Αποχώρηση από το φόρουμ Υδρογονανθράκων του ΥΠΕΚΑ 

Επιστήμονες αντιδρούν στο ξεπούλημα της Δημόσιας περιουσίας και του ορυκτού πλούτου της χώρας

Ανοικτή επιστολή του Απ. Αλεξόπουλου*

Έντονη δραστηριότητα παρατηρείται τους τελευταίους μήνες στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ). Νομοσχέδια για τη ρύθμιση των αυθαιρέτων, για την καταστροφική αλλαγή των όρων δόμησης σε βιότοπους και αρχαιολογικούς χώρους, για την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου, για την έρευνα και εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων κ.α. ψηφίζονται στη Βουλή. Νομοσχέδια για τα οποία υπάρχουν μεγάλες αντιδράσεις από τους επιστημονικούς φορείς, που όμως η κυβέρνηση δεν τους ακούει.

Μέσα σ’ όλα το ΥΠΕΚΑ έθεσε σε λειτουργία και το ονομαζόμενο ¨Φόρουμ Υδρογονανθράκων¨ που σ’ αυτό συμμετέχουν όλοι οι επιστημονικοί φορείς και τα επιμελητήρια της Ελλάδας. Σκοπός του φόρουμ είναι να παρέχει στον υπουργό την επιστημονική του βοήθεια για την χάραξη και διαμόρφωση της πολιτικής του υπουργείου σε σχέση με τους υδρογονάνθρακες. Από το φόρουμ αυτό, στη δεύτερη συνεδρίασή του αποχώρησε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας καταθέτοντας στη συνεδρίαση το κείμενο που ακολουθεί. Κατά τη γνώμη του ήταν το ελάχιστο που μπορούσε να κάνει προκειμένου να τονίσει την αντίδραση του στο ξεπούλημα της Δημόσιας περιουσίας και του ορυκτού πλούτου της χώρας.

Αγαπητοί συνάδελφοι

Κύριε Υπουργέ

Επικροτώ την πρωτοβουλία του Υπουργείου σας για τη δημιουργία αλλά και τη λειτουργία του Φόρουμ Υδρογονανθράκων.

Αυτό δείχνει ότι αναγνωρίζετε, σέβεστε και σας ενδιαφέρει η γνώμη των επαϊόντων επιστημόνων, που ενδεχομένως να σας βοηθήσει στη χάραξη της πολιτικής του Υπουργείου σας. Διαφωνώ όμως με την πολιτική σας. Μια πολιτική που συνδέεται με την εκποίηση και ξεπούλημα του εθνικού μας πλούτου.

Δε θέλω να χρησιμοποιηθεί η όποια γνώση μου επί θεμάτων που αφορούν το Φόρουμ  για να φτιαχτεί ένα ¨ωραίο¨ προϊόν που θα εκχωρηθεί σε τρίτους, οι οποίοι θα συνεχίζουν να καταληστεύουν τη χώρα μας και τον πλούτο μας.

Το λέω αυτό διότι με μεγάλη έκπληξη, πριν ακόμη προλάβει να στεγνώσει το μελάνι των υπογραφών των συμμετεχόντων σ’ αυτό το αλλοπρόσαλλο κατά τη γνώμη μου κυβερνητικό, υπό τον κ. Παπαδήμα, σχήμα , διάβασα ότι:

«Με απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής Αναδιαρθρώσεων και Αποκρατικοποιήσεων μεταβιβάστηκε στο Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου, μεταξύ των άλλων,  η ¨Νότια Καβάλα¨. Πιο συγκεκριμένα μεταβιβάστηκαν:

Τα υφιστάμενα και μελλοντικά περιουσιακής φύσεως δικαιώματα του Δημοσίου, δικαιώματα διαχείρισης και εκμετάλλευσης, κεκτημένα οικονομικά συμφέροντα, άυλα δικαιώματα και δικαιώματα λειτουργίας, που απορρέουν από την από 23 Νοεμβρίου 1999 σύμβαση μεταξύ του Δημοσίου και της εταιρίας ΚΑΒΑΛΑ OIL Α.Ε»

Επισημαίνω ότι με προηγούμενη διυπουργική απόφαση έχει ήδη μεταβιβαστεί

1. στο Ταμείο και το 35,77% των ¨Ελληνικών Πετρελαίων Α.Ε¨. 

Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη τα παραπάνω σε συνδυασμό με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα, σύμφωνα με τις οποίες:

2. Στο Ταμείο Αξιοποίησης μεταβιβάζονται και περιέρχονται, χωρίς αντάλλαγμα κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή όλη η Δημόσια[i] περιουσία κάθε τύπου και μορφής  

3. Το πράγμα ή το δικαίωμα που μεταβιβάστηκε ή παραχωρήθηκε στο Ταμείο, δεν μπορεί να αναμεταβιβαστεί στον προηγούμενο κύριο ή δικαιούχο, καθ’ οιονδήποτε τρόπο.

3. Δηλώνεται ευθύς εξ αρχής, με ρητή διάταξη ότι τα έσοδα από την πώληση ή εκμετάλλευση της δημόσιας περιουσίας πηγαίνει κατευθείαν στους ¨τοκογλύφους¨ δανειστές μας και

4. Την απαξίωση και απογύμνωση του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών από το εξειδικευμένο προσωπικό του.

Δηλώνω ότι δεν μπορώ να συνεχίσω να συμμετέχω στις εργασίες του Φόρουμ Υδρογονανθράκων. Δεν μπορώ να συμμετέχω στη διαμόρφωση καλύτερων συνθηκών για το ξεπούλημα του εθνικού μας πλούτου.

* Απ. Αλεξόπουλος, Αν. καθηγητής Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Παν/μίου Αθηνών, Πρόεδρος της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας

ΠΗΓΗ: 5-12-2011, http://eniaiometopopaideias.wordpress.com/2011/12/05/…1/

Το Εξεταστικό Δοκίμιο PISA: Εξυπνάδες, Αλχημείες και Τεχνάσματα

Των Μαυρογιώργου Γιώργου*, 

Αλαμπρίτη  Ζήνας, Παπαναστασίου Άννας, Πετεινάρη Αγγέλας, Χόπλαρου Χρίστου**

Οι σχεδιαζόμενες, τα τρία τελευταία χρόνια, εκπαιδευτικές αλλαγές στην Κύπρο συνδέονται με σημαντικές ανακατατάξεις. Αυτές θα αργήσουν να αποτυπωθούν, με το θετικό ή το αρνητικό τους πρόσημο, στην ίδια την εκπαιδευτική διαδικασία. Όταν οι αλλαγές γίνονται σε υποτονικό πεδίο κοινωνικής δυναμικής, έτσι κι αλλιώς, αυτές «βαδίζουν αργά». Έχουμε, ήδη,  ασχοληθεί με πτυχές της συντελούμενης εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης και έχουμε εντοπίσει  όρια και  εκκρεμότητες.

Η συγκυρία  δε φαίνεται να είναι ιδιαιτέρως ευνοϊκή, λόγω της γενικευμένης παγκοσμιοποιημένης καπιταλιστικής κρίσης. Στην περίπτωση της εκπαίδευσης της Κύπρου, το πεδίο επιβαρύνεται και από την επικείμενη πρώτη εφαρμογή του PISA. Αυτός ο χρονισμός δεν είναι καλό σημάδι. Έχουμε υποστηρίξει ότι το PISA συνιστά μια μορφή υπερεθνικού νεοφιλελεύθερου «επιθεωρητισμού»  και ότι μπορεί  να επηρεάζει την εκπαιδευτική διαδικασία και τις εκπαιδευτικές πολιτικές των χωρών που συμμετέχουν. Γενικώς, οι  επιδράσεις του ΟΟΣΑ/ PISA ασκούνται   με τρεις, τουλάχιστον, τρόπους: με τις εκθέσεις αξιολόγησης των εκπαιδευτικών συστημάτων, με τη συμμετοχή στη διαδικασία αξιολόγησης PISA και με το σύνολο των σχετικών αναλύσεων και εκθέσεων που δημοσιοποιούνται αναφορικά με τις επιδόσεις.

Σε αυτό το κείμενο θα προσπαθήσουμε να σκιαγραφήσουμε ορισμένα προσδιοριστικά στοιχεία που  εγγράφονται στο «Βιβλιάριο Δοκιμίου» του PISA. Με το συγκεκριμένο θέμα ασχολούνται, κυρίως, παιδαγωγοί. Υιοθετούμε την παραδοχή ότι τόσο η μορφή όσο και το περιεχόμενο των διάφορων μορφών εσωτερικής ή εξωτερικής  αξιολόγησης, ανάλογα με τη σημασία που τους αποδίδεται, συνιστούν ένα μηχανισμό άσκησης κοινωνικού ελέγχου στην ίδια την εκπαιδευτική διαδικασία. Γι' αυτό το λόγο, σε πολλές χώρες, οποιαδήποτε σημαντική αλλαγή συνοδεύεται από αλλαγές στις εξετάσεις. Έχει υποστηριχθεί, μάλιστα, η άποψη ότι οι εξετάσεις είναι βασικός μοχλός  εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης! Αν είναι έτσι, η μορφή και το περιεχόμενο της αξιολόγησης που επιχειρεί ο ΟΟΣΑ, με το PISA, συνιστά μια μορφή ελέγχου στην εκπαιδευτική διαδικασία του εννιάχρονου υποχρεωτικού σχολείου.    

Αν δεχτούμε ότι ο ΟΟΣΑ έχει σαφή νεοφιλελεύθερο ιδεολογικό προσανατολισμό, το PISA  συνιστά, κυριολεκτικά, ένα μηχανισμό «παρακυβέρνησης» της εκπαίδευσης των χωρών που συμμετέχουν, με κριτήρια αγοράς. Αυτό γίνεται σαφές, με την ανάλυση των παραδοχών που υποβαστάζουν το ίδιο το «εξεταστικό δοκίμιο». Το  «Βιβλιάριο Δοκιμίου» PISA, όπως και κάθε δοκίμιο εκπαιδευτικής αξιολόγησης, προσφέρεται για την αποσύνταξή του  και την κωδικοποίηση των βασικών αρχών και αντιλήψεων για τις σχολικές γνώσεις, τη διδασκαλία και τη  μάθηση. Αν αυτές δεν υπήρχαν ως  «παρασκήνιο», δε θα ήταν εύκολη η μετατροπή τους σε «συνταγές» μέτρων, ανάλογα με τα αποτελέσματα, για αλλαγές και βελτιώσεις.

Το PISA  έχει σφοδρούς επικριτές

Το PISA έχει δεχθεί σφοδρή κριτική. Ακόμα και στις ΗΠΑ εγείρονται σοβαρά ζητήματα  αξιοπιστίας, εγκυρότητας και σκοπιμότητας. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι ο Mark Schneider, πρώην αντιπρόεδρος των American Institutes for Research και στέλεχος, αργότερα, του National Center for Education Statistics, αναρωτιέται (2009), «εάν αληθεύει ότι αυτό που αξιολογείται διδάσκεται, είναι έτοιμοι  οι αρμόδιοι να επιτρέψουν στον ΟΟΣΑ να διαμορφώνει τα προγράμματά τους; Όταν γοητευόμαστε από την ιδέα να υιοθετήσουμε διεθνή κριτήρια, χρειάζεται να παίρνουμε υπόψη μας ότι TIMSS και PISA, το καθένα χωριστά, ενσωματώνουν συγκεκριμένες απόψεις αναφορικά με το ποια θα έπρεπε να είναι αυτά τα κριτήρια». Η ΟΛΜΕ (2010), στη συζήτηση που πυροδοτήθηκε με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων PISA (2009) στην Ελλάδα, άσκησε συνολική κριτική με βασικότερη ένσταση το ότι διαπνέεται «σε μεγάλο βαθμό από μια έντονα τεχνοκρατική προσέγγιση, που στοχεύει έμμεσα στην προσαρμογή των παρεχόμενων από το σχολείο γνώσεων σε μια κοινή κατεύθυνση, που υπαγορεύεται κατά βάση από τις απαιτήσεις της αγοράς». Πιο σφοδρή είναι η κριτική που έχει ασκηθεί από αριστερές συνδικαλιστικές παρατάξεις εκπαιδευτικών, το περιοδικό «Αντιτετράδια της Εκπαίδευσης» ή στο διαδίκτυο (alfavita), κ.α. Αξιοσημείωτη είναι η κριτική που ασκείται και από  καθηγητές Μαθηματικών (: δεν είναι μαθηματικό το περιεχόμενο των δοκιμίων, είναι δραστική η παρέμβαση γνωστού Ολλανδικού Ινστιτούτου στη σύνταξη, κ. α.). Το ενδιαφέρον είναι ότι οι εκπαιδευτικοί στην Ελλάδα, με τις εκθέσεις PISA, «αθωώνονται» για τις χαμηλές επιδόσεις! Για ορισμένους, αυτό αποδίδεται στο ασφυκτικό πλαίσιο των αναλυτικών προγραμμάτων! Τόσο απλά! Παρόλο, πάντως, που το PISA τους αθωώνει, οι εκπαιδευτικοί δεν το θεωρούν σύμμαχό τους!

Παρά τη σφοδρή κριτική που δέχεται, ωστόσο, η  διείσδυσή του είναι θεαματική. Δε γνωρίζουμε, βέβαια, αν υπάρχει έρευνα που να  αποδίδει αυτή τη διεισδυτικότητά  του στον ουσιαστικό του  ρόλο στην υπόθεση των αλλαγών. Το «θαύμα της Φινλανδίας» π.χ. πώς  και πόσο συνδέεται με την εφαρμογή PISA; Είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι η βασική γραμμή υπεράσπισης του PISA, απέναντι σε αυτού του είδους την κριτική, έχει αναπτυχθεί, κατά κύριο λόγο, γύρω από τη μορφή και το περιεχόμενο του εξεταστικού δοκιμίου. Οι παιδαγωγοί υπερασπιστές, δηλαδή, καταφεύγουν στο δοκίμιο αξιολόγησης που χρησιμοποιείται. Ας δούμε ορισμένους δείκτες που έχουν σχέση με το εξεταστικό δοκίμιο.

Το δοκίμιο PISA είναι «ευφυές»: τα βάζει με την «παπαγαλία»!

Το εξεταστικό δοκίμιο PISA  γοητεύει αλλά και απειλεί με τα «έξυπνα» θέματα και τα τεχνάσματα των κατασκευαστών του. Οι περισσότεροι από τους μαθητές που συμμετέχουν για πρώτη φορά  αιφνιδιάζονται και δοκιμάζουν ένα σοκ υποτίμησης. Αυτό συμβαίνει, ιδίως,  όταν οι μαθητές έχουν την εμπειρία εξετάσεων στις οποίες οι τίτλοι  των σχολικών εγχειριδίων μετατρέπονται σε ανοικτές ερωτήσεις για μηχανιστική αναπαραγωγή. Στην Ελλάδα, τη δεκαετία 1990, πριν από την καθιέρωση του PISA, δοκιμάστηκε αιφνιδιαστικά μια μορφή ανάλογων «ευφυών» θεμάτων, σε εισαγωγικές εξετάσεις, μόνο στη Φυσική. Τα αποτελέσματα στη συγκεκριμένη εξέταση ήταν «σφαγιαστικά». Σε αντίθεση με τις βαθμολογίες στα άλλα μαθήματα που ήταν κυμαινόμενες, στη Φυσική, η πλειονότητα των υποψηφίων πήρε βαθμούς κάτω από τη βάση. Ήταν «δρύινη» (από το όνομα του εμπνευστή: Δρυς), ευφυής και αιφνιδιαστική η σύλληψη των θεματοθετών να «κόψουν τα πόδια» των «παπαγάλων» υποψηφίων. Στην περίπτωση του PISA  θα λέγαμε ότι οι κατασκευαστές του, αντί για την «μαύρη παιδαγωγική» της μηχανιστικής απομνημόνευσης,  συντάσσουν «έξυπνα» θέματα και κάνουν «ανταρτοπόλεμο» στην αποστήθιση. Αυτό το επιτυγχάνουν  με ένα απλό «κόλπο»: προσφέρουν τις απαραίτητες πληροφορίες, υποβαθμίζουν τις γνώσεις και βάζουν σε δοκιμασία τις δεξιότητές των μαθητών. Αυτό, ίσως, είναι ένα σημαντικό ατού στη διείσδυση που επιδιώκει να έχει.

Είναι οργανωμένο σε θεματικές ενότητες και οι ερωτήσεις –διαβαθμισμένες σε επίπεδα δυσκολίας (από 1 έως 6: ευφυής και η σύλληψη για κατηγοριοποίηση των επιδόσεων!) παραπέμπουν σε ένα εισαγωγικό ενημερωτικό κείμενο αναφοράς (με γραφήματα, εικόνες ή άλλα δεδομένα) που προηγείται των ερωτήσεων. Σε αυτό προσφέρονται δεδομένα ή πληροφορίες που κρίνονται απαραίτητες  για την «ορθή» τους εφαρμογή. Δεν αποκλείεται οι μαθητές, με τα «εισαγωγικά κείμενα», να ενημερώνονται για πρώτη φορά για ορισμένα από τα ζητήματα που τίθενται. Οι μαθητές, δηλαδή, αντιμετωπίζονται ως χρήστες «έτοιμων» πληροφοριών και καλούνται να απαντήσουν σε «έξυπνες» ερωτήσεις, κάνοντας «έξυπνες» επιλογές έτοιμων «έξυπνων» απαντήσεων! Αυτό  είναι το «εξεταστικό παράδειγμα» του PISA: έξω η αποστήθιση από την αξιολόγηση του υποχρεωτικού σχολείου. Ζήτω οι «έξυπνες» επινοήσεις των θεματοθετών και οι «έξυπνες» επιλογές των μαθητών. Πάντως, μαζί με την αποστήθιση, αποκλείει  και τις  γνώσεις. Τι αλχημεία κι αυτή!

Το αίνιγμα ενός «έξυπνου» θέματος: Είναι οι Καρυάτιδες;

Το δοκίμιο αξιολόγησης του PISA έχει αποτελέσει προνομιακό πεδίο υπεράσπισης, με φανατικούς προπαγανδιστές. Υπάρχουν ένθερμοι υποστηρικτές του μόνο και μόνο για τη μορφή και το περιεχόμενο του δοκιμίου. Το βασικό επιχείρημα είναι ότι, αν και συμφωνούν ότι υπάρχουν πάρα πολλά ζητήματα που έχουν να κάνουν με την άσκηση ελέγχου στην εκπαίδευση, δε θα έπρεπε να απορρίψουμε τα ευεργετικά στοιχεία που έχει το δοκίμιο. Στην Ελλάδα, έχει αξιοποιηθεί  ως παράδειγμα μια γνωστή εξεταστική ενότητα, από δοκίμιο PISA, που έχει ως «αφόρμηση» κείμενο με εικόνα τις Καρυάτιδες. Το βασικό θέμα της ενότητας είναι η «όξινη βροχή».

Στο   κείμενο εξηγείται  η σύσταση του μαρμάρου από ανθρακικό ασβέστιο. Αναφέρεται ότι τα πρωτότυπα αγάλματα είχαν διαβρωθεί από την όξινη βροχή και ότι το 1980 μεταφέρθηκαν στο μουσείο της Ακρόπολης και αντικαταστάθηκαν από ομοιώματά τους. Η επίδραση της όξινης βροχής στο μάρμαρο αναπαρίσταται με μια περιγραφή «ολονύκτιου» πειράματος  στο οποίο   θραύσματα μαρμάρου μένουν μέσα στο ξύδι (αντίστοιχο της όξινης βροχής). Δεν έχουμε δηλαδή πείραμα αλλά την περιγραφή του. Όταν τα θραύσματα μαρμάρου τοποθετηθούν μέσα στο ξύδι, σύμφωνα με την περιγραφή, σχηματίζονται φυσαλίδες. Αναφέρεται και πειραματισμός με «αποσταγμένο» νερό. Δίδονται και ορισμένες πρόσθετες σχετικές πληροφορίες και διευκρινίσεις, όπως π.χ. ότι «η όξινη βροχή είναι πιο όξινη από την κανονική βροχή»! Οι μαθητές που έχουν ολοκληρώσει το εννιάχρονο υποχρεωτικό σχολείο  καλούνται να απαντήσουν σε τρεις ερωτήσεις «ικανότητας χρήσης» των πληροφοριών για την όξινη βροχή: Μία σύντομη απάντηση για τις αιτίες ύπαρξης οξειδίων θείου και αζώτου. Απάντηση σε ερώτηση πολλαπλής επιλογής για τα ενδεχόμενα αποτελέσματα του πειραματισμού με το ξύδι. Και μια απάντηση σε ερώτηση σωστού-λάθους που αναφέρεται στη σκοπιμότητα του άλλου πειραματισμού, με το «αποσταγμένο νερό». Η απομνημόνευση, βέβαια, έχει εκτοπιστεί.

Οι τρεις αυτές ερωτήσεις, που θεωρούνται ερωτήσεις επιστημονικού «αλφαβητισμού», συμπληρώνονται από δύο ερωτήσεις «στάσεων» που συνδέονται με πτυχές του θέματος. Ίσως, η περιγραφή μας αυτή δεν αποδίδει ακριβώς την όλη σύλληψη του θέματος και των ερωτήσεων. Όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να αναζητήσει περισσότερα, στο διαδίκτυο. Είναι σαφές ότι οι ερωτήσεις δεν αναφέρονται ούτε αφορούν στις Καρυάτιδες. Έχει, όμως, ενδιαφέρον ο τρόπος με τον οποίο αξιοποιήθηκε το  συγκεκριμένο παράδειγμα για την υπεράσπιση του PISA.

Το PISA έχει υποστηρικτές: Οι Καρυάτιδες  «κλαίνε»!

Η απλή αναφορά στις Καρυάτιδες χρησιμοποιήθηκε, με ευρηματικό,  είναι αλήθεια, τρόπο ως ανάχωμα εναντίον της ασκούμενης  κριτικής. Το συγκεκριμένο θέμα, όπως έχει υποστηριχθεί, προσφέρεται για   να ακούσουμε ξανά (μετά το 1801) το «θρύλο για το θρήνο των Καρυάτιδων». Ανασύρεται, δηλαδή, συνειρμικά, χωρίς καμιά νύξη του εξεταστικού δοκιμίου, ο «θρύλος για το θρήνο». Το PISA, δηλαδή, με μια σειρά αυθαίρετων επινοήσεων, αναγορεύεται σε υπέρτατο παιδαγωγό των ανθρωπιστικών ιδεωδών και τοποτηρητή της σημαντικής θέσης  των κοινωνικών επιστημών στην εκπαίδευση! Μόνο και μόνο η  απλή αναφορά,  αυτομάτως, καθιστά το PISA ευαγγελιστή της άποψης ότι  οι Καρυάτιδες «είναι το απαύγασμα του πολιτισμού» και «κομμάτι των Ανθρωπιστικών Επιστημών». Το PISA, με άλλα λόγια, στην αξιολόγησή του, δεν παρακάμπτει τις Κοινωνικές και Ανθρωπιστικές επιστήμες, την Ιστορία, την Τέχνη, την Αγωγή του Πολίτη, κ.α. Ούτε περιορίζεται στα Μαθηματικά, τη Φυσική και την κατανόηση κειμένου. Άρα, δεν ισχύει ο ισχυρισμός για τον τεχνοκρατικό του προσανατολισμό  προς τις ανάγκες της αγοράς, όπως, αδικαιολόγητα, υποστηρίζει η ΟΛΜΕ. 

Η περιπέτεια με τις Καρυάτιδες αξιοποιείται για συναισθηματικές αναφορές σε ένα λαμπρό παρελθόν που είναι εκτεθειμένο άλλοτε στην κλοπή, άλλοτε στην αδιαφορία των πολιτικών ή/και τη μόλυνση του περιβάλλοντος. Είναι σαφές ότι  οι παιδαγωγοί θιασώτες του δοκιμίου  PISA, δε μπαίνουν στη θέση ενός δεκαπεντάχρονου μαθητή που έχει ολοκληρώσει το εννιάχρονο σχολείο  και κάθεται μπροστά στο δοκίμιο αξιολόγησης, για δύο ώρες. Δεν απαντούν στις ερωτήσεις που έχουν να κάνουν, αποκλειστικά, με την «όξινη βροχή». Επινοούν ιδέες για «σχέδιο» μαθήματος για τις Καρυάτιδες. Για να απαντήσουν, δηλαδή, στην κριτική της ΟΛΜΕ, ρίχνουν ιδέες «διαθεματικής» διδακτικής προσέγγισης με κέντρο αναφοράς  τις Καρυάτιδες, την τέχνη, την κλοπή, τη μόλυνση, τον καταναλωτισμό, την όξινη βροχή, τη φθορά, την προστασία, κ. α. Έτσι, ουσιαστικά, αξιοποιούν την αναφορά στις Καρυάτιδες  ως ευκαιρία ώστε να «αγιοποιήσουν» τις αρχές και τις αντιλήψεις του εξεταστικού δοκιμίου. Εδώ, ακριβώς εντοπίζεται το κλειδί του εγχειρήματος: με την εποπτεία του PISA,  αλλάζοντας τον τρόπο αξιολόγησης θα αλλάξουμε το περιεχόμενο της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Όπως αντιλαμβανόμαστε, το PISA, πέρα από όλα τα άλλα, διαθέτει επιδέξιους κατασκευαστές δοκιμίων   αλλά και ιδιαίτερα ευρηματικούς παιδαγωγούς που είναι έτοιμοι να εντοπίζουν τις απαρχές του στην «προοδευτική» παιδαγωγική! Η προοδευτική παιδαγωγική, όμως, δεν είναι παίγνιο και τέχνασμα, που βρίσκει καθυστερημένα τη δικαίωσή της. Όταν το PISA έχει τέτοιους φίλους «ευαγγελιστές», γιατί να φοβάται τους γνωστούς αρνητές; Τώρα, καταλαβαίνουμε καλύτερα τους λόγους  της παγκόσμιας  διείσδυσης…

* Διδάσκων στο σεμινάριο. Ομότιμος καθηγητής Παιδαγωγικής.  Άμισθος Αντιπρόεδρος του Επιστημονικού  Συμβουλίου του ΥΠΠΟ. Ιστοσελίδα  http://pep.uoi.gr/gmavrog  email: gmavrog@cc.uoi.gr

** Μεταπτυχιακές/οί  φοιτήτριες/τές στο Τμήμα ΕΠΑ του Πανεπιστημίου  Κύπρου (Σεμινάριο:  Αξιολόγηση και  ο  Εκπαιδευτικός ως Διανοούμενος)

ΠΗΓΗ: 3-12-2011, http://www.alfavita.gr/artrog.php?id=51960

ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ (ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ)

Του Απόστολου Παπαδημητρίου

Στη Μέση Ανατολή η εικόνα από πλευράς θρησκεύματος του πληθυσμού είναι κατά πολύ πιο περίπλοκη. Θα εξετάσουμε τις χώρες Ισραήλ, το οποίο ιδρύθηκε στο έδαφος της Παλαιστίνης (1948), Λίβανο και Συρία.

Στην Παλαιστίνη παρά τις αιρέσεις της Ανατολής διατηρήθηκε ορθόδοξο Πατριαρχείο. Η περιοχή δοκιμάστηκε από τους Πέρσες εισβολείς, οι οποίοι, συνεπικουρούμενοι από Εβραίους, κατέσφαξαν 80.000 χριστιανούς (614 μ. Χ.) και έλαβαν ως λάφυρο τον τίμιο Σταυρό του Κυρίου μας. Το Πατριαρχείο επιβίωσε και μετά την κατάκτηση της γης από τους Άραβες.

Οι χριστιανοί που άντεξαν στην πίεση προς εξισλαμισμό με την πάροδο των αιώνων απώλεσαν την ελληνική ή την αραμαϊκή γλώσσα και έγιναν αραβόφωνοι όχι όμως Άραβες. Ακόμη και σήμερα προσδιορίζονται ως Ρουμ ορτοντόξ. Είναι οι τελευταίοι Ρωμηοί, αφού εμείς οι δυτικόπληκτοι οπαδοί του Κοραή αισθανόμαστε προϊούσα την απέχθεια προς την αυτοκρατορία της Ρωμανίας, την αποκληθείσα από τους δυτικούς μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης Βυζάντιο, και η περιφρόνησή μας προς την παράδοση της ρωμηοσύνης, την ελληνορθόδοξη παράδοση, ογκώνεται.

Οι χριστιανοί των Αγίων τόπων δεν είδαν τους «σταυροφόρους» της Δύσης ως ελευθερωτές και ουδέποτε συνέπραξαν μαζί τους. Στη στάση τους αυτή ασφαλώς οφείλουν και την επιβίωσή τους. Εμείς σήμερα άφρονες και δουλοπρεπείς προσδοκούμε από τους συμμάχους και ετέρους μας της Δύσης τη σωτηρία μας! Βέβαια δεν υπήρξαν λίγα τα δεινά των χριστιανών κατά τις συρράξεις μεταξύ αντιμαχομένων χαλίφηδων που συντάραξαν τη Μέση Ανατολή, ώσπου ήρθαν οι Οθωμανοί κατακτητές (1571). Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων κατά την τουρκοκρατία στελεχωνόταν από Έλληνες, αν και το ποίμνιο ήταν αραβόφωνο. Η κατάσταση παραμένει η ίδια ως σήμερα παρά τις επελθούσες μεταβολές (βρετανική διοίκηση 1919, κράτος του Ισραήλ 1948).

Κατά την ίδρυση του σύγχρονου κράτους του Ισραήλ υπήρχαν περίπου 400.000 Παλαιστίνιοι χριστιανοί στους Αγίους Τόπους. Σήμερα είναι κάτω από 60.000. Η πολιτική του κράτους του Ισραήλ είχε καταστροφικές συνέπειες για τον παλαιστινιακό λαό, αφού 750.000 περίπου κάτοικοι εκδιώχθηκαν από τη γη των προγόνων τους. Ο αραβόφωνος παλαιστινιακός χριστιανικός πληθυσμός αποτελεί μόνο 2,1% του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Για την πολιτική εθνοκάθαρσης του Ισραήλ δεν όρθωσε ουδείς θρησκευτικός ηγέτης φωνή διαμαρτυρίας. Όλοι είναι υποταγμένοι άνευ όρων στους ισχυρούς της γης, των οποίων ηγούνται οι σιωνιστές. Το ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο, όπως αποκαλείται, εξακολουθεί να στελεχώνεται αποκλειστικά σχεδόν από Έλληνες (ουδείς επίσκοπος αραβόφωνος υπάρχει). Η λειψανδρία ιδιαίτερα στα προσκυνήματα είναι άκρως ανησυχητική αλλά πείσμων και η εμμονή στη διατήρηση του ελληνικού χρώματος.

Είναι αναμφισβήτητο ότι τα προσκυνήματα εποφθαλμιούν τόσο οι ομόδοξοι μας Σλάβοι (οι Ρώσοι κυρίως), οι οποίοι δεν εκδηλώνουν λιγότερο εθνικισμό από τον δικό μας, όσο και ετερόδοξοι (ρωμαιοκαθολικοί και ουνίτες, κόπτες, μονοφυσίτες Αρμένιοι). Η αντιπαλότητα αυτή, που οφείλεται στην περιφρόνηση των λόγων του Αποστόλου Παύλου για την ενότητα του σώματος της Εκκλησίας διευκολύνει τα μέγιστα την καρποφορία της σιωνιστικής πολιτικής του Ισραήλ. Στο πολύπλοκο της εικόνας έρχεται να προστεθεί και ο σημαντικός αριθμός Εβραίων που παλινόστησαν από την καταρρεύσασα Σοβιετική Ένωση. Σημαντικός αριθμός αυτών δηλώνουν ορθόδοξοι χριστιανοί κατά το θρήσκευμα. Είναι όμως πράγματι ή μήπως θα αποτελέσουν τον δούρειο ίππο για την μελλοντική υφαρπαγή του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων από τους σιωνιστές. Η κατά καιρούς πιέσεις της ισραηλινής κυβέρνησης προς το Πατριαρχείο αποδίδουν καρπούς. Η υπόθεση Βαβύλη είναι μία εξ αυτών, στην οποία εμπλέκονταν τόσο η Εκκλησία της Ελλάδος, όσο και η ελληνική κυβέρνηση. Η όλη στάση των εκπροσώπων του Πατριαρχείου συνετέλεσε στην έξαρση ανθελληνικού κλίματος μεταξύ των αραβοφώνων, μουσουλμάνων και χριστιανών. Το χειρότερο όμως είναι ότι οι χριστιανοί, οι Ρουμ ορτοντόξ, αρχίζουν και υφίστανται την πίεση των μουσουλμάνων θεωρούμενοι πλέον ξένο σώμα. Και έτσι οι χριστιανοί της Παλαιστίνης διώκονται από τους σιωνιστές (όχι από τον εβραϊκό λαό που είναι θύμα της προπαγάνδας των ηγετών του) και τους μουσουλμάνους συμφυλέτες τους υπό τα αδιάφορα βλέμματα των χριστιανών διαφόρων δογμάτων, που συρρέουν προς προσκύνηση των Αγίων τόπων, αλλά σπάνια καταβάλλουν τον κόπο να ενημερωθούν για τα συμβαίνοντα εκεί. Μάλιστα προτεστάντες, ανερμάτιστοι κατά την παράδοση της Εκκλησίας, έχουν στρατευθεί υπέρ του σιωνισμού.

Στην Ιερουσαλήμ είδα αφίσα συνεδρίου «χριστιανών υπέρ του σιωνισμού»! Φυσικά οι συμμετασχόντες δεν γνωρίζουν απολύτως τίποτε για τα συμβαίνοντα στη λωρίδα της Γάζας και για τον μαρτυρικό θάνατο του ιερομονάχου Φιλουμένου στο προσκύνημα του φρέατος του Ιακώβ από «παράφρονα» Εβραίο. Το πλέον θλιβερό είναι ότι όλες οι «χριστιανικές» χώρες (ακόμη και το «ορθόδοξο» προτεκτοράτο Ελλάς) έχουν εκδηλωθεί σαφώς υπέρ των γελοίων απόψεων του περιβάλλοντος Μπους του νεωτέρου, απόψεων που ποινικοποιούν εμμέσως πλην σαφώς το Ισλάμ ως τρομοκράτη!

Προς βορράν του Ισραήλ εκτείνεται ο Λίβανος. Η χώρα υπό γαλλική κατοχή από το 1919 απέκτησε την ανεξαρτησία της το 1943. Ο πληθυσμός του Λιβάνου αποτελείται από διαφόρων δογμάτων, 17 τον αριθμό, μουσουλμάνους (60%) και χριστιανούς (40%). Είναι τρομερή η κατάσταση που επικρατεί όχι πλέον μεταξύ μουσουλμάνων και χριστιανών, αλλά μεταξύ ομοθρήσκων ομάδων, οι οποίες αλληλοεξοντώνονται για τα συμφέροντα των ισχυρών και ιδίως του Ισραήλ. Στο Λίβανο βρήκαν καταφύγιο αρκετοί Παλαιστίνιοι και επιδείνωσαν τις αντιθέσεις. Οι μικροενοχλήσεις του σφενδονοφόρου Δαβίδ έφεραν την οργισμένη αντίδραση του σιωνιστικού Γολιάθ που εισέβαλε στον Λίβανο. Το δράμα ολοκληρώθηκε με σφαγές στους παλαιστινιακούς καταυλισμούς Σάμπρα και Σατίλα από «χριστιανούς» μαρωνίτες (φαλαγγίτες) του Λιβάνου που έχουν πνευματικό ηγέτη τον πάπα και έχουν τεθεί στην υπηρεσία των δυτικών και των σιωνιστών (1982). Οι ισραηλινές δυνάμεις κατοχής αποχώρησαν το 2000. Ήρθε τότε η σειρά της Συρίας να εισβάλει στον Λίβανο. Νέα από αέρος επίθεση του Ισραήλ (2006) είχε ως συνέπεια την ολοσχερή καταστροφή των υποδομών της χώρας. Φωτογραφία που έκανε τον γύρο του κόσμου απεικονίζει μαθήτρια δημοτικού σχολείου του Ισραήλ να γράφει σε οβίδα που επρόκειτο να εκτοξευθεί «ευχές» για τα παιδιά του Λιβάνου που θα την υποδέχονταν! Και πάλι ουδέν σχόλιο εκ μέρους των χριστιανών της Δύσης για την καλλιέργεια εγκληματικών ενστίκτων σε άγουρη ηλικία. Ο Λίβανος είναι χώρα – ηφαίστειο εν ενεργεία, του οποίου ο πολύπαθος λαός αιμορραγεί για τα συμφέροντα των ισχυρών του κόσμου και της Μέσης Ανατολής.

Βορείως του Λιβάνου εκτείνεται η Συρία. Η περιοχή είχε δοκιμαστεί από τις αιρέσεις των πνευματομάχων οπαδών του Νεστορίου και των μονοθελητών. Η διάσπαση του σώματος της Εκκλησίας ευνόησε την κατάκτηση της Συρίας από τους Άραβες και τον ταχύ εξισλαμισμό μεγάλου μέρους του πληθυσμού. Όμως και εδώ το ορθόδοξο Πατριαρχείο Αντιοχείας επιβίωσε. Με την πάροδο των αιώνων επήλθε αποστασιοποίηση των γηγενών, αραβοφώνων πλέον καθώς λησμόνησαν την αραμαϊκή, από τους Ρωμηούς της Κωνσταντινούπολης. Η παρουσία των «σταυροφόρων» ευνόησε την προσχώρηση στο Βατικανό ομάδων αιρετικών. Στη χώρα, που ετέθη υπό γαλλική κατοχή (1919) και απέκτησε την ανεξαρτησία το 1946 επικράτησαν επί μακρόν στην εξουσία οι του κόμματος Μπάαθ, που διέπονταν από πνεύμα ανεξιθρησκείας σε ικανοποιητικό βαθμό. Έτσι η ζωή ήταν ανεκτή για τους χριστιανούς που αποτελούν το 8% του πληθυσμού (1,5 εκατομ. συνολικά, 1 εκατομ ορθόδοξοι). Η πίεση της Δύσης για ανατροπή του Άσσαντ ενδέχεται να σημάνει έναρξη αντιπαράθεσης χριστιανών μουσουλμάνων και κίνδυνο επικράτησης φονταμενταλιστών στην εξουσία, προειδοποίησε ο μαρωνίτης πατριάρχης του Λιβάνου Ράι, καθώς στις ταραχές πρωτοστατεί η μουσουλμανική αδελφότητα, η οποία ασφαλώς μόνο για δημοκρατία δεν νοιάζεται. Στο Ιράκ που «απελευθέρωσαν» οι δυτικοί μια από τις συνέπειες υπήρξε η αθρόα φυγή των χριστιανών από τη χώρα. Η Δύση έχει τα σχέδιά της και ελάχιστα ενδιαφέρεται για τους χριστιανούς της Ανατολής. Σχέδια όμως έχουν για την περιοχή και η Τουρκία και η Ρωσία και το Ιράν. Το μείγμα δεν είναι αρκούντως εκρηκτικό;

                                                                              «ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ», 5-12-2011

Η έφοδος του Δ΄ Ράιχ

Του Γιώργου Δελαστίκ

Ωμό, ψυχρό, αλαζονικό το πρωτοσέλιδο κύριο άρθρο της γερμανικής δεξιάς εφημερίδας «Ντι Βελτ» τη Δευτέρα. «Η Ευρώπη γίνεται γερμανικότερη» ο αυτάρεσκος τίτλος του. Κυνικό το περιεχόμενό του: «Πολιτικά η ιδέα της Μέρκελ δεν είναι χωρίς κίνδυνο. Οδηγεί πραγματικά σε μια διάσπαση όχι μόνο της νομισματικής ένωσης, αλλά της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνολικά … Η Μέρκελ έχει επίγνωση αυτών των κινδύνων. Αλλά τώρα έχει απομείνει η επιλογή ανάμεσα στην πανούκλα και στη χολέρα. Η κρίση έχει επιδεινωθεί δραματικά την περασμένη εβδομάδα. Ο μηχανισμός διάσωσης του ευρώ, ο EFSF, έχει σημειώσει εμφανείς απώλειες και τώρα πλέον δεν απέχει πολύ από το επίπεδο του σκουπιδιού» υπογραμμίζει. Και η «Βελτ» καταλήγει εκστασιασμένη από τη γερμανική ισχύ: «Τώρα κυβερνά την Ευρώπη το σκληρό χέρι της Μέρκελ»!

Κρίσιμη αυτή η εβδομάδα. Στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ την Παρασκευή αναμένεται ότι το Βερολίνο θα επιβάλει τους όρους του για μια καθαρά πραξικοπηματική αλλαγή των συνθηκών της ΕΕ και της Ευρωζώνης, που θα θεσμοποιήσει τη γερμανοποίηση της Ευρώπης και τη μετατροπή των κρατών της σε υποτελείς επαρχίες του Τέταρτου Γερμανικού Ράιχ.

Ο Σαρκοζί υπέκυψε στους εκβιασμούς της Μέρκελ. Σε λόγο που εκφώνησε την Πέμπτη στην Τουλόν αποδέχθηκε τους γερμανικούς όρους πάνω στους οποίους θα ανασυγκροτηθεί η ΕΕ και η Ευρωζώνη, σημαντικότερος των οποίων είναι η απώλεια της οικονομικής κυριαρχίας κάθε χώρας που έχει αυξημένο έλλειμμα ή χρέος.

Η εκχώρηση της άσκησης της οικονομικής πολιτικής της στο Βερολίνο μέσω κάποιας επιτροπής της ΕΕ, που θα λειτουργεί ως προκάλυμμα για να σώζει τα προσχήματα της γερμανικής επικυριαρχίας. «Ο Σαρκοζί υποσχέθηκε την επανίδρυση της Ευρώπης με το χέρι της Γερμανίας» έγραφε προχτές στην πρώτη σελίδα της απογοητευμένη η ισπανική εφημερίδα «Ελ Παΐς».

Οι σοσιαλιστές αντιστέκονται στη Γαλλία, τουλάχιστον φραστικά, στην υποταγή της χώρας τους στο Τέταρτο Ράιχ. Ακόμα και ο υποψήφιος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, ο οποίος ουδέποτε θεωρήθηκε αριστερός στους κόλπους των Γάλλων σοσιαλιστών. «Ποτέ δεν θα επιτρέψω να αποφασίσει για τα έσοδα και τα έξοδα ενός κυρίαρχου κράτους το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο εν ονόματι του συντονισμού της πολιτικής των προϋπολογισμών των κρατών της Ευρωζώνης» δήλωσε ο Ολάντ. «Μετωπική επίθεση εναντίον των ευρωπαϊκών σχεδίων της καγκελαρίου» χαρακτήρισε τις δηλώσεις του, εμφανώς δυσαρεστημένη, η «Φράνκφουρτερ Αλγκεμάινε».

Η αριστερή πτέρυγα των Γάλλων σοσιαλιστών έχει πολύ πιο σκληρή αντιγερμανική στάση. «Η Ανγκελα Μέρκελ αποφάσισε να επιβάλει στην ΕΕ μια γερμανική τάξη. Καταστρέφει την Ευρωζώνη» δηλώνει στη «Μοντ» ο Γάλλος σοσιαλιστής βουλευτής Αρνό Μονμπούρ, ανερχόμενο αστέρι στη γαλλική πολιτική σκηνή και συνεχίζει: «Μιλάω για τον γερμανικό εθνικισμό που ξαναγεννιέται μέσα από την πολιτική τύπου Βίσμαρκ που ακολουθεί η Μέρκελ. Προκαλεί αναμέτρηση για να επιβάλει την κυριαρχία της … Ηρθε η ώρα να συγκρουστούμε πολιτικά με τη Γερμανία και να υπερασπιστούμε τις αξίες μας» τονίζει.

Η εποχή αλλάζει. Η γερμανική κυβέρνηση, αφού οδήγησε όλες τις χώρες της Ευρωζώνης σχεδόν να μην είναι πλέον σε θέση να δανειστούν από τις ιδιωτικές τράπεζες με λογικά επιτόκια, τώρα απαιτεί να της παραδώσουν την οικονομική κυριαρχία τους για να τις «διασώσει». Ας μην έχουμε αυταπάτες. Σε πρώτη τουλάχιστον φάση, τόσο οι πολιτικές ηγεσίες όσο και οι οικονομικές ελίτ των χωρών της Ευρωζώνης είναι έτοιμες να υποκύψουν και να αποδεχθούν τους όρους του Βερολίνου.

Διαφωνούν οι λαοί της Ευρώπης όμως με αυτή την υποταγή. Πρώτα πρώτα γιατί η παράδοση στο Τέταρτο Ράιχ φέρνει πείνα, μιζέρια, εξαθλίωση. Αν ισχύσουν οι γερμανικοί όροι, ευρώ θα σημαίνει δυστυχία. Οι πολίτες της Ευρώπης έχουν κάθε λόγο να αντιδράσουν στην καταβαράθρωση του βιοτικού τους επιπέδου και θα αντιδράσουν. Θα ανατρέψουν τις κυβερνήσεις συνεργατών των Γερμανών.

Γεωπολιτικές αλλαγές τεραστίων διαστάσεων κυοφορούνται στην Ευρώπη. Η στιγμή είναι κρίσιμη και για τις ΗΠΑ. Αποδείχθηκε ότι η Ευρωζώνη εδραίωσε τον γερμανικό έλεγχο ολόκληρης της Γηραιάς Ηπείρου και οδηγεί ταχύτατα στην εκπαραθύρωση των Αμερικανών, παράλληλα με την πλήρη περιθωριοποίηση των Άγγλων. Αν δεν υπονομεύσουν τώρα το ευρώ Ουάσιγκτον και Λονδίνο παρά τα δημοσίως αντίθετα λεγόμενά τους, αύριο ίσως είναι πολύ αργά για τα συμφέροντά τους.

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ  «E» 3/12/2011, http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22792&subid=2&pubid=63584481

Περνάμε από μια μορφή καπιταλισμού σε μιαν άλλη

ΝΕΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΥΡΩΠΗ-ΤΕΡΑΣ

Του Κονστάντσο Πρέβε  [Συνέντευξη στη Βασιλική Λάζου]

Είμαστε σε φάση μετάβασης από μια μορφή του καπιταλισμού σε μια άλλη μορφή του, γενικότερη και παγκοσμιοποιημένη. Περνάμε στον απόλυτο καπιταλισμό. Η Ελλάδα είναι μόνο ένας αδύναμος κρίκος, το καλύτερο πειραματόζωο πριν από την Ιταλία και την Ισπανία. Αυτό τονίζει ο Ιταλός μαρξιστής φιλόσοφος Κονστάντσο Πρέβε σε συνέντευξή του στην «Ε».

Υπογραμμίζει ότι ο ελληνικός λαός θα έπρεπε να αποδεχτεί το δημοψήφισμα και να ψηφίσει όχι, για να αντισταθεί σε μια Ευρώπη-τέρας. Τάσσεται υπέρ μιας ομοσπονδίας ευρωπαϊκών λαών και στηλιτεύει την απουσία των διανοούμενων.

[Αντίσταση στον απόλυτο αγγλοσαξωνικό καπιταλισμό]

**Κύριε Πρέβε, κατά την αντίληψή σας, τι είναι αυτό που βιώνουμε στην Ελλάδα τα δύο τελευταία χρόνια που ξέσπασε η κρίση;

*Στην Ελλάδα υπάρχει τώρα μια μεγάλη κρίση του καπιταλισμού, αλλά εγώ δεν πιστεύω ότι είναι σωστή η ορολογία κρίση του καπιταλισμού. Είμαστε σε φάση μετάβασης από μια μορφή του καπιταλισμού σε μια άλλη μορφή του, γενικότερη και παγκοσμιοποιημένη. Γι' αυτό πιστεύω ότι θα περάσουμε από μια μορφή του καπιταλισμού σε μιαν άλλη. Από έναν ευρωπαϊκό καπιταλισμό, κεϊνσιανό, του Μπίσμαρκ, του Ντε Γκολ, των συνδικάτων, σε μια καθαρή μορφή του καπιταλισμού, αγγλοσαξονική, αμερικανική, σε έναν απόλυτο καπιταλισμό. Η Ελλάδα είναι μόνο ένας αδύναμος κρίκος, το καλύτερο πειραματόζωο, για να περάσουμε μετά στην Ιταλία και κατόπιν στην Ισπανία. Η Πορτογαλία είναι ιδιαίτερη περίπτωση γιατί είναι μια αγροτική κοινότητα συνηθισμένη στη φτώχεια. Όχι στη μιζέρια, στη φτώχεια.

** Ποια είναι η γνώμη σας για τη συμπεριφορά της Γερμανίας;

* Λαμβάνω και διαβάζω ελληνικές εφημερίδες και παρατηρώ ότι χρησιμοποιούν την ορολογία Τέταρτο Ράιχ για τα πάντα. Η Γερμανία είναι η μηχανή της φιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης ολόκληρης της Ευρώπης. Δεν πιστεύω ότι μπορούμε να κάνουμε αναλογίες με το Τρίτο Ράιχ με τον Μπίσμαρκ ή κάτι τέτοιο.

** Ποια είναι η άποψή σας για τον Γιώργο Παπανδρέου ως πολιτικό;

* Πιστεύω ότι ο Παπανδρέου ήταν μόνο κληρονόμος μιας μεγάλης οικογένειας και αυτό δεν είναι σοβαρό για μια μεγάλη χώρα. Εγώ πιστεύω ότι ο Παπανδρέου έκανε πολύ καλά όταν πρότεινε το δημοψήφισμα. Το ξέρω ότι το έκανε για πολιτικούς λόγους, ως μανούβρα, δεν είμαι αφελής. Αλλά πιστεύω ότι ο ελληνικός λαός θα έπρεπε να αποδεχτεί το δημοψήφισμα και να ψηφίσει όχι. Και για αυτό η ολιγαρχία της Ευρώπης φοβήθηκε τρομερά. Γιατί η ολιγαρχία δεν έχει φόβο για τις ομαλές εκλογές.

** Τα άλλα κόμματα;

* Δεν υπάρχει κατά την άποψή μου Δεξιά και Αριστερά. Τώρα υπάρχει ένα πρόβλημα της Ελλάδας ως έθνους, όχι μόνο του ελληνικού λαού. Πιστεύω ότι οι ομαλές εκλογές δεν είναι τίποτε. Και πιστεύω ότι κάθε κυβέρνηση θα πει ναι, είτε αυτός είναι Παπαδήμος είτε είναι Μόντι. Τώρα υπάρχει ένα κόμμα των οικονομολόγων εναντίον ενός κόμματος των πολιτικών. Και το κόμμα των πολιτικών σημαίνει εθνική κυριαρχία πάνω στην οικονομία. Το κόμμα των οικονομολόγων σημαίνει απόλυτη κυριαρχία της οικονομίας, δηλαδή της στρατηγικής του απόλυτου καπιταλισμού.

** Υπάρχει θέση για τη δημοκρατία στην εποχή των αγορών;

* Εγώ πιστεύω στη δημοκρατία. Στην κληρονομιά των αρχαίων Ελλήνων. Δημοκρατία σημαίνει βούληση του λαού. Αν ο λαός δεν μπορεί να αποφασίσει για τα κοινά, τα δημόσια προβλήματα, τότε δεν υπάρχει δημοκρατία. Οι κυρίαρχες τάξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι αφοσιωμένες στο πρόγραμμα του απόλυτου καπιταλισμού αμερικανικού τύπου, αμερικανικού μορφώματος.

**Μπορεί να υπάρξει μια Ευρώπη των λαών;

* Δεν θα ήμουν υπέρ της Ευρώπης των λαών στιλ Ντε Γκολ. Θα ήμουν υπέρ μιας ομοσπονδίας των ευρωπαϊκών λαών, αυτό θα ήταν το ιδανικό. Ναι, η Ελλάδα ανήκει στην Ευρώπη, δεν ανήκει στη Δύση όπως έλεγε ο παλιός Καραμανλής. Κατά την άποψή μου η Δύση είναι κάτι κακό, κάτι άσχημο. Ενώ η Ευρώπη είναι κάτι καλό. Είναι σίγουρο ότι η Ελλάδα ανήκει στην Ευρώπη, αλλά η Ευρώπη τώρα έχει μεταμορφωθεί σε ένα τέρας.

Εθνική απελευθέρωση

** Ποιο ρόλο μπορεί να διαδραματίσει η σημερινή Αριστερά;

* Κατά την άποψή μου η Αριστερά τώρα δεν μπορεί να μιλάει για κομμουνισμό, για επανάσταση. Δεν πιστεύω ότι υπάρχει τώρα προοπτική επανάστασης και κομμουνισμού. Υπάρχει μόνο προοπτική, ίσως, εθνικής απελευθέρωσης. Οπως και στην περίοδο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Οπως όταν η Ελλάδα έλεγε όχι στον Μουσολίνι, και τώρα η Ελλάδα θα πρέπει να αντισταθεί.

** Σε τι πρέπει να αντισταθεί;

*Θα πρέπει να αντισταθεί σε μια Ευρώπη η οποία έχει μεταμορφωθεί σε τέρας. Ίσως η Ευρώπη σε 10-20 χρόνια να είναι καλύτερα. Ίσως. Χωρίς αντίσταση τα μέτρα θα είναι πάντα χειρότερα. Αυτό είναι το μόνο σίγουρο. Χωρίς την αντίσταση του λαού στις πλατείες, θα ήταν χειρότερα.

** Ποια είναι η σχέση της ιταλικής κρίσης με την ελληνική, την ευρωπαϊκή και την παγκόσμια κρίση;

* Η Ιταλία είναι δυνατή γιατί έχει βιομηχανική υποδομή, αλλά έρχεται και η ώρα της. Ο Μπερλουσκόνι δεν μπορούσε να περάσει σκληρά μέτρα γιατί πάντα τον ψηφίζουνε τα μεσαία στρώματα. Τα μεσαία στρώματα είναι τώρα μέσα στη θύελλα. Ο Μπερλουσκόνι έπρεπε να δώσει τις διαταγές του καπιταλισμού για να απελευθερωθούν όλα τα επαγγέλματα. Και δεν μπορούσε να το κάνει. Αυτό μπορεί να το κάνει μόνο μια δικτατορία των αγορών. Μια δικτατορία των οικονομολόγων, οι οποίοι είναι όργανα. Είμαστε σε τέτοια κατάσταση. Αυτό κατέστρεψε τον Μπερλουσκόνι και όχι τα σκάνδαλα, οι πόρνες και οι δικαστές.

[Ζούμε μια πολιτιστική κρίση]

** Ποιος είναι ο ρόλος της διανόησης στην κρίση;

* Ως φιλόσοφος και ιστορικός θεωρώ ότι ζούμε μεγάλη πολιτιστική κρίση από την οποία οι διανοούμενοι στην Ευρώπη απουσιάζουν. Διότι οι διανοούμενοι είναι αριστεροί και μιλάνε για κομμουνισμό, για τον οποίο δεν υπάρχει προοπτική κατά την άποψή μου και είναι μόνο όνειρα. Δεν αγαπώ αυτή τη λέξη, διανοούμενοι. Διανοούμενοι είναι μια κοινωνική ομάδα που ο Πιερ Μπουρντιέ έχει ορίσει ως κυριαρχούμενο μέρος της κυρίαρχης τάξης.

** Βλέπετε στο μέλλον κάποια εξέγερση των λαών;

* Δεν λέω ούτε όχι ούτε ναι. Αυτό είναι μια δυνατότητα. Δεν είμαι ούτε αισιόδοξος ούτε απαισιόδοξος. Διότι αυτό είναι σίγουρο ότι θα γίνει στο μέλλον.

** Δεν υπάρχει λοιπόν ελπίδα για έξοδο από την κρίση;

* Η ελπίδα των λαών και της ανθρωπότητας υπάρχει πάντα. Δεν ξέρω ποια θα είναι η ελπίδα η συγκεκριμένη έπειτα από λίγα χρόνια. Τα μικρά κομμουνιστικά κόμματα, όπως αυτό της Ελλάδας, έχουν θετικό ρόλο. Εγώ δεν συμφωνώ με τις αντιλήψεις για το σταλινισμό που έχει το ΚΚΕ. Συμφωνώ περισσότερο με τις αντιλήψεις του Ευτύχη Μπιτσάκη. Πιστεύω ότι επίσης και ο Θεοδωράκης είχε δίκιο. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι θα ήμουν οπαδός της «Σπίθας» αν ήμουν Έλληνας.

Η Ευρώπη θα πρέπει να βοηθήσει την Ελλάδα. Αλλά δεν μπορεί να τη βοηθήσει με τα διατάγματα. Η Ελλάδα είναι μέρος της Ευρώπης. Βλέπω την Ελλάδα σαν δεύτερη χώρα μου και με ενδιαφέρουν όχι μόνο τα ερείπιά της, όχι μόνο η Ακρόπολη, όχι μόνο τα μνημεία, με ενδιαφέρει η τύχη και το μέλλον του ελληνικού έθνους. Και δεν είμαι μόνος στην Ευρώπη. Είμαστε πολλοί που έχουμε αυτό στο μυαλό μας.

** Αυτό είναι πολύ σημαντικό γιατί μεγάλο μέρος του ελληνικού λαού αισθάνεται ότι ταπεινώνεται.

* Είναι μια ταπείνωση μπροστά στην ολιγαρχία και όχι στους Ευρωπαίους, οι οποίοι αισθάνονται, όπως και εγώ, ότι αγαπάνε την Ελλάδα. Και πρέπει να πω ότι για να αγαπήσεις κάποιον πρέπει να τον ξέρεις.

● Ο Ιταλός Φιλόσοφος Κονστάντσο Πρέβε γεννήθηκε στη Βαλέντσα στη βόρεια Ιταλία το 1943. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες, Φιλοσοφία και Νεοελληνικά στα πανεπιστήμια του Τορίνο, του Παρισιού και της Αθήνας.

Έχει συγγράψει πάνω από 40 βιβλία φιλοσοφικού περιεχομένου που έχουν δημοσιευτεί στην Ιταλία και έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και στα ελληνικά. Ζει και εργάζεται στο Τορίνο.

Αριστερός στην ιστορία του, μεγάλος φίλος της Ελλάδας, πληθωρικός και ανεξάντλητος, ο Πρέβε έχει ευρύτατη παιδεία που συνδυάζει τη βαθιά φιλοσοφική γνώση με την ιστορία, την πολιτική και την οικονομία, τον πολιτισμό και την κοινωνία. Σήμερα αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς Ευρωπαίους μαρξιστές στοχαστές.

ΠΗΓΗ: Έντυπη Έκδοση Ελευθεροτυπία, Σάββατο 19 Νοεμβρίου 2011, http://www.enet.gr/?i=arthra-sthles.el.interviews&id=327166

Το μυστικό της καταιγίδας

Του Γιάννη Ποταμιάνου

Δρέπω την αυθάδεια της καταιγίδας

                                      κεραυνόπληκτος

Ολόγυμνος στις πιρουέτες της βροχής

                                                  ζοφώδης       

 Ολβιώτερος

όταν χάνεται το δάκρυ

                   στης αστραπής το ξάφνιασμα

Αλλοπαρμένος

                    στο θρόισμα των φύλων

                                         νεραϊδόπληκτος

Ποιο μυστικό άραγε μου ψιθυρίζει

                                                      η βροχή;

Πετροβολώ τ’ αστέρια

που μ’ εξόρισαν

                       στην τετριμμένη ματαιότητα

Με το γυαλόχαρτο της στέρησης

                                   να ξύνει τις πληγές μου

Πως να προλάβω ο έρμος

                               ολόκληρο θέμα

                                                    στον επίλογο;

Ας ψιθυρίζει η βροχή την ηρεμία

το μυστικό κρύβεται στης καταιγίδας

                                             την αυθάδεια

Γιατί αγκομαχούν οι ξωμάχοι

                                       το απόβραδο

κοιμίζοντας δρεπάνια στα δισάκια τους

και κρυφούς σουγιάδες καρφωμένους

                                          στα νεφρά τους

Γιατί χάνεται το δάκρυ μου

                        μες τις σταγόνες της βροχής

Για τη ζωή που ‘γινε αριθμός

                         μες τα λογιστικά βιβλία,

ομόλογο χωρίς αντίκρισμα

                          μιας χρεωκοπημένης χώρας

Γι  αυτό,

ας ψιθυρίζει η βροχή για ψυχραιμία 

το μυστικό κρύβεται

                       στον κεραυνό

                                          της καταιγίδας

                                             8 Μαΐου 2011, Γιάννης Ποταμιάνος

Η αποσύνθεση του ευρώ – Πλησιάζοντας τη δραχμή

Του Κώστα Παπουλή

Η Ελλάδα,  έγινε ο πυροκροτητής της κρίσης της ΖΕ, που με την σειρά της, απειλεί να βυθίσει σε μεγάλη περιπέτεια την Γηραιά Ήπειρο, απειλώντας και το σύνολο του πλανήτη. Αυτό σημαίνει, πως η εξέλιξη, θα οδηγήσει σε μία άλλη μορφή την ευρωζώνη. Είναι πιθανό, το σενάριο μιας διάλυσης, περισσότερο πιθανό, το σενάριο μιας πιο περιορισμένης ΖΕ. Είναι βέβαιο όμως, από τις οικονομικές και πολιτικές συνθήκες που κυριαρχούν στην Ευρώπη, ότι για να γίνουν δομικές αλλαγές, που θα σώσουν το «κοινό» νόμισμα, και για να συμπεριλάβουν αρχικά και τις 17 χώρες, το κέντρο, θα επιβάλλει σιδερένια δεσμά στην περιφέρεια.

– Γενικά: Τα κύματα του σεισμού της  παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης του 2008, που είχε ως επίκεντρο τις ΗΠΑ, δόνησαν την ΖΕ, μεταφέροντας το επίκεντρο καταρχάς στην Ελλάδα και ευρύτερα στα PI(I)GS. Στην πραγματικότητα, διεγέρθηκαν τα τεράστια ρήγματα, που έχει δημιουργήσει η συνθήκη του Μάαστριχτ και το ευρώ, που μέχρι χθες, έμοιαζαν κρυφά. 

Η Ελλάδα είτε εκδιωχθεί για να καθησυχαστούν οι αγορές  και να αποτελέσει την αφετηρία της συρρίκνωσης, είτε καταρρεύσει απότομα, είτε διαλυθεί η ευρωζώνη, είτε μπει και διά του «νόμου» των «νέων» ευρωπαϊκών συνθηκών, στον θάλαμο της νεκροζώντανης οικονομίας και κοινωνίας, πλησιάζει με μαθηματική ακρίβεια στην δραχμή, στην τελευταία περίπτωση, διά της εις άτοπον εναλλακτικής λύσης.

Με αυτή την έννοια, η συζήτηση για την έξοδο από το ευρώ, δεν είναι μόνο μια πολιτική εκλογή, που έρχεται  ως συνέπεια της επιλογής της στάσης πληρωμών έναντι του εξωτερικού χρέους, ή μιας πολιτικής για την ανάκαμψη της οικονομίας,   αλλά η  δεσπόζουσα πιθανότητα, που προκύπτει από την αντικειμενική φορά των πραγμάτων. Άρα το πρόγραμμα για την αποχώρηση, έχει τεράστια σημασία, μέσα σε ένα συνολικό εναλλακτικό σχέδιο,  ώστε αυτή να μην γίνει με άτακτο και ανεξέλεγκτο τρόπο, ούτε κάτω από τον έλεγχο των πιστωτών και του Βερολίνου, αλλά να συνοδευτεί, με την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας και της δημοκρατίας.

– Ειδικά για την ζώνη του ευρώ: Αν η ευρωζώνη δεν υπήρχε, τότε η ταχύτητα της κρίσης ίσως είχε ανακοπεί, με μεθόδους ΗΠΑ. Όμως, η ιστορία δεν γράφεται με αν.  Τώρα η καρδιά της κρίσης, είναι η ΖΕ, και από την μορφή που θα πάρει η τελευταία, θα εξαρτηθεί η ένταση και το μέγεθος της συνέχειας.

Είναι μάλλον κοινοτοπία, να διατυπώσει κανείς τώρα, ότι οικονομίες που λειτουργούν σε θεμελιωδώς διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης και ανταγωνισμού, δεν ταιριάζουν σε μια νομισματική ένωση[1]. Αντίθετα οι ανισότητες και οι αποκλίσεις εντείνονται, με λογικό αποτέλεσμα την διάλυση, ή την  συρρίκνωση, σε όσους μπορούν να συγκροτήσουν μια βέλτιστη νομισματική περιοχή.

Ακόμη και ορθόδοξοι οικονομολόγοι, προειδοποιούσαν για τα σαθρά θεμέλια της νομισματικής ένωσης  και έβλεπαν ως ένα από τα βασικά ελαττώματα την έλλειψη ενός διορθωτικού μηχανισμού, ενός συστήματος μεταβιβαστικών πληρωμών, από τις ισχυρές οικονομίες προς τις αδύναμες, ίσως τελικά έναν ομοσπονδιακό προϋπολογισμό.

Είναι κάτι που δεν υπήρξε, γιατί άλλοι ήταν οι στόχοι της δημιουργίας του ευρώ, και που δεν θα υπάρξει ποτέ. Αλλά ακόμη και ένα τέτοιο σύστημα να είχε δημιουργηθεί, δεν σημαίνει ότι δεν θα οδηγούσε σε τεράστιες στρεβλώσεις, αν δεν συνδυαζόταν, με ένα παραγωγικό σχεδιασμό (που όμως αντιβαίνει την στοχοθεσία του ελεύθερου εμπορίου που προάγει το ευρώ και η «παγκοσμιοποίηση», άρα ανέφικτος) για τον Νότο.

Οι καθαρές μεταβιβαστικές πληρωμές θα ήταν σταθερά μονόδρομες (από τις ανεπτυγμένες χώρες και περιφέρειες στις υποβαθμιζόμενες). Επειδή θα απαιτείτο, η Ελλάδα να έχει σταθερά απλωμένο το χέρι στην Γερμανία, το «αριστερό» αίτημα  ένας τέτοιου δημοσιονομικού φεντεραλισμού, ανάγεται στην σφαίρα της ουτοπίας.

Τον ρόλο όμως του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού, τον έπαιξε προσωρινά, ο εξωτερικός δανεισμός της περιφέρειας, που «έκρυψε» τα πολεμικά ελλείμματα των ισοζυγίων τρεχουσών συναλλαγών της, που οφείλονταν στις τεράστιες διαφορές ανταγωνιστικότητας με το κέντρο. Έτσι, φτάσαμε στην υπερχρέωση της τελευταίας, και  στην συνεπακόλουθη αδυναμία εξυπηρέτησης των εξωτερικών χρεών της.         

Τέλος, ενώ η κρίση έχει συμμετρική μορφή, οι οικονομίες είναι ανόμοιες και δεν βρίσκονται σε παρόμοια κατάσταση (ακόμη και όσο αφορά σε βασικά μακροοικονομικά μεγέθη). Καθίσταται έτσι, ιδιαίτερα προβληματική, αν όχι αδύνατη, η διαχείριση της κρίσης μέσω μιας ενιαίας δέσμης μέτρων, και αναδεικνύεται το έλλειμμα των εθνικών οικονομικών πολιτικών, ιδιαίτερα στην περιφέρεια, που δέχεται το ισχυρό πλήγμα.  [2]

Άρα, μπορούμε να ισχυριστούμε, ότι οι ισχυρές δονήσεις που σημειώνονται στην ΖΕ, αυτή την περίοδο, έχουν ως κύρια αιτία, περισσότερο την ίδια.   

-Οι συνέπειες για τον Νότο:

α) H Ελλάδα και η περιφέρεια,  βρέθηκαν σε ελεύθερο εμπόριο [3], «πρόσωπο με πρόσωπο», στον ανταγωνισμό τους με την Γερμανία και τις άλλες ισχυρές οικονομίες, με οδυνηρές εξελίξεις για την παραγωγική τους βάση. Ο υψηλότερος πληθωρισμός της περιφέρειας, ενέτεινε την αδυναμία της, απέναντι στο κέντρο.

β) Το σκληρό ευρώ και η αλματώδης ανατίμησή του, έναντι του δολαρίου κλόνισε την ανταγωνιστικότητά τους έναντι των χωρών εκτός ευρωζώνης.

γ) Η νομισματική πολιτική της Ε.Κ.Τ.,  με τα χαμηλά επιτόκια, που ήταν αντίθετη με τον οικονομικό κύκλο της περιφέρειας,  σε συνδυασμό με τον «φτηνό» εξωτερικό δανεισμό και το ανταγωνιστικό έλλειμμα, οδήγησε σε βαθιά στρέβλωση τις οικονομίες των PIGS, σε φούσκες ακινήτων κ.λπ.

δ) Η κατάργηση της ικανότητας εκτύπωσης χρήματος, ένα ουσιαστικό εργαλείο νομισματικής πολιτικής, οδήγησε τις αδύναμες ευρωπαϊκές οικονομίες στις αγκαλιές των αγορών και τελικά στην χρεοκοπία. Γνωρίζουμε, ότι ιδίως σε συνθήκες ύφεσης, η  δυνατότητα βραχυχρόνιας νομισματικής χρηματοδότησης του δημόσιου ελλείμματος σε λογικά ποσοστά, δεν οδηγεί σε σημαντικές πληθωριστικές πιέσεις, αλλά στην ανάκαμψη. Τελικά, η κατάργηση του εκδοτικού προνομίου, κτύπησε και τον πυρήνα.

Η παράδοση του εθνικού ελέγχου της νομισματικής πολιτικής είχε δραματικές συνέπειες για τη περιφέρεια, ενίσχυσε σημαντικά την δύναμη του  χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, ενώ ωφέλησε και το παραγωγικό κεφάλαιο του κέντρου, ιδιαίτερα την Γερμανία. Συμπερασματικά, αν τα PI(I)GS δεν εισέρχονταν στην ΖΕ, θα ήταν αρκετά προφυλαγμένα από τις συνέπειες της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης, και δεν θα ζούσαμε την  Ελληνική τραγωδία. ¨Η όπως ομολόγησε ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας,  Giouliano Amato: «έχουμε αρχίσει να κοιτάμε έξω, τις άλλες ελεύθερες χώρες να κάνουν ότι θεωρούν σωστό για τις οικονομίες τους  και τα νομίσματα τους και νιώθουμε για αυτές, έναν ανομολόγητο φθόνο».

– Η επόμενη μέρα: Είναι τέτοιες οι αντιφάσεις των συμφερόντων, ανάμεσα στα έθνη, στο παραγωγικό και χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο, όσο και ανάμεσα σε μερίδες των τελευταίων, που δεν αποκλείεται η διάλυση της ΖΕ, αφού η ασταθής ισορροπία της έχει ήδη κλονιστεί.  Επειδή όμως μια τέτοια κατάσταση, αδυνατίζει την ιμπεριαλιστική συμμαχία, ενώ συγχρόνως μπορεί να πυροδοτήσει την μητέρα των κρίσεων για το ευρωπαϊκό κέντρο, είναι πιθανότερος ο συμβιβασμός, χωρίς να εξασφαλίζεται, ότι μπορεί να ελεγχτεί η  δυναμική της αποσύνθεσης της ΖΕ.

Η διεθνοποίηση των χρεών μέσω της εκτύπωσης χρήματος, σημαίνει συγχρόνως και «κοινωνικοποίηση» εκείνου του τμήματος της γερμανικής αποταμίευσης που χρηματοδότησε τα ελλείμματα του Νότου. Σημαίνει ακόμη την υποχώρηση του ευρώ, έναντι του δολαρίου στην ιεραρχία των αποθεματικών νομισμάτων. Το ευρωομόλογο από την άλλη, χωρίς να δίνει μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη λύση, επιβαρύνει σημαντικά την Γερμανία. Επίσης η αγορά ομολόγων, από την ΕΚΤ γίνεται ουσιαστικά πάλι από  την Γερμανία. Είναι φυσικό η Μέρκελ να διαπραγματεύεται, απαιτώντας σκληρά ανταλλάγματα, μέσω της αλλαγής των ευρωπαϊκών συνθηκών.

Τα τελευταία σημαίνουν για τον Νότο την μετατροπή του σε αποικία του Βερολίνου, την φτωχοποίηση του και ερήμωση του, προς όφελος του κέντρου. Μια «δομική» λύση για το σημερινό σύνολο της ευρωζώνης σημαίνει στην καλύτερη περίπτωση, έναν νεκροζώντανο οικονομικά και κοινωνικά Νότο. Όμως, ίσως είναι πιο πιθανή η κατάρρευση μίας, μίας των χωρών της περιφέρειας με πρώτη υποψήφια την Ελλάδα, οπότε αυτόματα θα αρχίσει η διαδικασία σαλαμοποίησης της ευρωζώνης. Σε ποια χώρα θα σταματήσει, δεν μπορεί να προβλεφτεί κατηγορηματικά.

Όσον αφορά την Ελλάδα, η αναζήτηση πρωτογενών πλεονασμάτων και ανάπτυξης συνάμα, σε συνθήκες της μεγαλύτερης ύφεσης στην μεταπολεμική της ιστορία, συνιστά μεγάλο παράδοξο για την οικονομική θεωρία, που ίσως θα απασχολήσει τους ιστορικούς των οικονομικών στο μέλλον, για την επιστημονική φαντασία της εποχής. Συνεπώς, δύναται να λεχθεί, ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να ακολουθήσει τις εξελίξεις  στο πλαίσιο των μνημονίων, πόσο περισσότερο σε μια πιο σκληρή ΖΕ, άρα πλησιάζει – ανεξάρτητα από πολιτικές βουλήσεις –  στην δραχμή. 

Mία ελεγχόμενη έξοδος αρχικά της Ελλάδας, θα ήταν η καλύτερη λύση για την ευρωζώνη. Γιατί δρομολογεί κατεύθυνση προς μια ομοιογενή νομισματική περιοχή, σώζει την Ε.Ε. και ενισχύει το ευρώ. Το ζήτημα είναι πόσο μπορεί να ελεγχθεί αυτή η διαδικασία σταδιακής συρρίκνωσης της ΖΕ.

Καθώς στην Ελλάδα το οικονομικό και κοινωνικό αδιέξοδο, συμπληρώνεται με την απειλή μιας αριστερής απάντησης – άσχετα με την τραγική κατάσταση των «ηγετικών» ομάδων της   Αριστεράς -, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε το «συναινετικό» διαζύγιο,  μέσω μιας «δεξιάς λύσης». Βέβαια το παραπάνω παραμένει θεωρητική υπόθεση, μια που μέχρι στιγμής το σύνολο σχεδόν του αστικού πολιτικού κόσμου, αλλά και σημαντικά τμήματα της λεγόμενης Αριστεράς, ορκίζονται πίστη και θυσίες στο ευρώ. Αυτή η γενική ιδέα, της άνευ όρων παραμονής στο ευρώ, όσο κυβερνάει, μπορεί να οδηγήσει στην ανεξέλεγκτη πτώση και  στην  χαοτική έξοδο από την ΖΕ, βάζοντας την πατρίδα μας στον δρόμο της Αργεντινής.

Η ιστορική στιγμή μοιάζει με την στάση πληρωμών της Ελλάδας του1932, την αποδέσμευση της από τον χρυσό κανόνα, την υποτίμηση και την γοργή ανάκαμψή της. Ελάχιστοι παρατηρητές, τότε πίστευαν, ότι η Ελλάδα θα τα καταφέρει, σε συνθήκες απόλυτης κάμψης της διεθνούς οικονομίας. Η γεωργική και η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκαν ταχύτατα και μόνον η ΕΣΣΔ και η Ιαπωνία ξεπέρναγαν  το ρυθμό της βιομηχανικής ανάπτυξης της Ελλάδας.

Ακόμη και μέσα σε κατάσταση αποσύνθεσης της ανοιχτής  διεθνούς οικονομίας,  υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες και βαθμοί ελευθερίας,   για χώρες, που θα περιορίσουν την εξάρτησή τους και θα ακολουθήσουν ανορθόδοξες οικονομικές πολιτικές, στην κατεύθυνση της οικονομικής αυτοδυναμίας αλλά όχι της αυτάρκειας.

 Καθήκον της αριστεράς είναι η συγκρότηση λαϊκού κινήματος, σε αμφίδρομη σχέση με ένα συνολικό πολιτικό πρόγραμμα που θα εμπεριέχει την αποδέσμευση από την ΖΕ. Ένα πολιτικό πρόγραμμα που πρέπει να είναι σαφέστατο και συγκεκριμένο, ώστε να γίνει συνείδηση στον λαϊκό παράγοντα, ανάμεσα στα άλλα, ότι το ευρώ είναι ένας μηχανισμός, για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων των μεγάλων επιχειρήσεων και τραπεζών του κέντρου, του ιμπεριαλισμού της Γερμανίας, της Γαλλίας, και των δορυφορικών τους χωρών και τίποτα άλλο. 

Παραπομπές

 [1], [2]: Αναλυτικά βλ: Θ. Μαριόλης: «Η ζώνη του ευρώ και η διεθνής οικονομική κρίση», 2009, κεφ. 4 στο: «Ελλάδα, Ευρωπαϊκή Ένωση και οικονομική κρίση», εκδ. Ματura, Aθήνα, 2011.

[3]: Δεν μπορώ να μην αναφέρω, ότι πριν αρκετά χρόνια, κόντρα στην γενική ευφορία της εισόδου στο ευρώ, είχε προβλεφτεί με σαφήνεια, ότι οι λιγότερο προηγμένες οικονομίες – σαν την Ελλάδα -, που βρίσκονται στο εσωτερικό υπερεθνικών ενώσεων-ιδιαίτερα στην ΟΝΕ-, «είτε θα  μετατρέπονται  σε σχετικά παρακμασμένες  περιφέρειες των υπερεθνικών ενώσεων…. η θα προστρέχουν αργά ή γρήγορα στο δανεισμό από την παγκόσμια τράπεζα και την επίβλεψη του ΔΝΤ…:  «Ο Νέος διεθνής, καταμερισμός της εργασίας», 1999, του Θ. Μαριόλη, οπ.π., κεφ 1, σελ 21,22.  

ΠΗΓΗ: http://www.tometopo.gr/home/index.php?option=com_content&view=article&id=49%3A2011-11-29-14-11-50&catid=34%3Ademo-content&Itemid=69

Η FED, ΤΟ ΔΟΛΑΡΙΟ ΚΑΙ Η ΔΡΑΧΜΗ:

Εάν η Ελλάδα αποφάσιζε να υιοθετήσει τη δραχμή, θα είχε τη δυνατότητα να επιτρέψει σε όλους να πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους σε δραχμές – με μία ισοτιμία, η οποία θα καθοριζόταν ελεύθερα από την Ελληνική Βουλή

Του Βασίλη Βιλιάρδου*

“Ο συνδυασμός της τακτικής «λιτότητα για όλους» και της μακάβριας εμμονής της τευτονοκρατούμενης κεντρικής τράπεζας (ΕΚΤ) με τον έλεγχο του (δήθεν) πληθωρισμού, καθιστά ουσιαστικά αδύνατη τη διαφυγή των υπερχρεωμένων χωρών από την παγίδα του χρέους. Επομένως, αποτελεί την ιδανική συνταγή για εκτεταμένες στάσεις πληρωμών, μαζικές αναλήψεις των καταθετών από τις τράπεζες (bank run) και γενικευμένη χρηματοοικονομική καταστροφή”. “Τα ομόλογα δανεισμού των επιχειρήσεων είναι αντιμέτωπα με τις μεγαλύτερες απώλειες από το 2008 – ενώ το Νοέμβριο τα ομόλογα της Morgan Stanley ανήκαν στους μεγάλους ηττημένους (-7,6%). Η μείωση της απόδοσης των ομολόγων, σημαίνει αύξηση του επιτοκίου δανεισμού τους – επομένως, αύξηση του κόστους κλπ. (σπιράλ θανάτου).

Η κρίση χρέους λοιπόν της Ευρωζώνης επιδεινώνει την κερδοφορία των επιχειρήσεων, των τραπεζών και των χρηματιστών τόσο στην Ευρώπη, όσο και στις Η.Π.Α. – με τα ομόλογα της κατηγορίας «investment grade», καθώς επίσης τα υψηλότοκα από τις Η.Π.Α., την Ευρώπη και την Ασία, να καταγράφουν ζημίες της τάξης του 1,84% μόνο το Νοέμβριο (κάτι που έχει να συμβεί από την εποχή της κατάρρευσης της Lehman Brothers)”.

Άρθρο

Περίληψη: Επανάληψη του υποθετικού σεναρίου του δολαρίου, οι ενστάσεις συναδέλφων και οι τοποθετήσεις μας, η παρουσίαση του ίδιου ακριβώς θέματος από τα «Επίκαιρα», με αναφορά σε επίσημη έκθεση, η οποία παραδόθηκε στη Fed από μία Επιτροπή Οικονομικών Ερευνών, καθώς επίσης οι απορίες μας.  

ΤΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΤΟΥ ΔΟΛΑΡΙΟΥ

Στο άρθρο μας «Ευρωπαϊκή Βαρυχειμωνιά» γράφαμε ότι, η έξοδος μίας χώρας από την Ευρωζώνη θα την υποχρέωνε να ανταλλάξει το Ευρώ με το νέο νόμισμα της. Επομένως, τόσο οι Πολίτες της, όσο και οι τράπεζες της, θα έπρεπε να παραδώσουν τα Ευρώ τους στην ΕΚΤ, ενώ θα ελεγχόταν στη συνέχεια, εκ μέρους του κράτους τους, η πιστή εφαρμογή των παραπάνω (διασυνοριακοί έλεγχοι, «λαθραίες» αποταμιεύσεις κλπ.). Λογικά λοιπόν, εάν προέβλεπε κανείς ένα τέτοιο ενδεχόμενο, θα μετέτρεπε τις οικονομίες του σε ξένα νομίσματα – τα οποία αφενός μεν δεν θα υποτιμούνταν, αφετέρου δεν θα έπρεπε να ανταλλαχθούν με το νέο νόμισμα. Υποθέτοντας τώρα ότι το κράτος, το οποίο θα υποχρεωνόταν να εγκαταλείψει την Ευρωζώνη, θα ακολουθούσε την ίδια τακτική, η κυβέρνηση του θα έκανε ίσως τη σκέψη (μόνη της ή μετά από υπόδειξη του ΔΝΤ, στα πλαίσια ενδεχομένων σχεδίων διάλυσης της Ευρωζώνης), να ανταλλάξει τα Ευρώ με Δολάρια, πριν ακόμη εξέλθει από το κοινό νόμισμα – «υποκινώντας» έμμεσα τους Πολίτες της, καθώς επίσης τις τράπεζες και τις επιχειρήσεις, να κάνουν το ίδιο. Με αυτόν τον τρόπο θα άλλαζε αρχικά (πριν εξέλθει από την Ευρωζώνη) το επίσημο νόμισμα του κράτους, το Ευρώ, “de facto” με το δολάριο, – εκ των πραγμάτων δηλαδή και χωρίς να ακολουθηθεί μία «επίσημη διαδικασία».

Ένα πρώτο αποτέλεσμα των «πράξεων» του συγκεκριμένου κράτους θα ήταν προφανώς η δημιουργία τεράστιων προβλημάτων στην Ευρωζώνη – αφού θα ακολουθούσαν μεγάλες πιέσεις στην ισοτιμία του Ευρώ, σε σχέση με το δολάριο, λόγω των μαζικών πωλήσεων Ευρώ εκ μέρους του (επομένως, θα επιταχυνόταν η διάλυση της).  Συνεχίζοντας, η έξοδος του συγκεκριμένου κράτους από την Ευρωζώνη, δεν θα είχε σαν αποτέλεσμα την επιδρομή των καταθετών του στις τράπεζες (bank run), την εξαγωγή συναλλάγματος λόγω φόβων υποτίμησης /παρακράτησης, τη ραγδαία μείωση της αγοραστικής αξίας του νέου νομίσματος, την αδυναμία εισαγωγών πρώτων υλών, την άνοδο της τιμής των εισαγομένων προϊόντων και όλα όσα «καταστροφικά» έχουμε στο παρελθόν αναφέρει – αφού το «de facto» ανταλλακτικό νόμισμα (δολάριο) θα έμενε ανέπαφο. Περαιτέρω υποθέτοντας ότι, η Ευρωζώνη θα διαλυόταν στη συνέχεια ή πως η συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ θα μειωνόταν δραματικά, σε σχέση με το δολάριο (λόγω της υπερχρέωσης, των φόβων διάλυσης, της αδυναμίας αντιμετώπισης της Ελληνικής, της Ιταλικής ή της Ισπανικής κρίσης, της μη ενεργοποίησης της ΕΚΤ στη δευτερογενή αγορά δημοσίων ομολόγων κλπ.), είναι προφανές ότι, το δημόσιο χρέος του εξερχόμενου κράτους, θα περιοριζόταν αισθητά, «εκπεφρασμένο» στο εθνικό του νόμισμα, λόγω ανατίμησης του δολαρίου.

Συνεχίζοντας στο σενάριο του συναδέλφου μας, το κράτος που θα εγκατέλειπε την Ευρωζώνη, υιοθετώντας το δικό του νόμισμα, θα μπορούσε να καθορίσει την ισοτιμία του σε σχέση με το δολάριο και όχι με το ευρώ. Παράλληλα, η κεντρική του τράπεζα θα μπορούσε να δημιουργήσει πλέον μόνη της χρήματα, εκδίδοντας το νέο εθνικό νόμισμα – το οποίο όμως δεν θα διέθετε ελεύθερα για ένα χρονικό διάστημα 3-5 ετών, έτσι ώστε αφενός μεν να μην υποτιμηθεί σημαντικά η αξία του (λόγω φόβων, η υποτίμηση στην αρχή μπορεί να φτάσει ακόμη και στο 90%, ενώ στη συνέχεια σταθεροποιείται κάτω από το 50%), αφετέρου να μην υπάρξει «διαφυγή» του στο εξωτερικό. Απλούστερα, όλες οι συναλλαγές εντός και εκτός της συγκεκριμένης χώρας θα γινόταν με δολάρια, αντί με ευρώ – φυσικά σταδιακά, μέχρι να αντικατασταθεί πλήρως το Ευρώ, μέσω της αγοράς δολαρίων εκ μέρους των Πολιτών από τις τράπεζες, με τα διαθέσιμα ευρώ. Δηλαδή, όλα τα προϊόντα, οι υπηρεσίες, οι μισθοί, οι συντάξεις κλπ. θα πληρωνόντουσαν από ένα σημείο και μετά με δολάρια, αφού αυτό θα ήταν το de facto νόμισμα του κράτους, έως τη στιγμή που θα το αντικαθιστούσε το νέο εθνικό του νόμισμα.

Περαιτέρω, η κεντρική τράπεζα του εξερχόμενου κράτους, θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το νέο εθνικό νόμισμα για την ανταλλαγή του με δολάρια, εάν συνεργαζόταν με τη Fed – η οποία θα μπορούσε ενδεχομένως να τη βοηθήσει, δανείζοντας την με χαμηλά επιτόκια, με τη μέθοδο των swap. Σε αντάλλαγμα για τη βοήθεια αυτή, το κράτος θα μπορούσε να καλύπτει τις ανάγκες της σε πρώτες ύλες, ενέργεια κλπ. από αμερικανικές εταιρείες, διαθέτοντας κοινό νόμισμα μαζί τους – μεταξύ άλλων τις εξοπλιστικές, αντί από τη Γερμανία ή από τη Γαλλία. Ίσως οφείλουμε να προσθέσουμε εδώ ότι, η Fed (ιδιωτική τράπεζα) έχει βοηθήσει στο παρελθόν πολλές άλλες κεντρικές τράπεζες, ακόμη και την ΕΚΤ, μέσω συμφωνιών ανταλλαγής (dollar liquidity swap lines). Με τα χρήματα αυτά τώρα, η κεντρική τράπεζα θα αγόραζε ενδεχομένως ομόλογα του δημοσίου της χώρας της, χρεώνοντας ελάχιστα υψηλότερα επιτόκια από τη Fed (περί το 1%) και καλύπτοντας τις δανειακές ανάγκες του κράτους, έτσι ώστε να μη χρεοκοπήσει, για μία ορισμένη χρονική περίοδο – κατά τη διάρκεια της οποίας η χώρα θα έπρεπε να εξυγιανθεί. Παράλληλα, οι καταθέσεις των Πολιτών της εξερχόμενης χώρας στις τράπεζες του εξωτερικού θα επέστρεφαν, με ευεργετικά αποτελέσματα για τους Ισολογισμούς των εγχωρίων τραπεζών της, αφού το δολάριο θα παρέμενε το de facto νόμισμα του κράτους – έχοντας ουσιαστικά ανάλογη ή καλύτερη «εικόνα» (prestige) από το Ευρώ. Το γεγονός αυτό θα διευκόλυνε, μεταξύ άλλων, τις επενδύσεις των υπολοίπων «περιοχών» του δολαρίου, την έκδοση εθνικών ομολόγων ή τη σύναψη δανειακών συμβάσεων με «τρίτες» χώρες – ενδεχόμενα που θα βοηθούσαν στο να δημιουργηθούν συνθήκες ανάπτυξης. Φυσικά θα εμφανίζονταν αρκετά προβλήματα (ιδιαίτερα στις εξαγωγές, στην περίπτωση ανατίμησης του δολαρίου απέναντι στο ευρώ, αν και θα ήταν θετικό για τις εισαγωγές – ενώ θα επιτυγχάνονταν τα αντίθετα αποτελέσματα, εάν υποτιμούταν το δολάριο, λόγω πιθανού υπερπληθωρισμού στις Η.Π.Α.), τα οποία όμως θα ήταν μάλλον επιλύσιμα, εάν επέστρεφε η αισιοδοξία στο κράτος, μέσα από μία «υγιή» μελλοντική προοπτική. 

ΟΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ

Το συγκεκριμένο υποθετικό σενάριο τώρα αναφέρθηκε την περασμένη Δευτέρα σε τηλεοπτική εκπομπή του SBC (κανάλι 10) παρουσία μας, όπου εκφράστηκαν κυρίως οι παρακάτω «ενστάσεις»: (α)  Θα μπορούσε να εφαρμοσθεί μόνο από μία σοβαρή χώρα – γεγονός που καθιστά εκ των πραγμάτων αδύνατη την υιοθέτηση του από την Ελλάδα. Στα πλαίσια αυτά η θέση μας ήταν ότι, δεν είναι σωστό να θεωρείται ως de facto μη σοβαρή η Ελλάδα, απλά και μόνο επειδή κατά καιρούς κυβερνήθηκε εσφαλμένα – με τη διαπλοκή, με τη διαφθορά, με τη γραφειοκρατία, με το κομματικό κράτος, με τον υπερδανεισμό, με την υπερκατανάλωση κλπ. δυστυχώς να «οργιάζουν». Ενδεχομένως δε η σημερινή κρίση να αποδειχθεί ότι αποτελεί μία μεγάλη ευκαιρία για την Ελλάδα, αφού «ταράχθηκαν τα νερά» και εμφανίσθηκαν χρόνια προβλήματα της οικονομίας, της πολιτικής, των ΜΜΕ, της κοινωνίας και του χρηματοπιστωτικού της συστήματος – επίσης της Ευρωζώνης, των Η.Π.Α. και ολόκληρου του πλανήτη, στα πλαίσια μίας «Αλλαγής Παραδείγματος».     

(β)  Με αυτόν τον τρόπο θα οδηγούταν η Ελλάδα στο δρόμο της Αργεντινής, η οποία χρεοκόπησε επειδή είχε συνδέσει το νόμισμα της με το δολάριο, με στόχο την καταπολέμηση του πληθωρισμού. Εδώ αντιτείναμε ότι, είναι διαφορετικό θέμα η υιοθέτηση του δολαρίου, ως ένα de facto μεταβατικό νόμισμα, από την απλή σύνδεση του, όπως στο παράδειγμα της Αργεντινής, στην οποία λειτούργησε εντελώς διαφορετικά – όπως έχουμε περιγράψει αναλυτικά στο άρθρο μας «Η χρεοκοπία της Αργεντινής». Σε κάθε περίπτωση, οι λύσεις που οφείλουμε να βρούμε δεν μπορεί να είναι ούτε εύκολες, ούτε συμβατικές – ενώ ενέχουν μεγάλους κινδύνους, τους οποίους πρέπει να προβλέψουμε και να προσπαθήσουμε να αποφύγουμε. Άλλωστε, είμαστε υποχρεωμένοι να έχουμε πολλά εναλλακτικά σενάρια (σχέδιο Β, Γ κλπ.), όχι μόνο επειδή ίσως αναγκασθούμε να εγκαταλείψουμε μονομερώς την Ευρωζώνη, αλλά και λόγω της πολύ πιθανής κατάρρευσης της, στο άμεσο μέλλον (κάτι που θεωρούμε ότι, θα οδηγούσε ολόκληρο τον πλανήτη πολλές δεκαετίες πίσω – όχι μόνο την Ευρώπη και την Ελλάδα).         

(γ)  Η Ελλάδα δεν επιτρέπεται να μετατρέψει το δημόσιο χρέος της από Ευρώ σε δραχμές, οπότε θα αναγκασθεί να το αποπληρώσει με το κοινό νόμισμα. Εδώ αναφέραμε ότι, η μετατροπή εξαρτάται από το εάν μία χώρα έχει συνάψει τα δάνεια της με βάση το εθνικό ή το διεθνές Δίκαιο. Τα ομόλογα του Ελληνικού δημοσίου (πηγή: FT), υπάγονται κατά 94% στο εθνικό μας Δίκαιο – οπότε έχουμε τη δυνατότητα να τα μετατρέψουμε άμεσα σε δραχμές, με έναν απλό συναλλαγματικό νόμο, τον οποίο θα ψήφιζε το Ελληνικό Κοινοβούλιο. Αντίθετα, τα ομόλογα που τυχόν εκδίδονται στη βάση του βρετανικού Δικαίου σε Ευρώ ή σε δολάρια, όπως υποθέτουμε ότι συμβαίνει με τα δάνεια της Τρόικας, δεν μπορούν να μετατραπούν σε δραχμές. Επομένως, τυχόν υιοθέτηση της δραχμής και υποτίμηση της (από 40-80%), θα πολλαπλασίαζε τα συγκεκριμένα χρέη. Ακριβώς για το λόγο αυτό θεωρούμε πολύ επικίνδυνο τον περαιτέρω δανεισμό μας – ο οποίος όχι μόνο δεν θα λύσει τα προβλήματα μας αλλά, αντίθετα, θα τα επιδεινώσει σε μεγάλο βαθμό.

(δ)  Εάν μία χώρα μετατρέψει τα χρέη της στο εθνικό νόμισμα, οπότε θα μειωθούν εκ των πραγμάτων όταν το υιοθετήσει, λόγω της ραγδαίας υποτίμησης του, θα ήταν ανήθικο όσον αφορά τους δανειστές της. Κατά την άποψη μας οι αγορές, οι τοκογλύφοι δανειστές μας δηλαδή, κάθε άλλο παρά ως ηθικοί μπορούν να χαρακτηρισθούν. Εάν θελήσει κανείς λοιπόν να αντιμετωπίσει τις εκ των πραγμάτων «αιμοβόρες» αγορές ηθικά, θα καταστραφεί πριν καλά-καλά το καταλάβει. Αντίθετα, εάν οι αγορές πεισθούν ότι, μία χώρα έχει τη δυνατότητα να ανταπεξέλθει με τις μελλοντικές υποχρεώσεις της, χρησιμοποιώντας όλα τα μέσα που έχει στη διάθεση της, τότε «επιστρέφουν» και τη δανείζουν – όπως στο παράδειγμα της Ρωσίας. 

(ε)  Εάν είναι σωστό να αναφέρονται δημόσια σκέψεις επαναφοράς της δραχμής, οι οποίες δημιουργούν συνθήκες πανικού στους Πολίτες – οι οποίοι τότε αποσύρουν τις καταθέσεις τους. Πάγια θέση μας είναι ότι, η Ελλάδα πρέπει να κάνει ότι μπορεί για να παραμείνει ισότιμο κράτος της ζώνης του Ευρώ – όχι όμως να υποδουλωθεί ή να καταστραφεί, στα πλαίσια μίας εγκληματικής πολιτικής λιτότητας, χωρίς επενδυτικούς/αναπτυξιακούς στόχους, η οποία θα την οδηγήσει λεηλατημένη, με εξαθλιωμένους Πολίτες, στην απόλυτη χρεοκοπία. Οφείλει λοιπόν να επεξεργάζεται διάφορα σχέδια επιστροφής στο εθνικό της νόμισμα – πόσο μάλλον αφού δεν κινδυνεύει μόνο η ίδια, αλλά ολόκληρη η Ευρωζώνη. Το χειρότερο άλλωστε που θα μπορούσε να της συμβεί θα ήταν η «μη συντεταγμένη» έξοδος της από την Ευρωζώνη, χωρίς σχέδιο και πρόγραμμα – ένα απόλυτα εφιαλτικό σενάριο. Οι Πολίτες της τώρα δεν είναι παιδιά, ούτε τόσο ανώριμοι, ώστε να μην μπορούν να λειτουργήσουν σωστά – επαφιόμενοι στα «μυστικά σχέδια» μίας δήθεν πολιτικής ελίτ. Οφείλουν λοιπόν να ενημερώνονται για τα πάντα – ακόμη και αν κάποιες φορές δεν είμαστε σίγουροι για τη δυνατότητα τους να ανταπεξέρχονται με τέτοιες πιεστικές καταστάσεις.

(στ)  Τι σημαίνει η έξοδος μίας χώρας από το κοινό νόμισμα για τις επιχειρήσεις της, οι οποίες έχουν απαιτήσεις ή υποχρεώσεις σε Ευρώ; Αν και η ερώτηση δεν διατυπώθηκε, θεωρούμε ότι είναι απαραίτητη η απάντηση της. Στα πλαίσια αυτά, τα εθνικά κράτη έχουν το δικαίωμα να ορίζουν μόνα τους το νόμισμα τους (Lex Monetae). Τα κράτη λοιπόν καθορίζουν ελεύθερα εάν οι δημόσιες ή οι ιδιωτικές υποχρεώσεις από συμβάσεις, οι οποίες έλαβαν χώρα πριν από την έξοδο τους από το Ευρώ (ή τη διάλυση της Ευρωζώνης), οφείλουν να αποπληρωθούν με το παλαιό ή με το νέο νόμισμα τους. Για παράδειγμα, εάν η Ελλάδα αποφάσιζε να υιοθετήσει τη δραχμή, η κυβέρνηση της θα είχε τη νόμιμη δυνατότητα να επιτρέψει στους Πολίτες και στις επιχειρήσεις της να πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους σε δραχμές – με μία ισοτιμία, η οποία θα καθοριζόταν από την Ελληνική Βουλή, κατά την ημερομηνία υιοθέτησης της δραχμής. Προφανώς λοιπόν η πιθανολογούμενη υποτίμηση της νέας δραχμής θα ήταν προς όφελος των δανειοληπτών – τόσο περισσότερο, όσο μεγαλύτερη η υποτίμηση (ο κίνδυνος του υπερπληθωρισμού είναι ένα διαφορετικό θέμα – ενώ οι μισθοί αυξάνονται συνήθως, μετά από τέτοια γεγονότα, με αποτέλεσμα να πληρώνονται ευκολότερα τα χρέη). Οι ξένες επιχειρήσεις βέβαια, όπως επίσης οι ξένες τράπεζες, όλοι όσοι δηλαδή θα είχαν απαιτήσεις σε ευρώ ή σε άλλο νόμισμα απέναντι στην Ελλάδα (στο δημόσιο, στους ιδιώτες και στις επιχειρήσεις της), θα αντιμετώπιζαν πολύ μεγάλα προβλήματα – αφού θα εξοφλούνταν σε δραχμές, οι οποίες θα υποτιμούνταν ραγδαία (πηγή: Financial Times).    

ΤΑ ΕΠΙΚΑΙΡΑ

Μερικές ημέρες αργότερα διαπιστώσαμε με έκπληξη ότι, το παραπάνω σοβαρό περιοδικό κυκλοφόρησε με κεντρικό άρθρο του ένα αμερικανικό σχέδιο, σχετικό με την υιοθέτηση του δολαρίου ως εθνικού νομίσματος για την Ελλάδα (τίτλος: Αμερικανική πρόταση-σοκ. Το δολάριο εθνικό μας νόμισμα). Σύμφωνα λοιπόν με το περιοδικό, “Έχοντας διαγνώσει τον κλονισμό των ευρωπαϊκών εθνών  στην προοπτική της Ενωμένης Ευρώπης, η άλλη πλευρά του Ατλαντικού, παράλληλα με τις παροτρύνσεις για ανάληψη δράσης, προκειμένου να αντιμετωπισθεί η κρίση, εκπονεί σχέδια διείσδυσης του δολαρίου στην ίδια την Ευρωζώνη. Η είσοδος του ΔΝΤ στη διάσωση του ευρώ, μέσω της Ελληνικής κρίσης, ήταν ένα πρώτο βήμα. Η επόμενη απόπειρα, όπως αποκαλύπτουν τα «Επίκαιρα», είναι η ευθεία αντικατάσταση του Ευρώ από το δολάριο, ως εθνικού νομίσματος στα κράτη που τυχόν θα βρεθούν εκτός της καταρρέουσας Ευρωζώνης. Η αρχή σχεδιάζεται να γίνει και πάλι από την Ελλάδα. Τα στοιχεία του συγκεκριμένου σχεδίου-πρότασης προέρχονται από ομάδα εργασίας οικονομικών ερευνητών, που τα επεξεργάσθηκε και τα διέθεσε στο Τμήμα Νομισματικής Πολιτικής της Κεντρικής Τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών (FED). Ο συνολικός όγκος των σχετικών projects είναι 74.000 λέξεις (!) και εκπονήθηκε από διάφορα πανεπιστήμια και οικονομικά ινστιτούτα στις Η.Π.Α. Το σκεπτικό είναι, προκειμένου η Ελλάδα να αποφύγει το χάος που συνεπάγεται η επιστροφή στη δραχμή, να εφαρμόσει ένα σχέδιο σύνδεσης της «νέας δραχμής» με το αμερικανικό δολάριο. Για μία μεταβατική περίοδο πέντε ετών, η χώρα θα υιοθετήσει το αμερικανικό δολάριο ως de facto εθνικό νόμισμα της και, παράλληλα, η «νέα δραχμή» η οποία δεν θα κυκλοφορεί, αλλά θα χρησιμοποιείται μόνο για τη σύναψη συμφωνιών swap μεταξύ Ελλάδος και Η.Π.Α., θα προσδεθεί στο δολάριο. Οι άμεσες επιπτώσεις μίας τέτοιας μετάβασης από το Ευρώ στο δολάριο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της μελέτης, θα ήταν καταρχάς μία σημαντική υποτίμηση του ευρώ, έναντι του δολαρίου, ίσως κατά 50%, ιδιαίτερα αν υπάρξει έξοδος από την Ευρωζώνη και άλλων χωρών, ή αν σημειωθεί κλιμάκωση των χρηματοοικονομικών πιέσεων – σχεδόν βέβαιο. Δεύτερον, ως αποτέλεσμα της υποτίμησης του Ευρώ έναντι του δολαρίου, θα μειωθεί αναλόγως η δολαριακή αξία του οφειλομένου σε ευρώ ελληνικού χρέους. Κατά τον τρόπο αυτό, αν επαληθευθούν οι εκτιμήσεις για το εύρος της υποτίμησης του ευρωπαϊκού νομίσματος, το ελληνικό χρέος θα μειωθεί έως και κατά 50%, χωρίς να γίνει «κούρεμα» και χωρίς τον κίνδυνο πιστωτικού γεγονότος. Τρίτον, η Κεντρική Τράπεζα των Η.Π.Α. (FED), θα παράσχει χρηματοοικονομική στήριξη στην Ελλάδα, παρέχοντας δάνεια με χαμηλό επιτόκιο. Τέταρτον, η Τράπεζα της Ελλάδος θα προβεί στην έκδοση της «νέας δραχμής», η οποία, όπως προαναφέρθηκε, θα χρησιμοποιείται για ανταλλαγές ή για συμφωνίες swap με τη FED, προκειμένου αυτή να τροφοδοτεί την Ελληνική οικονομία με δολάρια. Κατά τη διάρκεια της πενταετούς μεταβατικής περιόδου η FED θα καλύπτει τις δανειακές υποχρεώσεις της Ελλάδας και τα τυχόν ελλείμματα του προϋπολογισμού με κεφάλαια της που θα έχουν γίνει swap με «νέες δραχμές». Πέμπτον, μετά το πέρας της πενταετούς μεταβατικής περιόδου, θα κυκλοφορήσει στην αγορά η νέα δραχμή”. Το άρθρο του περιοδικού συνεχίζεται με διάφορες αναφορές και εκτιμήσεις για το σενάριο αυτό, ενώ κλείνει με ένα κείμενο, ο τίτλος του οποίου είναι: “Στη ζώνη του ….δολαρίου. Σπρώχνουν την Ελλάδα στο δρόμο της Αργεντινής”, εκπλήσσοντας μας ακόμη μία φορά.  

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Έχουμε την άποψη ότι, η πιθανότητα σύμπτωσης των δικών μας απόψεων με το περιοδικό και με τη Fed είναι μάλλον απίθανη – ειδικά επειδή το άρθρο μας προηγήθηκε κατά πολύ. Παράλληλα, δεν διαπιστώσαμε τεκμηρίωση της Έκθεσης της ομάδας εργασίας οικονομικών ερευνητών που την επεξεργάσθηκε και τη διέθεσε στο Τμήμα Νομισματικής Πολιτικής της Κεντρικής Τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών (FED) –  την οποία επικαλείται το περιοδικό. Δηλαδή, δεν βρήκαμε κάποια φωτοτυπία της έκθεσης στο άρθρο, ή κάτι άλλο παρόμοιο, το οποίο να αποδεικνύει την ύπαρξη της. Από την άλλη πλευρά βέβαια είμαστε απολύτως σίγουροι ότι, ένα τέτοιο περιοδικό, το οποίο μάλιστα αφιερώνει τόσο τον τίτλο, όσο και το κύριο άρθρο του στο συγκεκριμένο, εξαιρετικά σοβαρό θέμα, είναι αδύνατον να μην έχει στη διάθεση του την έκθεση, την οποία επικαλείται – αφού οφείλει αναμφίβολα να τεκμηριώνει τα άρθρα του. Καταλήγουμε λοιπόν σε ένα αδιέξοδο (θα ήταν αδιανόητο φυσικά να επικαλεστούμε θεωρίες συνομωσίας, ειδικά όταν συμπίπτουμε με το περιοδικό σε θέματα, όπως για παράδειγμα οι γερμανικές επανορθώσεις), το οποίο μπορεί να ξεπερασθεί μόνο με τη βοήθεια των συντακτών του άρθρου – οι οποίοι οφείλουν να δημοσιοποιήσουν την Έκθεση που παραδόθηκε στη Fed, έτσι ώστε να πεισθεί κανείς, εξάγοντας τα δικά του συμπεράσματα για τη σοβαρότητα και τη σκοπιμότητα της. Τόσο για την Ευρώπη, όσο και για όλους εμάς τους Ευρωπαίους Πολίτες, θα ήταν πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε, εάν πράγματι οι Η.Π.Α. έχουν εκπονήσει ένα τέτοιο σχέδιο επίθεσης εναντίον της Ευρωζώνης, με «πειραματόζωο» ξανά την Ελλάδα – πολύ περισσότερο επειδή η κρίση χρέους επιδεινώνεται καθημερινά, με τον τελικό του Ευρώ να τοποθετείται στην επόμενη σύνοδο κορυφής της 9^ης Δεκεμβρίου.   

Βασίλης Βιλιάρδος  (copyright), Αθήνα, 03. Δεκεμβρίου 2011, viliardos@kbanalysis.com. Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος και συγγραφέας, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. 

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2491.aspx?mid=5441