τράπεζες της ετήσια το ποσόν του 1 δις € για τη δημιουργία ενός εγγυητικού κεφαλαίου (restructuring capital), αντί, για παράδειγμα, να λάβει το προϋπολογιζόμενο ποσόν των 500 εκ € από την Deutsche Bank, εισέπραξε μόλις 73 εκ. € (εις βάρος φυσικά των φορολογουμένων της).  

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 18. Μαΐου 2011, viliardos@kbanalysis.com      

* Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Έχει εκδώσει πρόσφατα το βιβλίο «Η κρίση των κρίσεων», το οποίο περιλαμβάνει επιλεγμένα οικονομικά άρθρα του 2009.

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2350.aspx

Συνέχεια στο Μέρος ΙΙ

Το πανταχόθεν παραλήρημα της αναδιάρθρωσης του χρέους και η σκοπιμότητά του – Μέρος ΙΙ

Του Γιώργου Βαζάκα*

Συνέχεια από το Μέρος Ι…. Μια από τις πιο διαδεδομένες πρακτικές κερδοσκοπίας με ελληνικά ομόλογα τους τελευταίους μήνες είναι η «ανοιχτή πώληση» (short selling). H ανοιχτή πώληση είναι μια ταχτική πολύ γνωστή, σε όσους ξέρουν τη χρηματαγορά. Μια τεχνική που χρησιμοποιείται από τους επενδυτές, με σκοπό να κερδίσουν από την πτώση των τιμών περιουσιακών στοιχείων (μετοχές, ομόλογα, παράγωγα, κοκ). Και να πώς:

Οι επενδυτές δανείζονται περιουσιακά στοιχεία που δεν κατέχουν, από άλλους επενδυτές, τα πουλάνε και σε μεταγενέστερη χρονική στιγμή θα αναγκαστούν να τα αγοράσουν πάλι, για να τα επιστρέψουν στο δανειστή. Ο δανειστής δε διατρέχει κανένα κίνδυνο, γιατί θα πάρει πίσω τις μετοχές του συν μία μικρή απόδοση για τη διάρκεια που τις είχε δανείσει. Ο short seller  («ανοιχτοπωλητής») ελπίζει να κερδίσει από την πτώση των τιμών των χρεογράφων, επωφελούμενος τη διαφορά στις τιμές μεταξύ ημερομηνίας αγοράς – πώλησης.

Με άλλα λόγια ο κερδοσκόπος με την ανοιχτή πώληση «σορτάρει» (στοιχηματίζει) ενάντια σε ένα περιουσιακό στοιχείο με δανεικά χρήματα, με την προσδοκία να κερδίσει, όταν η αξία του πάρει την κάτω βόλτα. Ή ένας κερδοσκόπος μπορεί «πουλήσει ανοιχτά» με το να δανειστεί το χρέος ενός κράτους σαν της Ελλάδας στην τρέχουσα τιμή του, με την ελπίδα να το πουλήσει αργότερα σε χαμηλότερη τιμή και να τσεπώσει τη διαφορά.

Για παράδειγμα: Την 1η Ιανουαρίου του 2010 εκτιμώ ότι τα ελληνικά διετή  ομόλογα θα πάρουν την κάτω βόλτα, τους αμέσως επόμενους μήνες. Πάω σε μια τράπεζα όπως η Goldman Sachs ή η Deutsche Bank και δανείζομαι  για έξι μήνες  στην ονομαστική τους αξία, 10 εκατ. Ευρώ από το διετές ομόλογο του 2013 της ελληνικής κυβέρνησης, το οποίο εκείνη τη στιγμή πωλείται στη δευτερογενή αγορά στα 0,91 ευρώ. Για το δάνειο αυτό θα πρέπει να πληρώσω στην τράπεζα το επιτόκιο, που αναμένει να εισπράξει από το ομόλογο. Αν το επιτόκιο είναι γύρω στα 5% ετησίως, τότε για την περίοδο του δανείου αντιστοιχεί περίπου 2,5% ή 250.000 ευρώ.

Αμέσως πηγαίνω και πουλάω το ομόλογο στην αγορά για 0,91 ευρώ και έτσι εισπράττω 9,1 εκατ. ευρώ (0,91 ευρώ Χ 10 εκατ. Ευρώ σε ονομαστική τιμή ). Η πρόβλεψή μου επαληθεύεται το Μάιο, με την ονομαστική τιμή του διετούς ομολόγου να χάνει γύρω στο 26% της ονομαστικής αξίας του. Τότε αγοράζω ξανά το ομόλογο σε τιμή 0,67 ευρώ και πληρώνω 6,7 εκατ. ευρώ. Επιστρέφω το ομόλογο που έχω δανειστεί από την τράπεζα και της καταβάλλω επιπλέον τον τόκο των 250.000 ευρώ.

Το κέρδος μου, επειδή εκτίμησα σωστά την κατάσταση ήταν επομένως 2,15 εκατ. ευρώ. Δηλαδή τα 9,1 εκατ. ευρώ που πήρα πουλώντας τα ομόλογα, όταν δανείστηκα την 1η Ιανουαρίου, μείον τα 6,7 εκατ., που έπρεπε να πληρώσω για την επαναγορά τους μείον τις 250.000 ευρώ τόκο, που έπρεπε να πληρώσω στην τράπεζα για το εξάμηνο δάνειο.

Από τα παραπάνω καταδείχθηκε, πώς με την «ανοιχτή πώληση» κερδίζει κανείς από το μηδέν, χωρίς να έχει στην κατοχή του ούτε  καν τα  ομόλογα με τα οποία κερδοσκοπεί. Φυσικά δεν είναι ένα  απλό ζήτημα το να πείσει κάποιος την τράπεζα να του δανείσει ομόλογα μιας κάποιας αξίας,  για να τα «σορτάρει» στη δευτερογενή αγορά. Ούτε μπορεί να το κάνει ο οποιοσδήποτε. Θα πρέπει να έχει την απαραίτητη επιφάνεια και τις ευκόλως εννοούμενες διασυνδέσεις.

Όπως μπορεί να καταλάβει ο καθένας η τράπεζα, δηλαδή αυτός που δανείζει, είναι ο μόνος που σίγουρα δε χάνει. Αντίθετα, κερδίζει επί πλέον τόκους από αυτή τη διαχείριση των ομολόγων της. Γι’ αυτό οι μεγάλες τράπεζες, που κατέχουν τον κύριο όγκο των ελληνικών ομολόγων, ενισχύουν με κάθε τρόπο αυτού του τύπου την κερδοσκοπία. Έτσι κατορθώνουν να κερδίζουν, χωρίς να είναι αναγκασμένες να ξεφορτωθούν τα ομόλογα, που διαθέτουν, κοψοχρονιά. Επιπροσθέτως προσδοκούν ότι σε μια τελική αναδιάρθρωση χρέους, όταν κριθεί αναγκαίο και αναπόφευκτο, θα έχουν διασφαλίσει μεγάλες ανταποδόσεις από την εκποίηση της χώρας  ακόμα κι αν αυτά τα ομόλογα υποστούν σημαντικό «κούρεμα».                                
Φαντασθείτε όμως τώρα τη χαρά του «σορτάκια», αν στη προσπάθειά του να «σορτάρει» κάποια ομόλογα έχει τις απαραίτητες πολιτικές διασυνδέσεις, ώστε να εξασφαλίσει δηλώσεις και κινήσεις, που θα δρομολογήσουν ένα καταιγισμό καθόδου των τιμών για τους συγκεκριμένους τίτλους.                         Και δεν είναι να απορεί κανείς,  γιατί για το  διετές π.χ. ομόλογο στις 17/4/2011 η επιτοκιακή του απόδοση εκτινάχθηκε σε λιγότερο από ένα μήνα σε απόδοση της τάξης του 25,95%;

Φυσικά οι απορίες λύνονται:

1) Είχαν προηγηθεί οι δηλώσεις του υπουργού οικονομικών της Γερμανίας Σόιμπλε στις 14/4/2011, που πυροδότησαν το θόρυβο για επικείμενη αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους.

2) Συντηρήθηκε αυτός ο θόρυβος από στελέχη, από οικονομικούς συμβούλους και στελέχη της γερμανικής κυβέρνησης.

3) Ακολούθησε ένας ολόκληρος παγκόσμιος και  πανελλήνιος βομβαρδισμός δηλώσεων, αναλύσεων, σχολίων, σεναρίων και αντιδηλώσεων σχετικά με την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους.

Είναι πασιφανέστατο ότι τίποτε από τα παραπάνω δεν ήταν τυχαίο. Όλα συνέβησαν, γιατί ευνόησαν το «σορτάρισμα» ελληνικών ομολόγων και μ’ αυτό τραπεζίτες, επιχειρηματίες, επενδυτές και πολιτικοί  κέρδισαν εκατομμύρια, τη στιγμή που η κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου ετοιμάζεται να πάρει νέα πρόσθετα μέτρα περικοπών, λιτότητας και ύφεσης.

Επομένως το «πανταχόθεν»   παραλήρημα της αναδιάρθρωσης του ελληνικού δημόσιου χρέους,  που  μας  κατακλύζει τελευταία, δεν αποσκοπεί στο να αναγκάσει την Ελλάδα σε άμεση αναδιάρθρωση του χρέους, αλλά μ’ αυτό οι κερδοσκόποι και οι αγορές επιδιώκουν να πιέσουν το ΔΝΤ και κυρίως την  Ε.Ε να προβεί σε πρόσθετη χρηματοδοτική στήριξη της Ελλάδας, ώστε να τους επιτρέψει να συνεχίζουν το παιχνίδι κερδοσκοπίας, που προαναλύσαμε. Ήδη το ΔΝΤ έχει ανακοινώσει επίσημα την πρόθεσή του να εντάξει την Ελλάδα στο μηχανισμό της Εκτεταμένης Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης. Χωρίς όμως να δώσει λεπτομέρειες για τον τρόπο και τους όρους μιας τέτοιας κίνησης. Αναμένεται σύντομα και ίσως πριν από τη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ευρωζώνης τον Ιούνιο του 2011, κάτι ανάλογο να πράξει και η Ε.Ε. στα πλαίσια μια ενδεχόμενης επιμήκυνσης αποπληρωμής του υπάρχοντος δανείου των 110 δις. ευρώ  της 8/5/2010. Και αυτό θα εμφανιστεί μάλλον ως επιβράβευση καλής διαγωγής της Ελλάδας προς την τρόικα, αλλά και επειδή αποδέχθηκε η χώρα μας τους όρους του συμφώνου του ευρώ και της «οικονομικής διακυβέρνησης», που ήδη προσυζητήθηκαν στην προσύνοδο της ευρωζώνης στις 11/3/2011 με βάση την οποία χάνεται μια για πάντα η εθνική κυριαρχία της χώρας και μετατρέπεται επίσημα σε διοικητική περιφέρεια των κεντρικών οργάνων της Ε.Ε.

Ο τόπος μας έχει δρόμο να διανύσει ακόμη μέχρι τον πάτο. Οι κερδοσκόποι, οι δανειστές και οι εκπρόσωποί τους ντόπιοι και ξένοι δεν έχουν πάρει ακόμη όλα, όσα επιδιώκουν να πάρουν. Αυτό το νόημα έχουν και οι συνεχείς  δηλώσεις, που αποκλείουν την αναδιάρθρωση του χρέους για την Ελλάδα. Μήπως  σ’ αυτό δε συνηγορούν και οι δηλώσεις της κ. Μαρία Φέκτερ, της υπουργού οικονομικών της Αυστρίας στις 27/4/2011: «Δεν είμαι φίλος μιας αναδιάρθρωσης του χρέους, γιατί θα άρει την πίεση από την ταχύτερη δυνατή εκτέλεση των μεταρρυθμίσεων και αυτό δεν είναι προς το συμφέρον μας… Ο καλύτερος τρόπος είναι να συνεχίσουμε να πιέζουμε για μεταρρυθμίσεις». Και αυτό που εννοεί με τις «μεταρρυθμίσεις» είναι αφενός η εκποίηση των πάντων και αφετέρου η υποβάθμιση της ζωής και της εργασίας των Ελλήνων σε αβίωτο βαθμό.

Να γιατί οι «μεταρρυθμίσεις»: Αξιοποίηση (διάβαζε εκποίηση) της δημόσιας περιουσίας, αποκρατικοποιήσεις (διάβαζε ξεπούλημα) κερδοφόρων επιχειρήσεων  σε ιδιώτες» θα συνεχιστούν!… Να γιατί η λιτότητα, οι περικοπές και η ύφεση θα βαθύνουν, όσο δεν παίρνει άλλο!… Όχι γιατί το επιβάλλει η υπερχρέωση της Ελλάδας, αλλά γιατί θέλουν εξαιτίας της τα κυκλώματα των κερδοσκόπων και οι πολιτικοί τους εκπρόσωποι   να απομυζούν τη χώρα. Νομίζω είναι σαφής πια η σκοπιμότητα του παραληρήματος της αναδιάρθρωσης!…

Κι ενώ τα αυτιά της ελληνικής κοινωνίας, της βυθισμένης σε πολιτικό ζόφο δονούνται από καταιγισμό μηνυμάτων περί αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, έσκασε προσφάτως και η είδηση της μυστικής σύσκεψης του Λουξεμβούργου 6/5/2011, όπου συμμετείχε και ο δικός μας  κ. Παπακωνσταντίνου κι όπου «μπήκε στα σκαριά» συμφωνία για νέο σχέδιο διάσωσης της Ελλάδας, δηλ. για νέο δάνειο, όπως ανέφερε ο Ζαν Κλόντ Γιούνκερ. Μένει να γίνουν γνωστές οι βασικές της λεπτομέρειες στον επόμενο κοντινό χρόνο. Παρομοίως δεν αιφνιδιάστηκε το Πανελλήνιο πληροφορούμενο από απόσπασμα συνέντευξης που έδωσε σε γαλλικό κανάλι ο κ. Ντομινίκ Σρος Καν, που το μετέδωσε ο Λάκης Λαζόπουλος στο «Αλ Τσαντήρι» στις 3/5/2011, ότι δηλ. ο κ. Παπανδρέου από το Νοέμβριο – Δεκέμβριο του 2009 συναποφάσισε με τον κ. Ντομινίκ υπογείως την προσφυγή της χώρας στο ΔΝΤ., ενώ επίσημα τότε εναντιωνόταν σε τέτοια επιλογή.
Άραγε εκτός απ’ αυτά τα συγκλονιστικά, ενδεικτικά τελευταία μεγάλα   ψέματα  κι όσα άλλα προηγήθηκαν από την «κυβερνησάρα» μας με ποια διάθεση να δείξει αυτός ο λαός μας την κάποια εμπιστοσύνη στους έχοντες την ευθύνη αυτού του τόπου; Εντωμεταξύ τα αδιέξοδα συσσωρεύονται. Όλοι οι υπεύθυνοι γι’ αυτά μεθοδεύουν απροσδιόριστες  ακόμη λύσεις, για να μακροημερεύσουν οι ίδιοι κι ας εξουθενωθούν οι εργαζόμενοι κι ας ρημαχτεί η χώρα. Πολλά θα δούμε από εδώ και πέρα. Θα εμφανίσουν στον κοινωνικά ηθικά και πολιτικά εξουθενωμένο λαό μας διάφορα: προσφυγή στις κάλπες, εκλογικούς  εκβιασμούς του τύπου: «Ή δέχεσθαι όσα μέτρα με παραμονή στο ευρώ, ή επανέρχεται η δραχμή και χρεοκοπεί η χώρα». Το διατυμπανίζουν εντόνως  τα σούργελα της επίσημης προπαγάνδας τελευταία, χωρίς όμως να μας εξηγούν, ότι η πατρίδα από το 1974 μέχρι την είσοδο της στο ευρώ εβίωσε δώδεκα υποτιμήσεις της δραχμής, χωρίς όμως να οδηγηθεί σε χρεοκοπία, όπως τώρα με το ευρώ. Και το σενάριο που αριστοτεχνικά σχεδιάζουν βέβαια είναι η συναίνεση των κορυφών του πολιτικού συστήματος. Αυτό αποσκοπεί όχι απλά στην εύρεση συνενόχων αλλά στην πολιτική νομιμοποίηση μιας  εκτροπής  που θα επιτρέψει την ακόμη πιο ανάλγητη και πιο καταστροφική εφαρμογή των επιταγών της τρόικας.

Στο σημείο αυτό μεταφέρω αυτούσιες τις απόψεις ενός οικονομολόγου αναλυτή, αμερόληπτου και αντικειμενικού ως προς το πρόβλημα του χρέους, πρωτεργάτη στη συγκρότηση μιας πνευματικής – πολιτικής συλλογικότητας για τη σωτηρία του λαού και της χώρας της: ΣΕΙΣΑΣΘΕΙΑΣ, που τις θεωρώ σημαδιακές για τις τρέχουσες εξελίξεις.

Προειδοποιεί λοιπόν ο οικονομολόγος: «Βρισκόμαστε ουσιαστικά στις παραμονές μια εκλογικής αναμέτρησης – όποτε αυτή κι αν γίνει, που ενδεχομένως θα επιβάλει μια δικτατορία του χρηματιστικού  κεφαλαίου. Μόνο που η ανοιχτή αυτή δικτατορία δεν έχει ανάγκη να επιβληθεί με κάποιους περίεργους ένστολους με κάγκελα στο μανίκι  και  άρματα μάχης στους δρόμους. Ούτε πηγάζει μόνο  από εσωτερικές εθνικές αναγκαιότητες. Υπάρχουν δυστυχώς ευυπόληπτοι ακαδημaϊκοί, υπεραρκετοί γιάπηδες της οικονομίας και της πολιτικής και επίιδοξοι σωτήρες της ημεδαπής και της  αλλοδαπής, που στο όνομα της τάξης και της «κομματοκρατίας», και φυσικά για το καλό μας και με τις πλάτες της Ε.Ε. και του ΔΝΤ είναι απολύτως πρόθυμοι να αναλάβουν το «θεάρεστο έργο» κατάλυσης ακόμη και των τελευταίων ελευθεριών προκειμένου «να σωθεί η πατρίς».

Κι εμείς οι άνθρωποι του μόχθου θα συνεχίσουμε να λέμε το: «Άσε να δούμε πρώτα τι θα γίνει  και ύστερα βλέπουμε…». Θα τους αφήσουμε; Θα τους αφήσουμε να μετατρέψουν σε κρανίου τόπο τη χώρα μας; Θα τους αφήσουμε να στερήσουν κάθε ελπίδα για εμάς, τα παιδιά και τα εγγόνια μας; Θα τους αφήσουμε να εξαργυρώνουν το μόχθο μας στα ταμεία των τοκογλύφων και της ληστοσυμμορίας που κυβερνά την Ελλάδα και την Ευρώπη; Τι θα πούμε στις μελλοντικές γενιές, όταν στο δικαστήριο της ιστορίας μας ρωτήσουν γιατί επιτρέψατε αυτή την καταστροφή να συντελεστεί; Τι θα τους πούμε; Βλέπαμε πού πάμε , αλλά δεν ξέραμε τι να κάνουμε;

Αυτός που από φόβο ή αδυναμία προσπαθεί να πείσει τον εαυτό του ότι δεν υπάρχει άλλη λύση, τι περιμένει να συμβεί, για να πει: «Φτάνει πια»; Να χυθεί αίμα; Να ζήσει την εξαθλίωση και τη χρόνια ανεργία, που ζουν σήμερα οι μισοί εργαζόμενοι στην Ελλάδα; Να δει την οικογένειά του να σκαλίζει στα σκουπίδια για ένα πιάτο φαγητό; Να βρεθεί στη δύσκολη θέση να προσπαθεί να επιβιώσει από τα συσσίτια της ενορίας; Να ζήσει τις κατασχέσεις σπιτιού και οικοσκευής, όταν δε θα έχει να πληρώσει το δάνειο στην τράπεζα; Να καταντήσει να εκλιπαρεί για μια δουλειά του ποδαριού, ώστε να εξασφαλίσει ένα λειψό μεροκάματο; Να βρεθεί στη ανάγκη να βγάλει τα παιδιά του ή τη γυναίκα του στο πεζοδρόμιο, γιατί δε θα μπορεί να κάνει αλλιώς. Να δει το παιδί του ή κάποιο άλλο εντελώς προσφιλές του πρόσωπο να πεθαίνει στα χέρια του, γιατί κανένα ιδιωτικοποιημένο νοσοκομείο δε θα δέχεται ανασφάλιστους;

Μην κοιτάτε δεξιά ή αριστερά. Δεν υπάρχει κανένας που θα μας λύσει το πρόβλημα. Μόνο εμείς οι ίδιοι έχουμε τη δύναμη να το πετύχουμε. Είναι δική μας αποκλειστική υπόθεση. Κανενός  σωτήρα ή κόμματος που νοιάζεται μόνο για την ψήφο μας. Αρκεί ο καθένας μας χωριστά και όλοι μαζί να διεκδικήσουμε την αξιοπρέπειά μας, που μας έχουν στερήσει τόσα χρόνια και να απαντήσουμε στο ερώτημα: Θα τους αφήσουμε;…    

* Ο Γιώργος Βαζάκας είναι εκπαιδευτικός.

ΠΗΓΗ: Δευτέρα, 23 Μαΐου 2011, http://seisaxthia.blogspot.com/2011/05/blog-post_3849.html

Το πανταχόθεν παραλήρημα της αναδιάρθρωσης του χρέους και η σκοπιμότητά του – Μέρος Ι 

Του Γιώργου Βαζάκα*

Πόσα δεν είδαμε, πόσα δεν ακούσαμε, πόσα δε πάθαμε, πόσα δε ζήσαμε και πόσα πρόκειται ακόμα να βιώσουμε – όλα δυστυχώς δυσάρεστα και επώδυνα  –  ως άτομα και ως συνολική ελληνική κοινωνία, απ’ τη στιγμή που η ελληνική «κυβερνησάρα» μας με τους χειρισμούς της αποδέχθηκε την οικονομική  κηδεμονία της χώρας μας από τη διαβόητη τρόικα, στις 25/3/2010
Και κοντά στα τόσα τον τελευταίο καιρό βομβαρδιζόμαστε με το μαντάτο: «Αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους!..». Θα γίνει, δε θα γίνει;

Η    ελληνική  κοινή γνώμη άναυδη και σαστισμένη! Μάλλον οι μεθοδικότατες νέες επικοινωνιακές τακτικές που χρησιμοποιεί το Μαξίμου με τις παροτρύνσεις των Αμερικανών συμβούλων του πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου έπιασαν και πιάνουν τόπο στο να αποπροσανατολίζουν τον ελληνικό λαό από τις πραγματικές εξελίξεις στην οικονομία ή από τις  εναλλακτικές λύσεις της κρίσης χρέους, που αντιμετωπίζει η χώρα.

Κοινωνικοί ψυχολόγοι και κοινωνιολόγοι αποκαλύπτουν ανεπιφύλακτα ότι η ηγεσία της ελληνικής  κυβέρνησης με την έλευση της τρόικας εφάρμοσε την πιο αποτελεσματική μέθοδο χειραγώγησης της κοινωνίας: απ’ τη μια το «Σοκ και Δέος» (shock and Awe) και απ’ την άλλη το « Ύπνος και Δέος» (Sleep and Awe). Μέθοδοι δοκιμασμένοι  με απόλυτη επιτυχία τόσο στις Η.ΠΑ., όσο και σε πολλές χώρες της λατινικής Αμερικής, εμπνεύσεως (ποιου άλλου;), του παγκόσμιου αρχιδολοπλόκου πρώην υπουργού εξωτερικών και νυν… νομπελίστα ειρήνης (για να το θέσουμε κομψά) Χένρι  Κίσινγκερ.

Η μέθοδος «Σοκ και δέος» εφαρμόστηκε συστηματικά από τον  ερχομό της τρόικας το Μάρτη το 2010 μέχρι και το Νοέμβρη του  2011. Στο οχτάμηνο αυτό η ελληνική κοινωνία εβίωσε μαζικό και συνεχή  βομβαρδισμό κακών ειδήσεων και μέτρων σ’ όλα τα μέτωπα: περικοπές παντού, θεσμοθέτηση εργασιακού μεσαίωνα, κλείσιμο επιχειρήσεων και καταστημάτων αφήνοντας στο δρόμο ανέργους, απειλή απολύσεων, «μετατάξεις», κατεδάφιση κοινωνικών δικαιωμάτων, λασπολογία ενοχοποίησης όσων έχουν την ατυχία να δουλεύουν στο δημόσιο ή απλώς να δουλεύουν, να συνδικαλίζονται, να απεργούν, να προσπαθούν μάταια  να διατηρήσουν, ό,τι είχαν μέχρι χτες.

Και ύστερα από  το Νοέμβρη η τακτική αποπροσανατολισμού συνεχίζεται με τη δεύτερη  μέθοδο: «Ύπνος και Δέος» Μ’ αυτήν  οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης επικεντρώνουν την ειδησεογραφία και τις κυβερνητικές διαρροές σε θέματα «πιασάρικα», που μπορούν να δώσουν αίσθηση δικαίωσης στην κοινή γνώμη, ότι «κάτι γίνεται». Συντελείται ένας αριστοτεχνικός σχεδιασμός ύπνωσης   του ελληνικού λαού πάνω σε διαχρονικά προβλήματα, τα  οποία έχουν κολλήσει στη μνήμη και το υποσυνείδητο του Έλληνα είτε ως άλυτα, είτε ως θέματα στα οποία έχουμε ηττηθεί, όπως:

1) Η «ξαφνική» και βεβαίως όχι ουσιαστική σκλήρυνση της στάσης του πρωθυπουργού μας απέναντι στην Τουρκία.

2) Τα καθεστωτικά Μ.Μ.Ε. διατυμπανίζουν πως θ ’αρχίσει η εξόρυξη του υπάρχοντος ελληνικού ορυκτού πλούτου αναπτερώνοντας το ηθικό των πανελλήνων, αν και επί της ουσίας η ελληνική κυβέρνηση δεν οριοθέτησε δυστυχώς ακόμη τις ΑΟΖ (Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες), αναφαίρετη προϋπόθεση για το προαναφερθέν.

3) Προπαγανδίζεται νέα δήθεν επιθετική πολιτική στη πάταξη της φοροδιαφυγής μεγαλοσχημόνων: τραγουδιστών, μεγαλογιατρών  καλλιτεχνών, πολιτικών προσώπων δίνοντας την αίσθηση ότι την πληρώνουν και οι «μεγάλοι» και όχι μόνο η μικρομεσαία τάξη.Τώρα, αν είναι άγνωστο πότε θα εισπραχθούν τα ανακοινωθέντα  τρανταχτά πρόστιμα, αυτό ούτε που τους νοιάζει…

4) Το Μαξίμου με τη διαπίστωση ότι το κοινό αίσθημα θυμού και αδικίας προς τη Γερμανία είναι ανεβασμένο, το σέρνει γραφειοκρατικά και επικοινωνιακά, ότι δήθεν θα ανοίξει το θέμα των γερμανικών οφειλών προς την Ελλάδα  από τα χρόνια του πολέμου, αν και πραγματικά δεν είναι διατεθειμένο να κοντραριστεί με τους Γερμανούς.

5) Τέλος στην περιρρέουσα έντονη δυσαρέσκεια ανά το πανελλήνιο εξαιτίας του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης διαμηνύει προς πάσα κατεύθυνση πως θα την σταματήσει, θα αναλάβει  επιχειρήσεις σκούπα στα γκέτο της Αθήνας και άλλων πόλεων, θα υψώσει φράχτη στο Έβρο εμποδίζοντας την παράνομη είσοδο μεταναστών στη χώρα, χωρίς ωστόσο να εμφανίσει γι’ αυτά αποτελεσματικό σχεδιασμό και υγιή μεταναστευτική πολιτική.

Και με τα προαναφερθέντα η διαχείριση της κρίσης χρέους καλά κρατεί…Με τα θεσμικά της στηρίγματα:

1) Ένταξη της Ελλάδας στον μηχανισμό στήριξης, στην τρόικα ( Ε.Ε., Ε.Κ.Τ., Δ.Ν.Τ.) στις 25/3/2010,

2) Δανειακή σύμβαση της 8/5/2010 για το δάνειο των 110 δισ., μια σύμβαση με την οποία η ελληνική κυβέρνηση, χωρίς να τη συζητήσει στη Βουλή, παραιτείται από την προάσπιση όχι μόνο της δημόσιας περιουσίας αλλά και του εθνικού εδάφους έναντι των απαιτήσεων από τους δανειστές της, αποτελώντας αυτή το ισχυρότερό  τους οχυρό. Και

3) από κοντά το παράρτημα της δανειακής σύμβασης δηλ. το περιλάλητο στη ζωή μας μνημόνιο, που διαρκώς μας εξαθλιώνει οικονομικά.

Αυτά τα τρία θεσμικά στηρίγματα δυστυχώς θεμελίωσαν καθεστώς οικονομικής κατοχής στην πατρίδα μας, εξαιτίας των χειρισμών μιας εθελόδουλης προς τους δανειστές μας κυβέρνησης, ενός πρωθυπουργού μας, που πουλώντας φραστικό ψευδοπατριωτισμό και εμπόριο ελπίδας μέσω των φιλικών του Μ.Μ.Ε., διατυμπανίζει διαρκώς το: «Ή αλλάζουμε ή βουλιάζουμε» κατορθώνοντας ο ίδιος και οι συνεργάτες του  να οδηγήσουν σε αμηχανία και αδράνεια τον λαό μας  με  τις επώδυνες γι’ αυτόν  επιλογές τους εφαρμόζοντας τις μεθόδους του «Σοκ και Δέος και Σοκ και Ύπνος», που συνοπτικά προαναλύσαμε.

Ιδιαίτερα με το «Σοκ και δέος» πετυχαίνουν να επιβεβαιωθούν για τα λαϊκά στρώματα οι διαχειριστές της κοινής γνώμης στο ότι, όσο αυτά βυθίζονται στην αβεβαιότητα της καθημερινής επιβίωσης, τόσο πιο εύκολα θα αποδεχθούν αυτό, που έχει σιγά – σιγά ξεκινήσει: το συνολικό ξεπούλημα της χώρας. Με το απλό αλλά αδίστακτο σχέδιο των τοκογλύφων: Οι τοκογλύφοι οδηγούν μια οικογένεια – μια χώρα  στην απόγνωση, τότε της ρίχνουν την ιδέα για το «χτηματάκι της ρεματιάς», που αν τους το δώσει, μπορεί να ρεφάρει ένα μέρος από τα χρέη. Πόσο μάλλον αν πουλήσει, ό,τι πιο πολύτιμο διαθέτει. Έτσι καθώς οι πολιτικές άγριας λιτότητας και δραστικών περιορισμών οδηγούν μαζικά την κοινωνία στην απελπισία και την απόγνωση, αρχίζουν σιγά – σιγά να εμφανίζονται οι διάφοροι καλοθελητές, που έχουν έτοιμη λύση. Ξαφνικά ανακαλύπτουν ότι η Ελλάδα είναι πλούσια, πολύ πλούσια. Έχει μια « αναξιοποίητη δημόσια περιουσία», που εκτιμάται γύρω στα 300 δις. ευρώ. Έχει επίσης πολύτιμο ορυκτό πλούτο, από πετρέλαια έως ουράνιο. Έχει ήλιο αέρα, θάλασσα και φυσικά πολλά νησιά επίσης «αναξιοποίητα». Έχει επίσης και μια πολύ σημαντική γεωστρατηγική θέση.

Γιατί λοιπόν να μην τα χρησιμοποιήσει όλα αυτά, για να ξεχρεώσει; Κι έτσι το δίλημμα που αρχίζει – φοβούμαι που άρχισε – να τίθεται από πολλές μεριές στον απλό κόσμο είναι: « Ή θα χάσεις ό,τι από μισθούς και συντάξεις σου έχουν απομείνει, ή θα βγάλουμε στο σφυρί τη δημόσια περιουσία, το φυσικό και ορυκτό πλούτο και γενικά τα (συγκριτικά πλεονεκτήματα) της χώρας».

Όμως δυστυχώς  αυτό που δεν αντιλαμβάνονται πολλοί είναι ότι με το ξεπούλημα ο εργαζόμενος δεν πρόκειται να σώσει ούτε τη δουλειά του, ούτε το μισθό και τη σύνταξή του. Αντίθετα θα χάσει τα πάντα, μαζί και τη χώρα του, καταντώντας «μοντέρνος δουλοπάροικος».  

Και ο λόγος κατά τη γνώμη μας  που ακολουθεί η κυβέρνηση αυτή την τακτική είναι διπλός: Απ’ τη μια βλέπει πως η πολιτική της, τα μέτρα, το μνημόνιο, είναι αδιέξοδα, οδηγούν τη χώρα σε ελεγχόμενη πτώχευση, που προσπαθεί να την καλύψει κι απ’ την άλλη θέλει να κερδίσει κάποιο έδαφος στις δημοσκοπήσεις, που δείχνουν  σαφέστατη κόπωση και στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ από την αντιλαϊκή πολιτική της. Στην προοπτική πιθανόν εκλογών μέσα στο 2011, είτε επειδή θα τις προκαλέσει το Μαξίμου, είτε διότι θα τις εκβιάσει η κοινωνική αντίδραση, το κυβερνόν κόμμα χρειάζεται καύσιμα και ψηφαλάκια.

Τα προλεχθέντα δημιούργησαν μια ατμόσφαιρα απογοήτευσης, κατάθλιψης, απαισιοδοξίας και δυσπιστίας για τις πολιτικές εξελίξεις από τη μια άκρη ως την άλλη της Ελλάδας. Οι πάντες αναρωτιένται: Πού πάει η κατάσταση, τι θα γίνει η χώρα;

Και σ’ αυτή την πανελλήνια αμηχανία, να και το γαϊτανάκι της αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους της χώρας τον τελευταίο καιρό! Ένας ορυμαγδός σεναρίων γι’ αυτό το θέμα μας κατακλύζει. Τελικά θα γίνει αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους; Έμπειροι και αντικειμενικοί οικονομολόγοι μη ελεγχόμενοι από την επίσημη προπαγάνδα απαντούν: Θα γίνει, αλλά αφού πρώτα εφαρμοσθούν όλοι οι άλλοι τρόποι εξάντλησης και εξόντωσης της ελληνικής οικονομίας. Αυτή θα είναι η τελευταία λύση που θα επιλεγεί από τους εταίρους «προστάτες» μας και τις αγορές, μιας και σ’ αυτούς η κυβέρνησή μας υποκλίνεται. Και αυτή δε θα είναι μια λύση διεξόδου, ή έστω προσωρινής ανακούφισης, αλλά μια έσχατη λύση, όπου μια εντελώς εξουθενωμένη οικονομία θα οδηγηθεί σε μια επιχείρηση συνολικής αναδιάρθρωσηςτου δημόσιου χρέους με πιο πιθανό αποτέλεσμα την επίσημη πτώχευση τύπου Αργεντινής 2001.

Και το μέγεθος του δημόσιου χρέους, εκτός από τα πρόσφατα 110 δις. που οφείλει η χώρα στην τρόικα, κατά τα επίσημα χείλη είναι 340,2 δις. Όμως οι ίδιοι αμερόληπτοι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι το πραγματικό χρέος είναι 15-20 δις. Όλο το υπόλοιπο είναι κεφαλαιοποίηση τόκων, δηλαδή παράνομο και καταχρηστικό γι’ αυτό και προτείνουν την μη αναγνώρισή του και την άρνηση πληρωμής του, επειδή είναι πρoϊόν ρεμούλας και τοκογλυφίας.    

Περί αυτού του τοκογλυφικού χρέους εν πάσει περιπτώσει γίνεται τελευταία τόση πολλή  κουβέντα σχετικά με την αναδιάρθρωσή του. Και ποια η τακτική διαχείρισής του από τους δανειστές μας σε συμφωνία με την ελληνική κυβέρνηση; Αυτή καταφαίνεται από τη δήλωση του υπουργού μας των οικονομικών του κ.Παπακωνσταντίνου στη γαλλική εφημερίδα liberation (2/5/2011): «Κάποιοι ποντάρουν πολλά στην ελληνική χρεοκοπία». Και όντως λέει την αλήθεια. Μήπως παλαβώσαμε λέγοντας αυτό; Όχι απλώς, χωρίς να το θέλει ο κ. υπουργός  ομολογεί την αλήθεια. Πράγματι ισχυρά τραπεζικά και επιχειρηματικά συμφέροντα της ημεδαπής και της αλλοδαπής έχουν επενδύσει στην ελληνική χρεοκοπία. Μόνο που έχουν επενδύσει όχι στο να δουν άμεσα μια αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, ούτε στο να γίνει επίσημη πτώχευση όσο το δυνατόν γρηγορότερα.

Αντίθετα επιδιώκουν με κάθε μέσο και τρόπο τη μεγαλύτερη δυνατή επιμήκυνση της τωρινής κατάστασης. Τα κέρδη τους δεν τους «χορταίνουν» από τη μια κι έξω πτώχευση της Ελλάδας, αλλά από τη συνέχιση της σημερινής κατάστασης όσο το δυνατόν περισσότερο. Υπάρχει δυστυχώς τέτοιο  πετυχημένο παράδειγμα αναδιάρθρωσης χρέους από τις παγκόσμιες αγορές: η Ουρουγουάη. Η χώρα αυτή βιώνει εδώ και 10 χρόνια μια κατάσταση χρεοκοπίας, χωρίς να την αφήνουν να πτωχεύσει επίσημα. Σε παρόμοια κατάσταση και προφανώς αυτό προωθούν και για μας. Δημιουργούν συνθήκες, ώστε η χώρα να πάει σε μια διαδικασία χρεοκοπίας εσαεί ή χρεοκοπία επ’ αόριστον ή χρεοκοπία σε δόσεις. Τότε το χρέος της ονομάζεται perpetual dept ( χρέος στο διηνεκές).

Πως γίνεται αυτό;  Έτσι απλά: Οι έξυπνοι επενδυτές κεφαλαίου, ιδίως εκείνοι με τις κατάλληλες πολιτικές διασυνδέσεις, δεν ποντάρουν ποτέ σε μία κίνηση. Εκτός αν δεν έχουν άλλη επιλογή. Αυτό που τους ενδιαφέρει είναι να υπάρχουν οικονομίες σε κατάσταση χρεοκοπίας επ’  αόριστον. Όσο οι οικονομίες αυτές συντηρούνται στον αφρό από μηχανισμούς χρηματοδοτικής στήριξης (θυμίσου για την Ελλάδα: μηχανισμός στήριξης 25/3/2010), τόσο μεγαλύτερες ευκαιρίες διαθέτουν για κερδοσκοπία με την κατάστασή τους.

Με άλλα λόγια προτιμούν να διαχειρίζονται το χρέος, γιατί είναι πιο προσοδοφόρα αυτή η αντιμετώπιση,  από την εξόφληση του χρέους. Τι εννούμε; Το εξής απλό: Φανταστείτε για λίγο ότι ήσασταν ένας από τους βασικούς κατόχους των ελληνικών κρατικών ομολόγων. Τι θα σας συνέφερε καλύτερα; Να περιμένετε να εξοφλήσετε τους τίτλους που κατέχετε στην ημερομηνία λήξης τους, αναμένοντας μόνο το κέρδος απ’ το επιτόκιό τους ή να παίξετε τους τίτλους σε διάφορα παιγνίδια κερδοσκοπίας στη δευτερογενή αγορά και, αφού σας αποφέρουν διπλά και τρίδιπλα, τότε να τα καταθέσετε σε εξόφληση; Υποψιάζομαι πολλοί λίγοι θα επέλεγαν την πρώτη λύση.

Έτσι συμβαίνει και με τη χρεοκοπία της Ελλάδας. Οι τράπεζες και οι επενδυτές, που κατέχουν τον κύριο όγκο των κρατικών τίτλων χρέους, γνωρίζουν πολύ καλά ότι, αν η χώρα οδηγηθεί με μιας σε επίσημη πτώχευση, τα κέρδη τους θα είναι περιορισμένα και αμφίβολα.

Επομένως αυτό που τους συμφέρει είναι να κρατήσουν τη χώρα στον αφρό, για όσο μπορούν και τους επιτρέπει η γενικότερη κατάσταση της ευρωζώνης, ώστε να κερδοσκοπήσουν με κάθε διαθέσιμο τρόπο. Κι όταν εξαντλήσουν κάθε περιθώριο κερδοσκοπίας, τότε μόνο θα επιτρέψουν τη χώρα να βουλιάξει στην άβυσσο της επίσημης πτώχευσης. Αφού όμως πρώτα έχουν εξασφαλίσει την εκποίησή της και την προστασία των ομολόγων τους από αυθαίρετες περικοπές (κουρέματα) και αναδιαρθρώσεις. Αυτό είναι το πραγματικό νόημα της φράσης στο στόμα των απληροφόρητων – φοβούμαι – απλών ανθρώπων: «Δε θα μας αφήσουν να πτωχεύσουμε, μα είμαστε στην Ε.Ε.» Τώρα γιατί στην πραγματικότητα δε μας αφήνουν, το καταλάβαμε από τα προαναφερθέντα.

Και επιπλέον γι’ αυτό το λόγο ο κ. Παπακωνσταντίνου επιμένει για μια ακόμη φορά στη «liberation» ότι: «δεν πρέπει να υπάρξει κούρεμα, δεν πρέπει να υπάρξει αναδιάρθρωση». Με τις δηλώσεις του, ο υπουργός επιδιώκει να διαβεβαιώσει όλους αυτούς, που κερδοσκοπούν ασύστολα με τη συνεχιζόμενη χρεοκοπία της χώρας ότι στο τέλος της ημέρας δεν πρόκειται να υπάρξει αναδιάρθρωση του χρέους, που θα πλήξει τα συμφέροντά τους.

Γι’ αυτό ζητά, για μια ακόμη φορά, αυτό που επιθυμούν διακαώς οι ίδιοι οι κερδοσκόποι, την επιμήκυνση του χρέους, με αρχή τα 110 ευρώ της Σύμβασης της Δανειακής Διευκόλυνσης του μηχανισμού της τρόικας. Και για παραπέρα, βλέπουμε. Όσο επιμηκύνεται η κατάσταση χρεοκοπίας της χώρας, τόσο μεγαλύτερα κέρδη προσδοκούν από τα παιχνίδια στις αγορές ομολόγων και από την εκποίηση της χώρας.

* Ο Γιώργος Βαζάκας είναι εκπαιδευτικός.

ΠΗΓΗ: Δευτέρα, 23 Μαΐου 2011, http://seisaxthia.blogspot.com/2011/05/blog-post_3849.html

Συνέχεια στο Μέρος ΙΙ

Ακριβέ μου, Ελπήνωρ! Ηλίθιε, φτωχέ μου, Ελπήνωρ!

Της Νίνας Γεωργιάδου

Δε βρίζω κανένα. Αν αυτό μας παρηγορεί, απ’ τον ηλίθιο Ελπήνορα αντιπροσωπευόμαστε όλοι. Ή σχεδόν όλοι.  Εγώ λοιπόν αποστολέας, εγώ και παραλήπτης. Κι εσύ κι εσύ και οι άλλοι. Ο μέσος όρος. Η χρυσή μετριότητα ενός λαού, που στους χειρότερους εφιάλτες του δεν είδε αυτή φρίκη και τώρα τη ζει. Σιωπηλά, υπομονετικά, μαζοχιστικά, υπομένει  τη φρίκη και δέχεται ακόμη να απαντά στα διφορούμενα των δημοσκοπήσεων, να καταφεύγει σε προσευχές και ικεσίες, να αυταπατάται ατομικά ή ομαδικά, να διασύρεται και να απειλείται, να απολύεται και να αποκηρύσσει τα παιδιά του, να ξεπουλιέται και να συμμορφώνεται.  

Μια συντριπτική πλειοψηφία ραγιάδων. Μια εκκωφαντική σιωπή αμνών. Ένα σερνάμενο πλήθος αλυσοδεμένων σκλάβων, που συνεχίζει την καθημερινή του ρουτίνα, σα να μη συμβαίνει τίποτα το συνταρακτικό. Σα να μην είχαμε ποτέ μας ιστορία. Ή σαν η ιστορία να μην έκανε ποτέ της υπερβάσεις πάνω απ’ το ραγιαδισμό.

Ηλίθιε, φτωχέ μου, Ελπήνωρ!

· Με ένα σύνταγμα, πατσαβουριασμένο στην κωλότσεπη των άλαλων συνταγματολόγων, που καταπίνουν με γαργάρες  κάθε αντισυνταγματική ενέργεια αυτής της δοτής και κατ΄επίφαση εκλεγμένης κυβέρνησης  που κάτω από άλλες συνθήκες θα αποτελούσε  αυτόφωρο αδίκημα για έσχατη προδοσία. 6 Μαΐου 2010. 172 καλοπληρωμένοι βολευτάδες βάφτισαν τη συνθήκη παράδοσης της χώρας, σύμβαση και ξεμπέρδεψαν με τις συνταγματικές δεσμεύσεις.

· Με μια δανειακή σύμβαση που αίρει την ασυλία της χώρας και υποθηκεύει τα «ακατάσχετα» (έδαφος, στρατό, αιγιαλίτιδα ζώνη, υφαλοκρηπίδα, ακόμη και το ίδιο το κοινοβούλιο). Μια δανειακή σύμβαση που όφειλε συνταγματικά να κυρωθεί με νόμο. Από τις 4 Ιουνίου 2010, παραμένει ως νομοσχέδιο στα συρτάρια και κανένας, μα ΚΑΝΕΝΑΣ βολευτής κανενός κόμματος δεν κάνει μια ερώτηση  στην καταραμένη ολομέλεια.

Πώς να μιλήσεις με τους πεθαμένους;

Οι πεθαμένοι ξέρουν μονάχα τη γλώσσα των λουλουδιών.

Γι' αυτό σωπαίνουν.

Ταξιδεύουν και σωπαίνουν, υπομένουν και σωπαίνουν!

Ηλίθιε, φτωχέ μου, Ελπήνωρ!

· Με τις νέες ατομικές συμβάσεις, που στήνουν το κάθε παιδί στο πιο ψηλό σχοινί του τσίρκου τους, να κάνει κωλοτούμπες δίχως δίχτυ ασφαλείας. Δίχως ελπίδα, δικαιώματα, απαιτήσεις. Δωδεκάωρο για 500 ευρώ με μηνιαία σύμβαση. Αν είναι τυχερός. Οι υπόλοιποι κλεισμένοι στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού των γονιών τους, να αναστενάζουν και να μαραίνονται. Αυτά θα λέμε τώρα;

· Με απολύσεις, μετατάξεις, παραχαράξεις και καθημερινό υβρεολόγιο τύπου κοπρίτη. Με μισθολογικές περικοπές που σου επιτρέπουν ίσα- ίσα την επιβίωση με συνταγές της Κατοχής. Δίχως φάρμακα, νοσοκομεία, γιατρούς, Μια σύριγγα για κάθε δέκα ασθενείς και όποιον πάρει ο χάρος.

Είναι βαρύ και δύσκολο, δε μου φτάνουν οι ζωντανοί.

Πρώτα γιατί δε μιλούν, κι ύστερα

γιατί πρέπει να ρωτήσω τους νεκρούς

για να μπορέσω να προχωρήσω παρακάτω  

Ηλίθιε, φτωχέ μου, Ελπήνωρ!

· Με λουκέτα σε χιλιάδες σχολεία, με σχολεία χωρίς βιβλία. Με τα μικρά του Δημοτικού να προσαρμόζονται από σήμερα στην αυριανή δωδεκάωρη δουλεία, την εφηβεία να φτύνει αίμα για την εισαγωγή της στο υπό πτώχευση ΑΕΙ.

· Με εκπαιδευτικούς, συμμορφωμένους, συγχωνευμένους, εξορισμένους, μαστιγωμένους μέχρι αηδίας, να καρτερούν τώρα να «σωθούν» απ’ το ενιαίο ανέκδοτο. Γράμματα, χασάπη! 

Αν αρχίσω να τραγουδώ θα φωνάξω!

Κι αν φωνάξω,

οι αγάπανθοι προστάζουν σιωπή!

Ηλίθιε, φτωχέ μου, Ελπήνωρ!

· Με ένα ρωμαλέο μηχανισμό καταστολής που ανοίγει κεφάλια, στέλνει νέους στην εντατική σε προθανάτια κατάσταση αν δεν τους στείλει κατ’ ευθείαν στον τάφο, που σου ψεκάζει τη μούρη με απαγορευμένα καρκινογόνα κατασταλτικά, άμεσης απόδοσης. Όχι εσένα, ακριβέ μου Ελπήνωρ! Αυτόν που διαμαρτύρεται.

· Με ένα λυσσασμένο μιντιακό σκυλολόι που ξερνά πάνω σου έναν οχετό κακοποιημένων ειδήσεων, παραχαραγμένων συμπερασμάτων, διαστρεβλωμένων λέξεων  και ξεπαρθενεμένων εννοιών. Το τιμούν οι άνθρωποι το ψωμί που τρώνε.

Σαν το χρυσόψαρο κολυμπώντας μέσα στα χάσματα της αστραπής,

κι ο αγέρας κι ο κατακλυσμός και τ' ανθρώπινα σώματα,

στην αξεδίψαστη γης, συγκλονισμένοι από σπασμωδικά νοήματα.

Ακριβέ μου, Ελπήνωρ! Ηλίθιε, φτωχέ μου, Ελπήνωρ!

Μην ταράζεσαι! Συνέχισε τον ύπνο σου. Δε συμβαίνει δα και τίποτα που να μην το έχει ζήσει η Γη από την εποχή των Νεάντερταλ.  Τυλίξου ανεμπόδιστα στον εφιάλτη σου. Μην μπαίνεις στον κόπο! Κι όταν ξυπνήσεις, πήδα στο κενό. Αυτό θα είναι  τόπος σου και η προοπτική σου.

Εγώ…να… λίγο σοκαρίστηκα από το σύνθημα της πλατείας Del Sol: «ΜΗ ΦΩΝΑΖΕΤΕ ΓΙΑΤΙ ΘΑ ΞΥΠΝΗΣΟΥΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ».

Νίνα Γεωργιάδου,  http://www.youtube.com/user/ninageor

* Στίχοι από το ποίημα του Γ. Σεφέρη, Ο ΣΤΡΑΤΗΣ Ο ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΑΓΑΠΑΝΘΟΥΣ.

* Ο Ελπήνωρ ήταν σύντροφος του Οδυσσέα. Ενώ  δεν διακρινόταν για τη δύναμη ή την ευφυία του,  επέζησε στον Τρωικό πόλεμο. Μεταμορφώθηκε από την Κίρκη σε γουρούνι. Την παραμονή της αναχώρησης από το νησί της Κίρκης, ο Ελπήνορας, μεθυσμένος, αποκοιμήθηκε στη στέγη του ανακτόρου. Το πρωί, όταν τον φώναξαν για να φύγουν, εκείνος ξύπνησε, αλλά ξεχνώντας πού βρίσκεται έπεσε  από ψηλά και σκοτώθηκε.

ΠΗΓΗ: 23-5-2011, http://www.alfavita.gr/artro.php?id=33497