Θα γλυτώσει την επίσημη πτώχευση η Ελλάδα; Μέρος ΙΙ

 

Του Δημήτρη Καζάκη

 

Συνέχεια από το Μέρος Ι Θα αποτρέψει την πτώχευση η ΕΕ;

Μα τι λες, θα μου πείτε. Έχουμε την επίσημη διαβεβαίωση της τρόικας, του ΔΝΤ, της ΕΕ και της ΕΚΤ, ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να πτωχεύσει. Δεν θα την αφήσουν να πτωχεύσει οι φίλοι, εταίροι και σύμμαχοι. Γι’ αυτό άλλωστε δεν μπήκαμε στην ευρωζώνη; Δεν ξέρω αν έχετε παρακολουθήσει συζητήσεις «ειδημόνων», οι οποίοι αφού επαναλάβουν όλα τα γνωστά και χιλιοειπωμένα κλισέ που ακούμε εδώ και δυο τουλάχιστον δεκαετίες για το σπάταλο κράτος και τις υπερβολικές απαιτήσεις της κοινωνίας, καταλήγουν στο εξής αμίμητο: «Δεν θα μας αφήσει η ΕΕ να πτωχεύσουμε!»

 Σε ιδιωτικές συζητήσεις μάλιστα, κλείνουν και το μάτι πονηρά. Το «επιχείρημα» αυτό απογειώνει την απάντηση στο ερώτημα αν θα πτωχεύσει η Ελλάδα, από την ζωντανή πραγματικότητα στην σφαίρα της φαντασίας και της μεταφυσικής. Είναι το ίδιο με το να ακούς έναν γιατρό να σου λέει ότι η τύχη του ασθενούς βρίσκεται στα χέρια του Υψίστου. Μόνο που στην δική μας περίπτωση η χώρα βρίσκεται στα χέρια μιας συμμορίας από σκιτζήδες και τσαρλατάνους, που υπηρετούν τα πιο άνομα συμφέροντα της αγοράς. Τι απέφερε ο «μηχανισμός στήριξης»; Μας έκανε καλό, ή μας χαντάκωσε ακόμη περισσότερο; Ας δούμε τα δεδομένα. Ο πίνακας 2 αποτυπώνει την πορεία των ελληνικών ομολόγων και των περίφημων spread τους μήνες της κρίσης. O πίνακας δείχνει το εκτεταμένο παιχνίδι με τις τοποθετήσεις στα ελληνικά ομόλογα που προηγήθηκε του μνημονίου, πυροδοτώντας τεράστιους τζίρους. Οι κερδοσκόποι βγήκαν από αυτό το παιχνίδι των τοποθετήσεων με κέρδη άνω των 17 δις ευρώ. Με την επιβολή του μνημονίου, δίνεται η ευκαιρία στους μεγάλους κατόχους των ελληνικών ομολόγων να κρατήσουν τα πακέτα τους περιμένοντας την κατάλληλη ευκαιρία για κερδοσκοπία υπό καθεστώς προστασίας του «μηχανισμού στήριξης». Αυτός είναι ο κύριος λόγος που ο τζίρος αγοραπωλησιών ελληνικών ομολόγων πέφτει ξαφνικά πολύ χαμηλά. Οι μεγάλες τράπεζες και οι επενδυτές κεφαλαίων βρήκαν μια θαυμάσια ευκαιρία να κερδίζουν από τα ελληνικά ομόλογα, «σορτάροντας» συγκεκριμένους τίτλους και αποκομίζοντας σημαντικά κέρδη. Με τον τρόπο αυτό δεν ένιωσαν και καμμιά ιδιαίτερη πίεση να ξεφορτωθούν τα ομόλογα στην κατοχή τους.

Η τακτική αυτή οδήγησε σε μια εντυπωσιακή υποβάθμιση τα ελληνικά ομόλογα. Με το μνημόνιο και τον «μηχανισμό στήριξης» το επιτόκιο του 3ετούς ομολόγου από 7,80% τον Μάιο του 2010 εκτινάχθηκε στο 23,67% τον Απρίλιο του 2011. Δηλαδή υπερτριπλασιάστηκε! Το επιτόκιο του 10ετούς ομολόγου το ίδιο χρονικό διάστημα εκτινάχθηκε από το 7,74% στο 15,59%, δηλαδή σχεδόν διπλασιάστηκε. Πώς είναι δυνατόν να θεωρεί κανείς ότι είχαμε «θετικά αποτελέσματα», όταν είχαμε μια τέτοια κατρακύλα; «Δεν ανταποκρίθηκαν οι αγορές», λέει η κυβέρνηση. Γιατί δεν ανταποκρίθηκαν; Ανταποκρίθηκαν μια χαρά. Η κυβέρνηση και η τρόικα προσέφερε μια απίστευτη ευκαιρία στις αγορές να κερδοσκοπήσουν με τα ελληνικά ομόλογα και αυτές ανταποκρίθηκαν με το παραπάνω. Με άλλα λόγια η περίοδος του μνημονίου όχι μόνο επιδείνωσε την εικόνα της Ελλάδας στις αγορές, αλλά οδήγησε την χώρα πιο κοντά στην επίσημη πτώχευση. Το γεγονός ότι τον Απρίλιο του 2011 το 3ετές ομόλογο έχει χάσει σχεδόν 40% της ονομαστικής αξίας του, το 10ετές σχεδόν το 44% της ονομαστικής αξίας του και το 30ετές σχεδόν το 50% της ονομαστικής αξίας του, δεν αφήνει πολλά περιθώρια στους μεγάλους κατόχους των ελληνικών ομολόγων να δεχτούν μια αναδιάρθρωση του χρέους. Κι αυτό γιατί σε αυτές τις συνθήκες θα αναγκαστούν να δεχτούν μεγάλο «κούρεμα». Γιατί να το κάνουν; Αυτό που έχουν να κάνουν είναι να εκβιάζουν για μια νέα χρηματοδοτική στήριξη προς την Ελλάδα ώστε να συνεχίσουν να παίζουν τα παιχνίδια τους. Από κει και πέρα κρατούν τα πακέτα των ομολόγων τους και ελπίζουν πώς στο τέλος θα κατορθώσουν να αποσπάσουν μια πολύ καλή συμφωνία από την χρεοκοπημένη Ελλάδα με την βοήθεια της ΕΚΤ. Κι έτσι η τραγωδία της χρεοκοπίας θα συνεχίζεται μέχρις ότου η πτώχευση θα γίνει από τα ίδια τα πράγματα αναπόφευκτη.

Η επερχόμενη κατάρρευση των τραπεζών

Το αναπόφευκτο της πτώχευσης συνδέεται γενικότερα και με την κατάσταση του εγχώριου πιστωτικού συστήματος. Το άνοιγμα του πιστωτικού συστήματος φαίνεται στον πίνακα 3. Παρά την άνοδο του εξωτερικού χρέους των τραπεζών που το 2010 έφτασε τα 115,2 δις ευρώ, οι ανάγκες ρευστότητας εκτινάχθηκαν. Το 2010 οι εγχώριες τράπεζες άντλησαν ρευστότητα από ευρωσύστημα τουλάχιστον 87,1 δις ευρώ.

Με τον τρόπο αυτό το συνολικό χρέος των τραπεζών έχει εκτιναχθεί για το 2010 άνω των 202,3 δις ευρώ. Αν σκεφτεί κανείς ότι το σύνολο των καταθέσεων ταμιευτηρίου και προθεσμίας που τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις έχουν τοποθετήσει στις εγχώριες τράπεζες το 2010 ανήλθαν σε 185,9 δις ευρώ, τότε τίθεται ένα σοβαρό ερώτημα για την ίδια την βιωσιμότητα του τραπεζικού συστήματος. Πώς θα αναχρηματοδοτήσουν οι τράπεζες το χρέος τους; Οι καταθέσεις πέφτουν διαρκώς. Μόνο το 2010 έκαναν φτερά πάνω από 25 δις ευρώ καταθέσεις ταμιευτηρίου και προθεσμίας σε σχέση με το 2009. Υπολογίζεται επίσης ότι περίπου το 30% των δανείων που έχουν χορηγήσει οι τράπεζες δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν σε τακτική βάση. Οι μεγάλες τράπεζες επιχείρησαν στα τέλη του περασμένου χρόνου να τιτλοποιήσουν μέρος των δανείων που έχουν χορηγήσει με σκοπό να αντλήσουν ρευστότητα από τις αγορές. Όμως οι απανωτές υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής τους αξιοπιστίας από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης απέτρεψαν αυτό το σχέδιο.

Μετά και τις τελευταίες υποβαθμίσεις οι τίτλοι των εγχώριων τραπεζών και του ελληνικού δημοσίου δεν γίνονται πλέον δεχτοί από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Έτσι ή αλλιώς η ΕΚΤ δεν είναι σε θέση πια να τροφοδοτήσει με ρευστότητα τις τράπεζες. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που ανεβάζει σταδιακά τα επιτόκια σαν αντικίνητρο προς τις τράπεζες. Ο μόνος τρόπος που έχει μείνει στις εγχώριες τράπεζες για να χρηματοδοτούνται είναι οι εγγυήσεις του ελληνικού δημοσίου. Όμως το άνοιγμα είναι τεράστιο και πρέπει να αναχρηματοδοτηθεί άμεσα. Πώς θα γίνει αυτό; Κανείς δεν γνωρίζει. Το πιθανότερο είναι να γίνει με τον τρόπο που το κάνει και η Ιρλανδία. Περνώντας δηλαδή τα χρέη των τραπεζών στον κρατικό προϋπολογισμό. Μπορεί να γίνει αυτό με τα χάλια του δημόσιου χρέους που έχει το ελληνικό κράτος; Μάλλον όχι. Ο λόγος είναι απλός και γίνεται ολοφάνερος από τα στοιχεία του πίνακα 4.

Πίνακας 4: Δανειακές ανάγκες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (δις ευρώ)
		2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015
Δανειακές ανάγκες του δημοσίου		70,3	60,0	58,7	66,6	60,9	78,4	85,0
Πραγματικές καθαρές δανειακές ανάγκες του δημοσίου1		110,3	89,6	75,8	77,3	77,4	103,0	135,4
Νέος δανεισμός και αναχρηματοδότηση χρέους δημόσιου και ιδιωτικού τομέα		191,8	154,3	149,0	181,1	205,0	251,9	300,6
Μεσομακροπρόθεσμος δανεισμός		58,1	3,2	9,9	35,3	35,6	34,0	30,6
Α.	Δημόσιο	39,8	-3,3	0,0	25,1	27,9	30,5	28,1
Β.	Τράπεζες	7,9	6,1	7,9	10,0	5,8	3,0	0,6
Βραχυπρόθεσμος δανεισμός		133,7	151,1	139,0	145,7	169,4	217,9	270,1
Α.	Δημόσιο	8,2	3,2	-0,2	-0,2	-0,1	-0,1	-0,1
Β.	Τράπεζα Ελλάδας	49,0	90,5	93,3	70,3	52,6	31,1	14,3
Γ.	Τράπεζες	75,8	56,9	45,5	75,1	116,4	186,2	255,1
Ονομαστικό ΑΕΠ		235,0	229,0	226,0	236,0	244,0	252,0	263,0
Υπολογισμός με βάση τον Πίνακα που δημοσιεύεται στο Ποντίκι, 2/12/2010. ΠΗΓΗ: Εκτιμήσεις και προβλέψεις του ΔΝΤ.

Οι καθαρές δανειακές ανάγκες του δημοσίου για το 2011 ανέρχονται σχεδόν σε 76 δις ευρώ. Από αυτά θα δοθούν από την τρόικα τα 46,5 δις ευρώ μέσα στον χρόνο. Αυτό αφήνει ένα έλλειμμα χρηματοδότησης περίπου στα 30 δις ευρώ. Πόθεν θα βρεθούν; Η έκθεση του ΔΝΤ προβλέπει σταδιακή επέκταση των εντόκων γραμματίων του δημοσίου μέσα στο 2011 σε εννιάμηνα και δωδεκάμηνα. Ακόμη κι αν θεωρήσουμε ότι μπορεί να αντληθεί ένα τέτοιο ποσό με έντοκα γραμμάτια, παρά το τεράστιο επιτοκιακό κόστος, το μόνο που θα κάνει είναι να το μετακυλήσει τους πρώτους μήνες του επόμενου χρόνου, του 2012. Με δεδομένη βέβαια την υπόθεση εργασίας ότι θα βρεθούν αγοραστές. Έτσι το 2012 θα πρέπει να αναχρηματοδοτηθεί αυτό το ποσό και να βρεθούν επιπλέον άλλα 77 δις ευρώ. Με την τρόικα να είναι σε θέση να χρηματοδοτήσει λιγότερο από 26 δις ευρώ. Πώς θα καλυφθούν τα υπόλοιπα; Η κυβέρνηση και οι εκθέσεις των ελεγκτών μιλούν για άνοιγμα της Ελλάδας στις αγορές. Την προοπτική αυτή την αποκλείουν σήμερα όλοι οι αναλυτές των αγορών μαζί και η κυβέρνηση. Όμως ακόμη κι έτσι να είναι τα πράγματα. Ακόμη κι αν η Ελλάδα κατορθώσει να βγει στις αγορές το 2012 και το 2013, τότε θα βρεθεί μπροστά σε μια ακόμη χειρότερη έκπληξη. Το 2014 οι καθαρές δανειακές ανάγκες του δημοσίου εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα 103 δις ευρώ και το 2015 τα 135 δις ευρώ, δηλαδή πάνω από το 51% του εκτιμώμενου ΑΕΠ του ίδιου χρόνου. Είναι ποτέ δυνατόν για μια οικονομία να καλύψει δανειακές ανάγκες αυτού του ύψους; Ούτε κατά διάνοια.

Ωστόσο, ακόμη κι αν πάρουμε ως σωστό το πιο μετριοπαθές σενάριο που εκθέτει το ΔΝΤ για την πορεία των δανειακών αναγκών του δημοσίου, τότε βλέπουμε να διαμορφώνεται ένας άλλος μεγάλος κίνδυνος. Ο δανεισμός των ιδιωτικών τραπεζών. Μέσα στο 2011 οι τράπεζες θα πρέπει να χρηματοδοτήσουν δικές τους δανειακές ανάγκες της τάξης των 53 δις ευρώ. Από πού θα βρεθούν; Προφανώς τα 30 δις ευρώ εγγυήσεις του δημοσίου που παραχωρήθηκαν προσφάτως σ’ αυτές δεν φτάνουν να καλύψουν τις ανάγκες των τραπεζών. Εκτός αυτού, η κλιμάκωση έως το 2015 της ανάγκης αναχρηματοδότησης ιδίως του βραχυπρόθεσμου δανεισμού των τραπεζών θα τις οδηγήσει να αναζητούν μέσα στο 2013 πάνω από 116 δις ευρώ, δηλαδή το 47% του ετήσιου ΑΕΠ, το 2014 πάνω από 186 δις ευρώ, δηλαδή κοντά στο 74% του ΑΕΠ, ενώ το 2015 πάνω από 255 δις ευρώ, δηλαδή κοντά στο 96% του ΑΕΠ τον ίδιο χρόνο. Είναι ποτέ δυνατόν να βρεθούν αυτά τα δάνεια και μάλιστα σε βραχυπρόθεσμη βάση; Ούτε κατά διάνοια. Τι σημαίνουν αυτοί οι αριθμοί σε απλά ελληνικά; Το ΔΝΤ έχει ήδη προβλέψει ότι θα υπάρξει κατάρρευση του εγχώριου τραπεζικού συστήματος έως το 2015, ακόμη κι αν το ελληνικό δημόσιο κατορθώσει να καλύψει τις τρέχουσες δανειακές του ανάγκες την ίδια περίοδο. Με άλλα λόγια, η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα σε δυο συμπληγάδες που κάνουν αναπότρεπτη την πτώχευση. Είτε λόγω αθέτησης πληρωμών του ίδιου του δημοσίου, είτε λόγω κατάρρευσης του εγχώριου τραπεζικού συστήματος κάτω από το βάρος των δικών του χρεών. Το θέμα είναι μόνο πότε αυτό θα συμβεί.

Το αδιέξοδο της αναδιάρθρωσης

Μα, ρε φίλε, υπάρχει και η αναδιάρθρωση. Δεν βλέπεις τα άπειρα σενάρια που βρίσκουν το φως της δημοσιότητας το τελευταίο διάστημα; Η αλήθεια είναι πολύ σκληρή. Η δυνατότητα μιας ήπιας ή φιλικής αναδιάρθρωσης έχει εξανεμιστεί προ πολλού. Θα μπορούσε να είχε επιχειρηθεί πριν επιβληθεί το μνημόνιο και ίσως να έδινε μια ανάσα για ένα ή δυο χρόνια στην Ελλάδα. Χωρίς σοβαρές συνέπειες στην ευρωζώνη. Στην κατάσταση όμως που έχει οδηγηθεί η Ελλάδα και η ευρωζώνη με τρεις χώρες υπό χρεοκοπία και δυο ή τρεις ακόμη στα πρόθυρα, μια αναδιάρθρωση του συνολικού χρέους της χώρας θα προκαλούσε «χρηματοπιστωτικό χάος», όπως πολύ σωστά έχει προβλέψει ο Τρισέ. Τα σχετικά σενάρια που γράφονται ή λέγονται δεν αξίζουν ούτε δεύτερη σκέψη. Προορίζονται απλά για λαϊκή κατανάλωση, είτε αποδεικνύουν το πόσο χαμένα τα έχουν οι υποστηριχτές του μνημονίου και του ευρώ. Για να πάρει ανάσα η ελληνική οικονομία για μια πενταετία θα πρέπει να αναδιαρθρώσει ομόλογα αξίας άνω των 170 δις ευρώ. Μπορεί να δεχτεί η διεθνής αγορά μια τέτοια αναδιάρθρωση χωρίς να προκληθεί «χάος» όπως είπε ο Τρισέ; Όποιος έχει επαφή με την πραγματικότητα των αγορών σήμερα, γνωρίζει πολύ καλά ότι κάτι τέτοιο δεν γίνεται. Άλλωστε ακόμη και αν γινόταν. Ακόμη κι αν το αποφάσιζαν, το καλύτερο δυνατό σενάριο είναι να μετατοπίσουν την πτώχευση μερικά μόνο χρόνια με την ελληνική κοινωνία και οικονομία να σφαδάζει κυριολεκτικά από τις πολιτικές λιτότητας και διαρκών περικοπών προκειμένου να συνεχίσει την εξυπηρέτηση των δανείων.

Τέλος, όποιος προτείνει τέτοιες ευφάνταστες «λύσεις» θα πρέπει να μας απαντήσει και στις εξής απλές απορίες: Πότε και που έγινε με «επιτυχία» για τις αγορές μια αναδιάρθρωση χρέους του ύψους του ελληνικού; Πότε και που έγινε δυνατή μια «επιτυχημένη» αναδιάρθρωση χρέους σε χώρα χωρίς δικό της νόμισμα; Πότε και που έγινε αναδιάρθρωση χρέους χωρίς απλά να μετακυλιθεί το πρόβλημα μερικά χρόνια; Πότε και που έγινε αναδιάρθρωση χρέους χωρίς να καταβαραθρωθεί η κοινωνία στην εξαθλίωση και την πλήρη ανέχεια; Πουθενά! Αυτή είναι η αλήθεια.

Τι άλλο μπορεί να γίνει;

Τότε τι νόημα έχει το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα και οι πιέσεις της τρόικας; Κανένα. Το μόνο που θέλουν είναι να αγοράσουν λίγο περισσότερο χρόνο μπας και μπορέσουν να γλυτώσουν το ευρώ από το τσουνάμι των χρεοκοπιών. Γνωρίζουν πολύ καλά ότι διέξοδος από την κρίση εντός της ευρωζώνης δεν πρόκειται να υπάρξει για την Ελλάδα. Οι δυνατότητες μιας εθελοντικής, φιλικής ή ήπιας αναδιάρθρωσης του χρέους ώστε να δοθεί μια κάποια παράταση στο σήριαλ της χρεοκοπίας που ζει η Ελλάδα και ο λαός της, είναι πλέον ελάχιστες έως ανύπαρκτες. Η ΕΚΤ αντιδρά γιατί γνωρίζει ότι ούτε η ίδια, ούτε το ευρώ είναι σε θέση να σηκώσουν το κόστος μιας τέτοιας αναδιάρθρωσης, ή έστω μιας επιμήκυνσης του δημόσιου χρέους της χώρας στο σύνολό του. Η ίδια η ύπαρξη του σκληρού κοινού νομίσματος κάνει απαγορευτική κάθε προσπάθεια ανάταξης του χρέους, όπως συνήθιζαν να κάνουν τα κράτη υπό χρεοκοπία εδώ και δεκαετίες ώστε να αποφύγουν την επίσημη πτώχευση.

Συνεπώς το σωστό ερώτημα που πρέπει να θέτει κανείς στον εαυτό του δεν είναι αν θα πτωχεύσει η Ελλάδα, αλλά πότε και υπό ποιες συνθήκες. Κι επομένως θα πρέπει να αναρωτηθεί πολύ σοβαρά τι άλλο μπορεί να γίνει για να αποφευχθεί μια τόσο σίγουρη καταστροφή. Αυτό που άμεσα χρειαζόμαστε είναι να μην αναγνωρίσουμε το χρέος μας. Ολόκληρο. Η στάση αυτή και η τακτική που συνεπάγεται δεν είναι αυθαίρετη, αλλά βασίζεται σε θεμελιωμένες διατάξεις και διαδικασίες του διεθνούς δικαίου. Αν κάνεις το λάθος και αναγνωρίσεις έστω και μέρος του την πάτησες, γιατί δίνεις το δικαίωμα στους κατόχους ομολόγων να αμφισβητήσουν την απόφασή σου και να σε κυνηγάνε για δεκαετίες. Αντίθετα η μη αναγνώριση του χρέους ως χρέους τοκογλυφικού, ως χρέους καταχρηστικού, ανατρέπει τη σχέση οφειλέτη-δανειστή και επιτρέπει στην χώρα να διαπραγματευτεί την διαγραφή του από θέση ισχύος. Αυτό το γνωρίζουν άριστα οι δανειστές της χώρας γι’ αυτό και βιάστηκαν να επιβάλουν την λεόντεια και αποικιοκρατική δανειακή σύμβαση. Όμως για να γίνει κάτι τέτοιο έχει σαν ταυτόχρονη προϋπόθεση την επανεθνικοποίηση της οικονομίας της χώρας. Κι αυτό σημαίνει, αφενός, εθνικό νόμισμα και, αφετέρου, εθνικοποίηση της Τραπέζης της Ελλάδας και των 5-6 βασικών ιδιωτικών τραπεζών που ελέγχουν την τραπεζική αγορά. Δίχως αυτά τα μέτρα είναι αδύνατον να σταθείς στα πόδια σου ώστε να ξεκινήσεις την ανάκαμψη της οικονομίας και την ανασυγκρότηση της χώρας.

25/5/2011

 ΠΗΓΗ: Παρασκευή, 17 Ιουνίου 2011, http://dimitriskazakis.blogspot.com/2011/06/blog-post.html

Θα γλυτώσει την επίσημη πτώχευση η Ελλάδα; Μέρος Ι

 

Του Δημήτρη Καζάκη

 

Δεν νομίζω ότι υπάρχει Έλληνας που να μην αναρωτιέται αν θα πτωχεύσει η χώρα. Κι όσο περισσότερο προσπαθεί να καταλάβει τι συμβαίνει, τόσο περισσότερο μπερδεύεται. Από τη μια έχεις μια κυβέρνηση που δεν έχει επιβεβαιωθεί σε τίποτε, αλλά συνεχίζει να ισχυρίζεται ότι οι επιλογές της είναι μονόδρομος. «Δεν υπάρχει περιθώριο για άλλη πολιτική», δήλωσε στην τηλεόραση του ΣΚΑΙ στις 23/5 ο υπουργός οικονομικών και ανάγγειλε για μια ακόμη φορά ότι χωρίς την εκταμίευση της 5ης δόσης τον Ιούνιο, η χώρα θα πάει σε στάση πληρωμών. Μα καλά πότε και πώς θα σταματήσει αυτό;

Μπορεί να σταματήσει, ή εσαεί θα έχουμε κάποιον Παπακωνσταντίνου να μας λέει κάθε τρεις και λίγο ότι τα λεφτά σώθηκαν, καιρός να πουλήσουμε και να πουληθούμε;

Νέος «οδικός χάρτης»

Ας δούμε τι λέει ο ίδιος ο πρωθυπουργός. Στη συνέντευξή του στο Έθνος της Κυριακής (22/5) δήλωσε ότι τώρα «συζητάμε για ένα 4ετές πρόγραμμα, που εγγυάται την έξοδό μας από την κρίση αλλά και αλλαγές σοβαρές, διαρθρωτικές. Για βιώσιμη ανάπτυξη. Μιλάμε για μια σοβαρή και συστηματική διαπραγμάτευση. Εξαρχής αντιμετωπίσαμε το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα όχι μόνο ως ένα σχέδιο για τη μείωση των ελλειμμάτων, η οποία συνιστά και προϋπόθεση για την επιβίωση της χώρας. Είναι ένας πλήρης Οδικός Χάρτης για τη δημιουργία μίας νέας Ελλάδας, απαλλαγμένης από τις αγκυλώσεις του παρελθόντος, τη φαυλότητα, τις πελατειακές σχέσεις, την κατασπατάληση δημοσίων πόρων, την αναξιοκρατία και τη διαφθορά. Το πρόγραμμά μας – παρά τις αντίξοες συνθήκες – έχει ήδη θετικά αποτελέσματα. Και αυτό λόγω των προσπαθειών και θυσιών του ελληνικού λαού, που κανείς εντός ή έκτος Ελλάδας δεν πρέπει να υποτιμά ή να ισοπεδώνει. Παράλληλα όμως, αξιολογώντας τη θετική μας πορεία, λαμβάνουμε υπόψη το γεγονός ότι για λόγους που είναι ανεξάρτητοι της βούλησης όλων των μερών, δεν διαφαίνεται προς το παρόν η δυνατότητα φυσιολογικής κάλυψης των δανειακών αναγκών της Ελλάδας το 2012 από τις αγορές. Αυτό συνιστά μια σοβαρή παράμετρο. Έχουμε χρέος να τη συζητήσουμε με τους εταίρους μας. Και αυτή η συζήτηση δεν είναι εύκολη.»

Από την τοποθέτηση αυτή προκύπτουν οι εξής απλές απορίες:

Μα καλά τα ίδια δεν έλεγε ο κ. Παπανδρέου και η συμμαχία των προθύμων τον περασμένο Μάιο όταν ψήφιζαν το μνημόνιο και αποδέχονταν την απεμπόληση της εθνικής κυριαρχίας της χώρας, «άνευ όρων και αμετάκλητα» όπως ρητά αναφέρεται στην Σύμβαση Δανειακής Διευκόλυνσης (14 §5);

Τότε δεν μίλαγαν για 3 χρόνια θυσιών ώστε να βγούμε από το τούνελ; Τώρα από πού ξεφύτρωσαν άλλα τέσσερα ακόμη χρόνια Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος; Πώς βρεθήκαμε από τον «οδικό χάρτη» του 3ετούς μνημονίου, στον «οδικό χάρτη» του 4ετούς μεσοπρόθεσμου προγράμματος; Τι είναι εκείνο που μας οδήγησε να έχουμε μια «θετική πορεία», αλλά να παραμένουμε κολλημένοι εκεί απ’ όπου ξεκινήσαμε, δηλαδή να μην υπάρχει σάλιο στο δημόσιο ταμείο;

Γιατί πρέπει να βγούμε στις αγορές;

Που βρίσκεται το κουμπί; Σ’ αυτό που λέει ο πρωθυπουργός και οι περισσότεροι προσπερνούν αδιάφορα: «δεν διαφαίνεται προς το παρόν η δυνατότητα φυσιολογικής κάλυψης των δανειακών αναγκών της Ελλάδας το 2012 από τις αγορές.» Με άλλα λόγια, όλα αυτά τα κάνουμε για να ξαναβγούμε στις αγορές και να δανειστούμε εκ νέου με επιτόκια που να προσεγγίζουν εκείνα με τα οποία δανειζόμασταν πριν την κρίση.

Ας το σκεφτούμε λίγο. Ποιος είναι ο στόχος τους; Να ξαναβγάλουν την χώρα στις αγορές ώστε να ξαναδανειστεί όπως δανειζόταν και πριν. Μα αυτή η πρακτική δεν είναι που μας οδήγησε στην χρεοκοπία; Πώς είναι δυνατόν να έχεις σαν κεντρικό στόχο να επαναλάβεις εκείνο που σε έχει φέρει σ’ αυτήν την κατάσταση; 

Ο κ. Παπακωνσταντίνου έχει έτοιμη την απάντηση: «Πώς μπορεί να έχεις ανάπτυξη όταν δεν σου δανείζουν; Πώς μπορείς να δημιουργήσεις εμπιστοσύνη για επενδύσεις στην οικονομία, όταν οι ξένες αγορές, όλος ο κόσμος, δεν πιστεύει στις πολιτικές σου και δεν πιστεύει σ’ αυτό που θέλεις να κάνεις; Ανάπτυξη σημαίνει επενδύσεις. Σημαίνει χρηματοδότηση. Σημαίνει εμπιστοσύνη. Και η δημοσιονομική προσαρμογή και το νοικοκύρεμα των δημόσιων οικονομικών είναι προϋπόθεση για την ανάπτυξη. Χωρίς αυτή, θα καταλήξουμε στο είδος της ανάπτυξης που είχαμε τα περασμένα χρόνια και είδαμε πού μας οδήγησε αυτό.» Τάδε έφη στην συνέλευση του ΣΕΒ, 24/5.

Αλήθεια, τι σόι ανάπτυξη είχαμε τα προηγούμενα χρόνια; Μια ανάπτυξη που σχεδόν ολοκληρωτικά στηρίχθηκε σε δανεικά. Να θυμίσουμε απλά ότι για κάθε ένα 1% αύξηση του ΑΕΠ της Ελλάδας την τελευταία δεκαετία του «οικονομικού θαύματος», είχαμε τουλάχιστον 3% αύξηση του καθαρού δημόσιου χρέους στο τέλος κάθε έτους. Μήπως ήρθε η ώρα να απεξαρτηθούμε από τα δανεικά; Θου Κύριε φυλακήν τω στόματί μου και θύραν περιοχής περί τα χείλη μου, μην τυχόν και μας ακούσουν οι δανειστές και μας κόψουν τα δάνεια! Σε λίγο για να μην θυμώσουν οι δανειστές και οι περίφημες αγορές θα μιλάμε ψιθυριστά και «κατά μόνας», όπως έλεγαν στον στρατό.

Το «συμβόλαιο με το λαό»

Αν δεν με απατά η μνήμη μου ο κ. Παπακωνσταντίνου ανήκει σε κάποιο κόμμα που λέγεται ΠΑΣΟΚ. Αυτό το κόμμα δεν ήταν που όταν πρωτοβγήκε στην κυβέρνηση το 1981 είχε συνάψει κάποιο «συμβόλαιο με το λαό»; Τι θυμήθηκες τώρα, θα μου πείτε. Και ίσως να έχετε δίκιο, αλλά για ρίξτε μια ματιά τι έγραφε τότε το «συμβόλαιο με τον λαό» για τον εξωτερικό δανεισμό: «Άλλη μορφή οικονομικής εξάρτησης, στην οποία η Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ θα στρέψει την προσοχή της, είναι ο εξωτερικός δανεισμός. Ο εξωτερικός δανεισμός επιτρέπεται όταν είναι ενταγμένος σ’ ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα οικονομικής ανάπτυξης. Δε συμφωνούμε με εξωτερικό δανεισμό, που αποβλέπει στο να καλύψει περιστασιακά λάθη και παραλείψεις της οικονομικής πολιτικής, αλλά τον δεχόμαστε όταν έχει δυναμικό αναπτυξιακό χαρακτήρα. Η διατυμπανιζόμενη από την Κυβέρνηση της ΝΔ «πιστοληπτική ικανότητα» της χώρας δεν είναι το βασικό πρόβλημα. Η επιτυχία του εξωτερικού δανεισμού κρίνεται από την ταχύτητα με την οποία αυτοπεριορίζεται. Η εξακολούθηση του εξωτερικού δανεισμού σε υψηλά επίπεδα, όπως τα σημερινά, θα δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα στην οικονομία της χώρας. Ο αναγκαίος δανεισμός θα εξασφαλίζεται από πηγές και με όρους που δεν συνεπάγονται καμιά άλλη δέσμευση οικονομική ή πολιτική, εκτός από την εξυπηρέτηση του χρέους.»

Φυσικά περιττό να πούμε πώς ούτε κι αυτή την θέση σεβάστηκαν οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ, ήδη από την δεκαετία του ’80, και έπραξαν τα ακριβώς αντίθετα. Οι πολιτικές τους εκτίναξαν το εσωτερικό και κυρίως το εξωτερικό χρέος της χώρας προκειμένου να επιδοτηθεί η αναπαραγωγή του κόμματος στην εξουσία και να φορτωθεί το ελληνικό κράτος με τις τεράστιες ζημιές των επιχειρηματιών της αρπαχτής και των «δανεικών κι αγύριστων» της εποχής των προβληματικών, καθώς και με τα ομηρικά κόστη της ένταξης στην ΕΟΚ.

Ωστόσο, η θέση αυτή τότε δεν ήταν μόνο του ΠΑΣΟΚ. Θα την συναντήσει κανείς σε όλες τις μελέτες για το χρέος των πιο επιφανών οικονομολόγων της Ελλάδας, όπως π.χ. ήταν ο Άγγελος Αγγελόπουλος και ο Ξενοφών Ζολώτας. Ο δανεισμός και δη ο εξωτερικός δανεισμός ήταν «μορφή εξάρτησης» τότε και όχι δύναμη ανάπτυξης, όπως μας λέει σήμερα ο κ. Παπακωνσταντίνου. Η μόνη διαφορά από τότε είναι το γεγονός ότι η ελληνική οικονομία έχει μετατραπεί πια σε μια οικονομία παντελώς ανοιχτή στα πιο κερδοσκοπικά συμφέροντα της εσωτερικής και εξωτερικής χρηματαγοράς.

Το χρέος ως μοχλός ανάπτυξης

Δείτε την κατάντια της ελληνικής οικονομίας σήμερα στον πίνακα 1. H αρνητική καθαρή Διεθνής Επενδυτική Θέση της Ελλάδος παρουσιάζει τη διαφορά μεταξύ των υποχρεώσεων και των απαιτήσεων των κατοίκων της χώρας έναντι μη κατοίκων όπως αυτές αποτιμώνται στις αγορές και συμπεριλαμβάνει τόσο τις άμεσες επενδύσεις όσο και τα συναλλαγματικά διαθέσιμα. Με βάση τα τελευταία στοιχεία, στο τέλος του 2010 η αρνητική Διεθνής Επενδυτική Θέση (ΔΕΘ) της χώρας έφθασε τα 225,9 δισεκ. ευρώ έναντι 199,6 δισεκ. ευρώ στο τέλος του 2009, δηλαδή οι καθαρές υποχρεώσεις της χώρας αυξήθηκαν κατά 26,3 δισεκ. ευρώ ή 13,2%. Η ΔΕΘ αντιστοιχούσε το 2010 στο 98,2% του ΑΕΠ, έναντι 84,9% του ΑΕΠ το 2009.

Πίνακας 1: Διεθνής Επενδυτική Θέση Ελλάδας και Ευρωζώνης (εκατ. ευρώ)
		2008	2009	2010
1	Άμεσες Επενδύσεις	-637	-1.835	3.231
	Κατοίκων στο εξωτερικό	26.753	27.387	28.346
	Μη κατοίκων στην Ελλάδα	27.390	29.222	25.115
2	Επενδύσεις χαρτοφυλακίου	-120.763	-146.350	-94.410
	Απαιτήσεις	88.216	92.215	73.350
	Υποχρεώσεις	208.979	238.565	167.760
3	Χρηματοοικονομικά παράγωγα	970	1.771	1.395
4	Λοιπές επενδύσεις	-61.273	-57.049	-140.932
	Απαιτήσεις	106.695	125.561	112.576
	Υποχρεώσεις	167.968	186.610	253.508
5	Συναλλαγματικά διαθέσιμα	2.521	3.857	4.777
6	Καθαρή διεθνής επενδυτική θέση (1+2+3+4+5)	-179.182	-199.606	-225.939
	ΑΕΠ Ελλάδας	236.917	235.017	230.173
	% Απαιτήσεων στο ΑΕΠ	93,5	104,3	93,1
	% Υποχρεώσεων στο ΑΕΠ	170,7	193,3	194,0
	% του 6 στο ΑΕΠ	-75,6	-84,9	-98,2
7	Καθαρή διεθνής επενδυτική θέση Ευρωζώνης	-1.651	-1.470	-1.191
	% Απαιτήσεων στο ΑΕΠ της Ευρωζώνης	143,9	153,1	163,0
	% Υποχρεώσεων στο ΑΕΠ της Ευρωζώνης	161,7	169,5	175,9
	% του 7 στο ΑΕΠ της Ευρωζώνης	-17,8	-16,4	-12,9
ΠΗΓΗ: Τράπεζα της Ελλάδας, Έκθεση του Διοικητή (2010), σ. 118 και ECB, Monthly Bulletin, May 2011.

Ξέρετε τι σημαίνουν αυτοί οι αριθμοί; Καταρχήν διαψεύδουν όλους εκείνους που μας ταλαιπωρούν με το παραμύθι ότι δεν έρχονται οι ξένοι να επενδύσουν στην Ελλάδα. Το κεφάλαιο που εισρέει στην χώρα, αναλογικά με το ΑΕΠ της, είναι 7,5 φορές περισσότερο από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Το 2010 το κεφάλαιο που εισέρρευσε καθαρά στην χώρα ανήλθε στο 98,2% του ΑΕΠ της, ενώ στην ευρωζώνη μόλις στο 12,9% του ΑΕΠ της. Μόνο που το κεφάλαιο πηγαίνει εκεί όπου του εξασφαλίζουν μεγαλύτερα κέρδη και η Ελλάδα είναι ένας προνομιακός χώρος για κερδοσκοπία με μετοχές, ομόλογα και παράγωγα. Η χώρα έχει μεταβληθεί σε Ελ Ντοράντο των κερδοσκόπων με χαρτιά και χρήμα.

Από πού φαίνεται αυτό; Αν η Διεθνής Επενδυτική Θέση αναλυθεί κατά κατηγορία επενδύσεων, προκύπτει ότι όσον αφορά τις άμεσες επενδύσεις το συνολικό αποτέλεσμα ήταν για πρώτη φορά την τελευταία δεκαετία (για την οποία υπάρχουν στοιχεία) θετικό και διαμορφώθηκε σε 3,2 δισεκ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή δεν αντανακλά πραγματική μείωση των επενδύσεων μη κατοίκων στην Ελλάδα (δηλαδή αποεπένδυση), αλλά οφείλεται στη μείωση της αποτίμησης των επενδύσεων αυτών, λόγω της σημαντικής κάμψης των τιμών στο ΧΑ. Σημειώνεται ότι, βάσει των στοιχείων του ισοζυγίου πληρωμών, η καθαρή εισροή για άμεσες επενδύσεις στην Ελλάδα έφθασε το 1,7 δισεκ. ευρώ το 2010.

Όμως ο κύριος όγκος του κεφαλαίου κατευθύνεται στις επενδύσεις χαρτοφυλακίου, δηλαδή σε πακέτα μετοχών και κυρίως ομολόγων του ελληνικού δημοσίου, καθώς και στις «λοιπές επενδύσεις» (δάνεια και καταθέσεις). Το 2010 για κάθε 100 ευρώ καθαρή άμεση επένδυση στο εξωτερικό από Έλληνες κατοίκους, αντιστοιχούσαν περίπου 7.000 ευρώ επενδύσεις από το εξωτερικό κυρίως σε ομόλογα χρέους, δάνεια και ρέπος. Αυτό εξηγεί γιατί η ελληνική οικονομία, το κράτος και οι ιδιώτες πνίγονται στα χρέη. Διότι πολύ απλά ο δανεισμός και το χρέος, όπως και το ξέπλυμα χρήματος μέσω καταθέσεων προθεσμίας, αποτελούν τις πιο επικερδείς δραστηριότητες σήμερα για το κεφάλαιο κυρίως από το εξωτερικό.

Γι’ αυτό και βλέπετε τον κ. Παπακωνσταντίνου τόσο απόλυτο. Το δόγμα ότι χωρίς δανεισμό δεν μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη, εξασφαλίζει την διαιώνιση του υπάρχοντος καταστροφικού μοντέλου εξωστρέφειας και ανοίγματος της οικονομίας στα πιο παρασιτικά και κερδοσκοπικά συμφέροντα της χρηματαγοράς παγκόσμια. Όσο θα συνεχίζει να δανείζεται το δημόσιο, τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις, τόσο θα δίνονται νέες τεράστιες δυνατότητες για κερδοσκοπική διαχείριση του χρέους. Τόσο περισσότερο θα βαθαίνει η παρασιτική εξάρτηση της χώρας. Τόσο θα εξανεμίζονται οι ήδη πενιχροί εσωτερικοί πόροι της οικονομίας. Τόσο θα βαθαίνει η χρεοκοπία και θα κάνει αναπότρεπτη την επίσημη πτώχευση της χώρας.

25/5/2011

ΠΗΓΗ: Παρασκευή, 17 Ιουνίου, http://dimitriskazakis.blogspot.com/2011/06/blog-post.html

 

Συνέχεια στο Μέρος ΙΙ

Διαβάστε το  «μεσοπρόθεσμο»!

 

Του Νίκου Μπογιόπουλου

 

Το επονομαζόμενο ως «μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα» αποτελεί την εγγύηση για την επερχόμενη – με μαθηματική ακρίβεια – καταστροφή του ελληνικού λαού.

Κι όταν λέμε με «μαθηματική ακρίβεια» το εννοούμε με την κυριολεκτική σημασία του όρου. Αδιάψευστος μάρτυρας είναι τα όσα ομολογούν οι ίδιοι οι συντάκτες του «μεσοπρόθεσμου».

*

Ομολογίες που ταυτόχρονα επιχειρείται, φυσικά, να αποσιωπηθούν. Να συσκοτιστούν πίσω από εκβιασμούς, από γελοία πολιτικά τερτίπια και από «σωτηριολογικές» δημαγωγίες.

*

Υπάρχει, όμως, μια αλάνθαστη και απλή μέθοδος για να διαπιστώσει και ο τελευταίος εργαζόμενος τι του ετοιμάζουν: Είναι η ανάγνωση του «μεσοπρόθεσμου προγράμματος»!

Αν μη τι άλλο αυτό το έκτρωμα αξίζει να διαβαστεί. Και όχι μόνο να διαβαστεί, αλλά και να διαθοδεί. Πλατιά! Να μη μείνει Ελληνας της δουλειάς και του μόχθου που να μη γνωρίζει σε τι καρμανιόλα τον σέρνουν. Αξίζει να μάθουν οι πάντες τι είδους «σωτήρες» είναι αυτοί που ενώ τον πεθαίνουν, ενώ τον εξοντώνουν (και είναι τα ίδια τους τα κιτάπια που επιβεβαιώνουν την εξόντωση), συνεχίζουν παράλληλα να το παίζουν «σωτήρες»!

*

Ας διαβαστεί, λοιπόν, το «μεσοπρόθεσμό τους». Και ας ακολουθηθεί η συμβουλή του Μαρξ: «Να κάνουμε το έγκλημα πιο ατιμωτικό δημοσιοποιώντας το»!

***

Πάμε, συνεπώς, να δούμε ορισμένα μεγέθη του «μεσοπρόθεσμου», που πιστοποιούν με αδιάψευστο τρόπο τι κρύβεται πίσω από τις μεγαλοστομίες.

*

α) Σύμφωνα με τη σελίδα 10 του «μεσοπρόθεσμου», οι έμμεσοι φόροι από 30,7 δισ. ευρώ το 2011, στο τέλος του προγράμματος, το 2015, θα έχουν εκτιναχτεί στα 35,6 δισ. ευρώ. Δηλαδή, η «σωτηρία» του λαού προβλέπει την εξόντωσή του διά μέσου της πιο άδικης, της πιο ταξικής, της πιο αδυσώπητης φοροληστείας.

Με άλλα λόγια: Οπως μας εγγυώνται οι «σωτήρες», η έμμεση φορολογία, αυτή που σήμερα έχει γονατίσει το λαό, στο τέλος του «μεσοπρόθεσμου» θα τον έχει ισοπεδώσει ολοκληρωτικά, αφού – όπως ομολογούν – θα έχει αυξηθεί κατά ακόμα 5 δισεκατομμύρια!

*

β) Σύμφωνα με τη σελίδα 11 του «μεσοπρόθεσμου», σήμερα, εν έτει 2011, οι τόκοι που πληρώνει ο ελληνικός λαός σε κερδοσκόπους και τοκογλύφους ανέρχονται στο 6,9% του ΑΕΠ. Εφόσον, όμως, ο λαός πιει το «φάρμακο» που πάνε να του επιβάλουν, τότε οι τόκοι που θα πληρώνει το 2015 – όπως οι ίδιοι ομολογούν – όχι μόνο δε θα έχουν μειωθεί, αλλά θα έχουν εκτιναχτεί στο 9,8% του ΑΕΠ!

Τι κάνουν, επομένως; Μας λένε ότι θέλουν να «σώσουν» την Ελλάδα, αυξάνοντας τους τόκους (!), αυξάνοντας το κομμάτι εκείνο του πλούτου που παράγει ο εργαζόμενος άνθρωπος, αλλά τον νέμονται οι ντόπιες και ξένες ακρίδες!

*

γ) Σύμφωνα με τη σελίδα 12 του «μεσοπρόθεσμου», ανάμεσα στα άλλα, υπάρχουν και δυο στοιχεία που συμπυκνώνουν ολόκληρο το πνεύμα από το οποίο διαπνέονται οι «σωτήρες». Είναι τα στοιχεία που αφορούν στην Υγεία και την Παιδεία. Τι λένε: Οτι το 2015 με την πολιτική του «μεσοπρόθεσμου» οι σημερινές κατακρεουργημένες δαπάνες για την Υγεία και την Παιδεία του λαού, θα έχουν μειωθεί περαιτέρω κατά 14% και 12%, αντίστοιχα!

Δηλαδή – όπως οι ίδιοι ομολογούν – η «σωτηρία» του λαού περνάει μέσα από τα «λουκέτα» στα νοσοκομεία και στα σχολειά της χώρας!

*

δ) Και πάμε στο «καλύτερο»: Το δημόσιο χρέος της χώρας, σύμφωνα και πάλι με τη σελίδα 11 του «μεσοπρόθεσμου», υπολογίζεται ότι εντός του 2011 θα κινηθεί περίπου στα 350 δισ. ευρώ. Τι, όμως, μας «υπόσχονται»;

Πρώτον, ότι – βάσει του «κακού» τους σεναρίου, αν δηλαδή στο μεταξύ δεν έχουν ξεπουλήσει την Ελλάδα μέσω των ιδιωτικοποιήσεων, τότε το 2015 το χρέος θα είναι 401,3 δισ. ευρώ! Μεγαλύτερο δηλαδή απ’ ό,τι είναι σήμερα!

Δεύτερον, ότι – βάσει του «καλού» τους σεναρίου – και εφόσον θα έχουν ξεπουλήσει τα πάντα μέσω των αποκρατικοποιήσεων, τότε το δημόσιο χρέος το 2015 θα είναι 351,4 δισ. ευρώ! Οσο, δηλαδή, είναι και σήμερα!

***

Με άλλα λόγια: Μετά την εφαρμογή του «μεσοπρόθεσμου», και αφού θα έχουν πετάξει το λαό στην εξαθλίωση, στην ανεργία, στη φτώχεια και στα εργασιακά κάτεργα, αφού θα έχουν εκποιήσει τα πάντα, τότε – σύμφωνα με την… «καλή εκδοχή» τους – το χρέος (για τη μείωση του οποίου υποτίθεται ότι γίνονται όλα αυτά τα «σωτήρια») θα παραμένει στα ίδια, στα σημερινά επίπεδα!

Όσο για την «κακή εκδοχή» τους, προβλέπει ότι μετά το λαϊκό αφανισμό – ο οποίος προωθείται στο όνομα της μείωσης του χρέους -το χρέος θα έχει αυξηθεί κι άλλο!

*

Μας «υπόσχονται» δηλαδή και θέλουν να επιβάλουν μια πολιτική, που, είτε με την «καλή» είτε με την «κακή» εκδοχή της, θα έρθουν ξανά το 2015 να πουν στο λαό ότι το χρέος είναι ξανά υψηλό και ότι πρέπει να κόψει ξανά τους μισθούς του! Αλλά, επειδή ο λαός δεν θα έχει τίποτα πια να κόψει από μισθούς και συντάξεις, τότε θα του πουν ότι ήρθε η ώρα να του κόψουν το λαιμό!

*

Αυτά περιγράφονται – από τους ίδιους – στο «μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα». Το «φάρμακό τους» δεν είναι τίποτα λιγότερο από «κώνειο». `Η ο ελληνικός λαός θα το πιει και θα εξανδραποδιστεί, ή θα ξεσηκωθεί στους τόπους δουλειάς, θα εξεγερθεί στους δρόμους, θα τους «μαυρίσει» στις εκλογές και θα σαρώσει όλους τους «πρόθυμους» να τον δέσουν και να τον «αυτοκτονήσουν».

 

ΠΗΓΗ: Παρασκευή 17 Ιούνη 2011, http://www.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=6304029

Έκκληση διανοουμένων – καλλιτεχνών ενάντια στα Μνημόνια και τα προγράμματα λιτότητας

ΔΕ ΧΡΩΣΤΑΜΕ – ΔΕΝ ΠΟΥΛΑΜΕ – ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΝΟΥΜΕ

 

108 Διανοούμενοι – Καλλιτέχνες

 

 

Ονειρευόμαστε μια άλλη κοινωνία, με ανθρώπους που θα είναι περήφανοι για την εργασία και τη ζωή τους. Μια άλλη κοινωνία δημοκρατίας και αλληλεγγύης, όπου το πολύτιμο αγαθό του χρόνου θα προσφέρεται σε όλους, για να απολαμβάνουν τους καρπούς του ανθρώπινου πολιτισμού. Οι άνθρωποι δεν είναι απόβλητα για να στοιβάζονται στις χωματερές της ανεργίας ούτε  μηχανές για να εξοφλούν τα χρέη των ολίγων.

Παρεμβαίνουμε δημόσια για να απαιτήσουμε να μπει τέρμα στην ιδεολογική τρομοκρατία, τα συνεχή εκβιαστικά διλήμματα που καταλήγουν να ζητούν την ανοχή, την συναίνεσή και την υποταγή μας στα νέα δεινά που ετοιμάζουν κυβέρνηση – ΕΕ – ΔΝΤ. Ενώνουμε τη φωνή μας με την μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία που συνθλίβεται από τα Μνημόνια αλλά και αγωνίζεται, γεμίζοντας τις πλατείες και λέμε: Δεν τα φάγαμε μαζί! Αυτοί τα έφαγαν, αυτοί υπέγραψαν τα παράνομα δάνεια, αυτοί θα λογοδοτήσουν.

Το κυρίαρχο πολιτικό σύστημα πηγαίνει όπισθεν ολοταχώς, ψεύδεται μέσα στην αποδεδειγμένη ενδοτικότητα του. Οδηγεί τη χώρα σε προσχεδιασμένο αδιέξοδο με συνέπειες μη αναστρέψιμες και χωρίς νομιμοποίηση εκποιεί τον δημόσιο πλούτο και τον πολιτισμό.  

Ο κόσμος όμως δεν αντέχει άλλο και έχει αποφασίσει να αψηφήσει νουθεσίες και οδηγίες που τον αιχμαλωτίζουν σε άκαρπη αναμονή.

Ξέρει ότι ο δικομματισμός ξόφλησε και ζητάει έλεγχο του χρέους. 

Η χώρα δεν είναι τα ντουβάρια, οι δρόμοι και η ξεραμένη γη, είναι οι άνθρωποι που εγκαταλείπονται, οι νέοι που ρίχνονται στην απελπισία της ανεργίας, η δημόσια υγεία και η δημόσια παιδεία που καταργούνται.

Ο κόσμος αρνείται να υποθηκεύσει το μέλλον του σε όποιον το ορέγεται. Απαιτεί έξοδο από το Μνημόνιο.

Στην Ελλάδα και αλλού αναδύεται ένα κοινωνικό μέτωπο αντίστασης, που θα διαμορφώσει ένα νέο πολιτικό ήθος, δημοκρατικό, αυτοκριτικό, ευέλικτο.

Οι εξεγέρσεις και οι μαζικές κινητοποιήσεις που συγκλονίζουν τον κόσμο, από την πλατεία Ταχρίρ μέχρι την Πουέρτα δελ Σολ, δείχνουν ότι κάτι νέο γεννιέται. Μια ευρωπαϊκή και παγκόσμια συμμαχία των λαών, ένας βαθύς κοινωνικός ριζοσπαστισμός, που μπορεί να ανατρέψει το νεοφιλελεύθερο εφιάλτη και την ισοπέδωση της ζωής μας, γίνεται για πρώτη φορά ορατός.

Μπορούμε να κερδίσουμε τον πόλεμο που μας έχουν κηρύξει με τις «ανθρωπιστικές» επεμβάσεις τους και την απάνθρωπη ειρήνη τους.

Ως μέρος του μετώπου αντίστασης, ρήξης και ελπίδας που γεννιέται στους δημόσιους χώρους, τις πλατείες, τους δρόμους και τους τόπους δουλειάς μέσα στη φρίκη ενός καπιταλισμού που σαπίζει τρώγοντας ανθρώπους, δηλώνουμε το παρόν μας σε όλες τις κινητοποιήσεις, τις απεργίες, τις συνελεύσεις και τονίζουμε:

 

ΔΕ ΧΡΩΣΤΑΜΕ – ΔΕΝ ΠΟΥΛΑΜΕ – ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΝΟΥΜΕ

Υπογραφές

 

1.      Αθανασάκης Νίκος, μουσικός

2.      Ανδρεάδης Γιάγκος, πανεπιστημιακός

3.      Αντωνίου Περικλής, φωτογράφος

4.      Αρβανίτης Δημήτρης, σκηνοθέτης

5.      Ασημακόπουλος Γιάννης, εικαστικός

6.      Αστρινάκη Ράνια, πανεπιστημιακός

7.      Βαλαβάνη Νάντια, συγγραφέας  

8.      Βάος Αντώνης, ιστορικός

9.      Βασιλακάκης Βασίλης, εικαστικός 

10.    Βατικιώτης Λεωνίδας, πανεπιστημιακός

11.    Βενετόπουλος Μπάμπης, εικαστικός

12.    Βέττα Καλλιόπη, τραγουδίστρια

13.    Βλαντή Μαρία, εικαστικός

14.    Βούλγαρης Παντελής, σκηνοθέτης

15.    Γέρου Κάτια, ηθοποιός

16.    Γκρους Τάσος, μουσικοσυνθέτης

17.    Δημητρίου Αλίντα, σκηνοθέτις

18.    Δημητρίου Σωτήρης, ανθρωπολόγος

19.    Δημητρούκα Αγαθή, συγγραφέας

20.    Διαμαντίδης Κώστας, συγγραφέας

21.    Δούκα Μάρω, συγγραφέας

22.    Ζαφειροπούλου Λίντα, μουσική παραγωγός

23.    Ζιόβας Γιώργος, ηθοποιός, ποιητής

24.    Ζουλιάτης Κώστας, μουσικός

25.    Ζουρούδης Δημήτρης, εικαστικός

26.    Ιωαννίδου Αλεξάνδρα, σλαβολόγος

27.    Ιωάννου Γιάννης, μουσικοσυνθέτης 

28.    Καζαντζάκη Λήδα, τεχνοκριτικός

29.    Καλαϊτζής Γιάννης, εικαστικός

30.    Καπαρουδάκης  Αποστόλης, δημοσιογράφος

31.    Καπελώνης Κωστής, σκηνοθέτης- ηθοποιός

32.    Καραμπέτη  Καριοφιλιά, ηθοποιός

33.    Καρτερός Θανάσης, δημοσιογράφος

34.    Κασίτας Αντώνης, εικονολήπτης 

35.    Καρυστιάνη Ιωάννα, συγγραφέας

36.    Κατζουράκης Δημήτρης, αρχιτέκτων

37.    Κατζουράκης Κυριάκος, εικαστικός

38.    Κιμπουρόπουλος Γιάννης, δημοσιογράφος 

39.    Κόγκος Γιώργος, Μουσικός             

40.    Κοκκίνου Μαρία, ζωγράφος

41.    Κομνηνού Μαρία, πανεπιστημιακός

42.    Κοντοδήμα Αριάννα, δικηγόρος

43.    Κοροβέσης Περικλής, συγγραφέας

44.    Κουβελάκης Στάθης, πανεπιστημιακός

45.    Κουλλιά Καίτη, τραγουδίστρια

46.    Κούνδουρος Δημήτρης, συγγραφέας 

47.    Κούνδουρος Νίκος, σκηνοθέτης 

48.    Κουτσούμπα Δέσποινα, αρχαιολόγος

49.    Κοψίνη Χριστίνα, δημοσιογράφος

50.    Κρεμμύδας Κώστας, ποιητής 

51.    Κωνσταντακόπουλος Δημήτρης, δημοσιογράφος, συγγραφέας

52.    Κωνσταντόπουλος Θοδωρής, σκηνοθέτης

53.    Λαπαβίτσας Κώστας, πανεπιστημιακός  

54.    Λουπάκη Ευγενία, δημοσιογράφος

55.    Μανιάτης Γιώργος, πανεπιστημιακός

56.    Μανιάτης Γιάννης-Ιόλαος, επιμελητής εκδόσεων  

57.    Μαρκέτος  Σπύρος, πανεπιστημιακός

58.    Ματζίρη Σωτηρία, κριτικός

59.    Μαυρολέων Άννα, πανεπιστημιακός

60.    Μιχαηλίδης Πέρης, θεατρικός σκηνοθέτης, ηθοποιός.

61.    Μονδέλος Στέφανος, σκηνοθέτης

62.    Μορταράκος Κυριάκος, εικαστικός

63.    Μοσχοχωρίτου Όλγα, κριτικός θεάτρου, συγγραφέας 

64.    Μπιτσάκης Ευτύχης, πανεπιστημιακός

65.    Ντέκα Μαρία, υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων

66.    Παναγιωτοπούλου Δέσποινα, σκηνοθέτις

67.    Πάντος- Κίκκος Στέφανος, αρχιτέκτων

68.    Παπαδημητρίου Μάνια, ηθοποιός

69.    Παπαδόπουλος Μάνος, σκηνοθέτης

70.    Παπαθανασίου Νίκος, μουσικός 

71.    Παπακωνσταντίνου Πέτρος, δημοσιογράφος

72.    Παπαχρήστος Δημήτρης, συγγραφέας

73.    Πατέλης Δημήτρης, πανεπιστημιακός

74.    Πολενάκης Λέανδρος, κριτικός, συγγραφέας

75.    Πολέντας Μανώλης, δημοσιογράφος

76.    Πολίτη Τζίνα, πανεπιστημιακός

77.    Πολίτης Νίκος, σκηνογράφος,

78.    Πουλοπούλου Κορνηλία, πανεπιστημιακός

79.    Ραυτογιάννης Γιώργος, ειδικός δικανικός αναλυτής

80.    Ρηγοπούλου Πέπη, πανεπιστημιακός

81.    Ρούσης Γιώργος, πανεπιστημιακός

82.    Σαγιάς Γιώργος, πανεπιστημιακός

83.    Σαρλή Ευφροσύνη, εκπαιδευτικός

84.    Σεβαστάκης Δημήτρης, ζωγράφος, πανεπιστημιακός

85.    Σαχίνη Αγγελική, ιστορικός τέχνης

86.    Σαχίνης Ξενής, εικαστικός

87.    Σιατερλή Βέρα, εικαστικός

88.    Σιατερλή Δήμητρα, εικαστικός

89.    Σιάχος Μιχάλης, δημοσιογράφος

90.    Σιούτη Τζένη, εκπαιδευτικός

91.    Σκαμνάκης Θανάσης, δημοσιογράφος

92.    Σκαρέντζος Νίκος, σκηνοθέτης

93.    Σκλάβος Δημήτρης, σκηνοθέτης 

94.    Σούσης Ισαάκ, στιχουργός, ποιητής

95.    Σπύρου Δημήτρης, σκηνοθέτης

96.    Σταυρόπουλος Στάθης, δημοσιογράφος-σκιτσογράφος

97.    Στεφανίδης Μάνος, ιστορικός τέχνης

98.    Τακάκη Καλλιόπη, ηθοποιός

99.    Τουλιάτος Νίκος, μουσικός

100.  Τριανταφύλλου Μαρώ, συγγραφέας

101.  Τρουλλινού Νίκη, συγγραφέας

102.  Τσακνής Διονύσης, μουσικοσυνθέτης

103.  Τσατά Βάνα, βιολόγος

104.  Φουρίκης Χρήστος, ζωγράφος

105.  Φραντζής Παναγιώτης, δημοσιογράφος

106.  Χαραλάμπους Πάνος, εικαστικός, πανεπιστημιακός

107.  Χαρβαλιάς Γιώργος, εικαστικός, πανεπιστημιακός      

108.  Χρύσης Αλέξανδρος, πανεπιστημιακός                     

 

ΠΗΓΗ: 16-06-2011, http://www.politikokafeneio.com/neo/modules.php?name=News&file=article&sid=9745

Tα Μάρμαρα του Παρθενώνα: Ιστορία μιας κλοπής ή η κλοπή της ιστορίας; Μέρος ΙΙ

 

Της Βασιλικής Νευροκοπλή

 

Συνέχεια από το Μέρος Ι

Από τον τύραννο Λάχαρη που αφού απέσπασε βίαια τις νικηφόρες ασπίδες του Αλέξανδρου που μετά τη νίκη του στον Γρανικό είχαν αναρτηθεί στον Παρθενώνα, έκλεψε όλο το χρυσό και τα κοσμήματα που στόλιζαν το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς. Τον Δημήτριο τον Πολιορκητή που προκάλεσε ανυπολόγιστη ζημιά στον οπισθόδομο του ναού και την ολέθρια οβίδα του Ενετού, Μουροζίνη, από την οποία κατέρρευσε το μεγαλύτρο τμήμα της ανατολικής πλευράς.

Τραύματα που κατάφεραν άνθρωποι βάρβαροι και ανίδεοι πάνω στο σώμα του σαρκωμένου ονείρου του, που είχε ήδη γίνει σύμβολο ενός ολόκληρου λαού, μέχρι το τελειωτικό χτύπημα. Αυτό που δε θα ερχόταν από βαρβάρους και απολίτιστους, ούτε εν μέσω πολέμων που συχνά η θηριωδία τους τυφλώνει τους ανθρώπους οδηγώντας τους σε πράξεις αποτρόπαιες παρά τη θέλησή τους, αλλά αυτό που θα ερχόταν από έναν και μόνον άνθρωπο με τίτλο ευγενικό και καταγόμενο από χώρα που καυχόταν για τον πολιτισμό και την αγάπη της στην τέχνη. Αυτόν που στεκόταν τώρα στην αντίπερα όχθη, έχοντας λησμονήσει ολότελα ενόσω ζούσε πως και γι’ αυτόν μια μέρα θα έρθει ο θάνατος και τα κρίματά του θα φανερωθούν και θα πληρωθούν με το νόμισμα που τους αξίζει.

Η ύβρις του ξεκίνησε από τη στιγμή που θέλησε να κατακτήσει και να εξουσιάσει το ελληνικό Κάλλος. Το Κάλλος για το οποίο ο ίδιος ποτέ δεν κοπίασε. Εκμεταλλεύτηκε την πολιτική του θέση και την επιρροή της χώρας του, τη φιλοχρηματία των κατακτητών της Ελλάδας, και την ανάγκη φτωχών ανθρώπων για να υπηρετήσει την αλαζονεία του. Το καύχημα ενός λαού θέλησε να το κάνει καύχημα ιδιωτικό του για να διακοσμήσει το σπίτι του, κι ύστερα το ξεπούλησε στη χώρα του για να απαλλαγεί απ’ τα χρέη της έκλυτης ζωής του. Τόσο τον τύφλωσε το πάθος του που δεν δίστασε να γκρεμίσει τα μάρμαρα για να αποσπάσει τις ανάγλυφες μετόπες που κάποιες φορές αρνούμενες να πέσουν στα ιερόσυλα χέρια του γλιστρούσαν κι έπεφταν με πάταγο στην αττική γη προτιμώντας να γίνουν θρύψαλα. Σείονταν τότε οι ψυχές του Κάτω Κόσμου και οργίζονταν βλέποντας να πριονίζονται και να διαμελίζονται τα σώματά τους κι ύστερα να φυλακίζονται σε ξύλινα κιβώτια και να φορτώνονται σε καράβια που τα έπαιρναν μακριά απ’ την πατρίδα τους. Μέσα στο σκοτάδι και την υγρασία εγκλωβίστηκαν με δόλο Αμαζόνες και Γίγαντες που ακόμα κι οι θεοί φοβούνταν. Παρέμειναν για χρόνια σε καρβουναποθήκες και υπόγεια με αποτέλεσμα τα πάλευκα πεντελικά κορμιά τους να μαυρίσουν και να χάσουν για πάντα την λάμψη που για αιώνες είχαν. “Στο όνομα της Τέχνης”, διεκήρυττε ο ιερόσυλος, και κάποιοι, -αλλοίμονο-, τον πίστευαν. Της Τέχνης που το σώμα της κατασπάραξε, λεηλάτησε, βίασε βάναυσα.

Οι δεκαπέντε μετόπες, τα δεκαεφτά εναέτια αγάλματα, η Καρυάτιδα και η κολώνα του Ερέχθειου μαζί με τις πενήντα έξι πλάκες της ζωφόρου, είναι οι αριθμοί που αποδεικνύουν με τον πιο τραγικό τρόπο την πλήρη διχοτόμηση του μαρμάρινου ποιήματος των αιώνων, που αφού κατακρεουργήθηκαν τα μέλη του εξορίστηκαν ανάπηροι αιχμάλωτοι στην ξένη γη. Νεκροί αιχμάλωτοι, μιας και όλα τα μέλη πέθαναν από τη στιγμή που χωρίστηκαν από το φως για το οποίο πλάστηκαν. Το Αττικό φως που όμοιό του δεν απαντάται πουθενά στον κόσμο. Ποια είναι η αξία μιας Τέχνης νεκρής; Μιας Τέχνης κλεμμένης; Μιας λεηλατημένης Τέχνης;

Το σώμα του Φειδία παλλόταν. Τα αθάνατα χέρια του έτρεμαν. Ήταν φανερό πως δεν άντεχε να συνεχίσει άλλο να μιλά. Είναι μεγάλο βάρος για τις ψυχές η εξοστρακισμένη Ιστορία τους, το διαμελισμένο τους ήθος, το κατακρεουργημένο σώμα τους.

Τώρα, όλοι περίμεναν γεμάτοι αγωνία την απόφαση του Μέγα Κριτή μιας και όταν ζητήθηκε ο λόγος από τον λόρδο αυτός δεν απάντησε τίποτα παρά μόνον πεσμένος στα γόνατα χτυπούσε μανιασμένα το στήθος του.

– Δεν υπάρχει μετάνοια σ’ αυτόν τον κόσμο, λόρδε. Αυτή είναι προνόμιο των ζωντανών. Δεν ωφελούν τα δάκρυα εδώ. Μόνον ένας τρόπος υπάρχει να ησυχάσει η ψυχή σου και να περάσει αυτό το ποτάμι ώστε να ενωθεί με τον υπόλοιπο κόσμο κι ο τρόπος αυτός είναι στο χέρι των ανθρώπων της γενιάς σου. Όσο αυτοί θα μένουν απαθείς στα εγκλήματά σου η ψυχή σου θα παραδέρνει μόνη κι αβοήθητη στα σκοτάδια σαν τις ψυχές των μαρμάρινων γλυπτών που στοίχειωσες μέσα στα ξύλινα κιβώτια. Το αμάρτημα που διέπραξες είναι η ύβρις σου κατά της ίδιας της αιωνιότητας, γιατί τι άλλο είναι η Ιστορία που αποτυπώνεται στα έργα των ανθρώπων παρά η πορεία τους προς την αιωνιότητα; Αυτή την ύβρη δεν την αποτόλμησαν ποτέ ούτε θεοί ούτε άνθρωποι. Το πιο απογοητευτικό όμως για τον υπερφίαλο άνθρωπο που την αποτολμά είναι πως οι κόποι του θα πηγαίνουν πάντα ολότελα χαμένοι. Δεν γνώριζες πως ό, τι και να κάνεις η Ιστορία θα παραμένει αλώβητη; Πως η Ιστορία δεν πεθαίνει λόρδε; Πως η ακεραιότητά της ούτε γκρεμίζεται, ούτε διαμελίζεται; Δεν πουλιέται και δεν αγοράζεται. Δεν εξορίζεται και δεν φθείρεται. Ακόμη και όλον τον Παρθενώνα να άρπαζες, ο Παρθενώνας θα έμενε στη θέση του, γιατί εκεί ανήκει, εκεί γεννήθηκε, και κουβαλά τη μνήμη ενός ολόκληρου λαού που κανείς δεν μπορεί να κλέψει όσο και να το προσπαθήσει. Γιατί η αλήθεια είναι πως κάθε Ιστορία ανήκει στον λαό που τη γέννησε και την ανάθρεψε. Ο τόπος, ο λαός του και τα υλικά της Ιστορίας του, μπορεί να κακοποιηθούν, να σκλαβωθούν, να εξοριστούν, ακόμη και να πεθάνουν. Η Ιστορία όμως ποτέ. Είναι πέρα απ’ όλα αυτά και πολύ πιο πάνω. Γι’ αυτό κι εσείς ψυχές των Μαρμάρων, ησυχάστε. Μα οι ζωντανοί είναι ζωντανοί και οι νεκροί νεκροί. Το δίκαιο δίκαιο και το άδικο άδικο. Το αμάρτημα που διέπραξες, λόρδε, βαραίνει εσένα και όσους το ανέχονται ή το δικαιολογούν. Δεν μπορεί να καυχάται ο λαός σου για τα έργα άλλου λαού που βρέθηκαν με δόλιο τρόπο στα χέρια του. Αν εσύ διέπραξες μια φορά το μέγα αμάρτημα, ο λαός σου οφείλει να αποδώσει με τιμές τα υλικά της άυλης Ιστορίας εκεί όπου ανήκουν. Μόνον έτσι θα αποδοθεί δικαιοσύνη στον Πάνω Κόσμο και θα ειρηνεύσουν τελείως οι ψυχές του Κάτω Κόσμου κι η δική σου μαζί τους.

Μετά απ’ αυτά τα λόγια ο Μέγας Κριτής σιώπησε θλιμμένος. Και τότε ένας κεραυνός διέσχισε τα καταχθόνια. Ευθύς έπεσαν όλοι τρομαγμένοι στα γόνατα νιώθοντας πως κάτι ξεχωριστό θα συμβεί. Ακούστηκε η βαριά σα σίδερο φωνή του Μάντη Τειρεσία που όλοι γνώριζαν καλά. Οι λέξεις του ήχησαν σα σήμαντρα σε καμπάνες.

– Θα περάσουνε χρόνια. Η Ελλάδα θα ελευθερωθεί. Θα περάσουνε χρόνια. Η χώρα αυτή θα γεννήσει ανθρώπους άξιους να ζητήσουν με σθένος την επιστροφή των κλεμμένων υλικών της Ιστορίας τους πίσω στον τόπο τους. Θα περάσουν κι άλλα χρόνια. Κάτω από τον βράχο της Ακρόπολης θα φτιάξουν οι Έλληνες γυάλινο οικοδόμημα που θα στεγάσει ό, τι απέμεινε στον Παρθενώνα, μιας και ο Παρθενώνας μια φορά φτιάχτηκε και δεύτερη δεν ξεναγίνεται. Έτσι όπως τον κατάντησε ο άρπαγας δεν μπορεί να προστατέψει τα παιδιά του. Μα τα Μάρμαρα σ’ αυτό το γυάλινο σπίτι που θα επιτρέπει τη συνομιλία τους με το φως θα είναι εκεί αναπαυμένα. Θα περιμένουν τα υπόλοιπα μέλη του σώματός τους να επιστρέψουν κοντά τους σαν πρώτα κι ας γνωρίζουν πως τίποτα δεν θα είναι όπως πρώτα. Λίγα ακόμη χρόνια θα περάσουν μέσα στην αναμονή και την προσμονή και μια μέρα, θεοί και ημίθεοι, παρθένες και Νύμφες, Αμαζόνες, Κένταυροι και Γίγαντες, Τρώες κι Αχαιοί, θα είναι και πάλι μαζί. Ελεύθεροι από την αιχμαλωσία του ξένου ουρανού που θα αναγνωρίσει το δίκαιό τους. Και τότε, μέσα απ’ τα μεγάλα υαλωτά θ’ αρχίσει πάλι το παλιό, γνωστό, ερωτικό παιχνίδι των Μαρμάρων με το φως που μόνον αυτό μπορεί να δώσει ψυχή στα άψυχα και τις μορφές τους, να θεραπεύσει τα τραύματα, να ενοποιήσει και πάλι σ’ ένα σώμα τα διαμελισμένα, και να καθησυχάσει πλήρως το πνεύμα τους. Βλέπω τον κόσμο να πανηγυρίζει τη μέρα εκείνη ενωμένος στη χαρά της απόδοσης Δικαιοσύνης. Δεν πανηγυρίζουν μονάχα οι Έλληνες. Το πανηγύρι που βλέπω δε γίνεται μόνο γύρω από τον βράχο της Ακρόπολης, Ο νους μου ταξιδεύει σε όλα τα μήκη και πλάτη του Πάνω Κόσμου και η γιορτή της επιστροφής των Μαρμάρων στη γενέτειρά τους παίρνει διαστάσεις ασύλληπτες. Και διαλύεται η ύβρις αυτού του αξιολύπητου ανθρώπου σα μαύρο σύννεφο στον ερχομό της μεγαλόψυχης Άνοιξης που ξαναδίνει στους ανθρώπους όλους την ελπίδα στη Δικαιοσύνη, την αγάπη στην Ιστορία και την πίστη στην απαρασάλευτη αιωνιότητα.

Ο Μάντης βγήκε από το Όραμα κι ο Μέγας Κριτής κοίταξε τα πλήθη που ήταν ακόμα γονατισμένα.

– Γυρίστε στους τόπους σας. Πίσω στα απόκρημνα όρη και στ’ άγρια βουνά, στις εύφορες κοιλάδες και στις χαράδρες, στα πικρά ποτάμια και τις γλυκές λίμνες. Επιστρέψτε στα υπόγεια των ναών και στις κατοικητήριες στοές σας. Μόνο η υπομονή αρμόζει στους νεκρούς. Η ώρα της Τελικής Κρίσης δεν ήρθε ακόμα, μα δε θ’ αργήσει. Τότε, και μόνο τότε, θα αποδοθεί μια για πάντα η οριστική και αμετάκλητη Δικαιοσύνη. Θα ζήσουμε λίγο ακόμα ελπίζοντας πως οι ζωντανοί θα διορθώσουν τα σφάλματα τα δικά τους και των προγόνων τους και θα συνειδητοποιήσουν πως η γήινη ζωή τους είναι πολύ μικρή για να την σπαταλήσουν στο Άδικο.

Με την άκρη των βλεφάρων τους είδαν τότε όλοι το σκοτεινό Αχέροντα να ρέει και πάλι και τη σκιά του Μέγα Κριτή να απομακρύνεται. Όταν έσβησε, σηκώθηκαν ήσυχα κι άρχισαν να επιστρέφουν στον τόπο που για να τον καθένα ορίστηκε όταν κατέβηκε στον Άδη. Η λέξη “υπομονή” ηχούσε διαρκώς στ’ αφτιά τους, και η ελπίδα που μόνον ο Απόλλλωνας είχε κρατήσει άσβηστη μέσα του, φώτισε και πάλι τις ταραγμένες ψυχές τους. Ας περάσουν τα χρόνια, μουρμούριζαν πάλι και πάλι.

Ο λόρδος ξύπνησε τρέμοντας. Τα μεταξωτά του σκεπάσματα ήταν λουσμένα στον ιδρώτα που τόση ώρα έτρεχε ποτάμι απ’ όλο το σώμα του. Προσπάθησε να σηκωθεί, μα το σώμα του δεν τον υπάκουε. Κοκαλωμένα τα μέλη του σαν καρφωμένα στο πουπουλένιο του στρώμα. Ένα όνειρο ήταν, δεν υπάρχει λόγος να του δώσει περισσότερη σημασία απ’ ό, τι αξίζει. Θέλησε να πιει λίγο νερό και προσπάθησε να μιλήσει, να φωνάξει τον υπηρέτη, αλλά η γλώσσα του είχε δεθεί, κι ένας κόμπος στο λαιμό δεν τον άφηνε να ανασάνει. Με μεγάλη προσπάθεια κατάφερε τελικά ν’ ανακαθήσει στο κρεβάτι. Όνειρο ήταν, μια σαχλαμάρα, δεν ήταν τίποτα φοβερό. Λίγο νερό, κι όλα θα επανέρθουν στους κανονικούς ρυθμούς τους. Κατέβασε τα γυμνά του πόδια, πάτησε πάνω στο μαρμάρινο σκαλί που είχε κρατήσει από ένα αέτωμα του Παρθενώνα για να το πατά και να κατεβαίνει από το ψηλό του κρεβάτι. Τα πόδια του πάγωσαν στο άγγιγμα του μαρμάρου. Θυμήθηκε πως πάνω σ’ ένα τέτοιο κομμάτι πατά ο Άδης καθισμένος στον θρόνο του για να εμποδίζει τις ψυχές να δραπετεύουν από τον Κάτω Κόσμο. Πάτησε πάνω του γερά για να ξορκίσει τον εφιάλτη που είδε, και χαμογέλασε ειρωνικά. Σηκώθηκε όρθιος και άπλωσε το χέρι να πιει νερό από το χρυσό κύπελλο που είχε πάρει κάποτε από τον ναό του Επικούρειου Απόλλωνα της Φιγαλείας. Αναρωτήθηκε σαρκαστικά αν το νερό που θα έπινε ήτανε άραγε από την πηγή της Λήθης ή της Μνημοσύνης. Πάνω που τέντωνε το χέρι να πιάσει το κύπελλο και να πιει την πρώτη γουλιά ένιωσε μια μαύρη σκιά πίσω του να τον απειλεί, και τα πόδια του να γλιστρούν απ’ το μάρμαρο. Έπεσε στο πάτωμα προτού μάθει την απάντηση. Το χρυσό κύπελλο κύλησε στο πάτωμα, κατευθύνθηκε προς την ανοιχτή πόρτα κι άρχισε να κατεβαίνει με θόρυβο τις σκάλες. Οι υπηρέτες ανέβηκαν τρέχοντας. Βρήκαν τον κύριό τους στο πάτωμα και το μάρμαρο πάνω στο οποίο πατούσε ποτισμένο αίμα που ακόμα έτρεχε από το κεφάλι του.

 

*(ψευδώνυμο: Η Μαρμαρωμένη Ερινύα). (Διήγημα της Βασιλικής Νευροκοπλή ως συμμετοχή στον 3ο Διεθνή Διαγωνισμό διηγήματος που προκήρυξε η οργάνωση του ιδρύματος Ελληνικού πολιτισμού Νόσοτς της Αργεντινής σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Ελλάδας στην Αργεντινή και τιμήθηκε με το β΄ βραβείο).

 

Σημείωση:

Το διήγημά μου με τίτλο "Τα Μάρμαρα του Παρθενώνα", κάτω από το ψευδώνυμο Μαρμαρωμένη Ερινύα, συμμετείχε στον 3ο Διεθνή Διαγωνισμό διηγήματος με θέμα "Τα Μάρμαρα του Παρθενώνα, Η ιστορια μιας κλοπής ή η κλοπή της ιστορίας", που προκήρυξε η οργάνωση Ελληνικού Πολιτισμού Νόστος υπό την αιγιδα της Πρεσβείας της Ελλάδας στην Αργεντινή σε συνεργασία με την Ένωση Λογοτεχνών της Αργεντινής, την Ένωση Ελλήνων λογοτεχνών και συγγραφέων των πέντε ηπείρων, τη Διασπορική λογοτεχνική στοά της Αυστραλίας, το Κέντρο Ελληνικών και Βυζαντινών σπουδών "Φώτιος Μάλλερος" και του Πανεπιστημίου της Χιλής. Τιμήθηκε με το β΄ βραβείο εξ ημισείας με το διήγημα της Σόνιας Ζαχαράτου "Το πένθος της Σελήνης".

 

ΠΗΓΗ: 3) Monday, June 6, 2011, http://animusanimus.blogspot.com/2011/06/t.html, 4) Tuesday, June 7, 2011, http://animusanimus.blogspot.com/2011/06/blog-post_07.html

Tα Μάρμαρα του Παρθενώνα: Ιστορία μιας κλοπής ή η κλοπή της ιστορίας; Μέρος Ι

 

Της Βασιλικής Νευροκοπλή

 

Οχλαγωγία. Τέρατα μυθικά, όντα υπερφυσικά, θεοί αιωνόβιοι, ημίθεοι διγενείς, θνητοί πρωταγωνιστές των θρύλων, βασιλείς περιώνυμοι, πολίτες άσημοι, πολιτικοί επιφανείς, σκλάβοι ανώνυμοι, ρήτορες πολύφθογγοι, κήρυκες μελίρρυτοι και φιλόσοφοι ρακένδυτοι, όλοι παρόντες. Σε επιφανείς θέσεις οι μύστες των Μυστηρίων. Ιερείς και ιέρειες, προφήτες και μάντεις.

Προεξάρχοντες όλων οι ποιητές, οι γλύπτες και οι αρχιτέκτονες, οι ραψωδοί, οι μουσικοί, οι συγγραφείς και οι ιστορικοί. Όλοι όσοι χάραξαν ανεξίτηλα στη μνήμη του χρόνου τη φευγαλέα στιγμή, το ανεπανάληπτο γεγονός, το άξιο λόγου συμβάν τού κάποτε, τού τότε, τού ήτανε μια φορά. Όλοι όσοι ξεδιψούν από την πηγή της Μνημοσύνης.

Το αναρίθμητο πλήθος οργισμένο καγχάζει. Οι γλώσσες μπερδεύονται, οι λέξεις συμπλέκονται, βρυχηθμοί, αλλαλαγμοί, πολεμικό συλλαλητήριο.

Στο προαύλιο του σκοτεινού παλατιού οι αγριεμένοι Κένταυροι τινάζουν πίσω το κεφάλι έτοιμοι να εκσφενδονίσουν βράχους, δέντρα, βουνά ολόκληρα ενάντια στον εχθρό που μόλις ξεπρόβαλλε. Ο γιος του Κρόνου και της Νύμφης Φιλύρας, Χείρωνας, κάνει απεγνωσμένες προσπάθεις να τους συγκρατήσει, μα όταν βλέπει στο πλευρό τους παραταγμένους τούς προαιώνιους εχθρούς τους, Λαπίθες, και όλους μαζί να τους καθοδηγεί ο μαθητής του στις επιστημες, Ηρακλής, που τα φαρμακερά του βέλη στάθηκαν κάποτε αιτία του χαμού τους, παραιτείται. Ο σοφός Κένταυρος γνωρίζει πως θύτης και θύμα συντάσσονται μόνον απέναντι σε μια αδικία που υπερβαίνει κατά πολύ την παλιά τους έχθρα. Κι ακόμα, γνωρίζει καλά ο δάσκαλος των μεγάλων ηρώων πως, η σοφία και τα θεραπευτικά του βότανα είναι ανίκανα να θεραπεύσουν την οργή απέναντι στο Άδικο.

Πίσω από τους Κένταυρους και τους Λαπίθες, στέκουν καβάλα στ’ άλογά τους ετοιμοπόλεμες οι Αμαζόνες, καταστόλιστες τ’ αστραφτερά τους περιδέραια από ιερές πέτρες. Τεντώνουν τις χορδές των τόξων τους σημαδεύοντας κι αυτές τον εχθρό. Αν εκτοξευτούν τα εξασκημένα βέλη δε θα αστοχήσουν. Ανάμεσά τους, -πόσο παράδοξο-, οι Έλληνες. Αυτοί οι Έλληνες που κάποτε ισοπέδωσαν την πρωτεύουσά τους, Θεμίσυρα, και τις έσυραν σκλάβες στα καράβια τους. Οι ρωμαλαίες γυναίκες και οι Έλληνες, όπως οι Κένταυροι με τους Λαπίθες, έχουν καρφωμένο το βλέμμα τους στον Ηρακλή. Αυτός θα δώσει το σύνθημα. Άλλος κανείς.

Τρίτο στρατόπεδο, τα παιδιά της Γης και του Ουρανού με το φολιδωτό σώμα που καταλήγει σε σαύρας ουρά. Τα μακριά τους γένια ανταριασμένα, τα πυκνά μαλλιά τους ακατάστατα. Υψώνουν στα τριχωρά τους μπράτσα τα λαμπερά ακόντια. Ο πρεσβύτερος των Γιγάντων, Αλκυονέας, ο ανθρωποφάγος Άλπος που αντί τρίχες στο κεφάλι του έχει οχιές και τόσα χέρια που κάποτε κατάφεραν να αρπάξουν τα βόδια του Ήλιου, ο τρομερός Εφιάλτης που για δεκατρείς μήνες κράτησε αιχμάλωτο τον ίδιο τον θεό του πολέμου μέσα σε χάλκινο δοχείο, και ο Κλυτίας, ο Μίμας, ο Πορφυρίωνας, ο Άθως και όλοι οι άλλοι Γίγαντες στρέφουν το κεφάλι στον αρχηγό τους. Μα ακόμα και ο γιος της Γης και του Τάρταρου, Εγκέλαδος, όπως όλοι οι προηγούμενοι, περιμένει κι αυτός ανυπόμονα το νεύμα του Ηρακλή, σφίγγοντας τα δόντια μην του ξεφύγει κάποιος οργισμένος αναστεναγμός κι ο Πάνω Κόσμος ταραχτεί ανυποψίαστος.

Πίσω τους, άλλο παράδοξο. Οι Αχαιοί παραταγμένοι με τους Τρώες. Ο βασιλιάς της Σπάρτης Μενέλαος κι ο αδερφός του, βασιλιάς των Μυκηνών, Αγαμέμνονας, πλάι στον πρίγκιπα της Τροίας Πάρη. Μαζί τους ο Αχιλλέας, ο Έκτορας κι ο Αίαντας ο Τελαμώνιος.

Ανάμεσα στο εξαγριωμένο πλήθος αναρίθμητοι άλλοι προστρέχουν να συνταχτούν σ’ ένα από όλα τα στρατόπεδα κι άλλοι στέκουν χαμένοι σαν αδαείς. Ελάχιστοι μένουν νηφάλιοι μέσα στην αντάρα. Είναι οι Προεξάρχοντες, όρθιοι και ολότελα άοπλοι στα ακαλιά του παλατιού. Ο Όμηρος, ο Ηρόδοτος, ο Ερατοσθένης κι ο Παυσανίας, οι αρχαίοι τραγικοί ποιητές κι ο Ικτίνος, ο Καλλικράτης κι ο Φειδίας. Από τους Ολύμπιους θεούς που κάθονται στους θρόνους τους, μόνον ο Απόλλωνας παραμένει ατάραχος με μάτια καρφωμένα στα νερά του ποταμού που διαβαίνει έξω απ’ τις Πύλες της αυλής. Δεν τον απασχολούν τα στρατόπεδα και οι μαχητές τους, ούτε ο εχθρός στην αντίπερα όχθη. Το βλέμμα του μοιάζει ονειροπόλο. Στην πραγματικότητα είναι στραμμένο στην καρδιά του που του υπόσχεται μυστικά πως σύντομα η τάξη στον Κάτω Κόσμο θα αποκατασταθεί. Δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά.

Τα νερά του Αχέροντα σαν την ψυχή του Απόλλωνα ατάραχα, αρυτίδωτα από την οχλαγωγία, σχεδόν αδιάφορα, ρέουν. Μόνον που αυτά, αντίθετα με τη φωτεινή ψυχή τού γαλήνιου θεού, είναι θεοσκότεινα.

Πυκνή ομίχλη και βαριά συννεφιά κατοικούν στα καταχθόνια, μα οι ψυχές, εξοικειωμένες εδώ και αιώνες στα σκοτάδια, αναγνωρίζουν δίχως δυσκολία η μια την άλλη. Κι αν κάποιες βρίσκονται σε άγνοια είναι γιατί πίνουν νερό της Λήθης να λησμονήσουν τις πίκρες και τα βάσανα του Πάνω Κόσμου, μα και τις χαρές του. Αναρωτιούνται τι προκάλεσε αυτή τη σύρραξη. Ποια αιτία συγκέντρωσε στην αυλή του οδυνηρού παλατιού όλο αυτό το ετερόκλητο και οργισμένο πλήθος, ερχόμενο από τους λειμώνες των ασφόδελων, το δάσος της Περσεφόνης, τα Τάρταρα, ακόμη κι από τα Ηλύσια; Και ποιος είναι άραγε τούτος ο τόσο απειλητικός εχθρός;

Αίφνης, μέσα στην αιώνια νύχτα του Κάτω Κόσμου, αχνοφέγγει το ίχνος της σκιάς Του. Ο θόρυβος υποχωρεί. Στα μισά της φανέρωσής Της καταπαύει πλήρως. Όταν η σκιά του Μέγα Κριτή ολοκληρώνεται, όλοι υποκλίνονται μπροστά της κάτω από το βάρος ενός αδιαμφισβήτητου σεβασμού. Τα κεφάλια θα σηκωθούν και πάλι μόνον όταν νιώσουν τη ροή του ποταμού να σταματά, τη φωτεινή σκιά να παγώνει, τον Μέγα Κριτή, όρθιο πάνω στη σχεδία της Δικαιοσύνης, τυλιγμένον τον μακρύ μαύρο του μανδύα, να λέει:

– Κατεβάστε τα όπλα. Ποιος ξύπνησε τα κοιμισμένα πάθη σας; Λησμονήσατε πως τα πάθη δεν αρμόζουν στους νεκρούς; Ο πόλεμος μόνον τους ζωντανούς αφορά, αφού στην επίγεια ζωή το αίμα διψά για αίμα. Δεν σας είναι αρκετό το αίμα των ζωντανών που σηκώνουμε στην πλάτη μας;

Και λέγοντας αυτά στρέφει το κεφάλι ν’ αντικρίσει τον εχθρό που στη θέα του συστρατεύθηκαν τόσες φυλές. Όλοι κατεβάζουν τα όπλα χωρίς να προβάλλουν αντίσταση. Χαλαρώνουν τις τεντωμένες χορδές, αφήνουν τις πέτρες και τα ακόντια κατάχαμα, κι ενώ ο Κριτής περιμένει να δει στην αντίπερα όχθη στρατεύματα οπλισμένα, παραταγμένα αντιστοίχως σε θέση μάχης, μένει εμβρόντητος βλέποντας έναν μονάχα άνθρωπο, άοπλο και παντελώς αβοήθητο, αξιολύπητο σχεδόν. Τα φθαρμένα του ρούχα υποδηλώνουν παρελθόν ευγενικό. Τα αλλοιωμένα χαρακτηριστικά του προσώπου του αφήνουν έκδηλα τα σημάδια μιας αλλοτινής περηφάνιας, ίσως και υπεροψίας, δεν θα ήταν παράτολμο να υποθέσει και σκληρότητας. Δεν μοιάζει ωστόσο τόσο άπορος ώστε να μην έχει ούτε έναν οβολό να δώσει στον Χάροντα για να το περάσει απέναντι. Άρα, για να τον εγκατέλειψε εκεί ο Χάρος σημαίνει πως δεν έχει ούτε έναν φίλο. Ποιος είναι, λοιπόν, αυτός ο αξιοθρήνητος άνθρωπος που έχει μόνον εχθρούς; Μπροστά στο διαπεραστικό βλέμμα του Κριτή, ο άνθρωπος πέφτει στα γόνατα.

– Σήκω όρθιος και πες μου το όνομά σου, τον προστάζει.

– Λόρδος Έλγιν, απαντά σχεδόν ξέπνοα ο ξένος.

Ο Μέγας Κριτής τώρα γνωρίζει περί τίνος πρόκειται. Δεν του αρκεί όμως αυτό που ο ίδιος γνωρίζει. Απευθύνεται και πάλι στο πλήθος. Πρέπει να ειπωθούν όλα δημόσια για να λάβουν γνώση και όλοι όσοι λησμόνησαν.

– Διαλέξτε ανάμεσά σας, τον πλέον ικανό που θα σας αντιπροσωπεύσει όλους για να απαγγείλει την κατηγορία απέναντι σ’ αυτόν τον άνθρωπο, διότι απέναντι σ’ έναν άνθρωπο, όποιος κι αν είναι αυτός κι ό, τι κι αν έχει κάνει, μόνον άλλος ένας ταιριάζει να σταθεί.

Κένταυροι και Γίγαντες, Αμαζόνες και Νύμφες, άνθρωποι, θεοί, ημίθεοι, αξιωματούχοι και ταπεινοί, μ’ ένα στόμα, σαν να ήταν από καιρό αποφασισμένο, φωνάζουν: ο Φειδίας!

Ο Φειδίας ξαφνιάζεται. Κανείς δεν τον είχε προειδοποιήσει γι’ αυτήν την εξέλιξη. Με βήμα αβέβαιο προχωρεί προς την όχθη του ποταμού και τον Μέγα Κριτή διασχίζοντας το πλήθος που του ανοίγει δρόμο. Ανεμίζουν οι περίτεχνες πτυχές του φορέματός του, τα καλοχτενισμένα του μακριά ξανθά μαλλιά. Ανεμίζει και το βλέμμα του σαν να ταξιδεύει σε περασμένους χρόνους, κι ο Μέγας Κριτής διακρίνει σ’ αυτό τις υγρές αναλαμπές μιας ανυποχώρητης θλίψης.

– Φειδία, ποια κατηγορία έχεις να απαγγείλεις στον λόρδο Έλγιν;

Στο πρόσωπο του γλύπτη διαγράφεται μία έντονη αμηχανία. Το πλήθος περιμένει με κομμένη την ανάσα κι αυτός αγωνίζεται να βρει τις κατάλληλες λέξεις. Μα αυτός μόνο ποιήματα γνωρίζει να απαγγέλλει. Πώς να απαγγείλει τώρα μια κατηγορία; Γιατί να πέσει σ’ αυτόν ένας τόσο αταίριαστος κλήρος; Στη θέση του θα ’ταν πολύ καταλληλότερος ο Περικλής. Ο ίδιος ούτε την τέχνη της πολιτικής κατέχει ούτε τη ρητορεία εξάσκησε ποτέ. Μα ο Μέγας Κριτής πρόσταξε, κι ο λαός που με νύχια και δόντια συγκρατεί την οργή του υπακούοντας το πρόσταγμα του Κριτή, αδημονεί. Λίγο περισσότερο αν καθυστερήσει κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί με βεβαιότητα πως δεν θα ξεσπάσει τελικά ο πόλεμος. Αφού λοιπόν, τον επέλεξαν, θα μιλήσει. Ποτέ δεν αρνήθηκε τις προκλήσεις και πάντα γενναίος στάθηκε απέναντί τους. Θα μιλήσει όμως, όπως γνωρίζει αυτός να μιλά, κι ας βγάλει στο τέλος ο Μέγας Κριτής το κατηγορητήριο και την καταδίκη που αρμόζει στον ένοχο.

Κι ο μαθητής του Ηγία, του Αγέλαδου και του Πολύγυστου στο χαλκό και στη ζωγραφική, ο πρώτος γλύπτης που συνδύασε το ελεφαντόδοντο με το χρυσό για να ντύσει τα ξύλινα γλυπτά του, αρχίζει να ιστορεί τα περασμένα πιάνοντας το νήμα της αφήγησης από τα πρώτα παιδικά του χρόνια. Τότε που διψασμένο για γνώση παιδί άκουγε αχόρταγα τα κατορθώματα των ηρώων, τα πάθη των θεών και τους πολέμους των υπερφυσικών πλασμάτων με τους θνητούς, που τραγουδούσαν οι ραψωδοί στους δρόμους, κι ύστερα ξαγρυπνούσε πλάθοντας με το νου του τα πρόσωπα που δεν συνάντησε ποτέ. Θυμήθηκε τα χρόνια που σαν έφηβος παρακολουθούσε τους αγώνες των ποιητών στα θέατρα και φλέγονταν τα σωθικά του αποζητώντας να δώσουν εικόνα στις λέξεις που άκουγε και μορφές στα άμορφα πλάσματα που τον μάγευαν. Με τον καιρό ο πόθος του να ανυψώσει στη θέα του φωτός τα σκοτεινά κι αθέατα βάθη της Ιστορίας του τόπου του, μεγάλωνε. Σαν να ήταν χρισμένος από κάποια Μοίρα ένιωθε μέρα με τη μέρα τον προορισμό του αδυσώπητα να τον καλεί. Για να ονειρευτεί επικαλούνταν τις Μούσες όπως ο Όμηρος κι αυτές που όλα τα γνωρίζουν όχι μονον τον βοηθούσαν αλλά του υπενθύμιζαν διαρκώς πως ήταν εκλεκτός τους. Πως τον είχαν οι ίδιες επιλέξει να διατηρήσει τη μνήμη του κόσμου που τον γέννησε. Να συμφιλιώσει στο έργο του λαούς αιματοκυλισμένους. Να πολεμήσει με τον καταπέλτη χρόνο για να μη σβηστούνε χνάρια ικανά να οδηγούσαν τις επερχόμενες γενιές στο δρόμο του μέλλοντος. Έτσι ξεκίνησε την γλυπτική πάνω στο μάρμαρο, ελπίζοντας πως σ’ αυτό το υλικό θα μπορούσε να αποτυπώσει το πνεύμα της ένδοξης Ιστορίας κι αυτό να μείνει αδιάβρωτο και ακέραιο στο πέρασμα των αιώνων.

Ταξίδεψε στην Αίγυπτο για να μαθητεύσει στα Μυστήρια των ιερέων της που γνώριζαν, μόνον αυτοί, τα μυστικά των αριθμών. Τα ακριβά και πολύτιμα μυστικά με τα οποία εκείνοι μπορούσαν να μετρούν τα παιχνίδια του φωτός με την ύλη. Επιστρέφοντας στην Αθήνα ήταν έτοιμος να ναυπηγήσει το παιδικό του όνειρο με απόλυτη ακρίβεια, βήμα προς βήμα, αν οι άνεμοι ήταν γι’ αυτό ευνοϊκοί. Και οι άνεμοι της Δημοκρατίας συμμάχισαν μαζί του. Όταν ο Περικλής ανακοίνωσε στους Αθηναίους το οικοδομικό του πρόγραμμα τον κάλεσε να αναλάβει τον γλυπτό διάκοσμο του Παρθενώνα που θα έχτιζε ο φίλος του, Ικτίνος. Αφού δίδαξε τους μαθητές του, που αποδείχθηκαν ισάξιοί του, ανέλαβαν όλοι μαζί το φιλόδοξο εγχείρημα.

Ατελείωτες ασκήσεις πάνω στα χαρτιά. Σχέδια πάνω στα σχέδια, διορθώσεις πάνω στις διορθώσεις και προπλάσματα σε μικρή κλίμακα. Χρειάστηκαν μόνον δεκαπέντε χρόνια για να ολοκληρωθεί το θαύμα των αιώνων. Τα ακούραστα ταλαντούχα χέρια του Αλκαμένη, του Αγοράκριτου και των άλλων μαθητών του, άρχισαν πρώτα σκαλίζοντας τις σαράντα δύο μετόπες. Σην ανατολική τη Γιγαντομαχία, στη δυτική την Αμαζονομαχία, τη βόρεια την άλωση της Τροίας και στη νότια την Κενταυρομαχία. Έπειτα ακολούθησε η ιωνική ζωφόρος σφυρηλατώντας πάνω της εκατόν δεκαπέντε ανάγλυφες παραστάσεις με τετρακόσιες μορφές που απεικόνιζαν την πρώτη πομπή των μεγάλων Παναθηναίων που μετέφερε στη θεά Αθηνά το καινούριο της πέπλο κεντημένο με παράσταση της Γιγαντομαχίας. Τελευταία ήρθαν τα τριγωνικά αετώματα με τη γέννηση της Αθηνάς από το κεφάλι του πατέρα της Δία, την έριδά της με τον Ποσειδώνα για την προστασία της πόλης, η Αθηνά με τον Δία και την Ήρα περιτριγυρισμένοι θεούς όρθιους, ξαπλωτούς ή καθισμένους ανάλογα με το πώς επέβαλλε το σχήμα των αετωμάτων και στις άκρες τα τέθριππα του Ήλιου που ανατέλλει και της Σελήνης που δύει για να οριστεί η αρχή και το τέλος της ημέρας γέννησης της Αθηνάς, κι αλλού οι δυο αντίπαλοι θεοί και η Νίκη να οδηγεί τα δυο άλογα του άρματος της Αθηνάς, ενώ η Αμφιτρίτη αυτά του Ποσειδώνα. Ξοπίσω τους να τρέχουν οι αγγελιοφόροι θεοί, Ερμής και Ίρις και ολόγυρά τους καθιστοί ή ξαπλωμένοι οι ήρωες της Αττικής.

Βούρκωσε ο γλύπτης ενθυμούμενος τα ρίγη που προκάλεσε η θέα του ολομάρμαρου καταστόλιστου ναού στους Αθηναίους στα εγκαίνιά του την εικοστή ογδόη του μήνα Εκατομβαιώνα.

Διατρέχοντας το πέρασμα των αιώνων, ο Φειδίας εξιστόρησε όλες τις τροποποιήσεις και αλλοιώσεις που υπέστη ο ναός από ρωμαίους και βυζαντινούς, κατακτητές ερχόμενους από ανατολή και δύση που, κάθε φορά ανάλογα με την πίστη τους, τον μετέτρεπαν, άλλοτε σε χριστιανική εκκλησία στο όνομα της αγίας του Θεού Σοφίας ή της Θεοτόκου κι άλλοτε σε τζαμί. Γιατί οι νεκροί όλα τα βλέπουν κι όλα τ’ ακούν κι ας μην το γνωρίζουν οι ζωντανοί.

Ξάφνου, η φωνή του ράγισε. Χαμήλωσε τα μάτια να μην προδώσει την ταραχή. Είχε έρθει η ώρα να μιλήσει για την πιο βαθιά πληγή. Τη δική του και όλων των πλασμάτων του αρχαίου κόσμου που στα γλυπτά του σφυρηλατήθηκαν κι έτσι συμφιλιώθηκαν και εξαγνίστηκαν από πάθη μακραίωνα. Στήλωσε το βλέμμα στα καθηλωμένα νερά του ποταμού κι άρχισε να διηγείται τις καταστροφές. Λίγο για να παρατείνει το άγγιγμα της πρόσφατης βαθιάς πληγής που ακόμα αιμορραγούσε και λίγο για να αποκαλύψει όλα τα προηγούμενα τραύματα του καλλιμάρμαρου ναού, ξεκίνησε πάλι από την αρχή.

 

ΠΗΓΗ: 1) Saturday, June 4, 2011, http://animusanimus.blogspot.com/2011/06/blog-post.html  2) Sunday, June 5, 2011, http://animusanimus.blogspot.com/2011/06/blog-post_05.html

 

Συνέχεια στο Μέρος ΙΙ

ΠΙΡΟΥΕΤΕΣ ΣΤΗΝ ΑΚΡΗ ΤΟΥ ΖΑΛΟΓΓΟΥ

 

Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη

 

Ανήμερα της αυτοκτονίας του ηρωικού Αρχηγού των Ατάκτων, το τρέχον «τακτοποιημένο» πολιτικό σύστημα, ακροβατεί σε επικοινωνιακές πιρουέτες στην άκρη του Ζαλόγγου. Τα ίδια ελλείμματα που οδήγησαν τότε τον αρχικαπετάνιο της εθνικής ανεξαρτησίας στη διαφυγή του στην κοιλάδα της σιωπής, η ίδια πικρή γεύση του ανολοκλήρωτου ’21 που στυφίζει ως τα τώρα, στις τελευταίες αθυροστομίες του Γεώργιου Καραΐσκάκη, αυτή η ίδια εθνική ανημπόρια, κάνει τους σημερινούς «ταγούς» να χορεύουν τσιγκολελέτες χέρι χέρι με τα εξωνημένα ΜΜΕ και τα συμφέροντα που κρύβονται πίσω τους.

Επικοινωνιακές παρλαπίπες, επιλεκτικές διαρροές, δηλώσεις αξιωματούχων, «πληροφορίες» δημοσιογράφων και πρωθυπουργικά διαγγέλματα στον ίδιο χορό «αγοράς πολιτικού χρόνου», όταν την ίδια στιγμή το διακύβευμα είναι -ούτε λίγο ούτε η πολύ- η σοβαρή πιθανότητα, να πάνε τσάμπα τα ματσάκια με τα κόκαλα των πεθαμένων παππούδων και πατεράδων μας. Δεν είναι κόκαλα πουλιών, τα κόκαλα αυτά. Και δεν μπορεί μια σκατογενιά αμερικανοαναθρεμένων, να τσαλαβουτά στο αίμα και στον ιδρώτα τόσων ψυχών, μόνο και μόνο για να ικανοποιήσει τα εξουσιαστικά τσαλιμάκια της. Δεν μπορεί ο κάθε γελοίος φραγκοφορεμένος Χατζηαβάτης, να πλατσουρίζει στα λασπόνερα των ντόπιων και διεθνών καναλιών και "οίκων", το καρυδότσουφλο της ρημαγμένη πατρίδας.   

Απαιτείται τώρα, η ελληνική κοινωνία όχι μόνο να δει, αλλά να ψηλαφίσει επί των τύπων των ήλων των ελλειμμάτων της.

Η πατρίδα ετούτη από γεννησιμιού της είχε έλλειμμα εθνικής ανεξαρτησίας . Ο τόπος αυτός απ’ όταν οργανώθηκε σε κράτος, καθώς έντεχνα απαρνήθηκε την κοινοτική του παράδοση, έχει βαρβάτο έλλειμμα διοίκησης.  Η κοινωνία αυτή, από τη σύσταση της κατά μίμηση του δυτικού της προτύπου, γίνηκε μια καλοθρεμμένο και μια κακοθρεμμένο παράσιτο της Εσπερίας, στο αγκομαχητό να γίνει «εφάμιλλη των καλυτέρων ευρωπαϊκών» και ως εκ τούτου έχει σοβαρό έλλειμμα παραγωγής και δημιουργίας. Η «Δημοκρατία» με τα δήθεν κατακτημένα δικαιώματα,  στη θέση της χαμένης κοινωνικής και πολιτικής ελευθερίας, έχει μια τρυπάρα που μόνο ο Καραϊσκάκης θα μπορούσε να περιγράψει σαν το «βρακί της Κατερίνας». Η πολιτική καθώς απο-ιεροποιήθηκε και εξέπεσε σε επάγγελμα και μάλιστα μεταπρατικού τύπου, άνοιξε μια τρύπα ανάλογη της σεξουαλικής πείνας των θηλύγλωσσων εκπροσώπων της. Η δικαιοσύνη, ως εξάρτημα της πολιτικής ολιγαρχίας, βολοδέρνει στα λασπόνερα της δικιάς της τρύπας. Το έλλειμμα της, «πληρώνει» τις φυλακές με χιλιάδες ψυχές δήθεν για σωφρονισμό, ενώ σαν σουρωτήρι αφήνει τους ημετέρους να διαφεύγουν στις χώρες των αφεντικών τους. Ακόμη κι η Εκκλησία τρώει στη μάπα το έλλειμμα πνευματικότητας που οικοδόμησαν οι μεγαφωνικές, τα ηλεκτρικά καντηλέρια και η βαριά προτεστάντικη νόθευση της.

Ο ίδιος ο Λαός έχει εν τέλει έλλειμμα Λαϊκότητας, παραδομένος τουλάχιστον τα τελευταία 40 χρόνια στην μαλθακότητα και στο μαράζι της ηδονοθηρίας και της καταναλωτικής αποχαύνωσης.  Το αντιστασιακό ήθος της διαχρονίας του ελληνικού τρόπου, αφού εξέπεσε σε πρώτη φάση σε ηθικολογία, κατέπεσε τελικά στο έσχατο στάδιο ενός κυνικού αμοραλισμού. Το μηδέν που χάσκει εντός στον καθένα μας και μας απειλεί πλέον σαν συλλογικό υποκείμενο, δεν είναι τίποτα περισσότερο από το έλλειμμα ελληνικότητας. Η μαύρη τρύπα, γύρω από την οποία χοροστατεί το κυρίαρχο πολιτικό προσωπικό και οι ξένοι εντολοδόχοι του, δεν είναι οικονομική. Το έλλειμμα μας δεν είναι – πρωτίστως – οικονομικό. Όπως ακριβώς και το χρέος μας δεν είναι ένα κάποιο λογιστικό μέγεθος. Δεν είναι τα λεφτά που μας λείπουν. Είναι το μεδούλι του τόπου που αφανίστηκε. Αυτό οφείλουμε να επανεφεύρουμε. Αυτό είναι το χρέος μας. Το πρόβλημα της χώρας, δεν είναι "πως θα πάμε το άλογο να πιει νερό", κατά πως χτυπιούνται οι αγωνιούντες κονδυλοφόροι του συστήματος. Το πρόβλημα δεν είναι αν θα το πάει μόνος του ο ΓΑΠ ή παρέα με τον Σαμαρά και την Ντόρα και τον Καρατζαφέρη καβάλα στο σβέρκο. Το πρόβλημα δεν είναι αν θα πεισθεί να πάει υπό την απειλή της δίψας της χρεωκοπίας. Το πρόβλημα είναι, ότι το νερό είναι και θολό και νοθευμένο με διαόλους, που ‘λεγε κι η γιαγιά μου. Γι’ αυτό και ένα νέο συλλογικό όραμα, μοιάζει ανέφικτο.

Τί απαιτείται λοιπόν; Πριν απ’ όλα να διακοπούν άμεσα και δια ροπάλου τα χορευτικά στο χείλος του γκρεμού, από τις αστείες φιγούρες που αυτο-αποκαλούνται πολιτικό προσωπικό. Δεύτερον, να ξεθολώσουμε το νερό. Δηλαδή, επανιεράρχηση των προτεραιοτήτων της κοινωνίας. Της κοινωνίας των ζωντανών αλλά και των πεθαμένων, κατά πως ορίζει ο τρόπος μας.

Τρίτον, «πλήρωση» των ελλειμμάτων,  με την σειρά που αυτά διαμορφώθηκαν. Με βάση της πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας και μια νέα αυθεντική ιεράρχηση τους. Επιτέλους ας απαντήσει εμπράκτως ο Λαός τι θέλει. Λεφτά ή ελευθερία; Καλοπέραση ή αξιοπρέπεια; Ας απαντήσουμε δηλαδή, τι επιζητούμε πρώτο και τι θέλουμε δεύτερο. Όλα αυτά δεν μπορεί, όμως, να είναι ευχές ή αμπελοφιλοσοφίες. Καλώς ή κακώς κάθε ιεράρχηση προτεραιοτήτων του βίου, απαιτεί θυσία του υποδεέστερου στόχου χάριν του σπουδαιότερου. Και τα δυό μαζί, είναι κάτι σαν «καλύτερα πλούσιος και υγιής, παρά φτωχός και άρρωστος». Τα ζόρια έρχονται, όταν χρειάζεται να διαλέξεις. Και αφού διαλέξεις, τα βάζεις όλα ετούτα σ’ ένα χαρτί και τα κάνεις πρόγραμμα, με αρχή, μέση και τέλος. Με στόχους και αντικειμενικούς σκοπούς. Με λειτουργικές, τακτικές και στρατηγικές αποφάσεις. Με αναγκαία μέσα και πόρους. Με χρονοδιαγράμματα. Με ανθρώπους έτοιμους να πεθάνουν για να τα υποστηρίξουν. Και τότε τίποτα – καθώς ξέρουμε από τον τρόπο μας – δεν μπορεί να σε εμποδίσει.

Τούτο είναι το χρέος μας, και όχι το άλλο, όσων τουλάχιστον, δεν μας φτάνει απλά να αγανακτούμε και τα κοκαλάκια των πεθαμένων μας, είναι – ακόμη – κάτι περισσότερο από μια χημική σύνθεση ανόργανων μεταλλικών αλάτων. Ζητείται επειγόντως, πολιτικός φορέας να "υποστασιάσει" αυτό το χρέος και να "πληρώσει" αυτό το έλλειμμα.  

 

ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΝΔΡΟΥΛΙΔΑΚΗΣ, 15.06.2011 

Γκουαντανάμο… του ΠΑΣΟΚ

Οι φασίστες και οι προδότες του ΠΑΣΟΚ έχουν μεταβάλει το Σύνταγμα σε Γκουαντανάμο

 

Του παπα Ηλία Υφαντή

 

 

Ήρθε πια της οργής η ώρα!

Ας μη σιωπούμ’ όλοι μαζί…

Ποιος λέει πως το λόγο τώρα

Στο «Διεθνές» το μαγαζί

Δεν έχουνε οι δολοφόνοι

Κι οι ειδεχθείς Νεοναζί!…

Λίβανε, Ιράκ και Σομαλία

Αφγανιστάν, Γάζα, Σερβία,

Στη συμφορά δεν είστε μόνοι!

Τώρα της Γης οι δολοφόνοι

Γαζώνουνε και την Ελλάδα!

Και την πετούν κουρελιασμένη

Στου Γκουαντανάμο τον Καιάδα…

 

Ποιοι τις κερκόπορτες ανοίξαν;

Και στους Ναζί τους δρόμους δείξαν

Να μας χτυπήσουν απ’ τις πλάτες;

Η οικονομική μας χούντα!

Και οι πολιτικοί εφιάλτες!

 

Παπα-Ηλίας, 15-06-2011

Το Μεσοπρόθεσμο και το κοινωνικό δίλλημα – Σαρώνουν τους πάντες

 

Του Νίκου Στεριανού

 

Την περασμένη Πέμπτη το απόγευμα, μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου το Μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα – ή Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής, όπως επισήμως λέγεται – πήρε τον δρόμο προς τη Βουλή. Η ψήφισή του αναμένεται την Τρίτη 28 Ιουνίου και η όλη διαδικασία μάλλον θα ολοκληρωθεί προς το τέλος του πρώτου δεκαημέρου του Ιουλίου. Πρόκειται, ομολογουμένως για ένα περίεργο νομοθετικό οικοδόμημα το οποίο αξίζει να έχουμε κατά νου και για την πολυπλοκότητά του και για τις πολιτικές στοχεύσεις που υποκρύπτει.

Το Μεσοπρόθεσμο είναι ουσιαστικά ένα νομοσχέδιο, με ένα και μόνο άρθρο, στο οποίο καταγράφονται προβλέψεις, εκτιμήσεις και παρεμβάσεις σε όλους τους τομείς των δημοσίων οικονομικών (και όλα αυτά σε μια ατέλειωτη σειρά αριθμών) ώστε να προκύψουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Για την υλοποίηση του προγράμματος θα κατατεθούν προς ψήφιση στη Βουλή μια σειρά νομοσχέδια – οι εφαρμοστικοί νόμοι όπως τους λένε – στους οποίους θα ορίζεται η διαδικασία και οι τρόποι μέσα από τους οποίους θα προκύψει το συγκεκριμένο κάθε φορά αποτέλεσμα. Π.χ. στο ζήτημα των αποκρατικοποιήσεων θα υπάρξει ειδικός εφαρμοστικός νόμος ο οποίος θα ορίζει τη διαδικασία και τον φορέα που θα εκτελέσει την εκποίηση της κρατικής περιουσίας. Ας απλοποιήσουμε κάπως τα πράγματα για να γίνουν καλύτερα αντιληπτά.

Το Μεσοπρόθεσμο είναι ένας μακροχρόνιος κεντρικός κρατικός σχεδιασμός για το σύνολο των δημοσίων οικονομικών σε πολυετή βάση (ως το 2015). Κάτι σαν τα πεντάχρονα πλάνα της Σοβιετικής Ένωσης. Μόνο που αυτό το πλάνο, το Μεσοπρόθεσμο δηλαδή, δεν αφορά στο σύνολο της οικονομίας – αν και την επηρεάζει καθοριστικά γιατί στο τέλος θα έχει αλλάξει εντελώς τα σημερινά δεδομένα της- και δεν γίνεται στο έδαφος μιας σοσιαλιστικής κοινωνίας. Γίνεται στο έδαφος μιας κοινωνίας που κυριαρχούν οι όροι της οικονομίας της αγοράς, για λογαριασμό των πιο ισχυρών δυνάμεων της αγοράς. Ως κεντρικός σχεδιασμός θέτει στόχους που μετριούνται με αριθμούς ή αλλιώς θέτει αριθμοποιημένους στόχους. Επειδή όμως πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται υλικές και άυλες αξίες (κρατική περιουσία και δικαιώματα), άνθρωποι και κοινωνικές σχέσεις, οι εφαρμοστικοί νόμοι θα θέσουν το πλαίσιο και τους όρους, τη διαδικασία δηλαδή μέσα από την οποία θα προσεγγιστούν οι αριθμοποιημένοι στόχοι.

Αριθμοί και πραγματικότητες

Ας σταθούμε όμως λίγο σ’ αυτούς τους στόχους. Το μεσοπρόθεσμο, προβλέπει μέτρα ύψους 28,2 δισ. ευρώ για το διάστημα 2011-2015. Τα μέτρα ανά έτος, σε αριθμούς έχουν ως εξής: το 2011 πρέπει να αποδώσει στον κρατικό κορβανά 6,5 δισ. ευρώ ή 23,1% των συνολικών μέτρων, το 2012 6,8 δισ. ευρώ ή 24% των συνολικών μέτρων, το 2013 5,2 δισ. ευρώ ή 18,5% των συνολικών μέτρων, το 2014 5,4 δισ. ευρώ ή 19,3% των συνολικών μέτρων και το 2015 4,3 δισ. ευρώ ή 15,1% των συνολικών μέτρων. Μέχρι το τέλος του 2015 προβλέπεται, επίσης, ότι το δημόσιο θα έχει εισπράξει 50 δισ. ευρώ από τις αποκρατικοποιήσεις. Μέσα στο 2011 θα πρέπει να έχουν γίνει 23 αποκρατικοποιήσεις και άλλες 18 το 2012. Για φέτος, έχουν προϋπολογιστεί έσοδα από αποκρατικοποιήσεις 5 δισ., του χρόνου άλλα 10 δισ., το 2013 7 δισ., το 2014 13 δισ., ενώ για το 2015 έχει τεθεί ως στόχος το ποσό των 15 δισ. Για να καταλάβει κάποιος, μόνο για φέτος, για τι πράγμα μιλάμε αξίζει να παραθέσουμε το ρεπορτάζ της ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ την Παρασκευή 10 Ιουνίου. Διαβάζουμε: «Μία αποκρατικοποίηση κάθε επτά ημέρες θα πρέπει να υλοποιείται έως το τέλος του έτους προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι που έχει δεσμευθεί η κυβέρνηση. Η επίτευξη του χρονοδιαγράμματος που έχει καθοριστεί είναι προϋπόθεση για την εκταμίευση των δόσεων. Είναι ενδεικτικό ότι στο δ’ τρίμηνο του 2011 πρέπει να ολοκληρώνεται μια ιδιωτικοποίηση κάθε πέντε ημέρες. Σε αυτό το διάστημα θα πρέπει να έχουν υλοποιηθεί 17 σχέδια ιδιωτικοποιήσεων με στόχο την είσπραξη 3,3 δισ. Μεταξύ των σχεδίων που είναι προγραμματισμένα, περιλαμβάνονται η πώληση του 34% του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, του 55% της ΔΕΠΑ, του 31% του ΔΕΣΦΑ, του 100% του ΟΔΙΕ, του 23,1% του ΟΛΠ, ακόμα και του 0,6% της Alpha Bank και του 1,2% της Εθνικής Τράπεζας».

Την ίδια ημέρα  που η Καθημερινή έγραφε τα παραπάνω, ο υπουργός Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου εξειδίκευε ακόμη περισσότερο τα μέτρα του Μεσοπρόθεσμου. Τα παραθέτουμε όπως τα κατέγραψε ο Τύπος του Σαββάτου 11/6. «Ειδική εισφορά σε όλα τα ακίνητα, μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ, επέκταση της έκτακτης εισφοράς στα εισοδήματα έως το 2015, ειδικό τέλος στις πιστωτικές κάρτες, νέα “επαγγελματικά” τεκμήρια για ελεύθερους επαγγελματίες, αλλά και αύξηση των τεκμηρίων διαβίωσης για όλους τους φορολογούμενους περιλαμβάνει επιπρόσθετα το “καλάθι” του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος 2011-2015», σύμφωνα με τη ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ. Στο ίδιο μοτίβο η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ συμπλήρωνε: «Η κυβέρνηση σχεδιάζει πολλαπλό χτύπημα στην ακίνητη περιουσία επιβάλλοντας νέο τέλος για όσους έχουν κατοικίες ή οικόπεδα άνω των 100.000 ευρώ, μείωση αφορολογήτου ορίου κατά 50% για το ΦΑΠ, έκτακτη εισφορά σε όσους κατέχουν μεγάλες ιδιοκτησίες, ενώ θα αυξηθούν τα τεκμήρια που ισχύουν σήμερα για τα ακίνητα. Περισσότεροι από 3 εκατ. φορολογούμενοι θα πληρώσουν από έναν μέχρι και τέσσερις νέους φόρους που θα επιβληθούν στα ακίνητα. Όλα τα παραπάνω καθώς και ο κεφαλικός φόρος αλληλεγγύης θα περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο που θα “περάσει” πρώτα από το υπουργικό συμβούλιο, αλλά και από τη βάση του κόμματος. Ειδικότερα, ο εφαρμοστικός νόμος εισάγει κεφαλικό φόρο “αλληλεγγύης” μέχρι το 2015, έκτακτες εισφορές σε αυτοκίνητα, πισίνες και υψηλής αξίας περιουσιακά στοιχεία, φορολόγηση χρηματοοικονομικών συναλλαγών, αύξηση συντελεστών ΦΠΑ, φορολόγηση φυσικού αερίου, αυστηροποίηση τεκμηρίων διαβίωσης και την καθιέρωση νέων επαγγελματικών τεκμηρίων για την περίοδο 2011-2015, με το κόστος των παρεμβάσεων να προσεγγίζει τα 29 δισ. ευρώ». Τέλος, η ΕΞΠΡΕΣ αποσαφήνιζε: «Ο υπουργός Οικονομικών επιβεβαίωσε χθες την επιβολή τέλους σε τραπεζικές συναλλαγές (χωρίς περισσότερες διευκρινίσεις) και τόνισε ότι η έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης θα επιβληθεί από εφέτος έως και το 2015 και θα κλιμακώνεται από το 1% έως το 3%-4% του εισοδήματος. Σε ό, τι αφορά τα ακίνητα, το αφορολόγητο όριο στον φόρο ακίνητης περιουσίας μειώνεται στα 100-200 χιλ. ευρώ, με επιβολή συντελεστή 1-2 τοις χιλίοις. Το συγκεκριμένο μέτρο μπορεί να εφαρμοστεί και μέσω της επιβολής ειδικού τέλους στον λογαριασμό της ΔΕΗ».

Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκαν και τα ρεπορτάζ του πολιτικού Τύπου του Σαββάτου. Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ για παράδειγμα έγραφε στο βασικό της θέμα: «Ανατροπές στις απολαβές των δημοσίων υπαλλήλων και απολύσεις στον ευρύτερο δημόσιο τομέα προωθεί η κυβέρνηση μέσω του μεσοπρόθεσμου προγράμματος, με στόχο έως το 2015 να προκύψει όφελος περίπου 3 δισ. ευρώ και το προσωπικό να μειωθεί κατά 150.000 άτομα. Τα νέα μέτρα που θα πλήξουν τα εισοδήματα των δημοσίων υπαλλήλων είναι η σύνδεση της αμοιβής με θέση και απόδοση, η αντιστοίχιση των απολαβών με τον ιδιωτικό τομέα, η δραστική περικοπή ή κατάργηση επιδομάτων, η μείωση των υπερωριών, η αύξηση της εβδομαδιαίας απασχόλησης και το πάγωμα της μισθολογικής ωρίμανσης. Οι προβλέψεις του ενιαίου μισθολογίου θα ισχύσουν άμεσα για τους νεοπροσλαμβανόμενους, αλλά για τους υφιστάμενους θα υπάρξει τριετής μεταβατική περίοδος. Θα προωθηθούν επίσης ο θεσμός της μερικής απασχόλησης και της μακροχρόνιας άδειας άνευ αποδοχών». Το ΕΘΝΟΣ συμπύκνωνε: «Κοινωνικό σεισμό προκαλούν τα μέτρα του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος που εξειδίκευσε χθες ο υπουργός Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου. Στο μάτι του κυκλώνα θα βρεθούν και πάλι μισθωτοί, δημόσιοι υπάλληλοι, συνταξιούχοι και ιδιοκτήτες ακινήτων». Και προσθέτει: «1. Δημόσιο: Απολύσεις, μειώσεις μισθών, λουκέτα σε Οργανισμούς 2. Ακίνητα: Πρόσθετη φορολογία μέσα από τους λογαριασμούς ΔΕΗ 3. Πόθεν έσχες: Για όσους καταθέτες εξωτερικού δεν επαναπατρίσουν τα κεφάλαιά τους 4. Καταθέσεις: Άνοιγμα λογαριασμών για όλους τους δημόσιους λειτουργούς τα τελευταία 20 χρόνια 5. Αυτοκίνητο: Πάνω 10% τα τέλη κυκλοφορίας & έκτακτη εισφορά 6. Έκτακτες εισφορές: Σε εισοδήματα, συντάξεις, ακίνητα, σκάφη». Τέλος,  η ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ υπογράμμιζε: «Τα 40 φτάνουν τα πρώτα εισοδηματικά και φοροεισπρακτικά μέτρα που θα ενταχθούν στο, αμφισβητούμενης επιτυχίας, πακέτο συνολικού ύψους 28.259 εκατ. ευρώ, που ξεκινάει φέτος με 6,4 δισ. ευρώ. Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής, που θα ψηφιστεί μέχρι τέλος του μήνα, είναι άμεσα συνυφασμένο με την εκποίηση της δημόσιας περιουσίας και για το λόγο αυτό δύο παρατηρητές της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα εγκατασταθούν στο νεοσυσταθέν ‘‘Ταμείο Δημόσιας Περιουσίας’’».

Για ποιον και γιατί γίνονται όλα αυτά

Χωρίς να είναι κάποιος ειδικός από τα παραπάνω αντιλαμβάνεται ότι η εφαρμογή του Μεσοπρόθεσμου συνιστά μια σχεδιασμένη διάλυση και, ταυτόχρονα, ανασυγκρότηση της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας σε νέα βάση, χωρίς βεβαίως να θίγεται η οικονομική φύση του συστήματος, δηλαδή ο καπιταλιστικός του χαρακτήρας. Σαν κεντρικό σχέδιο το Μακροπρόθεσμο πρόγραμμα αρνείται να αφήσει αυτό το έργο στην οικονομία της αγοράς, μια οικονομία που ταυτόχρονα την προκρίνει ως την μόνη λύση στο πρόβλημα.

Στην πραγματικότητα καταργεί την οικονομία τις αγοράς έτσι όπως είναι σήμερα, με τους σημερινούς όρους και τις ήδη διαμορφωμένες δυνάμεις και δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να έχουν θέση οι πιο ισχυροί από τους σημερινούς παίχτες, σε συνεργασία με παίχτες από τη διεθνή αγορά, δηλαδή τα ισχυρά πολυεθνικά μονοπώλια του χρηματιστικού κεφαλαίου. Στο πλαίσιο αυτό απαραίτητη και αναπόφευκτη είναι η αποδιάρθρωση των σημερινών εργασιακών σχέσεων και η δημιουργία νέων, από μηδενική βάση, η ριζική ανασυγκρότηση του κράτους ώστε να ανταποκρίνεται στα νέα δεδομένα, η ανανέωση και η αναδιοργάνωση της αστικής τάξης, η επανασυγκρότησή της σε κράτος. Σε προηγούμενο σημείωμά μας είχαμε αναφέρει, επίσης, ότι το μεσοπρόθεσμο, η νέα δανειακή σύμβαση για την κάλυψη των δανειακών υποχρεώσεων της χώρας ως το 2014 και το Σύμφωνο του ευρώ αποτελούν τους τρεις βασικούς πυλώνες της νέας εξάρτησης της χώρας, των όρων δηλαδή με τους οποίους ο ελληνικός καπιταλισμός ανασυγκροτείται και επανεντάσσεται στο παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα. Τέτοια ανασυγκρότηση του ελληνικού καπιταλισμού σε ένταση, έκταση και βάθος και επανένταξή του στην παγκόσμια αγορά, στο παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα,  ενδεχομένως δεν έγινε ποτέ στην σύγχρονη ελληνική ιστορία ή αν έγινε, ιστορική αναλογία μπορεί να βρει κανείς στην μετεμφυλιακή περίοδο.

Τον δρόμο αυτό η κυβέρνηση και οι κυρίαρχες οικονομικές δυνάμεις του τόπου τον εμφανίζουν ως μονόδρομο. Μονόδρομος είναι επίσης για το κόμμα του κ. Καρατζαφέρη, για το κόμμα της κ. Μπακογιάννη αλλά και για τη Ν.Δ. που δεν διαφωνεί στους στόχους αλλά στους δρόμους με τους οποίους θα προσεγγιστούν οι στόχοι. Ο κ. Σαμαράς είναι αξιωματική αντιπολίτευση και έχει κάθε λόγο και συμφέρον να παίζει το αντιπολιτευτικό του χαρτί στο ζήτημα της φορολογίας – που κανείς δεν αρνείται το σκληρό και άδικο πρόσωπό της – αλλά και να υπερασπίζεται, επί του παρόντος, ορισμένα τμήματα του εγχώριου κεφαλαίου που αντιλαμβάνονται πως μέσα από αυτή τη διαδικασία θα οδηγηθούν στο περιθώριο αν όχι στην πλήρη καταστροφή.

Σ’ αυτό το μονόδρομο, δυστυχώς βάζει πλάτη και η Αριστερά. Ο Συνασπισμός του κ. Τσίπρα ούτε που θέλει να ακούσει για αμφισβήτηση του ευρώ. Το ίδιο και το κόμμα του κ. Κουβέλη. Συνεπώς αρκούνται στο ρόλο μιας εγχώριας μεταρρυθμιστικής Αριστεράς που θα φωνάζει για τα δίκαια των φτωχών λαϊκών στρωμάτων διεκδικώντας  την ελάφρυνσή τους από τα δυσβάστακτα βάρη. Αυτό όσο κι αν φαίνεται περίεργο είναι μια πολιτική που δεν ξεφεύγει από τα όρια δράσης μιας συνδικαλιστικής οργάνωσης. Πλάτη όμως βάζει και η κ. Παπαρήγα. Στις 7 Ιουνίου η κ. Παπαρήγα μίλησε στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων της ΝΕΤ και παραδέχτηκε ευθέως ότι είχε πει στην εκπομπή του κ. Παπαδάκη, στον ΑΝΝΤΕΝΑ, πως «η λύση έξω από το ευρώ και δραχμή στις παρούσες συνθήκες είναι καταστροφική». Να πως απάντησε σε σχετική ερώτηση της Έλλης Στάη: «Μα, το είπα. Τι νομίζετε ότι το παίρνω πίσω; Απαντήσαμε σε εκείνους που λένε να φύγουμε από το ευρώ και να γυρίσουμε στη δραχμούλα μας όντας μέσα στην ΕΕ και εξακολουθώντας η Ελλάδα να κυριαρχείται από τις τέσσερις ελευθερίες του Μάαστριχτ, από την κυριαρχία των μονοπωλίων σε όλους τους τομείς της οικονομίας, της κοινωνικής ζωής κλπ. Και λέμε: Αυτή η πράξη φεύγω από το ευρώ και γυρνάω στη δραχμή, είναι ένα βήμα πίσω, όταν δεν έχεις αλλάξει όλους τους άλλους παράγοντες που έχουν σχέση με ποια κυβέρνηση έχω, ποια εξουσία υπάρχει, ποια οικονομία. Με αυτή την έννοια απαντάμε σε εκείνους που λένε να γυρίσουμε στη δραχμούλα .Βεβαίως, αυτό βολεύει αυτούς που έχουν τα κεφάλαιά τους έξω να έρθουν να αγοράσουν μπιτ παρά στην Ελλάδα. Βολεύει εκείνους που κατά κάποιο τρόπο ωφελούνται από ένα διάστημα το ευρώ να γίνει δραχμή και μετά θα ξαναπούν να ξαναγυρίσουμε στο ευρώ. Δεν μας χρειάζονται μεσοβέζικα μέτρα. ‘Η αυτή η πρόταση που λέει να χωρίσουμε το χρέος σε νόμιμο και παράνομο. Όλα αυτά είναι μορφές ακόμα πιο βαθιού δανεισμού της Ελλάδας και κυρίως για να έχουμε επιδερμικές αλλαγές, επιφανειακές και να μην αλλάζει τίποτα στην Ελλάδα» (ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 8/6).

Προφανώς η κ. Παπαρήγα μας περνά για εντελώς αστοιχείωτους, αν νομίζει ότι δεν καταλαβαίνουμε τι εννοεί. «Αυτή η πράξη- λέει- φεύγω από το ευρώ και γυρνάω στη δραχμή, είναι ένα βήμα πίσω, όταν δεν έχεις αλλάξει όλους τους άλλους παράγοντες που έχουν σχέση με ποια κυβέρνηση έχω, ποια εξουσία υπάρχει, ποια οικονομία. Με αυτή την έννοια απαντάμε σε εκείνους που λένε να γυρίσουμε στη δραχμούλα». Θαυμάσια!!! Το να φύγω από το ευρώ και να έχω καπιταλισμό για την κ. Παπαρήγα είναι ένα βήμα πίσω. Τότε γιατί όταν μπαίναμε στο ευρώ το κόμμα της ήταν αντίθετο; Γιατί ήθελε να μείνουμε ένα βήμα πίσω – να μην μπούμε δηλαδή στο ευρώ – και να μην κάνουμε ένα βήμα εμπρός μπαίνοντας στο ευρώ; Πότε κατάλαβε η κ. Παπαρήγα και οι συνεργάτες της στο ΚΚΕ ότι το ευρώ είναι ένα βήμα μπρος και έξω από το ευρώ είναι ένα βήμα πίσω; Αλλά μιας και η κ. Παπαρήγα ηγείται ενός κομμουνιστικού κόμματος γνωρίζει από τα γεννοφάσκια της ότι οι μαρξιστές για κάθε ζήτημα, για κάθε πρόβλημα και για κάθε δίλλημα έθεταν πάντα την ερώτηση κρίσεως: «Για ποιόν γίνεται και ποιόν εξυπηρετεί;». Θα είχε πολύ ενδιαφέρον να μας πει η κ. Παπαρήγα: Το «φεύγω από το ευρώ και γυρνάω στη δραχμή» για ποιόν «είναι ένα βήμα πίσω»;

Αξιοπρόσεκτο είναι και το δεύτερο σκέλος της απάντησης της κ. Παπαρήγα. Η Γ.Γ. του ΚΚΕ λέει πως η επιστροφή στη δραχμή «βολεύει αυτούς που έχουν τα κεφάλαιά τους έξω να έρθουν να αγοράσουν μπιτ παρά στην Ελλάδα». Ενώ τώρα, αναρωτιόμαστε εμείς, αυτοί που θα αγοράσουν με ευρώ δεν θα αγοράσουν «μπιτ παρά»; (!!!) Αν απ’ όλα αυτά που λέει η κ. Παπαρήγα δεν προκύπτει ευθέως ότι έχει αποδεχτεί το ξεπούλημα της χώρας και έχει και προτίμηση στον αγοραστή, τότε τι προκύπτει; Ας σταματήσουμε εδώ. Αρκετά με την κ. Παπαρήγα. Τα περαιτέρω είναι δουλειά του κόμματός της να ασχοληθεί. Το παραμύθι με την αντικαπιταλιστική – επαναστατική μάσκα πολύ κράτησε…

Το μεσοπρόθεσμο και τα όσα θα επακολουθήσουν είναι, αλήθεια, μονόδρομος για τον ελληνικό καπιταλισμό. Το σύστημα όπως λειτούργησε ως τα σήμερα έχει χρεοκοπήσει. Έφαγε τα ψωμιά του και φόρτωσε στο λαό και στη χώρα όλο το παθητικό του. Έτσι αυτή η κρίση δεν ξεπερνιέται με γιατροσόφια, με επιμέρους παρεμβάσεις και με μερικού τύπου αναδιαρθρώσεις. Το ξεπέρασμα της κρίσης, για την ίδια την αστική τάξη απαιτεί ριζική – ολική ανασυγκρότηση του ελληνικού καπιταλισμού. Όλα τίθενται σε μηδενική. Όμως εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με κοινωνική ομοιομορφία. Έχουμε να κάνουμε με μια κοινωνία ταξικά διαιρεμένη. Συνεπώς, το ξεπέρασμα της κρίσης θα είναι το αποτέλεσμα της σύγκρουσης ανάμεσα στις κοινωνικές δυνάμεις που ανταγωνίζονται στην κοινωνία, ανάμεσα δηλαδή στο κεφάλαιο και στις δυνάμεις της εργασίας, που για πρώτη φορά μετά την κατοχή έχουν τη δυνατότητα να συγκεντρώσουν γύρω τους την συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού. Οι δρόμοι προς τη λύση είναι δύο. Ο ένας ήδη ακολουθείται με τα μέτρα που παίρνει η κυβέρνηση σε συνεργασία με το ξένο κεφάλαιο, τους δανειστές και τους εκπροσώπους τους. Ο άλλος είναι η συγκέντρωση λαϊκών δυνάμεων για την απόκρουση αυτών των μέτρων και για το άνοιγμα του δρόμου προς την κοινωνική αλλαγή στη βάση ενός άλλου κεντρικού, κοινωνικού και οικονομικού, σχεδιασμού. Αν το κεφάλαιο επανασχεδιάζει την κοινωνία για τον εαυτό του, τότε η κοινωνία έχει κάθε δυνατότητα και δικαίωμα να σχεδιάσει το δικό της μέλλον, για το δικό της συμφέρον παρά και ενάντια στο κεφάλαιο.  Πολιτικές δυνάμεις να ηγηθούν αυτού του, δεύτερου δρόμου στο χώρο της Αριστεράς υπάρχουν αλλά δεν υπάρχουν σε αυτόνομη και οργανωμένη συγκρότηση ώστε να μπορούν να παίξουν το ρόλο που τις καλεί η ιστορία. Τι ακριβώς θα γίνει θα το δείξει το μέλλον.

 

ΠΗΓΗ: 13 Ιουνίου 2011, http://www.inprecor.gr/index.php/archives/75990

Γεωπολιτική διάσταση της κρίσης και αντίλογος σε μία θεώρηση

 

Του Παντελή Ραδίση*

 

Διάβασα προχθές με προσοχή, το άρθρο που δημοσίευσε ο κ. Καραμπελιάς στο site της Σπίθας. Πιστεύω ότι το εν λόγω άρθρο έχει σοβαρά θέματα τόσο θεμελίωσης όσο και μεθοδολογίας. Προκειμένου όμως να μπορέσουμε να θέσουμε το πεδίο της συζήτησης πρέπει να ορίσουμε βασικές παραδοχές. Η κρίση στην πατρίδα μας είναι οικονομική, πολιτιστική και κοινωνική. Η πατρίδα μας υπάρχει και ταξιδεύει μέσα στο χρόνο στο συγκεκριμένο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Η υποχώρηση της χώρας σε οικονομικό επίπεδο αφορά της στρατηγική που έχει χαράξει η εγχώρια ελίτ από την   απελευθέρωση μέχρι σήμερα. Είναι σαφές ότι στην ζωή και στην φύση δεν υπάρχει κενό και ό,τι εγκαταλείπεται θα καλυφθεί από κάτι άλλο. Επίσης είναι σαφές ότι η διαδρομή της ιστορίας πρέπει να εξετάζεται για την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων για το παρόν. Αντιθέτως, η προσπάθεια θεμελίωσης προϋπαρχουσών απόψεών μας σε ιστορικά προηγούμενα, εμπεριέχει σοβαρότατους κινδύνους για την αξία και την αξιοπιστία της κρίσεώς μας.  Ας πάρουμε λοιπόν τα πράγματα από την αρχή.

Στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου από το 1.000 μ.χ περίπου, συγκρούονται τρεις πολιτισμικές ομάδες. Η Δύση, το Βυζάντιο και το Ισλάμ. Το Βυζάντιο ως ενδιάμεση πολιτιστική και πολιτική οντότητα, κατ’ αρχήν εξωθείται βιαίως εκτός της Μικράς Ασίας και το 1453 παύει να υφίσταται ως πολιτιστικό, οικονομικοκοινωνικό και πολιτικό μέγεθος στην περιοχή. Η ανασύσταση του Ελληνικού κράτους αποτελεί μια μικρή και χλωμή αναβίωση όχι του πολιτικού Βυζαντίου αλλά του πολιτιστικού. Η τυχοδιωκτική εκστρατεία στη Μικρά Ασία και η καταστροφή το 1922 έχει ως συνέπεια την οριστική έξοδο των Ελλήνων από αυτήν και την μετατόπιση της σύγκρουσης στον χώρο του Αιγαίου.  Όλα τα παραπάνω είναι μάλλον προφανή. Όμως προκειμένου να δούμε τι θα κάνουμε, πρέπει πρώτα να γνωρίζουμε καλά τι μας συμβαίνει και κυρίως γιατί.  Η συρρίκνωση λοιπόν του Βυζαντίου οφείλεται μόνο στις στρατιωτικές ήττες που υπέστη από τους Φράγκους και τους Τούρκους; Εάν διαβάσουμε προσεκτικά το άσμα του Αρμούρη, αλλά και τις πηγές τις εποχής, θα δούμε την συγκρότηση της κοινωνικής δομής της βυζαντινής κοινοπολιτείας μέχρι περίπου το 900 μ.Χ. Το εμπόριο είναι σε ανάπτυξη και τα εδάφη καλλιεργούνται από μικρούς ανεξάρτητους καλλιεργητές, οι οποίοι υπερασπίζονται και την γη τους.  Το σύστημα αυτό για 600 περίπου χρόνια είναι αποτελεσματικό και το Βυζάντιο αντιμετωπίζει αποτελεσματικά όλες τις επιθέσεις στα εδάφη του. Οι αλλαγές στην γραμμή των συνόρων του είναι επί μέρους και μη αξιολογήσιμες στο ιστορικό πεδίο.

Η συγκέντρωση της μεγάλης γεωκτησίας στους δυνατούς, οι οποίοι γίνονται κάτοικοι της Κωνσταντινούπολης, η εξαφάνιση των μικρών καλλιεργητών και η μετατροπή τους σε δουλοπάροικους, η εξαφάνιση της τάξης των εμπόρων και η ενσωμάτωση του εμπορίου ως δεύτερης δραστηριότητας στα εισοδήματα των δυνατών, οδηγούν ταχύτατα στην παρακμή της βυζαντινής ελίτ και στην συνέχεια και στην ήττα στο στρατιωτικό πεδίο. Η μετατροπή δηλαδή της ελίτ από παραγωγική σε παρασιτική, αποδιαρθρώνει ταχύτατα την παραγωγική βάση του Βυζαντίου, εκφυλίζει την ίδια την ελίτ, η οποία το μόνο αίτημα που προβάλει είναι η διατήρηση όσων έχει, χωρίς να λαμβάνει υπ’ όψιν της το δυναμικό πεδίο των αλλαγών που πραγματοποιούνται τόσο στο εσωτερικό της βυζαντινής κοινωνίας όσο και στο γεωπολιτικό της περιβάλλον. Οι αλλεπάλληλοι εμφύλιοι εκφράζουν την κρίση στο επίπεδο του εποικοδομήματος και καταδεικνύουν τις τάσεις αποδιάρθρωσης της κεντρικής εξουσίας. Όλα τα παραπάνω οδηγούν το Βυζάντιο στην πτώση του.

Κομβικό σημείο στην πορεία των Ελλήνων είναι η κατοχή. Κατά την διάρκεια αυτής, στο κοινωνικό πεδίο υπάρχουν σοβαρότατες ανακατατάξεις. Είναι η πρώτη σοβαρή αμφισβήτηση της διοίκησης της ελίτ στη χώρα. Η ελίτ με τη βοήθεια των αγγλικών στρατευμάτων στην αρχή και μάλιστα συνταγμάτων της βρετανικής κοινοπολιτείας και στη συνέχεια με την χρήση των ταγμάτων των δοσιλόγων, θα νικήσουν το λαϊκό κίνημα.  Κατά τη διάρκεια της κατοχής και αμέσως μετά από αυτήν, κυριολεκτικά εξολοθρεύτηκαν οι καλύτεροι Έλληνες είτε ανήκαν στον προοδευτικό χώρο είτε στον συντηρητικό.  Η διοίκηση παραδόθηκε στα «καθάρματα» που στηριγμένα στις Αγγλικές στην αρχή και στις Αμερικάνικες λόγχες στη συνέχεια, διοίκησαν την πατρίδα ως προτεκτοράτο. Σε αντάλλαγμα πήραν ως λάφυρο το κράτος. Το Ελληνικό κράτος του λοιπού υπάρχει για να εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους, για να κάνουν τις δουλίτσες τους. Ευγνώμονες προς τους ξένους, τους δίνουν ό,τι θέλουν. Από ποια τμήματα όμως απαρτίζεται αυτή η ελίτ σήμερα; Ένα τμήμα είναι οι εφοπλιστές, στη συντριπτική τους πλειοψηφία κάτοικοι του city του Λονδίνου για τρεις γενιές. Στέλνουν τα παιδιά τους στα πανεπιστήμια της Αμερικής και της Ευρώπης. Η σχέση τους με την Ελλάδα δεν ξεπερνά τα όρια του folklore και εκ των πραγμάτων η συνείδηση που διαμορφώνουν είναι κοσμοπολίτικη. Η αντίληψη που έχουν για την πατρίδα έχει αντιστοιχίες με την αντίληψη που είχαν για το γένος οι φαναριώτες.

Δεύτερη κατηγορία είναι οι διαχειριστές ξένων κεφαλαίων. Τα συμφέροντά τους αναφέρονται σε κεφάλαια του εξωτερικού και συνδέουν απόλυτα την τύχη τους με τους στρατηγικούς και τακτικούς σχεδιασμούς των κεφαλαιακών συσσωματώσεων που εκπροσωπούν. Σε πολλές περιπτώσεις, οι επιχειρηματικές δράσεις που αναλαμβάνονται και έχουν να κάνουν με το Ελληνικό Δημόσιο αφορούν στη νομιμοποίηση αυτών των κεφαλαίων. Τρίτη κατηγορία είναι οι απόγονοι των δωσίλογων. Ο πλούτος που και αυτή η κατηγορία έχει συσσωρεύσει, εξαρτάται άμεσα από την προστασία του ξένου παράγοντα. Και οι τρεις κατηγορίες και κυρίως η δεύτερη και η τρίτη κάνουν δουλειές σχεδόν αποκλειστικά με το κράτος. Το κράτος και τα δημόσια έργα είναι το προνομιακό, αν όχι το αποκλειστικό πεδίο του πλουτισμού τους. Ο δανεισμός της χώρας οφείλεται κυρίως στην επιθυμία τους για την αναπαραγωγή του πλούτου τους. Είναι μάλλον σαφές ότι ο δανεισμός της χώρας δεν έχει να κάνει κυρίως με την εξυπηρέτηση των πληρωμών του προσωπικού που απασχολεί το κράτος, αλλά με την πληρωμή των δημόσιων έργων, με την υπερτιμολόγηση των οποίων έχει γίνει ένα πρωτοφανές πάρτυ. Η ελίτ λοιπόν, είναι αντιπαραγωγική γιατί λειτούργησε και συνεχίζει να λειτουργεί στο προστατευμένο περιβάλλον των δημοσίων έργων και ως εκ τούτου βαθειά συντηρητική, με την έννοια του ζωτικού της ενδιαφέροντος για την διατήρηση του status quo και την συνέχιση της διαδικασίας πλουτισμού της με τον ίδιο τρόπο. Έχει νοοτροπία εισοδηματία και όχι επιχειρηματία, διότι κύρια πηγή πλουτισμού της ήταν μέχρι τώρα οι κρατικές δαπάνες. Γι’ αυτό το λόγο, το πολιτικό προσωπικό, το οποίο την εξυπηρετούσε και την εξυπηρετεί μέχρι σήμερα, οδήγησε σε έναν αλόγιστο δανεισμό τη χώρα.

Όμως, το διεθνές πεδίο μεταβάλλεται ραγδαία και αυτό αναδεικνύει περισσότερο την παρακμή της που είναι ταυτόχρονα πολιτική, πολιτισμική, κοινωνική και ηθική. Η υποχώρηση της θέσεως της χώρας στο διεθνές περιβάλλον δεν οφείλεται κυρίως σε αντιλήψεις, «ιδέες», αλλά στην ανυπαρξία των αιτημάτων της ελληνικής ελίτ. Η ελληνική ελίτ, το μόνο αίτημα που είχε μέχρι σήμερα, ήταν η διατήρηση της θέσης της. Σήμερα, το αίτημά της αναδιαμορφώνεται σε αίτημα αντιπροσώπευσης των ξένων κεφαλαίων. Η υποβάθμιση αυτή έχει ως συνέπεια και την υποβάθμιση της θέσης της χώρας στο γαιοστρατηγικό της περιβάλλον.  Η Τουρκία είναι αναθεωρητική δύναμη γιατί η αντίστοιχη ελίτ της έχει αιτήματα οικονομικά, πολιτικά και κατά συνέπεια αιτήματα αναθεώρησης των διεθνών συνθηκών και των συνόρων της. Η αναθεωρητική διάσταση της πολιτικής της έχει κυρίως, βάση οικονομική. Ως εκ τούτου, το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί πρωτίστως, εάν δεν θέλει κάποιος να φλυαρεί γενικά και αόριστα για τον Τουρκικό επεκτατισμό, είναι εάν η Ελληνική ελίτ θέλει και μπορεί να αντιμετωπίσει τον Τουρκικό αναθεωρητισμό. Και εάν σε αυτό το ερώτημα απαντήσουμε αρνητικά, πρέπει να τεθεί στην ημερήσια διάταξη το θέμα της αντικατάστασής της από το μπλοκ των κοινωνικών δυνάμεων που μπορούν. Αυτές οι κοινωνικές δυνάμεις θέτοντας θέμα εξουσίας στην  Ελλάδα σήμερα πρέπει να αναλάβουν την εξουσία προκειμένου να προχωρήσουν στην παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας. Έτσι, οι κοινωνικές δυνάμεις και τα αιτήματα που θέτουν στην ημερήσια διάταξη, δεν είναι άσχετες με τις αντιλήψεις που διαμορφώνονται στην κοινωνία.

Υπάρχει ένας μύθος. Ο μύθος της κυριαρχίας των ιδεών της αριστεράς μετά την μεταπολίτευση.  Δύο είναι τα κύρια χαρακτηριστικά, στο επίπεδο των ιδεών, που καθορίζουν μεγάλα κομμάτια της επίσημης αριστεράς. Ο κοσμοπολιτισμός και ο άκρατος ατομικισμός. Ο κοσμοπολιτισμός είναι αντανάκλαση του κοσμοπολιτισμού της ελίτ στους εργαζόμενους και ο άκρατος ατομικισμός αντανακλά την αντίληψη της ελίτ στα λαϊκά στρώματα και τους διανοούμενους, τα οποία αντιλαμβάνονται την κοινωνική και πολιτική τους ένταξη κάτω από αυτό το πρίσμα. Οι αλλεπάλληλες διασπάσεις και η αδυναμία πολιτικών συμπτώσεων για την αντιμετώπιση της κρίσης, έχει κύρια βάση τον άκρατο ατομικισμό των στελεχών της και όχι την ουσία των αντιθέσεων, οι οποίες πολλές φορές κινούνται στο επίπεδο της ετυμολογίας. Και φυσικά εάν η αριστερά δεν μπορεί σήμερα να διαμορφώσει αντίθετη πρόταση για την διακυβέρνηση, μάλλον δεν μπορεί ποτέ. Επομένως, εάν η παραπάνω ανάλυση είναι σωστή όσον αφορά τα χαρακτηριστικά της ελίτ – ανεξάρτητα από μεμονωμένες περιπτώσεις, που σε καμία περίπτωση δεν προσδιορίζουν και δεν επηρεάζουν το σύνολο – το δέον γεννέσθαι τόσο στο εσωτερικό όσο και στο γεωστρατηγικό περιβάλλον της χώρας, είναι παραπάνω από προφανές. Διότι ο αναθεωρητισμός της Τουρκίας δεν επηρεάζεται από τη συγκυρία της πολιτικής ρευστότητας και τις ενέργειες ή μη της Ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, σωστές ή λάθος, ούτε αντιμετωπίζεται με γενικόλογες ιδέες πατριωτισμού ή εθνομηδενισμού.

Ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης είναι η αλλαγή πορείας της χώρας. Αλλαγή,  η οποία έχει να κάνει με την τακτική και τη στρατηγική που θα επιλέξει για τη χώρα η διευθύνουσα ελίτ. Τα οικονομικά συμφέροντα της διευθύνουσας ελίτ θα προσδιορίσουν την γενική και ειδική πολιτική, θα θέσουν τις προτεραιότητες, όσον αφορά το παραγωγικό μοντέλο και θα διαμορφώσουν τις συνθήκες ένταξης της χώρας στο ευρύτερο γεωστρατηγικό περιβάλλον, το οποίο περιλαμβάνει πολύ περισσότερες δυνάμεις από την Τουρκία. Η μη ανάλυση των χαρακτηριστικών της Ελληνικής ελίτ και κυρίως η άρνηση της αλλαγής της ατζέντας και της τοποθέτησης σε προτεραιότητα της ανατροπής της, από το μπλοκ των κοινωνικών κυριαρχούμενων σήμερα δυνάμεων,  εκ των πραγμάτων μετατρέπει το ζήτημα της Τουρκίας σε απλό επιχείρημα προκειμένου να μην αλλάξει τίποτε, άσχετα με την πρόθεση αυτού που διατυπώνει την άποψη.

 

* Ο Παντελής Ραδίσης  είναι Δικηγόρος Θεσσαλονίκης  

ΠΗΓΗ: Τετάρτη, 15 Ιουνίου 2011, http://seisaxthia.blogspot.com/2011/06/blog-post_15.html