Το μνημόνιο, η εξάρτηση και η επικαιρότητα του Μπάτση

 

Του Έκτορα Μάγνη

 

 

Η επιβολή του μνημονίου στην Ελλάδα δεν μπορεί να εξηγηθεί μονοσήμαντα. Ασφαλώς ένας από τους λόγους είναι η διάσωση του ευρώ στο διεθνή ενδοκαπιταλιστικό ανταγωνισμό. Ταυτόχρονα, σε εθνοκρατικό επίπεδο, επιχειρείται η μεταφορά της κρίσης από το μεγάλο κεφάλαιο στην εργατική τάξη, ενώ σε επίπεδο διακρατικό (ΕΕ) η μεταφορά της κρίσης από τους ισχυρούς ιμπεριαλιστικούς κρίκους στους ασθενείς. Ακριβώς αυτή η διαδικασία ενδυναμώνει την εξάρτηση των εξαρτημένων χωρών.

Η αστική απολογητική έχει να μας πει πολλά σχετικά με αυτό. Σε μια μελέτη του 18ου αιώνα διαπιστώνεται ότι: «Οι αποικίες δεν πρέπει ποτέ να λησμονούν ότι την ευημερία που απολαμβάνουν την οφείλουν στη μητέρα πατρίδα. Τα όσα της οφείλουν τις υποχρεώνει να παραμείνουν άμεσα εξαρτημένες από αυτήν και να υποτάξουν τα συμφέροντά τους, στα συμφέροντα εκείνης. Κατά συνέπεια, είναι καθήκον τους:

1ο. Να προσφέρουν στη μητρόπολη όσο το δυνατό μεγαλύτερη και καλύτερη πρόσβαση στα προϊόντα τους.

2ο. Να προσφέρουν απασχόληση σε όσο  το δυνατό μεγαλύτερο αριθμό επιχειρηματιών, βιοτεχνών, ναυτικών.

3ο. Να της προσφέρουν τη μεγαλύτερη δυνατή ποσότητα από τα αντικείμενα που έχει ανάγκη». [1]

Προς τα τέλη του 19ου αιώνα ο Σέσιλ Ρόουντς παρατηρεί: «Χθες βρισκόμουν στο Ιστ Εντ (εργατική συνοικία του Λονδίνου) και παρακολούθησα μια συγκέντρωση ανέργων. Άκουσα τα όσα έλεγαν οι ομιλητές, αλλά το γενικό συμπέρασμα των λόγων τους ήταν η κραυγή του πλήθους: “Ψωμί! Ψωμί!”. Γυρίζοντας στο σπίτι μου ξανασκέφτηκα τα όσα είδα και άκουσα και πείστηκα για άλλη μια φορά σχετικά με τη μεγάλη σημασία του ιμπεριαλισμού […] για να σώσουμε τα τέσσερα εκατομμύρια του Ενωμένου Βασιλείου από τον κίνδυνο ενός δολοφονικού εμφύλιου πολέμου, εμείς οι αποικιοκράτες οφείλουμε να κατακτήσουμε καινούριες επικράτειες, ώστε να εγκαταστήσουμε εκεί το πλεόνασμα του πληθυσμού μας, προσφέροντας ταυτόχρονα νέες αγορές στα προϊόντα των εργοστασίων […] Αν θέλετε να αποφύγετε τον εμφύλιο πόλεμο οφείλεται να γίνετε ιμπεριαλιστές», (η υπογράμμιση δική μας). [2]

Ο Ρικάρντο έγραφε: «κάθε χώρα που παράγει εκείνα τα αγαθά στα οποία, βάσει της κατάστασής της, του κλίματός της και των υπόλοιπων φυσικών ή τεχνητών πλεονεκτημάτων της, έχει προσαρμοστεί, ανταλλάσοντάς τα με τα αγαθά άλλων κρατών θα οδηγούσε στην αύξηση της παγκόσμιας παραγωγής και στο όφελος του συνόλου οικουμενικά». Ο Ρικάρντο υποστήριζε, ακόμη, ότι η Πορτογαλία έπρεπε να εξειδικευτεί στην παραγωγή κρασιού (κυρίως αγροτική δραστηριότητα), όπου παρουσίαζε το μεγαλύτερο συγκριτικό πλεονέκτημα, ενώ η Αγγλία έπρεπε να εξειδικευτεί στην παραγωγή υφάσματος (κυρίως βιομηχανική δραστηριότητα), όπου παρουσίαζε το μικρότερο συγκριτικό μειονέκτημα. Σχολιάζοντας τα παραπάνω ο Ρίτσαρν Πιτ καταλήγει: «Κι όμως, αυτή ακριβώς η εξειδίκευση είχε ήδη οδηγήσει σε αιώνες άνισων ανταλλαγών προς σωρευτικό όφελος της Βρετανίας». [3]

Ο Τζον Στιούαρτ Μιλ στο έργο του «Η Αποικιοκρατία στους σύγχρονους λαούς», το 1891 σημείωνε: «Σύμφωνα με τη σημερινή κατάσταση του κόσμου, η δημιουργία αποικιών αποτελεί την καλύτερη επιχείρηση για την επένδυση των κεφαλαίων μιας γριάς και πλούσιας χώρας. Η αποικιοκρατία είναι η επεκτατική δύναμη ενός λαού, ισχύς της αναπαραγωγής του, η διασπορά και ο πολλαπλασιασμός του στους ορίζοντες. Είναι η υποταγή του κόσμου ή ενός μεγάλου μέρους του κόσμου στη γλώσσα του, στις ιδέες του, στους νόμους του. Ένας λαός που δημιουργεί αποικίες είναι ο λαός που δημιουργεί τις βάσεις για το μεγαλείο του μέλλοντός του, για τη μελλοντική του ανωτερότητα και υπεροχή […] Δεν μπορούμε λοιπόν να μη δούμε την αποικιοκρατία σαν ένα από τα καθήκοντα που επιβάλλονται στα πολιτισμένα κράτη», (η υπογράμμιση δική μας). [4]

Ειδικότερα στην Ελλάδα, άνθησε η θεωρία της «ψωροκώσταινας». Δίνουμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: «Σήμερα ο λαός μας συντηρείται από τους ξένους. Μόνο χάρη στην αμερικανική βοήθεια μπορούμε και επιζούμε […] Χωρίς αμερικανική βοήθεια δε θα σταθούμε ούτε για λίγους μήνες στα πόδια μας […] Όσο παίρνουμε τη βοήθεια αυτή θα εξαρτόμαστε από τους ξένους […] Να! το ιδιότυπο ελληνικό πρόβλημα: αδυναμία για επιβίωση του λαού μας και ανάγκη να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για αυτήν, ανάγκη να βασιστούμε στην ξένη βοήθεια, μα να μπορέσουμε να την αποδεχτούμε και να την απορροφήσουμε με το κεφάλι ψηλά σίγουροι για ό,τι κάνουμε, με πίστη στο σκοπό μας». [5]

Σε μια παρόμοια τοποθέτηση διαπιστώνεται: «Αν θέλωμεν να ίδωμεν πραγματοποιουμένας τα ως άνω βιομηχανίας παρ’ ημίν και κατά συνέπειαν τας υδραυλικάς μας δυνάμεις, είναι απαραίτητον και επιβάλλεται απολύτως όπως τα μεγάλα βιομηχανικά κράτη, αι Ηνωμέναι Πολιτείαι της Αμερικής και η Αγγλία, αναλάβωσιν υπό την προστασίαν των την ίδρυσην παρ’ ημίν τοιούτων βιομηχανιών και εξασφάλισιν της διαθέσεως των παραγόμενων προϊόντων […]». [6]

Στην αξεπέραστη μελέτη του Δημήτρη Μπάτση [7]  (Η βαριά βιομηχανία στην Ελλάδα/1947) – ενός πραγματικού ήρωα του προοδευτικού κινήματος που εκτελέστηκε μαζί με τον Μπελογιάννη (30 Μαρτίου 1952) κι ενός σπουδαίου θεωρητικού – γνωματεύσεις όπως οι παραπάνω διαλύονται με τον πιο αποφασιστικό τρόπο.

Ο Μπάτσης παρουσιάζει το σκεπτικό και την επιχειρηματολογία της αστικής απολογητικής, βασικό δόγμα της οποίας ήταν το «Η Ελλάδα πλουτολογικά υστερεί σε σχέση με τις πολιτισμένες χώρες». Άξονες αυτού του δόγματος ήταν οι παρακάτω:

– Η Ελλάδα έχει φυσικά φτωχό και άγονο έδαφος.

– Η Ελλάδα έχει περιορισμένες φυσικές πλουτοπαραγωγικές πηγές στο έδαφος και στο υπέδαφος.

– Υπάρχει μεγάλη αναλογία πληθυσμού ανά μονάδα εδάφους, με αποτέλεσμα η όποια βελτίωση να μην μπορεί να επαρκέσει για την ανύψωση του βιοτικού επιπέδου.

– Υπάρχει έλλειψη κεφαλαίων και πληθώρα χεριών.

– Η απόσταση από τις προηγμένες χώρες είναι τέτοια που δεν μπορεί να καλυφθεί.

Το συμπέρασμα από τους απολογητές προέκυπτε αβίαστα: η «σωτηρία» της Ελλάδας μπορεί να έρθει μόνο με λύσεις εξωτερικές (συνδυασμός μεγαλοϊδεατισμού και υποτέλειας). Η ελληνική αστική τάξη αποσκοπούσε:

– Στην προσάρτηση «γόνιμων εδαφών».

– Στη μετανάστευση των «χεριών» που περισσεύουν.

– Στην παραχώρηση ζωνών επιρροής  εμπορικής  και οικονομικής εκμετάλλευσης, κυρίως στα Βαλκάνια, μέσω της παρέμβασης των ισχυρών ξένων δυνάμεων.

– Στην προσφορά στο ξένο κεφάλαιο κάθε είδους προνομίων προκειμένου να εκμεταλλευτεί τους πόρους της χώρας. [8]

Ο Μπάτσης θεμελιώνει τη δυνατότητα αυτοδύναμης ανάπτυξης της Ελλάδας, αποκαλύπτει τη διπλή εκμετάλλευση του ελληνικού προλεταριάτου από το ντόπιο και το ξένο κεφάλαιο, μιλάει για τη σημασία συγκρότησης βαριάς βιομηχανίας, για τον ορυκτό πλούτο της Ελλάδας, για τις δυνατότητες του εργατικού δυναμικού, διαλύει όλους τους αστικούς μύθους που σχετίζονται με όλα τα παραπάνω.

 

Λίγα ιστορικά στοιχεία

 

Ο Δημήτρης Μπάτσης είχε σπουδάσει νομικά, αλλά ασχολήθηκε κυρίως με την κοινωνιολογία και τα οικονομικά. Για να μπορεί κανείς να έχει ολοκληρωμένη αντίληψη ως προς τη συνεισφορά του, οφείλει να την εντάξει στο ιστορικό πλαίσιο της τότε εποχής, και ειδικότερα στο πλαίσιο μιας συλλογικής προοδευτικής επιστημονικής έρευνας και δράσης, η οποία, κατά την κατοχή εκφράστηκε μέσα από το ΕΑΜικό κίνημα, και μετά την απελευθέρωση, εκφράστηκε μέσα από την επιστημονική εταιρεία «Επιστήμη – Ανοικοδόμηση, Επιστημονική Εταιρεία Μελέτης Νεοελληνικών Προβλημάτων», η οποία ιδρύθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου του 1945. Αν και κάπως …περίεργη, η ονομασία της συγκεκριμένης επιστημονικής εταιρείας, δηλαδή «Επιστήμη – Ανοικοδόμηση» απηχούσε με ακρίβεια την τότε πραγματικότητα. Η χώρα μόλις είχε βγει από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την κατοχή. Είχε περάσει, δηλαδή, από την πιο βαθιά κρίση του καπιταλιστικού συστήματος (πολιτική, κοινωνική και οικονομική), η οποία είχε φτάσει μάλιστα στην πιο ακραία εκδήλωσή της, δηλαδή στον πόλεμο.

Υπό αυτές τις συνθήκες, το ζήτημα της ανασυγκρότησης της χώρας δεν ήταν απλώς προτεραιότητα αλλά είχε τεθεί και από μηδενική βάση. Το δίλημμα ήταν σαφές. Η ανοικοδόμηση θα γινόταν στη βάση της προϋπάρχουσας του πολέμου κατάστασης, δηλαδή στη βάση των κεφαλαιοκρατικών σχέσεων παραγωγής, ή στη βάση του προγράμματος Λαϊκής Δημοκρατίας του ΕΑΜ, που αναμφιβόλως έχαιρε αίγλης και ασκούσε τεράστια επιρροή στο λαό, και το οποίο έθετε ως στόχο την κοινωνική απελευθέρωση των εργαζόμενων τάξεων και του λαού;

Η ΕΠ.ΑΝ, στο προαναφερόμενο δίλημμα, πήρε ξεκάθαρη θέση. Στην ιδρυτική της διακήρυξή σημείωνε χαρακτηριστικά: «Ζητούμε να καταργήσουμε την επιστήμη σαν κοινωνικό προνόμιο και να την καταστήσουμε λαϊκό απόκτημα. Να μετατοπίσουμε τις υλικές και κοινωνικές βάσεις της από τη συντηρητική ολιγαρχία στο λαό».  Και όριζε την ανοικοδόμηση ως εξής: «Μα όταν λέμε ανοικοδόμηση εννοούμε τις πιο ριζικές, τις πιο βαθειές και τις πιο ριζοσπαστικές μεταβολές στην κοινωνική και εθνική μας ζωή, εννοούμε την πιο δυνατή και με τα πιο σύγχρονα τεχνικά μέσα εκμετάλλευση του πλούτου μας, την ενεργητική αξιοποίηση της εργασίας του μέσα στους ανώτατους αποδοτικούς όρους, τη μετατροπή της Ελλάδας σε βιομηχανική χώρα, την αποκατάστασή της σε ανώτερα επίπεδα υλικού και πνευματικού βίου, γιατί μόνο μέσα από αυτές τις μεταβολές μπορεί να φτάσει η χώρα σ’ ένα πραγματικό σοσιαλιστικό καθεστώς». («Ανταίος», τεύχος 12/30 – 11- 1945).

Στην ΕΠ.ΑΝ συμμετείχε ο Δ. Μπάτσης, ο οποίος ανέλαβε ως υπεύθυνος συντακτικής επιτροπής του περιοδικού «Ανταίος» (της έντυπης έκφρασης της ΕΠ.ΑΝ.), από το 5^ο τεύχος του. Το περιοδικό «Ανταίος» κυκλοφόρησε το πρώτο του τεύχος στις 20 Μάη 1945, προετοιμάζοντας ουσιαστικά και την επίσημη δημιουργία της ΕΠ.ΑΝ. Ο Δ. Μπάτσης, στη συνέχεια, έγινε διευθυντής του περιοδικού και παρέμεινε στη θέση αυτή ως το τελευταίο του τεύχος, που είχε ένδειξη Ιούνιος – Ιούλιος 1951, δηλαδή μέχρι τη σύλληψη από το μετεμφυλιακό καθεστώς, που κατέληξε στην εκτέλεσή του (για την οποία δεν μπορεί να μην περάσει από το νου κάποιου ότι σχετίζεται άμεσα τόσο με την πολιτική επιλογή του ως προς τη συστράτευσή του με το πολιτικό πρόγραμμα του ΕΑΜ όσο και ως προς την, με αποδείξεις, αποκάλυψη των σαθρών θεμελίων της λογικής της «ψωροκώσταινας» που καλλιεργούσε και τότε η αστική τάξη). Στο πρώτο τεύχος του «Ανταίου», ο Δ. Μπάτσης υπογράμμιζε πως «προϋπόθεση για να τεθούν τα θεμέλια της ανοικοδόμησης, στο απώτερο μέλλον σε πλατειές και κοινωνιστικές βάσεις είναι να λευτερωθή ο λαός και η οικονομία του από κάθε αντιπαραγωγικό, αντιοικονομικό και εκμεταλλευτικό μπόδιο που έστηνε στην πρόοδο της χώρας μια μονοπωλιακή κερδοσκοπική ολιγαρχία».

Η ΕΠ.ΑΝ., ως επιστημονική έκφραση του Πολιτικού Συνασπισμού Κομμάτων του ΕΑΜ (του οποίου ραχοκοκαλιά ήταν το ΚΚΕ), ανταποκρίθηκε, τότε, με τη μέγιστη δυνατή επάρκεια σε αυτό που ο Μαρξ είχε πει με μια φράση: «Πριν η εργατική τάξη κερδίσει τις μάχες των χαρακωμάτων, πρέπει πρώτα να κερδίσει μια σειρά από μάχες στο μέτωπο της επιστήμης». Με το έργο της ΕΠ.ΑΝ και επιστημόνων σαν τον Δ. Μπάτση, το λαϊκό κίνημα, τότε, κατάφερε να αντιπαραθετεί και να υπερσκελίσει την αστική τάξη στα ζητήματα της επιστημονικά τεκμηριωμένης λύσης του ελληνικού προβλήματος.

 

Αναλογίες: τότε και τώρα

 

Σήμερα, η ελληνική πραγματικότητα αναζητά λύσεις που μας οδηγούν ξανά στην αφετηρία του προβλήματος. Η κρίση συντρίβει καθημερινά τις βεβαιότητες και τις συνταγές διεξόδου στο πλαίσιο του συστήματος. Βάζει επί τάπητος την ανάγκη μιας νέας ανασυγκρότησης της κοινωνίας που θα βγαίνει έξω από τις σημερινές της δομές. Σήμερα, μέσω του μνημονίου ξοδεύεται προς όφελος των δυναστών και του χρηματιστικού κεφαλαίου, όλος ο πλούτος της χώρας στη βάση του οποίου μπορεί να συγκροτηθεί μια άλλη Ελλάδα.

Σήμερα, μέσω του μνημονίου αποσπάται ακόμη μεγαλύτερη υπεραξία από την ελληνική εργατική τάξη, αλλά συγχρόνως επιδιώκεται και η καταλήστευση της ελληνικής δημόσιας περιουσίας. Συγκεκριμένα, στο  παράρτημα 4 του μνημονίου αναφέρεται ότι «ούτε ο Δανειολήπτης ούτε τα περιουσιακά του στοιχεία έχουν ασυλία λόγω εθνικής κυριαρχίας […]».[9]

Εκείνο που προκαλεί εντύπωση είναι το γεγονός ότι η αριστερά σήμερα, αρνείται να αποκαλύψει αυτές τις πλευρές ή σε κάθε περίπτωση το κάνει με ασυνέπεια ενώ στερείται επιστημονικού λόγου και τεκμηρίωσης στις πολιτικές της προτάσεις. Το γεγονός ότι ο ελληνικός λαός πιστεύει ότι ο τόπος έχει προσφερθεί στις ορέξεις των ιμπεριαλιστών, με τη σύμπραξη και του ελληνικού κεφαλαίου και των γραφειοκρατών εκπροσώπων του, σίγουρα δεν αποτελεί μια συλλογική φαντασίωση…

 

Σημειώσεις

 

[1]. Πόστελθουάιτ, Η ερμηνεία του βρετανικού εμπορικού συμφέροντος, 1747. Αναφέρεται στο Michel Beaud, Η ιστορία του καπιταλισμού, σελ. 66, εκδ. Μαλλιάρης-Παιδεία, 1987

[2]. Αναφέρεται στο Michel Beaud, Η ιστορία του καπιταλισμού, σελ. 231, εκδ. Μαλλιάρης-Παιδεία, 1987

[3] . Richard Peet, Ανόσια τριάδα, το ΔΝΤ, η παγκόσμια τράπεζα και ο ΠΟΕ, σελ. 21, εκδ. Λιβάνη, 2010

[4]. Λερουά Μπολιέ, Η αποικιοκρατία στους σύγχρονους λαούς, 1891. Αναφέρεται στο Michel Beaud, Η ιστορία του καπιταλισμού, σελ. 232, εκδ. Μαλλιάρης-Παιδεία, 1987

 [5] . Νέα Εστία, ειδικό αφιέρωμα, σελ. 19, 1950

[6] . Δαυίδ, Πολιτική Επιθεώρησις, 15/4/45, σελ. 44

 [7]. Το βιβλίο του ΔΜ επανακυκλοφορεί στις εκδόσεις Κέδρος και το προτείνουμε στον αναγνώστη

[8].  Δες αναλυτικότερα Μπάτσης Δημήτρης, Η βαριά βιομηχανία στην Ελλάδα, σελ. 377-379, εκδ. Κέδρος,

[9].  Μνημόνιο, Η δανειακή σύμβαση μεταξύ ελληνικής κυβέρνησης –  Ευρωπαϊκής Ένωσης – Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Ειδική Έκδοση του περιοδικού Επίκαιρα, σελ. 42, 10/6-16/6/2010.

 

ΠΗΓΗ: Από mafalda – 31 Δεκεμβρίου 2010, http://www.inprecor.gr/index.php/archives/17632

Δημόσιο έλλειμμα – ιδιωτικό πλεόνασμα

 

Του Κώστα Βεργόπουλου*

 

Πόση αδαημοσύνη χρειάζεται για να κατανοήσει κάποιος πως ό,τι είναι δημόσιο έλλειμμα αποτελεί ιδιωτικό πλεόνασμα; Είναι αδύνατον να περικοπεί απότομα το πρώτο, χωρίς συνέπειες στα εισοδήματα των νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Το κυριώτερο: εάν η μεταφορά εισοδήματος από τον ιδιωτικό τομέα στον δημόσιο συνεπάγεται μακροχρόνια ύφεση της Oικονομίας και αποπληθωρισμό εισοδημάτων, τότε θα πρέπει να εξετασθεί εάν το τελικό όφελος είναι μεγαλύτερο η μικρότερο από το κόστος για ολόκληρη την Oικονομία.

O Μάρτιν Γουλφ στους Φαϊνάνσιαλ Τάϊμς υπογραμμίζει ότι το πρόβλημα δεν είναι η ισοσκέλιση του δημοσιονομικού ελλείμματος, αναγκαιότητα για την οποία όλοι συμφωνούν, αλλά πώς αυτή θα επιτευχθεί βαθμιαία και ήπια, χωρίς ύφεση και αποπληθωρισμό. Πρόγραμμα σταθερότητος μέσω ύφεσης αποτελεί αξιοθρήνητο ευφημισμό. Η υφεσιακή δυναμική πυροδοτεί αυτοτροφοδοτούμενο καθοδικό φαύλο κύκλο και ουδεμία σταθερότητα είναι εφικτή. Η κοινωνική δυστυχία και εξαθλίωση παραμένει σε κάθε περίπτωση αντιπαραγωγική, τονίζει ο Βρετανός αρθογράφος, και αποκλείεται ως μέσο προς ισοσκέλιση του ελλείμματος. Oμοίως, ο επίσης Βρετανός οικονομολόγος Ρόμπερτ Σκιντέλσκι διευκρινίζει ότι το έλλειμμα και το χρέος δεν είναι ποτέ αιτίες, αλλά συνέπειες από την υστέρηση του εισοδήματος. Εμφανίζονται, οσάκις το τελευταίο επιβραδύνεται. Δεν είναι δυνατόν η εξυγίανση του Δημοσίου να βασίζεται στην μετάθεση της ασθένειας στον ιδιωτικό τομέα.

Μόνον η θρησκευτική δεισιδαιμονία διαπιστεύει ότι δήθεν πρέπει τα πράγματα να επιδεινωθούν, προκείμενου να βελτιωθούν στο μέλλον, ότι επιβάλλεται στην κοινωνία μακρά περίοδος εξαγοράς αμαρτιών προς εξαγνισμό της. O σημερινός πρωθυπουργός ετιμήθηκε με την λαϊκή ψήφο όχι για να πληρώσει τον λογαριασμό των προηγούμενων Κυβερνήσεων, αλλά για να βγάλει την Xώρα από το αδιέξοδο των προκατόχων του, εφαρμόζοντας διαφορετική οικονομική πολιτική. Η τελευταία παραμένει μέχρι σήμερα ανύπαρκτη, ανεύρετη, ακόμη και στα συρτάρια, εκτός από την ετεροχρονισμένη ανακάλυψη της «παντογνωσίας» των αγορών, που πάντως σήμερα αμφισβητείται διεθνώς όλο και περισσότερο. Oι μισθωτοί πληρώνουν για τις αμαρτίες αυτών, που συνεχίζουν να τις διαπράττουν. Η Ελληνική Κυβέρνηση ενστερνίσθηκε την σύσταση του ΔΝΤ/ΕΕ: ύφεση και αποπληθωρισμός για να αποκλιμακωθούν τιμές και μισθοί, προκειμένου να αποβεί η Xώρα ανταγωνιστική. Η συνταγή είναι αντάξια του Γερμανού μαθηματικού.

Όμως, εάν σήμερα οι ελληνικές τιμές δεν είναι ανταγωνιστικές, άραγε αυτό οφείλεται στο εργασιακό κόστος ανά μονάδα προϊόντος, που παραμένει στη Xώρα μας το χαμηλότερο στην Ευρωζώνη, ή μήπως στο μερίδιο κερδών στο ΑΕΠ, που είναι αντιστοίχως το υψηλότερο; Η ελληνική παθογένεια δεν αντιμετωπίζεται με συνταγές παντός καιρού ούτε με τυφλές ασκήσεις επί χάρτου, αλλά απαιτεί εξειδικευμένες πολιτικές παρεμβάσεις προς μείωση της ανισότητος εισοδημάτων. Στη Xώρα μας, η επέκταση του δημόσιου χώρου οφείλεται στην καχεκτικότητα του ιδιωτικού και συνεπώς, το Kράτος δεν είναι αιτία, αλλά επιφαινόμενο. Για το σημερινό μακελειό, μπορεί να ευθύνεται ο Γερμανός, αλλά όχι ο Γάλλος φιλόσοφος. Oικονομικός έλεγχος και η στάση της Γερμανίας Τα πρόσφατα οικονομικά μέτρα, με υποθετικό στόχο την μείωση του δημόσιου ελλείμματος και η τοποθέτηση της Xώρας σε εποπτεία από ξένες δυνάμεις, παραπέμπουν στον Διεθνή Oικονομικό Έλεγχο του 1898 από τις αυτές πιστώτριες δυνάμεις. Με την διαφορά ότι τότε είχε προηγηθεί η ελληνική πτώχευση, ενώ σήμερα ο έλεγχος επιβάλλεται προληπτικά. Στο έξης, οι αποφάσεις που αφορούν την Ελλάδα θα λαμβάνονται χωρίς συμμετοχή ούτε ψήφο της.

Η Xώρα εκπίπτει των αυτονόητων δικαιωμάτων της ως μέλους της Ευρωζώνης. Η έκπτωση δεν αφορά μόνον την Ελλάδα, αλλά κάθε Xώρα μέλος, οσάκις φθάνει να κρίνεται από τις υπόλοιπες. Εάν έπειτα από 112 έτη επιστρέφουμε στον 19ου αιώνα, στον οποίο δεν υπήρχε Ευρωζώνη, αλλά μόνον ιμπεριαλισμός, τότε κάποιο πρόβλημα σοβεί στο Ευρωσύστημα: αντί της επαγγελλόμενης συνεταιρικής σχέσης μεταξύ ισχυρών και αδυνάμων της Zώνης, αποκαλύπτεται σχέση ανταγωνιστική και πιθανώς αποικιοκρατική. O Πάτρικ Αρτυς, διευθυντής μελετών του γαλλικού τραπεζικού ομίλου Νατιξίς, σημειώνει ότι η Γερμανία αντλεί τα δύο τρίτα των πλεονασμάτων της από την Ευρωζώνη, διευρύνοντας τα μερίδια της στις αγορές εις βάρος των εταίρων της. Αυτό αποσταθεροποιεί την συνοχή της Zώνης και θα έπρεπε να αντισταθμίζεται από θεσμικές σταθεροποιητικές ροές πόρων κατά την αντίστροφη φορά. Εάν παρόμοιες δεν προβλέπονται, θα έπρεπε τουλάχιστον να αντισταθμίζονται από επενδύσεις της πλεονασματικής Xώρας στις ελλειμματικές. Όμως, η Γερμανία επενδύει τα πλεονάσματα της εκτός Ευρωζώνης, παρά εντός αυτής. Κι ακόμη, οι επιδόσεις της Γερμανίας δεν οφείλονται μόνον στην ικανότητα των επιχειρήσεών της, αλλά, επίσης, σε κρατικές επιδοτήσεις μέχρι 1,3% του ΑΕΠ, ενώ στη Xώρα μας αυτές περιορίζονται σε 0,1% του ΑΕΠ.

Η Ελλάδα είναι σήμερα περισσότερο φιλελεύθερη από τη Γερμανία, αποδέχεται ελλείμματα που τροφοδοτούν γερμανικά πλεονάσματα και τελικά ενοχοποιείται από την επωφελούμενη πλευρά για τα οφέλη που μέχρι σήμερα της έχει παραχωρήσει. Η Ελλάδα αποδείχθηκε ιδιαίτερα χρήσιμη στη Γερμανία, σημειώνει ο Μάρτιν Γουλφ στους Φαινάνσιαλ Τάϊμς: δέχθηκε γερμανικές πιστώσεις και τοποθετήσεις, τις οποίες μετέτρεψε σε διαρκή ζήτηση γερμανικών προϊόντων και εξοπλιστικών προγραμμάτων, που τροφοδότησαν γερμανικά πλεονάσματα. «Τώρα, η Γερμανία οφείλει να επιστρέψει το ασανσέρ», στηρίζοντας οικονομικά τις Xώρες από τις οποίες αντλεί πλεονάσματα. Αντ’ αυτού, η Xώρα αυτή ηγείται στην Ευρώπη δυσφημιστικής ανθελληνικής εκστρατείας. Ίσως, φαντάζεται ότι, εάν αποδείξει πως οι Έλληνες παραμένουν «απείθαρχοι, σπάταλοι και καλοπερασάκηδες», αυτό την απαλλάσσει από την κοινοτική και συνεταιρική αλληλεγγύη, που θα έπρεπε να διέπει τις σχέσεις μεταξύ εταίρων της αυτής νομισματικής Zώνης.

Ακόμη και αν οι Έλληνες είναι έτσι, όπως παρουσιάζονται από τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης, επιβεβαιώνεται σήμερα η γερμανική ολιγωρία να στηρίξει τις αδύναμες περιοχές της Ευρωζώνης και αυτό υπονομεύει το μέλλον του ευρωνομίσματος. Ποιος άραγε βλάπτει περισσότερο το ευρωσύστημα, διερωτάται η γαλλική Λε Μοντ, η ανεύθυνη και επιπόλαιη Ελλάδα, που αποτελεί 2% της Ευρωζώνης, ή μήπως η σοβαρή και εγωϊστική Γερμανία, που συγκεντρώνει 27% της Oικονομίας της Zώνης; Πόσο σπάταλο είναι το Eλληνικό Kράτος, όταν αποδεικνύεται το φθηνότερο στην Ευρώπη; Κοστίζει στη Xώρα μας 17,3% του ΑΕΠ, ενώ το Kράτος στη Γερμανία 19,9%, στη Γαλλία 24%, στη Βρετανία 23,7%, στην Ευρωζώνη 21,8%. Με τα πρόσφατα μέτρα, επιδιώκεται μείωση των δημοσίων και ιδιωτικών καταναλωτικών δαπανών κατά 9 μονάδες του ΑΕΠ μέχρι το 2012. Εφ’ όσον σε κάθε μονάδα καταναλωτικής δαπάνης αντιστοιχεί 1,5 μονάδα του συνολικού εθνικού εισοδήματος, αναμένεται ετήσια συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 4,5% και συνολικά κατά 13,5% στο τέλος της τριετίας. Μια τόσο δραστική περικοπή του εθνικού εισοδήματος θα επιδεινώσει την ύφεση, θα απογειώσει την ανεργία, αλλά, το κυριώτερο, θα καταστήσει ανέφικτη την επιδιωκόμενη εξισορρόπηση του δημοσιονομικού ισοζυγίου. (…)

Εάν το ελληνικό εθνικό εισόδημα συρρικνωθεί κατά 13,5%, όπως έχει προγραμματισθεί από το Μνημόνιο, τότε το δημόσιο χρέος από 115% του ΑΕΠ, που είναι σήμερα, θα ανέλθει σε 133% και το επόμενο έτος σε 150%. Όταν το εθνικό εισόδημα συρρικνώνεται, η εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους αναγκαστικά επιβαρύνεται: οι πληρωμές τόκων από 4,5% του ΑΕΠ, σήμερα, θα αυξηθούν σε 5,5% και στη συνέχεια σε 8%. O χρηματιστής Τζωρζ Σόρος συνοψίζει για την Ελλάδα: «Oι μείζονες περικοπές δαπανών επιδεινώνουν την ύφεση, μειώνουν τα κρατικά έσοδα και δεν βελτιώνουν, αλλά επιβαρύνουν το ποσοστό του χρέους στο ΑΕΠ. Oι αγορές δεν καθησυχάζουν, οι διαφορές των ελληνικών επιτοκίων από τα γερμανικά θα διευρύνονται». Το δημόσιο χρέος δεν συνιστά ελληνική πρωτοτυπία, αλλά παγκόσμιο φαινόμενο, λόγω υφεσιακής εμπλοκής της παγκόσμιας Oικονομίας.

Το Ινστιτούτο Μακ Κίνσεϋ αναμένει το δημόσιο χρέος έναντι του ΑΕΠ το 2050 600% στην Ιαπωνία, 500% στη Βρετανία, 450% στις ΗΠΑ, 400% στη Γαλλία, 300% στη Γερμανία, 250% στην Ιταλία. Η Ελλάδα υιοθέτησε αμαχητί την άφρονα υφεσιακή συνταγή της περικοπής δαπανών. Η φτωχότερη Xώρα στην Ευρώπη, με τις χαμηλότερες αποδοχές, την υψηλότερη φτώχεια, νεανική ανεργία, κοινωνικούς αποκλεισμούς, εγκαλείται από την πλουσιώτερη, να περικόψει το ήδη χαμηλό βιωτικό επίπεδό της, να απεμπολήσει κάθε φιλοδοξία σύγκλισης. «Η Ελλάδα πρέπει να ματώσει», διαβεβαιώνουν εμβριθώς Γερμανοί εμπειρογνώμονες. Εντάξει, το αίμα να ρεύσει, αλλά αυτό, εκτός από τα τρωκτικά, σε τι άραγε θα ωφελήσει είτε την ίδια είτε τους εταίρους της;

 

Aπόσπασμα από το βιβλίο της «X» Mνημόνιο: H υποθήκευση της Eλλάδας

 

* O Κώστας Βεργόπουλος είναι Kαθηγητής του Πάντειου Πανεπιστημίου

 

ΠΗΓΗ: Κυριακή, 19 Δεκέμβριος 2010, http://www.xristianiki.gr/arkheio-ephemeridas/835/demosio-elleimma-idiotiko-pleonasma.html

Η κρίση οδηγεί σε "ντόμινο"

 

Του Δημήτρη Καζάκη*

 

«Πάμε, λένε πολλοί, ούτως ή άλλως για χρεοκοπία. "Η πολιτική μας δεν έχει πετύχει, είναι αδιέξοδη, δεν οδηγεί πουθενά". Δεν υπάρχει πιο διαβρωτική, πιο επικίνδυνη και πιο άδικη συζήτηση απ' αυτήν που συντηρούν ορισμένοι για τη χρεοκοπία της χώρας. Ναι, βρεθήκαμε στα πρόθυρα της χρεοκοπίας. Η χώρα σήμερα, όμως, είναι διασφαλισμένη με τη χρηματοδότηση και με ένα πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής που μειώνει δραστικά τα ελλείμματα και ξαναβάζει τη χώρα σε τροχιά βιώσιμης ανάπτυξης…

Σήμερα το ζήτημα του χρέους το αντιμετωπίζουμε με σύνεση, συστηματικά και οργανωμένα. Όχι μόνο με το πρόγραμμα μας, αλλά και με ευνοϊκές ρυθμίσεις, όπως με τις προσεκτικές διαπραγματεύσεις μας για την επιμήκυνση της αποπληρωμής του χρέους. Αυτή η ευεργετική για την Ελλάδα και τον φορολογούμενο αντιμετώπιση θα έχει συνέχεια μόνο εάν παραμείνουμε συνεπείς στις προσπάθειες μας».

Αυτό ισχυρίστηκε ο πρωθυπουργός λίγο πριν από την ψήφιση του κρατικού προϋπολογισμού του 2011 στις 22 του μηνός. Την αμέσως επόμενη ημέρα γίνεται γνωστό ότι η Ελλάδα ηγείται πάλι στις τρελές αυξήσεις στα κόστη ασφάλισης των ελληνικών ομολόγων, διότι οι αγορές θεωρούν αναπόφευκτη μια αναδιάρθρωση του χρέους της χώρας (Bloomberg, 23.12). Την ίδια ημέρα, η εταιρεία πιστοληπτικής αξιολόγησης Fich Ratings ανακοινώνει ότι θέτει υπό καθεστώς αυξημένης επιτήρησης με το ερώτημα της υποβάθμισης πέντε εγχώριες τράπεζες, την Εθνική, την Alpha, την Eurobank, την Πειραιώς και την Αγροτική.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Fich, η κίνηση αυτή κρίθηκε επιβεβλημένη από το γεγονός ότι είναι «πιθανό αυτές να λάβουν υποστήριξη αν κριθεί σκόπιμο». (Bloomberg 23/12).

Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει σε απλή γλώσσα ότι οι τράπεζες αυτές βρίσκονται στο χείλος της χρεοκοπίας και ως εκ τούτου είναι υποψήφιες για άμεση κρατική ενίσχυση. Σε ξεχωριστή ανακοίνωση της Fich την ίδια ημέρα τέθηκαν υπό το ίδιο καθεστώς επιτήρησης και οι θυγατρικές της Εθνικής και της Eurobank στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και τη Νότια Αφρική.

 

Γκρεμίστηκαν τα ομόλογα

Την ίδια ώρα, τα spreads και τα επιτόκια των ελληνικών ομολόγων στις αγορές γνωρίζουν νέα ιστορικά ρεκόρ. Ο Νοέμβριος μπορεί να χαρακτηριστεί ο χειρότερος μήνας των ελληνικών ομολόγων, μια και κατά τη διάρκεια του η Ηλεκτρονική Δευτερογενής Αγορά Τίτλων (ΗΔΑΤ) υποχώρησε κατά 52% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Τη μεγαλύτερη άνοδο κατά 258 μονάδες βάσης σημείωσε η απόδοση του τριετούς ομολόγου αναφοράς, η οποία στο τέλος του μήνα ανήλθε σε 13,23%, όταν τον προηγούμενο μήνα βρισκόταν στο 9,64%. Η απόδοση αυτή είναι η μεγαλύτερη του έτους, η οποία δεν ξεπέρασε το 11,65% όλους τους προηγούμενους μήνες, αλλά και η μεγαλύτερη της τελευταίας τουλάχιστον δεκαετίας. Πρόκειται για απόδοση που προεξοφλεί ότι η χώρα δεν θα βγάλει την τριετία.

Στις μακροπρόθεσμες διάρκειες η απόδοση του ΙΟετούς ομολόγου αναφοράς αυξήθηκε κατά 124 μονάδες βάσης σε 12,00%, από 9,57% του προηγούμενου μήνα. Κι αυτή η απόδοση αποτελεί ρεκόρ έτους, μια και όλους τους προηγούμενους μήνες του 2010 η απόδοση του ΙΟετούς ομολόγου δεν ξεπέρασε το 11,34%. Ενώ η απόδοση του 30ετούς αυξήθηκε κατά 48 μονάδες βάσης, δηλαδή σε 9,32% από 8,39% του προηγούμενου μήνα. Και η τιμή του 30ετούς είναι η υψυλότερη τέλους του μήνα που έφτασε μέσα στο 2010, με τον περασμένο Ιούνιο να φτάνει τα 9,11% μέγιστη τιμή.

Όσον αφορά τις τιμές των τίτλων αναφοράς, η τιμή του 3ετούς ομολόγου υποχώρησε σημαντικά σε 82,70 στα τέλη Νοεμβρίου από 87,00 στα τέλη Οκτωβρίου, του διετούς ομολόγου σε 78,02 από 80,51, του ΙΟετούς σε 68,14 από 73,58 και του 30ετούς ομολόγου σε 52,90 από 55,85. Η αξία των συναλλαγών στην ΗΜΤ υποχώρησε σε 926 εκατ. ευρώ τον Νοέμβριο του 2010 από 1,94 δισ. ευρώ τον Οκτώβριο του 2010 και 50,21 δισ. ευρώ τον Νοέμβριο του 2009. Η μέση ημερήσια αξία συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 42,1 εκατ. ευρώ από 97,1 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Το μεγαλύτερο ποσοστό συναλλαγών συγκέντρωσε το 10ετές ομόλογο αναφοράς, καταγράφοντας συναλλαγές αξίας 211 εκατ. ευρώ. Από τις 800 εντολές που εκτελέσθηκαν στην ΗΔΑΤ, το 63,6% αφορούσε εντολές πώλησης και το 36,4% εντολές αγοράς.

 

Αφηνιασμένες αγορές

Από κάθε άποψη ο Νοέμβριος αποτέλεσε τον χειρότερο μήνα για τους ελληνικούς κρατικούς τίτλους. Οι επενδυτές ξεφορτώθηκαν μαζικά κρατικούς τίτλους, κυρίως ΙΟετούς διάρκειας, που θεωρούν ότι σε μια ενδεχόμενη αναδιάρθρωση χρέους θα είναι οι πιο ευάλωτοι και οδήγησαν τους 30ετείς τίλους στο να χάσουν σχεδόν το 45% της ονομαστικής αξίας τους στην αγορά. Αν προσθέσουμε και το ότι μέσα στον ίδιο μήνα, δηλαδή στις 9 και 16 Νοεμβρίου, ολοκληρώθηκαν οι δημοπρασίες εντόκων γραμματίων του ελληνικού Δημοσίου διάρκειας 6 και 3 μηνών, με αποδόσεις ρεκόρ της τάξης του 4,82% και 4,10% αντίστοιχα, τότε δικαιολογημένα μπορεί κάποιος να θεωρήσει ότι οι αγορές αντιμετωπίζουν την Ελλάδα ως ήδη πτωχευμένη χώρα.

Το ίδιο σκηνικό συνεχίζεται και μέσα στον Δεκέμβριο, με τις αγορές να έχουν κυριολεκτικά αφηνιάσει. Η Ελλάδα σε ετήσια βάση, αν συνεχίσει να δανείζεται με 3μηνα και 6μηνα έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου, έχει φτάσει σχεδόν να πληρώνει επιτόκια της ίδιας τάξης με εκείνα που πληρώνει, π.χ., η πτωχευμένη Αργεντινή. Με μια μεγάλη διαφορά. Η Αργεντινή έχει ξεφορτωθεί ένα πολύ μεγάλο μέρος του χρέους της και δεν βρίσκεται υπό καθεστώς θεσμοθετημένης κατοχής του ΔΝΤ και της Ε.Ε. Όπως πάει, είναι σίγουρο ότι πολύ σύντομα και τα επιτόκια των ελληνικών ομολόγων θα χτυπάνε τιμές ρεκόρ σε παγκόσμιο επίπεδο, δηλαδή θα φτάσουν στα ύψη των χωρών που έχουν βαρέσει κανόνι.

 

Το αδιέξοδο της ΕΚΤ

Προφανώς οι αγορές δεν πιστεύουν ότι η επιμήκυνση του χρέους που επικαλούνται ο πρωθυπουργός και η κυβέρνηση αποτελεί ένα δώρο του ΔΝΤ και της Ε.Ε. γιατί είμαστε καλά παιδιά και πειθαρχούμε στις εντολές τους. Το σκηνικό που στήνεται αυτήν τη στιγμή μοιάζει πάρα πολύ με το σκηνικό που στήθηκε τους πρώτους μήνες του 2010 για να οδηγηθεί η Ελλάδα στον λεγόμενο μηχανισμό στήριξης. Μόνο που αυτήν τη φορά είναι ακόμη χειρότερα τα πράγματα.

Στην πράξη, η αντιμετώπιση της κρίσης στη ζώνη του ευρώ μέσα από τη δημιουργία ενός μόνιμου ταμείου ευρωπαϊκής σταθερότητας, που θα εποπτεύει και θα κηδεμονεύει τις χώρες υπό χρεοκοπία, αποτελεί την καλύτερη δυνατή ενθάρρυνση για τις αγορές να πιέζουν όλο και περισσότερο. Μετά την Ελλάδα και την Ιρλανδία, η πίεση έχει αυξηθεί δυσβάσταχτα για την Πορτογαλία και την Ισπανία. Οι κυρίαρχοι του παιχνιδιού στις αγορές έχουν πειστεί πως ο μόνος τρόπος για να εξασφαλίσουν τις επενδύσεις στα κρατικά και τραπεζικά χρεόγραφα αυτών των χωρών, αλλά και τα προσδοκώμενα κέρδη τους, είναι να τις οδηγήσουν στον μηχανισμό.

 Μόνο που αυτός ο μηχανισμός όσο περισσότερο διευρύνεται τόσο περισσότερο εξαντλεί τις δυνατότητες χρηματοδοτικής ενίσχυσης της ΕΚΤ, αλλά και των ισχυρών χωρών της ευρωζώνης. Ήδη η ΕΚΤ έχει πάψει να παρεμβαίνει στον βαθμό που παρενέβαινε για τα ελληνικά ομόλογα στη δευτερογενή αγορά τίτλων με σκοπό να συγκρατήσει τις ανοδικές τάσεις. Δεν διαθέτει πιά τα αναγκαία ρευστά διαθέσιμα, ενώ η προσοχή της έχει στραφεί, εκτός βεβαίως της Ιρλανδίας, στην Πορτογαλία και την Ισπανία, οι οποίες αποτελούν τώρα πια τη μερίδα του λέοντος στις αγορές ομολόγων της ΕΚΤ.

 

Αρχίζει το ντόμινο!

Πολλοί αναλυτές και επενδυτές πιστεύουν ότι το 2011 θα είναι το έτος της Γαλλίας. Δηλαδή, κι αυτή θα συρθεί στον μηχανισμό στήριξης υπό το βάρος όχι τόσο του δημόσιου, όσο του ιδιωτικού χρέους που έχουν σωρεύσει οι τράπεζές της. Πριν απ' αυτήν θα έχει προσφύγει στον μηχανισμό το Βέλγιο, το οποίο ήδη βρίσκεται σε άθλια κατάσταση, ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε και την Ιταλία.

Αυτή η διαδικασία – ντόμινο, που έχει ήδη αρχίσει, ξεπερνά κατά πολύ τις αντοχές της ΕΚΤ. Γι' αυτό πολλοί ασχολούνται με το ευρωομόλογο. Από άποψη προσωρινής αντιμετώπισης των χρηματοδοτικών δυσκολιών, ιδίως των μεγάλων χωρών, το ευρωομόλογο μπορεί να αποτελέσει πρόσκαιρη λύση. Για πόσο, ουδείς γνωρίζει. Όμως η έκδοση του προϋποθέτει πολύ σοβαρή δημοσιονομική δέσμευση της Γερμανίας, της οποίας η ηγεσία δεν είναι καθόλου έτοιμη να αναλάβει. Γνωρίζει πως σε τέτοιες κρίσεις πρέπει να διατηρεί τον μεγαλύτερο βαθμό ελευθερίας κινήσεων και τις λιγότερες δυνατές δεσμεύσεις, ώστε να μπορεί να επιλέξει εναλλακτικές στρατηγικές με τις λιγότερες δυνατές απώλειες.

Το ευρωομόλογο, όμως, αφαιρεί από τη δικαιοδοσία των κρατών το τελευταίο αποκούμπι της δημοσιονομικής τους πολιτικής: να αποφασίζουν τα ίδια πότε και πώς θα προσφύγουν στις αγορές κεφαλαίου για δανεισμό. Αν χάσουν κι αυτό το προνόμιο, τότε η ίδια η υπόσταση τους δεν έχει κανένα νόημα. Είναι σαν να αναθέτει ένα νοικοκύριο σε κάποιον άλλο να δανείζεται στο όνομα του, με τους όρους και τις προϋποθέσεις που αποφασίζει αυτός. Είναι ποτέ δυνατόν να αποβεί προς όφελος του νοικοκυριού αυτού μια τέτοια ενέργεια; Απλώς θα βρεθεί υπό καθεστώς πενίας, δηλαδή κολίγος στην υπηρεσία των δανειστών του. Κι αυτό ανεξάρτητα από τα επιτόκια που θα πετύχει.

 

Παραμύθια …

Και επειδή με ευρωομόλογο ή χωρίς, η πιθανότητα μετεξέλιξης της ευρωζώνης προς μια τέτοια κατεύθυνση όπως την περιγράψαμε είναι πάρα πολύ πιθανή και ήδη μελετάται στις λεπτομέρειες της από τα επιτελεία στις δυο όχθες του Ατλαντικού, θα θέλαμε πολύ να δούμε τι έχουν να πουν όλοι αυτοί που τρομοκρατούν τον κόσμο με παραμύθια για διαρκείς υποτιμήσεις αν τυχόν και επιστρέψουμε σε εθνικό νόμισμα.

Οι ίδιοι που κινδυνολογούν ασύστολα, που παρουσιάζουν την έξοδο από το ευρώ ως συνώνυμο της βιβλικής καταστροφής, συνηγορούν υπέρ μιας λύσης (ευρωομόλογο) που με μαθηματική βεβαιότητα θα οδηγήσει την Ελλάδα και αρκετές χώρες της ευρωζώνης σε κατοχικό νόμισμα, με ό,τι σημαίνει κάτι τέτοιο.

Όπως και να έχει, η αυξανόμενη αναστάτωση στις αγορές, το βάθεμα της κρίσης του ευρώ, η εκτρωματική διόγκωση των τραπεζών, που συνεχίζεται, και η αδυναμία των πολιτικών ηγεσιών να αποφύγουν την πεπατημένη που οδήγησε τα πράγματα σ' αυτήν την κατάσταση προεξοφλούν ότι βαδίζουμε με ταχύτητα στην επίσημη πτώχευση της χώρας. Για όποιον αναρωτιέται τι σημαίνει επίσημη πτώχευση, δεν έχει παρά να διαβάσει τι συνέβη στην Αργεντινή, όταν το 1998-2000 έκανε… δώρο και σ’ αυτήν το ΔΝΤ τον μηχανισμό επιμήκυνσης που ετοιμάζει και για τη χώρα μας.

 

Με… ελικόπτερο!

«Όταν οι επιχειρηματίες της Αργεντινής είχαν μεταφέρει τα δολάρια τους στο εξωτερικό, η δεύτερη φάση της κατάρρευσης ξεκίνησε. Η κυβέρνηση της Αργεντινής πάγωσε όλες τις τραπεζικές    καταθέσεις επιτρέποντας μόνο σε κάθε καταθέτη να κάνει ανάληψη το πολύ 250 δολ. την εβδομάδα. Οι μικροί επενδυτές, που είχαν αφήσει τα λεφτά τους στις τράπεζες, ήταν εκείνοι που επλήγησαν περισσότερο. Δεκάδες χιλιάδες απελπισμένοι πολίτες όρμησαν στις τράπεζες και πολλοί πέρασαν νύχτες να κοιμούνται μπροστά από τα ΑΤΜ. Η τελευταία φάση της κατρακύλας ξεκίνησε στα προάστια του Μπουένος Άιρες.

Αφού η κατανάλωση έπεσε κατά 60%, οι νέοι άρχισαν να λεηλατούν τα σούπερ-μάρκετ. Τον Δεκέμβριο του 2001, 40.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στην Πλάζα ντε Μαγιό μπροστά από το Κάζα Ροσάντα, το προεδρικό μέγαρο. Εκεί άρχισαν να χτυπούν κατσαρόλες και τηγάνια όλοι μαζί, νύχτα και μέρα, μέχρις ότου ένας νευρικός πρόεδρος, ο Φερνάντο ντε λα Ρούα, διέφυγε με ελικόπτερο» («Der Spiegel», 11.4.2008).

Όποιος νομίζει ότι μπορεί η Ελλάδα να αποφύγει μια τέτοια κατάσταση, θα τον ενημερώσουμε μόνο ότι η κυβέρνηση ακολουθεί βήμα προς βήμα τον ίδιο ακριβώς δρόμο που οδήγησε την Αργεντινή σ' αυτήν την κατάσταση.

 

Το σκληρό και μαλακό ευρώ οδηγεί την ευρωζώνη στη διάσπαση

 

Τα λέμε όλα αυτά επειδή μας κάνει αλγεινή εντύπωση η προσπάθεια ορισμένων, που, παρά τη δίκαιη κριτική τους στο μνημόνιο και τη δανειακή σύμβαση, εμφανίζονται ως υπέρμαχοι του ευρωομολόγου. Λες και δεν καταλαβαίνουν ότι με το ευρωομόλογο παραδίδουμε ολοσχερώς τη δημοσιονομική και εθνική κυριαρχία της χώρας, χωρίς να χρειάζεται καν η υπογραφή στη δανειακή σύμβαση. Τι μας λένε δηλαδή; Με τη δανειακή σύμβαση παραδίδεται η χώρα στους δανειστές της και εκτίθεται έτσι η κυβέρνηση που το επιχειρεί με τόσο εξόφθαλμα παράνομο τρόπο. Για να λυθεί αυτό το πρόβλημα, ας παραδώσουμε ολοσχερώς τη χώρα στους δανειστές της μέσω του ευρωομολόγου, για να μην εκτίθεται η εκάστοτε δωσίλογη κυβέρνηση με το να υπογράφει τέτοιες κατάπτυστες δανειακές συμβάσεις. Αυτό και μόνο το νόημα έχει η υποστήριξη του ευρωομολόγου.

Αυτό που μας σώζει μέχρι σήμερα είναι το γεγονός ότι η έκδοση ευρωομολόγου θα οδηγήσει αργά ή γρήγορα σε τόσο ασφυκτικές πιέσεις στη ρευστότητα του ευρώ, ώστε θα οδηγήσει σε αναθεώρηση ολόκληρου του οικοδομήματος της ευρωζώνης. Αυτό το γνωρίζουν πολλοί καλά οι ιθύνοντες της ευρωζώνης και γι' αυτό διστάζουν. Ήδη πολλοί από τους θιασώτες του ευρωομολόγου μιλούν επίσης για έκδοση πρόσθετου χρήματος από την ΕΚΤ, όπως ακριβώς κάνει και η αμερικανική Fed.

 

Πληθωριστικός φαύλος κύκλος

Γενικά δεν έχουν άδικο. Για να υποστηριχθεί το ευρωομόλογο και για να εξασφαλίζει χαμηλά επιτόκια, θα χρειαστεί αφενός πληθωριστικό χρήμα, πληθωριστικό ευρώ, και αφετέρου να απομονώσει όσο το δυνατόν τις πιο αδύνατες οικονομίες. Κι αυτό, για να γίνει με όρους που συμφέρουν τους ισχυρούς εταίρους, μπορεί να συμβεί μόνο ή κύρια με την εισαγωγή ενός ευρώ πολλών ταχυτήτων. Ενός σκληρού και σταθερού ευρώ για τις ισχυρές οικονομίες και ενός μαλακού, πληθωριστικού και υποτιμώμενου ευρώ για τις πιο αδύναμες οικονομίες της ευρωζώνης. Έτσι θα διευρύνεται ο κύκλος κυκλοφορίας του σκληρού ευρώ φορτώνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και τις υποτιμήσεις στο μαλακό ευρώ.

Με αλλά λόγια, η υιοθέτηση του ευρωομολόγου πιθανότερο είναι να επιταχύνει τις διαδικασίες εσωτερικής διάσπασης της ευρωζώνης ανάμεσα σε δυο κύριες ομάδες χωρών: σε εκείνες που θα χρησιμοποιούν το σκληρό ευρώ και σε άλλες που θα χρησιμοποιούν μια ολόκληρη ποικιλία μαλακών ευρώ. Όλα αυτά τα νομίσματα θα κυκλοφορούν και θα καθορίζεται η μεταξύ τους ισοτιμία από την ΕΚΤ. Φανταστείτε τότε τι έχει να γίνει. Το ελληνικό κράτος, που θα του έχει δοθεί το δικό του μαλακό ευρώ, θα δανείζεται μέσω ευρωομολόγου σε σκληρό ευρώ  το οποίο θα πληρώνει στην τρέχουσα αξία του δικού του πληθωριστικού και υποτιμημένου ευρώ. Το ίδιο και οι ελληνικές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, τα οποία θα δανείζονται από την ενιαία διατραπεζική αγορά σε σκληρό ευρώ και θα πληρώνουν με μαλακό.

 

Κατοχικό… ευρώ!

Στην πράξη, το ευρωομόλογο θα μετατρέψει το ευρώ από «κοινό νόμισμα» σε κατοχικό νόμισμα για όσες οικονομίες και χώρες δεν κριθούν άξιες για τη σκληρή εκδοχή του. Κι αυτό θα έχει τις ίδιες ακριβώς συνέπειες με την επιβολή του στρατιωτικού ράιχσμαρκ στην κατοχή, που εκδιδόταν στην Ελλάδα από τις γερμανικές αρχές κατοχής, όπως και με την επιβολή της στρατιωτικής βρετανικής λίρας που οι Βρετανοί εξέδωσαν στην Ελλάδα αμέσως μετά την απελευθέρωση.

Φανταστείτε τι θα σημαίνει να αμείβεστε με πληθωριστικό νόμισμα, που η ΕΚΤ θα έχει το δικαίωμα να υποτιμά κατά το δοκούν, οι καταθέσεις στις τράπεζες να είναι στο ίδιο νόμισμα, αλλά οι υποχρεώσεις σας προς τις τράπεζες να είναι σε σκληρό ευρώ. Αυτή τη λύση στην ουσία προτείνουν όσοι ζητούν ευρωομόλογο.

* Το κείμενο του  Δ. Καζάκη δημοσιεύτηκε στο "Ποντίκι" 30/12/2010

 

ΠΗΓΗ: Παρασκευή, 31 Δεκεμβρίου 2010, http://seisaxthia.blogspot.com/2010/12/blog-post_31.html

ΕΝΑ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ

 

Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη*

 

Περίπου εκατόν ενενήντα χρόνια μετά τα πρώτα δάνεια στήριξης του αγώνα της εθνικής ανεξαρτησίας, με βάση τα οποία η χώρα χρεώθηκε 2.800.000 λίρες ενώ παρέλαβε λιγότερα από 540.000, ο κύκλος αυτής της κουτσής εθνικής ανεξαρτησίας μάλλον κλείνει οριστικά με τον ίδιο τραγικό τρόπο, αφήνοντας ανολοκλήρωτο το εθνικό αίτημα.

Στη διαδρομή αυτή, δεκάδες Ορλάνδοι και Λουριώτες (οι εξουσιοδοτημένοι να συνάψουν τα πρώτα δάνεια) θα επαναλάβουν σχεδόν απαράλλαχτα τις ίδιες αστοχίες στον χειρισμό των δανείων και θα απολαύσουν την ανάλογη σε κάθε εποχή τρυφηλή ευζωία, καταδικάζοντας τον τόπο στην εξάρτηση και στην παρακμή.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στο τέλος του 2009, τρεις χιλιάδες σύγχρονοι «απόγονοι» του Ορλάνδου και του Λουριώτη, διαθέτουν σε τράπεζες του εξωτερικού καταθέσεις, που υπερβαίνουν τα 15 δις ευρώ, δίχως να υπολογίζονται οι επενδύσεις σε real estate, επιχειρήσεις κλπ.

Έτσι, το έλλειμμα που διαπιστώνει ο πρώτος 6μηνιαίος προϋπολογισμός του 1823, (έξοδα 38.000.000 γρόσια – έσοδα 12.000.000 γρόσια) θα περάσει μέσα από τη αργόσυρτη γραμμή της Ιστορίας, για να σκάσει στα μούτρα των νεο-Ελλήνων, σε ευρώ βέβαια αυτή τη φορά. Λες και στην πλάστιγγα που ζυγιάζεται η ελληνική Ιστορία, ότι κερδίζεται με αίμα, είναι καταδικασμένο να χάνεται για μερικές χιλιάδες γρόσια.

Από το 1974 έως το 2009 το ελληνικό κράτος κατέβαλλε για την εξυπηρέτηση του χρέους πάνω από 640 δις ευρώ, ενώ την τελευταία δεκαετία (2000-2009) πάνω από 400 δις ευρώ. Κι’ όμως, παρ’ όλα αυτά, σήμερα οφείλονται ακόμη 350 δις. Ο Ορλάνδος ζει. Ο Λουριώτης ζει. Και οι δυό βασιλεύουν. Ναι γιατί, από αυτά τα ποσά, μόνο το 3% κατευθύνθηκε στην κάλυψη των αναγκών του τόπου. Το υπόλοιπο 97% αφορούσε στην αναχρηματοδότηση του δημόσιου χρέους. Ο Ορλάνδος και ο Λουριώτης ζουν και δεν δανείζονται για να πληρώσουν μισθούς και συντάξεις, αλλά για να υπηρετήσουν την υπόθεση της εξάρτησης της χώρας. Πραγματικό κίνητρο τους, η εγγενής μειονεξία για οτιδήποτε ελληνικό. Άλλοθι τους, η βαθιά περιφρόνηση της ελληνικής ιδιοπροσωπείας. Ανταμοιβή τους η πολυτελής ατομική ευζωία και η επιβράβευση των ξένων τοποτηρητών.

Το συνολικό κόστος των μισθών και συντάξεων των δημοσίων υπαλλήλων ανήλθε το 2009 στο ποσό των 25,5 δις ευρώ, δηλαδή ποσοστό 10% του ΑΕΠ, όταν τα ποσά για την εξυπηρέτηση των δανείων είναι τριπλάσια και εντός του 2011 θα γίνουν τετραπλάσια. Όμως ο Ορλάνδος ζει ακόμη, ακριβώς γιατί είναι δεξιοτέχνης στην παραμόρφωση της πραγματικότητας. Η μικροαστική δημοσιοϋπαλληλία, δεν θα ρισκάρει ποτέ να μην πάρει το χιονίσει-βρέξει μηνιάτικο της. Ο Λουριώτης ξέρει πολύ καλά,  πως αρκεί να χτυπήσεις αυτό το καμπανάκι κινδύνου και η «πλέμπα» θα σπεύσει να θεωρήσει εξαιρετικά συνετή ακόμη και την πιο ξεδιάντροπη τοκογλυφία.  Ακόμη και περικοπές μισθού θα αποδεχτεί, ακολουθώντας το παλιό αξίωμα «εκείνοι κάνουν ότι μας πληρώνουν και εμείς κάνουμε ότι δουλεύουμε».

Κάπως έτσι, μέσα από τα σπάργανα του πρώτου εθνικού δανείου, και της αντιπαραγωγικής κουλτούρας που το συνοδεύει, ανιχνεύεται η συνεχής αποδιάρθρωση της ελληνικής δημιουργικότητας. Τέσσερα εκατομμύρια εννιακόσιες σαράντα χιλιάδες «μωρά» (τόσο είναι το εργατικό δυναμικό της χώρας) βυζαίνουν στα τρυφερά μαστάρια της πατρίδας, κλαψουρίζοντας αραιά και πού για το έλλειμμα γάλακτος ή για την άδικη μοιρασιά του και αφήνοντας εν πολλοίς ήσυχους τους Ορλάνδους και τους Λουριώτες να κάνουν τη δουλειά τους.  Δεν έχει παρά να συγκρίνει κανείς σε διάφορες χώρες, το αποτέλεσμα που προκύπτει αν διαιρέσουμε το ΑΕΠ με τον αριθμό του εργατικού δυναμικού. Για την Ελλάδα 37.000 ευρώ, για την Ολλανδία 66.000, για την Αυστρία 70.000, για την Δανία 71.000 και για την Νορβηγία 87.000 ευρώ. Η Δανία του Ορλάνδου (και όχι του Νότου) έχει τη μισή παραγωγικότητα από την Δανία.

Μπορούμε να δούμε και τα αντίστοιχα αποτελέσματα, διαιρώντας τις εξαγωγές της χώρας με τον αριθμό του εργατικού δυναμικού, ξεκινώντας από την δραματική διαπίστωση ότι η χώρα έχει εξαγωγές ανάλογες του Λουξεμβούργου –   λιγώτερο από 18 δις ευρώ – με τη «μικρή» διαφορά ότι το Λουξεμβούργο έχει πληθυσμό μόλις ενός εκατομμυρίου!   Για την Ελλάδα λοιπόν, ο δείκτης εξαγωγών ανά εργαζόμενο είναι 4.000 ευρώ, για την Αυστρία 34.000, για τη Δανία 27.000  και για την Νορβηγία 42.000 ευρώ. Πάλι, η Δανία του Ορλάνδου, έχει το 1/9 της «εξαγωγικής παραγωγικότητας» της πραγματικής Δανίας.

Σε χοντρά νούμερα, η Ελλάδα έχει εξαγωγές 17,2 δις, ενώ η σχεδόν ίσου μεγέθους Ολλανδία, 430 δις. ευρώ. Πίσω από τον Γερμανό-ολλανδικό αφορισμό της «ελληνικής τεμπελιάς», αποκρύπτεται η αλήθεια της ελληνικής εξάρτησης σε σχέση με την ολλανδική ανεξαρτησία. Αν υπήρχε μια μεζούρα για να μετρήσουμε  το μέγεθος αυτό, θα λέγαμε πως η Ολλανδία είναι 25 φορές πιο ανεξάρτητη απ’ ότι η Ελλάδα.

Γίνεται φανερό από τα παραπάνω, ότι η παραγωγική αποδιάρθρωση της χώρας στήριξε την ξέφρενη ανάπτυξη του δανεισμού και αντίστροφα, σ’ ένα καθοδικό σπιράλ που διασφάλιζε πάντα την ξένη εξάρτηση και τους εγχώριους διεκπεραιωτές της. Και ο λαός, σαν αγωγιάτης χωρίς αγώι για να τον αφυπνίσει, βυθιζόταν όλο και πιο πολύ στη αντιδημιουργική νάρκη της κατανάλωσης, ζητώντας – στην καλύτερη των περιπτώσεων – μια πιο δίκαιη μοιρασιά της.

Κοντολογίς, θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο δανεισμός όχι μόνο υπονόμευσε βαρύτατα την εθνική ανεξαρτησία αλλά και «γκρέμισε» τη δημιουργική αυτοπεποίθηση του τόπου, αλλοιώνοντας τα κρίσιμα χαρακτηριστικά του ελληνικού υποδείγματος, οδηγώντας έτσι, σε περαιτέρω συρρίκνωση της ανεξαρτησίας και στην ανάγκη όλο και μεγαλύτερου δανεισμού.

Κάπως έτσι, φτάσαμε στις αρχές του 2011, στην εκτίμηση ότι το χρέος – παρά τις αρχικές  προβλέψεις – θα κορυφωθεί στα 362,2 δις ευρώ και σε ποσοστό 158,6% του ΑΕΠ. Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το τέλος του ελληνικού δράματος, ύστερα από σχεδόν 190 χρόνια ανελεύθερου – πλην ελαχίστων εξαιρέσεων – εθνικού βίου.

Το ελληνικό κράτος εντός του 2011 θα χρειαστεί να καταβάλλει σε τοκοχρεολύσια 69,5 δις. ευρώ, για να ανταπεξέλεθει στις αυξημένες υποχρεώσεις ιδιαίτερα του πρώτου εξαμήνου. Τα ποσά είναι εξωφρενικά, αν σκεφτεί κανείς ότι τα έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού δεν θα ξεπεράσουν τα 50 δις ευρώ. Στην καλύτερη περίπτωση ο μηχανισμός στήριξης θα διαθέσει 46,5 δις ευρώ, αφήνοντας ένα άνοιγμα 23 δις ευρώ. Πού θα βρεθούν τα χρήματα αυτά; Μήπως, στον βραχυπρόθεσμο δανεισμό με ομόλογα 3μηνης διάρκειας και τόκους εκατομμυρίων ευρώ για ανάσα μόλις μερικών μηνών; Και ποιός τρελός θα δανείσει μια χώρα με χρέος 158,6% του ΑΕΠ; Τρίχες κατσαρές. Τα χρήματα αυτά δεν θα βρεθούν. Ή για να είμαστε πιο ακριβείς τα χρήματα αυτά, θα βρεθούν, αλλά με μία προϋπόθεση. Την ολοσχερή εκποίηση του εθνικού αλλά και του ιδιωτικού πλούτου της χώρας.

Γιατί η χώρα, αν και υπερχρεωμένη διαθέτει ακόμη δύο – τουλάχιστον – σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Μια τεράστια δημόσια περιουσία σε αντίθεση με το σύνολο σχεδόν των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χωρών και ένα εξαιρετικά μικρό ιδιωτικό χρέος. 

Τα 300 δις της Δημόσιας περιουσίας και το μικρότερο ιδιωτικό χρέος στην ευρωζώνη (μόλις 123% του ΑΕΠ) καθιστούν τη χώρα και τις πολυάριθμες μικρές ιδιωτικές περιουσίες που δεν είναι και τόσο επιβαρυμένες με δανειακά βάρη, καλοψημένο φιλέτο στο πιάτο των νεο-αποικιοκρατών της δύσης. Όπως ακριβώς ένας δύστυχος οφειλέτης μπορεί να απολέσει την κυριότητα της κατοικίας του, για ένα ποσό πολύ μικρότερο της πραγματικής αξίας της, έτσι και η χώρα θα βρεθεί στο πρώτο 6μηνο του 2011 στην ανάλογη θέση. Θα ακολουθήσουν οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. 

Και όπως ακριβώς συνέβη στο πρώτο δάνειο του 1824, όπου ως εγγύηση αποπληρωμής τέθηκαν τα δημόσια κτήματα και όλα τα δημόσια έσοδα, έτσι και τώρα 186 χρόνια μετά, οι εγγυήσεις – όσες δεν έχουν δοθεί – και θα δοθούν και θα καταπέσουν.

Όσοι παροικούν στην Ιερουσαλήμ, γνωρίζουν ότι ήδη διεξάγονται οι σχετικές συζητήσεις ενώ διακριτικά διαμορφώνεται το κατάλληλο κλίμα αποδοχής των τετελεσμένων στην κοινή γνώμη, με δηλώσεις Γερμανών κυρίως αξιωματούχων. Ακόμη, στα καθεστωτικά ΜΜΕ όλο και πληθαίνουν οι συζητήσεις περί επιμήκυνσης, επαναδιαπραγμάτευσης κλπ. χωρίς βεβαίως να ομολογείται καθαρά ότι το «πράγμα δεν βγαίνει».

Στο μικρό παράθυρο ευκαιρίας – μόλις 6 μηνών – που βρίσκεται μπροστά μας, εκείνο που πραγματικά διακυβεύεται είναι το ανολοκλήρωτο οριστικό κλείσιμο του κύκλου που άνοιξε η επανάσταση του ’21 και που προσπάθησαν – ανεπιτυχώς – να ολοκληρώσουν οι γενιές των Βαλκανικών πολέμων και της Μικρασίας, καθώς και του ’40 και της Εθνικής Αντίστασης.  Θα τολμούσε να συμπεριλάβει κανείς και τη γενιά του Πολυτεχνείου, αν δεν ήταν εκείνη που με τον αβάσταχτο ουτιδανισμό της, πρόσφερε το πιο βαρύ ναρκωτικό στη συνείδηση του λαού και του τόπου. Έχουν ακόμη μερικοί την εικόνα συγκαταβατικής και χαζοχαρούμενης αμηχανίας στο πρόσωπο, όταν τους μιλάς για όλα αυτά, όπως όταν τους μιλούσες για την ανάγκη ΔΕ-θελοντισμού στο «πάρτι» των ολυμπιακών αγώνων.

Μπροστά σ’ αυτό το διακύβευμα, της ταφόπλακας του ’21, δεν χωράει άλλη προσταγή παρά η πάση θυσία εθνική ανεξαρτησία, αλλά ταυτόχρονα και η παραγωγική ανασυγκρότηση με τρόπο που να τη διασφαλίζει. Η οριστική καταδίκη των Ορλάνδων, των Λουριώτιδων και όσων συναγελάζονται μαζί τους, καθώς και η απομάκρυνση τους από την πολιτική πραγματικότητα, δεν μπορεί παρά να είναι επίσης προαπαιτούμενο. 

Στην αντίθετη περίπτωση στο επόμενο μόλις 6μηνο, το αίμα για την ελευθερία αλλά και ο ιδρώτας για την προκοπή, εκατομμυρίων ψυχών πριν από μας, θα συνθέτουν αδικαίωτοι το τελικό καημό της Ρωμιοσύνης. Και θα είναι αυτό μεγάλο βάρος, όταν σταθούμε ο ένας απέναντι στον άλλο, αργά ή γρήγορα, στη συνάντηση των νεκρών και ζωντανών της ελληνικής κοινότητας των ψυχών.

 

* ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΝΔΡΟΥΛΙΔΑΚΗΣ, 29.12.2010, antonisandroulidakis@gmail.com

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ή ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ:

 

Εάν το ΔΝΤ δεν εγκαταλείψει τη χώρα μας, το αργότερο εντός του πρώτου εξαμήνου του 2011, δεν πρόκειται να υπάρξει μέλλον – ενώ η κατάσταση θα γίνει εκρηκτική, όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά για ολόκληρη την Ευρωζώνη

 

Του Βασίλη Βιλάρδου*

 

Αυτό που χωρίς καμία αμφιβολία χρειάζεται η Ελλάδα, έτσι ώστε να καταφέρει να επωφεληθεί και όχι απλά να «αποδράσει» από τη μεγαλύτερη οικονομική κρίση της Ιστορίας της (δυστυχώς, η έξοδος της από την πολιτισμική, την πολιτική και την κοινωνική κρίση, δεν είναι τόσο απλή), είναι μία ομόφωνη, ξεκάθαρη, συνεπής και συλλογική πολιτική κατεύθυνση.

 

Ανεξάρτητα λοιπόν από όλα όσα «δεινά» συζητούνται και θα μπορούσαν δυστυχώς να συμβούν (χρεοκοπία, έξοδος από τη ζώνη του ευρώ, επιστροφή στη δραχμή, διάλυση της Ευρωζώνης, κατάρρευση της αγοράς ακινήτων σε συνδυασμό με ανεπάντεχα τραπεζικά προβλήματα, δυσμενή επακόλουθα στις καταθέσεις κλπ), αυτό που απαιτείται είναι μία ρεαλιστική λύση, η οποία να μην αποκλείει και να μην προϋποθέτει τίποτα, από όλα όσα θα αποφασισθούν ή θα συμβούν στο μέλλον – στην  Ευρωζώνη, στις Η.Π.Α. και σε ολόκληρο τον πλανήτη. Κατά την άποψη μας, η λύση αυτή επικεντρώνεται σήμερα,  

(α)  στην αιτιολογημένη, «έννομη» διαγραφή μέρους του «επαχθούς» δημοσίου χρέους της Ελλάδας (40-50%) – αυτού δηλαδή του ποσοστού του χρέους (περί τα 160 δις €) που δεν προσέθεσε πλούτο στη χώρα και στους Πολίτες της, αλλά στους διαφθορείς ξένους ή στους διεφθαρμένους Έλληνες,

(β)  στην αναδιάρθρωση του υπολοίπου (διακανονισμός με εφικτές δόσεις και μη τοκογλυφικά επιτόκια, περί το 1%), καθώς επίσης

(γ)  στην αντίστοιχη αντιμετώπιση του προβληματικού ιδιωτικού χρέους – αυτού δηλαδή κάποιων μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των φτωχών νοικοκυριών (όχι βέβαια την ανάληψη των επισφαλειών των τραπεζών από τους Πολίτες, όπως δυστυχώς συνέβη στην Ιρλανδία). Στην προκειμένη περίπτωση, αφενός μεν το κράτος θα έπρεπε να διαγράψει μέρος των οφειλών των αδύναμων νοικοκυριών-επιχειρήσεων απέναντι του, αφετέρου δε οι τράπεζες θα έπρεπε να προβούν σε ανάλογες ενέργειες. Άλλωστε το «μέτρο» αυτό (διαγραφή μέρους του χρέους των νοικοκυριών), ήδη εφαρμόζεται και στη χώρα μας, από κάποια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (Citibank – διαγραφή του 40% των οφειλών ορισμένων Ελλήνων πελατών της).   

Μόνο έτσι θα μπορούσαν να δημιουργηθούν πλέον στην Ελλάδα (αλλά και στις ελλειμματικές «δυτικές» οικονομίες) εκείνες οι συνθήκες ανάπτυξης, οι οποίες αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για την επίλυση των υπολοίπων σημαντικών προβλημάτων της οικονομίας της – όπως τα τεράστια ετήσια ελλείμματα του προϋπολογισμού, οι αδυναμίες του Δημοσίου, η ελλιπής ανταγωνιστικότητα, η γραφειοκρατία, η ορθολογική λειτουργία των κοινωφελών κρατικών επιχειρήσεων, οι οποίες φυσικά πρέπει να παραμείνουν στην ιδιοκτησία του δημοσίου  κλπ.

Με την κυβέρνηση μας όμως να υποτάσσεται στις καταστροφικές συνταγές του ΔΝΤ (το οποίο φυσικά εξυπηρετεί μόνο τους δικούς του σκοπούς, σε συνδυασμό με αυτούς των διεθνών δανειστών μας), με την αξιωματική αντιπολίτευση να μην αντιτάσσεται στο «Ταμείο», αλλά αποκλειστικά και μόνο στα διάφορα μνημόνια «συνεργασίας» μαζί του (παραπλανώντας μάλλον τους ψηφοφόρους της, με την επίκληση άλλου «μίγματος» μέτρων – τα οποία όμως θα συνέχιζαν να εξυπηρετούν τους σκοπούς του ΔΝΤ), καθώς επίσης με την κεντρική ηγεσία της Ευρωζώνης σε πλήρη αδυναμία συνεννόησης, οι δυνατότητες είναι αρκετά περιορισμένες.  

Εν τούτοις, γνωρίζοντας ότι καμία άλλη λύση δεν είναι ρεαλιστική (άρθρο μας), ενώ δεν πρέπει να επιτρέπουμε τις μεταξύ μας «αντιπαλότητες» (εμφυλίους πολέμους),  οφείλουμε να απαιτήσουμε από την πολιτική ηγεσία της χώρας μας, να συμφωνήσει σε μία τέτοιου είδους «κοινή» αντιμετώπιση των οικονομικών προβλημάτων που προκάλεσαν στην Ελλάδα, τόσο οι κυβερνήσεις των τελευταίων τριάντα ετών (διαπλοκή, διαφθορά κα), όσο και οι διεθνείς «συγκυρίες» (ευρωπαϊκές ανισορροπίες, ασύμμετρη παγκοσμιοποίηση κλπ) – χωρίς φυσικά να αποποιούμαστε τις δικές μας ευθύνες, αφού αρκετοί Έλληνες Πολίτες τάχθηκαν «ιδιοτελώς» υπέρ των συγκεκριμένων πολιτικών παρατάξεων.

Όλα τα υπόλοιπα, όπως η υποστήριξη της έκδοσης ευρωομολόγων, τα οποία δεν επιλύουν ουσιαστικά κανένα πρόβλημα (απλά «διαχειρίζονται» τα υφιστάμενα, μεταθέτοντας τα επαυξημένα στο μέλλον – ειδικά όταν δεν έχει αναλυθεί επαρκώς η «σύσταση», το κόστος και η χρήση τους), είναι δευτερεύουσας σημασίας. Αυτό που στη συγκεκριμένη περίπτωση θα προείχε, θα ήταν η οικονομική, η πολιτική και η δημοσιονομική ένωση της ΕΕ, με τη μορφή των «Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης» – κατά το παράδειγμα των Η.Π.Α., οι Πολιτείες των οποίων είναι πολύ πιο ανεξάρτητες από τις σημερινές χώρες της Ευρωζώνης, ενώ δεν υπάρχει κανένας «γερμανικός» φόβος «τιμωρίας» ή «εκδίωξης» τους.  

 

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΔΟΜΗΣ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ

 

Με δεδομένο ότι, η ανάπτυξη και τα χρέη είναι έννοιες στενά συνδεδεμένες μεταξύ τους, αφού σε εποχές ανάπτυξης χρεώνονται οι επιχειρήσεις, ενώ σε υφέσεις τα κράτη, η «δομή» και μόνο του συνολικού Ελληνικού χρέους (Πίνακας Ι, το ιδιωτικό μικρότερο από το δημόσιο) το οποίο, όπως έχουμε επανειλημμένα τονίσει στο παρελθόν, είναι το μικρότερο στη «δύση», μονοδρομεί ουσιαστικά τον τρόπο αντιμετώπισης του, ο οποίος δεν είναι άλλος από την ανάπτυξη – σε πλήρη αντίθεση με όλα όσα «κακόβουλα» απαιτεί από τη χώρα μας το ΔΝΤ, οδηγώντας την Ελλάδα στη λεηλασία των επιχειρήσεων της, στην εξαθλίωση, στην καταστροφή της «συνεκτικής» μεσαίας τάξης, στις κοινωνικές αναταραχές και στην «υποδούλωση/αποικιοποίηση», δια μέσου του στασιμοπληθωρισμού.  

 

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Συνολικό χρέος, δημόσιο και ιδιωτικό – Προβλέψεις 2010

 

Πηγή: Συνδυασμός στοιχείων από Κομισιόν, McKinsey Global Institute και μελέτη της Deutsche Bank, σύμφωνα με την οποία το ιδιωτικό χρέος της Ελλάδας είναι 123% του ΑΕΠ, ενώ της Πορτογαλίας 239%

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

*    Δημόσιο και ιδιωτικό, εσωτερικό και εξωτερικό

**   Πρόβλεψη 2010, από τις αρχές του έτους

Σημείωση: Στον ιδιωτικό τομέα, σε αντίθεση με το δημόσιο, η αξία των παγίων περιουσιακών στοιχείων προσμετρείται στο ενεργητικό, «μειώνοντας» το παθητικό – οπότε το συγκριτικό με την Ελλάδα συνολικό χρέος άλλων κρατών είναι πρακτικά μεγαλύτερο, από αυτό που φαίνεται στον Πίνακα Ι.

 

Ειδικότερα, όπως έχουμε ήδη αναφέρει στο παρελθόν, ο σωστός δείκτης «οικονομικής ευρωστίας» δεν είναι το δημόσιο χρέος προς τα ΑΕΠ, αλλά το συνολικό χρέος προς το ΑΕΠ – ενώ στο καθορισμό του οφείλουν να λαμβάνονται υπ’ όψιν και τα περιουσιακά στοιχεία του δημοσίου (απαιτούνται διεθνώς κρατικοί Ισολογισμοί, αντίστοιχοι με αυτούς των επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα).

Δεν είναι δυνατόν λοιπόν να έχουν την ίδια αντιμετώπιση χώρες με μηδενική δημόσια περιουσία και τεράστιο συνολικό χρέος (όπως η Μ. Βρετανία), με κράτη σαν την Ελλάδα. Επίσης, οφείλουν να έχουν διαφορετική αντιμετώπιση, σε σχέση με τα ελλείμματα των προϋπολογισμών, χώρες με τεράστιες εξοπλιστικές δαπάνες ή μεγάλα έξοδα προστασίας των συνόρων τους από τη λαθρομετανάστευση, όπως η Ελλάδα – η οποία όχι μόνο δεν λαμβάνει ειδικές ενισχύσεις από την ΕΕ, ως οφείλεται αλλά, εσφαλμένα και άδικα, συγκρίνεται με «προβληματικά» κράτη περιορισμένων αντίστοιχων δαπανών (Πορτογαλία, Ιρλανδία, Βέλγιο κλπ).

Τέλος, δε επιτρέπεται να λαμβάνονται τα ίδια μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης σε χώρες που έχουν πρόβλημα ιδιωτικού χρέους (Ιρλανδία, Ισπανία, Βέλγιο, Κύπρος κλπ), με αυτές που ο αδύνατος κρίκος τους είναι το δημόσιο χρέος (Ελλάδα, Ιταλία). Ειδικά όσον αφορά την Ελλάδα, θα έπρεπε επί τέλους να προγραμματισθεί, με πρωτοβουλία της Κομισιόν, η σταδιακή αποπληρωμή των πολεμικών αποζημιώσεων, οι οποίες της οφείλονται από τη Γερμανία, ύψους άνω των 70 δις €.     

ΟΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

 

Είναι γνωστό ότι, σε εποχές ύφεσης οι επιχειρήσεις περιορίζουν το δανεισμό τους, λόγω της μείωσης των επενδύσεων τους – έτσι ώστε να αντιμετωπίσουν μία συνεχώς χαμηλότερη ζήτηση. Επί πλέον, μειώνουν όλες τις δαπάνες λειτουργίας τους, με στόχο να επανέλθουν στην κερδοφορία – γεγονός που έχει σαν αποτέλεσμα τόσο τη μείωση του τζίρου των δικών τους προμηθευτών, όσο και τον περιορισμό των εισοδημάτων των εργαζομένων, με την ταυτόχρονη αύξηση της ανεργίας.

Ένεκα τούτου, τα έσοδα των κρατών μειώνονται αντίστοιχα – κυρίως επειδή, σε μεγάλο μέρος τους, προέρχονται από φόρους επί των περιορισμένων πλέον εισοδημάτων των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων (κερδών). Έτσι, η οικονομία εισέρχεται σε έναν καθοδικό σπειροειδή κύκλο, ο οποίος εκ των πραγμάτων ανατροφοδοτείται – οδηγώντας την σε συνεχώς αυξανόμενα προβλήματα.

Για να μπορέσει τώρα μία οικονομία να επιστρέψει σε μία σταθερή αναπτυξιακή πορεία, θα πρέπει οι σχετικά υπερχρεωμένοι τομείς της να μειώσουν τα χρέη τους, επιτυγχάνοντας πλεονάσματα. Εάν όμως, για να επιτευχθεί η μείωση των χρεών των υπερχρεωμένων τομέων, περιορίζονται οι δαπάνες τους, τότε αφαιρούνται έσοδα από άλλους τομείς – οπότε δεν καταπολεμάται το πρόβλημα, αφού μεταφέρεται η κρίση στους άλλους τομείς.

Για παράδειγμα, εάν το κράτος περιορίσει τις δαπάνες του, μειώνοντας τους μισθούς ή απολύοντας «περιττούς» εργαζομένους, το πρόβλημα δεν επιλύεται, αλλά απλά μετατοπίζεται στους υπόλοιπους τομείς – δια μέσου της μείωσης της κατανάλωσης (κυρίως στην οικοδομική δραστηριότητα, στην ακίνητη περιουσία εν γένει και από εκεί στο χρηματοπιστωτικό κλάδο – πυροδοτώντας μία έκρηξη μεγατόνων). Ποια  είναι λοιπόν η σωστή μέθοδος για να μπορέσει η Οικονομία να εισέλθει σε αναπτυξιακή τροχιά, χωρίς να εγκλωβισθεί στην παγίδα του χρέους;    

Η σωστή λύση θα ήταν εν προκειμένω η επίτευξη υψηλοτέρων εσόδων, τα οποία θα υπερκάλυπταν τις δαπάνες – έτσι ώστε ο περιορισμός των χρεών να προερχόταν από τα πλεονάσματα (κέρδη). Για να γίνει όμως κάτι τέτοιο εφικτό, θα έπρεπε άλλοι «συμμετέχοντες» στην «πτωτική» αγορά, οι ιδιώτες επιχειρηματίες για παράδειγμα, να προθυμοποιηθούν να προβούν, παρά την ύφεση, στην αύξηση των δαπανών τους – καθώς επίσης στην «απορρόφηση» των νέων ανέργων.

Είναι αυτονόητο ότι, οι «συμμετέχοντες» που θα μπορούσαν να ενεργήσουν με αυτόν τον τρόπο, δεν είναι ούτε το κράτος, ούτε τα αδύναμα εισοδηματικά στρώματα – αφού «αμφότεροι» δεν μπορούν να υπολογίσουν με αυξημένα έσοδα, εκτός εάν χρηματοδοτήσουν τις δαπάνες τους με νέα χρέη (κατά το πρόσφατο «παράδειγμα» των Η.Π.Α., το οποίο οδήγησε σε τεράστια δημόσια  ελλείμματα, καθώς επίσης στην κρίση των ενυπόθηκων δανείων χαμηλής εξασφάλισης – subrimes).

Επομένως, μόνο οι «συμμετέχοντες» με υψηλά περιουσιακά στοιχεία είναι σε θέση, χωρίς να χρεωθούν δυσανάλογα, να αυξήσουν τις δαπάνες τους σε επίπεδα που ξεπερνούν τα έσοδα τους. Πως όμως υποκινεί κανείς τους εισοδηματικά ισχυρούς, αυτούς καλύτερα που διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία, να αυξήσουν τα δαπάνες τους;

Προφανώς, επειδή δεν θέλουν να «διαθέσουν» τα περιουσιακά τους στοιχεία στην κατανάλωση, ο μοναδικός τρόπος είναι να υποκινηθούν σε επενδύσεις οι οποίες, αφαιρουμένων των εξόδων και των φόρων, θα τους επιτρέπουν κέρδη από την όλη δραστηριοποίηση τους. Κατ’ επέκταση, ο μοναδικός τρόπος είναι η παροχή διευκολύνσεων (επίλυση των γραφειοκρατικών προβλημάτων κλπ), καθώς επίσης επενδυτικών κινήτρων – με σημαντικότερα ίσως όλων τη μηδενική φορολόγηση των νέων επενδύσεων, καθώς επίσης την επιδότηση του προσωπικού, για τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας τους («στοχευμένα» φυσικά σε επιχειρήσεις με εξαγωγικό προσανατολισμό, όπως και σε αυτές που δραστηριοποιούνται στους βασικούς πυλώνες της εκάστοτε οικονομίας – στη ναυτιλία, στον τουρισμό και στη γεωργία για την Ελλάδα).    

Έτσι το δημόσιο χρέος θα μειώνεται, με το ιδιωτικό να «καλύπτει τη διαφορά» – με αποτέλεσμα την πιο ορθολογική κατανομή του. Για παράδειγμα, θεωρούμε ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να επιλύσει σχετικά εύκολα τα προβλήματα της, εάν είχε αντιληφθεί έγκαιρα (πριν το 2009) τους κινδύνους (άρθρο μας: Έλλειμμα Διακυβέρνησης), με την εξής «διαδικασία»:

(α)  Με τις προβλέψεις 2010 (Πίνακας Ι), το δημόσιο χρέος θα ήταν περίπου 129% του ΑΕΠ – οπότε το ιδιωτικό 123% του ΑΕΠ (240 δις € ΑΕΠ). Εάν λοιπόν οι Έλληνες επιχειρηματίες (τράπεζες κλπ) επένδυαν το 40% του ΑΕΠ σε κρατικά περιουσιακά στοιχεία, τότε το δημόσιο χρέος θα περιοριζόταν στο 89% του ΑΕΠ – ενώ το ιδιωτικό θα αυξανόταν στα 163% του ΑΕΠ (στα επίπεδα του Καναδά).

Σε μία τέτοια περίπτωση, η οικονομική κατάσταση της Ελλάδας θα ήταν σχετικά ικανοποιητική, χωρίς καμία ουσιαστική διαφοροποίηση, οπότε η πιστοληπτική της ικανότητα (αξιολόγηση) θα παρέμενε σε φυσιολογικά επίπεδα. Επομένως, δεν θα είχε κανένα πρόβλημα δανεισμού ή «εμπλοκής» του ΔΝΤ στα εσωτερικά της – πόσο μάλλον εάν απευθυνόταν για δανεισμό σε νέες «πηγές» (Κίνα, Ρωσία, Αραβία κλπ), ως όφειλε, αν μη τι άλλο για τη διασπορά των κινδύνων.   

(β)  Με δημόσιο χρέος στο 89% του ΑΕΠ, απέναντι στο οποίο ευρίσκονται πολλαπλάσια περιουσιακά στοιχεία, η Ελλάδα θα χρειαζόταν δάνεια ύψους 214 δις €. Εάν οι Έλληνες Πολίτες αγόραζαν το 50% αυτών των δανείων (ομόλογα δημοσίου), τότε θα απαιτούνταν μόλις 107 δις € από τις «αγορές» – ενώ οι καταθέσεις τους στις τράπεζες θα συνέχιζαν να είναι ικανοποιητικές (πάνω από 100 δις €), ακόμη και αν έπρεπε να μειωθεί ο (υπερβολικός) αριθμός των πιστωτικών ιδρυμάτων, τα οποία δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα.  

Φυσικά, η χώρα θα έπρεπε να επιλύσει το πρόβλημα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών της, με τη βοήθεια της ΕΕ. Επίσης, με τη «συνδρομή» των προμηθευτών στρατιωτικού εξοπλισμού της, για τα οποία δεν δόθηκαν ούτε καν τα φυσιολογικά «αντισταθμιστικά» οφέλη – αυτά δηλαδή που απαιτεί ο αγοραστής να επενδύσει ο πωλητής εξοπλισμού, όπως η Γαλλία και η Γερμανία, στη χώρα του (δυστυχώς, το 10% επί των προμηθειών, θυσιαζόταν ανέκαθεν στο «βωμό της διαφθοράς»). Τέλος, να λειτουργεί με ελλείμματα κάτω του 3%, έτσι ώστε να μην αυξάνεται το δημόσιο χρέος της.

Κατά την άποψη μας, υπό προϋποθέσεις, οι δυνατότητες αυτές ήταν, πριν από την εισβολή του ΔΝΤ, απόλυτα ρεαλιστικές – πόσο μάλλον εάν θα είχαν «συνοδευθεί» από μία υγιή φορολογική συνείδηση, με βάση την οποία θα αυξανόταν τα δημόσια έσοδα  (άρθρο μας).

Αφού όμως δεν είναι πλέον κάτι τέτοιο εφικτό, ιδίως επειδή απαιτεί χρόνο για την υλοποίηση του (ο οποίος δεν είναι πια διαθέσιμος λόγω του κακού χειρισμού της κρίσης), η μοναδική λύση είναι η άμεση διαγραφή χρεών τόσο του δημοσίου, όσο και του αδύναμου ιδιωτικού τομέα (υπερχρεωμένα νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις), έτσι ώστε να επιστρέψει η οικονομία σε πορεία ανάπτυξης – πριν επεκταθεί η κρίση σε άλλους, πολύ πιο επικίνδυνους τομείς (ακίνητα, τράπεζες), με πολύ πιο καταστροφικά αποτελέσματα.

Είναι αυτονόητο βέβαια ότι, ανάπτυξη κάτω από την αποπνικτική «σκιά» του ΔΝΤ, με το ίδιο ή με άλλο «μίγμα» μέτρων, πόσο μάλλον με υπερβολικούς άμεσους και έμμεσους φόρους, είναι αδύνατον να επιτευχθεί. Επομένως, εάν το ΔΝΤ δεν «εγκαταλείψει» τη χώρα μας, το αργότερο εντός του πρώτου εξαμήνου του 2011, με την παράλληλη κάλυψη του «χρηματοδοτικού κενού» της Ελλάδας από τους πιστωτές της (διαγραφή χρεών), δεν πρόκειται να υπάρξει μέλλον – ενώ η κατάσταση θα γίνει εκρηκτική, όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη.    

 

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 27. Δεκεμβρίου 2010, viliardos@kbanalysis.com      

 

* Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου.

 

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2251.aspx

Αθέατες πλευρές της επιμήκυνσης αποπληρωμής του δανείου

 

Του Σήφη Σταυρίδη*

 

 

 

Kαθώς η επιδείνωση των όρων ζωής για τα εκατομμύρια του ελληνικού λαού συνεχίζεται με την εφαρμογή των αλλεπάλληλων κυμάτων αντιδραστικών μέτρων από την κυβέρνηση του ΠAΣOK και κατ' επιταγή των ΔNT-EE, η κυβερνητική προπαγάνδα επιχειρεί με νέες άθλιες μεθοδεύσεις να καταστείλει τη γενικευμένη λαϊκή οργή και να επιβραδύνει το χρόνο μίας χρεοκοπίας. H νέα μεθόδευση ακούει στο όνομα «επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής του δανείου των 110 δις €» που σύναψε η κυβέρνηση με την τρόικα, οι όροι του οποίου καταγράφηκαν στο επαίσχυντο «Mνημόνιο» και συνδέεται με την ένταξη της Iρλανδίας στο καθεστώς της επιτήρησης.

Πρόκειται για ένα νέο εμπαιγμό, που δήθεν στοχεύει στην ελάφρυνση των συνεπειών του άχθους των βαρών πάνω στις πλάτες του λαού μας. Ωστόσο, παρά τις ευνοϊκές δηλώσεις των τεχνοκρατών της EKT (Z. K.Tρισέ) και του ΔNT (N. Στρος-Kαν), το θέμα βρίσκεται σε εκκρεμότητα, ενώ αν συμφωνηθεί, είναι πιθανό να συνοδευθεί με πολύ πιο σκληρούς όρους επιτήρησης από την πλευρά της E.E. κατά το διάστημα της επιμήκυνσης που τοποθετείται μεταξύ 2014-2024.

H απόφαση για την επιμήκυνση του δανείου συνδέεται άρρηκτα με την κατά γράμμα υλοποίηση του Προϋπολογισμού 2011 που επιτάσσουν η EE και το ΔNT, αλλά και με τις απτές αποδείξεις της αδυναμίας της κυβέρνησης να αποπληρώσει, μέσα στη διετία 2013-2014, τουλάχιστον 53 δις €, γεγονός που την οδηγεί – και επίσημα – στο καθεστώς της ελεγχόμενης χρεοκοπίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Οι συζητήσεις θα γίνουν κατά τη Σύνοδο Kορυφής της 17ης Δεκέμβρη και οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν μέσα στο κρίσιμο δίμηνο Iανουαρίου -Φεβρουαρίου του 2011, όταν τα κράτη-μέλη μέσω των εθνικών Kοινοβουλίων θα πρέπει να αποφασίσουν αν θα ανάψουν το «πράσινο φως» στην Eλλάδα να αποπληρώσει το δάνειο σε 11 αντί για 5 χρόνια. Aπό το υπουργείο Oικονομικών εκτιμάται σαν ιδιαίτερα κρίσιμο το τρίμηνο Δεκέμβριος 2010 – Φεβρουάριος 2011 κατά το οποίο πρέπει να υλοποιηθούν κατά κεραία οι όροι του Mνημονίου για να διασφαλιστεί η έγκριση της παράτασης από τα Kοινοβούλια των κρατών και κυρίως να καμφθούν οι αδιάλλακτες γερμανικές αντιστάσεις. Tότε, τα κράτη-μέλη της E.E. θα εγκρίνουν από τα Kοινοβούλιά τους αν θα παραταθεί – και υπό ποίους όρους – ο χρόνος αποπληρωμής των 110 δις €.

 Mε τη λήξη του Mνημονίου το Mάη του 2013, η E.E. θα επιβλέπει την Eλλάδα μέσα από το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο που θα προβλέπεται στο Mηχανισμό και θα ισχύει για όλα τα κράτη της E.E. με υψηλό έλλειμμα και χρέος. H δημιουργία αυτού του Mόνιμου Mηχανισμού Διαχείρισης Kρίσεων, αποφασίζεται μέσα στο Δεκέμβρη κατά τη Σύνοδο Kορυφής. Tο ΔNT αποχωρεί, αλλά θα παρακολουθεί την οικονομική κατάσταση της χώρας μας με «περιοδικές εκθέσεις», όπως άλλωστε και σε άλλα κράτη που μπήκαν κάτω από το ζυγό του. Σημειώνουμε ότι από την πλευρά του ΔNT δεν προβλέπεται επιμήκυνση.

Kαθώς λοιπόν, εκ των πραγμάτων, δεν είναι εύκολο να καμφθούν οι αντιστάσεις της Γερμανίδας καγκελαρίου και κάτω από το φόβο να μη δοθεί η πολυπόθητη επιμήκυνση, η κυβέρνηση προσκάλεσε το «σοσιαλιστή» και υποψήφιο πρόεδρο της Γαλλίας, Nτ. Στρος-Kαν, προκειμένου αφ' ενός να αβαντάρει την προσπάθεια επιμήκυνσης του χρέους, αφ' ετέρου να ζητήσει τη σύναψη ενόςνέου δανείου από το ΔNT!!!

O Στρος – Kαν μίλησε την περασμένη Tρίτη στην Eπιτροπή Oικονομικών Yποθέσεων της Bουλής παρουσία βουλευτών του ΠAΣOK, της NΔ και του ΛA.O.Σ., από τους οποίους δέχτηκε ερωτήσεις. Έξω από το κτίριο της Bουλής χιλιάδες λαού είχαν συγκεντρωθεί για να αποδοκιμάσουν την παρουσία τού γενικού διευθυντή ενός από τους πιο αντιδραστικούς θεσμούς του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού.

Mιλώντας στη Bουλή, ο επικεφαλής του ΔNT, σοσιαλδημοκράτης Στρος – Kαν, αφού επικρότησε τις προσπάθειες που έχει κάνει μέχρι στιγμής η κυβέρνηση δηλώνοντας εντυπωσιασμένος από τα αποτελέσματα, στη συνέχεια ζήτησε ωμά και απροκάλυπτα νέα μείωση των μισθών, μεροκάματων και συντάξεων, προτείνοντας «εξομάλυνση», ώστε αυτά να αντιστοιχούν στη μειωμένη παραγωγικότητα της χώρας!!! Πρότεινε επίσης μεταρρυθμίσεις και διαρθρωτικές αλλαγές στο δημόσιο, απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων και καταπολέμηση της φοροδιαφυγής με τη δημιουργία εισπρακτικών μηχανισμών. Σε ό,τι αφορά το θέμα της επιμήκυνσης, ο Στρος – Kαν ανάφερε ότι το ΔNT εκτιμάει ότι η επιμήκυνση της αποπληρωμής του χρέους μπορεί να γίνει χωρίς νέους όρους, αλλά διευκρίνισε ότι δεν μπορεί για το ίδιο θέμα να μιλήσει και εκ μέρους της EE.

Kαι επειδή οι δολιχοδρομίες και οι ψευδολογίες της κυβέρνησης για όλες τις παραπάνω εξελίξεις και κυρίως σε ό,τι αφορά τόσο την επίσκεψη του Στρος-Kαν, όσο και τα «οφέλη» που συνεπάγεται η επιμήκυνση της αποπληρωμής του χρέους των 110 δις € για τον ελληνικό λαό, ξεπερνούν κάθε όριο, είναι σκόπιμο να ξεκαθαρίσουμε ορισμένα ζητήματα.

    1ο Oι θριαμβολογίες της κυβέρνησης πως τάχα απέδωσαν οι επίμονες προσπάθειές της να διαπραγματευτεί την επιμήκυνση του χρέους των 110 δις € με την τρόικα, δεν έχουν καμία δόση αλήθειας. Eίναι γνωστό ότι το ΔNT πρώτο, δια στόματος Στρος-Kαν, εδώ και ενάμιση μήνα περίπου και κατ' εντολή του αμερικανικού παράγοντα, πρότεινε την επιμήκυνση, επιχειρώντας μάλιστα να αποσπάσει και τη συγκατάθεση της Kομισιόν και ειδικότερα της Γερμανίας η οποία επιχειρεί να δημιουργήσει ένα Mόνιμο Mηχανισμό Διαχείρισης Kρίσεων για τις οικονομίες της Eυρωζώνης με υψηλά ελλείμματα και δημόσια χρέη. Tο αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης προς την EE για την επιμήκυνση του χρέους των 110 δις €, τέθηκε στη Σύσκεψη του πρόσφατου Ecofin της 27/11, μετά την απόφαση ένταξης της Iρλανδίας στο μηχανισμό στήριξης, χωρίς να προκύπτει καμία «επιτυχία των κυβερνητικών προσπαθειών», όπως ανακοινώθηκε. Άλλωστε, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, οι τελικές αποφάσεις θα παρθούν από την EE γύρω στο Mάρτη 2011. Ωστόσο, ακόμα και σε περίπτωση θετικής εξέλιξης θα πρόκειται για μία παροχή, με απολύτως ιδιοτελή συμφέροντα.

   2ο H εκδήλωση αυτών των συμφερόντων αποκαλύπτεται εύκολα από την πάγια κερδοσκοπική τακτική του χρηματοπιστωτικού συστήματος να επιμηκύνει με μεγάλη ευκολία τους χρόνους αποπληρωμής των παντοειδών δανείων σε κάθε ζήτηση, προκειμένου να απομυζήσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερους τόκους, αυξάνοντας τα επιτόκια δανεισμού. Kαι θυμίζουμε ότι τόκος είναι το μέρος του κέρδους που παραχωρείται από το βιομήχανο κεφαλαιοκράτη προς το δανειστή κεφαλαιοκράτη έναντι δανείου που του δίνει ο τελευταίος. Δηλ. πηγή του τόκου είναι η υπεραξία, που αυξάνεται με τη μείωση του μισθού εργασίας. Σε πολλές περιπτώσεις, τράπεζες αρνούνται την αποπληρωμή του κεφαλαίου, αρκούμενες στην καταβολή των υπέρογκων τόκων, αφού έτσι το κέρδος είναι πολλαπλάσιο!.

Ωστόσο, στην προκειμένη περίπτωση, το θέμα της επιμήκυνσης του συγκεκριμένου ελληνικού χρέους, συνδέεται με τη γαλλογερμανική πρόταση για τη σύσταση Mόνιμου Mηχανισμού Διαχείρισης Kρίσεων στην Eυρωζώνη. Tο γαλλογερμανικό σχέδιο προβλέπει ότι τα δάνεια που θα χορηγεί δεν θα είναι κεφάλαια διάσωσης αλλά «χρηματοδότηση υπό έκτακτες συνθήκες». Στην περίπτωση αυτή, οι μεν τράπεζες αναλαμβάνουν μέρος του κόστους και επομένως τα δάνεια που θα χορηγεί ο Mηχανισμός θα είναι υψηλής εξασφάλισης, τα δε ελληνικά ή άλλα ομόλογα που παίρνουν σαν αντάλλαγμα οι τράπεζες θα είναι μειωμένης εξασφάλισης. 

Eάν λοιπόν ένα κράτος-μέλος μπει σε καθεστώς αναδιάρθρωσης του χρέους του δηλ. ελεγχόμενης χρεοκοπίας (και ίσως διαγραφής ενός μέρους του χρέους), η ζημιά που θα υφίσταται η τράπεζα (το «κούρεμα» των απαιτήσεων) θα είναι μεγάλη. Ακριβώς γι' αυτό το λόγο οι αγορές (διάβαζε τράπεζες), αντέδρασαν άμεσα στη γερμανική πρόταση εκτινάσσοντας τα spread των ελληνικών, ιρλανδικών και πορτογαλικών ομολόγων, πιέζοντας αφόρητα για την επιβολή υψηλών πριμ κινδύνου για τις πιστώτριες τράπεζες ή τους ιδιώτες αγοραστές ομολόγων χαμηλής εξασφάλισης, δηλώνοντας παράλληλα ότι δεν είναι πλέον διατεθειμένες να αγοράσουν ελληνικά ομόλογα, εφόσον φοβούνται ότι θα κληθούν να πληρώσουν το σύνολο μιας αναδιάρθρωσης χρέους. Aυτό σημαίνει ότι κάτω από αυτές τις συνθήκες, η κυβέρνηση δεν θα μπορεί να ξαναβγεί στις αγορές για δανεισμό μέσα στο 2011. Aπό την πλευρά της, η Mέρκελ, για εσωτερική κατανάλωση, κάνει ότι διαπραγματεύεται σκληρά με το γερμανικό κλπ. κατεστημένο το θέμα των πριμ κινδύνου, ενώ είναι βέβαιη η επιβολή του από το πανίσχυρο ευρωπαϊκό μονοπωλιακό κεφάλαιο. Eξ άλλου η έκδοση ευρωομολόγων (που συνεπάγεται την έκδοση επιπλέον χαρτονομίσματος κατά την προσφιλή μέθοδο των HΠA), την οποία προτείνουν τα κορυφαία στελέχη της EE, σκοντάφτει στην άρνηση της γερμανικής κυβέρνησης, που αρνείται κατηγορηματικά τις πληθωριστικές συνέπειες του εγχειρήματος.

    3ο O Γ. Παπανδρέου και τα προσκείμενα MME, επιχειρούν να πείσουν τον ελληνικό λαό ότι η επιμήκυνση του χρέους των 110 δις €, αποτελεί δείγμα εμπιστοσύνης της τρόικας προς το κυβερνητικό έργο, κάτι σαν επιβράβευση για την υποδειγματική τήρηση των όρων του Mνημονίου. Tίποτα από αυτά δεν ισχύει. Για την κυβέρνηση του ΠAΣOK, υπηρέτη του μεγάλου κεφαλαίου, μία τέτοια λύση είναι απολύτως συμβατή, εφ' όσον με τα χρήματα που θα εξοικονομούνται με τη ρύθμιση αυτή, θα μπορούν να χρηματοδοτούνται τα επιχειρηματικά συμφέροντα της ολιγαρχίας και των μονοπωλίων σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου, με κάθε είδους προνόμια, ενισχύσεις και επιδοτήσεις. Για την τρόικα ισχύουν τα αναφερόμενα στην παράγραφο 2. Κατά συνέπεια θα πρόκειται για μία αμοιβαία συμφωνία του ξένου χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου με την ντόπια ολιγαρχία με στόχο τη διασφάλιση των επί μέρους συμφερόντων.

    4ο Παρά τη συνεχή προπαγάνδα ότι τάχα η επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής θα λειτουργήσει υπέρ των λαϊκών συμφερόντων, θα πρέπει να τονίσουμε με έμφαση ότι κανένα από τα μέτρα που επέβαλλε η κυβέρνηση κατ’ επιταγήν της τρόικα, είτε αφορά τους μισθούς είτε τις συντάξεις, είτε τους όρους συνταξιοδότησης, είτε την Yγεία και την Παιδεία, είτε την Eνέργεια και τις συγκοινωνίες, είτε τα εργασιακά δικαιώματα, είτε τις απολύσεις και τα επιδόματα ανεργίας, είτε τα λουκέτα των επαγγελματοβιοτεχνών, είτε της αγροτικής απασχόλησης από τη φτωχομεσαία αγροτιά, δεν πρόκειται να παρθεί πίσω. Αντίθετα η άγρια λιτότητα θα συνεχισθεί και η επιβολή μέτρων θα ενταθεί λόγω της αύξησης των τόκων που συνεπάγεται η επιμήκυνση. Tο AEΠ της χώρας, μετά τη μείωσή του το 2009, θα μειωθεί τόσο το 2010 όσο και το 2011 όχι μόνο σε σταθερές αλλά και σε τρέχουσες τιμές! Πρόκειται για «επίδοση» πρωτοφανή τα τελευταία 50 χρόνια. Aπό την άλλη πλευρά η ανεργία αυξήθηκε και θα συνεχίσει να αυξάνει, φτάνοντας και αυτή σε πρωτοφανές ύψος, ενώ ο πληθωρισμός στη χώρα μας θα είναι τριπλάσιος εκείνου της E.E. Tην ίδια στιγμή το δημόσιο χρέος από 298,52 δις € (128,6% του AEΠ) το 2009, θα φθάσει τα 348,50 δις € (152,6% του AEΠ) το 2011.

Tο ερώτημα που γεννιέται είναι αν το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του AEΠ μπορεί να αυξάνει συνέχεια και να παραμένει ελέγξιμο;  Στο ερώτημα αυτό απαντά μια πρόσφατη μελέτη του ΔNT για μια σειρά χωρών, ανάμεσα στις οποίες είναι και η Eλλάδα, όπου το κρίσιμο ύψος για την Eλλάδα και με βάση τα δεδομένα του 2009, είναι 196,5% του AEΠ. Πέρα από το ύψος αυτό θα καταστεί ανεξέλεγκτο, δηλαδή η μείωσή του καθίσταται αδύνατη και ταυτόχρονα τα επιτόκια που θα ζητούνται από τις αγορές για την εξυπηρέτησή του θα φτάσουν σε απαγορευτικά ύψη.

Kατά συνέπεια, τα μέτρα που εφαρμόζει και θα εφαρμόσει η κυβέρνηση επιταχύνουν το ρυθμό με τον οποίο το δημόσιο χρέος της χώρας θα φτάσει το όριο πέρα από το οποίο θα καταστεί ανεξέλεγκτο και η χώρα θα οδηγηθεί σε αδιέξοδο. H τρόικα έχει αντιληφθεί τον κίνδυνο αυτό και γι' αυτό δέχθηκε την πρόταση του ΔNT για επιμήκυνση της περιόδου εξόφλησης του δανείου που μας χορηγεί, με τις επιφυλάξεις της Γερμανίας. H απόφαση όμως αυτή δεν λύνει το πρόβλημα της μείωσης δημόσιου χρέους ως ποσοστού του AEΠ. H επίλυσή του απαιτεί, παράλληλα με τη μείωση του δημόσιου ελλείμματος, την αναπτυξιακή πορεία της.

    5ο Mία επιμήκυνση συνεπάγεται επίσης και τη διατήρηση της επιτήρησης της ελληνικής οικονομίας για όλο αυτό το διάστημα. Aυτό σημαίνει ότι η ξένη επικυριαρχία θα διατηρηθεί επ' αόριστο, ενώ θα χαλκεύονται όλο και πιο βαριές αλυσίδες για το λαό μας, χωρίς καμία προοπτική εξόδου από την κρίση.

Εκείνο που θα πρέπει να γίνει κατανοητό, είναι πως είτε με επιμήκυνση του χρέους είτε όχι, η κυρίαρχη τάξη έχει φορέσει για τα καλά τη θηλιά στο λαιμό του λαού μας και η μόνη διέξοδος από την κατάσταση αυτή περνάει μόνο από τους διαρκείς και παρατεταμένους αγώνες.

 

* Ο Σήφης Σταυρίδης είναι μέλος της Κ.Ε. του Μ-Λ ΚΚΕ (www.m-lkke.gr)

 

ΠΗΓΗ: 26/12/2010 – 17:48, http://www.alfavita.gr/artro.php?id=18107

Κρατικός τομέας και ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα του νεοφιλελευθερισμού

 

Του Άγγελου Κ.

 

 

 

Στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής οι κοινωνικές σχέσεις αρέσκονται στο παίγνιο της παράλλαξης. [1] Οι σχέσεις εκμετάλλευσης στη διαδικασία της παραγωγής μεταμφιέζονται ως σχέσεις μεταξύ ίσων. Το αφεντικό «απλώς» έχει το κεφάλαιο, ο εργαζόμενος την ικανότητα προς εργασία. Ο καθένας παίρνει στο τέλος της παραγωγικής εργασίας ότι του αναλογεί: ο εργαζόμενος μισθό, το αφεντικό κέρδος. Η απλήρωτη υπεραξία που παρήγαγε ο εργαζόμενος εξαφανίζεται μαγικά, μεταμφιέζεται σε κάτι που δεν είναι: ως δίκαια, αμοιβαία επωφελής σχέση μεταξύ «κοινωνικών εταίρων».

Το παιχνίδι της παράλλαξης είναι αναγκαίο και χρήσιμο για την άρχουσα τάξη γιατί αποκρύπτει την ταξική εκμετάλλευση που βρίσκεται στον πυρήνα της ταξικής της κυριαρχίας. Ιδιαίτερα σε εποχές μεγάλων κρίσεων είναι αναγκαίο για την άρχουσα τάξη να αποκρύπτει τις πραγματικές αιτίες τους εμφανίζοντας τον κόσμο αντεστραμμένο: το κεφάλι κάτω, τα πόδια πάνω.

Ο λόγος, θα λέγαμε, χυδαία υλικός και απλός. Όλες οι γενεσιουργές αιτίες των κρίσεων βρίσκονται στην ίδια τη λειτουργία του συστήματος: στο σύστημα ταξικής εκμετάλλευσης και τις αντιθέσεις που αυτό δημιουργεί. Επομένως, για την άρχουσα τάξη είναι απολύτως αναγκαίο, όταν ξεσπούν οικονομικές (ή πολιτικές) κρίσεις να θέτει σε λειτουργία όλους τους ιδεολογικούς μηχανισμούς που διαθέτει ώστε αυτές να εμφανιστούν άσχετες με την ουσιαστική λειτουργία του καπιταλισμού. Είτε ως τυχαία γεγονότα (επομένως εγγενώς ασαφή και μη επιδεχόμενα συστηματικής ανάλυσης) είτε ως αποτέλεσμα «εξωτερικών» δευτερευόντων παραγόντων ως προς τη λειτουργία του συστήματος.

 

Αλλά ας μιλήσουμε παραδειγματικά και όχι μόνο γενικόλογα-θεωρητικά.

 

Η σημερινή παγκόσμια κρίση είναι – πλέον πανθομολογούμενα – η μεγαλύτερη από τη δεκαετία του 1930. Όπως (θα έπρεπε να είναι γνωστό) η κρίση πυροδοτήθηκε από την ανεξέλεγκτη κερδοσκοπία ιδιωτικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στην κτηματαγορά των ΗΠΑ (subprime mortgage crisis [2]) που σκόρπισαν στην παγκόσμια καπιταλιστική οικονομία «τοξικά ομόλογα» με αποτέλεσμα το ξέσπασμα της κρίσης το 2007-8. [3] Η κρίση αυτή ήταν, με τη σειρά της, το αποτέλεσμα γιγαντιαίων κερδοσκοπικών χρηματιστηριακών φουσκών που δημιουργήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια από την (επίσης ανεξέλεγκτη) επιδίωξη του μέγιστου δυνατού κέρδους σε παγκόσμια κλίμακα από τεράστια ιδιωτικά κεφάλαια.

Η όλη διαδικασία και εξέλιξη της κρίσης, με απλά λόγια, παραπέμπει ευθέως στην ίδια την καθημερινή, φυσιολογική λειτουργία του καπιταλιστικού συστήματος, όπου οι ιδιώτες υποτίθεται (στη νεοφιλελεύθερη ιδεολογική εικονική πραγματικότητα) επιδιώκοντας το ίδιο ατομικό, εγωιστικό τους μάξιμουμ κέρδος, ταυτόχρονα αυξάνουν (λόγω ανταγωνισμού) την παραγωγή και το συνολικό κοινωνικό πλούτο.

Η στιγμή που ξεσπά η οικονομική κρίση αποδεικνύει το ψεύδος του προαναφερθέντος ιδεολογήματος: η κρίση βυθίζει στη δυστυχία το μέγα πλήθος των ανθρώπων (που είναι οι μισθωτοί εργαζόμενοι) και ταυτόχρονα αποδεικνύει ως λαθεμένη την ίδια την καθημερινή λειτουργία του συστήματος: ο ιδιωτικός ανταγωνισμός δεν οδηγεί στην ορθολογικότερη κατανομή των οικονομικών πόρων και επομένως στη μεγέθυνση του κοινωνικού πλούτου, αλλά αντίθετα: οδηγεί σε «οικονομικούς παραλογισμούς», καταστροφή του περιβάλλοντος, απότομη διασπορά της ανεργίας και της κοινωνικής ανέχειας που καταστρέφει τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων.

Σε στιγμές κρίσης αυτό γίνεται τόσο εμφανές ώστε, το ομολογούν οι πλέον διακεκριμένοι εκπρόσωποι του συστήματος. Στις 16 Ιουλίου 2002, λίγα χρόνια πριν το ξέσπασμα της σημερινής κρίσης, ο Άλαν Γκρίνσπαν, πρόεδρος της Αμερικανικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας (fed) επί σχεδόν 19 χρόνια, κατέθεσε στη Senate Banking Committee την εξάμηνη έκθεσή του για την οικονομία. Στο πλαίσιο της έκθεσης, ο αμερικανός αρχιτραπεζίτης έκανε τη διάγνωση ότι: «Η εθνική ασθένεια των Η.Π.Α. είναι η μεταδοτική απληστία».[4]

Πάλι ο Γκρίνσπαν, σε κατάθεσή του στο κογκρέσο στις 22 Οκτώβρη του 2009 για τη σημερινή παγκόσμια κρίση, αφού δήλωσε σοκαρισμένος από το μέγεθος της κρίσης δήλωσε: «[…] έκανα λάθος πιστεύοντας πως οι τράπεζες, επιδιώκοντας το ιδιωτικό τους συμφέρον, θα έκαναν ότι μπορούσαν για να προστατέψουν τα συμφέροντα των μετόχων τους και των θεσμών (των τραπεζών)… πρόκειται για ένα ελάττωμα στο μοντέλο που καθορίζει στο πως λειτουργεί ο κόσμος [δηλαδή του καπιταλισμού σ.τ.σ.]».

Αλλά… … όλα αυτά θα πρέπει να κρυφτούν κάτω από το (ιδεολογικό) χαλί. Θα πρέπει να βρεθούν άλλοι ένοχοι για την κρίση του συστήματος, δεν πρέπει να θιχθεί ο πυρήνας του καπιταλισμού, τα ιερά και τα όσια του, ο Μωυσής και όλοι οι προφήτες: το ιδιωτικό κεφάλαιο. Έτσι φτάνουμε στην ιδεολογική αντιστροφή της πραγματικότητας. Το κεφάλι κάτω, τα πόδια πάνω: Για όλα φταίει το σπάταλο κράτος!

Οι ιδιώτες καπιταλιστές οδήγησαν το ίδιο τους το σύστημα, με το αδυσώπητο κυνήγι του κέρδους, ένα βήμα πριν τον γκρεμό, με αποτέλεσμα να χρειαστεί η παρέμβαση του κράτους για να διασωθεί το σύστημα: από την αρχή της κρίσης το 2007-8, υπολογίζεται ότι όλες οι μεγάλες καπιταλιστικές χώρες έχουν ξοδέψει πάνω από 20 τρισεκατομμύρια δολάρια για να διασωθούν τράπεζες και επιχειρηματίες. Τώρα που τα κράτη χρεώθηκαν, η προπαγάνδα δεν προβάλλει το λόγο, αλλά το αποτέλεσμα: το δημόσιο χρέος! Με αυτόν τον τρόπο, καλούνται οι φορολογούμενοι (δηλαδή το μέγα πλήθος των μισθωτών εργαζομένων) να πληρώσουν το λογαριασμό της διάσωσης των ιδιωτών καπιταλιστών μεγαλοκαρχαριών. Επιπλέον, ανοίγει ο δρόμος για την ολοκλήρωση της καταλήστευσης της δημόσιας περιουσίας με νέες ιδιωτικοποιήσεις. Μ’ έναν σμπάρο δυο τρυγόνια!

 

Το μέγεθος του κρατικού τομέα στην Ελλάδα

 

Ας μεταφέρουμε τα παραπάνω στα καθ’ ημάς… Κυβέρνηση και ΜΜΕ δεν κουράζονται να επαναλαμβάνουν ότι ο κρατικός τομέας της ελληνικής οικονομίας είναι από «τους μεγαλύτερους στον κόσμο». Επιβεβαιώνουν με αυτόν τον τρόπο τη γνωστή συνταγή του ναζί Γιόζεφ Γκαίμπελς: Επαναλαμβάνοντας διαρκώς ένα ψέμα μέσω των καθεστωτικών ΜΜΕ το καθιστάς «επιβεβαιωμένη αλήθεια» στον «αμαθή όχλο».

Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι πολιτικοί και προπαγανδιστές που ομιλούν περί μεγάλου δημοσίου στην Ελλάδα δεν μπαίνουν στον κόπο να φέρουν οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο. Πολύ περισσότερο, να συγκρίνουν το μέγεθος του ελληνικού δημοσίου με αυτό των άλλων ανεπτυγμένων καπιταλιστικών κρατών.

Ας κάνουμε, λοιπόν, εμείς αυτήν την απλούστατη παρουσίαση και σύγκριση.

Οι κυριότεροι δείκτες υπολογισμού του μεγέθους του δημόσιου τομέα μιας χώρας είναι οι δαπάνες (κυρίως) και τα έσοδα της γενικής κυ­βέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ (Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν). Στον Πίνακα 1 που ακολουθεί παρουσιάζονται τα ποσοστά δαπανών της γενικής κυβέρνησης ως ποσοστά του ΑΕΠ ως μέτρο ένδειξης του μεγέθους του κράτους στις Βορειοευρωπαϊκές, στις Μεσογειακές χώρες και στην Ελλάδα: [5]

 

Πίνακας 1

Δαπάνες γενικής κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ

Πηγή: Eurostat

 

Από τον παραπάνω πίνακα γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι οι Βορειοευρωπαϊκές χώρες και κυρίως οι Σκανδιναβικές έχουν πολύ μεγάλο δημόσιο τομέα αφού οι δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι πολύ υψηλές (πάνω από 50%). Το μέγεθος του δημόσιου τομέα στην Ελλάδα είναι ανάλογο τόσο με αυτό των Μεσογειακών χωρών, όσο και με αυτό της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 27 μελών. Αυτό σημαίνει ότι οι Βορειοευρωπαϊκές χώρες έχουν αισθητά μεγαλύτερο δημόσιο τομέα από την Ελλάδα. Επομένως, απλά και καθαρά: όσοι ισχυρίζονται ότι ο δημόσιος τομέας στην Ελλάδα είναι μεγάλος, απλώς ψεύδονται…

Ωστόσο, υπάρχει και κάτι ακόμα πιο αποκαλυπτικό που μας λένε τα στοιχεία. Στον Πίνακα 2 ανα­λύονται τα έσοδα της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ:

 

Πίνακας 2

Έσοδα γενικής κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Πηγή: Eurostat

 

Προσέξτε τον πίνακα: στην Ελλάδας τα κρατικά έσοδα είναι μικρότερα πάνω από 5% των δαπανών της κυβέρνησης. Την περίοδο 2002-2008 ενώ οι δαπάνες ήταν 45,2% του ΑΕΠ τα έσοδα ήταν 40% του ΑΕΠ ενώ ο μέσος όρος εσόδων των Βορειοευρωπαϊκών χωρών ήταν 52,7% του ΑΕΠ. Υπάρχει μεγάλη υστέρηση κρατικών εσόδων στην Ελλάδα σε σχέση με τις άλλες ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες της δυτικής Ευρώπης. Γιατί υφίσταται αυτή η μεγάλη διαφορά; Μα απλούστατα: στην σκανδαλώδη φοροαπαλλαγή του μεγάλου, αλλά και του μεσαίου κεφαλαίου στην Ελλάδα.

Το πρόβλημα με άλλα λόγια στην Ελλάδα δεν είναι ο (ανύπαρκτα ούτως ή άλλως) «μεγάλος» κρατικός τομέας της οικονομίας, αλλά τα φορολογικά προνόμια του κεφαλαίου που δημιουργούν μαύρες τρύπες στους κρατικούς προϋπολογισμούς τις οποίες καλούνται να μπαλώσουν τα συνήθη υποζύγια: μισθωτοί και συνταξιούχοι.

 

Κρατικός τομέας και νεοφιλελευθερισμός

 

Ωστόσο, για να είμαστε δίκαιοι, το παιχνίδι της παράλλαξης σε σχέση με το μέγεθος του κράτους δεν αφορά μόνο την Ελλάδα και τους γκεμπελίσκους που το τροφοδοτούν εγχωρίως. Συμβαίνει και εις Παρισίους…

Ένα από τα μεγαλύτερα προπαγανδιστικά ψεύδη του νεοφιλελευθερισμού είναι ότι δήθεν έχει μειωθεί ο ρόλος του κράτους από τότε που τα νεοφιλελεύθερα δόγματα κυριάρχησαν (χοντρικά, από τη δεκαετία του 1980). Η αλήθεια είναι εντελώς ανάποδη: το μέγεθος του κράτους επί νεοφιλελευθερισμού όχι μόνο δεν έχει συρρικνωθεί αλλά αντίθετα έχει μεγαλώσει. Το κράτος, ως ο συλλογικός εκφραστής των συμφερόντων της άρχουσας τάξης, έχει επί νεοφιλελευθερισμού γίνει απροκάλυπτα πιο ταξικό. Μια παρενέργεια αυτού του γεγονότος είναι ότι το κράτος έγινε πολύ πιο σπάταλο απ’ ότι τις εποχές του κεϋνσιανισμού (της άμεσης κρατικής παρέμβασης στην οικονομία με μεγάλες δημόσιες επιχειρήσεις που υπήρχε από το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1970). Μπορεί πολλές δημόσιες επιχειρήσεις να έχουν ιδιωτικοποιηθεί από τη δεκαετία του 1980 στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες, το κράτος πρόνοιας να έχει κατεδαφιστεί (όπου υπήρχε αναπτυγμένο), ωστόσο το μέγεθος του κράτους διαρκώς μεγεθύνεται (μετρημένο ως δαπάνες επί του ΑΕΠ):

«Για τη μέση χώρα-μέλος της Ε.Ε. το ποσοστό αυτό [κρατικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ] αυξήθηκε κατά 20 περίπου μονάδες μεταξύ 1960 και των αρχών της δεκαετίας του 1990, υπερβαίνοντας ακόμη και το 50% του ΑΕΠ. Έκτοτε, παρατηρείται μια μικρή πτώση, δίχως ωστόσο το ποσοστό αυτό να μειωθεί κάτω από 45% – όχι και λίγο, αν σκεφτεί κανείς ότι μιλάμε για καπιταλιστικές οικονομίες!». [6]

Συνολικές δαπάνες γενικής κυβέρνησης σε Ε.Ε.-15, 1960-2001

Το ίδιο συμβαίνει και στην ηγέτιδα χώρα του νεοφιλελευθερισμού, τις ΗΠΑ (μεγέθυνση του κράτους) πράγμα που φαίνεται ακόμα πιο χαρακτηριστικά αν δούμε την εξέλιξη των κρατικών δαπανών διαχρονικά:

Να λοιπόν τι έχει συμβεί στην πραγματικότητα επί νεοφιλελευθερισμού. Το κράτος μπορεί να έχει αποσυρθεί από μια σειρά άμεσων παραγωγικών δραστηριοτήτων, ωστόσο εξακολουθεί να παρεμβαίνει ξοδεύοντας τεράστια ποσά για την στήριξη και επιδότηση των ιδιωτών καπιταλιστών. Με απλά λόγια, τα χρήματα που εξοικονομούνται από την κατεδάφιση του κράτους πρόνοιας, την ιδιωτικοποίηση των επιχειρήσεων «κοινής ωφέλειας», το κράτος τα ξοδεύει πολλαπλάσια στην χρηματοδότηση των ιδιωτών καπιταλιστών (όπως περίτρανα φάνηκε με τη διάσωση των ιδιωτικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από τις κυβερνήσεις των ανεπτυγμένων καπιταλιστικών χωρών στην παρούσα οικονομική κρίση).

 

Δημόσιο χρέος και ιδιωτικό χρέος

 

Ωστόσο το παιχνίδι της παράλλαξης έχει πολλά επίπεδα. Είναι σαν τη ρώσικη Μπαμπούσκα. Κάθε ένα επίπεδο απλά παραπέμπει στο επόμενο. Η Κυβέρνηση και τα φερέφωνα των αφεντικών στα ΜΜΕ, υψώνουν το δάκτυλο επιτιμητικά δείχνοντας το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ. Που θα φτάσει; Στο 130%,στο 150%, στο 160% του ΑΕΠ;

Ωστόσο υπάρχει ένα μέγεθος που ποτέ δεν λέγεται: Πόσο είναι το ιδιωτικό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ;

Υπάρχει ένα κρίσιμο ζήτημα που επιμελώς αποκρύπτει η συζήτηση για το μέγεθος του κρατικού τομέα στην Ελλάδα. Η όλη συζήτηση στα ΜΜΕ, δηλαδή στους βασικούς προπαγανδιστικούς μηχανισμούς της άρχουσας τάξης και του κράτους, θέλει να αποδείξει ότι το υποτιθέμενο «μεγάλο δημόσιο» πάει χέρι-χέρι με την αναποτελεσματικότητα του «κράτους ως επιχειρηματίας». Τι ποιο μεγάλη απόδειξη χρειάζεται από το γεγονός ότι η εμπλοκή του κράτους στην οικονομία συσσωρεύει χρέη; Το δημόσιο χρέος θα φτάσει (και θα ξεπεράσει) το 150% στην επόμενη διετία.

 

Τι αποκρύπτεται με αυτή τη συλλογιστική;

 

Μα… το γεγονός ότι το δημόσιο χρέος είναι μέρος μόνο του συνολικού χρέους της Ελλάδας, του ελληνικού καπιταλισμού. Με μεγαλύτερους ρυθμούς έχει αυξηθεί το ιδιωτικό χρέος την τελευταία δεκαετία απ’ ότι το δημόσιο. Πράγμα που σημαίνει ότι ο ιδιωτικός τομέας απέτυχε παταγωδώς να ανταπεξέλθει στον αυξανόμενο ανταγωνισμό που σήμαινε η είσοδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η επιτάχυνση του νεοφιλελευθερισμού παγκόσμια. Το ευρώ υπέσκαψε την ανταγωνιστικότητα των ιδιωτών ελλήνων καπιταλιστών με ένα διπλό αποτελέσματα:

Η οικονομική ανάπτυξη που παρουσίαζε ο ελληνικός καπιταλισμός τα τελευταία χρόνια πριν την κρίση, στηρίχτηκε στην εγχώρια ζήτηση μέσω του κατασκευαστικού τομέα και της κατανάλωσης και όχι στην παραγωγική ικανότητα των ελλήνων καπιταλιστών.

Πράγμα που, συνακόλουθα, οδήγησε στην έκρηξη του δανεισμού, τόσο των νοικοκυριών όσο και των επιχειρήσεων. Στο διάγραμμα που ακολουθεί φαίνεται ανάγλυφα ότι το δημόσιο χρέος αυξάνει με μικρότερο ρυθμό απ’ ότι το ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα: [7]

Το συνολικό χρέος της Ελλάδας (δημόσιο συν ιδιωτικό) φτάνει κοντά στο 300% του ΑΕΠ. Από αυτό το μισό είναι δημόσιο και το άλλο μισό (για το οποίο οι εξαγορασμένοι κονδυλοφόροι των ΜΜΕ σιωπούν) ιδιωτικό.

Αντίστοιχο πρόβλημα (δηλαδή αστοχία του ιδιωτικού τομέα) έχουν και οι άλλες δυο χώρες της νότιας Ευρώπης, η Ισπανία και η Πορτογαλία. Σε αυτές μάλιστα τις χώρες γίνεται ακόμα ποιο εμφανές το πρόβλημα, ως πρόβλημα του ιδιωτικού τομέα. Και στις δυο αυτές χώρες το δημόσιο χρέος είναι σχετικά μικρό, ενώ είναι εξαιρετικά μεγάλο το ιδιωτικό χρέος. Και στις δυο περιπτώσεις το συνολικό χρέος αγγίζει το 500% (!!) του ΑΕΠ, με τη μερίδα του λέοντος να ανήκει στον ιδιωτικό τομέα:

 

Τι σηματοδοτεί η εκτίναξη του ιδιωτικού χρέους της Ελλάδας; Την ανάγλυφη αστοχία ενός στοιχήματος του ελληνικού κεφαλαίου.

Ο ελληνικός καπιταλισμός θέλησε με την είσοδό του στην Ε.Ε. να μπει στα μεγάλα σαλόνια των μεγάλων καπιταλιστικών χωρών. Να γίνει η «ισχυρή Ελλάς» όπως έλεγε ο Σημίτης. Ωστόσο, οι ιδιώτες Έλληνες καπιταλιστές απέτυχαν να ανταγωνιστούν του δυτικοευρωπαίους συναδέλφους τους με αποτέλεσμα ο ελληνικός καπιταλισμός να συσσωρεύει ελλείμματα εμπορικά και ελλείμματα ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Τα εμπορικά ελλείμματα εκτοξεύθηκαν:

Τράπεζα της Ελλάδος, Στατιστικό Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας, Τεύχος 119.

Το Έλλειμμα του Ισοζυγίου Τρεχουσών Συναλλαγών ως ποσοστό του ΑΕΠ έχει διπλασιαστεί από 7% το 2003 σε ποσοστό 14,1% του ΑΕΠ το 2007:

 

 

 

Το ανταγωνιστικό έλλειμμα των ιδιωτών ελλήνων καπιταλιστών οφείλεται στο γεγονός ότι την περίοδο της οικονομικής ανάπτυξης το μεγαλύτερο τμήμα του ακαθάριστου αποθέματος παγίου κεφα­λαίου στην ελληνική οικονομία διαμορφώθηκε στον τομέα των κα­τασκευών (κατά μέσο όρο 82% επί του συνόλου) και σε εξοπλισμό που δεν ενσωματώνει υψηλή τεχνολογία (κατά μέσο όρο 10% επί του συνόλου). Συνεπώς, η μεγέθυνση της ελληνικής οικονομίας στηρίχθηκε κυρίως στους λε­γόμενους παραδοσιακούς κλάδους της οικονομίας: [8]

ICT: Information and communication technologies.

 

Αυτό το ανταγωνιστικό έλλειμμα του ελληνικού καπιταλισμού καλούνται σήμερα να πληρώσουν με περικοπές μισθών και συντάξεων οι εργαζόμενοι. Το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων στην Ελλάδα καταβυθίζεται για να περιοριστεί το εμπορικό έλλειμμα, αλλά κυρίως, για να ξεπληρωθούν οι τράπεζες που δάνεισαν τα κεφάλαια τους σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα (και τα οποία τα έχουν πάρει πίσω πολλαπλάσια μέσω των τόκων). Και αυτό το καθόλου θεάρεστο έργο κυβέρνηση και ΜΜΕ το βαφτίζουν «σωτηρία του έθνους».

 

Αλήθειες και ψέματα

 Θα πρέπει να μάθουμε να ξεχωρίζουμε την αλήθεια από τα ιδεολογήματα, αλλά και από το απροκάλυπτο ψέμα.

Τα μυθεύματα του καπιταλισμού περιγράφουν έναν ανύπαρκτο κόσμο στον οποίο το «αόρατο χέρι της αγοράς» καθορίζει τα πάντα αυτόματα, χωρίς καμιά κρατική βοήθεια. Επί νεοφιλελευθερισμού το μύθευμα αυτό απέκτησε στάτους θεολογικού δόγματος. «Όσο λιγότερο κράτος τόσο καλύτερα» διατυμπανίζει η προπαγάνδα, σε σημείο οι περισσότεροι άνθρωποι να θεωρούν ότι τα τελευταία χρόνια στις ανεπτυγμένες χώρες το μέγεθος του κράτους έχει μειωθεί. Η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική όπως είδαμε: τα τελευταία τριάντα χρόνια το μέγεθος του κράτους είτε μεγάλωσε είτε, όπου μειώθηκε, ήταν σε χώρες με πολύ μεγάλο κρατικό τομέα. Η γενική εικόνα δεν αλλάζει: το μέγεθος του κράτους σήμερα στις περισσότερες αναπτυγμένες χώρες αγγίζει, και σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνάει, το 50% του ΑΕΠ.

Το νεοφιλελεύθερο κράτος έχει γίνει πιο σπάταλο από το κεϋνσιανό των πρώτων μεταπολεμικών δεκαετιών, και ο λόγος απλός. Όσο περισσότερο ξοδεύει το κράτος για τη στήριξη των καπιταλιστών, την ίδια στιγμή που προσφέρει αφειδώς φοροαπαλλαγές και μειώσεις φόρων στο μεγάλο κεφάλαιο, ξεπουλώντας και τα τελευταία υπολείμματα της δημόσιας περιουσίας, τόσο το ίδιο το κράτος καταχρεώνεται. Η μόνη δυνατότητα για το κράτος να συνεχίσει να πληρώνει τόκους και τοκοχρεολύσια είναι να κατεδαφιστούν και τα τελευταία υπολείμματα του κράτους πρόνοιας, να αυξηθούν τα όρια συνταξιοδότησης, να συμπιεστούν οι μισθοί και οι συντάξεις των εργαζομένων. Τόσο απλά, τόσο απροκάλυπτα ταξικά!

Κλείνοντας, ας επανέλθουμε στο θέμα της παράλλαξης που αναφέραμε στην αρχή αυτής της δημοσίευσης. Οι σχέσεις εκμετάλλευσης αποκρύβονται και παρουσιάζονται ως σχέσεις μεταξύ ίσων. Στις θεσμικές διαδικασίες του κοινοβουλευτικού κρετινισμού αφεντικά και εργάτες εμφανίζονται επίσης ως ίσοι: ο καθένας έχει μια (ισοβαρή) ψήφο. Στην πραγματική ζωή, στους εργασιακούς χώρους ή στα κέντρα λήψης των οικονομικών και πολιτικών αποφάσεων, τα πράγματα διαφοροποιούνται: η κοινωνική βαρύτητα του αφεντικού είναι απείρως μεγαλύτερη από οποιονδήποτε εργαζόμενο.

Αυτού του τύπου η απόκρυψη δεν είναι το αποτέλεσμα μιας συνομωσίας, κάποιων σκοτεινών εγκεφάλων. Είναι το αποτέλεσμα περίπλοκων ιστορικών κοινωνικών διεργασιών, κατά τις οποίες η ταξική πάλη έχει αποκρυσταλλωθεί σε συγκεκριμένους κοινωνικούς θεσμούς και ιδεολογήματα. Ωστόσο αυτό δεν αποκλείει τη συνειδητή και κατευθυνόμενη ιδεολογική απάτη. Το καθαρό ψέμα. Στο τελευταίο είναι αθεράπευτα εθισμένοι οι αστοί πολιτικοί και οι μεγαλοαπατεώνες των ΜΜΕ.

Ας δούμε ένα πολύ χτυπητό παράδειγμα. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης στην εκπομπή του γνωστού χρυσοκάνθαρου προπαγανδιστή Γιάννη Πρετεντέρη, «Ανατροπή» (προφανώς της αλήθειας και όχι κατεστημένων αντιλήψεων), μεταξύ του Θεόδωρου Πάγκαλου, της Ντόρας Μπακογιάννη και του Αλέξη Τσίπρα, η συζήτηση έφτασε στο θέμα του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων. Ο κ. Πάγκαλος επέμεινε στον αστικό μύθο του «υπερβολικού αριθμού» των Ελλήνων δημοσίων υπαλλήλων. Στην επισήμανση του προέδρου του ΣΥΝ ότι ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων δεν είναι και ιδιαίτερα μεγάλος σε σχέση με το μέσο αριθμό δημοσίων υπαλλήλων στις χώρες του ΟΟΣΑ, ο Πάγκαλος έφερε ως αντιπαράδειγμα την Αυστρία, η οποία, όπως δήλωσε, έχει μόνο «180.000 δημόσιους υπαλλήλους», παρ’ ότι έχει περίπου «τον ίδιο πληθυσμό με τη χώρα μας».

Επρόκειτο για ένα χοντροκομμένο ψέμα. Η πραγματικότητα είναι ότι η Αυστρία έχει σχεδόν 500.000 δημοσίους υπαλλήλους. Αναλογικά με τον πληθυσμό της (η Αυστρία έχει περί τα 8,4 εκατομμύρια κατοίκους) έχει τόσους δημοσίους υπαλλήλους όσους και η Ελλάδα. [9] Στην ίδια εκπομπή η Ντόρα Μπακογιάννη δεν ανέφερε κανένα στοιχείο, αλλά παρ’ όλα αυτά κατάφερε να είναι το ίδιο ψευδόμενη όσο και ο Πάγκαλος! Όταν ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε στοιχεία που απεδείκνυαν την αλήθεια για τον αριθμό των δημόσιων υπαλλήλων στην Ελλάδα, η Μπακογιάννη του απήντησε, κουνώντας υποτιμητικά το κεφάλι της, ότι οι πάντες γνωρίζουν ότι «οι δημόσιοι υπάλληλοι στην Ελλάδα είναι πολλοί». Η ίδια ασφαλώς γνωρίζει την αλήθεια, αλλά έχει συμβάλλει και αυτή στη συνειδητή διαστρέβλωση της αλήθειας.

«Η αλήθεια είναι πάντοτε επαναστατική», σύμφωνα με τον Λένιν. Και είναι απολύτως ακριβές. Η αλήθεια μας απελευθερώνει, μας αποκαλύπτει τον κόσμο γύρω μας και γι’ αυτό μας γεμίζει ταξικό μίσος, που σημαίνει, μας δίνει τη ζωογόνα δύναμη για να παλέψουμε ενάντια σε μια κοινωνία που καθημερινά μας συνθλίβει.

Άγγελος Κ.

 

Σημειώσεις

 

[1] Παράλλαξη (η) {-ης κ. -άξεως -άξεις, -άξεων} 1. ΝΑΥΤ. (για πλοία) η διόπτευση ενός σημείου 90 μοίρες δεξιά ή αριστερά της πορείας του πλοίου 2. ΑΣΤΡΩΝ. η γωνιακή μετατόπιση της φαινόμενης θέσης ενός ουράνιου αντικειμένου πάνω στην ουράνια σφαίρα, όταν παρατηρείται από δύο σημεία που απέχουν πολύ μεταξύ τους 3. ΤΟΠΟΓΡ. Η διαφορά που φαίνεται να έχει η κατεύθυνση ή η θέση ενός σώματος, όταν μετατοπίζεται η θέση του παρατηρητή: σφάλμα παραλλάξεως οργάνου μετρήσεως.

[2] http://en.wikipedia.org/wiki/Subprime_mortgage_crisis

[3] http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=1400247&ct=3

[4] http://www.ipedis.org/files/veni%20vidi%20wc_%20%CE%97%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CF%82%20%CE%9A%CE%B1%CF%86%CE%AC%CE%BF%CE%B3%CE%BB%CE%BF%CF%85%20-%CE%99%CE%A0%CE%95%CE%94%CE%99%CE%A3.pdf

[5] Π.Ε. Πετράκης, Η ελληνική οικονομία: προκλήσεις (μέχρι το 2010), εκδόσεις Παπαζήση 2010.

[6] Ποια Ευρώπη; Λουκάς Τσούκαλης Ποταμός, Αθήνα 2004.

[7] THE EUROZONE BETWEEN AUSTERITY AND DEFAULT, RMF, Research on money and finance.

http://www.researchonmoneyandfinance.org/2010/09/new-rmf-report-eurozone-between-austerity-and-default/

[8] Π.Ε. Πετράκης, Η ελληνική οικονομία: προκλήσεις (μέχρι το 2010), εκδόσεις Παπαζήση 2010.

[9] http://www.epikoinonia–arg.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=20543:2010-10-07-09-29-19&catid=23:2010-06-28-15-23-54&Itemid=59

 

 

ΠΗΓΗ: 09-12-2010, http://aformi.wordpress.com/2010/12/09/%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82-%CF%84%CE%BF%CE%BC%CE%AD%CE%B1%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B9%CE%B4%CE%B9%CF%89%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%87%CF%81%CE%AD%CE%BF%CF%82-%CF%83%CF%84-2/

Η άρνηση του απεχθούς χρέους μπήκε στη Βουλή

 

«Δημιουργία Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου του δημοσίου χρέους, κατά τα πρότυπα του Εκουαδόρ»

 

Η ομιλία κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού του οικ. έτους 2011

 

Της Σοφίας Σακοράφα

 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Ένα σημαντικό ερώτημα που καταρχήν πρέπει να απαντηθεί είναι γιατί φτάσαμε έως εδώ. Και το “ως εδώ” περιλαμβάνει και αυτόν το φετινό, κατ' όνομα προϋπολογισμό. Συνοπτικά αναφέρω ότι στο δυτικό καπιταλισμό, από τη δεκαετία του 70, η ιδιοκτησία είναι έμμεση.

Οι ιδιοκτήτες των μέσων παραγωγής δεν έχουν ονοματεπώνυμο. Είναι το περίφημο χρηματιστηριακό κεφάλαιο (funds), που αποπροσωποποιεί σε σημαντικό βαθμό την ιδιοκτησία, αφού δεν είναι κάτοχος παραγωγικών μέσων. Προτεραιότητά του δεν είναι η υπεραξία του προϊόντος, αλλά οι δανειακές ανάγκες, τα πλεονάσματα, αφού δουλειά τους είναι να εμπορεύονται χρήμα.

Αυτό λοιπόν που παρουσιάζεται προσχηματικά σαν ανήθικη δραστηριότητα, σαν φούσκα, δεν είναι παρά η πιο ανεπτυγμένη μορφή του δυτικού καπιταλισμού. Το τζογάρισμα, δηλαδή, πάνω στο απόλυτο φετίχ, στο χρήμα. Ωστόσο, ακόμη κι έτσι, ο δυτικός καπιταλισμός έχει ανάγκη από παραγόμενες υπεραξίες, από αγαθά δηλαδή.

To γεγονός ότι η μεγαλύτερη ασφάλεια για το ευρώ είναι η γερμανική παραγωγή βιομηχανικών προϊόντων, Το γεγονός ότι οι Η.Π.Α. βασίζονται στην παραγωγή αξιόπιστων στρατιωτικών συστημάτων, αποδεικνύουν ότι η βάση είναι πάντα η υπεραξία στο εμπόρευμα.

Όταν το χρήμα δε βασίζεται σε αυτήν, τότε απλώς η οικονομία καταρρέει. Κι εδώ βρίσκεται το πραγματικό δράμα της Ελλάδας. Δεν δημιουργεί και δεν παράγει σχεδόν καμία υπεραξία. Χάθηκε το τρένο της βιομηχανικής επανάστασης, χάσαμε το τρένο της τεχνολογίας, και εδώ και καιρό, δυστυχώς, χάνουμε και το τρένο της πράσινης οικονομίας.

Αυτή είναι η κυρίαρχη αιτία της τεράστιας κρίσης στην πατρίδα μας. Γιατί έγινε αυτό? Η απάντηση βρίσκεται στην ιστορική διαδρομή και στα πολιτικά δεδομένα της χώρας μας. Η αστική τάξη της Ελλάδας υπήρξε παρασιτική και κρατικοδίαιτη και ποτέ δεν υπηρέτησε τον ιστορικό της ρόλο, που είναι η ορθολογική παραγωγή.

Και βέβαια είναι τεράστια η ευθύνη που έχουν και τα κόμματα εξουσίας, αφού η μεν ζητούσε και τα δε την ταϊζανε με αντάλλαγμα τη διατήρηση τους στην εξουσία.

Ένα πλέγμα, με συγκοινωνούντα δοχεία, με μόνιμο τροφοδότη το δανεισμό, ο οποίος κάλυπτε την παταγώδη αποτυχία κομμάτων και κυρίαρχης τάξης να αναπτύξουν αυτοδύναμα τη χώρα.

Αυτό το στρεβλό μοντέλο, με δεκανίκια την υποφορολόγηση του κεφαλαίου, την καταλήστευση των ταμείων και την καταστροφή παραδοσιακών παραγωγικών δομών, όπως η γεωργία, έφεραν τα σημερινά αποτελέσματα.  Ελλείμματα, δημόσιο χρέος, ανύπαρκτη παραγωγική βάση.

Είναι σαφές ότι όποια ανάλυση ενοχοποιεί το δημόσιο υπάλληλο, το κόστος εργασίας, τα κοινωνικά κεκτημένα δεν είναι απλώς ψεύτικη, αλλά είναι και πολιτικά χυδαία. Γιατί είναι πολιτική χυδαιότητα να πληρώνει αυτός που δε φταίει και την απόφαση αυτή να την παίρνουν χέρι-χέρι, αυτός που φέρει τη βαρύνουσα πολιτική ευθύνη, με αυτόν που φέρει τη βαρύνουσα οικονομική ευθύνη.
Το δεύτερο ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι αν, με δεδομένη αυτήν την κατάσταση και επίσης με δεδομένη την παγκόσμια οικονομική κρίση, η προσφυγή στο ΔΝΤ ήταν μονόδρομος. Κατά την άποψή μου, κατηγορηματικά όχι, η προσφυγή στο ΔΝΤ δεν ήταν μονόδρομος. Σε καμιά περίπτωση δεν αρκούν τα ελλείμματα για να οδηγηθεί μια χώρα σε χρεοκοπία. Το έλλειμμα της ευρωζώνης, των ΗΠΑ, ακόμη χειρότερα της Ιαπωνίας το αποδεικνύουν.
Ναι, λένε κάποιοι, όμως η Ελλάδα δεν έχει μόνο υψηλά ελλείμματα έχει και υψηλό δημόσιο χρέος.

 

Στοιχεία ΔΝΤ:

 

Το συνολικό χρέος της Ελλάδας είναι στο μέσο όρο της Ευρωζώνης. Η χώρα μας, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, είτε από άγνοια, είτε από σκοπιμότητα αφέθηκε και έγινε το επίκεντρο κερδοσκοπικών επιθέσεων. Αυτή είναι η πραγματικότητα, τη ζήσαμε. Αυτή είναι η αλήθεια.

Η πολιτική κρίση του καθενός αφορά στο εάν αυτό έγινε από άγνοια ή σκοπιμότητα. Θα δείξει η ιστορία εάν η κυβέρνηση υπήρξε αφελής και ακούσια χειραγωγούμενη, ή εάν υπήρξε ο άλλος πόλος μιας συμφωνίας με καταστρεπτικές συνέπειες για το λαό και τη χώρα μας. Συνέπειες που, κατά την άποψή μου, δεν υπήρξαν το αποτέλεσμα μιας επιλογής,
αλλά το ζητούμενο μιας πολιτικής. Και φτάνουμε στο σήμερα και στη συζήτηση του προϋπολογισμού. Ένας προϋπολογισμός, που είναι το πιο απτό αποτέλεσμα της καταστροφής που υφίσταται η χώρα μας και ο λαός μας. Που είναι προϋπολογισμός χώρας με μειωμένη κυριαρχία. Ένας προϋπολογισμός που καλούνται να επωμισθούν μεν οι Έλληνες πολίτες, αλλά αποτελεί φιρμάνι του ΔΝΤ, που απλώς και μόνο το επικυρώνει η Βουλή. Ένα φιρμάνι που την επομένη κιόλας μέρα θα ανατραπεί προς το χειρότερο.

Και το κρίσιμο ερώτημα είναι: υπάρχει άλλος δρόμος? Υπάρχει. Πάρτε παράδειγμα άλλης, σοβαρής, πολιτικής. Ουγγαρία. Μέλος της Ε.Ε. Δεν μιλάμε για καμιά επαναστατική διαδικασία. Η συντηρητική κυβέρνηση Όρμπαν είπε όχι στο ΔΝΤ, αλλά: επέβαλε για τρία χρόνια έκτακτη εισφορά ύψους 0,45% στα ακαθάριστα έσοδα των τραπεζών, έκτακτη φορολογία 5,2% στα συμβόλαια των ασφαλιστικών εταιριών και έκτακτη φορολογία μέχρι 6% στις χρηματιστηριακές εταιρίες και σε όλες τις υπόλοιπες χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες.
Και σε αυτό το σημείο κυρίες και κύριοι συνάδελφοι καταθέτω μια πρόταση, τακτικού χαρακτήρα, και απευθύνομαι σε όλες τις πρωτοπόρες δυνάμεις του τόπου.
Καταθέτω μια πρόταση και απευθύνομαι σε όλους τους πολίτες που τους βομβαρδίζουν, επιβάλλοντας το πλέον φασιστικό δίλημμα: ή καταστροφή ή αιματηρή λιτότητα.

Μόνο που αυτό το δίλημμα έχει κοινό παρανομαστή. Γιατί οι ανθρώπινες κοινωνίες δεν είναι τα λογιστικά νούμερα, που ακόμη και αυτά δε βγαίνουν, αλλά οι άνθρωποι.

 

Επί του πρακτέου λοιπόν η πρότασή μου είναι:

 

Η Δημιουργία Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου του δημοσίου χρέους, κατά τα πρότυπα του Εκουαδόρ. Δε μιλάω δηλαδή στη βάση υποθέσεων, αλλά στη βάση μιας εφικτής και ήδη εφαρμοσμένης λύσης από το 2006. Αυτή η Επιτροπή αποτελείται από ειδικούς, από διεθνείς προσωπικότητες υψηλού κύρους.

Και δε μιλώ μόνο για Επιτροπή πεφωτισμένων, αλλά για επιτροπή ειδικών, που με τη συνδρομή των εργαζομένων θα δημιουργήσουμε ένα ενιαίο μέτωπο ανασυγκρότησης.
Την Επιτροπή συνδράμουν τα όργανα του κράτους, το υπουργείο Δικαιοσύνης, Οικονομικών, το Γενικό Λογιστήριο, το Ελεγκτικό Συνέδριο, νομικοί, ορκωτοί λογιστές, συνταγματολόγοι.

Σκοπός της επιτροπής είναι ο εξονυχιστικός λογιστικός έλεγχος του διεθνούς και εγχώριου χρέους, το τονίζω, από τη μεταπολίτευση και μετά. Εξετάζει όλες τις συβάσεις που αφορούν σε όλους τους τομείς. (Επισημαίνω απλά τις τερατώδεις συμβάσεις των υπερχρεωμένων ολυμπιακών αγώνων).

Όλα τα διμερή δάνεια που σύναψε η χώρα μας. (Τονίζω ιδιαίτερα αυτά που δίνονταν για να υποστηριχθεί δήθεν η αγορά προϊόντων αιχμής, όπως η Ζίμενς και τα εξοπλιστικά προγράμματα). Εξετάζει κάθε τι που αφορά στο δανεισμό και ανοίγει προσωπικούς τραπεζικούς λογαριασμούς, όλων των εμπλεκομένων.

Σκοπός μας να “ξεσκονίσουμε” τους λογαριασμούς μας. Σκοπός η πολυσυζητημένη διαφάνεια.

Να βρούμε ποιό κομμάτι αυτού του χρέους είναι προϊόν διαφθοράς. Επομένως παράνομο ή απεχθές. Και το αρνούμαστε. Άρνηση του απεχθούς χρέους, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι.

Στο Εκουαδόρ αποτελούσε το 70 % του χρέους υπό τη μορφή ομολόγων. Και σε όσους βιαστούν να πουν ότι το Εκουαδόρ είναι μια τελείως διαφορετική χώρα, απαντώ ότι, αυτή η διαφορά αποτελεί και το στρατηγικό μας πλεονέκτημα. Το Εκουαδόρ, όπως πολύ χαρακτηριστικά αναφέρει ο οικονομολόγος Ερίκ Τουσέν, που υπήρξε μέλος αυτής της Επιτροπής, δεν έχει καν δικό του νόμισμα, κατά συνέπεια είναι πολύ πιο εκτεθειμένο στις διεθνείς αγορές, το ΑΕΠ του είναι στο 12% του ελληνικού και το κατά κεφαλήν εισόδημα στο 10% του ελληνικού.

Απέναντι δε, στην απειλή για εκβιασμό των αγορών, απαντάμε πάλι με την  πραγματικότητα. Πουθενά στην πράξη δεν έχει επιβεβαιωθεί αυτός ο εκβιασμός, ούτε στη Ρωσία το 1998, ούτε και στην Αργεντινή το 2001!
Η αναγκαία, η ζωτική προϋπόθεση για αυτήν την πολιτική επιλογή είναι να υπάρχει πολιτική βούληση με ένα διαφορετικό προσανατολισμό. Σε αυτή την κατεύθυνση συντάσσομαι με όλες τις πρωτοπόρες προοδευτικές δυνάμεις του τόπου, γιατί είναι οι μόνες που μπορούν να πλαισιωθούν από τον κόσμο της εργασίας και του μόχθου για τη συγκρότηση ενός μετώπου με μία άλλη λογική:
Μία άλλη λογική που δεν είναι πλέον εάν μπορεί η Ελλάδα να πληρώσει το δημόσιο χρέος της, αλλά τί πρέπει να πληρώσει η Ελλάδα από το δημόσιο χρέος της. Αυτή τη λογική θεωρώ σαν απαρχή μιας διαφορετικής στρατηγικής αντίληψης.
Την απευθύνω και σε αυτούς που δηλώνουν υπέρμαχοι της διαφάνειας. Και σε αυτούς που είναι υπέρμαχοι ενός άλλου κόσμου, σαν την αναγκαία προϋπόθεση δικαίου και δικαιοσύνης.

 

ΠΗΓΗ: 22/12/2010, http://www.sakorafa.gr/pages/page.php?pge=212&lng=1

Ανήγγειλαν … πτώχευση

 

Του Δημήτρη Καζάκη

«Η Ελλάδα έγινε και πάλι αξιόπιστος συνομιλητής, κάτι που κατορθώσαμε με σκληρή και συστηματική δουλειά. Ξέραμε ότι η κρίση στη χώρα μας είχε βασικά αίτια και ρίζες σε αντιλήψεις και πρακτικές που χρειάζονταν να αλλάξουν. Και αυτό κάνουμε. Αλλάζουμε την Ελλάδα».

Τα παραπάνω δήλωσε ο πρωθυπουργός λίγο μετά τη λήξη της Συνόδου Κορυφής των ηγετών της Ε.Ε. την περασμένη Πέμπτη και Παρασκευή στις Βρυξέλλες.

Λίγες ημέρες μετά, η Fitch Ratings ανακοίνωσε ότι η πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας δεν πρόκειται απλώς να υποβαθμιστεί ακόμη περισσότερο, αλλά ουσιαστικά θα μηδενιστεί. Αυτό θα συμβεί μέσα στις επόμενες έξι εβδομάδες, αφού οι ειδικοί της εξετάσουν την «πολιτική θέληση και την ικανότητα του ελληνικού κράτους» να προωθήσει τα μέτρα λιτότητας. Η Fich είναι η μόνη που διατηρεί την Ελλάδα σε ΒΒΒ- βαθμό πιστοληπτικής ικανότητας, ο οποίος είναι ο χαμηλότερος στην κλίμακα της εταιρείας. Οι άλλες δύο εταιρείες που βαθμολογούν την πιστοληπτική ικανότητα των κρατών, η Moody's Investors Service και η Standard & Poor's, έχουν ήδη ουσιαστικά μηδενίσει την Ελλάδα.

Αυτό σημαίνει ότι οι πόρτες των διεθνών αγορών κεφαλαίου είναι και θα παραμείνουν κλειστές για την κυβέρνηση. Με άλλα λόγια, η χώρα τελεί υπό απόλυτη διεθνή απομόνωση. Αυτό εννοεί ο κ. πρωθυπουργός όταν λέει ότι η Ελλάδα έγινε και πάλι «αξιόπιστος συνομιλητής»;

Η απομόνωση της χώρας θα ενταθεί το επόμενο διάστημα, μια και οι αγορές θα πιέζουν όλο και περισσότερο για την ένταξη στον «μηχανισμό στήριξης» της Πορτογαλίας, της Ισπανίας, του Βελγίου και των άλλων θυμάτων του κερδοσκοπικού παροξυσμού με τον διεθνή δανεισμό.

Την ίδια ώρα, οι δανειακές ανάγκες της ελληνικής κυβέρνησης για το 2011 ανέρχονται σε πάνω από 92 δισ. ευρώ, με τις δόσεις από την τρόικα να ανέρχονται σε 44 δισ., σύμφωνα με τον αρχικό προγραμματισμό της δανειακής σύμβασης.

Αν και η τελευταία έκθεση του ΔΝΤ ανεβάζει το σύνολο των δόσεων σε 46,5 δισ. για το 2011, χωρίς να εξηγεί κανείς πόθεν η συγκεκριμένη αύξηση. Όπως και να έχει, υπολείπονται τουλάχιστον 45 -46 δισ. για τη χρηματοδότηση της ελληνικής κυβέρνησης, τα οποία πρέπει να βρεθούν από νέο δανεισμό μέσα στο 2011. Η κυβέρνηση στον προϋπολογισμό που έχει καταθέσει θεωρεί ότι τα 22 δισ. από αυτά θα βρεθούν από βραχυπρόθεσμο δανεισμό, δηλαδή eurocommercial paper, τρίμηνα και εξάμηνα έντοκα γραμμάτια. Τα υπόλοιπα 23 με 24 δισ. πόθεν;

 

Προϋπολογισμός φαλιμέντου

Μήπως μ' αυτά και μ' αυτά στήνεται το σκηνικό της επίσημης πτώχευσης της Ελλάδας περίπου στις αρχές της άνοιξης, όταν θα είναι πλέον αδύνατο να χρηματοδοτηθούν οι δημοσιονομικές ανάγκες της χώρας;

Επίσημα ο κρατικός προϋπολογισμός εκτιμά τακτικά έσοδα της τάξης των 55,6 δισ. ευρώ, όταν τα φετινά υπολογίζεται ότι μόλις θα ξεπεράσουν τα 51 (από 55,2 που προϋπολογίζονταν αρχικά). Η αλήθεια είναι ότι με βάση την κάθετη πτώση της εγχώριας κατανάλωσης, αλλά και του βαθμού απόδοσης των εισπρακτικών μέτρων μέσα στο 2010, τα τακτικά έσοδα του προϋπολογισμού για το 2011 είναι πολύ συζητήσιμο αν θα μπορέσουν να ξεπεράσουν τα 50 δισ. ευρώ.

Από την άλλη μεριά, οι βασικές τακτικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού μέσα στο 2011 προβλέπεται να είναι 21,6 δισ. ευρώ σε μισθούς και συντάξεις του Δημοσίου. Επίσης άλλα 16 δισ. προβλέπονται για δαπάνες σε ασφάλιση και Υγεία, από τις οποίες τα 10,7 είναι η κρατική επιδότηση των ασφαλιστικών ταμείων και 1,65 η επιδότηση του ελλείμματος των κρατικών νοσοκομείων. Έτσι, οι καθαρές κρατικές δαπάνες για την Υγεία προβλέπεται για το 2011 να φτάσουν γύρω στα 3,65 δισ., όταν μέχρι και το 2009 ανέρχονταν τουλάχιστον στο διπλάσιο. Επομένως, η χρηματοδότηση του συστήματος Υγείας φτάνει – δεν φτάνει μέχρι και τα μέσα του 2011.

Το ίδιο μπορεί να παρατηρήσει κανείς και για τις δαπάνες για Παιδεία, οι οποίες υπέστησαν μείωση πάνω από 9,2% το 2010 συγκριτικά με το 2009 και θα υποστούν περαιτέρω μείωση 3% το 2011. Οι δαπάνες αυτές προβλέπεται να φτάσουν τα 6,2 δισ. ευρώτο 2011, από 7,1 το 2009. Τέλος, στον προϋπολογισμό εξακολουθεί να υπάρχει ένα εντελώς αδιευκρίνιστο κονδύλι που αποκαλείται «γενικές κρατικές δαπάνες», το μόνο που γνωρίζει σημαντική αύξηση μέσα στο 2011 κατά 7,4%.

Οι «γενικές κρατικές δαπάνες» θα ανέλθουν στα 11,2 δισ. ευρώ και αποτελούν κονδύλια που διαχειρίζεται η κυβέρνηση χωρίς επίσημη αιτιολογία, χωρίς δηλαδή να προϋπολογίζονται για συγκεκριμένο σκοπό.

Το ότι το 22% των τακτικών εσόδων του προϋπολογισμού ξοδεύεται μέσα από αδιευκρίνιστες «γενικές κρατικές δαπάνες» σηματοδοτεί τον παρασιτικό και εντελώς αδιαφανή χαρακτήρα της δημοσιονομικής διαχείρισης. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι οι προβλεπόμενες δαπάνες για τόκους και λοιπές δαπάνες του δημόσιου χρέους το 2011 θα ανέλθουν στα 15,9 δισ. ευρώ ή στο 7% του προβλεπόμενου ΑΕΠ. Αν σ' αυτό προσθέσουμε 3 δισ. προβλεπόμενες δαπάνες εξυπηρέτησης της δημόσιας πίστης πλην τόκων, χρεολυσίων και λοιπών δαπανών δημόσιου χρέους για το 2011, τότε οι συνολικές δαπάνες για τον ετήσιο δημόσιο δανεισμό προβλέπεται να ανέλθουν στα 18,9 δισ. Δηλαδή περίπου όσα προβλέπεται να πληρώσει το ελληνικό Δημόσιο για τακτικές αμοιβές και συντάξεις το 2011, οι οποίες θα ανέλθουν στα 19,8 δισ. Κι όλα αυτά χωρίς να συνυπολογίζουμε τα χρεολύσια του δημόσιου χρέους που θα κληθούμε να πληρώσουμε το 2011 και θα ανέλθουν – σύμφωνα με τον προϋπολογισμό – στα 28,1 δισ. ευρώ.

 

Υπέρ τοκογλύφων

 

Τι είναι αυτά τα 3 δισ. ευρώ δαπάνες δημόσιας πίστης; Πρόκειται για τα «μεσιτικά» των τραπεζών που μεσολαβούν για την έκδοση και πώληση στις αγορές των ελληνικών ομολόγων και εντόκων γραμματίων. Οι δαπάνες αυτές είναι πραγματικά υπέρογκες, μια και ανέρχονται στο 1,3% του ΑΕΠ της χώρας, όταν στις υπόλοιπες χώρες κινούνται γύρω στο 0,2% έως 0,5% του ΑΕΠ τους. Είναι μια ακόμη εκδήλωση της κερδοσκοπικής – τοκογλυφικής σχέσης που συντηρεί το ελληνικό κράτος με τις μεγάλες ευρωπαϊκές και αμερικανικές τράπεζες που ελέγχουν το δημόσιο χρέος της χώρας.

Το μέγεθος της επίσημης τοκογλυφίας εναντίον της χώρας, με την ενεργό συμμετοχή των εκάστοτε κυβερνήσεων, φαίνεται και από την υπόθεση των swap χρέους, με βάση τα οποία αναθεωρήθηκαν πρόσφατα και τα στοιχεία του δημόσιου χρέους της χώρας από την Eurostat. Τι περιλαμβάνουν αυτές οι συμβάσεις swap; Πόσες είναι και τι ακριβώς προβλέπουν; Εμπεριέχουν εμπράγματες εγγυήσεις σε περίπτωση αθέτησης πληρωμής ή μήπως συμπεριλαμβάνουν δεσμεύσεις τακτικών εσόδων του κράτους; Με ποιους έγιναν και τι στοίχισαν στο ελληνικό Δημόσιο;

Κανένα από αυτά τα ερωτήματα δεν έχει απαντηθεί επίσημα. Η κυβέρνηση ποιείται τι νήσσα, ενώ τα όργανα της Ε.Ε. και η ΕΚΤ ακολουθούν τη γνωστή τακτική της ομερτά, για να μην ξεσκεπαστεί η άμεση συμμετοχή τους στην όλη ιστορία. Οι συμβάσεις αυτές συνήφθησαν μεταξύ 2001 και 2007 με σκοπό να μετατεθεί μέρος του δημόσιου χρέους για κάποια στιγμή στο μέλλον.

Δεν είναι η πρώτη φορά που οι ελληνικές κύβενήσεις μεταχειρίστηκαν τα swap χρέους για να μεταθέσουν στο μέλλον τις υποχρεώσεις τους. Η κυβέρνηση Σημίτη υπήρξε πρωταθλήτρια αυτού του είδους και πριν από την είσοδο της χώρας στο ευρώ. Ούτε βέβαια είναι μόνο οι ελληνικές κυβερνήσεις που αξιοποίησαν αυτού του είδους την τακτική για να «μειώσουν» προσωρινά το ύψος του δημόσιου χρέους. Απλώς οι ελληνικές κυβερνήσεις, με την προτροπή και την υποστήριξη της Κομισιόν, αλλά πρωτίστως της ΕΚΤ, έκαναν ευρύτατη χρήση αυτής της τακτικής προκειμένου να εμφανιστεί τα προηγούμενα χρόνια η ευρωζώνη ως προνομιακός χώρος νηνεμίας και ομαλότητας, παρά την έξαρση των δημόσιων και ιδιωτικών χρεών. Το ευρώ υπηρετεί εκ φύσεως τις πλασματικές αγορές κεφαλαίων και επομένως το «φαίνεσθαι» παίζει πολύ πιο σημαντικό ρόλο από κάθε έννοια της πραγματικότητας.
Όμως, με δεδομένη την εγγενή κρίση του ευρώ και την κατάσταση χρεοκοπίας που βιώνει η ευρωζώνη, στις αγορές εκτυλίσσεται μια άγρια πάλη για το ποιος θα επιβάλει τους όρους του στις υπό πτώχευση χώρες. Έτσι έχουν αυξηθεί δραματικά οι πιέσεις προς τους επικεφαλείς της ΕΚΤ να αποκαλύψουν τις λεπτομέρειες των swap της Ελλάδας.

Πριν από ενάμιση μήνα, το Bloomberg απαίτησε από τον Ζαν Κλοντ Τρισέ να δημοσιοποιήσει αυτές τις συμβάσεις swap.  ο Τρισέ απάντησε ότι αδυνατεί να το κάνει, για να μην προκληθεί αναταραχή στις αγορές. Σε επιστολή που απέστειλε ως απάντηση στην αίτηση του Bloomberg την 21η Οκτωβρίου έγραφε: «Οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στα δυο έγγραφα (σ.σ.: που αρνείται να αποκάλυψει) θα υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη του κοινού όσον αφορά την αποτελεσματική εφαρμογή της οικονομικής πολιτικής… Η δημοσιοποίηση θα επιφέρει, στο παρόν ιδιαίτερα ασταθές περιβάλλον των αγορών, ουσιαστικούς και οξείς κινδύνους προσθέτοντας στην αστάθεια και την αβεβαιότητα».

 

Κρύβουν οι ένοχοι τα στοιχεία του εγκλήματος

 

 Γιατί όμως να προκληθεί αναταραχή στις αγορές; Γιατί να «υπονομευθεί η εμπιστοσύνη του κοινού»; Μήπως διότι θα αποκαλυφθεί με τι κριτήρια παρέχεται ο δανεισμός και τι σόι λαμόγια και κερδοσκόποι διευθύνουν τράπεζες και κυβερνήσεις; Μήπως διότι θα φανεί ότι πρόκειται για προκλητικά προνομιακές συμβάσεις υπέρ συγκεκριμένων τραπεζών, που κερδοσκόπησαν όχι μόνο σε βάρος του ελληνικού κράτους, αλλά και σε βάρος άλλων επενδυτών της αγοράς; Μήπως διότι θα φανεί ότι ο ίδιος ο κ. Τρισέ και άλλοι προύχοντες της ΕκΤ και της Ε.Ε. ενέχονται χοντρά στις συμβάσεις αυτές με σκοπό τη χειραγώγηση της αγοράς και την παράνομη κερδοσκοπιά; Μήπως διότι θα φανεί η εμπλοκή πρωθυπουργών και υπουργών των δυο μεγάλων  κομμάτων σε ένα χρηματοπιστωτικό σκάνδαλο που ίσως αποδειχτεί τεράστιο; Μήπως διότι δεν  πρέπει να φανεί η εμπλοκή κορυφαίων πολιτικών άλλων χωρών και από τις δυο όχθες του Ατλαντικού που λειτούργησαν ως μεσίτες και με το αζημίωτο υπέρ συγκεκριμένων μεγάλων ευρωπαϊκών και αμερικανικών τραπεζών;  

Μήπως, εντέλει, διότι οι συμβάσεις αυτές, όπως  και όλες οι συμβάσεις χρέους φυλάσσονται σαν επτασφράγιστο μυστικό, μην τυχόν και διαρρεύσει ποιος έστησε και ποιος επωφελήθηκε από τον χορό των εκατοντάδων δισ. ευρώ του δημόσιου δανεισμού όλα αυτά τα χρόνια;

 

Συγκλονιστικό σκάνδαλο

Φαίνεται όμως ότι οι συμβάσεις swap της Ελλάδας θα αποτελέσουν το αμέσως επόμενο διάστημα ίσωςένα από τα πιο συγκλονιστικά χρηματοπιστωτικά σκάνδαλα διεθνώς, με άγνωστες προς το παρόν προεκτάσεις και απόνερα.

Η Bloomberg Finance LP ανακοίνωσε στις 22.12 ότι μηνύει την ΕΚΤ με σκοπό να εξαναγκάσει τη διοίκηση της να δημοσιοποιήσει όλα τα στοιχεία που αποκαλύπτουν τον τρόπο που οι ελληνικές κυβερνήσεις χρησιμοποίησαν την αγορά παραγώγων για να κρύψουν τα δημοσιονομικά ελλείμματα και το δημόσιο χρέος.

Η μήνυση που κατατέθηκε στο Γενικό Δικαστήριο της Ε.Ε. στο Λουξεμβούργο ζητά να ανατραπεί η απόφαση της ΕΚΤ να μη δημοσιοποιηθούν δυο εσωτερικές εκθέσεις που συντάχθηκαν για την εξαμελή εκτελεστική επιτροπή αυτόν τον χρόνο. Οι εκθέσεις παρουσιάζουν με ποιον τρόπο οι ελληνικές κυβερνήσεις χρησιμοποίησαν τα swap για να κρύψουν τον δανεισμό τους. Φυσικά, αν εξελιχθεί αυτή η μήνυση σε σκανδαλο ολκής, θα ακούσουμε από την ντόπια κυβέρνηση τις γνωστές εθνοκορόνες για μισητούς εχθρούς της Ελλάδας, που απειλούν την εθνοσωτήρια προσπάθεια του κ. Παπανδρέου και της τρόικας και όλα τα συναφή.

Βέβαια, όλα αυτά είναι στάχτη στα μάτια του κόσμου. Διότι δεν πρέπει να γνωρίζει τίποτε ο Έλλην πολίτης. Του αρκεί να πληρώνει τη λυπητερή, όλα τα άλλα πρέπει να τα εναποθέσει στην κακή του τη μοίρα και στους σωτήρες του από την ημεδαπή και την αλλοδαπή που δουλεύουν άγρυπνα για το δικό του καλό κι ας μην το καταλαβαίνει.

Το απλό όμως ερώτημα γιατί δεν δημοσιοποιούνται οι συμβάσεις και οι αναλυτικοί λογαριασμοί του δημόσιου χρέους, γιατί δεν ανοίγουν όλοι οι δημόσιοι λογαριασμοί για να δούμε πού πήγαν τα χρήματα και ποιος επωφελήθηκε, δεν πρόκειται να απαντηθεί ποτέ. Διότι οι κυβερνώντες τρέμουν τον δημόσιο έλεγχο και την αληθινή διαφάνεια μέσα από την κατάργηση κάθε είδους στεγανών και απορρήτων.

Ειδικά τώρα που οδηγούν τη χώρα στην επίσημη πτώχευση υπό καθεστώς ΔΝΤ και ευρωπαϊκού μηχανισμού. Αυτό ομολόγησε σε συνέντευξη του ο επικεφαλής των ελεγκτών του ΔΝΤ Πολ Τόμσεν στο «IMF Survey Magazine» (17.12), λέγοντας τα εξής: «Ο διευθύνων σύμβουλος του ΔΝΤ έχει πει ότι είναι πρόθυμος να προτείνει τη μετατροπή του υπάρχοντος Stanb-By Arrangement (SBA) σε Extended Fund Facillity (EFF) προς την εκτελεστική επιτροπή του ΔΝΤ. Αυτό θα επιμηκύνει την περίοδο αποπληρωμής του δανείου από 5 σε 10 χρόνια. Για να είναι κάτι τέτοιο αποτελεσματικό, οι εταίροι από τις χώρες της ευρωζώνης θα πρέπει να συμφωνήσουν σε μια παρόμοια επιμήκυνση της περιόδου αποπληρωμής και για το δικό τους μερίδιο των δανείων προς την Ελλάδα».

Εκκαθαριστές

 

Το ενδιαφέρον με την δήλωση Τόμσεν δεν είναι η επιμήκυνση αυτή καθαυτή, για την οποία έχουμε μιλήσει, αλλά ο μηχανισμός που προτείνεται. Μέχρι σήμερα ο μηχανισμός με βάση τον οποίο κατέβαλλε τις δόσεις του δικού του δανείου το ΔΝΤ ήταν ο SΒΑ, που στην πράξη χρησιμοποιείται όταν πρόκειται να αντιμετωπιστεί κατάσταση αφερεγγυότητας μιας χώρας. Με άλλα λόγια, όταν μια χώρα αντιμετωπίζει προσωρινές δυσκολίες στην εξυπηρέτηση των δανείων της, το ΔΝΤ προσέρχεται ως «σύμβουλος» για να διευκολύνει προσωρινά τη φερεγγυότητα της χώρας με ένα τμηματικό δάνειο διαμέσου του SΒΑ.

Η προσφυγή στον μηχανισμό EFF του ΔΝΤ όμως γίνεται όταν η προσωρινή δυσκολία εξυπηρέτησης των δανείων έχει μετατραπεί σε πλήρη αδυναμία πληρωμής. Κι αυτό σημαίνει πτώχευση, είτε το δηλώνει ανοιχτά η χώρα είτε όχι. Προκειμένου η αδυναμία πληρωμής να μη μετεξελιχθεί σε επίσημη αθέτηση πληρωμών και οι δανειστές χάσουν τα λεφτά τους, το ΔΝΤ επεμβαίνει με τον μηχανισμό EFF, με βάση τον οποίο παρέχει μακροπρόθεσμο δάνειο τμηματικά ή άπαξ και αναλαμβάνει τα ηνία της χώρας. Το ΔΝΤ με τον μηχανισμό αυτόν δεν είναι πλέον τυπικά «σύμβουλος» της χώρας, αλλά επίσημα κηδεμόνας της. Σαν τον εκκαθαριστή μιας πτωχευμένης επιχείρησης.

 

Τον μηχανισμό αυτόν χρησιμοποίησε το ΔΝΤ και την περίοδο 1998-2000 στην Αργεντινή για να οδηγηθεί η χώρα στην καταστροφική πτώχευση του 2001. Επομένως, το ΔΝΤ δεν συζητά απλώς την επιμήκυνση του δανείου. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να γίνει και χωρίς αλλαγή μηχανισμού. Συζητά αλλαγή μηχανισμού για ακόμη αυστηρότερη και μακροβιότερη επιτήρηση της χώρας. Ο ΕFF είναι ο μηχανισμός που διαθέτει το ΔΝΤ για ελεγχόμενες πτωχεύσεις των υπό χρεοκοπία χωρών. Κι αυτόν τον μηχανισμό επιθυμεί να επιβάλει και στην Ελλάδα μέσα στο 2011. Το αν αυτός ο μηχανισμός θα συνοδευτεί από αντίστοιχο μηχανισμό της ευρωζώνης είναι ακόμη ανοιχτό. Σίγουρο είναι ότι το ΔΝΤ δεν είναι διατεθειμένο να περιμένει μέχρι το 2013, όταν επισήμως οι Γερμανοί και τα όργανα της Ε.Ε. θεωρούν ότι θα έχουν ετοιμάσει τον ευρωπαϊκό μηχανισμό ελεγχόμενης πτώχευσης που αποφάσισαν την περασμένη εβδομάδα.

Το ερώτημα φυσικά είναι το εξής: Πώς μπορεί να αποφύγει την επίσημη πτώχευση η χώρα; Υπάρχει πολιτικό σχέδιο ικανό – σήμερα, όχι αύριο – να αποτρέψει μια ολοκληρωτική καταστροφή τύπου Αργεντινής; 'Εχει κάποιος να προτείνει κάτι για σήμερα, που να μην παραπέμπει σε σοσιαλιστικές χίμαιρες και όνειρα ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, που αποδείχτηκαν οι πιο φρικτοί εφιάλτες;

Η κυβέρνηση και γενικά το κυρίαρχο πολιτικό σύστημα έχει δρομολογήσει τις εξελίξεις της επίσημης πτώχευσης, με ό,τι αυτό σημαίνει για τον λαό και τη χώρα. Υπάρχει κανείς που να ενδιαφέρεται να αποτραπεί εδώ και τώρα η πτώχευση; Ή δεν πειράζει να πάνε ο λαός και η χώρα σαν το σκυλί στο αμπέλι προκειμένου κάποιοι να κρατήσουν την καθαρότητα των συνθημάτων και της ιδεολογίας τους;

 

ΠΗΓΗ: Πέμπτη, 23 Δεκεμβρίου 2010, Αναρτήθηκε από seisaxtheia στις 18:47, http://seisaxthia.blogspot.com/2010/12/blog-post_4284.html

ΔΙΑΓΡΑΦΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΧΡΕΩΝ:

Το χαμηλό συνολικό χρέος της Ελλάδας, η διαχείριση του, η δύσκολη θέση της Γερμανίας, η Ελληνική πραγματικότητα και ο θεμιτός περιορισμός των οφειλών μας

 

Του Βασίλη Βιλάρδου*

 

 

 

Μία από τις σημαντικότερες πρόσφατες ειδήσεις ήταν αναμφίβολα η «δήλωση» της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS) σχετικά με το ότι, η Ελλάδα έχει ένα από τα μικρότερα συνολικά χρέη (δημόσιο και ιδιωτικό), συγκριτικά με την πλειοψηφία των «δυτικών» χωρών – κάτι που έχουμε αναφέρει πολλές φορές στο παρελθόν (άρθρα μας: Ο τυφλός γίγαντας, Οι μνηστήρες της Ευρώπης κλπ). Εκτός αυτού η ίδια τράπεζα συμπλήρωσε ότι, η κρίση δανεισμού της Ελλάδας, είναι απόλυτα «διαχειρίσιμη» – ακριβώς λόγω των χαμηλών συνολικών χρεών της (Πίνακας Ι).

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Συνολικό χρέος 2008 επιλεγμένων κρατών, σε σχέση (%) με το ΑΕΠ

 

* 2007

Πηγή: McKinsey Global Institute   

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Σημείωση 1: Τα μεγέθη έχουν διαφοροποιηθεί το 2009, όπως έχουμε αναφέρει σε πίνακες προηγουμένων άρθρων μας

Σημείωση 2: Το ιδιωτικό χρέος είναι το σύνολο του χρέους των τραπεζών, των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, εκτός του δημοσίου.

 

Εν τούτοις, η συγκεκριμένη είδηση δεν προβλήθηκε – παρά την τεράστια σημασία της, με βάση την οποία εντελώς αδικαιολόγητα οδηγηθήκαμε στην «κατοχή» του ΔΝΤ. Αντίθετα, τα ΜΜΕ εστίασαν την προσοχή τους σε μία άλλη τοποθέτηση της κεντρικής τράπεζας των κεντρικών τραπεζών, η οποία ισχυρίσθηκε ότι, για την άνοδο των επιτοκίων (spreads) των δημοσίων ομολόγων των χωρών της ΕΕ, ευθύνονται από κοινού η Γερμανία και η Γαλλία – επειδή προκλήθηκε από την «επιμονή» τους να συμμετέχουν οι «αγορές», σε ενδεχόμενη «μερική» διαγραφή απαιτήσεων (haircut) από κάποιες υπερχρεωμένες χώρες (κατά την άποψη μας μία εντελώς άδικη κατηγορία, αφού τα επιτόκια έχουν ακολουθήσει από πολύ καιρό πριν ανοδική πορεία).   

Φυσικά, από την πλευρά της BIS, είναι εύλογη η «ενοχοποίηση» κάποιων κρατών, για την αύξηση των επιτοκίων των κρατικών ομολόγων (σε επίπεδα που ξεπερνούν εγκληματικά το ρυθμό ανάπτυξης). Όμως, γιατί αλήθεια «συστοιχίζονται» τα ΜΜΕ με τη θέση της, παρά την εύλογη «απαίτηση» των Γερμανών και των Γάλλων, να συμμετέχουν οι δανειστές σε μία ενδεχόμενη διαγραφή χρεών;

Τόσο οι Γάλλοι, όσο και (ιδιαίτερα) οι Γερμανοί, λειτουργούν με υπερβολική ιδιοτέλεια, αναπτυσσόμενοι εις βάρος των Ευρωπαίων-εταίρων τους. Εν τούτοις όμως, δεν είναι λογικό να «καταδικάζονται» εκ των προτέρων όλες οι ενέργειες τους, χωρίς προηγουμένως να αναλύονται διεξοδικά. Σε μία τέτοια περίπτωση, όταν δηλαδή δεν κρίνονται αντικειμενικά, αλλά με προκατάληψη, απλά ενισχύεται ο εμφύλιο πόλεμος, στον οποίο αναμφίβολα στοχεύουν οι εχθροί της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης.          

Εκτός αυτού, γιατί αλήθεια «υποβαθμίζονται» τα πλεονεκτήματα της χώρας μας, σε σχέση με τους λοιπούς «εταίρους» της, οι οποίοι είναι πολύ περισσότερο χρεωμένοι; Μήπως επειδή εξυπηρετούνται κάποιοι άλλοι σκοποί, οι οποίοι ταιριάζουν, ταυτίζονται καλύτερα, με τους αντίστοιχους των επιδόξων κατακτητών της, όπως αυτοί εκπροσωπούνται από τους συνδίκους του διαβόλου; Ή μήπως απλά προγραμματίζεται η έξοδος της από την Ευρωζώνη η οποία, συνοδευόμενη με μία μεγάλη υποτίμηση του νέου νομίσματος της (30-50%), θα εκτίνασσε σε δυσθεώρητα επίπεδα τόσο το δημόσιο, όσο και το ιδιωτικό χρέος της;

 

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

 

Η σκιώδης διακυβέρνηση μας προφανώς γνωρίζει την «καθαρή θέση» της χώρας μας, όπως εύκολα συμπεραίνεται από τη βιασύνη της να «εκκαθαρίσει» τις ΔΕΚΟ από οφειλές και δαπάνες (ύψος αμοιβών και αριθμός των εργαζομένων, διαγραφή των χρεών τους προς το Ελληνικό Δημόσιο κλπ) – πριν ακόμη «δρομολογήσει» τη λεηλασία τους, δια μέσου της εξαγοράς τους από τις πολυεθνικές-εντολοδόχους της (κατ’ ευφημισμό, ονομάζονται «αποκρατικοποιήσεις»).

 

Μήπως λοιπόν για τον ίδιο αυτό λόγο αυξάνει παραδόξως και τις τιμές πώλησης των κοινωφελών, κερδοφόρων εταιρειών του δημοσίου, οι οποίες λειτουργούν με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, ενώ είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο; (όπως για παράδειγμα της ΔΕΗ;). Όλοι φυσικά συμφωνούμε με τον περιορισμό της σπατάλης στις ΔΕΚΟ, ακόμη και με την αύξηση της κερδοφορίας τους – αρκεί όμως τα «έσοδα» τους να μην καταλήξουν στα ταμεία των πολυεθνικών, των τοκογλύφων και των συνδίκων τους.  

Συνεχίζοντας, η Ελλάδα είναι μία από τις ελάχιστες «δυτικές» χώρες, οι οποίες διαθέτουν ακόμη μεγάλη δημόσια περιουσία (περί τα 300 δις €), ανεκμετάλλευτο, ενδεχομένως πλούσιο υπέδαφος, ελάχιστο συνολικό χρέος (252% του ΑΕΠ, όταν στη Μ. Βρετανία ξεπερνάει σήμερα το 500%), καθώς επίσης πολύ κερδοφόρες κοινωφελείς εταιρείες, στην ιδιοκτησία του κράτους (ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ, ΔΕΗ κλπ). Επίσης, σημαντικούς τομείς στην Οικονομία της (τουρισμός, ναυτιλία, ποιοτικά γεωργικά προϊόντα), οι οποίοι δεν έχουν ουσιαστικά το φόβο του μισθολογικού ανταγωνισμού, εκ μέρους των αναπτυσσομένων χωρών (Κίνα, Ινδία, Ρωσία κλπ) – όπως συμβαίνει με τις γερμανικές και άλλες βιομηχανίες. 

Επομένως είναι σε θέση, όπως πολύ σωστά αναφέρει η BIS στην τριμηνιαία της έκθεση (13.12.10), να διαχειρισθεί το δημόσιο χρέος και τα ελλείμματα του προϋπολογισμού της – αρκεί βέβαια να στηριχθεί στην ανάπτυξη, η οποία αποτελεί το μοναδικό δρόμο μείωσης των δημοσίων χρεών, με την ταυτόχρονη αύξηση των ιδιωτικών (το κράτος έχει μεγαλύτερα φορολογικά έσοδα, λόγω αύξησης του ΑΕΠ, ενώ οι επιχειρήσεις επενδύουν δανειζόμενες, λόγω των ευοίωνων προοπτικών κερδοφορίας τους). Γιατί λοιπόν επιλέγεται από την κυβέρνηση μας ο εντελώς αντίθετος δρόμος – ο οποίος οδηγεί, μέσα από μία ύφεση άνευ προηγουμένου, στην ολοκληρωτική καταστροφή της χώρας μας;

Περαιτέρω, τι εμποδίζει αλήθεια την Ελλάδα να αγωνισθεί για τη διαγραφή μέρους των χρεών της (30-40%) όταν, αφενός μεν οι νέοι κάτοχοι των ομολόγων της τα έχουν αποκτήσει ήδη με έκπτωση (discount), ύψους έως και 30%, αφετέρου δε προέρχονται από τα τοκογλυφικά επιτόκια των προστατευομένων της BIS – καθώς επίσης από την εκτεταμένη διαφθορά, η οποία «συμβαδίζει» με την υπερβολική κερδοφορία (κερδοσκοπία) των πολυεθνικών θηρίων (Siemens κλπ); Πόσο μάλλον αφού «συνηγορούν», υπέρ της συμμετοχής των δανειστών σε ενδεχόμενες διαγραφές χρεών, οι ηγετικές δυνάμεις της ΕΕ,  η Γερμανία και η Γαλλία, ενώ τυχόν χρεοκοπία της χώρας μας θα «πυροδοτούσε» μία ασφαλιστική βόμβα μεγατόνων;

Τέλος, ο Πίνακας ΙΙ καταγράφει τις απαιτήσεις των γερμανικών τραπεζών οι οποίες, υποστηριζόμενες από το «Βατικανό του Κεφαλαίου», όπως αποκαλείται συχνά η  BIS, προσπαθούν να αποφύγουν τη συμμετοχή τους στα ρίσκα που οι ίδιες ανέλαβαν, έναντι υψηλών (τοκογλυφικών) προοπτικών κερδοφορίας.

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Εξωτερικές απαιτήσεις (δάνεια) των γερμανικών τραπεζών σε δις €, με ημερομηνία καταγραφής τέλη Αυγούστου 2010

 

Πηγή: Bundesbank

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Όπως διαπιστώνουμε από τον Πίνακα ΙΙ, τα συνολικά δάνεια των γερμανικών τραπεζών είναι σχεδόν ανάλογα με το ΑΕΠ της χώρας τους (2.491,40 δις € το 2008) – γεγονός που τεκμηριώνει την «επικινδυνότητα» της Γερμανίας, τη δύσκολη θέση δηλαδή που θα βρεθεί (αύξηση των επιτοκίων δανεισμού της κλπ), εάν τυχόν υπάρξουν σοβαρές «συστημικές αναταράξεις». Ίσως λοιπόν για το λόγο αυτό η Γερμανία συνηγορεί υπέρ της «ελεγχόμενης» διαγραφής μέρους των απαιτήσεων των τραπεζών της, απέναντι σε κάποιες υπερχρεωμένες χώρες. Γιατί λοιπόν εμείς να μην στηρίξουμε την προσπάθεια της;

Κλείνοντας, αυτή θα είναι η βασική αιτία (εκτός από τις μεγάλες ενδοευρωπαϊκές εξαγωγές), για την οποία πιθανότατα η γερμανική κυβέρνηση θα υποστηρίξει τελικά το Ευρώ – παρά την αντίθεση μεγάλου μέρους των Πολιτών της (47%), οι οποίοι θα προτιμούσαν (από άγνοια βέβαια των οικονομικών συνθηκών της χώρας τους, αλλά και των διεθνών συσχετισμών) την επιστροφή στο Μάρκο.    

 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Ολοκληρώνοντας, με τη διαφθορά να κυμαίνεται «στατιστικά» στα επίπεδα του 8% του ΑΕΠ (άρθρο μας), τα τελευταία δέκα χρόνια «σπαταλήθηκαν» από τις Ελληνικές κυβερνήσεις περί τα 160 δις € (το 50% του σημερινού δημοσίου χρέους μας), προς όφελος τοκογλύφων και πολυεθνικών, για τη «σπατάλη» των οποίων προφανώς δεν είναι υπεύθυνοι οι Έλληνες Πολίτες – όπως δεν είναι επίσης υπεύθυνοι οι Ιρλανδοί, οι Ισπανοί, οι Αμερικανοί και οι Γερμανοί Πολίτες, για τις κερδοσκοπικές ζημίες των τραπεζών τους, τις οποίες όμως τελικά κλήθηκαν οι ίδιοι να πληρώσουν.

Μία ενδεχόμενη λοιπόν διαγραφή δημοσίων χρεών της τάξης του 30-40% δεν είναι μόνο απαραίτητη, αλλά και απολύτως «θεμιτή» – τουλάχιστον όσον αφορά το σύνολο των Ελλήνων Πολιτών, οι οποίοι δεν συμμετείχαν καθόλου στα «πάρτι της διαφθοράς», τα οποία οργάνωναν μεθοδικά οι πολυεθνικοί-διαφθορείς, με «καλεσμένους» τις κυβερνήσεις, τις τελευταίες δεκαετίες (ας μην προσθέσουμε τα πολεμικά χρέη της Γερμανίας απέναντι μας, όπως επίσης το κόστος του εξοπλισμού και της λαθρομετανάστευσης, στα οποία δεν συμμετέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση, ως όφειλε).     

Διαφορετικά η χώρα μας κινδυνεύει, είτε από την «καταναγκαστική» μεταφορά πόρων, από τον ιδιωτικό στο δημόσιο τομέα (δια μέσου της υπερβολικής φορολόγησης-λεηλασίας, σύμφωνα με τη μέθοδο του ΔΝΤ), είτε από την ελεγχόμενη χρεοκοπία – αφού δεν είναι νομοθετικά κατοχυρωμένη, εξ όσων τουλάχιστον γνωρίζουμε, η απαγόρευση πτώχευσης του δημοσίου.

Αντίθετα, σύμφωνα με τη γερμανική νομοθεσία (παράγραφος 12 του πτωχευτικού Δικαίου), τα περιουσιακά στοιχεία ενός κράτους δεν μπορούν να ρευστοποιηθούν ή να χρησιμοποιηθούν σαν εγγύηση απέναντι στους διεθνείς δανειστές, όπως συμβαίνει με τα μηχανήματα ή με τα ακίνητα μίας ιδιωτικής επιχείρησης. Το ανώτατο νομοθετικό όργανο δε της Γερμανίας (Bundesverfassungsgericht) έχει αποφανθεί, με αμετάκλητη απόφαση του από το 1962 ότι, «Μία χώρα δεν επιτρέπεται να χρεοκοπήσει».

Επομένως, δεν είναι δυνατόν να ζητάει η ίδια η Γερμανία την καθιέρωση της ελεγχόμενης χρεοκοπίας για κάποια κράτη-μέλη της Ευρωζώνης. Πόσο μάλλον όταν κάτι τέτοιο δεν έγινε ούτε από το «Κλαμπ του Παρισιού» (υπεύθυνο για τον διακανονισμό των κρατικών χρεών – με 419 «αναδιαρθρώσεις» 88 χωρών στο «ενεργητικό» του), ούτε από το «Κλαμπ του Λονδίνου» (υπεύθυνο για τη χρεοκοπία/διακανονισμό των χρεών ιδιωτικών τραπεζών απέναντι σε κράτη), στο οποίο (Λονδίνο), όλως παραδόξως, «υπήχθη» το, μάλλον εγκληματικό και ανεύθυνα υπογεγραμμένο,  Ελληνικό μνημόνιο.   

 

Βασίλης Βιλιάρδος (copyright), Αθήνα, 16. Δεκεμβρίου 2010, viliardos@kbanalysis.com      

 

* Ο κ. Β. Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου.

 

ΠΗΓΗ: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2246.aspx