ΟΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ:

…, Η EFG Eurobank,… – Μέρος ΙΙ

Του Βασίλη Βιλιάρδου*

Συνέχεια από το Μέρος Ι…

Η EFG EUROBANK

Χρησιμοποιώντας τη Eurobank τυχαία σαν παράδειγμα, σε σχέση με τη χώρα μας, θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε περιληπτικά τον Ισολογισμό της, υπό την έννοια του άρθρου – επιφυλασσόμενοι προφανώς για τυχόν λάθη και παραλείψεις μας.

Στα πλαίσια αυτά, ο Πίνακας ΙI συμπεριλαμβάνει τα μεγέθη δύο αυστριακών τραπεζών, εκ των οποίων η δεύτερη (Raiffeisen) συνεργάζεται με τη Eurobank στην Πολωνία (η Raiffeisen θα εξαγοράσει το 70% της Polbank–EFG έναντι 490 εκ. και στη συνέχεια οι δύο τράπεζες θα ενοποιήσουν τις δραστηριότητες τους στην Πολωνία – όπου η EFG Eurobank θα ελέγχει το 13% της ενιαίας τράπεζας που θα δημιουργηθεί).            

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙI: Δείκτες 2009 σε εκ. €

Πηγή: Finanzen – Ενοποιημένος ισολογισμός Eurobank

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος  

Σημείωση: Επιλέξαμε την Αυστρία επειδή είναι αντιστοίχου σχεδόν μεγέθους χώρα με την Ελλάδα, ενώ οι τράπεζες της είναι ανάλογα εκτεθειμένες στην Α. Ευρώπη – η οποία αντιμετωπίζει τεράστια οικονομικά προβλήματα.    

Όπως φαίνεται από τον Πίνακα ΙI, η Eurobank είχε υψηλότερα κέρδη από την αυστριακή Raiffeisen το 2009 – ενώ με ελαφρά περισσότερα Ίδια Κεφάλαια τόσο ο Ισολογισμός, όσο και οι συνολικές υποχρεώσεις της, ήταν αυξημένες («μόχλευση» στο 13,81 – γεγονός που σημαίνει ότι επενδύει σχεδόν 14 φορές τα ίδια κεφάλαια της, έναντι 12,70 φορές της Raiffeisen και 15,87 της Erste Bank).

Εν τούτοις, η χρηματιστηριακή αξία της είναι πολύ πιο χαμηλή, διαμορφωμένη στο 28,41% του συνόλου των Ιδίων Κεφαλαίων της (P/BV 0,28) του 2009 – έναντι 121,2% της Raiffeisen και 93,87% της Erste Bank. Δηλαδή, μπορεί κανείς να αγοράσει ολόκληρη την τράπεζα, μόλις με 1,8 δις €, παρά το ότι οι μέτοχοί της έχουν πληρώσει περί τα 6 δις € – συμπεριλαμβανομένων των αποθεματικών (P/E μετά φόρων, κεφαλαιοποίηση δια κέρδη καλύτερα, στο 15,87 – «δείκτης» που σημαίνει ότι θα μπορούσε να εξαγορασθεί η τράπεζα, με τα κέρδη της περίπου 16 ετών). Με βάση τώρα τη λογιστική της αξία, η τιμή μετοχής της όφειλε το 2009 να είναι περί τα 11,70 € (book value)

Επομένως, θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε ότι πρόκειται για μία συγκριτικά μεγάλη ευκαιρία αγοράς, εάν δεν είμαστε πεπεισμένοι ότι η «κοινή γνώμη» σπάνια κάνει λάθη – ιδίως στα χρηματιστήρια, όπου η εκάστοτε «γνώμη» πληρώνεται μετρητοίς. Ο Πίνακας ΙΙΙ που ακολουθεί παρουσιάζει κάποια μεγέθη της Eurobank, τα οποία προέρχονται από την ενημερωτική της έκθεση, για τη χρήση 2010 (πάντοτε επιφυλασσόμενοι για τυχόν λάθη μας):

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ: Βασικά οικονομικά μεγέθη του ομίλου της Eurobank, σε εκ. €

* Προ της έκτακτης φορολογικής εισφοράς

Πηγή: Eurobank, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Από τον Πίνακα ΙΙΙ διαπιστώνουμε ότι, ορισμένοι δείκτες του ομίλου (έσοδα κλπ.) «υποχωρούν». Επόμενο συμπέρασμα μας είναι ότι τα συνολικά έσοδα του ομίλου είναι σχεδόν στο 50% των Ιδίων Κεφαλαίων – γεγονός που σημαίνει ότι, «τοκίζει» κατά κάποιον τρόπο τα δικά του χρήματα με περίπου 50% ετήσιο επιτόκιο (άρθρο μας). Φαίνεται επίσης ολοκάθαρα ότι, οι χορηγήσεις είναι σημαντικά υψηλότερες των καταθέσεων, οπότε τεκμηριώνεται ακόμη μία φορά πως τα δάνεια δεν έχουν άμεση σχέση με τις αποταμιεύσεις. Σε κάθε περίπτωση οι χορηγήσεις αυξήθηκαν – παρά τους «ισχυρισμούς» ότι, οι τράπεζες έχουν σταματήσει την παροχή δανείων (αν και αυτό οφείλεται κυρίως στα στεγαστικά δάνεια). Οι καταθέσεις όμως μειώθηκαν αρκετά, όπως παρατηρείται ότι συμβαίνει γενικότερα – ιδιαίτερα λόγω του ότι οι ξένες τράπεζες, οι οποίες δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, συζητείται πως προσφέρουν στους Έλληνες πελάτες τους τη δυνατότητα διατήρησης δύο λογαριασμών (α) εντός Ελλάδας, με επιτόκια της τάξης του 4% και (β) εκτός Ελλάδας (σε χώρες της Ευρωζώνης) με επιτόκιο γύρω στο 1% (!).

Περαιτέρω, αυτό που, κατά την υποκειμενική μας άποψη έχει μεγαλύτερη σημασία, είναι ο «δημιουργικός» τρόπος διαμόρφωσης της κερδοφορίας των τραπεζών. Εάν λοιπόν οι προβλέψεις πιστωτικών κινδύνων (τα δάνεια δηλαδή που ενδεχομένως δεν θα εισπραχθούν, λόγω πιθανής αδυναμίας αποπληρωμής των πελατών της Eurobank), δεν τοποθετούνταν στο 2,43% των συνολικών χορηγήσεων αλλά, για παράδειγμα, στο 4,43% (2,59 δις €), τότε η τράπεζα θα εμφάνιζε ζημίες αντί για κέρδη – ύψους περί το 1 δις €. Η κερδοφορία λοιπόν των τραπεζών διαμορφώνεται «ελεύθερα», με τη βοήθεια του δείκτη των επισφαλειών που εκάστοτε επιλέγεται (κάτι που μάλλον δεν ισχύει σε τέτοιο βαθμό για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις).

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, σε περιόδους έντονης οικονομικής ανάπτυξης, οι τράπεζες εμφανίζουν υψηλότερα κέρδη στους Ισολογισμούς τους, απλά και μόνο μειώνοντας τις «συσσωρευμένες» επισφάλειες τους – αντίθετα, σε περιόδους υφέσεων, τα κέρδη τους περιορίζονται («αποφεύγουν» συνήθως τις ζημίες), με την ταυτόχρονη συσσώρευση επισφαλειών. Περαιτέρω τα στεγαστικά δάνεια της Eurobank, τα οποία πιθανολογούμε ότι συνεχίζουν να «τιτλοποιούνται», καθώς επίσης να πωλούνται σε ξένους «επενδυτές» από τις Ελληνικές τράπεζες, αυξήθηκαν – ενώ τα καταναλωτικά περιορίσθηκαν και τα επιχειρηματικά διατηρήθηκαν σχετικά σταθερά. Προβλέψεις «απομείωσης» της αξίας των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου δεν φαίνεται να υπάρχουν, ενώ δεν γνωρίζουμε πως ακριβώς αποτιμώνται οι πάσης φύσεως εγγυήσεις των δανείων – σε μία εποχή που η πτώση της αξίας των ακινήτων και λοιπών στοιχείων του «ενεργητικού» της χώρας μας είναι δεδομένη, αφού συνήθως οι αξίες ακολουθούν τις αμοιβές των εργαζομένων.  

Σε κάθε περίπτωση, τουλάχιστον με κριτήριο την τρομακτική αύξηση της ανεργίας στο 15,9% που καταγράφηκε πρόσφατα, οι επισφάλειες των τραπεζών θα αυξηθούν πολύ περισσότερο, από όσο οι ίδιες προβλέπουν, εύχονται ή θέλουν να πιστεύουν. Η ίδια η χρηματιστηριακή αγορά πάντως, όπως συμπεραίνουμε ελεύθερα από την αξία της Eurobank (29,44% των Ιδίων Κεφαλαίων της του 2010, τα οποία μειώθηκαν κατά 200 εκ. περίπου, στα 6.094 εκ. €), τις αποτιμά για τη συγκεκριμένη τράπεζα στα 4,3 δις € (χρηματιστηριακή αξία, πλην τα Ίδια Κεφάλαια). 

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 18. Μαΐου 2011, viliardos@kbanalysis.com      

* Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Έχει εκδώσει πρόσφατα το βιβλίο «Η κρίση των κρίσεων», το οποίο περιλαμβάνει επιλεγμένα οικονομικά άρθρα του 2009.

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2350.aspx

Συνέχεια στο Μέρος ΙΙΙ

ΟΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ:

Οι ιδιαιτερότητες τους, … – Μέρος Ι

Του Βασίλη Βιλιάρδου*

“Όπως αποδείχθηκε, ολόκληρο το πρόγραμμα της «θεραπείας» που επιβλήθηκε στην Αργεντινή στις αρχές της δεκαετίας του 1990, οδηγώντας την στη χρεοκοπία, δεν ήταν της Παγκόσμιας Τράπεζας ή του ΔΝΤ. Είχε εκπονηθεί κρυφά από την J. P.  Morgan και τη Citibank, τους δύο μεγαλύτερους πιστωτές της Αργεντινής” (Α. Ο. Γκαόνα).    

Υπενθυμίζοντας απλά ότι, δύο από τους μεγαλύτερους πιστωτές της χώρας μας είναι η Γερμανία και η Γαλλία, είναι εμφανές πως, τόσο η ανάπτυξη της δύσης τις τελευταίες δεκαετίες, όσο και η υπερχρέωση της (ειδικά των Η.Π.Α. και της Μ. Βρετανίας), στηρίχθηκαν σε μεγάλο βαθμό στο τραπεζικό σύστημα – το οποίο, σε «συνεργασία» με τον εκάστοτε κρατικό μηχανισμό, εξελίχθηκε ραγδαία. Ειδικά όσον αφορά αρκετές από τις χώρες της Ευρωζώνης, οι τράπεζες αγόραζαν ομόλογα του δημοσίου, τα τοποθετούσαν ως εγγύηση στην ΕΚΤ, δανείζονταν με χαμηλά επιτόκια και διοχέτευαν τα νέα χρήματα στην αγορά – αυξάνοντας την κατανάλωση και, μέσω αυτής, «έκρυθμα» το ΑΕΠ.

Στα πλαίσια αυτά οι πολιτικοί «συνηγορούσαν», αφού τα νέα χρήματα είχαν σαν αποτέλεσμα την ανάπτυξη των Οικονομιών των κρατών τους, η οποία συντελούσε αφενός μεν στην παραμονή τους στην εξουσία, αφετέρου στη χρηματοδότηση του πανάκριβου «κομματικού μηχανισμού» τους (αν και ουσιαστικά επρόκειτο για μία θανατηφόρα «διόγκωση», η οποία κατάστρεψε τον παραγωγικό ιστό αρκετών χωρών).

Συνεχίζοντας, η έντονη πιστωτική επέκταση των εμπορικών τραπεζών, η δημιουργία δηλαδή νέων χρημάτων από το πουθενά, ήταν το αποτέλεσμα της έγκρισης δανείων – αρκετές φορές «χαμηλής εξασφάλισης» (subprimes), όπως για παράδειγμα συνέβη στις Η.Π.Α., στην Ιρλανδία, στην Ισπανία κλπ. Μετά το δανεισμό των επιχειρήσεων, ακολούθησαν τα καταναλωτικά, οι πιστωτικές κάρτες και τα υπόλοιπα δάνεια σε ιδιώτες – κυρίως τα στεγαστικά, τα οποία αφενός μεν αύξαναν σημαντικά το ενεργητικό των τραπεζών, αφετέρου δε λειτουργούσαν ως εγγυήσεις για την παροχή δανείων εκ μέρους της ΕΚΤ.

Φυσικά, οι εμπορικές τράπεζες «παραβίαζαν» συστηματικά τις οδηγίες των κεντρικών τραπεζών τους – είτε «υπερεκτιμώντας» την αξία των ακινήτων, είτε «πλαστογραφώντας» την πιστοληπτική ικανότητα των πελατών τους, είτε επιμηκύνοντας έντεχνα το χρόνο αποπληρωμής των δανείων, είτε μηδενίζοντας τα έξοδα τους (πολλές φορές πλήρωναν οι ίδιες το κόστος προσημείωσης), είτε προσφέροντας «προμήθειες» σε αυτούς, οι οποίοι «προωθούσαν» την πώληση ακινήτων με στεγαστικά δάνεια (τεχνικές εταιρείες, μηχανικούς, μεσίτες κλπ.).

Στη συνέχεια, όταν η «στεγαστική αγορά» έφτασε στα όρια της, με το μεγαλύτερο μέρος των ακινήτων προσημειωμένο και δανεισμένο, αρκετές ευρωπαϊκές τράπεζες ακολούθησαν το παράδειγμα των αμερικανικών «συναδέλφων» τους. Άρχισαν λοιπόν να «τιτλοποιούν» τα πάσης φύσεως δάνεια τους, να συσκευάζουν δηλαδή πολλά μαζί σε ένα «προϊόν» (όπως τα γνωστά μας CDO’s) και να τα προσφέρουν σε «επενδυτές», στο Λονδίνο ή αλλού – όπου η επίτευξη «ορθολογικών» επιτοκίων απαιτούσε, αφενός μεν ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια εκ μέρους τους, αφετέρου δε υψηλή βαθμολογία από τις τρεις αδελφές (εταιρείες αξιολόγησης).  

Όταν όμως ξέσπασε η χρηματοπιστωτική κρίση, μετά την, μάλλον σκόπιμη, κατάρρευση της Lehman Brothers (η μεγαλύτερη ληστεία όλων των εποχών), η διατραπεζική αγορά σταμάτησε να λειτουργεί (άρθρο μας), τα επιτόκια της αυξήθηκαν σε μεγάλο βαθμό και η ρευστότητα των τραπεζών άρχισε να μειώνεται (πιστωτική παγίδα). Έτσι λοιπόν, αρκετές τράπεζες αναγκάσθηκαν να σταματήσουν απότομα την παροχή δανείων (άρνηση χορηγήσεων), επειδή ήταν πια ασύμφορα. Παράλληλα, «υποχρεώθηκαν» να επέμβουν δραστικά στο σύστημα της κεφαλαιακής τους επάρκειας, «εξυγιαίνοντας» το με τη βοήθεια της δημιουργικής λογιστικής – μεταφέροντας κατά κάποιον τρόπο ποσά από τις χορηγήσεις, στις καταθέσεις ή στα Ίδια Κεφάλαια τους.

Ο ανατροφοδοτούμενος καθοδικός σπειροειδής κύκλος είχε τεθεί πλέον σε λειτουργία, αφού η πραγματική αγορά, λόγω της έλλειψης πιστώσεων, άρχισε να συρρικνώνεται – οδηγώντας τις Οικονομίες ορισμένων χωρών στην ύφεση, τους εργαζομένους μαζικά στην ανεργία και τις τράπεζες σε απόγνωση.

Ολοκληρώνοντας, η κατάσταση αυτή θα είχε οδηγήσει πολλές από τις τράπεζες στη χρεοκοπία, αφού τα ελλειμματικά κράτη αδυνατούσαν να ανταπεξέλθουν με την ενίσχυση τους – σε αντίθεση με τη Γερμανία, η οποία διέθεσε τεράστια ποσά στη διάσωση των τραπεζών της (Πίνακας Ι), χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι έχουν διαφύγει από τον κίνδυνο. Ευτυχώς η καταστροφή «αποφεύχθηκε», με τη βοήθεια της ΕΚΤ – η οποία ενίσχυσε αρκετές τράπεζες, με διάφορους τρόπους.

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Ποσά διάσωσης τραπεζών από τη Γερμανία, σε δις €

Πηγή: Spiegel, Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Τέλος, παρά το ότι η Γερμανία είχε ανακοινώσει στους Πολίτες της πως θα συγκέντρωνε από τις τράπεζες της ετήσια το ποσόν του 1 δις € για τη δημιουργία ενός εγγυητικού κεφαλαίου (restructuring capital), αντί, για παράδειγμα, να λάβει το προϋπολογιζόμενο ποσόν των 500 εκ € από την Deutsche Bank, εισέπραξε μόλις 73 εκ. € (εις βάρος φυσικά των φορολογουμένων της).  

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 18. Μαΐου 2011, viliardos@kbanalysis.com      

* Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Έχει εκδώσει πρόσφατα το βιβλίο «Η κρίση των κρίσεων», το οποίο περιλαμβάνει επιλεγμένα οικονομικά άρθρα του 2009.

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2350.aspx

Συνέχεια στο Μέρος ΙΙ

Το πανταχόθεν παραλήρημα της αναδιάρθρωσης του χρέους και η σκοπιμότητά του – Μέρος ΙΙ

Του Γιώργου Βαζάκα*

Συνέχεια από το Μέρος Ι…. Μια από τις πιο διαδεδομένες πρακτικές κερδοσκοπίας με ελληνικά ομόλογα τους τελευταίους μήνες είναι η «ανοιχτή πώληση» (short selling). H ανοιχτή πώληση είναι μια ταχτική πολύ γνωστή, σε όσους ξέρουν τη χρηματαγορά. Μια τεχνική που χρησιμοποιείται από τους επενδυτές, με σκοπό να κερδίσουν από την πτώση των τιμών περιουσιακών στοιχείων (μετοχές, ομόλογα, παράγωγα, κοκ). Και να πώς:

Οι επενδυτές δανείζονται περιουσιακά στοιχεία που δεν κατέχουν, από άλλους επενδυτές, τα πουλάνε και σε μεταγενέστερη χρονική στιγμή θα αναγκαστούν να τα αγοράσουν πάλι, για να τα επιστρέψουν στο δανειστή. Ο δανειστής δε διατρέχει κανένα κίνδυνο, γιατί θα πάρει πίσω τις μετοχές του συν μία μικρή απόδοση για τη διάρκεια που τις είχε δανείσει. Ο short seller  («ανοιχτοπωλητής») ελπίζει να κερδίσει από την πτώση των τιμών των χρεογράφων, επωφελούμενος τη διαφορά στις τιμές μεταξύ ημερομηνίας αγοράς – πώλησης.

Με άλλα λόγια ο κερδοσκόπος με την ανοιχτή πώληση «σορτάρει» (στοιχηματίζει) ενάντια σε ένα περιουσιακό στοιχείο με δανεικά χρήματα, με την προσδοκία να κερδίσει, όταν η αξία του πάρει την κάτω βόλτα. Ή ένας κερδοσκόπος μπορεί «πουλήσει ανοιχτά» με το να δανειστεί το χρέος ενός κράτους σαν της Ελλάδας στην τρέχουσα τιμή του, με την ελπίδα να το πουλήσει αργότερα σε χαμηλότερη τιμή και να τσεπώσει τη διαφορά.

Για παράδειγμα: Την 1η Ιανουαρίου του 2010 εκτιμώ ότι τα ελληνικά διετή  ομόλογα θα πάρουν την κάτω βόλτα, τους αμέσως επόμενους μήνες. Πάω σε μια τράπεζα όπως η Goldman Sachs ή η Deutsche Bank και δανείζομαι  για έξι μήνες  στην ονομαστική τους αξία, 10 εκατ. Ευρώ από το διετές ομόλογο του 2013 της ελληνικής κυβέρνησης, το οποίο εκείνη τη στιγμή πωλείται στη δευτερογενή αγορά στα 0,91 ευρώ. Για το δάνειο αυτό θα πρέπει να πληρώσω στην τράπεζα το επιτόκιο, που αναμένει να εισπράξει από το ομόλογο. Αν το επιτόκιο είναι γύρω στα 5% ετησίως, τότε για την περίοδο του δανείου αντιστοιχεί περίπου 2,5% ή 250.000 ευρώ.

Αμέσως πηγαίνω και πουλάω το ομόλογο στην αγορά για 0,91 ευρώ και έτσι εισπράττω 9,1 εκατ. ευρώ (0,91 ευρώ Χ 10 εκατ. Ευρώ σε ονομαστική τιμή ). Η πρόβλεψή μου επαληθεύεται το Μάιο, με την ονομαστική τιμή του διετούς ομολόγου να χάνει γύρω στο 26% της ονομαστικής αξίας του. Τότε αγοράζω ξανά το ομόλογο σε τιμή 0,67 ευρώ και πληρώνω 6,7 εκατ. ευρώ. Επιστρέφω το ομόλογο που έχω δανειστεί από την τράπεζα και της καταβάλλω επιπλέον τον τόκο των 250.000 ευρώ.

Το κέρδος μου, επειδή εκτίμησα σωστά την κατάσταση ήταν επομένως 2,15 εκατ. ευρώ. Δηλαδή τα 9,1 εκατ. ευρώ που πήρα πουλώντας τα ομόλογα, όταν δανείστηκα την 1η Ιανουαρίου, μείον τα 6,7 εκατ., που έπρεπε να πληρώσω για την επαναγορά τους μείον τις 250.000 ευρώ τόκο, που έπρεπε να πληρώσω στην τράπεζα για το εξάμηνο δάνειο.

Από τα παραπάνω καταδείχθηκε, πώς με την «ανοιχτή πώληση» κερδίζει κανείς από το μηδέν, χωρίς να έχει στην κατοχή του ούτε  καν τα  ομόλογα με τα οποία κερδοσκοπεί. Φυσικά δεν είναι ένα  απλό ζήτημα το να πείσει κάποιος την τράπεζα να του δανείσει ομόλογα μιας κάποιας αξίας,  για να τα «σορτάρει» στη δευτερογενή αγορά. Ούτε μπορεί να το κάνει ο οποιοσδήποτε. Θα πρέπει να έχει την απαραίτητη επιφάνεια και τις ευκόλως εννοούμενες διασυνδέσεις.

Όπως μπορεί να καταλάβει ο καθένας η τράπεζα, δηλαδή αυτός που δανείζει, είναι ο μόνος που σίγουρα δε χάνει. Αντίθετα, κερδίζει επί πλέον τόκους από αυτή τη διαχείριση των ομολόγων της. Γι’ αυτό οι μεγάλες τράπεζες, που κατέχουν τον κύριο όγκο των ελληνικών ομολόγων, ενισχύουν με κάθε τρόπο αυτού του τύπου την κερδοσκοπία. Έτσι κατορθώνουν να κερδίζουν, χωρίς να είναι αναγκασμένες να ξεφορτωθούν τα ομόλογα, που διαθέτουν, κοψοχρονιά. Επιπροσθέτως προσδοκούν ότι σε μια τελική αναδιάρθρωση χρέους, όταν κριθεί αναγκαίο και αναπόφευκτο, θα έχουν διασφαλίσει μεγάλες ανταποδόσεις από την εκποίηση της χώρας  ακόμα κι αν αυτά τα ομόλογα υποστούν σημαντικό «κούρεμα».                                
Φαντασθείτε όμως τώρα τη χαρά του «σορτάκια», αν στη προσπάθειά του να «σορτάρει» κάποια ομόλογα έχει τις απαραίτητες πολιτικές διασυνδέσεις, ώστε να εξασφαλίσει δηλώσεις και κινήσεις, που θα δρομολογήσουν ένα καταιγισμό καθόδου των τιμών για τους συγκεκριμένους τίτλους.                         Και δεν είναι να απορεί κανείς,  γιατί για το  διετές π.χ. ομόλογο στις 17/4/2011 η επιτοκιακή του απόδοση εκτινάχθηκε σε λιγότερο από ένα μήνα σε απόδοση της τάξης του 25,95%;

Φυσικά οι απορίες λύνονται:

1) Είχαν προηγηθεί οι δηλώσεις του υπουργού οικονομικών της Γερμανίας Σόιμπλε στις 14/4/2011, που πυροδότησαν το θόρυβο για επικείμενη αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους.

2) Συντηρήθηκε αυτός ο θόρυβος από στελέχη, από οικονομικούς συμβούλους και στελέχη της γερμανικής κυβέρνησης.

3) Ακολούθησε ένας ολόκληρος παγκόσμιος και  πανελλήνιος βομβαρδισμός δηλώσεων, αναλύσεων, σχολίων, σεναρίων και αντιδηλώσεων σχετικά με την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους.

Είναι πασιφανέστατο ότι τίποτε από τα παραπάνω δεν ήταν τυχαίο. Όλα συνέβησαν, γιατί ευνόησαν το «σορτάρισμα» ελληνικών ομολόγων και μ’ αυτό τραπεζίτες, επιχειρηματίες, επενδυτές και πολιτικοί  κέρδισαν εκατομμύρια, τη στιγμή που η κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου ετοιμάζεται να πάρει νέα πρόσθετα μέτρα περικοπών, λιτότητας και ύφεσης.

Επομένως το «πανταχόθεν»   παραλήρημα της αναδιάρθρωσης του ελληνικού δημόσιου χρέους,  που  μας  κατακλύζει τελευταία, δεν αποσκοπεί στο να αναγκάσει την Ελλάδα σε άμεση αναδιάρθρωση του χρέους, αλλά μ’ αυτό οι κερδοσκόποι και οι αγορές επιδιώκουν να πιέσουν το ΔΝΤ και κυρίως την  Ε.Ε να προβεί σε πρόσθετη χρηματοδοτική στήριξη της Ελλάδας, ώστε να τους επιτρέψει να συνεχίζουν το παιχνίδι κερδοσκοπίας, που προαναλύσαμε. Ήδη το ΔΝΤ έχει ανακοινώσει επίσημα την πρόθεσή του να εντάξει την Ελλάδα στο μηχανισμό της Εκτεταμένης Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης. Χωρίς όμως να δώσει λεπτομέρειες για τον τρόπο και τους όρους μιας τέτοιας κίνησης. Αναμένεται σύντομα και ίσως πριν από τη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ευρωζώνης τον Ιούνιο του 2011, κάτι ανάλογο να πράξει και η Ε.Ε. στα πλαίσια μια ενδεχόμενης επιμήκυνσης αποπληρωμής του υπάρχοντος δανείου των 110 δις. ευρώ  της 8/5/2010. Και αυτό θα εμφανιστεί μάλλον ως επιβράβευση καλής διαγωγής της Ελλάδας προς την τρόικα, αλλά και επειδή αποδέχθηκε η χώρα μας τους όρους του συμφώνου του ευρώ και της «οικονομικής διακυβέρνησης», που ήδη προσυζητήθηκαν στην προσύνοδο της ευρωζώνης στις 11/3/2011 με βάση την οποία χάνεται μια για πάντα η εθνική κυριαρχία της χώρας και μετατρέπεται επίσημα σε διοικητική περιφέρεια των κεντρικών οργάνων της Ε.Ε.

Ο τόπος μας έχει δρόμο να διανύσει ακόμη μέχρι τον πάτο. Οι κερδοσκόποι, οι δανειστές και οι εκπρόσωποί τους ντόπιοι και ξένοι δεν έχουν πάρει ακόμη όλα, όσα επιδιώκουν να πάρουν. Αυτό το νόημα έχουν και οι συνεχείς  δηλώσεις, που αποκλείουν την αναδιάρθρωση του χρέους για την Ελλάδα. Μήπως  σ’ αυτό δε συνηγορούν και οι δηλώσεις της κ. Μαρία Φέκτερ, της υπουργού οικονομικών της Αυστρίας στις 27/4/2011: «Δεν είμαι φίλος μιας αναδιάρθρωσης του χρέους, γιατί θα άρει την πίεση από την ταχύτερη δυνατή εκτέλεση των μεταρρυθμίσεων και αυτό δεν είναι προς το συμφέρον μας… Ο καλύτερος τρόπος είναι να συνεχίσουμε να πιέζουμε για μεταρρυθμίσεις». Και αυτό που εννοεί με τις «μεταρρυθμίσεις» είναι αφενός η εκποίηση των πάντων και αφετέρου η υποβάθμιση της ζωής και της εργασίας των Ελλήνων σε αβίωτο βαθμό.

Να γιατί οι «μεταρρυθμίσεις»: Αξιοποίηση (διάβαζε εκποίηση) της δημόσιας περιουσίας, αποκρατικοποιήσεις (διάβαζε ξεπούλημα) κερδοφόρων επιχειρήσεων  σε ιδιώτες» θα συνεχιστούν!… Να γιατί η λιτότητα, οι περικοπές και η ύφεση θα βαθύνουν, όσο δεν παίρνει άλλο!… Όχι γιατί το επιβάλλει η υπερχρέωση της Ελλάδας, αλλά γιατί θέλουν εξαιτίας της τα κυκλώματα των κερδοσκόπων και οι πολιτικοί τους εκπρόσωποι   να απομυζούν τη χώρα. Νομίζω είναι σαφής πια η σκοπιμότητα του παραληρήματος της αναδιάρθρωσης!…

Κι ενώ τα αυτιά της ελληνικής κοινωνίας, της βυθισμένης σε πολιτικό ζόφο δονούνται από καταιγισμό μηνυμάτων περί αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, έσκασε προσφάτως και η είδηση της μυστικής σύσκεψης του Λουξεμβούργου 6/5/2011, όπου συμμετείχε και ο δικός μας  κ. Παπακωνσταντίνου κι όπου «μπήκε στα σκαριά» συμφωνία για νέο σχέδιο διάσωσης της Ελλάδας, δηλ. για νέο δάνειο, όπως ανέφερε ο Ζαν Κλόντ Γιούνκερ. Μένει να γίνουν γνωστές οι βασικές της λεπτομέρειες στον επόμενο κοντινό χρόνο. Παρομοίως δεν αιφνιδιάστηκε το Πανελλήνιο πληροφορούμενο από απόσπασμα συνέντευξης που έδωσε σε γαλλικό κανάλι ο κ. Ντομινίκ Σρος Καν, που το μετέδωσε ο Λάκης Λαζόπουλος στο «Αλ Τσαντήρι» στις 3/5/2011, ότι δηλ. ο κ. Παπανδρέου από το Νοέμβριο – Δεκέμβριο του 2009 συναποφάσισε με τον κ. Ντομινίκ υπογείως την προσφυγή της χώρας στο ΔΝΤ., ενώ επίσημα τότε εναντιωνόταν σε τέτοια επιλογή.
Άραγε εκτός απ’ αυτά τα συγκλονιστικά, ενδεικτικά τελευταία μεγάλα   ψέματα  κι όσα άλλα προηγήθηκαν από την «κυβερνησάρα» μας με ποια διάθεση να δείξει αυτός ο λαός μας την κάποια εμπιστοσύνη στους έχοντες την ευθύνη αυτού του τόπου; Εντωμεταξύ τα αδιέξοδα συσσωρεύονται. Όλοι οι υπεύθυνοι γι’ αυτά μεθοδεύουν απροσδιόριστες  ακόμη λύσεις, για να μακροημερεύσουν οι ίδιοι κι ας εξουθενωθούν οι εργαζόμενοι κι ας ρημαχτεί η χώρα. Πολλά θα δούμε από εδώ και πέρα. Θα εμφανίσουν στον κοινωνικά ηθικά και πολιτικά εξουθενωμένο λαό μας διάφορα: προσφυγή στις κάλπες, εκλογικούς  εκβιασμούς του τύπου: «Ή δέχεσθαι όσα μέτρα με παραμονή στο ευρώ, ή επανέρχεται η δραχμή και χρεοκοπεί η χώρα». Το διατυμπανίζουν εντόνως  τα σούργελα της επίσημης προπαγάνδας τελευταία, χωρίς όμως να μας εξηγούν, ότι η πατρίδα από το 1974 μέχρι την είσοδο της στο ευρώ εβίωσε δώδεκα υποτιμήσεις της δραχμής, χωρίς όμως να οδηγηθεί σε χρεοκοπία, όπως τώρα με το ευρώ. Και το σενάριο που αριστοτεχνικά σχεδιάζουν βέβαια είναι η συναίνεση των κορυφών του πολιτικού συστήματος. Αυτό αποσκοπεί όχι απλά στην εύρεση συνενόχων αλλά στην πολιτική νομιμοποίηση μιας  εκτροπής  που θα επιτρέψει την ακόμη πιο ανάλγητη και πιο καταστροφική εφαρμογή των επιταγών της τρόικας.

Στο σημείο αυτό μεταφέρω αυτούσιες τις απόψεις ενός οικονομολόγου αναλυτή, αμερόληπτου και αντικειμενικού ως προς το πρόβλημα του χρέους, πρωτεργάτη στη συγκρότηση μιας πνευματικής – πολιτικής συλλογικότητας για τη σωτηρία του λαού και της χώρας της: ΣΕΙΣΑΣΘΕΙΑΣ, που τις θεωρώ σημαδιακές για τις τρέχουσες εξελίξεις.

Προειδοποιεί λοιπόν ο οικονομολόγος: «Βρισκόμαστε ουσιαστικά στις παραμονές μια εκλογικής αναμέτρησης – όποτε αυτή κι αν γίνει, που ενδεχομένως θα επιβάλει μια δικτατορία του χρηματιστικού  κεφαλαίου. Μόνο που η ανοιχτή αυτή δικτατορία δεν έχει ανάγκη να επιβληθεί με κάποιους περίεργους ένστολους με κάγκελα στο μανίκι  και  άρματα μάχης στους δρόμους. Ούτε πηγάζει μόνο  από εσωτερικές εθνικές αναγκαιότητες. Υπάρχουν δυστυχώς ευυπόληπτοι ακαδημaϊκοί, υπεραρκετοί γιάπηδες της οικονομίας και της πολιτικής και επίιδοξοι σωτήρες της ημεδαπής και της  αλλοδαπής, που στο όνομα της τάξης και της «κομματοκρατίας», και φυσικά για το καλό μας και με τις πλάτες της Ε.Ε. και του ΔΝΤ είναι απολύτως πρόθυμοι να αναλάβουν το «θεάρεστο έργο» κατάλυσης ακόμη και των τελευταίων ελευθεριών προκειμένου «να σωθεί η πατρίς».

Κι εμείς οι άνθρωποι του μόχθου θα συνεχίσουμε να λέμε το: «Άσε να δούμε πρώτα τι θα γίνει  και ύστερα βλέπουμε…». Θα τους αφήσουμε; Θα τους αφήσουμε να μετατρέψουν σε κρανίου τόπο τη χώρα μας; Θα τους αφήσουμε να στερήσουν κάθε ελπίδα για εμάς, τα παιδιά και τα εγγόνια μας; Θα τους αφήσουμε να εξαργυρώνουν το μόχθο μας στα ταμεία των τοκογλύφων και της ληστοσυμμορίας που κυβερνά την Ελλάδα και την Ευρώπη; Τι θα πούμε στις μελλοντικές γενιές, όταν στο δικαστήριο της ιστορίας μας ρωτήσουν γιατί επιτρέψατε αυτή την καταστροφή να συντελεστεί; Τι θα τους πούμε; Βλέπαμε πού πάμε , αλλά δεν ξέραμε τι να κάνουμε;

Αυτός που από φόβο ή αδυναμία προσπαθεί να πείσει τον εαυτό του ότι δεν υπάρχει άλλη λύση, τι περιμένει να συμβεί, για να πει: «Φτάνει πια»; Να χυθεί αίμα; Να ζήσει την εξαθλίωση και τη χρόνια ανεργία, που ζουν σήμερα οι μισοί εργαζόμενοι στην Ελλάδα; Να δει την οικογένειά του να σκαλίζει στα σκουπίδια για ένα πιάτο φαγητό; Να βρεθεί στη δύσκολη θέση να προσπαθεί να επιβιώσει από τα συσσίτια της ενορίας; Να ζήσει τις κατασχέσεις σπιτιού και οικοσκευής, όταν δε θα έχει να πληρώσει το δάνειο στην τράπεζα; Να καταντήσει να εκλιπαρεί για μια δουλειά του ποδαριού, ώστε να εξασφαλίσει ένα λειψό μεροκάματο; Να βρεθεί στη ανάγκη να βγάλει τα παιδιά του ή τη γυναίκα του στο πεζοδρόμιο, γιατί δε θα μπορεί να κάνει αλλιώς. Να δει το παιδί του ή κάποιο άλλο εντελώς προσφιλές του πρόσωπο να πεθαίνει στα χέρια του, γιατί κανένα ιδιωτικοποιημένο νοσοκομείο δε θα δέχεται ανασφάλιστους;

Μην κοιτάτε δεξιά ή αριστερά. Δεν υπάρχει κανένας που θα μας λύσει το πρόβλημα. Μόνο εμείς οι ίδιοι έχουμε τη δύναμη να το πετύχουμε. Είναι δική μας αποκλειστική υπόθεση. Κανενός  σωτήρα ή κόμματος που νοιάζεται μόνο για την ψήφο μας. Αρκεί ο καθένας μας χωριστά και όλοι μαζί να διεκδικήσουμε την αξιοπρέπειά μας, που μας έχουν στερήσει τόσα χρόνια και να απαντήσουμε στο ερώτημα: Θα τους αφήσουμε;…    

* Ο Γιώργος Βαζάκας είναι εκπαιδευτικός.

ΠΗΓΗ: Δευτέρα, 23 Μαΐου 2011, http://seisaxthia.blogspot.com/2011/05/blog-post_3849.html

Το πανταχόθεν παραλήρημα της αναδιάρθρωσης του χρέους και η σκοπιμότητά του – Μέρος Ι 

Του Γιώργου Βαζάκα*

Πόσα δεν είδαμε, πόσα δεν ακούσαμε, πόσα δε πάθαμε, πόσα δε ζήσαμε και πόσα πρόκειται ακόμα να βιώσουμε – όλα δυστυχώς δυσάρεστα και επώδυνα  –  ως άτομα και ως συνολική ελληνική κοινωνία, απ’ τη στιγμή που η ελληνική «κυβερνησάρα» μας με τους χειρισμούς της αποδέχθηκε την οικονομική  κηδεμονία της χώρας μας από τη διαβόητη τρόικα, στις 25/3/2010
Και κοντά στα τόσα τον τελευταίο καιρό βομβαρδιζόμαστε με το μαντάτο: «Αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους!..». Θα γίνει, δε θα γίνει;

Η    ελληνική  κοινή γνώμη άναυδη και σαστισμένη! Μάλλον οι μεθοδικότατες νέες επικοινωνιακές τακτικές που χρησιμοποιεί το Μαξίμου με τις παροτρύνσεις των Αμερικανών συμβούλων του πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου έπιασαν και πιάνουν τόπο στο να αποπροσανατολίζουν τον ελληνικό λαό από τις πραγματικές εξελίξεις στην οικονομία ή από τις  εναλλακτικές λύσεις της κρίσης χρέους, που αντιμετωπίζει η χώρα.

Κοινωνικοί ψυχολόγοι και κοινωνιολόγοι αποκαλύπτουν ανεπιφύλακτα ότι η ηγεσία της ελληνικής  κυβέρνησης με την έλευση της τρόικας εφάρμοσε την πιο αποτελεσματική μέθοδο χειραγώγησης της κοινωνίας: απ’ τη μια το «Σοκ και Δέος» (shock and Awe) και απ’ την άλλη το « Ύπνος και Δέος» (Sleep and Awe). Μέθοδοι δοκιμασμένοι  με απόλυτη επιτυχία τόσο στις Η.ΠΑ., όσο και σε πολλές χώρες της λατινικής Αμερικής, εμπνεύσεως (ποιου άλλου;), του παγκόσμιου αρχιδολοπλόκου πρώην υπουργού εξωτερικών και νυν… νομπελίστα ειρήνης (για να το θέσουμε κομψά) Χένρι  Κίσινγκερ.

Η μέθοδος «Σοκ και δέος» εφαρμόστηκε συστηματικά από τον  ερχομό της τρόικας το Μάρτη το 2010 μέχρι και το Νοέμβρη του  2011. Στο οχτάμηνο αυτό η ελληνική κοινωνία εβίωσε μαζικό και συνεχή  βομβαρδισμό κακών ειδήσεων και μέτρων σ’ όλα τα μέτωπα: περικοπές παντού, θεσμοθέτηση εργασιακού μεσαίωνα, κλείσιμο επιχειρήσεων και καταστημάτων αφήνοντας στο δρόμο ανέργους, απειλή απολύσεων, «μετατάξεις», κατεδάφιση κοινωνικών δικαιωμάτων, λασπολογία ενοχοποίησης όσων έχουν την ατυχία να δουλεύουν στο δημόσιο ή απλώς να δουλεύουν, να συνδικαλίζονται, να απεργούν, να προσπαθούν μάταια  να διατηρήσουν, ό,τι είχαν μέχρι χτες.

Και ύστερα από  το Νοέμβρη η τακτική αποπροσανατολισμού συνεχίζεται με τη δεύτερη  μέθοδο: «Ύπνος και Δέος» Μ’ αυτήν  οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης επικεντρώνουν την ειδησεογραφία και τις κυβερνητικές διαρροές σε θέματα «πιασάρικα», που μπορούν να δώσουν αίσθηση δικαίωσης στην κοινή γνώμη, ότι «κάτι γίνεται». Συντελείται ένας αριστοτεχνικός σχεδιασμός ύπνωσης   του ελληνικού λαού πάνω σε διαχρονικά προβλήματα, τα  οποία έχουν κολλήσει στη μνήμη και το υποσυνείδητο του Έλληνα είτε ως άλυτα, είτε ως θέματα στα οποία έχουμε ηττηθεί, όπως:

1) Η «ξαφνική» και βεβαίως όχι ουσιαστική σκλήρυνση της στάσης του πρωθυπουργού μας απέναντι στην Τουρκία.

2) Τα καθεστωτικά Μ.Μ.Ε. διατυμπανίζουν πως θ ’αρχίσει η εξόρυξη του υπάρχοντος ελληνικού ορυκτού πλούτου αναπτερώνοντας το ηθικό των πανελλήνων, αν και επί της ουσίας η ελληνική κυβέρνηση δεν οριοθέτησε δυστυχώς ακόμη τις ΑΟΖ (Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες), αναφαίρετη προϋπόθεση για το προαναφερθέν.

3) Προπαγανδίζεται νέα δήθεν επιθετική πολιτική στη πάταξη της φοροδιαφυγής μεγαλοσχημόνων: τραγουδιστών, μεγαλογιατρών  καλλιτεχνών, πολιτικών προσώπων δίνοντας την αίσθηση ότι την πληρώνουν και οι «μεγάλοι» και όχι μόνο η μικρομεσαία τάξη.Τώρα, αν είναι άγνωστο πότε θα εισπραχθούν τα ανακοινωθέντα  τρανταχτά πρόστιμα, αυτό ούτε που τους νοιάζει…

4) Το Μαξίμου με τη διαπίστωση ότι το κοινό αίσθημα θυμού και αδικίας προς τη Γερμανία είναι ανεβασμένο, το σέρνει γραφειοκρατικά και επικοινωνιακά, ότι δήθεν θα ανοίξει το θέμα των γερμανικών οφειλών προς την Ελλάδα  από τα χρόνια του πολέμου, αν και πραγματικά δεν είναι διατεθειμένο να κοντραριστεί με τους Γερμανούς.

5) Τέλος στην περιρρέουσα έντονη δυσαρέσκεια ανά το πανελλήνιο εξαιτίας του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης διαμηνύει προς πάσα κατεύθυνση πως θα την σταματήσει, θα αναλάβει  επιχειρήσεις σκούπα στα γκέτο της Αθήνας και άλλων πόλεων, θα υψώσει φράχτη στο Έβρο εμποδίζοντας την παράνομη είσοδο μεταναστών στη χώρα, χωρίς ωστόσο να εμφανίσει γι’ αυτά αποτελεσματικό σχεδιασμό και υγιή μεταναστευτική πολιτική.

Και με τα προαναφερθέντα η διαχείριση της κρίσης χρέους καλά κρατεί…Με τα θεσμικά της στηρίγματα:

1) Ένταξη της Ελλάδας στον μηχανισμό στήριξης, στην τρόικα ( Ε.Ε., Ε.Κ.Τ., Δ.Ν.Τ.) στις 25/3/2010,

2) Δανειακή σύμβαση της 8/5/2010 για το δάνειο των 110 δισ., μια σύμβαση με την οποία η ελληνική κυβέρνηση, χωρίς να τη συζητήσει στη Βουλή, παραιτείται από την προάσπιση όχι μόνο της δημόσιας περιουσίας αλλά και του εθνικού εδάφους έναντι των απαιτήσεων από τους δανειστές της, αποτελώντας αυτή το ισχυρότερό  τους οχυρό. Και

3) από κοντά το παράρτημα της δανειακής σύμβασης δηλ. το περιλάλητο στη ζωή μας μνημόνιο, που διαρκώς μας εξαθλιώνει οικονομικά.

Αυτά τα τρία θεσμικά στηρίγματα δυστυχώς θεμελίωσαν καθεστώς οικονομικής κατοχής στην πατρίδα μας, εξαιτίας των χειρισμών μιας εθελόδουλης προς τους δανειστές μας κυβέρνησης, ενός πρωθυπουργού μας, που πουλώντας φραστικό ψευδοπατριωτισμό και εμπόριο ελπίδας μέσω των φιλικών του Μ.Μ.Ε., διατυμπανίζει διαρκώς το: «Ή αλλάζουμε ή βουλιάζουμε» κατορθώνοντας ο ίδιος και οι συνεργάτες του  να οδηγήσουν σε αμηχανία και αδράνεια τον λαό μας  με  τις επώδυνες γι’ αυτόν  επιλογές τους εφαρμόζοντας τις μεθόδους του «Σοκ και Δέος και Σοκ και Ύπνος», που συνοπτικά προαναλύσαμε.

Ιδιαίτερα με το «Σοκ και δέος» πετυχαίνουν να επιβεβαιωθούν για τα λαϊκά στρώματα οι διαχειριστές της κοινής γνώμης στο ότι, όσο αυτά βυθίζονται στην αβεβαιότητα της καθημερινής επιβίωσης, τόσο πιο εύκολα θα αποδεχθούν αυτό, που έχει σιγά – σιγά ξεκινήσει: το συνολικό ξεπούλημα της χώρας. Με το απλό αλλά αδίστακτο σχέδιο των τοκογλύφων: Οι τοκογλύφοι οδηγούν μια οικογένεια – μια χώρα  στην απόγνωση, τότε της ρίχνουν την ιδέα για το «χτηματάκι της ρεματιάς», που αν τους το δώσει, μπορεί να ρεφάρει ένα μέρος από τα χρέη. Πόσο μάλλον αν πουλήσει, ό,τι πιο πολύτιμο διαθέτει. Έτσι καθώς οι πολιτικές άγριας λιτότητας και δραστικών περιορισμών οδηγούν μαζικά την κοινωνία στην απελπισία και την απόγνωση, αρχίζουν σιγά – σιγά να εμφανίζονται οι διάφοροι καλοθελητές, που έχουν έτοιμη λύση. Ξαφνικά ανακαλύπτουν ότι η Ελλάδα είναι πλούσια, πολύ πλούσια. Έχει μια « αναξιοποίητη δημόσια περιουσία», που εκτιμάται γύρω στα 300 δις. ευρώ. Έχει επίσης πολύτιμο ορυκτό πλούτο, από πετρέλαια έως ουράνιο. Έχει ήλιο αέρα, θάλασσα και φυσικά πολλά νησιά επίσης «αναξιοποίητα». Έχει επίσης και μια πολύ σημαντική γεωστρατηγική θέση.

Γιατί λοιπόν να μην τα χρησιμοποιήσει όλα αυτά, για να ξεχρεώσει; Κι έτσι το δίλημμα που αρχίζει – φοβούμαι που άρχισε – να τίθεται από πολλές μεριές στον απλό κόσμο είναι: « Ή θα χάσεις ό,τι από μισθούς και συντάξεις σου έχουν απομείνει, ή θα βγάλουμε στο σφυρί τη δημόσια περιουσία, το φυσικό και ορυκτό πλούτο και γενικά τα (συγκριτικά πλεονεκτήματα) της χώρας».

Όμως δυστυχώς  αυτό που δεν αντιλαμβάνονται πολλοί είναι ότι με το ξεπούλημα ο εργαζόμενος δεν πρόκειται να σώσει ούτε τη δουλειά του, ούτε το μισθό και τη σύνταξή του. Αντίθετα θα χάσει τα πάντα, μαζί και τη χώρα του, καταντώντας «μοντέρνος δουλοπάροικος».  

Και ο λόγος κατά τη γνώμη μας  που ακολουθεί η κυβέρνηση αυτή την τακτική είναι διπλός: Απ’ τη μια βλέπει πως η πολιτική της, τα μέτρα, το μνημόνιο, είναι αδιέξοδα, οδηγούν τη χώρα σε ελεγχόμενη πτώχευση, που προσπαθεί να την καλύψει κι απ’ την άλλη θέλει να κερδίσει κάποιο έδαφος στις δημοσκοπήσεις, που δείχνουν  σαφέστατη κόπωση και στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ από την αντιλαϊκή πολιτική της. Στην προοπτική πιθανόν εκλογών μέσα στο 2011, είτε επειδή θα τις προκαλέσει το Μαξίμου, είτε διότι θα τις εκβιάσει η κοινωνική αντίδραση, το κυβερνόν κόμμα χρειάζεται καύσιμα και ψηφαλάκια.

Τα προλεχθέντα δημιούργησαν μια ατμόσφαιρα απογοήτευσης, κατάθλιψης, απαισιοδοξίας και δυσπιστίας για τις πολιτικές εξελίξεις από τη μια άκρη ως την άλλη της Ελλάδας. Οι πάντες αναρωτιένται: Πού πάει η κατάσταση, τι θα γίνει η χώρα;

Και σ’ αυτή την πανελλήνια αμηχανία, να και το γαϊτανάκι της αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους της χώρας τον τελευταίο καιρό! Ένας ορυμαγδός σεναρίων γι’ αυτό το θέμα μας κατακλύζει. Τελικά θα γίνει αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους; Έμπειροι και αντικειμενικοί οικονομολόγοι μη ελεγχόμενοι από την επίσημη προπαγάνδα απαντούν: Θα γίνει, αλλά αφού πρώτα εφαρμοσθούν όλοι οι άλλοι τρόποι εξάντλησης και εξόντωσης της ελληνικής οικονομίας. Αυτή θα είναι η τελευταία λύση που θα επιλεγεί από τους εταίρους «προστάτες» μας και τις αγορές, μιας και σ’ αυτούς η κυβέρνησή μας υποκλίνεται. Και αυτή δε θα είναι μια λύση διεξόδου, ή έστω προσωρινής ανακούφισης, αλλά μια έσχατη λύση, όπου μια εντελώς εξουθενωμένη οικονομία θα οδηγηθεί σε μια επιχείρηση συνολικής αναδιάρθρωσηςτου δημόσιου χρέους με πιο πιθανό αποτέλεσμα την επίσημη πτώχευση τύπου Αργεντινής 2001.

Και το μέγεθος του δημόσιου χρέους, εκτός από τα πρόσφατα 110 δις. που οφείλει η χώρα στην τρόικα, κατά τα επίσημα χείλη είναι 340,2 δις. Όμως οι ίδιοι αμερόληπτοι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι το πραγματικό χρέος είναι 15-20 δις. Όλο το υπόλοιπο είναι κεφαλαιοποίηση τόκων, δηλαδή παράνομο και καταχρηστικό γι’ αυτό και προτείνουν την μη αναγνώρισή του και την άρνηση πληρωμής του, επειδή είναι πρoϊόν ρεμούλας και τοκογλυφίας.    

Περί αυτού του τοκογλυφικού χρέους εν πάσει περιπτώσει γίνεται τελευταία τόση πολλή  κουβέντα σχετικά με την αναδιάρθρωσή του. Και ποια η τακτική διαχείρισής του από τους δανειστές μας σε συμφωνία με την ελληνική κυβέρνηση; Αυτή καταφαίνεται από τη δήλωση του υπουργού μας των οικονομικών του κ.Παπακωνσταντίνου στη γαλλική εφημερίδα liberation (2/5/2011): «Κάποιοι ποντάρουν πολλά στην ελληνική χρεοκοπία». Και όντως λέει την αλήθεια. Μήπως παλαβώσαμε λέγοντας αυτό; Όχι απλώς, χωρίς να το θέλει ο κ. υπουργός  ομολογεί την αλήθεια. Πράγματι ισχυρά τραπεζικά και επιχειρηματικά συμφέροντα της ημεδαπής και της αλλοδαπής έχουν επενδύσει στην ελληνική χρεοκοπία. Μόνο που έχουν επενδύσει όχι στο να δουν άμεσα μια αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, ούτε στο να γίνει επίσημη πτώχευση όσο το δυνατόν γρηγορότερα.

Αντίθετα επιδιώκουν με κάθε μέσο και τρόπο τη μεγαλύτερη δυνατή επιμήκυνση της τωρινής κατάστασης. Τα κέρδη τους δεν τους «χορταίνουν» από τη μια κι έξω πτώχευση της Ελλάδας, αλλά από τη συνέχιση της σημερινής κατάστασης όσο το δυνατόν περισσότερο. Υπάρχει δυστυχώς τέτοιο  πετυχημένο παράδειγμα αναδιάρθρωσης χρέους από τις παγκόσμιες αγορές: η Ουρουγουάη. Η χώρα αυτή βιώνει εδώ και 10 χρόνια μια κατάσταση χρεοκοπίας, χωρίς να την αφήνουν να πτωχεύσει επίσημα. Σε παρόμοια κατάσταση και προφανώς αυτό προωθούν και για μας. Δημιουργούν συνθήκες, ώστε η χώρα να πάει σε μια διαδικασία χρεοκοπίας εσαεί ή χρεοκοπία επ’ αόριστον ή χρεοκοπία σε δόσεις. Τότε το χρέος της ονομάζεται perpetual dept ( χρέος στο διηνεκές).

Πως γίνεται αυτό;  Έτσι απλά: Οι έξυπνοι επενδυτές κεφαλαίου, ιδίως εκείνοι με τις κατάλληλες πολιτικές διασυνδέσεις, δεν ποντάρουν ποτέ σε μία κίνηση. Εκτός αν δεν έχουν άλλη επιλογή. Αυτό που τους ενδιαφέρει είναι να υπάρχουν οικονομίες σε κατάσταση χρεοκοπίας επ’  αόριστον. Όσο οι οικονομίες αυτές συντηρούνται στον αφρό από μηχανισμούς χρηματοδοτικής στήριξης (θυμίσου για την Ελλάδα: μηχανισμός στήριξης 25/3/2010), τόσο μεγαλύτερες ευκαιρίες διαθέτουν για κερδοσκοπία με την κατάστασή τους.

Με άλλα λόγια προτιμούν να διαχειρίζονται το χρέος, γιατί είναι πιο προσοδοφόρα αυτή η αντιμετώπιση,  από την εξόφληση του χρέους. Τι εννούμε; Το εξής απλό: Φανταστείτε για λίγο ότι ήσασταν ένας από τους βασικούς κατόχους των ελληνικών κρατικών ομολόγων. Τι θα σας συνέφερε καλύτερα; Να περιμένετε να εξοφλήσετε τους τίτλους που κατέχετε στην ημερομηνία λήξης τους, αναμένοντας μόνο το κέρδος απ’ το επιτόκιό τους ή να παίξετε τους τίτλους σε διάφορα παιγνίδια κερδοσκοπίας στη δευτερογενή αγορά και, αφού σας αποφέρουν διπλά και τρίδιπλα, τότε να τα καταθέσετε σε εξόφληση; Υποψιάζομαι πολλοί λίγοι θα επέλεγαν την πρώτη λύση.

Έτσι συμβαίνει και με τη χρεοκοπία της Ελλάδας. Οι τράπεζες και οι επενδυτές, που κατέχουν τον κύριο όγκο των κρατικών τίτλων χρέους, γνωρίζουν πολύ καλά ότι, αν η χώρα οδηγηθεί με μιας σε επίσημη πτώχευση, τα κέρδη τους θα είναι περιορισμένα και αμφίβολα.

Επομένως αυτό που τους συμφέρει είναι να κρατήσουν τη χώρα στον αφρό, για όσο μπορούν και τους επιτρέπει η γενικότερη κατάσταση της ευρωζώνης, ώστε να κερδοσκοπήσουν με κάθε διαθέσιμο τρόπο. Κι όταν εξαντλήσουν κάθε περιθώριο κερδοσκοπίας, τότε μόνο θα επιτρέψουν τη χώρα να βουλιάξει στην άβυσσο της επίσημης πτώχευσης. Αφού όμως πρώτα έχουν εξασφαλίσει την εκποίησή της και την προστασία των ομολόγων τους από αυθαίρετες περικοπές (κουρέματα) και αναδιαρθρώσεις. Αυτό είναι το πραγματικό νόημα της φράσης στο στόμα των απληροφόρητων – φοβούμαι – απλών ανθρώπων: «Δε θα μας αφήσουν να πτωχεύσουμε, μα είμαστε στην Ε.Ε.» Τώρα γιατί στην πραγματικότητα δε μας αφήνουν, το καταλάβαμε από τα προαναφερθέντα.

Και επιπλέον γι’ αυτό το λόγο ο κ. Παπακωνσταντίνου επιμένει για μια ακόμη φορά στη «liberation» ότι: «δεν πρέπει να υπάρξει κούρεμα, δεν πρέπει να υπάρξει αναδιάρθρωση». Με τις δηλώσεις του, ο υπουργός επιδιώκει να διαβεβαιώσει όλους αυτούς, που κερδοσκοπούν ασύστολα με τη συνεχιζόμενη χρεοκοπία της χώρας ότι στο τέλος της ημέρας δεν πρόκειται να υπάρξει αναδιάρθρωση του χρέους, που θα πλήξει τα συμφέροντά τους.

Γι’ αυτό ζητά, για μια ακόμη φορά, αυτό που επιθυμούν διακαώς οι ίδιοι οι κερδοσκόποι, την επιμήκυνση του χρέους, με αρχή τα 110 ευρώ της Σύμβασης της Δανειακής Διευκόλυνσης του μηχανισμού της τρόικας. Και για παραπέρα, βλέπουμε. Όσο επιμηκύνεται η κατάσταση χρεοκοπίας της χώρας, τόσο μεγαλύτερα κέρδη προσδοκούν από τα παιχνίδια στις αγορές ομολόγων και από την εκποίηση της χώρας.

* Ο Γιώργος Βαζάκας είναι εκπαιδευτικός.

ΠΗΓΗ: Δευτέρα, 23 Μαΐου 2011, http://seisaxthia.blogspot.com/2011/05/blog-post_3849.html

Συνέχεια στο Μέρος ΙΙ

Ακριβέ μου, Ελπήνωρ! Ηλίθιε, φτωχέ μου, Ελπήνωρ!

Της Νίνας Γεωργιάδου

Δε βρίζω κανένα. Αν αυτό μας παρηγορεί, απ’ τον ηλίθιο Ελπήνορα αντιπροσωπευόμαστε όλοι. Ή σχεδόν όλοι.  Εγώ λοιπόν αποστολέας, εγώ και παραλήπτης. Κι εσύ κι εσύ και οι άλλοι. Ο μέσος όρος. Η χρυσή μετριότητα ενός λαού, που στους χειρότερους εφιάλτες του δεν είδε αυτή φρίκη και τώρα τη ζει. Σιωπηλά, υπομονετικά, μαζοχιστικά, υπομένει  τη φρίκη και δέχεται ακόμη να απαντά στα διφορούμενα των δημοσκοπήσεων, να καταφεύγει σε προσευχές και ικεσίες, να αυταπατάται ατομικά ή ομαδικά, να διασύρεται και να απειλείται, να απολύεται και να αποκηρύσσει τα παιδιά του, να ξεπουλιέται και να συμμορφώνεται.  

Μια συντριπτική πλειοψηφία ραγιάδων. Μια εκκωφαντική σιωπή αμνών. Ένα σερνάμενο πλήθος αλυσοδεμένων σκλάβων, που συνεχίζει την καθημερινή του ρουτίνα, σα να μη συμβαίνει τίποτα το συνταρακτικό. Σα να μην είχαμε ποτέ μας ιστορία. Ή σαν η ιστορία να μην έκανε ποτέ της υπερβάσεις πάνω απ’ το ραγιαδισμό.

Ηλίθιε, φτωχέ μου, Ελπήνωρ!

· Με ένα σύνταγμα, πατσαβουριασμένο στην κωλότσεπη των άλαλων συνταγματολόγων, που καταπίνουν με γαργάρες  κάθε αντισυνταγματική ενέργεια αυτής της δοτής και κατ΄επίφαση εκλεγμένης κυβέρνησης  που κάτω από άλλες συνθήκες θα αποτελούσε  αυτόφωρο αδίκημα για έσχατη προδοσία. 6 Μαΐου 2010. 172 καλοπληρωμένοι βολευτάδες βάφτισαν τη συνθήκη παράδοσης της χώρας, σύμβαση και ξεμπέρδεψαν με τις συνταγματικές δεσμεύσεις.

· Με μια δανειακή σύμβαση που αίρει την ασυλία της χώρας και υποθηκεύει τα «ακατάσχετα» (έδαφος, στρατό, αιγιαλίτιδα ζώνη, υφαλοκρηπίδα, ακόμη και το ίδιο το κοινοβούλιο). Μια δανειακή σύμβαση που όφειλε συνταγματικά να κυρωθεί με νόμο. Από τις 4 Ιουνίου 2010, παραμένει ως νομοσχέδιο στα συρτάρια και κανένας, μα ΚΑΝΕΝΑΣ βολευτής κανενός κόμματος δεν κάνει μια ερώτηση  στην καταραμένη ολομέλεια.

Πώς να μιλήσεις με τους πεθαμένους;

Οι πεθαμένοι ξέρουν μονάχα τη γλώσσα των λουλουδιών.

Γι' αυτό σωπαίνουν.

Ταξιδεύουν και σωπαίνουν, υπομένουν και σωπαίνουν!

Ηλίθιε, φτωχέ μου, Ελπήνωρ!

· Με τις νέες ατομικές συμβάσεις, που στήνουν το κάθε παιδί στο πιο ψηλό σχοινί του τσίρκου τους, να κάνει κωλοτούμπες δίχως δίχτυ ασφαλείας. Δίχως ελπίδα, δικαιώματα, απαιτήσεις. Δωδεκάωρο για 500 ευρώ με μηνιαία σύμβαση. Αν είναι τυχερός. Οι υπόλοιποι κλεισμένοι στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού των γονιών τους, να αναστενάζουν και να μαραίνονται. Αυτά θα λέμε τώρα;

· Με απολύσεις, μετατάξεις, παραχαράξεις και καθημερινό υβρεολόγιο τύπου κοπρίτη. Με μισθολογικές περικοπές που σου επιτρέπουν ίσα- ίσα την επιβίωση με συνταγές της Κατοχής. Δίχως φάρμακα, νοσοκομεία, γιατρούς, Μια σύριγγα για κάθε δέκα ασθενείς και όποιον πάρει ο χάρος.

Είναι βαρύ και δύσκολο, δε μου φτάνουν οι ζωντανοί.

Πρώτα γιατί δε μιλούν, κι ύστερα

γιατί πρέπει να ρωτήσω τους νεκρούς

για να μπορέσω να προχωρήσω παρακάτω  

Ηλίθιε, φτωχέ μου, Ελπήνωρ!

· Με λουκέτα σε χιλιάδες σχολεία, με σχολεία χωρίς βιβλία. Με τα μικρά του Δημοτικού να προσαρμόζονται από σήμερα στην αυριανή δωδεκάωρη δουλεία, την εφηβεία να φτύνει αίμα για την εισαγωγή της στο υπό πτώχευση ΑΕΙ.

· Με εκπαιδευτικούς, συμμορφωμένους, συγχωνευμένους, εξορισμένους, μαστιγωμένους μέχρι αηδίας, να καρτερούν τώρα να «σωθούν» απ’ το ενιαίο ανέκδοτο. Γράμματα, χασάπη! 

Αν αρχίσω να τραγουδώ θα φωνάξω!

Κι αν φωνάξω,

οι αγάπανθοι προστάζουν σιωπή!

Ηλίθιε, φτωχέ μου, Ελπήνωρ!

· Με ένα ρωμαλέο μηχανισμό καταστολής που ανοίγει κεφάλια, στέλνει νέους στην εντατική σε προθανάτια κατάσταση αν δεν τους στείλει κατ’ ευθείαν στον τάφο, που σου ψεκάζει τη μούρη με απαγορευμένα καρκινογόνα κατασταλτικά, άμεσης απόδοσης. Όχι εσένα, ακριβέ μου Ελπήνωρ! Αυτόν που διαμαρτύρεται.

· Με ένα λυσσασμένο μιντιακό σκυλολόι που ξερνά πάνω σου έναν οχετό κακοποιημένων ειδήσεων, παραχαραγμένων συμπερασμάτων, διαστρεβλωμένων λέξεων  και ξεπαρθενεμένων εννοιών. Το τιμούν οι άνθρωποι το ψωμί που τρώνε.

Σαν το χρυσόψαρο κολυμπώντας μέσα στα χάσματα της αστραπής,

κι ο αγέρας κι ο κατακλυσμός και τ' ανθρώπινα σώματα,

στην αξεδίψαστη γης, συγκλονισμένοι από σπασμωδικά νοήματα.

Ακριβέ μου, Ελπήνωρ! Ηλίθιε, φτωχέ μου, Ελπήνωρ!

Μην ταράζεσαι! Συνέχισε τον ύπνο σου. Δε συμβαίνει δα και τίποτα που να μην το έχει ζήσει η Γη από την εποχή των Νεάντερταλ.  Τυλίξου ανεμπόδιστα στον εφιάλτη σου. Μην μπαίνεις στον κόπο! Κι όταν ξυπνήσεις, πήδα στο κενό. Αυτό θα είναι  τόπος σου και η προοπτική σου.

Εγώ…να… λίγο σοκαρίστηκα από το σύνθημα της πλατείας Del Sol: «ΜΗ ΦΩΝΑΖΕΤΕ ΓΙΑΤΙ ΘΑ ΞΥΠΝΗΣΟΥΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ».

Νίνα Γεωργιάδου,  http://www.youtube.com/user/ninageor

* Στίχοι από το ποίημα του Γ. Σεφέρη, Ο ΣΤΡΑΤΗΣ Ο ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΑΓΑΠΑΝΘΟΥΣ.

* Ο Ελπήνωρ ήταν σύντροφος του Οδυσσέα. Ενώ  δεν διακρινόταν για τη δύναμη ή την ευφυία του,  επέζησε στον Τρωικό πόλεμο. Μεταμορφώθηκε από την Κίρκη σε γουρούνι. Την παραμονή της αναχώρησης από το νησί της Κίρκης, ο Ελπήνορας, μεθυσμένος, αποκοιμήθηκε στη στέγη του ανακτόρου. Το πρωί, όταν τον φώναξαν για να φύγουν, εκείνος ξύπνησε, αλλά ξεχνώντας πού βρίσκεται έπεσε  από ψηλά και σκοτώθηκε.

ΠΗΓΗ: 23-5-2011, http://www.alfavita.gr/artro.php?id=33497

Ανόητη Παιδεία [το μάθημα των θρησκευτικών]

Του Απόστολου Διαμαντή

Το να συζητάς για το μάθημα των θρησκευτικών, την  ώρα που η Ελλάδα είναι σε πορεία διάλυσης, μοιάζει σχολαστικό. Αλλά εξ όνυχος τον λέοντα, που λέγανε και οι αρχαίοι έλληνες. Ποιο είναι το θέμα; Η όλο και μεγαλύτερη συρρίκνωση της ανθρωπιστικής παιδείας, σε όφελος της τεχνικής. Η ελληνική εκπαίδευση εγκλωβίζεται έτσι στη λεγόμενη χρήσιμη γνώση και απομακρύνεται από τις πολιτισμικές της ρίζες. Η ελληνική παιδεία – γλώσσα, ιστορία, φιλοσοφία, θεολογία – έχει διακοπεί.

Το απλό ερώτημα είναι γιατί τα παιδιά του γυμνασίου πρέπει να μαθαίνουν σήμερα ιστορία, θρησκευτικά ή αρχαία; Πρώτον, διότι δεν υπάρχει καμία απολύτως περίπτωση να κατανοήσεις την εξέλιξη των ιδεών του δυτικού πολιτισμού, εάν δεν έχεις εκπαιδευτεί αφενός στην κλασική γραμματεία και αφετέρου στην μεσαιωνική φιλοσοφία, δηλαδή στη θεολογία. Η βάση του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού είναι θεολογική. Ακόμη και η εποχή του διαφωτισμού, προέρχεται από μια συστηματική κριτική της μεσαιωνικής χριστιανικής φιλοσοφίας. Ο εξελληνισμένος χριστιανισμός δημιούργησε το συνολικό οικοδόμημα της δυτικής σκέψης. Επομένως η σχέση είναι τόσο άμεση, ανάμεσα στην νεωτερική και την κλασική εποχή, που καθιστά υποχρεωτική την μελέτη και των δύο.

Δεύτερον, για να πάμε στα δικά μας, η ελληνική γλώσσα έχει μια συνεκτική πορεία, από την κλασική εποχή στην ελληνιστική και από εκεί στην εκκλησιαστική. Η τελευταία είναι μάλιστα η πηγή της νεοελληνικής γραμματείας. Ο νέος ελληνισμός στηρίζεται γλωσσικά στα ακριτικά έπη και στην οσιογραφία, που είναι και τα δύο βυζαντινά. Πως θα καταλάβεις τον Ψελλό, τον Πλήθωνα και τον Παπαδιαμάντη, εάν δεν έχεις ιδέα από την ποίηση του Χρυσοστόμου και τα έξοχα φιλοσοφικά κείμενα του Μεγάλου Βασιλείου ή του Δαμασκηνού;

Όλα αυτά στα ευρωπαϊκά σχολεία έχουν παράδοση αιώνων. Οι δυτικοί τα σπουδάζουν ακόμα και στα γυμνάσιά τους. Άκουγα τις προάλλες μια συζήτηση του γάλλου μαρξιστή φιλοσόφου Αλέν Μπαντιού με τον Βέλτσο. Τόνιζε ο Μπαντιού, χρησιμοποιώντας φράσεις του Αριστοτέλη ή του Χρυσοστόμου, πως ο σύγχρονος άνθρωπος έχει συρρικνωθεί στον πρακτικό βίο, στο στόχο της απόκτησης πραγμάτων και έχει απωθήσει την ένταση της ζωής, που είναι το στοιχείο που τον διαχωρίζει από το λοιπό ζωικό βασίλειο. Δηλαδή έχει διαγράψει την πνευματική του φύση, χάριν της υλικής.

Επομένως, το να αμφισβητούμε την χρησιμότητα αυτών των επιστημονικών πεδίων είναι εντελώς ανόητο. Η Ελλάδα δεν έχει καμία απολύτως δυνατότητα να τα αγνοεί, στο όνομα ενός δήθεν εκσυγχρονισμού. Το να τα αντικαθιστάς με την πληροφορική, είναι σαν να πουλάς το σπίτι σου για να αγοράσεις έναν εκτυπωτή.

Αλλά υπάρχει και κάτι σοβαρότερο: το μάθημα των θρησκευτικών στα γυμνάσια δεν καταργήθηκε διότι έχει καταργηθεί εδώ και έναν αιώνα. Δεν πρόκειται για θρησκευτικά, αλλά για μια απλή κατήχηση –  παλαιότερα – ή για μια απλή ιστορία των θρησκειών σήμερα. Η ελληνική πατερική γραμματεία, που έπρεπε να αποτελεί την βάση αυτού του μαθήματος, είναι εντελώς εξαφανισμένη από τον 19ο αιώνα ήδη. Επομένως ας μην ανησυχούμε οι νεοέλληνες: είτε διδάσκονται είτε όχι τα «θρησκευτικά», ουσιαστικά τάχουμε διαγράψει. Και για να μάθουμε τι έγραψαν οι διάσημοι πρόγονοί μας, θα πρέπει στο εξής να ρωτάμε τον Μπαντιού.

* Ο Απόστολος Διαμαντής είναι πανεπιστημιακός και συγγραφέας.

ΠΗΓΗ: 10/04/2011, http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.article&id=6207

Σημείωση Admin: Ο Απόστολος Διαμαντής γεννήθηκε στα Καλά Νερά Βόλου και σπούδασε οικονομικά στην Αθήνα και ιστορία στο Παρίσι. Εργάζεται στο Εργαστήριο Κοινωνικών Επιστημών του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αθηνών και διδάσκει Νεότερη και Σύγχρονη Ελληνική Ιστορία στο Τμήμα Ιστορίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου: http://www.perizitito.gr/persons.php?personid=22275

Η ΑΝΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΤΩΣΗ [του ΣΤΡΟΣ ΚΑΝ]

Του Απόστολου Παπαδημητρίου

Τα διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία και οι τηλεοπτικοί σταθμοί βρήκαν άφθονη τροφή στην υπόθεση σύλληψης του επικεφαλής του διεθνούς νομισματικού Ταμείου για σεξουαλική παρενόχληση της υπαλλήλου καθαριότητας του ξενοδοχείου πολυτελείας της Νέας Υόρκης, στο οποίο διέμενε. Η ανάλυση της είδησης κυμάνθηκε περί τα ίδια φτωχά, ως συνήθως, επίπεδα και η προσοχή εστράφη στη διαδοχολογία, καθώς ο συλληφθείς θεωρήθηκε “καμμένο χαρτί”.

Μάλιστα έχουμε να παρατηρήσουμε ότι τα ΜΜΕ, τα οποία προβάλλουν όλη τη διαφθορά της αστικής κοινωνίας με περισσή καύχηση ως απελευθερωμένα από ηθικά “ταμπού” διαπόμπευσαν τον συλληφθέντα προβάλλοντας κατ’ επανάληψη σκηνές από τη μεταφορά του με χειροπέδες στον τόπο κράτησής του. Ας εξετάσουμε κάπως βαθύτερα το συμβάν και τα περί αυτό.

Ο άγνωστός μας μέχρι πρότινος Γάλλος πολίτης εβραϊκής καταγωγής έγινε κατά το παρελθόν έτος πρόσωπο της καθημερινότητάς μας, καθώς υπαχθήκαμε υπό καθεστώς επιτήρησης από τον διεθνή οργανισμό του συστήματος, στον οποίο προεδρεύει. Ως τότε με το πρόσωπο ασχολούνταν οι λαοί που είχαν τεθεί υπό επιτήρηση πριν από μας χωρίς εμείς να πολυενδιαφερόμαστε για το δράμα τους. Αναλογίζομαι, αν υπήρξε τηλεοπτικός σταθμός της χώρας, ο οποίος μετέδωσε το άκρως εντυπωσιακό ντοκουμαντέρ το σχετικό με την κατάσταση στην Αργεντινή, τον σιτοβολώνα της Νότιας Αμερικής, μετά την υποταγή της στο ΔΝΤ. Ο άγνωστος λοιπόν Στρος Καν έγινε πολύ οικείος μας, αφού έφθασαν να μας προβάλουν σκηνές από την ενασχόλησή του με μαγείρεμα. Δεν εννοώ το μαγείρεμα των οικονομικών, ώστε να ξεζουμιστούν οι λαοί, των οποίων οι κυβερνήσεις, αφού διαλύσουν με την άθλια πολιτική την οικονομία προβάλλουν στη συνέχεια την προσφυγή στο ΔΝΤ ώς τη μοναδική λύση για τη διέξοδό από την κρίση. Και όντως είναι διέξοδος, αφού στο τέλος τόσο το Κράτος όσο και οι πολίτες καταντούν πάμπτωχοι, όπως ακριβώς κατά τή λήξη μακροχρονίου πολέμου! Μάθαμε ότι ο επιτυχημένος αυτός κύριος πέρα από τις ικανότητές του στα μαγειρέματα πάσης φύσεως διακρίνεται για τις επιδόσεις του επί του άλλου φύλλου.

Όμως τί λένε οι γυναίκες επί αυτού και μάλιστα οι λαλίστατες πλην με αισθητή πλέον την απουσία τους από διαμαρτυρία για την προβολή φαλλοκρατών φεμινίστριες; Με τα γνωστοποιηθέντα για τη “δράση” του πριν από το τελευταίο συμβάν, γεννάται εύλογο το ερώτημα: Υπήρξε η καμαριέρα που τον κατήγγειλε η πρώτη που δέχθηκε την παρενόχληση του; Πόσες και πόσες άραγε στο παρελθόν δεν υπέστησαν την ίδια προσβολή από τον “σωτήρα” των οικονομιών πλήθους χωρών, αλλά σιώπησαν. Σιώπησαν ίσως επειδή δεν τόλμησαν να αναφέρουν καν το συμβάν ή το ανέφεραν μεν, πλήν όμως έλαβαν την απάντηση ότι τα “εξέχοντα” πρόσωπα, τα οποία διαμένουν σε σουΐτες πολυτελείας καλύπτοντας τη δαπάνη είτε από το προσωπικό βαλάντιο, που διογκώνεται συνεχώς με τη μετακίνηση του πλούτου των λαών, είτε από κοινό βαλάντιο, στο οποίο καταθέτουν τον ιδρώτα των λαών οι ίδιες οι “δημοκρατικά” εκλεγμένες κυβερνήσεις τους δικαιούνται ιδιαιτέρων εξυπηρετήσεων, μεταξύ των οποίων και η ικανοποίηση του σεξουαλικού ενστίκτου;

Το δεύτερο αξιοσημείωτο είναι η ταχύτητα δράσης των διωκτικών αρχών των ΗΠΑ προς σύλληψη του διαπράξαντος το αδίκημα. Πρόλαβαν την απογείωση του αεροπλάνου καθηλώνοντάς το στο αεροδρόμιο. Στη συνέχεια συνέλαβαν τον Στρος Καν με ιδιαίτερα έντονη την παρουσία των τηλεοπτικών μέσων και έδειξαν ότι αδιαφορούσαν για τη διαπόμπευσή του. Μείναμε ιδιαίτερα εντυπωσιασμένοι από τις βαρειές ποινές, που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία για τέτοιου είδους εγκληματικές πράξεις! Μας είναι γνωστό ότι η κοινωνία των ΗΠΑ και ιδιαίτερα το τμήμα της των διαφόρων προτεσταντικών ομολογιών είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη γύρω από τη σεξουαλική ζωή των δημοσίων προσώπων. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι είναι περιορισμένα στις ΗΠΑ τα σκάνδαλα αυτού του είδους, απλώς όταν δημοσιοποιούνται δρουν καταστροφικά για την πολιτική σταδιοδρομία των εμπλεκομένων σ’ αυτά. Σε αντίθεση στην Ευρώπη, η οποία έχει αποβάλει από αιώνες τον πουριτανισμό, οι επιπτώσεις δεν είναι τόσο οδυνηρές για τους σκανδαλίζοντες (αφού δεν σκανδαλίζουν) πολιτικούς.

Βέβαια δεν εξετάζεται η ουσία του θέματος σε κάθε περίπτωση: Πώς είναι δυνατόν να εμπιστευθεί ένας λαός τις τύχες του σε πρόσωπο, το οποίο είναι δέσμιο πάθους, που τον οδηγεί στο να προδώσει την οικογένειά του, σύζυγο και παιδιά; Αν τελικά το εμπιστεύεται είναι, επειδή έχει καταστεί, με τον εκμαυλισμό της συνείδησης από το σύστημα, “ομοϊδεάτης” του ισχυρού προσώπου. Ανέχεται αυτό να κλέβει, να εξαπατά, να αποβάλει την οικογενειακή του τιμή, επειδή μ’ αυτόν τον τρόπο ζωής θέλει να ζήσει και ο λαός. Και στη συνέχεια τίθεται το ερώτημα: Πού πάμε; Την απάντηση τη γνωρίζουμε, πλην όμως δεν θέλουμε να την αποδεχθούμε και στηρίζουμε τις ελπίδες μας, φρούδες ελπίδες, στα ίδια πρόσωπα, τα κατά γενική ομολογία αποτυχημένα!

Η ταχύτητα σύλληψης θέτει εύλογα το ερώτημα: Μήπως, γνωστού όντος του ότι ο Στρος Καν είναι ερωτύλος, κάποιοι εξύφαναν συνωμοσία σε βάρος του; Είναι πολύ πιθανό να συνέβη κάτι τέτοιο. Σημαντικότερο όμως είναι το επόμενο ερώτημα: Ποιοί την εξύφαναν; Γράφηκε ότι ίσως είναι πολιτικοί του αντίπαλοι στη Γαλλία. Όμως πώς αυτοί θα κινητοποιούσαν αστραπιαία τις αμερικανικές διωκτικές αρχές; Είναι πολύ πιθανότερο η συνωμοσία, αν υπήρξε, να εξυφάνθη στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Έτσι κάποιοι άλλοι έσπευσαν να υποστηρίξουν την άποψη ότι αμερικανικοί οικονομικοί κύκλοι επιθυμούν να σπάσουν την “παράδοση” που θέλει επικεφαλής του ΔΝΤ Ευρωπαίο.

Φαίνεται αυτό πολύ πιό πειστικό από το πρώτο, αλλά και αποπροσανατολιστικό συνάμα, καθώς δίνει την εντύπωση ότι κεφαλαιούχοι ΗΠΑ και Ευρώπης (γιατί σε επίπεδο κεφαλαίου “παίζεται το παιχνίδι”) βρίσκονται σε σύγκρουση λόγω συμφερόντων. Είναι όμως αυτό αλήθές; Οι οίκοι Ρότσιλντ και Ροκφέλλερ, που δραστηριοποιούνται επί αιώνες στην ευρωπαϊκή και αμερικανική ήπειρο αντίστοιχα και τόσοι άλλοι βρίσκονται σε οξύ ανταγωνισμό; Και ο γνωστός μας Σόρος, ο “μάγειρος” των Βαλκανίων, δεν συνεργάζεται με τον οίκο Ροκφέλλερ; Είναι καλό ώς προπαγάνδα προς απόκτηση ευρωπαϊκής “συνείδησης” πόσο όμως πειστικό; Τέλος γράφηκε και το ότι ο συλληφθείς διώκεται ως εκ της εβραϊκής του καταγωγής. Μήπως η κίνηση σηματοδοτεί την αφύπνηση του αμερικανικού αντισημητισμού; Μόνο όσοι αγνοούν παντελώς τα συμβαίνοντα στις ΗΠΑ, μπορούν να το υποστηρίξουν. Το σιωνιστικό παρασκήνιο (λόμπυ στα ελληνικά) ελέγχει απόλυτα κυβέρνηση, πανεπιστήμια και πλείστους άλλους φορείς. Οι εκδηλώνοντες αισθήματα αντισιωνιστικά (προσοχή όχι αντισημητικά) υφίστανται οδυνηρές τις συνέπειες.

Τί λοιπόν συμβαίνει και ο Στρος Καν αποκαθηλώθηκε; Θα το μάθουμε ίσως κάποια ημέρα. Βέβαιο πάντως είναι το ακόλουθο: Το μέτωπο του κακού δεν είναι αρραγές, όπως πιστεύουν οι τρομοκρατημένοι λαοί. Έχει τα αδύνατα σημεία του με πλέον αδύνατο τη διαφθορά των απλήστων για χρήμα και εξουσία. Ανθρωπίνως φαίνεται αδύνατο να βγούμε από την παγκόσμια οικονομική κρίση, παρά τα περί του αντιθέτου διαλαλούμενα. Ανθρωπίνως μόνο. Είναι ο Θεός παρών στην ανθρώπινη ιστορία ή όχι; Αυτό είναι το πλέον ουσιώδες ερώτημα, στο οποίο καλούμαστε να απαντήσουμε και όχι να περιμένουμε να λάβουμε την απάντηση από άλλους.

“ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ”, 22-5-2011 

Όλα βαίνουν καλώς εναντίον Σου, σας, μας, μου…

             Του Φιλαλήθη/Philalethe00

Διάβασα σε – φιλοκυβερνητικό και in – ιστότοπο τα εξής: Αποκρατικοποιήσεις

Ο κ. Παπανδρέου έκανε επίσης λόγο για φιλόδοξο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων με στόχο τα 50 δισεκατομμύρια ευρώ που αντιστοιχούν σε 20 ποσοστιαίες μονάδες του χρέους.

Επίσης ο κ. Παπανδρέου είπε ότι θα μειωθεί η συμμετοχή του δημοσίου στις επιχειρήσεις που είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο -τηλεπικοινωνίες, λιμάνια, τομέα διαχείρισης υδάτων, ηλεκτρική ενέργεια και τυχερά παιχνίδια.

Ο δε Ευρωπαίος Επίτροπος Όλι Ρεν(φωτό) μωρολογεί ασύστολα και επικίνδυνα, όταν λέει για την ιδιωτικοποίηση-εκποίηση-ξεπούλημα εθνικής(κρατικής έστω) περιουσίας τα εξής:

«Aυτή είναι η αναγκαία προϋπόθεση για να επιτευχθεί πρόοδος και αυτό πρέπει να ξεκινήσει αμέσως». Ο δε πολιτευτής, τέλος, και δημοτικός σύμβουλος Στ. Παπαθεμελής είχε γράψει στο “Πρώτο Θέμα” τα εξής ωραία και εύγλωττα για τον ΟΠΑΠ: Ξεπουλάνε π.χ. τον ΟΠΑΠ με κάπου 1,5 δισ. € ενώ αποδίδει 1 δισ.€ ετησίως. Τρελλάθηκαν! 

Τρελλάθηκαν ίσως, δεν αποκλείεται, αλλά πάντως με ένα ορθολογικό τρόπο και πεπολιτισμένο…

…λοιπόν, αυτός ο συντελεστής 1,5(ποσό πώλησης/ετήσια κέρδη) μας λέει πολλά. Διότι ο κανόνας του σχετικού συντελεστή για τις εισηγμένες στο χρηματιστήριο εταιρείες, όπως ο κρατικός ως τώρα ΟΠΑΠ, σε αυτές τις περιπτώσεις, όπως μου εξηγούσε και ένας φίλος ασχολούμενος με τα χρηματιστηριακά είναι μερικές δεκάδες, ας πούμε 20 ή 40. Αλλά βέβαια είναι και ο κοινός νους. Πώς θα προκύψουν τα χαμένα έσοδα; Μήπως από την άμεση φορολόγηση που δεν έχει φορολογητέα ύλη, αφού συνεχώς μειώνεται, επειδή κανείς δεν μπορεί να αγοράσει, επειδή δεν έχει χρήματα, διαθέσιμο εισόδημα; Αλλά μέχρι τότε, δεν θα έχουν πάει ορισμένοι να προσφέρουν υπηρεσίες στον ΟΗΕ… Τι τους κόφτει πια τόσο πολύ…;

Ο πάγκαλος κος πρωθυπουργός μας μας είπε ότι δεν επιδιώκει εκλογές, οι τυφλοί -που τουλάχιστο θα προλάβουν το ελικόπτερο πριν τους δικούς μας εδώ, που ενδέχεται να ξεμείνουν- της Τρόικα πιέζουν τον Υπουργό Οικονονομικών να τα ξεπουλήσει όλα και να απολύσει γενικά και αόριστα Δημοσιους Υπαλλήλους, ενώ αυτός αντιπροτείνει γενναία μειώσεις μισθολογικές ως και 20%, και ο διαπλεκόμενος Τύπος ζητά διακομματική συναίνεση -ακριβώς το αντίθετο από αυτό που λέμε “συνένοχο στον φόνο δεν θα μ’έχετε”, δηλαδή– ενώ η κυβέρνηση σύσσωμη ανακαλύπτει νέα χαμηλά όρια(9%) στις δημόσιες βασικές επιχειρήσεις. Θαυμάσια. Όλα, όπως μπορεί κανείς να διαπιστώσει από την συμμετοχή του ΔΝΤ στην διακυβέρνηση και κατοχή ανεξάρτητων χωρών, πάνε ρολόι και με την ώρα τους. Στο τέλος, όμως, ξυρίζουν τον γαμπρό…

Εν τω μεταξύ, η ερωτικοδιανοητική ελίτ του τόπου, το αντίστοιχο του Ζωρζ Μπατάιγ, δηλαδή, όπως τον αποκαλούσε ο Ζακ Ελλύλ, θεωρώντας τον προσαρμοσμένο στο περιρρέον κλίμα της εποχής και καθόλου αντικομφορμιστή, δεν κατάλαβε και πολλά από τις φρικαλέες περιπέτειες, τα νέα επεισόδια του 62ετούς Ντομινίκ Στρος-Καν.

Ο Ζακ Ελλύλ έλεγε για την σεξουαλικότητα όπως την αντιμετωπίζει η κυρίαρχη αστική τάξη:

(σ.77, “Μεταμόρφωση του αστού”)”…αυτή η δεύτερη αμαρτία είναι η έκφραση μιας φυσικής ανάγκης, που θα ήταν πολύ άδικο να την τιμωρούμε.Αφού είναι φυσική -θα εναντιωνόταν ο Θεός στη φύση; Πώς να πιστέψουμε κάτι τέτοιο, αφού Αυτός ακριβώς την δημιούργησε (τέλος πάντων, μέχρι νεοτέρας). Τέτοιες είναι οι σεξουαλικές ανάγκες. Το σεξ δεν έχει τίποτε το μυστηριώδες και θα πρέπει να το αφήνουμε να εκφράζεται ελεύθερα. Ας μη πέσουμε στις υπερβολές των καλογέρων. Και εδώ, πρωτόγονες πεποιθήσεις. Αλλά, βέβαια, χρειάζεται κι εδώ μια τάξη- και αν το σεξουαλικό ένστικτο οφείλει να ικανοποιείται κανονικά, αυτό πρέπει να γίνεται σε συμφωνία με τα ήθη, άρα πολύ διακριτικά σε μια κοινωνία στην οποία θα ήταν σκάνδαλο αν το “διατυμπανίζαμε”. Χρειάζεται να συμβαδίζουμε με την εποχή μας.”

Άρα, λοιπόν, ουδεμία απορία. Ο κος Ντομινίκ προφανέστατα δεν είναι αστός, διότι αστική τάξη δεν υπάρχει, κατά την έννοια που υπήρχε τον 18ο αιώνα, όμως είναι απόγονος του αστού, κληρονόμος της ιδεολογίας του. Όταν, όμως, η σκέψη είναι μόνο η σκέψη της κυρίαρχης τάξης, πώς μπορεί να γίνει επανάσταση  [- όπως λέει ο Ελλύλ στους "διαδόχους του Μαρξ" ως ένα από τα βασικά ερωτήματα που τίθενται εκεί];

Μπορεί να γίνει επανάσταση, αν έχουμε γευτεί το Ζωοποιό Πνεύμα, και την ελευθερία Του. Και η επανάσταση είναι βέβαια ενάντια στο “σαρκικό φρόνημα”, που συμπληρώνει τον εγωισμό, την φιλαρχία, την καταπίεση, την αποστέρηση και το αβροδίαιτο ορισμένων τέτοιων τύπων, απρόσωπα…

Για τη θεολογική ρίζα της μαρξιστικής σκέψης και την κρίση της χριστιανικής Εκκλησίας

«Ο Μαρξ επηρεάστηκε κυρίως από τη Βίβλο»

Συνέντευξη του Μιχάλη Ζ. Κοπιδάκη* στον Γιάννη Ν. Μπασκόζο

Ήταν ο λόγος του Μαρξ μια μεσσιανική ουτοπία, μια άλλη Βίβλος για τους φτωχούς; Πόσο είχε επηρεαστεί ο ίδιος από τα πατερικά κείμενα; Εχει λόγο σε περίοδο κρίσης η Εκκλησία και πού βρίσκεται ο πυρήνας της κρίσης της; Ο Μιχάλης Ζ. Κοπιδάκης, καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, απαντά στα παραπάνω και σε άλλα ερωτήματα εν όψει της αυριανής ομιλίας του στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

– Υποστηρίζετε ότι στον λόγο του Μαρξ υπάρχουν πολλές αναφορές στη Βίβλο. Στον Μαρξ υπάρχουν επίσης αναφορές στους Γερμανούς ιδεαλιστές, στους Γάλλους ουτοπιστές και στους αρχαίους Έλληνες. Πιστεύετε ότι η επιρροή του από τη Βίβλο είναι πιο καθοριστική από τις υπόλοιπες;

«Οι παραδοσιακοί μαρξιστές πιστεύουν ότι αυτοί που επηρέασαν τον Μαρξ είναι οι Άγγλοι οικονομολόγοι, οι Γάλλοι ουτοπιστές, αλλά και η Αρχαιότητα. Επίσης τον ενέπνεε η μεγάλη λογοτεχνία, ο Σαίξπηρ, ο Όμηρος, αλλά νομίζω ότι κυρίως τον επηρέασε η Βίβλος. Σε πολλά έργα του παίρνει κείμενα της Βίβλου και τα παρωδεί. Όταν, για παράδειγμα, ασκεί κριτική σε αντιπάλους ή σε αιρετικούς σοσιαλιστές. Κυρίως όμως είναι το ύφος και βεβαίως το προφητικό όραμα. Ιδίως στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο, πέρα από τα χωρία όπου μιμείται συνειδητά τη Βίβλο, το πρότυπο ύφος του είναι η βιβλική μεγαληγορία, ο συνδυασμός υψηλού και προφητικού λόγου».

– Καταλογίζετε στον Μαρξ έναν μεσσιανισμό; Να υποθέσω ότι ήξερε συνειδητά ότι αυτό που επαγγέλλεται δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί;

«Όχι. Πρέπει να λάβουμε υπόψη μας το πνεύμα εκείνης της εποχής, που πίστευε στην πρόοδο, που διακήρυσσε ότι η τέχνη θα υποκαθιστούσε τη θρησκεία. Υπήρχαν απεριόριστες δυνατότητες ανάπτυξης. Το πρόγραμμα του Μαρξ προϋποθέτει την υπεραφθονία των αγαθών. Και εδώ βρίσκεται ένα από τα μεγάλα λάθη του, καθώς πίστευε ότι η ανθρώπινη φύση μπορεί εύκολα να μεταβληθεί αν υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες. Αλλοι πραγματιστές, όπως ο Θουκυδίδης, έλεγαν ότι στην Ιστορία πολλά γεγονότα, όπως ένας εμφύλιος πόλεμος, θα συμβούν και πάλι, όσο η ανθρώπινη φύση παραμένει αμετάβλητη. Ο Μαρξ παρασύρθηκε σε μια υπεραισιοδοξία, καθώς πίστευε ότι η ανθρώπινη φύση δεν θα έχει πια μεγάλες φιλοδοξίες και εγωισμό, και ο άνθρωπος θα μπορούσε να φροντίσει τον συνάνθρωπό του χωρίς υστεροβουλία, κάτι που δεν συμβαίνει».

– Τα πατερικά κείμενα υπόσχονται μιαν άλλη ζωή, ενώ ο Μαρξ ήθελε να αλλάξει την πραγματική ζωή. Αυτό δεν είναι μια βασική τους διαφορά;

«Ο Μαρξ πίστευε ότι μπορεί να αλλάξει την ανθρωπότητα, ότι σε μια αταξική κοινωνία θα ήταν όλοι ίσοι, ο καθένας θα μπορούσε να ζει με βάση τις ανάγκες του. Οι ανάγκες όμως, όπως είδαμε και στον 20ό αιώνα, ποτέ δεν εξαντλούνται. Διαρκώς δημιουργούνται νέες. Οι σύγχρονοι φιλόσοφοι επισημαίνουν αυτές τις αδυναμίες της μαρξιστικής σκέψης και προσπαθούν να βρουν άλλους τρόπους κοινωνικής δικαιοσύνης».

– Ο Μαρξ προσπάθησε να λύσει το ζήτημα της διακυβέρνησης της κοινωνίας, το ποιος θα ηγείται.Τα πατερικά κείμενα θέλουν να επιλύσουν ένα τέτοιο ζήτημα;

«Ορισμένα βιβλία της Καινής Διαθήκης, ειδικότερα η Αποκάλυψη, ευαγγελίζονταν έναν άλλον κόσμο. Ο επουράνιος κόσμος δομείται κατ’ αναλογία με τον ιδεατό επίγειο κόσμο και κατόπιν το επουράνιο μοντέλο επηρεάζει το επίγειο. Να λάβουμε υπόψη μας ότι η διδασκαλία του Χριστού υπέστη ακόμη μεγαλύτερες αλλοιώσεις απ’ ό,τι η σκέψη του Μαρξ. Υπάρχει μια θεωρία που λέει ότι ο χριστιανισμός έχει ως μοντέλο την περσική αυτοκρατορία. Ο Θεός αντιστοιχεί στον αυτοκράτορα, η Παναγία στη βασιλομήτορα, και υπάρχει μια ολόκληρη διοικητική δομή από οσίους, αποστόλους, αγίους κ.λπ. που εκφράζουν την ιεραρχία. Οι άγγελοι μάλιστα ονομάζονταν τότε σατράπες: ο σατράπης Μιχαήλ, ο σατράπης Γαβριήλ κ.ο.κ. Μπορεί να πει κανείς ότι και ο Μαρξ είχε στο μυαλό του μια “νέα Ιερουσαλήμ”, μια νέα ουτοπία».

– Η θεολογική αυτή ρίζα της μαρξιστικής σκέψης πιστεύετε ότι επηρέασε την εφαρμογή του μαρξισμού στα κράτη του «υπαρκτού σοσιαλισμού»;

«Πάρα πολύ, ίσως και γιατί οι χώρες αυτές ήταν ορθόδοξες. Το “Κεφάλαιο” του Μαρξ μεταφράστηκε στη Ρωσία το 1872. Η τσαρική λογοκρισία δεν το θεώρησε επικίνδυνο κείμενο, το έβρισκε δύσληπτο. Απαγόρευσε όμως να μπει η φωτογραφία του Μαρξ στο εξώφυλλο γιατί το πρόσωπό του θύμιζε ιερέα, έναν προφήτη. Η μαρξιστική σκέψη παραποιήθηκε, μιας και οργανώθηκε ως μια ιδεολογία που πήρε πολλά από τη θεολογία, την προσωπολατρία, το δόγμα, την πίστη, ότι ήταν μια κλειστή διδασκαλία που δεν επιδεχόταν νέες προτάσεις κτλ.».

– Θεωρείτε ότι αν είχε μεταφερθεί κάπως αλλιώς θα είχε άλλα αποτελέσματα;

«Πολλοί μαρξιστές πιστεύουν κάτι ανάλογο. Αλλοι πιστεύουν ότι τα έργα του είναι μόνο τροφή για σκέψη και όχι εφαρμόσιμες θεωρίες. Πάρτε υπόψη σας και κάτι άλλο για τα μαρξιστικά έργα. Ο Μαρξ είχε και λογοτεχνικές φιλοδοξίες, χρησιμοποιεί τη μυθοπλασία και άλλους αφηγηματικούς τρόπους για να γίνει πειστικός. Πολλά από αυτά που λέει μπορεί να ερμηνευθούν ως λογοτεχνικοί μανιερισμοί, ως ρητορικές προσπάθειες πειθούς».

– Η χριστιανική θεολογία επηρεάστηκε από τον Μαρξ;

«Βεβαίως, ήδη από την εποχή του Μαρξ υπάρχει ένα ρεύμα σκέψης που καταπολεμά τον χριστιανισμό ως ιστορικό φαινόμενο, που θέλει να αποδείξει ότι τα Ευαγγέλια δεν είναι θεόπνευστα αλλά απλώς μαρτυρίες και σημασία έχει μόνο το ουμανιστικό μήνυμά τους- άποψη που επεκράτησε στον 20ό αιώνα, ιδίως στον προτεσταντικό κόσμο. Στα χρόνια του Μαρξ υπήρχαν άνθρωποι που πίστευαν ότι θα μπορούσαν να τα καταφέρουν καλύτερα αν το Ευαγγέλιο εφαρμοζόταν στην πράξη, ότι ήταν ένας προάγγελος του σοσιαλισμού. Μην ξεχνάτε ότι ένα από τα πρώτα ονόματα των χριστιανών ήταν “οι πτωχοί”, ενώ πολλές αιρέσεις πίστευαν στην κοινοκτημοσύνη. Προς το τέλος του 19ου αιώνα είχαμε και την εμφάνιση των χριστιανοσοσιαλιστικών κομμάτων».

– Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε ότι, παρά τον κοινωνικό χαρακτήρα της, η Εκκλησία δεν μπορεί να διαχειριστεί μεγάλα κοινωνικά ζητήματα. Παράδειγμα η παιδοφιλία στην Καθολική Εκκλησία και ο Πάπας. Από την άλλη, υπάρχει μια άνοδος του ισλαμισμού. Γιατί;

«Η Καθολική Εκκλησία βρίσκεται σε παρακμή. Τα σκάνδαλα την έχουν αποδιοργανώσει και την έχουν οδηγήσει σε τεράστια κρίση. Έχει χάσει το κύρος της. Από τις μονοθεϊστικές θρησκείες, έχουμε την εξάπλωση του Ισλάμ από τα τέλη του 19ου αιώνα. Ο Αβδούλ Χαμίτ έλεγε ότι “θα πρέπει οι Δυτικοί να ξέρουν ότι έχω μια λέξη στο στόμα που ο μεγαλοδύναμος Αλλάχ δεν με αφήνει να την πω. Αν την πω, θα καταρρεύσουν οι αυτοκρατορίες και οι αποικίες”. Ήταν η λέξη “τζιχάντ”. Το Ισλάμ δίνει μια μεγάλη ικανοποίηση στον απλό άνθρωπο καθώς υπόσχεται απευθείας επικοινωνία με τον Θεό, χωρίς τη μεσολάβηση των ιερέων, αφού στο Ισλάμ δεν υπάρχει κλήρος. Το Ισλάμ επίσης στις υποβαθμισμένες περιοχές έφερνε μαζί του και τον αλφαβητισμό».

– Η κρίση έχει να «πει» κάτι στην Εκκλησία;

«Το καταναλωτικό επίπεδο ζωής στην Ελλάδα, η ευμάρεια των δανεικών επηρέασε και την Εκκλησία. Οι φωταψίες, τα άμφια, ο προκλητικός τρόπος ζωής από ορισμένους ιερωμένους, η κατασκευή μεγαλοπρεπών ναών, οι λιτανείες χάριν επίδειξης ήταν εκτός πνεύματος Εκκλησίας. Σήμερα ο νυν Αρχιεπίσκοπος με τις ενέργειές του δείχνει μετριοπάθεια και ενδιαφέρον για τα κοινωνικά προβλήματα».

– Ποια είναι η σχέση των κομμάτων με την Εκκλησία;

«Η σχέση της Εκκλησίας με το Κράτος ήταν πάντα προβληματική. Κατά διαστήματα η Εκκλησία πήγε με το μέρος της αντίδρασης (στον διχασμό, μεταπολεμικά, συνεργασία με τα Ανάκτορα κτλ.). Επίσης η επί πολλά χρόνια διατήρηση του ασθενούς Σεραφείμ στην κορυφή της Ιεραρχίας, όπου έχασε τον έλεγχο, και ύστερα το “άστρο” του μακαριστού Χριστόδουλου, στάθηκαν μοιραία για την Εκκλησία».

– Ο Σάμουελ Χάντινγκτον είχε δίκιο τελικά για τη διαμάχη του μουσουλμανικού με τον χριστιανικό κόσμο;

«Τις απόψεις που θέλουν να δώσουν οριστικές λύσεις σε πολύπλοκα προβλήματα καλό είναι να τις αντιμετωπίζει κανείς επιφυλακτικά. Είναι ένα έξυπνο βιβλίο, τα έχουν πει και άλλοι πριν από αυτόν. Ισως έγινε γνωστό λόγω και της υποστήριξης από πολιτικούς κύκλους. Ας σκεφτούμε αυτό που είχε πει ο Τσου Εν Λάι για τη Γαλλική Επανάσταση: “Είναι πολύ νωρίς για να το κρίνουμε”- εννοώντας ότι δεν ξέρουμε αν η αστική τάξη θα διατηρηθεί ως άρχουσα τάξη. Γιατί μπορεί να έχουμε και μια οπισθοδρόμηση. Μήπως μελλοντική κυρίαρχη τάξη δεν μπορεί να είναι μια ολιγομελής “φεουδαρχία του χρήματος;”»

– Η κρίση σάς φοβίζει;

«Σε εποχή κρίσεων πολλοί πιστεύουν ότι ο κόσμος θα στραφεί προς τα αριστερά. Η Ιστορία μάς λέει ότι σε αυτές τις περιπτώσεις το πιθανότερο είναι να στραφούν προς τα δεξιά. Γιατί ο λαϊκίστικος δεξιός λόγος είναι πιο απλοποιητικός, αισιόδοξος, παραπλανητικός».

«Ο ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ – ΚΡΑΤΟΥΣ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΣΥΝΤΟΜΑ»

-Ποιον ρόλο μπορεί να παίξει η Ορθόδοξη Εκκλησία σήμερα, σε καθεστώς κρίσης; Θα μπορούσε να γίνει ο μαρξισμός της εποχής μας;

«Είναι μεγάλο ζήτημα που απασχολεί όλους όσοι σχετίζονται με την Εκκλησία» απαντά ο κ. Κοπιδάκης. «Η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει διανοούμενους και ιεράρχες πολύ καλούς. Αυτό που λείπει είναι ο παραδοσιακός παπάς, ο άνθρωπος της ενορίας που είναι κοντά στον άπορο, στον φτωχό, στον έχοντα ανάγκη.

Αυτό συνέβη επί μακαριστού Χριστόδουλου, με τη γρήγορη ανάδειξη μορφωμένων μεν ιεραρχών, αλλά πολύ νέων, που δεν είχαν την πείρα της σχέσης με τον απλό κόσμο. Είναι πολύ βασικό για την Εκκλησία να διατηρήσει τη σύνδεση με την αγροτική ζωή και τον κύκλο του χρόνου, τις γιορτές και τα έθιμα».

– Τι πιστεύει ο ίδιος για το ζήτημα του διαχωρισμού της Εκκλησίας από το Κράτος;

 «Θεωρώ ότι ουσιαστικά η πολιτική που ακολουθήθηκε τα τελευταία χρόνια, όπου η Εκκλησία θέλησε να επηρεάσει όλους τους θεσμούς με ορισμένους ιεράρχες να πολιτεύονται, βάθυνε το πρόβλημα που υπάρχει σήμερα. Ο διαχωρισμός Εκκλησίας και Κράτους θα γίνει πιθανόν πολύ σύντομα, μιας και η Ευρώπη δεν αναγνωρίζει τις ομολογιακές Εκκλησίες και μπορεί να επιβάλει διαχωρισμό».

* Ο Μιχάλης Ζ. Κοπιδάκης είναι καθηγητής Κλασικής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. 

ΠΗΓΗ: ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ, 22-5-2011, http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=402033